Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 679/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1, art. 100,, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
article: par.4 ust. 1 pkt 5 oraz par. 5 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1236
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do  spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego - tekst jedn.
article: w zw. z par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy swój rozkaz personalny z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania J.K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że raportem z dnia [...] listopada 2016 r. [...] J.K. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w związku z pracą "w moim gospodarstwie rolnym w okresie od dnia [...].02.1995 r. do dnia [...].05.2000 r.". Jednocześnie przedłożył następujące dokumenty: zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] października 2016 r. (potwierdzające, na podstawie ewidencji gruntów i budynków w obrębie miejscowości [...] oraz [...], iż wymieniony od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] grudnia 2000 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,38 ha położonego w miejscowości [...] oraz gospodarstwa o powierzchni 6,98 ha (od dnia [...] sierpnia 1999 r. o powierzchni 5,72 ha) znajdującego się w miejscowości [...], a także zaświadczenie nr [...] z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w [...] z dnia [...] września 2016 r. (z którego wynika, iż [...] J.K. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] czerwca 2000 r. i opłacał składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników w latach 1995-2000).

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. wezwano funkcjonariusza do przedstawienia dokumentów potwierdzających prowadzenie przez niego indywidualnego gospodarstwa rolnego, we wnioskowanym okresie, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54 poz. 310) w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277, z późn. zm.).

W dniu [...] grudnia 2016 r. [...] J.K. przedłożył kopie następujących dokumentów, które jego zdaniem wraz z uprzednio przesłanymi zaświadczeniami jednoznacznie wskazują na prowadzenie i pracę w gospodarstwie rolnym: akt notarialny z dnia [...] lutego 1995 r., Repetytorium [...], z którego wynika, iż w dniu [...] lutego 1995 r. rodzice wnioskodawcy przekazali policjantowi, w formie darowizny, gospodarstwo rolne położone w [...] o powierzchni 1,38 ha oraz w [...] o powierzchni 6,98 ha, legitymację ubezpieczeniową dla rolnika i członków jego rodziny wydaną w dniu [...] sierpnia 1996 r., potwierdzenia wpłat składek na ubezpieczenie społeczne rolników, oświadczenie wnioskodawcy z dnia [...] sierpnia 1999 r. o posiadaniu gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,36 ha położonego w miejscowości [...], decyzję w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 1999 r., świadectwo ukończenia nauki w Zaocznym Technikum Rolniczym dla Dorosłych w [...] i uzyskania tytułu technika rolnika oraz złożenia egzaminu dojrzałości z dnia [...] czerwca 1995 r., a także dyplom ukończenia studiów wyższych w Prywatnej Wyższej Szkole Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 1998 r.

Jednocześnie wyjaśnił, że z uwagi na czas jaki upłynął (ponad 16 lat) od momentu "zakończenia (...) pracy w gospodarstwie", nie posiada "dokumentów w postaci rachunków imiennych na zakup sprzętu rolniczego, paliwa ewentualnie innych przedmiotów niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego (...)". Policjant ponadto zaznaczył, iż od dnia [...] września 1991 r. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B oraz T. Podkreślił przy tym, że jako rolnik musiał poruszać się ciągnikiem po drogach publicznych.

W dniu [...] stycznia 2017 r. Komendant Główny Policji wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego, na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 oraz § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm.) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, odmówił przyznania [...] J.K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] maja 2000 r.

W dniu [...] lutego 2017 r. [...] J.K. zwrócił się, z zachowaniem ustawowego terminu, do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r.

Organ ponownie rozpatrując sprawę wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Odrębnymi przepisami w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 5 wskazanego rozporządzenia są unormowania ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

W myśl art. 1 ust. 1 powołanej ustawy ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także: 1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka; 2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem; 3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Z uwagi na fakt, że [...] J.K. domaga się zaliczenia do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, okresu prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego, zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 1 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy.

