Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 32/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zatrudnienie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 88z ust. 4 i 5 pkt 1-6
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w P. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w przedmiocie rejestracji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 19 lutego 2019 r. pełnomocnik I. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej w skrócie: "Spółka") - adw. P. L.-M., złożył do Powiatowego Urzędu Pracy w P. (dalej w skrócie: "PUP") oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (D. K.) w okresie od 26 lutego 2019 r. do 01 marca 2019 r. oraz od 02 marca 2019 r. do 25 sierpnia 2019 r.

Pismem z 26 lutego 2019 r. PUP zawiadomił Spółkę, iż na podstawie raportu ZUS U7 ustalono, że według stanu na dzień 31 stycznia 2019 r., podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi zalega z opłacaniem składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, co zgodnie z przepisem art. 88z ust 6 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz.U. z 2018 r., poz.1265 i 1149 z późn. zm.) może skutkować wydaniem decyzji o odmowie wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń.

Następnie pismem z 7 marca 2019 r. PUP wezwał Spółkę do wypełnienia oświadczenia podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi dotyczącego okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 18 do Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07 grudnia 2017r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Do pisma załączono wzór tego oświadczenia.

W odpowiedzi pismem z 14 marca 2019 r. pełnomocnik Spółki oświadczył, iż jego mocodawca odmawia wykonania tego żądania, ponieważ oświadczenia te zostały dodane do wniosku o rejestrację oświadczenia, a skany zostały również poświadczone za zgodność z oryginałem.

Ponadto pismem z tego samego dnia pełnomocnik Spółki wniósł ponaglenie na opieszałe załatwienie sprawy podnosząc, iż wnioski o zarejestrowanie dwóch oświadczeń o powierzeniu zatrudnienia cudzoziemcowi zostały złożone w dniu 19 lutego 2019 r. i winny być zarejestrowane w dniu 26 lutego 2019 r. Zakwestionował żądanie zaświadczenia o niezaleganiu w ZUS wskazując, że z informacji od przedsiębiorcy wynika, iż nie zalegał wobec ZUS, a miał niedopłatę 6 groszy, co należało zignorować. W dniu 5 marca 2019 r. zostało przekazane zaświadczenie o niezaleganiu ze składakami. Dalej podniesiono, że 14 marca 2019 r. zostało doręczone stronie, z pominięciem pełnomocnika, żądanie uzupełnienia oświadczeń, które były dodane do wniosku z 19 lutego 2019 r.

Pismem z 18 marca 2019 r., doręczonym pełnomocnikowi Spółki drogą elektroniczną 20 marca 2019 r., PUP poinformował, że oświadczenia złożone w wersji elektronicznej, dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 88 z ust. 1-6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku, nie zostały podpisane przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a przesłane skany oświadczeń - z podpisem podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi - nie są zgodne z wzorem stanowiącym załącznik nr 18 do rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2017 r, w sprawie wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. W związku z powyższym, do czasu przedłożenia prawidłowych oświadczeń, Urząd nie może dokonać wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń.

Pismem z 20 marca 2019 r. PUP w Poznaniu odniósł się do składanych skarg na czynności pracowników oraz złożonego ponaglenia, podnosząc między innymi, iż w złożonej dokumentacji znajduje się skan oświadczeń podpisanych przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi oraz poświadczenie przez pełnomocnika odpisów dokumentów, które w swej treści nie odpowiadają treści wzoru. Brak jest zatem nadal oświadczeń zgodnych ze wzorem stanowiącym załącznik nr 18 do rozporządzenia z 7 grudnia 2017 r.

