Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 289/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom"; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz S. M. kwotę 6 917 zł (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że S.M. (zwany dalej także jako "Strona") złożył w dniu [...].08.2010 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. We wniosku o przyznanie pomocy w tabeli XlV Oświadczenie o posiadanych/zadeklarowanych do przejęcia działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego S.M. zaplanował przejęcie wieloletnią umową dzierżawy działek ewidencyjnych o numerze: 119/24, 119/26, 119/28, 119/30. 119/32, 119/22, 129, obejmujących łącznie 21,5767 ha.

W dniu [...].04.2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] przyznaniu S.M. pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości [...] zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Strona w pkt. 4 lit. a) pouczenia decyzji została zobowiązana do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy. W zatwierdzonym Planie Rozwoju Gospodarstwa (biznesplanie) Strona opisała, iż głównym celem jest utworzenie gospodarstwa poprzez wieloletnią dzierżawę gruntów o powierzchni 21,5767 ha.

W dniu [...].07.2011 r. S.M. złożył do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o płatność. Wraz z wnioskiem o płatność Strona złożyła umowę dzierżawy z dnia [...].06.2011 r. zawartą pomiędzy S.M. a M. i J.D., dotyczącą wydzierżawienia działek zadeklarowanych przez Stronę w tabeli XlV wniosku o przyznanie pomocy na okres 10 lat. Na podstawie dokumentacji w dniu 09.09.2011 r. pomoc została wypłacona na konto bankowe wskazane przez Stronę.

Z kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, wynikało to, że S.M. nie pobiera dopłat bezpośrednich do działek nr 119/24, 119/26, 119/28, 119/30, 119/32, 119/22, 129, będących w posiadaniu zależnym Strony i wchodzących w skład gospodarstwa, na które przyznano pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz, 201, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym" Beneficjent powinien samodzielnie prowadzić gospodarstwo, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy. Zgodnie z informacjami zawartymi w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, dopłaty bezpośrednie do działek nr. 119/24, 119/26, 119/28, 119/30, 119/32, 119/22, 129 w 2015 r. pobierał W.D.

Pismem z dnia [...].04.2016 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień, dotyczących m.in. działek wchodzących w skład gospodarstwa, na które przyznano pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" i płatności bezpośrednich jakie S.M. otrzymał w 2015 r.

W odpowiedzi Strona złożyła w [...] Oddziale Regionalnym wyjaśnienia wraz z załącznikami, w których informuje, że w dniu [...].03.2015 r. nastąpiło rozwiązanie umowy dzierżawy na działki ewidencyjne o nr 119/24, 119/26, 119/28, 119/30, 119/32, 19/22, 129 i nie zostały ujęte we wniosku o dopłaty obszarowe na 2015 r. Jednocześnie S.M. wskazał, że w 2013 r., 2015 r, oraz 2016 r. został właścicielem działek o nr 131/1, 131/2, 5/1 , 20/2 o łącznej powierzchni 33,9827 ha.

Pismem z dnia [...].07.2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych Stronie na mocy decyzji nr [...] z dnia [...].04.2011 r. o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków i jednocześnie zgodnie z art. 10 § 1 Kpa poinformował Stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przedmiotowe pismo zostało doręczone w dniu 25.02.2016 r.

W odpowiedzi, w dniu 28.07.2016 r. Strona złożyła wyjaśnienia, w których wskazała, że pomimo rozwiązania umowy dzierżawy z dnia [...].06.2011 r. zawartej pomiędzy S.M. a M. i J.D., dotyczącą wydzierżawienia działek zadeklarowanych przez Stronę w tabeli XIV wniosku o przyznanie pomocy na okres 10 lat, jej gospodarstwo rozwijało się i w latach 2013-2016 powiększało swoją powierzchnię do 33,9872 ha. Jednocześnie strona informowała iż nie sądziła, że w przypadku otrzymania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" istotne jest informowanie ARiMR o zmianie numerów działek ewidencyjnych wschodzących w pierwotnie utworzone gospodarstwo rolne. Wraz z wyjaśnieniami zostały dołączone dokumenty potwierdzające nabycie ww. gruntów rolnych.

