Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2771/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 146 par. 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Interpretacją indywidualną z [...] lipca 2013 r. Minister Finansów, w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał stanowisko P. S.A. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług – za nieprawidłowe.

Z zaskarżonej interpretacji indywidualnej wynika, że w ww. wniosku Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny: Skarżąca jest polską spółką kapitałową, opodatkowaną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości osiąganych dochodów. Spółka jest zarejestrowanym polskim podatnikiem VAT czynnym. Skarżąca jest jednostką dominującą w Grupie P. i pełni wobec Grupy funkcje o charakterze holdingowym. Spółka prowadzi również działalność m.in. w zakresie zarządzania nieruchomościami, zagospodarowania, wynajmu, kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, zarządzania nieruchomościami na zlecenie, wykonywania robót ogólnobudowlanych w zakresie obiektów inżynierskich i budowlanych, działalność geodezyjną i poligraficzną, a także działalność polegającą na pośrednictwie finansowym, zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi i zbiorczym portfelem papierów wartościowych i inną działalność według KRS. W przeważającej części Spółka dokonuje czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Z uwagi na fakt, że Spółka wykonuje czynności, w związku z którymi przysługuje jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, a także czynności, w związku z którymi Spółce takie prawo nie przysługuje, oraz nie ma możliwości wyodrębnienia w całości kwot podatku naliczonego związanych z poszczególnymi czynnościami, Spółka dokonuje odliczenia podatku naliczonego według proporcji, określonej zgodnie z przepisami art. 90 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "u.p.t.u." .

W listopadzie 2011 r. Spółka sprzedała firmie B. S.A. udziały P. Sp. z o.o. w procesie prywatyzacji prowadzonym w trybie zaproszenia do negocjacji. W sierpniu 2012 r. Skarżąca pozwała D. B. Prezesa Zarządu B.S.A. - oraz firmę B. S.A., za naruszenie dóbr osobistych w związku z wypowiedziami D. B. naruszającymi, w ocenie Spółki jej dobre imię. Dnia 6 marca 2013 r. Skarżąca zawarła ugodę pozasądową z pozwanym kończąc tym samym sądowe postępowanie o ochronę jej dóbr osobistych. W treści ugody napisano m.in., że intencją pozwanych (B. S.A. oraz D. B.) nie było naruszenie dóbr osobistych Spółki w trakcie konferencji prasowej z 26 lipca 2012 r., ani w trakcie wywiadu dla portalu internetowego "R.", udzielonego 3 sierpnia 2012 r. oraz że pozwani nie twierdzili, ani nie zamierzali sugerować jakoby Skarżąca oszukała spółkę B. S.A. w trakcie procesu prywatyzacyjnego P. Sp. z o.o.

Na okoliczność ww. postępowania sądowego oraz ugody pozasądowej Spółka korzystała z pomocy prawnej zapewnionej przez kancelarię prawną W. Spółka Komandytowa (dalej jako "Kancelaria"). Kancelaria dokumentowała wykonanie na rzecz Skarżącej usług prawnych fakturami VAT, wykazując kwoty podatku należnego.

W związku z powyższym Skarżąca zadała następujące pytanie: czy na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. prawidłowe jest stanowisko, iż w opisanym stanie faktycznym Skarżącej służy prawo do obniżenia kwoty podatku od towarów i usług należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego w fakturach wystawionych przez Kancelarię za usługi prawne świadczone w sprawie ochrony dobrego imienia Spółki, w części służącej prowadzonej przez Skarżącą działalności opodatkowanej (tj. według wskaźnika, o którym mowa w art. 90 ust. 2 u.p.t.u.) ?

Zdaniem Skarżącej, na tak postawione pytanie właściwa jest odpowiedź twierdząca. Skarżąca powołując się na art. 86 ust. 1 u.p.t.u. stwierdziła, że przepis ten odnosi się do związku, jaki zachodzić ma między zakupionymi towarami lub usługami, a działalnością opodatkowaną podatnika. Ustawodawca nie określił, czy ów związek (wykorzystywanie do czynności opodatkowanych) ma mieć charakter wyłącznie bezpośredni, czy również pośredni. Należy przyjąć, że zarówno związek bezpośredni, jak i pośredni powinien być uwzględniony przy ocenie istnienia uprawnienia podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającego ze stosownych dokumentów. Zdarza się, że związek o charakterze bezpośrednim nie występuje, chociaż usługi niezaprzeczalnie służą działalności opodatkowanej podatnika.