Pojęcie prowadzenia gospodarstwa rolnego nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie z dnia 20 lipca 1990 r., dlatego też w celu ustalania jego normatywnej treści konieczne jest odwołanie się do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Jednocześnie z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż praca policjanta w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 983/06, z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2574/11, z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2747/11, z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1176/12, z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 924/12, z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1095/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2454/13).

Powyższe należy odnieść również do "prowadzenia gospodarstwa rolnego". Dlatego też wyjaśnienia omawianego pojęcia należało poszukiwać w obowiązującej od dnia 1 stycznia 1991 r. ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. (w brzmieniu obowiązującym we wnioskowanym przez policjanta okresie) rolnikiem była osoba fizyczna prowadząca na własny rachunek działalność rolniczą jako posiadacz (samoistny albo zależny) gospodarstwa rolnego położonego w granicach Rzeczypospolitej Polskiej (...). Ponadto pod pojęciem "działalności rolniczej" rozumie się, zgodnie z art. 6 pkt 3 powołanej ustawy, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej. Działalność rolnicza polega zatem na podejmowaniu działań w zakresie produkcji w różnych formach rolnictwa. Wobec powyższego, przez prowadzenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. należy rozumieć samodzielną lub przy pomocy innych osób (osób bliskich, pracowników najemnych) faktyczną pracę w gospodarstwie rolnym wykonywaną na własny rachunek w charakterze właściciela bądź posiadacza w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2001 r., sygn. akt II SA 1858/01, wyrok Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt I UK 16/2005, LexPolonica nr 387936, Gazeta Prawna 2005/192 str. 22, OSNP 2006/17-18 poz. 278). Istotne jest przy tym, że korzystanie przez daną osobę z gospodarstwa rolnego, zamieszkiwanie na terenie tego gospodarstwa, pomoc w jego prowadzeniu osobom najbliższym i korzystanie z płodów rolnych pochodzących z tego gospodarstwa nie są wystarczające do przypisania jej przymiotu rolnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt I UK 101/07). Nawet wielokrotna w ciągu roku wizyta posiadacza gospodarstwa rolnego w jego gospodarstwie, nie świadczy o prowadzeniu przez niego działalności rolniczej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...]). To samo tyczy się telefonicznych kontaktów i sporadycznych wizyt, nawet powiązanych z decydowaniem o niektórych sprawach dotyczących gospodarstwa rolnego, które nie mogą być uznane za wykonywanie zawodowej, stałej i osobistej działalności związanej z takim gospodarstwem. W szczególności nie można takich sporadycznych kontaktów zakwalifikować jako pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z prowadzeniem działalności rolniczej. Zakres zadań realizowanych przez rolnika w gospodarstwie rolnym nie może więc być utożsamiany z bliżej niesprecyzowanymi czynnościami, wykonywanymi przypadkowo lub doraźnie.

W kontekście powyższego należy stwierdzić, iż prowadzenie działalności rolniczej jest rozumiane jako prowadzenie na własny rachunek przez posiadacza gospodarstwa rolnego działalności zawodowej, związanej z tym gospodarstwem, stałej i osobistej oraz mającej charakter wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z jego prowadzeniem (por. wyrok Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt I UK 16/2005, Lex Polonica nr 387936, Gazeta Prawna 2005/192 str. 22, OSNP 2006/17-18poz. 278). Jednocześnie koniecznym jest podkreślenie, że w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. to policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5 tego aktu prawnego. Oznacza to, że ciężar dowodowy w niniejszym postępowaniu obciąża wnioskodawcę. Skoro to bowiem strona podnosi twierdzenia, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, to winna je udowodnić. Żadne przepisy prawa nie nakładają natomiast na organ obowiązku prowadzenia samodzielnego postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności podnoszonych przez policjanta. Organ rozpoznając sprawę jest więc zobowiązany jedynie do oceny materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę, ewentualnie do wezwania strony w celu uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie do zbadania (przez pryzmat tej oceny) zasadności wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 49/15 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2282/12, z dnia 22października 2013 r., sygn. akt. II SA/Wa 1099/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt. II SA/Ke 879/13).