W dniu [...].09.2016 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w wysokości [...] zł. Za podstawę prawną rozstrzygnięcia uznano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 29 ust. 1,2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.) dalej "ustawa" § 18 ust. 1 pkt 1), § 20 ust. 1 i ust. 3 pkt 1) rozporządzenia wykonawczego, art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173).

W dniu [...].09.2016 r. Strona złożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odwołanie do Prezesa ARiMR od przedmiotowej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Następnie w dniu [...].11.2016 r, Strona złożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR pismo uzupełniające do ww. odwołania.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Organ II instancji wskazał, co następuje (patrz decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...]):

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) wspófinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Wypłacone nienależnie S.M. środki w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2 ustawy.

Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt ] rozporządzenia wykonawczego Beneficjent powinien samodzielnie prowadzić gospodarstwo, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.

W myśl § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego "przez samodzielne prowadzenie gospodarstwa, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie, rozumie się prowadzenie gospodarstwa osobiście, na własny rachunek i we własnym imieniu, ponoszenie kosztów i czerpanie korzyści w związku z jego prowadzeniem".

Kierując się definicją zawartą w art. 55³ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380, z późn. zm.), w świetle którego niezbędnym elementem konstytuującym gospodarstwo rolne są użytki rolne, należy stwierdzić, że zamiana wszystkich użytków rolnych na inne spowoduje, że gospodarstwo zatraci przymiot tego, "na które przyznano pomoc", tym samym w przypadku zamiany wszystkich użytków rolnych w gospodarstwie rolnym, beneficjent nie będzie mógł wywiązać się z części zobowiązań związanych z otrzymaniem premii dla młodych rolników, dotyczących gospodarstwa, na które przyznano pomoc.

Na podstawie § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19. W przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, tj. samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy a więc kwota ustalona na podstawie § 20 ust, 3 pkt. 1 rozporządzenia wykonawczego.

Zatem wobec beneficjenta, który nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa, na które przyznano pomoc do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy, należy zastosować sankcję w wysokości 100% kwoty wypłaconej pomocy.

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż w dniu [...].04.2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu S.M. pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości [...] zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Pomoc została Stronie wypłacona w dniu 09.09.2011r. na konto bankowe wskazane przez Stronę, W związku z przyznaniem pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" S.M. był zobowiązany do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy. Powyższe zobowiązania wynikają z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego.

Zgodnie z § 18 ust 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, termin samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc biegnie do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. od dnia 09.09.2011 r. do dnia 09.09.2016 r. Organ ll instancji stwierdził, iż Strona zobowiązała się do prowadzenia do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy gospodarstwa, na które otrzymała pomoc finansową w wysokości [...] zł. Pomoc finansowa została wypłacona S.M. na podstawie złożonego wniosku o płatność, do którego załączona została umowa dzierżawy z dnia [...].06.2011 r. zawarta pomiędzy S.M. a M. i J.D., dotycząca wydzierżawienia przez Stronę na okres 10 lat działek nr. 119/24, 119/26, 19/28, 119/30, 119/32, 119/22, 129 wskazanych w tabeli XIV wniosku o przyznanie pomocy, będących jedynymi gruntami rolnymi w gospodarstwie Strony. Jak wynika z kontroli przeprowadzonej w Zintegrowanym Systemie Zawadzania i Kontroli S.M. nie pobierał dopłat bezpośrednich do działek nr 119/24, 119/26, 119/28, 119/30, 119/32, 119/22, 129, będących w posiadaniu zależnym Strony i wchodzących w skład gospodarstwa, na które przyznano pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w 2015 roku, czyli w okresie 5 lat od dnia wypłaty pomocy. Zgodnie z informacjami zawartymi w zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, dopłaty bezpośrednie do działek nr. 119/24, 119/26, 119/28, 119/30, 119/32, 119/22, 129 w 2015 roku pobierał W.D., czyli był on faktycznym użytkownikiem ww. działek i wykorzystywał je w swoim gospodarstwie. Jednocześnie w wyjaśnieniach dostarczonych do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR Strona potwierdza rozwiązanie umowy dzierżawy obejmującej działki nr. 119/24, 119/26, 119/28, 119/30, 119/32, 119/22, 129 w marcu 2015 roku oraz wskazuje, iż w latach 2013 - 2016 stała się właścicielem innych działek o powierzchni nie mniejszej niż, ta na którą otrzymała pomoc. Jednakże należy stwierdzić, że zamiana wszystkich użytków rolnych na inne spowodowała, że gospodarstwo S.M. zatraciło przymiot tego, na które została przyznana pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Wobec powyższych faktów oraz wyjaśnień Strony dostarczonych Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uznać należy, iż S.M. nie dopełnił warunku wskazanego w ww. przepisach cyt. § 18 ust.1 pkt 1.

