Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1873/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.59 § 1 pkt 2, art.64c § 2-4 i § 10, art.115 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Teza: 1. Brak obowiązku podlegającego egzekucji, jako przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) nie może dotyczyć tylko należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz obejmować musi całość należności objętych tytułem wykonawczym, w tym koszty egzekucyjne.

2. Kosztami egzekucyjnymi obciąża się zobowiązanego. Wynika to z analizy przepisów art. 64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjątkiem od tej zasady jest obciążenie nimi wierzyciela. Przypadki obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela określone są w art. 64c § 2, § 3, §4 i § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

3. Przesłanki odpowiedzialności wierzyciela, będące wyjątkiem od reguły, muszą jednak wynikać wyraźnie z postanowień ustawy oraz być udowodnione przez organ egzekucyjny w sposób nie budzący wątpliwości z odpowiednim zastosowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

4. Zaniechanie przez organ egzekucyjny dochodzenia wszystkich należności objętych tytułem wykonawczym po uiszczeniu przez zobowiązaną należności bez uiszczenia kosztów postępowania egzekucyjnego nie stanowiło wystarczającej przesłanki umorzenia z urzędu tego postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 oraz obciążenia tymi kosztami wierzyciela zgodnie z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

TEZY

1. Brak obowiązku podlegającego egzekucji, jako przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) nie może dotyczyć tylko należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz obejmować musi całość należności objętych tytułem wykonawczym, w tym koszty egzekucyjne.

2. Kosztami egzekucyjnymi obciąża się zobowiązanego. Wynika to z analizy przepisów art. 64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjątkiem od tej zasady jest obciążenie nimi wierzyciela. Przypadki obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela określone są w art. 64c § 2, § 3, §4 i § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

3. Przesłanki odpowiedzialności wierzyciela, będące wyjątkiem od reguły, muszą jednak wynikać wyraźnie z postanowień ustawy oraz być udowodnione przez organ egzekucyjny w sposób nie budzący wątpliwości z odpowiednim zastosowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

4. Zaniechanie przez organ egzekucyjny dochodzenia wszystkich należności objętych tytułem wykonawczym po uiszczeniu przez zobowiązaną należności bez uiszczenia kosztów postępowania egzekucyjnego nie stanowiło wystarczającej przesłanki umorzenia z urzędu tego postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 oraz obciążenia tymi kosztami wierzyciela zgodnie z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 1353/10 w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 czerwca 2010 r. nr [...] i [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 220 (słownie: dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem dnia 4 marca 2011 r., I SA/Kr 1353/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 czerwca 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz obciążenia wierzyciela kosztami tego postępowania. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku S. K. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. Inspektorat w O., za należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i wpłat na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny spisał protokoły o stanie majątkowym w dniach: 22.11.2004 r., 14.03.2006 r., 19.09.2006 r., 22.10.2007 r. W dniu 13 kwietnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. został powiadomiony przez ZUS, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi zostały zapłacone. W konsekwencji organ ten postanowieniami z dnia 12 maja 2010 r. umorzył postępowanie egzekucyjne oraz obciążył ZUS, jako wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniach na powyższe postanowienia ZUS domagał się ich uchylenia zarzucając, że w przedmiotowych sprawach nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", gdyż informacja przekazana przez wierzyciela o zapłacie należności nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a także obciążenia wierzyciela kosztami tego postępowania.

Postanowieniami z dnia 23 czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymienia enumeratywnie przypadki, których wystąpienie rodzi po stronie organu egzekucyjnego obowiązek wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wskutek powiadomienia przez ZUS, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczym zostały zapłacone i uległy zmniejszeniu do kwoty 0,00 zł, obowiązek objęty tymi tytułami wykonawczymi przestał być wymagalny, gdyż został uregulowany w całości. Zatem, skoro zaległości zostały zapłacone, a do zapłaty pozostały jedynie koszty egzekucyjne, dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego stało się niedopuszczalne, zatem należało go umorzyć. Organ odwoławczy uznał, że w takiej sytuacji koszty postępowania egzekucyjnego obciążają wierzyciela na postawie art. 64c § 4 u.p.e.a.

2. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ZUS wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i poprzedzających ich postanowień organu I instancji, jako niezgodnych z prawem. Zdaniem ZUS organ egzekucyjny błędnie uznał, że skierowanie do niego zawiadomienia o uregulowaniu zobowiązań objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, jest równoznaczne z wnioskiem o umorzenie postępowania. Do tytułów egzekucyjnych zostały bowiem dopisane koszty egzekucyjne powstałe w trakcie prowadzenia egzekucji, które należne są organowi egzekucyjnemu. W przypadku dokonania przez zobowiązanego zapłaty należności bezpośrednio na rachunek ZUS, brak jest podstaw do ich rozliczenia na podstawie art. 115 § 1 u.p.e.a.. Pokrycie tych kosztów następuje w myśl art. 115 § 1 pkt 1-6 powołanej ustawy. Zatem umorzenie postępowania przez organ egzekucyjny było niezasadne i przedwczesne. Tak samo niezasadne było obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w K. w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.

3. Oddalając skargi Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 59 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a. i uznał, że poinformowanie organu egzekucyjnego przez wierzyciela - ZUS, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi zostały przez zobowiązaną zapłacone i zmniejszone do 0,00 zł stanowiło podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż w tej sytuacji obowiązek przestał być wymagalny, wobec uregulowania go w całości. Dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego było bezprzedmiotowe. W konsekwencji również zasadne było zdaniem Sądu obciążenie wierzyciela (ZUS) kosztami postępowania egzekucyjnego.

Odwołując się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r., II FSK 1027/08 Sąd pierwszej instancji wywiódł, że koszty egzekucyjne nie są objęte zakresem zastosowania norm art. 2 u.p.e.a. i dlatego pojęcie obowiązku i należności pieniężnej, w znaczeniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., należy odnosić do tego obowiązku i tej należności pieniężnej, które legły u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie zaś kosztów postępowania generowanych przez postępowanie egzekucyjne. Normy wynikające z art. 59 u.p.e.a. nie zawierają odwołania do kosztów egzekucyjnych, w szczególności nie określają, by przeszkodą do umorzenia postępowania, w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, były okoliczności związane z ustalaniem i obciążeniem uczestników postępowania egzekucyjnego kosztami egzekucyjnymi. Zobowiązany odpowiada za koszty egzekucyjne już w trakcie toczącego się, nie zakończonego postępowania egzekucyjnego, od daty, w której na podstawie danego przepisu prawa powstaje obowiązek ich uiszczenia. Użyte w art. 64c § 7 u.p.e.a. wyrażenie "postanowienie w sprawie kosztów" należy rozumieć w ten sposób, że może ono dotyczyć zarówno wysokości tych kosztów, ale także zasady ich ponoszenia, w szczególności, gdy obciążają one wierzyciela. To właśnie w postępowaniu "w sprawie kosztów egzekucyjnych" powinny być rozstrzygane szczególne okoliczności przewidziane art. 64c § 3 lub § 4 u.p.e.a., decydujące o rozdziale tych kosztów. Postanowienie wydane w trybie art. 64c § 7 u.p.e.a. podlega odrębnemu od postanowienia wydanego w trybie art. 59 § 3 u.p.e.a. zaskarżeniu i ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej. To, że koszty egzekucyjne, przy egzekucji należności pieniężnych, są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na należność pieniężną, obowiązek ich ponoszenia obciąża zobowiązanego już w trakcie egzekucji oraz korzystają one z pierwszeństwa w zaspokojeniu, w świetle wskazanych wyżej argumentów, nie uzasadnia stanowiska, że postanowienie o umorzeniu egzekucji z art. 59 § 3 u.p.e.a. może, w jakimkolwiek zakresie, zawierać rozstrzygnięcie w sprawie kosztów egzekucyjnych.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji przyjął, że stosownie do treści art. 64c § 4 u.p.e.a. uzasadnione było obciążenie wierzyciela kosztami postępowania, po umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a.

4. Z powyższym wyrokiem nie zgodził się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który w skardze kasacyjnej zarzucił mu, stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a.", naruszenie następujących przepisów:

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez przedwczesne umorzenie postępowania egzekucyjnego, mimo nie uregulowania przez zobowiązanego powstałych kosztów egzekucyjnych,

- art. 64c § 1, § 3, § 4, § 6-7 u.p.e.a. poprzez uznanie, że organy egzekucyjne zgodnie z prawem wydały postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego obciążając nimi wierzyciela, podczas gdy zachodziły wszelkie przesłanki do obciążenia kosztami egzekucji zobowiązanego,

- art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81, art. 124 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie z urzędu na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, wg zasad określonych w k.p.a., mającego na celu stwierdzenie braku możliwości poniesienia tych kosztów przez zobowiązanego,

- art. 2 Konstytucji RP, wyrażonej w nim zasady demokratycznego państwa prawa i sprawiedliwości społecznej, poprzez przerzucenie na wierzyciela obowiązku zapłaty kosztów postępowania egzekucyjnego wszczętego i prowadzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy.

