Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 393/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Dnia 19 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 roku sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak [...] Wójt Gminy K. na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4 oraz art. 56 ust. 2 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 – przywoływana dalej jako: Prawo ochrony środowiska ), w związku z art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – przywoływana dalej jako: ustawa) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – przywoływana dalej jako: k.p.a.), w związku z kontynuacją postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa Zakładu Zagospodarowania Odpadów w K. - obręb geodezyjny K., na działkach o numerach ewidencyjnych: 215/2, 215/3, 215/4, 215/5, 215/6, 215/7, 215,8, 215/9, 215/10, 216/1, 216/2 oraz numer 60, 61, 62 w obrębie [...] gm. K." określił środowiskowe uwarunkowania realizacji opisanego przedsięwzięcia.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2008 r. Przedsiębiorstwo Oczyszczania Miasta "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K., wystąpiło o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Wójt Gminy K. w dniu [...], wydał decyzję nr: [...], zgodnie z wnioskiem inwestora. W wyniku rozpatrzenia odwołania właścicieli działek położonych w pobliżu planowanego przedsięwzięcia, decyzją z dnia [...], nr: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. Przedmiotowa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oceniając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji stwierdził, że zostały one podjęte z istotnymi błędami natury procesowej i w rezultacie z naruszeniem norm prawa materialnego, wobec czego konieczne jest usunięcie ich z obrotu prawnego, co uczynił orzeczeniem z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 290/10. Skargę kasacyjną od opisanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył inwestor. Jednakże w wyroku z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 43/11, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji. I wobec uregulowania przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponownie prowadząc postępowanie organ związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przywołanych orzeczeniach sądowych.

Powracając do meritum sprawy organ I instancji podkreślił, że konieczność wydania decyzji środowiskowej dla istniejącego przedsięwzięcia wynika z uchylenia wcześniejszej decyzji przez sąd administracyjny. Wskazując na orzeczenia sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2010, sygn.akt II GSK 6/10; wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn.akt II SA/Łd 56/10) organ zaznaczył, iż zrealizowanie inwestycji nie oznacza, że sprawa decyzji środowiskowej staje się bezprzedmiotowa. Co za tym, zasadnie prowadzi postępowanie, przy czym dla całości niniejszego postępowania mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym przed 15 listopada 2008 r., ze względu na to, że chociaż wydana ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, uchyliła dotychczasowe przepisy Prawo ochrony środowiska, dotyczące postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, jednakże na podstawie art. 153 tej ustawy, do spraw wszczętych na podstawie przepisów Prawo ochrony środowiska, nie zakończonych decyzją ostateczną mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Wyjaśnił, iż uchylenie decyzji ostatecznej na mocy powołanych wcześniej wyroków sądów administracyjnych powoduje, że sprawa wszczęta na podstawie wniosku inwestora z dnia 11 sierpnia 2008 r. nie została zakończona decyzją ostateczną, co uzasadnia zastosowanie przepisów dotychczasowych tj. ustawy Prawo ochrony środowiska.

Organ I instancji wskazał dalej, mając na uwadze przepisy Prawa ochrony środowiska, iż w toku postępowania uzyskał wymagane, stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 378 ust. 2a pkt 1 oraz art. 57 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, uzgodnienia tj. postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia 20 października 2008 r., jak również postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia 20 października 2008 r. Organ I instancji zaznaczył, iż jest związany przedmiotowymi uzgodnieniami, musi je respektować, a wydana decyzja środowiskowa nie może być sprzeczna ze stanowiskiem organu uzgadniającego. Ponadto, wprawdzie akty powyższe wydane zostały na wcześniejszym etapie, to pozostają w obrocie prawnym, gdyż jedynie w stosunku do postanowienia Marszałka Województwa [...] z dnia 27 października 2008 r., sąd rozstrzygnął o stwierdzeniu jego nieważności. Pozostałe akty uzgadniające organów współdziałających funkcjonują w obrocie prawnym i dopóki w prawem przewidziany sposób nie zostaną z obrotu tego wyeliminowane, brak jest podstaw po stronie organu l instancji do ponownego występowania w tej samej sprawie, do tych samych organów o wydanie opinii w trybie art. 106 § 5 k.p.a.