Prezes ARiMR zwrócił uwagę na fakt, iż Strona zgodnie z decyzją o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków była zobligowana przepisami rozporządzenia wykonawczego do wywiązania się z warunku samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.

Zdaniem Organu odwoławczego Organ I instancji prawidłowo stwierdził fakty nie spełnienia przez S.M. w okresie 5 lat od dnia wypłaty pomocy warunku samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc, do czego obliguje § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi o niewywiązaniu się z zobowiązań zawartych w decyzji nr [...] z dnia [...].04.2011 r. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zgodnie z którą pomoc została Stronie wypłacona.

Prawidłowo Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał i zacytował, które przepisy zastosował w sprawie i nakazał Stronie zwrot 100% kwoty pomocy za niezrealizowanie do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy warunku samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc.

Wobec czego Strona posiada informację, w oparciu o jakie okoliczności faktyczne została podjęta zaskarżona decyzja organu I instancji, tj. warunku określonego w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego.

Organ II instancji nadto wskazał, iż zgodnie z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15.12.2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L z dnia 23.12.2006 r., z późn. zm.).

"...państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza".

Zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, innymi, niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006, kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, są:

1) uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniami biznesplanu:

a) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy,

b) katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów,

c) wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia,

d) wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin,

e) rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta.

Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez Beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów,

w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym Beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności (zgodnie z art. 47 ust. 2 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006).

W sprawie S.M. nie wystąpiły żadne okoliczności wskazane

w w/w przepisach prawa w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany. S.M. złożył wniosek o płatności obszarowe w dniu [...].06.2015 r., tj. trzy miesiące po dniu, w którym rozwiązano umowę dzierżawy z dnia [...].06.2011 r., dotyczącą wydzierżawienia przez Stronę działek nr: 119/24, 119/26, 119/28, 119/30, 119/32, 119/22, 129. Jednocześnie, należy wskazać, że dopiero na wezwanie do złożenia wyjaśnień z dnia 13.04.2016 r. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, dotyczącego m.in. działek wchodzących w skład gospodarstwa, na które przyznano pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" Strona poinformowała ARiMR, że w dniu [...].03.2015 r. nastąpiło rozwiązanie umowy dzierżawy na działki ewidencyjne o nr: 119/24, 119/26, 119/28, 119/30, 119/32, 119/22, 129 i nie zostały ujęte we wniosku o dopłaty obszarowe na 2015 r., czyli ponad 13 miesięcy po dniu, w którym rozwiązano umowę dzierżawy z dnia [...].06.2011 r.

Odnosząc się do złożonego przez Stronę odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia. Należy wskazać, iż § 18 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia wykonawczego zakreśla zarówno termin początkowy jak i końcowy samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc, tj. prowadzenia gospodarstwa osobiście, na własny rachunek i we własnym imieniu, ponoszenia kosztów i czerpania korzyści w związku z jego prowadzeniem.

Jednocześnie należy podkreślić, że zamiana wszystkich użytków rolnych, na inne spowodowała, że gospodarstwo S.M. zatraciło przymiot tego, na które została przyznana pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu

młodym rolnikom". Wszystkie działki wchodzące w skład gospodarstwa, na które przyznano pomoc od 2015 roku użytkuje osoba trzecia, a nie S.M.. W związku z powyższym, posiadanie działek o nr: 131/1, 131/2, 5/1, 20/2 o łącznej powierzchni 33,9827 ha w przedmiotowym przypadku, tj. przyznania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" na podstawie wskazanego przez Stronę we wniosku o przyznanie pomocy gospodarstwa, składającego się wyłącznie z działek o nr: 119/24 119/26 119/28 119/30 119/32 119/22 129 które od [...].03.2015 r. nie są we władaniu Strony a są użytkowane przez W.D., powoduje że gospodarstwo Strony zatraciło przymiot tego, na które została przyznana pomoc finansowa, albowiem zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego Beneficjent powinien samodzielnie prowadzić gospodarstwo, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy, co nie jest równoznaczne z prowadzeniem działalności rolniczej jako takiej. Od 2015 roku w gospodarstwie Strony brak jest wszystkich gruntów rolnych, składających się na gospodarstwo, na które przyznano pomoc, będących jednym z podstawowych kryteriów przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", które od 2015 roku użytkuje osoba trzecia, a nie strona.