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz we wnioskowanym okresie był właścicielem nieruchomości rolnej położonej we wsi [...] i [...] o powierzchni 1,38 ha oraz 6,98 ha (od dnia [...] sierpnia 1999 r. o powierzchni 5,72 ha), która została stronie, na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1995 r., Repetytorium [...], przekazana przez J.K. i H.K. Podkreślenia jednakże wymaga, iż samego faktu posiadania gospodarstwa rolnego nie należy automatycznie utożsamiać z faktem jego prowadzenia. Przekazanie stronie, na podstawie aktu notarialnego, nieruchomości rolnej stanowi czynność o charakterze formalnoprawnym. Z powyższego dowodu nie można wprost wywieść twierdzenia, iż przekazanie gospodarstwa jednocześnie świadczy o jego prowadzeniu przez nowego właściciela. Objęcie gospodarstwa nie jest zatem równoznaczne z jego prowadzeniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2196/15). Wobec powyższego przedstawione przez stronę dokumenty w postaci zaświadczenia ze Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] października 2016 r., jak również wskazanego aktu notarialnego potwierdzają fakt posiadania nieruchomości rolnej, jednakże nie stanowią jeszcze o prowadzeniu posiadanego gospodarstwa rolnego.

Nie jest również możliwe uznanie przez organ, że dowodem potwierdzającym prowadzenie przez [...] J.K. indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] maja 2000 r. jest zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w [...], jak również inne dokumenty, świadczące o fakcie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników (legitymacja ubezpieczeniowa czy "odcinki dla wpłacającego" stanowiące dowód wpłat składek na ubezpieczenie). Sama bowiem okoliczność ponoszenia opłat z tytułu składek na ubezpieczenie, nie stanowi per se dowodu na prowadzenie gospodarstwa. Konieczność ponoszenia tych kosztów wiąże się bowiem z samym byciem właścicielem gospodarstwa i pozostaje w oderwaniu od faktu jego ewentualnego prowadzenia. Wbrew zatem twierdzeniom strony, opłacanie składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników nie oznacza, że osoba opłacająca tę składkę faktycznie prowadziła gospodarstwo rolne.

Podnoszone przez [...] J.K. okoliczności nie wynikają też wprost z treści pozostałych dokumentów przedstawionych przez wymienionego w niniejszej sprawie, tj.: oświadczenia wnioskodawcy o posiadaniu gospodarstwa rolnego z dnia [...] sierpnia 1999 r., decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 1999 r., świadectwa ukończenia nauki w Zaocznym Technikum Rolniczym dla Dorosłych w [...] oraz dyplomu ukończenia studiów wyższych w Prywatnej Wyższej Szkole Ochrony Środowiska.

Warto w tym miejscu zauważyć, że [...] J.K., pomimo stosownego wezwania, nie przedstawił żadnych dokumentów, które mogłyby w ocenie organu stanowić potwierdzenie prowadzenia przez wymienionego danego gospodarstwa rolnego. Wskazał natomiast, że z uwagi na czas jaki upłynął (ponad 16 lat) od momentu "zakończenia (...) pracy w gospodarstwie", nie posiada dokumentacji związanej z jego funkcjonowaniem ("dokumentów w postaci rachunków imiennych na zakup sprzętu rolniczego, paliwa ewentualnie innych przedmiotów niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego (...)"), która biorąc pod uwagę prosperowanie przedmiotowego gospodarstwa (ze złożonych oświadczeń wynika, że konieczna była pomoc dodatkowych osób do pracy w tym gospodarstwie), powinna być liczna. Nie można jednak zapominać o tym, że to wnioskodawcę, który podnosi dane okoliczności, obciąża obowiązek ich udowodnienia. W sytuacji takiego rozłożenia ciężaru dowodowego, jeżeli strona nie jest w stanie udowodnić swych twierdzeń (także z powodu znacznego upływu czasu) w sposób rzetelny i logiczny, to musi ponieść negatywne tego konsekwencje w postaci odmowy uwzględnienia jej wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 49/15).