Dalej organ wskazał, iż w ramach postępowania wyjaśniającego ustalił, że dla terenu, na którym ma być zlokalizowane przedsięwzięcie istnieje uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - uchwała Rady Gminy K. Nr [...] z dnia 28 sierpnia 2003 r. (Dz. Urz. [...]). Zgodnie z § 43 tego planu działki, na której ma być zlokalizowane przedsięwzięcie określone zostały jako: "obszar gromadzenia odpadów o znaczeniu ponadgminnym" - symbol - 3.NO.25. Analiza zapisów powyższej uchwały, w ocenie organu, nie budzi wątpliwości, iż projektowane przedsięwzięcie jest zgodne z przeznaczeniem terenu określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Nadto, na podstawie przepisów art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska, organ zapewnił szeroki udział społeczeństwa, gdzie wszyscy zainteresowani otrzymali możliwość składania uwag i wniosków w ustawowym terminie, tym samym organ wypełnił wszystkie obowiązki związane z zapewnieniem społeczeństwu udziału w postępowaniu. Jak potwierdza lektura uzasadnienia decyzji organu I instancji Wójt Gminy K. poddał wnikliwej analizie wszystkie przedłożone uwagi i wnioski a następnie obszernie się do nich ustosunkował, wyjaśniając wszelkie wątpliwości zgłaszających. Wyjaśnił m.in., iż przyjęte w raporcie odległości na poziomie 300m od sąsiedniej zabudowy są prawidłowe. Przywołana przez jedną ze stron odległość 40m i 130m nie jest odległością miarodajną, gdyż jest to odległość do najbliższej działki inwestora, na której jednak nie ma żadnej instalacji. Analizując oddziaływanie instalacji na grunty sąsiednie organ uwzględnił odległości od granic instalacji, a nie od granic dowolnej działki zgłaszającego uwagi, wywodząc, iż przy tym założeniu najmniejsza odległość między instalacją (a nie najbliższą działką) a przedmiotową nieruchomością wynosi 330m, co czyni zarzuty w tym zakresie również bezzasadnymi. Podobnie jak zarzut dotyczący m.in. zmniejszenia wartości sąsiadujących z inwestycją nieruchomości na skutek jej realizacji, nieuwzględnienie roszczeń odszkodowawczych w decyzji środowiskowej i nieprawidłowej charakterystyki przedsięwzięcia. Organ nie podzielił zarzutu niewłaściwej lokalizacji w strefie zasilania głównego zbiornika wód podziemnych, w odniesieniu do którego organ I instancji wyjaśnił, iż z dokumentów dotyczących Głównego Zbiornika Wód Podziemnych wynika, że terenu projektowanej rozbudowy składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w K. nie dotyczą żadne z ograniczeń wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61, poz. 549) i stwierdził, iż terenu projektowanej inwestycji nie dotyczą żadne zakazy, nie dopuszczające lokalizacji składowisk. Organ dodał, iż w tym zakresie dokumenty odwołują się do nieobowiązującego już rozporządzenia, jednakże w aktualnym stanie prawnym kwestie związane z zakazem lokalizowania składowisk odpadów uregulowane są w sposób, który powoduje, że powyższe wyjaśnienia należy uznać za wiążące.

W dalszej części obszernego uzasadnienia organ I instancji ustosunkował się do zgłaszanych w toku postępowania zarzutów do samego raportu i jego analizy złożonej w postępowaniu odwoławczym. Organ przywołał jako element swej argumentacji obszerne fragmenty raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko poddając je analizie i wywodząc, iż proponowane w raporcie rozwiązania są zgodne z obowiązującymi przepisami, a nawet wprowadzają podwyższone standardy (stabilizacja). Wskazując na prawidłowość swego rozstrzygnięcia organ I instancji podkreślił, iż zgłaszane zarzuty dotyczące treści raportu nie zasługują na uwzględnienie, co zostało szeroko wykazane. Organ zastosował się do wiążących wyroków sądowych, m.in. wyjaśnił kwestię odległości instalacji od najbliższych nieruchomości, a także odniósł się bezpośrednio do zarzutów stron postepowania.