W piśmie z 20 marca 2019 r. pełnomocnik Spółki wskazał, iż działania organu naruszają zasadę odformalizowania postępowania administracyjnego. Zarzucono niekonsekwencję PUP bowiem, sam wniosek o zarejestrowanie oświadczenia również nie był wniesiony na formularzu z załącznika do rozporządzenia, tylko za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Pismem z 21 marca 2019 r. ([...]), doręczonym pełnomocnikowi Spółki drogą elektroniczną w dniu 22 marca 2019r., PUP w P. poinformował, iż oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi - D. K. - z 19 lutego 2019r., pozostają bez rozpoznania. W piśmie tym wskazano, iż oświadczenia te zawierają braki formalne, w związku z powyższym pozostają bez rozpoznania. Wyjaśniono jednocześnie, iż ustawodawca w art. 88z ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazał warunki obligatoryjne do wydania decyzji o odmowie wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy do ewidencji oświadczeń. Natomiast w art. 88z ust. 6 ww. ustawy zamieszczono warunki fakultatywne do wydania decyzji o odmowie wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy do ewidencji oświadczeń. W przypadku złożenia oświadczenia dotyczącego okoliczności, o których mowa w art. 88z, oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi zostałyby wpisane do ewidencji oświadczeń.

Pismem z 21 marca 2019 r. (doręczonym do organu drogą elektroniczną w tym samym dniu o godzinie 15:51), pełnomocnik I. spółka z o.o. w P. wniósł skargę na bezczynność PUP w P.. Strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji (wpisania oświadczeń do rejestru) w sprawie w ciągu tygodnia od dnia uprawomocnienia się wyroku; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniesiono nadto o wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, iż zgodnie z art. 88z ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy organ był zobowiązany zarejestrować oświadczenia w terminie od 7 dni roboczych do 30 dni (jeśli sprawa wymaga wyjaśnienia). We wniosku pełnomocnik skarżącego złożył oświadczenie, że skarżącego nie dotyczą okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1-6 cytowanej już ustawy. Dodatkowo do wniosku zostało załączone oświadczenie prezesa zarządu skarżącej, że reprezentowanej przez niego spółki nie dotyczą wspomniane okoliczności.

Strona skarżąca podniosła, że dopiero w dniu 14 marca 2019 r. organ zażądał od Spółki, aby to same oświadczenie, które zostało już złożone i przez pełnomocnika we wniosku i przez prezesa zarządu (jako załącznik), zostało złożone na formularzu, którego wzór jest przewidziany w załączniku numer 18 do rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń.

Zdaniem strony skarżącej żądanie organu było bezpodstawne, bowiem skarżący złożył już oświadczenie o identycznej treści, jak we wzorze, co oznacza, że organ wysunął zarzut wyłącznie co do formy tego oświadczenia, co stoi w sprzeczności z jedną z czołowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada odformalizowania postępowania administracyjnego (zasada szybkości postępowania), która została wyrażona w art. 12 § 1 K.p.a. Ponadto wskazano, że załącznik nr 18 z rozporządzenia, to wzór dokumentu papierowego, wykorzystywanego, jeśli wnioskodawca składa wniosek w sposób tradycyjny, czyli wypełnia papierowy wniosek odręcznie i dołącza do niego papierowy załącznik. Tymczasem skarżący złożył wniosek za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Jeśli zatem organ chciałby być konsekwentny w swoim postępowaniu, to winien był wezwać skarżącego do wypełnienia wniosku na formularzu przewidzianym w załączniku nr 16 z ww. rozporządzenia.

W piśmie procesowym z 23 marca 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej podniósł dodatkowo, że otrzymał pismo organu z 22 marca 2019 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Tymczasem brak było podstaw do pozostawienia oświadczenia bez rozpoznania, skoro nie wystosowanego do strony stosownego żądania, o którym mowa w art. 64 § 2 K.p.a.