Zatem ARiMR była zobowiązana do zastosowania dyspozycji zawartej w przepisie § 20, wskazującym na obowiązek zwrotu 100% pomocy w przypadku nie wykonania obowiązku określonego m.in. w § 18 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia wykonawczego.

Jednocześnie Prezes ARiMR zauważył, że zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy PROW, Organ przed którym toczy się postępowanie udziela Stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń oraz informacji, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Z dokumentacji przedmiotowej sprawy nie wynika, aby Strona występowała do Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR o udzielenie jakichkolwiek dodatkowych informacji, dotyczących rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt ustawy o PROW, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, stoi na straży praworządności. Zgodnie z tą zasadą, organ administracyjny działa na podstawie przepisów prawa i może wydać decyzję tylko w przypadkach określonych we właściwych przepisach. Przedstawione zatem zarzuty Strony, nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej brak winy i nie mogą być podstawą do odstąpienia od dochodzenia nienależnie pobranej kwoty. Bezzasadne są więc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Prezes ARiMR stoi na straży praworządności i nie może podejmować decyzji sprzecznych z przepisami prawa, a trudna sytuacja życiowa Strony nie może być przesłanką do zaniechania przez organ działań wymaganych przepisami prawa.

S.M. w decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości [...] zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, został zobowiązanY do przedłożenia w Agencji dokumentów oraz spełnienia warunków przyznania pomocy. Organ zauważył, że Wnioskodawca, w pkt XV wniosku o przyznanie pomocy oraz w pkt Vll wniosku o płatność w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", potwierdził własnoręcznym podpisem, iż znane są Jemu zasady przyznawania i wypłaty pomocy oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie w zakresie danych zawartych we wniosku, wszystkich faktach mających wpływ na przyznanie pomocy i płatności, wszystkich zdarzeniach, które mają istotne znaczenie dla realizacji podjętych zobowiązań w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Kwestie dotyczące wysokości sankcji za nieprzestrzeganie wymogu wymienionego w § 18 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia wykonawczego, zostały określone w sposób jednoznaczny przez prawodawcę, nie pozwalając organowi na żadną uznaniowość w tym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że przepisy nie dają możliwości przesunięcia terminu złożenia dokumentacji oraz spełniania warunków również ze względu na fakt, że termin ten ma charakter materialnoprawny i jako taki nie podlega zmianie.

Stosownie do treści art. 5 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27.01.2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L z dnia 28.01.2011 r. nr 25 str. 8, z późn. zm.), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.

Na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy, do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r. poz. 613, z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni.

Skargę na powyższą decyzję wniósł S.M., który – postulując jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowanie sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych – rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

a) naruszenie § 20 ust. 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 ppkt a) rozporządzenia wykonawczego w zw. z art. 55(3) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez błędną wykładnię pojęcia "gospodarstwa na

które przyznano pomoc" polegającą na nieprawidłowym, zawężającym przyjęciu, że "gospodarstwem, na które przyznano pomoc" są jedynie grunty rolne wskazane w tab. XIV wniosku o przyznanie pomocy, w sytuacji gdy w rozporządzeniu wykonawczym prawodawca wprost odwołał się do definicji z art. 55(3) Kodeksu cywilnego, stwierdzającego, że gospodarstwo rolne oprócz gruntów rolnych stanowią także grunty leśne, budynki lub ich części, urządzenia i inwentarz, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawa związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego;