Organ I instancji wskazał na rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia oraz określił warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym; wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpieniem poważnych awarii; obowiązki inwestora w zakresie zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wykonania kompensacji przyrodniczej i przedstawienia analizy porealizacyjnej, z określeniem zakresu oraz termin jej przedstawienia. Organ stwierdził nadto, iż nie będzie występowało transgraniczne oddziaływanie na środowisko oraz nie występuje konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. B., zarzucając naruszenie art. 46 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez wydanie decyzji w sytuacji braku przedmiotu postępowania; art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieaktualny, niekompletny raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; § 2 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 523) w sprawie składowisk odpadów, poprzez wydanie decyzji zezwalającej na realizację składowiska odpadów na obszarach ochronnych zbiorników wód podziemnych oraz nieokreślenie minimalnej odległości składowiska od budynków mieszkalnych; art. 47 pkt 1a i d ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez wybiórczą, nieobiektywną analizę i ocenę bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i warunki życia ludzi; art. 6, art. 7, art. 8, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 56 ust. 7 i 8 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji wyników przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wydanie decyzji wbrew stanowisku lokalnej społeczności; art. 77 § 1 w związku z art. 75 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego koniecznego dla rozpoznania niniejszej sprawy, w szczególności opinii geodety z dnia 5 stycznia 2010 r., na okoliczność odległości planowanego składowiska od nieruchomości odwołującego, a tym samym dokonanie przez organ dowolnej oceny dowodów; art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się w sposób merytoryczny i wyczerpujący do wszystkich uwag podniesionych przez lokalną ludność, w szczególności do wniosków i zarzutów podniesionych przez pełnomocnika odwołującego w piśmie z dnia 14 czerwca 2013 r.; art. 49 k.p.a. w związku z art. 46a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez powiadamianie stron o podjętych czynnościach oraz doręczaniu stronom decyzji i postanowień w trybie obwieszczenia, w sytuacji braku weryfikacji liczby stron postępowania.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli także M. K., A.S. i B. R. zarzucając przeprowadzenie nierzetelnego postępowania wyjaśniającego i oparcie decyzji na raporcie sporządzonym 5 lat temu, w oparciu o wadliwe prognozy. Odwołujący podkreślili, iż organ I instancji pominął fakt, iż inwestycja już powstała i jest intensywnie eksploatowana. Raport sporządzony w 2008 roku także nie uwzględnia faktu zrealizowania inwestycji nadto zakłada, iż inwestycja będzie obsługiwała mieszkańców z powiatu kutnowskiego i łęczyckiego czyli niewiele ponad 150 tys. mieszkańców. Prognoza wzrostu ilości odpadów wytwarzanych w rejonie obsługi zakładu opiera się na takich zaniżonych danych wyjściowych, bowiem aktualnie zakład obsługuje znacznie większą ilość gmin w tym znaczną część Ł. Zatem prognozy są absolutnie niewiarygodne, a skoro wadliwa jest podstawa ustalenia ilości odpadów przyjmowanych na składowisko, to wadliwe będą parametry wskazane w raporcie. Okoliczności powyższe nie zostały uwzględnione przez organ I instancji. Odwołujący nie zgodzili się także ze stwierdzeniem organu, iż nie ma potrzeby ustalenia obszaru ograniczonego użytkowania, bowiem brak jest uciążliwości wykraczających poza obręb zakładu. Faktycznie bowiem te uciążliwości występują i organ powinien przeprowadzić dowód z opinii biegłego, który zweryfikowałby błędne założenia raportu, które już sama data sporządzenia w 2008 roku powinna skłaniać organ do weryfikacji. Kończąc odwołujący zwrócili uwagę na uciążliwości odczuwane przez wszystkich mieszańców sąsiadujących z zakładem, z którego to powodu Rada Gminy ustaliła dla gospodarstw położnych w promieniu 1350m od centralnej części składowiska zmniejszenie opłat za śmieci, uzasadniając to właśnie uciążliwościami związanymi z funkcjonowaniem zakładu.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Przystępując do uzasadnienia podjętej decyzji organ odwoławczy powtórzył dotychczasowy stan faktyczny i prawny zaznaczając, iż w trybie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, organ I instancji wydał decyzję z dnia 16 listopada 2009 r. Następnie w dniu 19 marca 2010 r. Starosta [...] wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zakładu, zaś w dniu 18 kwietnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Organ II instancji przypomniał, iż decyzja środowiskowa z dnia [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2010 r. w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 290/10, wyrok uprawomocnił się w dniu 28 marca 2012 r. Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu, na wniosek inwestora organ I instancji zawiesił postanowieniem z dnia 25 października 2012 r. postępowanie, które podjął w dniu 31 lipca 2013 r. Wskazując na powyższe Kolegium podsumowało, iż niewątpliwie część inwestycji została zrealizowana i inwestor uzyskał pozwolenie na budowę w oparciu o funkcjonującą wówczas w obrocie prawnym decyzję środowiskową. Lecz co najważniejsze, z dniem 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która uchyliła dotychczasowe przepisy. Organ odwoławczy wskazując na art. 153 ustawy, wyraził stanowisko, iż decyzja organu I instancji została wadliwie oparta na przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna to decyzja, od której nie przysługuje odwołanie, a zatem decyzja taka nie może być weryfikowana w administracyjnym toku instancji. Decyzja ostateczna to decyzja wydana przez organ II instancji w wyniku rozpatrzenia odwołania lub decyzja organu I instancji, w stosunku do której upłynął termin do wniesienia odwołania. W ocenie Kolegium nie ulega zatem wątpliwości, iż decyzja z dnia 15 stycznia 2010 r. była decyzją ostateczną, kończącą postępowania w sprawie, co oznacza to, iż rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji powinien zastosować przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r., gdyż w sprawie nie ma już zastosowania art. 153 ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, iż ustalenie powyższe uzasadnia uchylenie w całości decyzji organu I instancji stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto organ I instancji pomimo obowiązku uwzględniania aktualnego stanu faktycznego nie uwzględnił faktu oddania części przedsięwzięcia do użytku. Nie ustalił czy w dniu wydania decyzji przedsięwzięcie było zrealizowane w części, jak wynika z decyzji budowlanej, czy też jego realizacja została zakończona. Wójt Gminy określił warunki dla inwestycji przyszłej i niezrealizowanej, bez oceny i badania wpływu na środowisko już użytkowanej części i uwzględnienia istniejącego przekształcenia środowiska. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji zgodnie z wnioskiem inwestora oparł się na zgromadzonych przed zawieszeniem postępowania dokumentach. W piśmie z dnia 2 września 2013 r. inwestor wskazał, iż nie widzi potrzeby opracowania nowego raportu choć zawieszenie postępowania nastąpiło na wniosek inwestora dotyczący właśnie konieczności zaktualizowania raportu. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że rozpatrując wniosek strony o wydanie decyzji środowiskowych jest nim związany, jednak stwierdził, iż oznacza to jednak tylko tyle, że podejmując decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach organ dokonuje konkretyzacji warunków środowiskowych, dotyczących indywidualnie określonego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia. Jednak to organ, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a nie wnioskodawca określa warunki środowiskowe, które uwzględnia się przy realizacji przedsięwzięcia. Kolegium podkreśliło, iż w toku postępowania organy są obowiązane uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego oraz ocenić zgromadzony materiał dowody w tym przedłożony przez inwestora raport. Podkreśliło, iż po zrealizowaniu części przedsięwzięcia nie mamy do czynienia z prognozowaniem, jakie towarzyszy ocenie przyszłej i niezrealizowanej inwestycji, ale z etapem badania wpływu na środowisko w związku z już istniejącą częścią, co oznacza, iż można precyzyjnie określić zakres ingerencji w środowisko.