Stwierdzić również należy, że organ nie kwestionuje, iż wnioskodawca wykonywał w gospodarstwie rolnym wskazane we wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. czynności, jak też tego, że zakres jego obowiązków domowych w związku z ciężką sytuacją rodzinną (rodzice byli w podeszłym wieku i schorowani) był zwiększony, jednakże nie zmienia to faktu, iż prowadzenie przez niego we wnioskowanym okresie gospodarstwa rolnego powinno być odpowiednio udokumentowane. Należy także zauważyć, że jedynie policjant posiada wiedzę w zakresie istniejących dowodów, którymi może wykazać zasadność swoich żądań. Tymczasem dokumentacja, którą dysponuje organ nie potwierdza okoliczności podnoszonej przez stronę we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie, a także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W rozpoznawanej sprawie należy dodatkowo wskazać na poważne wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń składanych przez [...] J.K. Policjant wnioskując o zaliczenie dotychczas nieudokumentowanego okresu do wysługi lat twierdzi bowiem, iż od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] maja 2000 r. prowadził gospodarstwo rolne, jednakże w życiorysie z dnia [...] listopada 1999 r. sporządzonym przez wymienionego w trakcie postępowania kwalifikacyjnego dla kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, zamieścił on informację, iż po ukończeniu studiów w Prywatnej Wyższej Szkole Ochrony Środowiska w [...] (w dniu [...] grudnia 1998 r. uzyskał tytuł inżyniera ochrony środowiska) do chwili obecnej pracuje w gospodarstwie rolnym rodziców. Natomiast w kwestionariuszu osobowym złożonym w tym samym dniu w części dotyczącej zatrudnienia, tj. "przebieg dotychczasowego zatrudnienia (podać również okresy pozostawania bez pracy - źródło utrzymania w tym okresie (...))" zamieścił: w zakresie "okres od do" - 1993-1994, w zakresie "Nazwa i adres zakładu pracy" - Rejonowy Urząd Pracy w [...] oraz w zakresie "stanowisko" - bezrobotny. Jak wynika z powyższego, wnioskodawca podczas wypełniania omawianego kwestionariusza, we wskazanym zakresie, pominął okres od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] maja 2000 r., który zgodnie z jego aktualnym żądaniem dotyczył prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego. Z kolei w uzupełnieniu z dnia [...] grudnia 2016 r. do raportu z dnia [...] listopada 2016 r. oraz we wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. policjant zaznacza, iż prowadzenie i praca w jego własnym gospodarstwie rolnym stanowiła jego jedyne źródło dochodów.

Rozbieżności pomiędzy poszczególnymi oświadczeniami [...] J.K., dają podstawę do uznania, że strona swobodnie modyfikuje treść swoich twierdzeń w zależności od celu ich złożenia, co w konsekwencji podważa wiarygodność policjanta w zakresie składanych oświadczeń, dotyczących rzeczywistego prowadzenia przedmiotowego gospodarstwa rolnego.

Warto przy tym przypomnieć, że prowadzenie działalności rolniczej na własny rachunek oznacza, że skutki majątkowe prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego są zarachowane na jego rzecz (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt I UK 101/07). Skoro zatem [...] J.K. uznał (w omawianym życiorysie), iż pracuje w gospodarstwie rolnym swoich rodziców i jednocześnie w kwestionariuszu osobowym w wymaganym miejscu nie wskazał, tak jak twierdzi w wystąpieniu z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz we wniosku z dnia [...] lutego 2017 r., iż posiada źródło dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, to tym samym nie sposób przyjąć, że policjant rzeczywiście osobiście prowadził powyższe gospodarstwo rolne.