b) naruszenie art. 7 kpa - zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich — poprzez zinterpretowanie wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść Beneficjenta oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, pomimo posiadania przez organ możliwości technicznych sprawdzenia danych, które organ ma w posiadaniu, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez niepodjęcie próby ustalenia, czy pomimo utraty władztwa nad częścią działek Beneficjent zachował pozostałe składniki gospodarstwa, niezbędne do jego prowadzenia, a w kontekście powyższego, brak uwzględnienia przez organ rozstrzygający, że S.M. wszedł w posiadanie działek ewidencyjnych nr 131/1 i 131/2 już w 2013 r., deklarował je w wraz z pozostałymi dzierżawionymi działkami we wnioskach obszarowych w latach 2013, 2014 i 2015 oraz w 2016 r. (więc już po utracie posiadania dzierżawionych wcześniej gruntów) wraz z działkami o nr 5/2 i 20/2, co jednoznacznie wskazuje, że te nabyte później działki stanowiły całość gospodarczą wraz z gruntami dzierżawionymi wskazanymi w tab. XIV wniosku o przyznanie pomocy w ramach "Ułatwiania startu młodym rolnikom" i obecnie również wchodzą w skład gospodarstwa, co, pomimo utraty posiadania działek dzierżawionych, świadczy o ciągłości prowadzenia przez Beneficjenta "gospodarstwa, na które przyznano pomoc";

c) naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, brak szczegółowego i wyczerpującego odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu, a także całkowity brak odniesienia się do pisma Skarżącego w przedmiocie uzupełnienia odwołania z dnia [...] listopada 2016 r. i zarzutów w nim zawartych.

W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi.

W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Kwintesencją – a zarazem osią sporu – jest stanowisko Organu II instancji wyrażone na str. 3 zaskarżonej decyzji, że "wobec Beneficjenta, który nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa, na które przyznano pomoc do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy, należy stosować sankcję w wysokości 100 %", co wynika z § 18 rozporządzenia wykonawczego.

Przywołując rzymską zasadę ius est ars boni et aequi a także uwzględniając treść motywów skargi przyjąć należy, że definicja gospodarstwa rolnego – w ocenie Sądu - obejmuje grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Nie powinno jednak budzić wątpliwości, że obok gruntów, w celu prawidłowego korzystania i prowadzenia na nich działalności rolniczej, konieczne są także inne składniki, takie jak budynki lub ich część, np. dom z działką siedliskową, budynki gospodarcze, magazyny, silosy, urządzenia i inwentarz, np. maszyny rolnicze, zwierzęta, a także prawa związane z prowadzeniem gospodarstwa, np. umowy ubezpieczenia.

Składniki gospodarstwa rolnego powinny stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, przy czym są one gospodarstwem rolnym nie tylko wtedy, gdy obecnie stanowią zorganizowaną całość gospodarczą, ale również wówczas, gdy potencjalnie mogą ją stanowić (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 1997 r., II CKN 197/97). O zorganizowanej całości gospodarczej można mówić wówczas, gdy na podstawie poszczególnych składników majątkowych, po zastosowaniu odpowiednich zabiegów organizacyjnych, jest technicznie możliwe podjęcie procesu działalności wytwórczej w rolnictwie. Ustawodawcy wystarcza do uznania zespołu składników majątkowych za gospodarstwo rolne także ewentualność, że będą one mogły stanowić zorganizowaną całość gospodarczą wówczas, gdy uprawniony zdecydowałby się podjąć na nich rolniczą działalność wytwórczą.

Przez "zorganizowaną całość gospodarczą" orzecznictwo rozumie te składniki, które stanowią pewien zorganizowany, spójny system gospodarczy zdolny do osiągania założonych celów. Gospodarstwo przestaje być zorganizowaną całością, jeżeli brak jednego z elementów tego systemu uniemożliwia prowadzenie normalnej działalności w zakresie produkcji rolnej lub hodowlanej. Żaden ze składników gospodarstwa rolnego wymienionych w art. 55(3) Kodeksu cywilnego, niezespolony z pozostałymi, nie nadaje sam przez się gospodarstwu cechy zorganizowanej całości, chociaż z pewnością ma odrębną wartość i może być przedmiotem obrotu (uchwała Sądu Najwyższego z 5 października 1995 r., III AZP 27/95,OSNC 1996, nr 7. poz. 93). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uznał w wyroku z 20 września 1991 r., II SA 669/91 (ONSA 1992, nr 2, poz. 26), że brak któregokolwiek ze składników gospodarstwa rolnego (np. gruntów rolnych, inwentarza żywego, narzędzi, budynków) wymienionych w art. 55(3) Kodeksu cywilnego nie wystarcza do przyjęcia, że pozostałe składniki nie stanowią gospodarstwa rolnego. Pogląd ten jest trafny przy założeniu, że pozostałe składniki tworzą zorganizowaną całość gospodarczą wystarczającą do prowadzenia produkcji rolniczej (hodowlanej, sadowniczej, ogrodniczej).