Kolegium zauważyło nadto, iż organ I instancji nie uzasadnił swojego stanowiska w zakresie nałożonych na inwestora obowiązków, co ma istotne znaczenie z uwagi na fakt zrealizowania przynajmniej części przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji skupił się na szczegółowym odniesieniu się do uwag i wniosków składanych w ramach postępowania przeprowadzonego z udziałem społeczeństwa oraz do przedłożonej analizy raportu przytaczając stanowiska autorów raportu. Kolegium zarzuciło, iż organ I instancji nie dokonał własnych ustaleń uwzgledniających aktualny stan faktyczny w sprawie oraz zmiany przepisów. Odnoszenie się organu I instancji do ustaleń raportu sporządzonego dla planowanego przedsięwzięcia bez jego zaktualizowania narusza wynikające z art. 77 i art. 80 k.p.a. zasady dotyczące gromadzenia i oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym. Dodał, iż niektóre określone w decyzji warunki np. dotyczące wykorzystania terenu w trakcie budowy czy terminu wykonania analizy porealizacyjnej są nieadekwatne do stanu faktycznego. Organ odwoławczy wskazał przykładowo, iż organ I instancji ustalając środowiskowe uwarunkowania dotyczące kwatery B2 odesłał do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji zamknięcia jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów, a rozporządzenie to w dacie wydania decyzji I instancji już nie obowiązywało, zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów. Kolegium dodało także, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 3 sierpnia 2010 r. wskazał, że wyjaśnienia wymaga odległość składowiska od zabudowań mieszkalnych należących do odwołującego M. B. z uwagi na ustalony w raporcie zasięg oddziaływania. Organ I instancji stwierdził jedynie w decyzji, że wskazana przez odwołującego odległość 40m jest odległością od najbliższej działki inwestora, na której nie ma żadnej instalacji. Według organu analizując oddziaływanie instalacji na grunty sąsiednie należy uwzględnić odległość od granic instalacji, a nie od granic działki wnioskodawcy, na której nie prowadzi działalności. Zarówno w poprzednio, jak i obecnie obowiązujących przepisach dotyczących składowisk minimalna odległość składowisk odpadów niebezpiecznych lub innych niż niebezpieczne i obojętne od budynków mieszkalnych, budynków zamieszkania zbiorowego i budynków użyteczności publicznej w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, mierzona od krawędzi kwatery składowiska, ustalana jest zgodnie z raportem. Organ I instancji nie wyjaśnił, jaka jest faktyczna odległość budynku mieszkalnego odwołującego od krawędzi kwatery składowiska, lecz oparł się na wyjaśnieniach inwestora zawartych we wniosku z dnia 2 września 2013 r. równocześnie czyniąc załącznikiem do decyzji kserokopię załączonej przez inwestora do tego wniosku grafiki obrazującej odległości. Ostatecznie Kolegium oceniło, iż wskazana w wyroku okoliczność nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na ustalenie, czy istotnie działka odwołującego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia.

Kończąc organ odwoławczy podsumował, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 77, art. 80 k.p.a. oraz art. 153 ustawy, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, stąd decyzję I instancji należało uchylić. Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji obowiązany jest wyjaśnić stan faktyczny sprawy i rozważyć, czy w ustalonym stanie faktycznym, w świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r., istnieje możliwość i celowość wydania decyzji środowiskowej. Dopiero w zależności od poczynionych ustaleń podejmie rozstrzygnięcie zarówno w oparciu o dokumenty przedstawione przez inwestora, w tym w oparciu o raport, jak i własne ustalenia, biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy ustawy. Organ I instancji winien także wyjaśnić kwestie udziału w postępowaniu B Sp. z o.o. z siedzibą w K. w związku z zasygnalizowaną w piśmie z dnia 15 stycznia 2014 r. zmianą nazwy inwestora. Z pisma i załączonego odpisu KRS nie wynika, czy istotnie była to tylko zmiana nazwy spółki, czy też doszło do innego przekształcenia, ustalenia te winny być uwzględnione przy podejmowaniu decyzji.