Skarżąca przedstawiając stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz przedstawicieli doktryny stwierdziła, że nie tylko związek bezpośredni z konkretną transakcją opodatkowaną daje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego. Może to być związek zarówno pośrednio związany z konkretnymi transakcjami opodatkowanymi, ale także bezpośrednio lub pośrednio związany z opodatkowaną działalnością podatnika w ogóle.

Zdaniem Skarżącej Trybunał potwierdził, że w praktyce gospodarczej istnieją czynności, które z punktu widzenia VAT, są nieistotne, niejako "niewidzialne". Nie stanowiąc bowiem celu samego w sobie, stanowią jedynie narzędzie służące realizacji innych celów. W przypadku czynności, które są jedynie środkiem do dokonania czynności opodatkowanych, podatnik zachowuje prawo do odliczenia. Czynności te są bowiem kompletnie neutralne, "niewidzialne" z punktu widzenia podatku VAT.

Skarżąca wskazała, że na wyrok w sprawie C-465/03 powołał się również Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 29 marca 2011 r., sygn. I FSK 571/10 potwierdzając, że związek pomiędzy zakupami a transakcją opodatkowaną nie zawsze musi być tego rodzaju, aby można było dokonać bezpośredniego przypisania danego wydatku do konkretnej transakcji opodatkowanej. W przypadku bowiem tzw. kosztów ogólnych, które ostatecznie przekładają się na cenę oferowanych towarów czy usług w działalności gospodarczej podatnika, wydatki takie zachowują bezpośredni związek z działalnością gospodarczą, a podatnik ma prawo do odliczenia VAT z tytułu zakupów w takim zakresie, w jakim działalność ogólna daje prawo do odliczenia VAT.

Spółka stanęła na stanowisku, że wydatki na usługi świadczone przez Kancelarię nie były związane bezpośrednio z konkretnymi transakcjami opodatkowanymi, lecz z działalnością gospodarczą w ogóle. Podkreśliła, że wszczęcie procesu, jego prowadzenie oraz polubowne zakończenie miało na celu ochronę wizerunku Skarżącej, dobrego mienia, a co za tym idzie ochronę źródła przychodów. Od tego bowiem jak postrzegana jest Spółka przez aktualnych i potencjalnych klientów zależy jej rynkowa pozycja. Zaufanie klientów do P. S.A. przekłada się bezpośrednio na faktyczne korzystanie z usług Spółki, a tym samym na wielkość obrotu z działalności opodatkowanej.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie interpretacji indywidualnej Minister Finansów powołując się na przepis art. 86 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. podniósł, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Aby zatem podatnik miał prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z otrzymanych faktur VAT, zakupy dokumentowane tymi fakturami muszą być związane (w sposób bezsporny) z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Powyższa zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Minister Finansów wskazał, że przepisy u.p.t.u. nie precyzują jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami, a sprzedażą żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Wyjaśnił, że związek bezpośredni występuje wówczas, gdy nabywane towary bądź usługi służą dalszej odsprzedaży lub też w bezpośredni sposób wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast związek pośredni występuje wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania podmiotu, a więc w sposób pośredni wiążą się z działalnością gospodarczą i z osiąganymi przychodami. Aby wskazać, czy określone zakupy mają związek pośredni musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy między dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. Pośredni związek dokonanych zakupów z działalnością gospodarczą występuje, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości przyczynia się do generowania przez podmiot obrotów. Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 u.p.t.u.

Minister Finansów wyjaśnił, że w przypadku, gdy podatnik dokonuje zakupów związanych zarówno z czynnościami, w związku z którymi przysługuje prawdo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i z czynnościami, w związku z którymi takie prawdo nie przysługuje, zastosowanie znajdują przepisy art. 90 u.p.t.u. Przepisy te są wyrazem ścisłej zależności między uprawnionym odliczeniem podatku naliczonego, a wykonywaniem czynności opodatkowanych, które w sposób technicznoprawny uzupełniają generalną zasadę wyrażoną w art. 86 ust. 1 u.p.t.u.