W związku z tam sformułowanymi zarzutami ZUS wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. wywiódł odpowiedź na skargę kasacyjną. Organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, jak również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Uzasadniając swe stanowisko organ argumentował, że skoro toczyło się postępowanie egzekucyjne, a zobowiązana dokonała wpłaty u strony skarżącej jako wierzyciela, to zgodnie z art. 115 § 1 u.p.e.a. wierzyciel powinien przekazać część uzyskanej kwoty odpowiadającej wysokości kosztów egzekucyjnych na konto organu egzekucyjnego,

5. Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż ma ona usprawiedliwione podstawy dlatego należało ją uwzględnić. Skarga kasacyjna wniesiona została na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zasadnicze znaczenie dla oceny zaskarżonego orzeczenia ma zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przepisów art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z powodu przedwczesnego umorzenia postepowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się do niego należy podnieć, iż Sąd pierwszej instancji nie zbadał w sposób zupełny podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej S.K.. Podczas kontroli legalności zaskarżonego, wydanego w tej sprawie postanowienia z dnia 23.06.2010 r. Sąd pierwszej instancji bez głębszej analizy i refleksji zaakceptował trafność stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w K. co do braku istnienia obowiązku podlegającego egzekucji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego informacja jaką uzyskał Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. od wierzyciela, a więc Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. Inspektorat w O., iż jego należności zostały zapłacone i uległy zmniejszeniu do kwoty 0,00 złotych jest bowiem niewystarczająca do tego, by można było w sposób w pełni uzasadniony umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W aktach administracyjnych sprawy nie ma nawet powoływanego zawiadomienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. Inspektorat w O. o zmianie stanu zaległości z dnia 1.04.2010 roku, jaki skierowany został do organu egzekucyjnego. Analiza jego treści powinna być skonfrontowana z ustaleniami jakie przyjął za podstawę rozstrzygnięcia organ nadzoru nad podstępowaniem egzekucyjnym badając zasadność jego umorzenia. Natomiast w zawiadomieniach z dnia 15.11.2003 roku o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, obok kwot należności głównej i kwot odsetek, widnieją także kwoty kosztów egzekucyjnych.

Tymczasem powołując się na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w postanowieniu z dnia 12.05.2010 roku zwraca uwagę na uregulowanie przez zobowiązaną należności objętych tytułami wykonawczymi. Organ egzekucyjny nie wskazał jednak dlaczego skierowane do niego zawiadomienie uznał za podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ma to natomiast istotne znaczenie zwłaszcza z uwagi na fakt, że nie tylko w zawiadomieniach z dnia 15.11.2003 roku o zajęciu prawa majątkowego, lecz w klauzulach o skierowaniu tytułu wykonawczego wskazano, iż tytuł ten zostaje skierowany do przymusowego ściągnięcia wymienionych w nim należności wraz z kosztami egzekucyjnymi. Rzeczą bezsporną jest również to, że koszty takie rzeczywiście powstały w toku postępowania egzekucyjnego. Należy w związku z tym, dla dokonania pełnej oceny stanu sprawy, odnieść się do przepisu art. 64c 6 § cytowanej ustawy.

Słusznie więc Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23.06.2010 roku utrzymujące postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 12.05.2010 roku zwraca uwagę, że w ten sposób Zakład nie wnosił o umorzenie postępowania, gdyż do tytułów wykonawczych dopisane zostały koszty egzekucyjne powstałe w trakcie zastosowania środków egzekucji administracyjnej należności pieniężnej, które należne są organowi egzekucyjnemu. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie zwrócił więc dostatecznej uwagi na to, że uzasadnienie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 12.05.2010 roku w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej S. K. wskazuje wyłącznie (w jednym zdaniu) na uregulowanie przez zobowiązaną należności objętych tytułami wykonawczymi.