W piśmie z 28 marca 2019 r. wskazano, iż Spółka w dniu 22 marca 2019 r. złożyła kolejny wniosek o rejestrację oświadczenia o powierzeniu zatrudnienia cudzoziemcowi – innej osoby - i organ już powiadomił Spółkę, że oświadczenie jest zarejestrowane i gotowe do odbioru. Do wniosku strona skarżąca dołączyła oświadczenie pracodawcy o niekaralności w takiej formie, jaka podoba się organowi. Oznacza to, że organ wszedł w posiadanie oświadczenia pracodawcy w takiej formie, jaka go satysfakcjonuje, skoro wniosek rozpoznał pozytywnie dla skarżącego. Organ jest zatem w posiadaniu oświadczenia pracodawcy. Zgodnie z art. 220 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej nie może żądać oświadczenia strony na potwierdzenie stanu prawnego, jeśli znane są one organowi z urzędu. Ponadto zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a organ może uwzględnić skargę we własnym zakresie podejmując odpowiednie działania służące zlikwidowaniu stanu bezczynności. W niniejszej sprawie jednak organ uporczywie i złośliwie nie podejmuje żadnych działań, choć już od dnia 22 marca 2019 roku był w posiadaniu oświadczenia o stanie prawnym i był zobowiązany, na mocy cytowanych przepisów z urzędu uwzględnić zmianę w niniejszej sprawie. Organ złośliwie tego nie czyni, co powinno znaleźć przełożenie na wysokość wymierzonej grzywny.

Odpowiadając na skargę Dyrektor PUP w P. wyniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie.

W uzasadnieniu organ przytoczył przebieg postępowania i wyjaśnił, iż gdyby podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi złożył wymagane oświadczenia, które byłyby zgodne w treści z wzorem określonym w załączniku nr 18 do ww. rozporządzenia, złożone w dniu 19 lutego 2019 r. Oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi Dmytro Khymych zostałyby wpisane do ewidencji bez zbędnej zwłoki.

W piśmie procesowym z 11 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł, iż złożone oświadczenie Prezesa Zarządu, dotyczące niekaralności, było zgodne co do treści z przewidzianym w rozporządzeniu załączniku nr 18, jednakże załącznik ten dotyczy wniosków składanych w wersji papierowej, stąd jego forma, zdaniem skarżącej, nie była dla niej obowiązująca. Podniósł, że zgodnie z art. 88z ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, podmiot powierzający wykonywanie pracy, w oświadczeniu o powierzeniu wykonania pracy cudzoziemcowi, zamieszcza oświadczenie składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1-6. Z powyższego wynika, że podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi zobowiązany jest oświadczyć, że świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, deklaruje, że ani on (jeśli jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą), ani osoba fizyczna reprezentująca osobę prawną, nie został(a) (lub został(a)) prawomocnie ukarany/ukarana za popełnienie czynów wymienionych w punktach 1 – 6.

W sytuacji, gdy oświadczenie składa pełnomocnik poprzez formularz elektroniczny, to jedynie klika odpowiednią ikonę albo przy "byłem"', "jestem", albo przy "nie byłem", "nie jestem". W sytuacji, w której pełnomocnik pragnie jeszcze dodać takie samo oświadczenie (o niewystępowaniu tych okoliczności) członka zarządu osoby prawnej, to nie może tego uczynić poprzez formularz elektroniczny, ponieważ system teleinformatyczny takiej możliwości nie przewiduje, tylko musi sporządzić sam takie oświadczenie. W niniejszej sprawie pełnomocnik sporządził oświadczenie, z którego treści wynika, że członek zarządu wnioskodawcy nigdy nie został prawomocnie skazany (ukarany) za żadne z przestępstw i wykroczeń wyliczonych w art. 88zu. 5 ustawy. Działania organy zmierzały do ponownego złożenia oświadczenia o tej samej treści.

Wskazano nadto, że załącznik nr 18 zawiera błąd. Sformułowanie z załącznika - z punktu 1 o brzmieniu "art. 120 ust. 11" (zamiast art. 120 ust. 10) jest oczywistą omyłką pisarską twórcy wzoru załącznika. Zmuszanie przedsiębiorców, aby składali oświadczenie w oparciu o wadliwy załącznik oznacza, że za chwilę będą musieli korygować swoje własne oświadczenie, ale na takim wzorze, jaki życzy sobie PUP.

W dniu 13 czerwca 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo Dyrektora PUP w P. , w którym wskazano na różnice pomiędzy treścią oświadczenia wymaganego ustawą z 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a treścią oświadczenia sporządzonego i przedstawionego przez pełnomocnika skarżącej Spółki (karty nr [...] akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż instytucja skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił PUP w P. bezczynność polegającą na niewywiązaniu się z obowiązku rejestracji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (D. K.) w okresie od 26 lutego 2019 r. do 01 marca 2019 r. i od 02 marca 2019 r. do 25 sierpnia 2019 r.