Skargę na powyższą decyzję złożyła A Sp. z o.o. z siedzibą w K. Spółka zarzuciła naruszenie: art. 153 ust. 1 ustawy poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że wydanie przez organ II instancji ostatecznej decyzji z dnia 16 stycznia 2010 r., następnie uchylonej przez sąd administracyjny oznacza zakończenie sprawy administracyjnej, obligując do stosowania ustawy; art. 46 ust. 3, art. 56 ust. 1b ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r., poprzez uznanie, że Wójt powinien dokonać czynności, których nie przewidują przepisy regulujące wydawanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowa ocenę zebranego materiału dowodowego, odnoszącego się do odległości instalacji od sąsiednich nieruchomości oraz ustaleń Wójta w zakresie zarzutów podnoszących przez inne strony postępowania do raportu; art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania mimo braku podstaw do uchylenia decyzji. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi dokumentu zakończenia budowy na okoliczność potwierdzenia wykonania II etapu przedsięwzięcia, obejmującego budowę kwatery B2B. Konkludując skarżący wnosił o uchylenie decyzji II instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając stanowisko strona skarżąca podkreśliła, iż nie sposób zgodzić się z oceną organu II instancji, iż decyzja ostateczna z dnia 16 stycznia 2010 r. zakończyła postępowanie w sprawie. Strona zgodziła się, iż przedmiotowa decyzja była ostateczna, jednak w związku z jej uchyleniem przez sąd administracyjny została usunięta z obrotu prawnego i mimo swej ostateczności nie wywołała skutku w postaci zakończenia postępowania. Zdaniem strony skarżącej jeżeli uznać, że sprawa wszczęta przez stronę skarżącą wraz ze złożeniem wniosku z 2008 roku została zakończona decyzją z dnia 2010 roku to powstaje pytanie w jakiej sprawie została wydana decyzja w 2013 i 2014 roku. Zdaniem strony nie ulega wątpliwości, że decyzje te zostały wydane w sprawie wszczętej w 2008 roku, a zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi, tym samym od sierpnia 2008 roku trwa ta sama sprawa, nie można utrzymywać, że została zakończona. W ocenie strony powyższego nie zmienia fakt, iż na podstawie decyzji z 2010 roku wydano pozwolenie na budowę i zrealizowano inwestycję. Okoliczności te wiążą się bowiem z innymi postępowaniami. Natomiast art. 153 ust. 1 ustawy należy interpretować na gruncie niniejszej sprawy, niezależnie od skutków, jakie decyzja z 2010 roku wywołała w innych postępowaniach.

Strona skarżąca dodała, iż niniejsze postępowanie dotyczy sytuacji gdy przedsięwzięcie zostało zrealizowane a przepisy nie są dostosowane do takich sytuacji. W decyzji organu I instancji przywołano m.in. orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające, że w przypadku uchylenia decyzji przez sąd możliwe jest wydanie decyzji środowiskowej, nawet jeżeli przedsięwzięcie zostało zrealizowane. Wobec braku jasnej regulacji są wątpliwości w jaki sposób ma zostać przeprowadzone postępowanie. Organ I instancji oparł się na dokumentach zgromadzonych na wcześniejszych etapach postępowania i zastosował się do zaleceń wynikających z prawomocnych wyroków. Kolegium uchylając decyzję I instancji zaprezentowało inne podejście. Strona wyjaśniła, iż inwestycja została zrealizowana w całości, o którym to fakcie Kolegium zostało powiadomione m.in. w piśmie z dnia 15 stycznia 2014 r., jednak Kolegium powzięło co do tego faktu wątpliwość, gdyż znajdujące się w aktach pozwolenie na użytkowanie z dnia 18 kwietnia 2011 r. zostało udzielone pod warunkiem wykonania II etapu tj. budowy kwatery B2B. Budowa została zakończona w dniu 27 lipca 2011 r. o czym powiadomiono PINB w dniu 30 września 2011 r. tj. po zakończeniu kontroli [...] WIOŚ i podpisaniu protokołu z dnia 9 września 2011 r. potwierdzającego odbiór kwatery B2B przez WIOŚ. Kolegium mogło powyższe wyjaśnić bez nadmiernego wydłużania postępowania dowodowego, czego jednak nie uczyniło, podobnie jak nie wyjaśniło kwestii odległości inwestycji od działek odwołującego i nie usunęło wadliwości co do powoływanych przez organ I instancji aktów wykonawczych.

Kończąc strona wyjaśniła, iż nie ma znaczenia zmiana nazwy skarżącego, która nastąpiła z dniem 31 grudnia 2013 r. zatem już po wydaniu decyzji organu I instancji, nadto i tę wątpliwość organ odwoławczy mógł sam wyjaśnić.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i podniósł, iż na podstawie ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia udzielono pozwolenia na budowę i uzyskano pozwolenie na użytkowanie. Inwestycja została już zrealizowana. Obecnie nie ma uchwalonego nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Obecni na rozprawie uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi i wyrazili stanowisko, iż postępowanie w sprawie winno zostać umorzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.