Podkreślenia też wymaga, iż rozbieżności występują także między oświadczeniem [...] J.K. z dnia [...] sierpnia 1999 r. przedłożonym wraz z innymi dokumentami po wezwaniu przez organ do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej prowadzenie przedmiotowego gospodarstwa, a inną dokumentacją zgromadzoną w przedmiotowej sprawie. W oświadczeniu tym wymieniony wskazuje, iż w miejscowości [...] posiada nieruchomość rolną o powierzchni 8,36 ha natomiast z zaświadczenia ze Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] października 2016 r. wynika, iż od dnia [...] sierpnia 1999 r. wymieniony jest właścicielem gospodarstwa rolnego w miejscowości [...], ale o powierzchni 5,72 ha, a nie jak wskazuje w oświadczeniu - 8,36 ha. Warto przy tym podkreślić, iż zgodnie z zaświadczeniem ze Starostwa Powiatowego w [...], wymieniony od dnia [...] sierpnia 1999 r. w ewidencji gruntów i budynków znajdujących się w miejscowości [...] oraz [...] figuruje jako właściciel gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni - 7,10 ha.

Ponownie zaznaczenia wymaga, iż w przedmiotowej sprawie to obowiązkiem policjanta jest wiarygodne udokumentowanie okresu, którego zaliczenia domaga się do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Policjant, pomimo wezwania organu, nie wykazał faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wobec tego, iż ciężar dowodowy w niniejszym postępowaniu obciąża stronę wnioskującą, należy zauważyć, iż zgromadzona dokumentacja jest niewystarczająca, żeby uznać twierdzenie strony za prawdziwe.

Odnosząc się natomiast do kwestii podnoszonej przez [...] J.K. we wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. w zakresie błędnego ustalenia odległości pomiędzy szkołą wyższą, do której uczęszczał a jego ówczesnym miejscem zamieszkania, przede wszystkim należy zauważyć, iż wobec braku dokumentacji potwierdzającej prowadzenie przez wymienionego gospodarstwa rolnego, podniesiony zarzut pozostaje bez znaczenia w rozstrzyganej sprawie. Podkreślenia przy tym wymaga, iż odległość ta podana była w wartości przybliżonej (wskazano w rozstrzygnięciu "(...) około 48 km"). Wobec tego nie sposób uznać, iż wskazanie przez organ w omawianym zakresie odległości wynoszącej w przybliżeniu 48 km było błędne i stanowiło umyślne działanie organu, jak również miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Organ podniósł również, że zgodnie z art. 80 K.p.a., który statuuje tzw. swobodną ocenę dowodów, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Istota zasady swobodnej oceny dowodów polega na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do rodzaju poszczególnych dowodów i może zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Niewątpliwie swobodna ocena nie oznacza oceny dowolnej, gdyż organ w uzasadnieniu decyzji musi wykazać dlaczego przyjął taki, a nie inny stan jako podstawę swego rozstrzygnięcia. Art. 80 K.p.a. nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 1940/11, z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1470/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1425/14). Dowody zebrane w niniejszym postępowaniu, ocenione zgodnie ze wskazanymi wyżej regułami, nie potwierdzają, aby [...] J.K. w okresie od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] maja 2000 r. prowadził gospodarstwo rolne położone w miejscowości [...] oraz [...]. W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania policjantowi prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za wskazany okres.

Tak więc zdaniem organu rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r. należy uznać za decyzję prawidłową i zasadną, natomiast zarzuty skarżącego za niezasługujące na uwzględnienie.

W dniu 11 kwietnia 2017 r. skargę na powyższy rozkaz personalny złożył J.K.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu pracy do pracowniczego stażu pracy, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący był jedynie właścicielem gospodarstwa rolnego, a nie wykonywał w nim pracę.