Wniesienie przedmiotowej skargi zostało poprzedzone ponagleniem, wniesionym drogą elektroniczną 14 marca 2019 r. do PUP w P., zatem spełniony został wymóg wynikający z art. 52 § 2 w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a.

W opinii Sądu brak wskazania przez pełnomocnika Spółki organu właściwego do rozpatrzenia ponaglenia nie stanowi okoliczności skutkującej uznaniem, że wymóg ponaglenia nie został zachowany, bowiem obowiązkiem PUP, do którego ponaglenie bezspornie wpłynęło, było jego przekazanie właściwemu organowi – w tym przypadku ministrowi właściwemu do spraw pracy. Strona wnosząca ponaglenie nie ma natomiast wpływu na to, czy i kiedy ten środek prawny zostanie przekazany do właściwego organu. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "K.p.a.") stanowi wyłącznie warunek formalny do wniesienia skargi na bezczynność. W sprawach bezczynności istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia ponaglenia złożonego w trybie art. 37 K.p.a., ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Tym samym przesądza to o wyczerpaniu przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia na tle art. 52 § 1P.p.s.a.

Z akt sprawy wynika, że na moment wniesienia skargi (drogą elektroniczną – 21 marca 2019 r. godz. 15:51:37 – dowód karta nr 15 akt sądowych) PUP w P. nie zarejestrował Oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi - D. K. – w okresie od 26 lutego 2019 r. do 01 marca 2019 r. i od 02 marca 2019 r. do 25 sierpnia 2019 r., które przez skarżącą Spółkę wniesione zostały do PUP w P. drogą elektroniczną w dniu 19 lutego 2019 r.

Zgodnie z art. 88z ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.1265 i 1149 z późn. zm., dalej w skrócie "ustawa z 20 kwietnia 2004 r.") w sprawach niewymagających postępowania wyjaśniającego powiatowy urząd pracy wpisuje oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń albo starosta odmawia w drodze decyzji wpisania oświadczenia do ewidencji oświadczeń nie później niż w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania oświadczenia, a w sprawach wymagających postępowania wyjaśniającego - nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania oświadczenia.

Wniosek skarżącej Spółki wpłynął do PUP w P. 19 lutego 2019 r. Pismem z 26 lutego 2019 r. PUP zawiadomił Spółkę, iż na podstawie raportu ZUS U7 ustalono, że na dzień 31 stycznia 2019 r. zalega z opłacaniem składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, co może skutkować wydaniem decyzji o odmowie wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Konieczność zweryfikowania raportu ZUS U7 niewątpliwie wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co uniemożliwiało rejestrację oświadczenia w terminie 7 dni z tej przyczyny. W odpowiedzi Spółka przedłożyła datowane na 5 marca 2019 r. zaświadczenie ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek (k - 4 akt admin.).

Następnie pismem z 7 marca 2019 r. PUP w P. wezwał Spółkę do wypełnienia oświadczenia podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi dotyczącego okoliczności o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1- ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r., zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 18 do Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 grudnia 2017r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń (Dz.U. z 2017 r. poz. 2345 – dalej "rozporządzenie z dnia 7 grudnia 2017r." ). Do pisma załączono formularze dwóch oświadczeń.

W dniu 14 marca 2019 r. pełnomocnik Spółki oświadczył, iż jego mocodawca odmawia wykonania tego żądania, ponieważ wymagane oświadczenia zostały dodane do wniosku o rejestrację oświadczeń. Podniósł, że przedłożone skany zostały poświadczone za zgodność z oryginałem.

Pismem datowanym na dzień 18 marca 2019 r., podpisanym podpisem elektronicznych przez Z-cę Dyrektora PUP w Poznaniu E. Ś., PUP w P. poinformował pełnomocnika Spółki, że oświadczenia złożone w wersji elektronicznej, dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 1- 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r., nie zostały podpisane przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a przesłane skany oświadczeń - z podpisem podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi - nie są zgodne z wzorem stanowiącym załącznik nr 18 do rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Organ stanął na stanowisku, że do czasu przedłożenia prawidłowych oświadczeń nie może dokonać wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Jak wynika z UPD doręczenie tego pismo stronie skarżącej nastąpiło 19 marca 2019 r. (k.7 akt admin.).