Sąd powinien także odnieść się do treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23.06.2010 roku utrzymującego w mocy postanowienie utrzymujące postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 12.05.2010 roku, w którym mówi się o niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych, na podstawie których nie wyegzekwowano kosztów egzekucyjnych. Należy zatem wyjaśnić czy w chwili umorzenia postępowania nie istniały żadne zobowiązania (kwoty) związane z postępowaniem egzekucyjnym, na które opiewały tytuły wykonawcze i czy wycofano tytuły wykonawcze. Brak obowiązku podlegającego egzekucji, jako przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie może dotyczyć tylko należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz obejmować musi całość należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie zwrócił także uwagi na znaczenie i sens przepisu art. 115 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy. Sąd przemilczał jednocześnie zdawkową wypowiedź Dyrektora Izby Skarbowej w K. w postanowieniu z dnia 23.06.2010 roku utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 12.05.2010 roku, w której wskazuje na obowiązki wierzyciela wynikające z treści przepisu art. 115 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy więc zwrócić uwagę, iż przepis ten reguluje zasady zaspokajania wierzytelności z sumy uzyskanej z egzekucji, w tym kolejność jej zaspokajania. Podziału sumy uzyskanej z egzekucji dokonuje jednak organ egzekucyjny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. po uzyskaniu od zobowiązanego wpłaty należności bezpośrednio na swój rachunek nie miał więc podstaw by dokonać rozliczeń, o których mowa w art. 115 § 1 ustawy. Wynika to także stąd, na co wskazuje także treść klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego, że do poboru kosztów egzekucyjnych obowiązany jest organ egzekucyjny, a nie wierzyciel. Sąd powinien zatem wziąć pod uwagę czy rzeczywiście istniały przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego i czy nie było ono przedwczesne. Zbadać należy także zasadność motywów, jakimi kierował się organ egzekucyjny i organ nadzoru.

Rozpatrując ponownie celowość umorzenia postępowania egzekucyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócić musi także uwagę na zasadę, iż kosztami egzekucyjnymi obciąża się zobowiązanego. Wynika to z analizy przepisów art. 64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjątkiem od tej zasady jest obciążenie nimi wierzyciela. Przypadki obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela określone są w art. 64c § 2, § 3, §4 i § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy więc zbadać zasadność przesłanek pozwalających na obciążenie wierzyciela, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. kosztami postępowania egzekucyjnymi w świetle przepisów ustawy. Następnie należy skontrolować czy ustalony w sprawie stan faktyczny pozwoli odnieść go do norm wywiedzionych ze wskazanych wyżej przepisów. Czynność ta poprzedzona jednak musi być ustaleniami w zakresie zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej sprawie pozwoli na wydanie postanowienia co do obciążenia kosztami wierzyciela. Dopiero wówczas stanie się możliwe i celowe zbadanie zgodności z prawem wydanego postanowienia w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oraz poznanie motywów takiego rozstrzygnięcia.

Przesłanki odpowiedzialności wierzyciela, będące wyjątkiem od reguły, muszą jednak wynikać wyraźnie z postanowień ustawy oraz być udowodnione przez organ egzekucyjny w sposób nie budzący wątpliwości z odpowiednim zastosowaniem przepisów k.p.a. Na zasady, jakie towarzyszyć muszą prowadzonemu postępowaniu w tej sprawie zwraca trafnie uwagę strona skarżąca wskazując na przepisy regulujące postępowanie administracyjne, które należy zastosować na podstawie art 18 powoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.

Wymogom takim w żadnej mierze nie odpowiada zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23.06.2010 roku utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 12.05.2010 roku w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W akcie tym nie ma uzasadnienia stanowiska organu egzekucyjnego, w którym postanowił on zastosować przepis art. 64c § 4 ustawy. Wbrew twierdzeniu Dyrektora przyczyna niemożności ściągnięcia kosztów od zobowiązanej nie została wskazana w postanowieniu Naczelnika z dnia 12.05.2010 roku. Za takie nie można bowiem uznać w praworządnym państwie wskazanie na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy oraz przytoczenie fragmentu wypowiedzi (zdania) na temat konsekwencji utraty mocy prawnej tytułów wykonawczych w postaci braku możliwości ściągnięcia od zobowiązanej kosztów z przyczyn prawnych ze wskazaniem sygnatur dwóch wyroków NSA z dnia 25.11.2005 roku oraz dnia 8.03.2006 roku.

Dyrektor nie udowodnił też, o czym była mowa wyżej, twierdzenia iż nie można było posłużyć się tytułem wykonawczym do dochodzenia kosztów egzekucyjnych po uzyskaniu informacji, że zobowiązana uregulowała swe zobowiązanie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast na podstawie analizy akt sprawy, a zwłaszcza treści zaskarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w K., stwierdzić należy, iż zaniechanie przez organ egzekucyjny dochodzenia wszystkich należności objętych tytułem wykonawczym po uiszczeniu przez zobowiązana należności, bez uiszczenia kosztów postępowania egzekucyjnego nie stanowiło wystarczającej przesłanki umorzenia z urzędu tego postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 oraz obciążenia tymi kosztami wierzyciela zgodnie z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z tych przyczyn na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżony wyrok należało uchylić w całości. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 2 tej ustawy i § 14 ust. 2 pkt 2 lit b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).