2) naruszenie art. 77 i 80 K.p.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez zbadania wszelkich jej okoliczności oraz wydanie decyzji w oparciu o wybiórczo potraktowany materiał dowodowy, tak jakby celem organu nie było wyczerpujące zbadanie sprawy, ale jedynie dopasowanie wybranych dowodów do z góry założonej tezy, przy czym pojawiające się wątpliwości wyjaśniono za pomocą hipotez, zamiast środków dowodowych,

3) naruszenie art. 7 i 107 § 3 K.p.a., poprzez:

- niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,

- załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,

- nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których jego argumentom odmówiono wiarygodności.

Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił wszechstronnie sprawy, a przedstawione przez niego dokumenty wskazują, że prowadził gospodarstwo rolne, które zostało mu przepisane przez rodziców.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1389 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia (art. 100). Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 101 ust. 1). Zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę (art. 106 ust. 1).

Na podstawie art. 101 ust. 2 ww. ustawy o Policji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Organ prawidłowo przyjął, że tymi odrębnymi przepisami są art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54 poz. 310) oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1403), stosując je w zaistniałym stanie faktycznym niniejszej sprawy. Natomiast błędnie uznał, że przestawiany stan faktyczny jest wystarczającym dla uznania, że skarżący nie udowodnił pracy we własnym gospodarstwie rolnym.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka. Oznacza to, że w przypadku, gdy pracownik (funkcjonariusz) pracował we władanym gospodarstwie rolnym obligatoryjnie wlicza się ten okres do pracowniczego stażu pracy. W tym zakresie w sprawie nie budzi wątpliwości, że J.K. był w okresie od [...] lutego 1995 r. do dnia [...] maja 2000 r. właścicielem gospodarstwa rolnego położonego na terenie powiatu [...] w województwie [...], w tym okresie odprowadzał on z tego tytułu składki do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Organ kwestionuje w tym zakresie fakt pracy skarżącego w posiadanym przez niego gospodarstwie rolnym. Należy jednak uznać, że twierdzenia Komendanta Głównego Policji nie są oparte na dostatecznym materiale dowodowym.

Organ wywodzi swój pogląd z faktu, że J.K. po ukończeniu nauki w szkole średniej w latach 1993 -94 pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Niemniej trudno jest uznać to za fakt, przemawiający przeciwko uznaniu, że skarżący nie pracował na swoim gospodarstwie rolnym, skoro pobieranie zasiłku miało miejsce przed przekazaniem mu gospodarstwa rolnego przez rodziców, co nastąpiło w 1995 r. Nie jest argumentem wskazującym, że skarżący nie mógł prowadzić gospodarstwa rolnego, ponieważ w latach 1995-1998 studiował w Prywatnej Wyższej Szkole Ochrony Środowiska w [...]. Jest bowiem oczywistym, że jeżeli studia skarżącego odbywały się w trybie zaocznym mógł on z powodzeniem połączyć pracę w gospodarstwie rolnym z nauką w miejscowości odleglej od jego miejsca zamieszkania o około 40 km, ponieważ dojazd do Uczelni nie musiał kolidować z pracą w gospodarstwie rolnym. Tymczasem organ w ogóle nie sprawdził jaki miały charakter studia skarżącego. Organ w decyzji wydanej w I instancji podniósł, że skarżący w życiorysie sporządzonym w dniu [...] listopada 1999 r podczas postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji wskazał, że pracuje w gospodarstwie rolnym rodziców, co wskazuje, że praca w gospodarstwie stanowiła jego źródło utrzymania

Oczywistym jest, że skarżący po kilkunastu latach od zakończenia pracy w gospodarstwie rolnym może nie posiadać dokumentów, w postaci kopi rachunków i umów np. kontraktacyjnych, które wskazywałby, że był on właścicielem gospodarstwa rolnego. Należy jednak wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. Tymczasem organ uchybił temu obowiązkowi poprzestając jedynie na zebranej w sprawie dokumentacji. W ten sposób został naruszony art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zatem uzupełnić luki w zebranym materiale dowodnym zgodnie z zasadą prawdy materialnej, tak aby okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.

-----------------------

13