Kolejnym pismem - z dnia 21 marca 2019 r. (nr [...]) PUP w P. poinformował pełnomocnika Spółki o pozostawieniu wniosku o rejestrację oświadczeń z dnia 19 lutego 2019 r. (2 szt.) oraz z dnia 11 marca 2019r. (sprawa ze skargi dot. bezczynności tego wniosku zarejestrowana została pod sygn. akt II SAB/Po 33/19) bez rozpoznania (k-15 akt admin.).

Odnosząc się zatem do przedstawionych okoliczności sprawy zauważyć należy, że będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga na bezczynność została wniesiona w reakcji na pismo PUP z 18 marca 2019 r. Jednocześnie skarga została wniesiona w tej samej dacie, co doręczone Spółce pismo PUP informujące o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania (pismo z 21 marca 2019 r.). W takiej sytuacji, w opinii Sądu, dla oceny zasadności skargi należy brać pod uwagę nie tylko pismo z 18 marca 2019 r., ale i pismo z 21 marca 2019 r.

W opinii Sądu każde z tych dwóch pism może zostać uznane za akt wyrażający końcowe stanowisko organu w przedmiocie wniosków Spółki o rejestrację oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, aczkolwiek żadne z tych pism nie posiada formy właściwej dla decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi przepis art. 88z ust. 4 ustawy, jak też postanowienia wydanego na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. Nie przesądzając w ramach sprawy ze skargi na bezczynność, czy którekolwiek z tych pism mogłoby zostać uznane za decyzję administracyjną, należy mieć na uwadze, że oba stanowiska wydane zostały w terminie 30 dni licząc od daty złożenia wniosku o rejestrację, procedowanie nad którym wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wniosek o rejestrację wpłynął do PUP w P. w dniu 19 lutego 2019 r., zatem określony przepisem art. 88z ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. termin 30 dni upływał z dniem 21 marca 2019 r. Skoro organ zmieścił się w tym terminie, końcowo odmawiając rejestracji oświadczeń i wyjaśniając swoje stanowisko, w tym na jakiej podstawie prawnej to uczynił, skarga na bezczynność nie mogła zostać uwzględniona.

Jak już wyżej podniesiono, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Jednakże w orzecznictwie przyjmuje się, że nieuzasadnione pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania stanowi o nierozpoznaniu sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na zasadach ogólnych - skarga do sądu administracyjnego (zob. uchwała NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić należy, że pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. nie w każdym przypadku oznacza zasadność skargi na nierozpatrzenie sprawy w przewidzianym terminie. Uzależnione jest to od tego, czy organ administracji publicznej rzeczywiście miał podstawy do powołania się na ten przepis. Art. 64 § 2 K.p.a. stanowi bowiem, że jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie zgodnie wskazuje się, że wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 K.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma, wynikających ze ściśle określonych przepisów prawa regulujących te wymogi. W powyższym przepisie chodzi zatem o uzupełnienie braków formalnych podania, wynikających z braku w nim elementów wymaganych przepisami prawa. Organ administracji publicznej nie może wykorzystać trybu do merytorycznej oceny złożonego podania oraz jego załączników (por. wyroki NSA z dnia 23 stycznia 1996 r., sygn. akt II SA 1473/94 oraz z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1071/16, CBOSA). Tylko wówczas, gdy przepis prawa ustanawia wprost określone wymogi co do składanego podania, organ może żądać ich spełnienia i uzupełnienia pisma (podania) o brakujące elementy.