W składanym wraz z wnioskiem pomocowym biznesplanie Wnioskodawca precyzyjnie określił strukturę gospodarstwa planowanego do nabycia, nie tylko wykazując areał użytków rolnych i wymieniając poszczególne nieruchomości rolne wchodzące w jego skład, ale także szczegółowo określił profil produkcji rolnej, wskazał zabudowę wykorzystywaną w ramach gospodarstwa, wymienił maszyny i urządzenia używane przy produkcji, określił rodzaj planowanych upraw oraz rodzaj i liczbę zwierząt gospodarskich, które znalazły się w nabywanym w ramach wniosku o przyznanie pomocy gospodarstwie. Na podstawie powyższych danych przedstawionych w biznesplanie Skarżący otrzymał pomoc finansową w wysokości [...] zł. Patrząc przez pryzmat art. 55(3) Kodeksu cywilnego wszystkie wymienione powyżej elementy, zawarte w biznesplanie, stanowią składniki "gospodarstwa, na które przyznano pomoc".

W przedmiotowym stanie faktycznym S.M. nieprzerwanie prowadzi działalność rolniczą, aczkolwiek wskutek niezależnych od niego okoliczności (co było podnoszone w odwołaniu z dnia [...] września 2016 r. i uzupełnieniu odwołania z dnia 21 listopada 2016 r.) utracił posiadanie dzierżawionych gruntów, wskazanych uprzednio we wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" o łącznej powierzchni użytków rolnych 21.5567 ha. Jednocześnie Beneficjent już w roku 2013, a następnie w latach 2015 i 2016 stał się właścicielem i użytkował rolniczo inne nieruchomości rolne o łącznej powierzchni 33,9827 ha.

Należy stwierdzić, że organ błędnie zinterpretował pojęcie "gospodarstwa, na które przyznano pomoc" dokonując jego wykładni w całkowitym oderwaniu od definicji legalnej gospodarstwa rolnego wskazanej w art. 55(3) Kodeksu cywilnego. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, a następnie Prezes ARiMR przyjmując za jedną z podstaw skarżonego rozstrzygnięcia cytowany wyżej przepis § 18 ust. 1 pkt 1 niesłusznie przyjął, że wskutek utraty posiadania gruntów rolnych wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy, a w międzyczasie zastąpieniu ich innymi, Beneficjent nie spełnił warunku samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.

Nie wzięto jednak pod uwagę, że pomimo utraty władztwa nad częścią działek, Beneficjent w dalszym ciągu, nieprzerwanie swoje gospodarstwo prowadził i prowadzi je nadal. Przez cały 5 letni okres związania zobowiązaniami wobec Agencji składał wnioski obszarowe a tym samym prowadził produkcję rolną w zakresie upraw, polowych i chowu drobiu tj. produkcję rolną o takim profilu, jaki wskazany był w biznesplanie dołączonym do wniosku o przyznanie pomocy w ramach ułatwiania startu młodym rolnikom. Jednocześnie należy podkreślić, że S.M. posiada wszystkie składniki gospodarstwa wskazane w biznesplanie stanowiącym załącznik do wniosku o przyznanie pomocy, tj. budynki służące produkcji rolnej oraz wszelkie maszyny i urządzenia wskazane w tab. 4.1 biznesplanu, a stanowiące zgodnie z art. 55 (3) Kodeksu cywilnego integralne składniki gospodarstwa rolnego.

Z powyższego – w ocenie Sądu – wynika, że wbrew stanowisku organów, Beneficjent spełnił warunek samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy, o którym warunku stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego. Mało tego, Beneficjent "zrekompensował" utratę gruntów dzierżawionych kupnem areału większego na własność. Bez wątpienia ta ostatnia forma władztwa nad nieruchomością jest wyrazem rozwoju gospodarstwa i zasługuje na pozytywną ocenę – bynajmniej ze strony Sądu. Powyższa kostatacja przeczy cytatowi przytoczonemu na wstępie, że "Beneficjent" nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa. Rodzi się pytanie, jak można nie prowadzić gospodarstwa powiększając jego obszar poprzez kupno nieruchomości rolnych?