W ocenie Ministra Finansów wydatki poniesione przez Spółkę na usługę prawną w sprawie ochrony jej dobrego imienia nie mają bezpośredniego związku z wykonywanymi przez Spółkę czynnościami opodatkowanymi. Jednakże wbrew opinii Spółki, poniesione przez nią wydatki na usługę prawną w związku z naruszeniem dóbr osobistych nie mają również pośredniego związku z wykonywanymi przez Spółkę czynnościami opodatkowanymi. Nie można tych kosztów traktować jako ogólnego kosztu przedsiębiorstwa, od którego przysługuje prawo do odliczenia podatku od towarów i usług. W sytuacji, gdyby Spółka korzystała z pomocy prawnej dokonując sprzedaży firmie B. S. A. udziałów P. Sp. z o.o. w procesie prywatyzacji prowadzonym w trybie zaproszenia do negocjacji, należałoby uznać, iż usługi prawne świadczone przez Kancelarię związane są w sposób pośredni z działalnością prowadzoną przez Skarżącą. Jednakże usługi prawne świadczone przez Kancelarię związane z pozwaniem Prezesa Zarządu firmy B. S.A. oraz firmy B. S.A. za naruszenie dóbr osobistych w związku z wypowiedziami Prezesa naruszającymi dobre imię P. S.A. i końcowe podpisanie ugody, nie wykazują związku z działalnością opodatkowaną prowadzoną przez Spółkę, gdyż w żaden sposób nie przyczyniają się do uzyskania przychodu i nawet w sposób pośredni nie wpływają na generowanie obrotów przez P. S.A. Minister Finansów zauważył, iż każdy przejaw aktywności Spółki będzie w sposób ekonomiczny związany z działalnością Skarżącej, co nie oznacza jednak, iż każda podejmowana przez Spółkę działalność będzie związana z czynnościami generującymi obrót. Aby dane działanie można było uznać za związane z działalnością Spółki chociażby w sposób pośredni, związek ten musi być widoczny i łatwy do rozpoznania. Natomiast w sytuacji opisanej we wniosku takiego związku trudno się dopatrzeć. Pozwanie Prezesa Zarządu B. S.A. i firmy B. S.A oraz podpisanie ugody w żaden sposób nie może przełożyć się na korzystanie przez potencjalnych klientów z usług firmy, a tym samym na wielkość uzyskanego obrotu z działalności opodatkowanej.

Reasumując, Minister Finansów stwierdził, że Skarżąca nie jest uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającej z faktur wystawionych przez Kancelarię na usługi prawne świadczone w sprawie ochrony dobrego imienia Spółki.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji indywidualnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 86 ust. 1 u.p.t.u. i w rezultacie nieuznanie stanowiska Spółki wyrażonego we wniosku o interpretację.

W uzasadnieniu skargi oprócz argumentów podniesionych we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, Skarżąca wskazała, że dychotomiczny podział związku nabywanych towarów i usług z działalnością opodatkowaną podatnika na tzw. związek pośredni i związek bezpośredni jest rezultatem wykładni prawniczej, a nie regulacji prawnych. Ustawodawca wskazując w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. na przesłanki prawa do odliczenia podatku naliczonego nie wskazał, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z tego prawa. W praktyce więc dochodzi do rozbieżności używania pojęć "pośredni/bezpośredni", w zależności od punktu odniesienia, którym jest albo konkretna transakcja przychodowa (opodatkowana), albo ogół czynności składających się na funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Skarżąca w toku swoich wywodów używała określenia "związek bezpośredni" w odniesieniu do zakupów towarów lub usług, których prostą konsekwencją jest uzyskanie przychodu z dokonania ich dalszej dostawy, bądź to w identycznej formie, bądź w formie zmodyfikowanej (gdzie nabyty towar lub usługa stanowią substrat nowego towaru lub usługi). Z kolei określenia "związek pośredni" Skarżąca używała wobec zakupionych towarów i usług, które nie odnoszą się w sposób bezpośredni do działalności opodatkowanej, ale pośrednio służą jej realizacji poprzez zapewnienie funkcjonowania przedsiębiorstwa jako całości.

Skarżąca podniosła, że wiedziona doświadczeniem prowadzenia przedsiębiorstwa, nie może zgodzić się z argumentami Ministra Finansów. Otoczenie ekonomiczno-prawne prowadzenia działalności gospodarczej wymusza na przedsiębiorcy szereg czynności zmierzających do np. ochrony posiadanych zasobów, przestrzegania prawa, czasem dochodzenia swoich praw na drodze sądowej (bez względu na wynik sprawy), dbałości o wizerunek i dobre imię. Wszystko to i wiele innych działań racjonalnego przedsiębiorcy, ma sprzyjać prowadzeniu działalności gospodarczej przedsiębiorstwa, a w rezultacie uzyskiwaniu dochodów, ich zabezpieczeniu, czy dalszemu rozwojowi.