Rozpatrując sprawę z wniosku z dnia 19 lutego 2019 r. o rejestrację Oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (D. K.) PUP w P. uznał, że przedłożone przez Spółkę oświadczenia nie spełniają wymogów określonych przepisami prawa. Z akt sprawy wynika, że Spółka przedłożyła Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi oraz 2 oświadczenia: (1) Oświadczenie podmiotu powierzającego wykonywania pracy cudzoziemcowi dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1-6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. – podpisane przez pełnomocnika Spółki adw. P. L.-M., (2) Oświadczenie podmiotu zamierzającego powierzyć lub powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi odnośnie okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1-6 oraz w art. 88j ust. 1 pkt 3-7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (scan) – podpisane przez Prezesa Zarządu Spółki, zgodnie z obowiązującymi w tym podmiocie zasadami reprezentacji. To ostatnie Oświadczenie Prezes Zarządu złożył zgodnie z art. 88z ust. 1 lit. g ww. ustawy. Zdaniem PUP na tym etapie wymienione dwa oświadczenia wymagały uzupełnienia - - pierwsze o podpis osoby działającej w imieniu podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, drugie – poprzez złożenie oświadczenia zgodnego z formularzem na załączniku nr 18 do rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2017 r. Oceniając zasadność tych wezwań – w granicach sprawy ze skargi na bezczynność – wskazać należy, że w obecnym stanie prawnym oświadczenie, które składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, może podpisać jedynie podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Wynika to nie tylko z istoty takiego oświadczenia – które jest oświadczeniem wiedzy, ale i z charakteru przestępstwa określonego w art. 233 Kodeksu karnego, a także możliwości przypisania konkretnemu podmiotowi, a nie jego pełnomocnikowi, odpowiedzialności karnej w przypadku wypełnienia znamion tego przestępstwa (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 21 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Go 455/15, dostępny w CBOSA).

Z kolei drugie z oświadczeń – podpisane przez Prezesa Spółki - nie zawiera treści zgodnej z formularzem stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia z 7 grudnia 2017 r.

W świetle powyższego uznać należy, że organ końcowo prawidłowo zastosował art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 90 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz przepisami wydanego na tej podstawie ww. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prace cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Zgodnie z § 1 tego aktu wykonawczego, Rozporządzenie określa m.in. wzory oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (pkt 8) oraz tryb postępowania w sprawie wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń (pkt 9). Z kolei § 5 pkt 3 stanowi, że wzór oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi jest określony w załączniku nr 17 do rozporządzenia, natomiast wzór oświadczenia podmiotu powierzającego wykonanie pracy cudzoziemcowi dotyczącego okoliczności, o których mowa w art. 88z ust.5 pkt 1-6 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. stanowi załącznik nr 18 do rozporządzenia.

W realiach niniejszej sprawy wraz z wnioskiem Spółka przedłożyła PUP w P. oświadczenia złożone w wersji elektronicznej dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1 - 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku, które nie zostały podpisane przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, lecz przez pełnomocnika. Spółka przedłożyła również skany oświadczeń - z podpisem podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, które jednakże nie są zgodne z wzorem stanowiącym załącznik nr 18 do rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2017 r.

Niewątpliwie celem wprowadzenia instytucji rejestracji oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi było uproszczenie procedury zatrudniania cudzoziemców. Służyć temu miało składanie wniosków na formularzach określonych w rozporządzeniu z 7 grudnia 2017 r. w sprawie wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Odmienne zredagowanie przez pełnomocnika skarżącej Spółki nawet takich samych treści, nie służy temu celowi.

W piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2019 r. PUP w P. przedstawił tabularyczne zestawienie różnicy treści oświadczenia zgodnej z art. 88z ust. 5 pkt 1-6 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. i treści oświadczenia złożonego przez Prezesa skarżącej Spółki jako podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi (karty nr 75-77 akt sądowych). Przeprowadzona przez Sąd analiza wzoru objętego załącznikiem nr 18 oraz złożonego przez Spółkę oświadczenia różnice te potwierdza. Mamy do czynienia z inną treścią, aniżeli określona we wzorze, zatem aby stwierdzić, czy oświadczenie to zawiera wszystkie wymagane prawem treści, konieczna jest jego szczegółowa weryfikacja, a nie tylko prosta czynność sprawdzenia, które rubryki zostały zaznaczone. Nie służy to usprawnieniu postępowania i uproszczeniu procedur, przez co mija się z celem wprowadzonych zmian.

