Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3344/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Barbara Wasilewska Sędzia NSA del. do WSA - Hanna Rybińska-Borkowy Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.) Protokolant - Barbara Mróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie potwierdzenia, że E. K. na przełomie lat 1944-1945 przebywał w więzieniu Urzędu Bezpieczeństwa w P. za działalność polityczną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. wydaną na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. a, ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku E. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Instytutu Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu utrzymał w mocy swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. umarzającą postępowanie w sprawie potwierdzenia przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, że na przełomie lat 1944 - 1945 Pan E. K. przebywał w więzieniu Urzędu Bezpieczeństwa w P. za działalność polityczną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2003 r. wpłynął do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanego dalej "Instytutem Pamięci", wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej wydaniem przez Prezesa Instytutu Pamięci decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wniesienia przez Pana E. K. wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego jego pobyt w areszcie w Urzędzie Bezpieczeństwa w P. na przełomie lat 1944 - 1945 za działalność w Armii Krajowej na terenie P. Wniosek został przez Wnioskodawcę skierowany do Centralnego Rejestru Skazanych w Ministerstwie Sprawiedliwości i przekazany następnie do Instytutu Pamięci. Wnioskodawca podał, że powyższe zaświadczenie jest mu potrzebne celem uzyskania uprawnień kombatanckich.

We wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r. Pan E. K. zażądał wydania zaświadczenia, jednakże ze względu na to, iż okoliczność potwierdzenia przebywania w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia za działalność polityczną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość, a za taką działalność należy uznać działalność w Armii Krajowej, następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez Prezesa Instytutu Pamięci na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. a w związku z art. 4 ust. l pkt 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Prezes Instytutu Pamięci potraktował przedmiotowy wniosek jako wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej przedmiotowe okoliczności. Dodatkowo za takim potraktowaniem wniosku przemawiało podanie przez wnioskodawcę, że potwierdzenia przedmiotowych okoliczności domaga się on w celu uzyskania uprawnień kombatanckich, ponieważ decyzja wydana przez Prezesa Instytutu Pamięci jest podstawą do wydania przez Urząd do Spraw Kombatantów decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich.

Postępowanie w sprawie wydania decyzji potwierdzającej że Pan E. K., syn [...], ur. [...] lipca 1928 r. w Z., zam. [...], pozbawiony był wolności w okresie od grudnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość, toczyło się już przed Instytutem Pamięci i zostało zakończone decyzją Prezesa Instytutu Pamięci z dnia [...] października 2001 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Instytutu Pamięci z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...]. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2001 r. była decyzją umarzającą, na podstawie art. 105 § l Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 8 ust. 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, postępowanie przed Instytutem Pamięci.

Umorzenie postępowania nastąpiło w związku z wydaniem przez Ministra Sprawiedliwości, w dniu [...] marca 1997 r. decyzji Nr [...] odmawiającej potwierdzenia, że Pan E. K., syn [...], ur. [...] lipca 1928 r. w Z., zam. [...], pozbawiony był wolności w okresie od grudnia 1944 r. do kwietnia 1945 r., za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Decyzją z dnia [...] maja 1997 r., wydaną na skutek wniesienia przez Pana E. K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie podano wówczas, iż zgodnie z przepisem art. 16 § l Kodeksu postępowania administracyjnego decyzje z dnia [...] marca 1997 r. oraz z dnia [...] maja 1997 r. są decyzjami ostatecznymi, w związku z czym uchylenie lub zmiana każdej z nich, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania mogłoby w trybie nadzwyczajnym. Ponowne merytoryczne rozpoznanie przez Instytut Pamięci Narodowej wniosku o tej samej treści co wniosek, w sprawie którego postępowanie zostało już zakończone i została wydana decyzja ostateczna nie było w związku z powyższym dopuszczalne.

E. K. został poinformowany o tym, że jego wniosek z dnia [...] grudnia 2002 r. nie mógł zostać rozstrzygnięty merytorycznie, o sposobie załatwienia sprawy decydowały bowiem te same przesłanki, które stanowiły podstawę wydania przez Prezesa Instytutu Pamięci decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r., tj. bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § l Kodeksu postępowania administracyjnego. W piśmie tym E. K. został również poproszony o wyraźne potwierdzenie, czy jego wniosek skierowany do Centralnego Rejestru Skazanych ma odnieść skutek w postaci ponownego wszczęcia postępowania przed Instytutem Pamięci. W odpowiedzi E. K. potwierdził, w piśmie, które wpłynęło do Instytutu Pamięci w dniu 5 maja 2003 r., że wnioskuje o ponowne wszczęcie postępowania w swojej sprawie.

Prezes Instytutu Pamięci stwierdził, że ze względu na wydanie w przedmiotowej sprawie przez Ministra Sprawiedliwości, w dniu [...] marca 1997 r. ostatecznej decyzji Nr [...], która odmawia potwierdzenia, że E. K. pozbawiony był wolności w okresie od grudnia 1944 r. do kwietnia 1945 r., za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość, z uwagi na to, że przedmiotowa decyzja pozostaje w obiegu prawnym, postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe i jedynym dopuszczalnym sposobem zakończenia postępowania wobec braku przesłanek do zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania jest jego umorzenie. W związku z powyższym Prezes Instytutu Pamięci wydał, w dniu [...] maja 2003 r., decyzję nr [...], umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek z dnia [...] grudnia 2002 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek z dnia [...] czerwca 2003 r. Prezes Instytutu Pamięci nie znalazł przyczyn do wydania decyzji innej treści niż zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2003 r. Skutki bowiem ponownego rozpoznania sprawy i wydania decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawę, co do której została wydana decyzja ostateczna, przewiduje przepis art. 156 § l pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc, że organ stwierdza nieważność takiej decyzji.

W skardze na tą decyzję E. K. wniósł o zmianę decyzji organu II instancji lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił organowi naruszenie art.75 i 77 k.p.a. w związku z art. 7i 6 k.p.a. W skardze wskazał, iż w aktach IPN powinno znajdować się zaświadczenie Archiwum Państwowego w P., z którego wynika, że choć akt skarżącego nie ma w archiwum, to jego nazwisko widnieje w skorowidzu Prokuratury Rejonowej w P.- w latach 1941 i 1943. Te okoliczności powinny skłonić organ do wyjaśnienia, pod jakimi datami faktycznie widnieje wpis.

W odpowiedzi na skargę Prezes Instytutu Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny.

Skarga E. K. nie zawiera uzasadnionych podstaw.

Postępowanie w sprawie potwierdzenia, iż skarżący był pozbawiony wolności w okresie od grudnia 1944r. do kwietnia 1945 r. za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość toczyło się już trzeci raz. Istnieje w tym zakresie ostateczna decyzja Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 1997 r., odmawiająca E. K. potwierdzenia ww. okoliczności. W tej sytuacji ponowne wydanie decyzji merytorycznej byłoby możliwe wyłącznie po wzruszeniu w trybie nadzwyczajnym tej ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości, co nie miało miejsca. Ponowne merytoryczne rozpoznanie wniosku E. K. o tej samej treści, co wniosek co do którego postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną nie jest dopuszczalne ze względu na treść art.16§ 1 i 156§1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych przyczyn słusznie Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, opierając swoje rozstrzygnięcie na treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), postanowił oddalić skargę, jako nieuzasadnioną.