W ocenie sądu, wyżej wymienionych naruszeń prawa nie można przypisać zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a.

Zasadniczą przyczyną wydania decyzji kasacyjnej przez organ II instancji, było stwierdzenie niewyjaśnienia w kontekście właściwej regulacji prawnej, zasadniczych i istotnych w sprawie okoliczności, dotyczących aktualnego stanu inwestycji i warunków wykorzystania terenu pod inwestycję z uwagi na konieczność ochrony środowiska, przyrody, zasobów naturalnych i oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, w istotnym dla rozstrzygnięcia zakresie, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.

Jednocześnie głównym zagadnieniem spornym w przedmiotowej sprawie stała się interpretacja tej części przepisu art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( tj.: Dz. U z 2013 r., poz. 1235 ze zm. ) który stanowi, że do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienionej w art. 144 ( tj. ustawy Prawo ochrony środowiska), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań warto przypomnieć istotne, z punktu widzenia przywołanego przepisu, zdarzenia jakie miały miejsce w przedmiotowej sprawie. Tak więc sprawa została zainicjowana wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2008 r. Organ I instancji wydał decyzję dnia 16 listopada 2009 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. W oparciu o przepisy tejże ustawy procedowało również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., które w wyniku złożonego odwołania ostateczną decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Ta ostateczna decyzja organu II instancji stała się przedmiotem kontroli sądowoadministrcyjnej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 290/10 wyeliminował z obrotu prawnego decyzje organów obu instancji. Wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 43/11, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił co do zasady stanowisko sądu pierwszej instancji, oddalając skargę kasacyjną.

W dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, niemniej, jak wynika to z przywołanych rozstrzygnięć, zapadły one w oparciu o przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, a to z mocy art. 153 ust. 1 - przepisu przejściowego nowej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji zaowocowało decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...], po raz kolejny opartą na przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska, uchyloną kwestionowaną obecnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...].

Wydając przywołaną decyzję kasacyjną, Kolegium zakwestionowało tym samym pogląd organu I instancji, iż w niniejszej sprawie z mocy art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji(...), zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, ponieważ decyzja środowiskowa organu I instancji z dnia [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2010 roku sygn. akt II SA/Łd 290/10, co powoduje, że sprawa wszczęta na podstawie wniosku inwestora z dnia 11 sierpnia 2008 r. nie została zakończona decyzją ostateczną.

Zdaniem sądu, organ II instancji, analizując treść przepisu art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji(...) właściwie przyjął, że dotyczy on sytuacji, gdy sprawa nie została zakończona wydaniem decyzji ostatecznej, wskazując przy tym, że zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna to decyzja, od której nie przysługuje odwołanie, a zatem decyzja która nie może być weryfikowana w administracyjnym toku instancji. Decyzja ostateczna to decyzja wydana przez organ II instancji w wyniku rozpatrzenia odwołania lub decyzja organu I instancji, w stosunku do której upłynął termin do wniesienia odwołania. W ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, iż decyzja z dnia [...] była decyzją ostateczną, kończącą postępowanie w sprawie, co oznacza, iż rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji powinien zastosować aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. udostępnianiu informacji(...).

Z poglądem tym należy się zgodzić.

Przepis art. art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji(...) stanowi, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów dotychczasowych, przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje sie przepisy dotychczasowe. Analiza wskazanego przepisu pozwala na jednoznaczne wyodrębnienie ram czasowych wskazanych przez ustawodawcę, a dotyczących zastosowania przepisów dotychczasowych: przy czym początkiem jest wszczęcie postępowania, które winno nastąpić przed dniem wejścia w życie przepisów nowej ustawy, a końcem zakończenie sprawy decyzją ostateczną.

W niniejszej sprawie za zbędne uznać należy szczegółowe omawianie kwestii dotyczących wszczęcia postępowania, czy też czasu wejścia w życie przepisów nowej ustawy, jako że nie są one wątpliwe i sporne. Niekwestionowane jest, że przedmiotowa sprawa została zainicjowana wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2008 r., podczas gdy w dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, uchylając dotychczasowe przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska dotyczące postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i rozstrzygnęła kwestie intertemporalne m.in. w art. 153.

Omówienia wymaga natomiast użycie przez ustawodawcę we wskazanym przepisie pojęcia niezakończenia sprawy decyzją ostateczną, jako granicy zastosowania przepisów dotychczasowych.