W ocenie Skarżącej, nabycie usług prawnych, pozostających w związku z obroną dobrego imienia (lub innych kwestii dotyczących ochrony interesu gospodarczo-prawnego Spółki), ma przełożenie na wielkość uzyskiwanego obrotu z działalności opodatkowanej. Spółce zależy na tym, aby była postrzegana jako partner godny zaufania, przestrzegający zasad uczciwego biznesu i przepisów ogólnie obowiązującego prawa. Wówczas może pozyskać odpowiednich partnerów biznesowych i dokonywać z nimi transakcji (dostawy towarów lub świadczenia usług), które ze względu na charakter działalności Spółki są w przeważającej części opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

Zdaniem Skarżącej fakt, czy osoba trzecia (w tym także organ podatkowy) dostrzeże w konkretnym działaniu (zakupie) podatnika związek, choćby pośredni, z działalnością danego podmiotu, wynika w dużej mierze z doświadczenia i rozumienia otoczenia gospodarczego. Przedsiębiorca funkcjonujący w określonych warunkach rynkowych, prawnych i gospodarczych realizować musi wiele zadań, a co za tym idzie, ponosić różnorodne wydatki, zapewniające mu stałe, nieprzerwane i bezpieczne prowadzenie działalności. Znaczna części tych wydatków nie wiąże się bezpośrednio z prostą transakcją kupno-odsprzedaż, lecz wpływa na generowanie obrotu poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa.

Skarżąca podała, że interpretacją indywidualną z dnia [...] czerwca 2013 r. Minister Finansów potwierdził jej stanowisko, iż koszty usług prawnych nabytych w związku z procesem przeciwko B. S.A. o naruszenie dóbr osobistych, jako związane z działalnością gospodarczą Skarżącej mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, iż wskazana przez Skarżącą interpretacja indywidualna dotyczy przepisów podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów, tym samym nie może mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie kwestii prawa do odliczenia podatku VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie Minister Finansów stwierdził, że Skarżąca nie jest uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającej z faktur wystawionych przez Kancelarię na usługi prawne świadczone w sprawie ochrony dobrego imienia Spółki. Wydatki te, zdaniem organu interpretacyjnego, nie mają związku ani bezpośredniego ani pośredniego z wykonywanymi przez Skarżącą czynnościami opodatkowanymi. Nie można tych kosztów traktować jako ogólnego kosztu przedsiębiorstwa, od którego przysługuje prawo do odliczenia podatku od towarów i usług.

Skarżąca utrzymywała, że poniesione przez nią wydatki na obronę jej dobrego imienia związane są z całością działalności gospodarczej. Wszczęcie procesu, jego prowadzenie oraz polubowne zakończenie miało bowiem na celu ochronę wizerunku Skarżącej, dobrego mienia, a co za tym idzie ochronę źródła przychodów. Od tego bowiem jak postrzegana jest Spółka przez aktualnych i potencjalnych klientów zależy jej rynkowa pozycja. Zaufanie klientów do P. S.A. przekłada się bezpośrednio na faktyczne korzystanie z usług Spółki, a tym samym na wielkość obrotu z działalności opodatkowanej.

Obie strony sporu swoje stanowisko wywodziły z treści art. 86 ust. 1 u.p.t.u., który stanowi, iż w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Przytoczony przepis wyraża zasadę, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego w zasadzie nie może być ograniczane ani pod względem czasu, ani pod względem zakresu przedmiotowego. Nie jest to bowiem żaden wyjątkowy przywilej podatnika, lecz jego fundamentalne prawo. Jak stwierdzono w uzasadnieniu orzeczenia w połączonych sprawach C-177/99 oraz C-181/99 (orzeczenie z dnia 19 września 2000 r., Ampafrance SA v. Directeur des services fiscaux de Maine-et-Loire oraz Sanofi Synthelabo v. Directeur des services fiscaux du Val-de-Marne), istnieje ugruntowana linia orzecznictwa Trybunału, zgodnie z którą prawo do odliczenia podatku jest integralną częścią schematu (systemu) VAT i zasadniczo nie może być ograniczane.

Pojmowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego, jako fundamentalnego uprawnienia podatnika wypływającego z samej istoty i konstrukcji podatku, musi kształtować kierunek wykładni polskiej ustawy o podatku od towarów i usług. Respektowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego powinno stać się bowiem jedną z kierunkowych dyrektyw wykładni przepisów ustawy. Interpretacja z zastosowaniem takiej formuły pozwala bowiem na zachowanie zgodności z podstawową cechą VAT, jaką jest jego absolutna neutralność dla podatników VAT.

Co do zasady odliczeniu powinien podlegać taki podatek naliczony, który zawarty jest w cenie towarów i usług nabytych w celu wykonywania czynności opodatkowanych. Zgodnie z twierdzeniem Ministra Finansów, w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, iż dla potrzeb skorzystania z prawa do odliczenia powinien występować pomiędzy zakupami a sprzedażą związek bezpośredni lub pośredni.