W świetle powyższego należało stwierdzić, że skoro skarżąca Spółka nie uzupełniła wszystkich braków, do jakich została przez organ wezwana, a które miały oparcie w przepisach prawa materialnego, uprawnionym było nie zarejestrowanie oświadczeń złożonych 19 lutego 2019 r.

Sąd podziela natomiast stanowisko strony skarżącej, iż organ nie działał w tym przypadku prawidłowo. W żadnym z pism zobowiązujących pełnomocnika skarżącej Spółki nie zakreślono terminu do uzupełnienia braku formalnego, jak również nie wskazano rygoru, pod jakim wezwanie zostało wystosowane. Organ nie działał przy tym w sposób umożliwiający jak najszybsze zakończenie sprawy, bowiem wezwanie do złożenia prawidłowych oświadczeń wystosowano do Spółki dopiero 14 marca 2019 r., ponadto z pominięciem pełnomocnika. Można założyć, że takie działanie było wynikiem zmiany ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. Przepis art. 88z ust. 4 wszedł bowiem w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. na skutek nowelizacji która przyjęta została ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 1543). Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 1494), nowelizacja miała na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w charakterze pracownika sezonowego. Wskazano na konieczność zapewnienia popularnej procedurze rejestracji oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi solidnych podstaw prawnych. Pojawiały się bowiem pewne wątpliwości co do podstaw rejestracji lub odmowy rejestracji oświadczenia oraz trybu postępowania urzędu. Ostatecznie przyjęto, że dotychczasowe rozwiązania dają PUP dużą swobodę w kwestii rejestrowania lub nierejestrowania oświadczeń. Celem nowelizacji ustawy było pozostawienie w pewnym zakresie takiej swobody, jednakże z jednoczesnym wyraźnym wprowadzeniem prawa do odmowy wpisania oświadczenia do ewidencji w określonych przypadkach oraz wprowadzeniem prawa do zaskarżenia tej decyzji, co zapewni lepszą ochronę praw pracodawców oraz cudzoziemców. Uznano, że będzie to korzystne również dla urzędów, ponieważ będą one mogły opierać się na obowiązujących przepisach, nie narażając się na zarzut arbitralności swoich rozstrzygnięć.

Na gruncie niniejszej sprawy, gdy wniosek o rejestrację oświadczeń wpłynął w drugim miesiącu obowiązywania zmienionych przepisów, kolejne czynności podejmowane przez organ oraz treść kierowanych do strony pism wskazują, że PUP dopiero wchodzi w wprowadzone formalne podejście do wpływających wniosków o rejestrację oświadczeń. Powyższe okoliczności, w opinii Sądu, nie mają jednakże znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, bowiem istotnym jest, że na dzień wniesienia skargi strona skarżąca nie złożyła żądanych przez PUP w P. dokumentów w wymaganej formie, a w treści skargi i w kolejnej skierowanej do Sądu korespondencji kwestionuje ten wymóg. Nie można zarzucić organowi bezczynności wobec pozostawienia pismem z dnia 21 marca 2019 r. bez rozpoznania wniosku o rejestrację oświadczeń z dnia 19 lutego 2019 r. Ta forma zakończenia sprawy w opisanych okolicznościach była prawidłowa, bowiem sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a wniosek zawierał braki formalne, co miało wpływ na brak możliwości rejestracji oświadczenia w terminach, o jakich stanowi przepis art. 88z ust. 4 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Końcowo należy wskazać, że wobec przedłożenia przez Spółkę wymaganych przez PUP oświadczeń w postępowaniu dotyczącym innego wniosku, Spółka może ponowić wniosek z wskazaniem dokumentów, w których posiadaniu, jak pełnomocnik skarżącej oświadczył, organ jest w posiadaniu od 22 marca br. Dla oceny zasadności niniejszej sprawy, wobec sposobu jej zakończenia, powyższe nie ma jednak znaczenia.

W tych okolicznościach Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak stanowi art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.