Gdyby bowiem przyjąć tok rozumowania przyjęty przez Organ, w odniesieniu do definicji gospodarstwa rolnego z art. 55(3), równie dobrze wyzbycie się posiadania któregokolwiek z innych składników gospodarstwa (np. urządzeń wskazanych w biznesplanie), również mogłoby spowodować, iż gospodarstwo Skarżącego utraciłoby przymiot "gospodarstwa, na które przyznano pomoc". Takie rozumienie pojęcia "gospodarstwa, na które przyznano pomoc" jest nielogiczne i nie uwzględnia specyfiki działalności rolniczej, w której obrót poszczególnymi składnikami gospodarstwa (maszynami, urządzeniami, gruntami, inwentarzem żywym) stanowi o charakterze tej działalności.

Poza kwestią błędnego zrozumienia przez organy pojęcia "gospodarstwa, na które przyznano pomoc" wbrew definicji legalnej z art. 55(3) Kodeksu cywilnego, którą posłużył się prawodawca w rozporządzeniu wykonawczym, organ naruszył podstawową zasadę postępowania administracyjnego, a mianowicie zawarta w art. 7 k.p.a. zasadę obiektywizmu, poprzez zinterpretowanie wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść Beneficjenta oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Organy nawet nie podjęły próby ustalenia, czy S.M. faktycznie samodzielnie prowadzi to gospodarstwo, na które przyznano pomoc. Organy w sposób dowolny i nie poparty jakimikolwiek wcześniejszymi ustaleniami założyły, jakoby gospodarstwo Wnioskodawcy składało się wyłącznie z gruntów dzierżawionych z tab. XIV wniosku o przyznanie pomocy, pomijając inne składniki, niezbędne do tego, by można było mówić w ogóle o "gospodarstwie rolnym" w rozumieniu Kodeksu cywilnego, którą to definicje legalną przyjął prawodawca w rozporządzeniu i którą organy były obowiązane stosować w sprawach z zakresu ułatwiania startu młodym rolnikom. Pomimo posiadania przez organ możliwości technicznych i instrumentów (system informatyczny, kontrola na miejscu) do sprawdzenia gospodarstwa Beneficjenta pod kątem posiadania maszyn i urządzeń, budynków do produkcji rolnej, a także inwentarza wskazanego w biznesplanie, czyli innych składników gospodarstwa - Organy takich działań nawet nie próbowały podjąć.

Poza tym Organy zdają się przyjmować, że w dniu rozwiązania umowy dzierżawy przez wydzierżawiającego, S.M. nie posiadał w gospodarstwie gruntów rolnych. Organy dysponowały przecież danymi w swoim systemie informatycznym, z których jednoznacznie wynika, że Beneficjent wszedł w posiadanie działek ewidencyjnych nr 131/1 i 131/2 już w 2013 r., deklarował je w wraz z pozostałymi dzierżawionymi działkami we wnioskach obszarowych w latach 2013, 2014 i 2015 oraz w 2016 r. (więc już po utracie posiadania dzierżawionych wcześniej gruntów) wraz z działkami o nr 5/2 i 20/2, co jednoznacznie wskazuje, że te nabyte później działki stanowiły całość gospodarczą wraz z gruntami dzierżawionymi wskazanymi w tab. XlV wniosku o przyznanie pomocy w ramach "Ułatwiania startu młodym rolnikom" i obecnie również wchodzą w skład gospodarstwa, co, pomimo utraty posiadania działek dzierżawionych, świadczy o ciągłości prowadzenia przez Beneficjenta "gospodarstwa, na które przyznano pomoc".

Ponadto organ odwoławczy przyjął, że jeśli wydzierżawiający wymówi umowę dzierżawy, beneficjent powinien zwrócić się do ARiMR o uznanie wystąpienia okoliczności wyjątkowych, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 1) lit. E rozporządzenia wykonawczego.

Powyższe zdania świadczą tylko o tym, że organ wydał decyzję w oderwaniu od okoliczności faktycznych.