W wyroku z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie C-104/12 (Finanzamt Köln-Nord

przeciwko Wolframowi Beckerowi) TSUE stwierdził, że podatnik korzysta z prawa do odliczenia również w sytuacji braku bezpośredniego związku między konkretną transakcją na wcześniejszym etapie obrotu a transakcją lub transakcjami na późniejszym etapie obrotu powodującymi powstanie prawa do odliczenia, jeżeli cena nabycia otrzymanych świadczeń wchodzi w zakres ogólnych kosztów działalności podatnika i stanowi w związku z tym element ceny dostarczanych przez niego towarów lub świadczonych usług. Tego rodzaju koszty mają bowiem bezpośredni związek z całością działalności gospodarczej podatnika (zob. podobnie w szczególności wyrok z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie C-98/98 w sprawie Midland Bank, wyrok z dnia 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 Kretztechnik).

Jako przykład sytuacji, kiedy bezpośredni związek nie występuje, chociaż nabyte towary i usługi niewątpliwie służą czynnościom opodatkowanym, wskazać można na usługę sprzątania biura lub zakup środków czystości potrzebnych do sprzątania, oczywiście w przypadku prowadzenia przez podatnika działalności opodatkowanej. Niewątpliwie nie występuje tu żaden bezpośredni związek między usługą sprzątania biura czy wydatkami na środki czystości a wykonywaniem konkretnej czynności opodatkowanej. Niezaprzeczalnie jednak w dłuższej perspektywie czasowej posprzątanie biura związane jest z prowadzeniem działalności opodatkowanej. W związku z tym podatnikowi niewątpliwie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie usługi sprzątania czy też środków czystości (towarów), chociaż nie występuje żaden bezpośredni związek między tym podatkiem (usługami czy też towarami, w których cenie zawarty był podatek naliczony) a konkretnymi czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy przede wszystkim należy wziąć pod uwagę podany przez Skarżącą przedmiot jej działalności prowadzonej w zakresie zarządzania nieruchomościami, zagospodarowania, wynajmu, kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, zarządzania nieruchomościami na zlecenie, wykonywania robót ogólnobudowlanych w zakresie obiektów inżynierskich i budowlanych, działalności geodezyjnej i poligraficznej, a także działalności polegającej na pośrednictwie finansowym, zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi i zbiorczym portfelem papierów wartościowych i innej działalności według KRS.

W ocenie Sądu, mając na uwadze przedmiot działalności gospodarczej Skarżącej, w tym pośrednictwo finansowe, zarządzanie funduszami inwestycyjnymi i zbiorczym portfelem papierów wartościowych, niewątpliwie dla zdobycia klientów dobry wizerunek ma istotne znaczenie. Zgodzić się trzeba ze Skarżącą, iż od tego jak postrzegana jest ona przez aktualnych i potencjalnych klientów zależy jej rynkowa pozycja oraz że zaufanie klientów przekłada się bezpośrednio na faktyczne korzystanie z jej usług, a tym samym na wielkość obrotu z działalności opodatkowanej. W związku z tym wydatki na ochronę wizerunku Skarżącej, dobrego imienia mają związek z całością działalności gospodarczej Skarżącej, która jest podatnikiem podatku VAT.

Nie można zgodzić się z Ministrem Finansów, iż wskazana w skardze interpretacją indywidualna z dnia [...] czerwca 2013 r. uznająca za prawidłowe stanowisko Skarżącej, iż koszty usług prawnych nabytych w związku z procesem przeciwko B. S.A. o naruszenie dóbr osobistych, jako związane z działalnością gospodarczą Skarżącej mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów - pozostaje bez znaczenia przy kwalifikacji prawnej dokonanej w niniejszej sprawie. W zaskarżonej interpretacji indywidualnej Minister Finansów stwierdził, że ww. kosztu nie można traktować jako ogólnego kosztu przedsiębiorstwa, natomiast ten sam koszt w interpretacji indywidualnej z dnia [...] czerwca 2013 r. ten sam organ uznał za koszt uzyskania przychodu, czyli przyjął, iż pozostaje on w związku z działalnością przedsiębiorstwa, gdyż tylko taki koszt może być uznany za poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Tak różne stanowisko organu pozostaje w sprzeczności z ukonstytuowaną art. 121 § 1 O.p. zasadą zaufania do organów podatkowych.

Reasumując, stwierdzić należy, iż zaskarżona interpretacja jest nieprawidłowa, zaś organ ponownie rozpoznający niniejszą sprawę zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu w niej wyrażone.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.