Zdaniem sądu, treści i przesłanek art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji(...) nie można wykładać i rozpatrywać z pominięciem podstawowych zasad i reguł postępowania administracyjnego. Słusznie więc Kolegium odwołało się do treści art. 16 k.p.a. Wskazany przepis w § 1 zawiera definicję decyzji ostatecznej stanowiąc, że decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Utrwalony jest przy tym pogląd, że decyzja ostateczna, to nie tylko decyzja od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej ( por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 88, wyrok NSA z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt II GSK 795/09 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwrócić należy również uwagę na to, że przepis art. 16 § 1 k.p.a. ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zasada trwałości decyzji administracyjnej służy realizacji takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do organów państwa, zaufanie do prawa (M. Zdyb, J. Stelmasiak, Zasady ogólne postępowania administracyjnego. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z komentarzem, Lublin 1992, s. 116). Szczególne znaczenie tej zasady przejawia się w sferze ochrony praw słusznie nabytych. Trwałość decyzji ostatecznych powoduje, że nie mogą być one zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko w trybie i w przypadkach wprost określonych w k.p.a. lub w przepisach szczególnych, do których kodeks odsyła w art. 163 k.p.a.

Niewątpliwie uprzednio wydana w sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] posiadała walor ostateczności i stanowiła załatwienie, a więc zakończenie sprawy administracyjnej w toku instancji przed organem administracji. Wszak jedynie decyzja, od której nie służy już stronie żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie, a więc mająca przymiot ostateczności, może być poddana skutecznie kontroli sądowoadministracyjnej ( art. 16 § 2 k.p.a. , art. 52 § 2 i 3 p.p.s.a.), a wymieniona decyzja takiej kontroli była poddana. Fakt wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji ostatecznej wyrokiem sądu, miał ten skutek, że sprawa jest ponownie rozpatrywana przez organ administracji. Niemniej decyzja SKO z dnia [...] funkcjonowała w obrocie prawnym, wywołując niebagatelne skutki prawne. W oparciu o tę decyzję wydano m. in. decyzję o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

W ocenie sądu, nie bez przyczyny ustawodawca, zakładając jego racjonalność, posłużył się w omawianym przepisie granicą czasową w postaci warunku niezakończenia sprawy decyzją ostateczną, dla zastosowania przepisów dotychczasowych, a więc w istocie już nieaktualnych. Wszak ochrona środowiska jest wartością szczególną, chronioną konstytucyjnie (art. 74) i wszelkie wyjątki w stosowaniu przepisów obowiązujących winny być interpretowane ściśle. Warto przy tym zwrócić uwagę, że gdyby ustawodawca w przywołanym przepisie nie wiązał granicy czasowej z ostatecznością decyzji, to dałby temu wyraz w innym brzmieniu tegoż przepisu. Potwierdzeniem tej tezy mogą być choćby zapisy zawarte w: art. 222 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze ("Do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe przepisy"), art. 246 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach ( "Do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, z zastrzeżeniem art. 237").

Dla porządku zaznaczyć należy istnienie jednak rozbieżności w orzecznictwie w interpretacji przepisów przejściowych w analogicznym zakresie do omawianego wyżej, choć dotyczące innych stanów faktycznych i ustaw np.: wyrok NSA z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt II OSK 999/11, wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1228/10, wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 796/08, 10 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 503/05 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Akceptując, wobec brzmienia art. 153 ust. 1 ustawy, pogląd o konieczności stosowania, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, po wydaniu decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne w sprawie i uchyleniu tejże decyzji przez sąd, nowych uregulowań, stwierdzić należy, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji(...) nie jest trafny. Podobnie ocenić należy zarzut naruszenia przez organ II instancji przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, których organ ten nie stosował, a zakwestionował ich stosowanie przez organ I instancji.

Zgodzić należy się również z argumentami organu odwoławczego, wskazującymi na konieczność orzekania przez organ na podstawie aktualnego stanu faktycznego i na tę również wadliwość orzeczenia pierwszoinstancyjnego, które opiera się o dane nie w pełni aktualne, bez należytego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Nie powinno budzić wątpliwości, że organ orzeka na podstawie stanu faktycznego, istniejącego w czasie wydania decyzji, nie zaś na dzień np. złożenia wniosku. Zgodzić należy się więc z Kolegium, że ponownie procedowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia winno uwzględniać zmiany jakie zaszły w toku postępowania w stosunku do środowiska na skutek upływu czasu i podejmowanych działań. Nie chodzi tu oczywiście, co zarzucał skarżący, o utożsamienie decyzji środowiskowej z analizą porealizacyjną, ale o takie działania i wskazania organu, które najpełniej będą służyły rzeczywistej ochronie środowiska i realizacji bezpieczeństwa ekologicznego. Temu zaś służy działanie zgodne z prawem i aktualnym stanem faktycznym, co w obszernych motywach akcentowało również Kolegium. Tych wymogów jednak pierwszoinstancyjna decyzja nie spełnia, co czyni słusznym decyzję kasacyjną. Zwrócić należy bowiem uwagę, że w decyzji z dnia 23 października 2013 r. Wójt Gminy K. nie dość, że zawarł wskazania nieaktualna na czas orzekania, to jeszcze zalecił przestrzeganie nieobowiązujących przepisów ( por. pkt II. 20 , pkt III.4, pkt VIII.9 ).