Po pierwsze należy zauważyć, że Beneficjent nie zamieniał wszystkich użytków na inne, ponieważ takie sformułowanie mogłoby oznaczać, że najpierw utracił władztwo nad dzierżawionymi działkami i przez jakiś czas (tzn. do czasu nabycia innych gruntów),gospodarstwo de facto nie posiadało jakichkolwiek nieruchomości rolnych. Taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ jeszcze przed wypowiedzeniem umowy dzierżawy, tj. w 2013 r. Beneficjent nabył działki nr 131/1 i 131/2 i użytkował je rolniczo - co jednoznacznie wynika ze składanych wniosków obszarowych. Wobec tego Beneficjent nie był w jakikolwiek sposób zobligowany do informowania ARiMR o takich zmianach w gospodarstwie, ponieważ obrót gruntami rolnymi jest jednym z typowych aspektów prowadzenia działalności rolniczej i nie podlega prawnemu zakazowi.

Należy podkreślić, że w ocenie Sądu nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności wyjątkowe, o których powinien zawiadomić ARiMR. Gospodarstwo cały czas funkcjonowało i funkcjonuje jako całość, Beneficjent nie utracił władztwa nad jakimikolwiek z jego niezbędnych składników, takich jak grunty rolne (w 2012 roku składał wniosek obszarowy na wszystkie działki z tab. XlV wniosku o przyznanie pomocy, w 2013 r. i w 2014 r. dodatkowo także na działki nr 131/1, 131/2, w 2015 r. pomimo utraty działek dzierżawionych deklarował działki nr 131/1, 131/2 i 5/2 o powierzchni 21,14 ha, a w 2016 r. zadeklarował dodatkowo działkę nr 20/2 o powierzchni 8,93 ha - łączna powierzchnia 30,07 ha). Ponadto Beneficjent posiadał wszystkie niezbędne maszyny, urządzenia i inwentarz do produkcji rolniczej i taką produkcję w swoim gospodarstwie nieprzerwanie prowadzi. Wobec powyższego niezasadne jest - zdaniem Sądu - stanowisko Organu, że Beneficjent powinien zgłosić zaistnienie okoliczności wyjątkowych, skoro takie okoliczności w rzeczywistości nie miały miejsca.

Jednocześnie należy także wyraźnie zaznaczyć, że istotą prowadzenia gospodarstwa rolnego jest także możliwość swobodnego obrotu gruntami rolnymi. Z przepisów rozporządzenia wykonawczego nie wynika wprost zakaz przenoszenia posiadania gruntów obrotu nimi — czego Organ nie uwzględnił.

Ponadto z art. 107 § 1 i § 3 kpa wynika, jakie elementy zawiera decyzja administracyjna. Jedna z istotnych części składowych decyzji jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Tym samym należy wskazać, że organ odwoławczy powinien ustosunkować się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podnoszonych w odwołaniu.

Należy zatem zaznaczyć że obowiązek odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów podniesionych w odwołaniu stanowi jeden z istotnych i niekwestionowanych elementów zasady dwuinstancyjności postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu (por. wyrok WSA z 18.08.2010 r., IV SA/Wa 622/10. CBOSA). Brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności (por. wyrok NSA z 27.05.1998 r., IV SA 1130/96, CBOSA; por. także wyroki WSA: z 05.11.2010 r., I SA/Wa 539/10; z 02.12.2008 r., II SA/Rz 502/08; z 05.03.2014 r., IV SA/Po 1084/13 - CBOSA). Godzi się zauważyć, że powinność odniesienia się przez organ Il instancji do zarzutów podniesionych w odwołaniu stanowi refleks bardziej ogólnego obowiązku - spoczywającego na każdym organie rozstrzygającym sprawę (tak w pierwszej, jak i w drugiej instancji) w ramach motywowania wydanej decyzji - ustosunkowania się do wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Wykonanie tego obowiązku winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (wyrok WSA z 20.11.2007 r., II SA/Bd 786/07, CBOSA).

W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ nie odniósł się do zarzutów postawionych w piśmie uzupełniającym odwołanie z dnia [...].11.2016 r. Organ odwoławczy jedynie powtórzył twierdzenia zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej, całkowicie pomijając argumenty strony. Argumentację tam zawartą słusznie i trafnie powtórzono w skierowanej do Sądu skardze.

Widząc potrzebę sanacji dostrzeżonych braków, a także uwzględnienie stanowiska Sądu należało – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 a i c w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.) – orzec jak w sentencji.