Sąd akceptuje również stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w szczególnych sytuacjach istnieje możliwość wydania decyzji dla inwestycji będącej w trakcie realizacji. Sytuacja taka może mieć miejsce, tak jak w okolicznościach przedmiotowej sprawy, gdy inwestycja została częściowo zrealizowana na podstawie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia uchylonej następnie przez sąd administracyjny. Tym samym określenie uwarunkowań środowiskowych dla inwestycji realizowanych należy uznać za celowe i pożądane ze względu na możliwość wskazania czynników, które mogą wystąpić w trakcie dalszego etapu realizacji przedsięwzięcia i jego eksploatacji, a które mogą mieć znaczenie dla ochrony środowiska. Oczywiście sytuacja taka wymaga od organu szczególnej wnikliwości w wprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Organ orzekający powinien wówczas dążyć do tego, aby decyzja (dotycząca aktualnie nie przedsięwzięcia planowanego, ale przedsięwzięcia docelowo zamierzonego przez inwestora), mająca zastąpić decyzję wydaną przed rozpoczęciem realizacji planowanego przedsięwzięcia, nie była tylko dostosowaniem formalności do istniejącego stanu faktycznego, ale zawierała warunki i zalecenia nadające się do wykonania i gwarantujące spełnienie celu, jakiemu decyzja środowiskowa ma służyć.

Zgodzić należy się również, że ponownie rozstrzygając sprawę, po uchyleniu decyzji przez sąd, organ I instancji z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. nie zastosował się precyzyjnie do wytycznych zawartych w motywach wyroku z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 290/10, nie wyjaśniając należycie odległości budynku mieszkalnego uczestnika postępowania M. B. od krawędzi składowiska odpadów, stosownie do obowiązujących przepisów w tym zakresie, co słusznie zauważył organ II instancji.

Brak wyjaśnienia wyżej wskazanych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, stanowiący naruszenie przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w połączeniu z niezastosowaniem właściwego w sprawie prawa materialnego, prawidłowo zostało zakwalifikowane przez Kolegium jako uzasadniające zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem sądu, powołany przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie został naruszony, bowiem organ odwoławczy w sposób jasny, klarowny i obszerny wyjaśnił powody swojego rozstrzygnięcia. Argumenty, które zdaniem organu odwoławczego przesądziły o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwszej instancji są jak najbardziej słuszne, co czyni niezasadnym zarzuty skargi.

Mając powyższe na uwadze oraz uznając, że skarga w sprawie niniejszej nie zasługuje na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł o jej oddaleniu, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.

d.r.


ZDANIE ODRĘBNE

II SA/Łd 393/14

ZDANIE ODRĘBNE

Uzasadnienie zdania odrębnego Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2014 r.

Nie zgadzam się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., gdyż uważam, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] wydana została w oparciu o wadliwą wykładnię art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.).

Ww. ustawa, obowiązująca od dnia 15 listopada 2008 r., uchyliła dotychczasowe przepisy dotyczące postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, uregulowane w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.). Jednakże w myśl ww. art. 153 ust. 1 nowej ustawy do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem inwestora z dnia 11 sierpnia 2008 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu A w K. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy K. określił, na podstawie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, środowiskowe uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia, a decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Ostateczna decyzja organu odwoławczego zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2010 r., II SA/Łd 290/10, uchylił decyzje organów obu instancji.

Ponownie rozpatrując wniosek z dnia 11 sierpnia 2008 r. Wójt Gminy K. kolejny raz ustalił, na podstawie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, środowiskowe uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia. Jednakże na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., zaskarżoną decyzją uchyliło decyzję organu I instancji, uznając, że w sprawie wydana została decyzja ostateczna – z dnia [...], co oznacza, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Według organu odwoławczego oceny tej nie zmienia fakt, że ostateczna decyzja SKO w S. z dnia [...], wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z dnia [...], uchylona została wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2010 r. Z poglądem tym zgodził się Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2014 r., oddalając skargę inwestora.

Z taką wykładnią art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) nie mogę się zgodzić. Nie podzielam bowiem poglądu, że skoro w postępowaniu administracyjnym wydane zostało ostateczne rozstrzygnięcie, to w kontekście regulacji zawartej w omawianym art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie ma znaczenia wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego przez sąd. Okoliczność ta nie pozwala przecież uznać, że "sprawa została zakończona".

Otóż uchylenie ostatecznej decyzji przez sąd administracyjny nie powoduje wszczęcia na nowo postępowania administracyjnego, lecz sprowadza się do tego, że sprawa jest ponownie rozpatrywana. To z kolei nakłada na organ administracyjny obowiązek zastosowania przepisów obowiązujących w chwili wszczęcia postępowania. Pogląd taki zaprezentowany został m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2009 r., II OSK 796/08.

W mojej ocenie zatem w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska, jako obowiązujące w dacie złożenia wniosku, który wszczął sprawę wciąż niezakończoną decyzją ostateczną – taka została wprawdzie wydana, lecz nie zakończyła sprawy, jako że została prawomocnie uchylona przez sąd administracyjny. A świetle art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) w sprawach niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Z powyższych względów nie mogłem zgodzić się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., oddalającym skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], z uwagi na błędną wykładnię art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) i zgłosiłem do niego zdanie odrębne.

LS