Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1561/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Komisja Nadzoru Finansowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 298 ze zm.) oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 512 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016 poz. 615), w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 724), po rozpatrzeniu wniosku spółki P. S.A. z siedzibą w [...] o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzją własną z dnia [...] kwietnia 2017 r., dotyczącą nałożenia kary pieniężnej w wysokości 750 000 zł na na spółkę P. S.A. z siedzibą w [...] wobec stwierdzenia, iż spółka P. S.A. z siedzibą w [...] dopuściła się naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z nieprzekazaniem Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany ani do publicznej wiadomości informacji poufnej powstałej najpóźniej w dniu 14 lipca 2014 r. o wynikach przeprowadzonego testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva, skutkujących koniecznością dokonania odpisów aktualizujących, które miały istotny wpływ na wyniki finansowe emitenta za I półrocze 2014 r.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, iż dniu [...] maja 2016 r. postanowieniem Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie na spółkę P. S.A. z siedzibą w [...] kary administracyjnej wobec podejrzenia naruszenia art. 56 ustawy o ofercie w związku zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku złożonego przez Spółkę wniosku stwierdził, że Spółka jest notowana na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. od 1999 r. Wraz ze spółkami tworzącymi Grupę Kapitałową P. S.A. jest liderem przemysłu rafineryjnego i petrochemicznego w Europie Środkowo-Wschodniej. P. jest jednostką dominującą Grupy O. Podstawowym przedmiotem działalności Grupy O. jest przerób ropy naftowej oraz produkcja paliw, wyrobów petrochemicznych i chemicznych, jak również sprzedaż hurtowa i detaliczna produktów paliwowych. Grupa O. prowadzi także poszukiwania, rozpoznawanie i wydobycie węglowodorów oraz wytwarza, prowadzi dystrybucję i obrót energią elektryczną i cieplną. Działalność operacyjna Grupy O. prowadzona jest w ramach: segmentu Downstream, który obejmuje zintegrowane obszary produkcji i sprzedaży rafineryjnej i petrochemiczni oraz działalność w obszarze energetyki, segmentu Detal, który obejmuje sprzedaż na stacjach paliw, segmentu Wydobycie, który obejmuje działalność związaną z poszukiwaniem i wydobyciem zasobów mineralnych, oraz Funkcji Korporacyjnych obejmującym działania związane z zarządzaniem i administracją, funkcjami wsparcia i pozostałą działalnością nieprzypisaną do wyodrębnionych segmentów operacyjnych

Spółka A. Lietuv łącznie z grupą kapitałową A. Lietuva należy do segmentu Downstream. O. Lietuva to jednostka dominująca Grupy. P. posiada 100 % akcji w O. Lietuva. W kwietniu 2009 r. Strona nabyła od Rządu Republiki Litewskiej pakiet 9,98 % akcji M. Transakcja została zrealizowana na podstawie umowy opcji sprzedaży zawartej pomiędzy P. i Rządem Republiki Litewskiej w dniu [...] czerwca 2006 r. Po uzgodnieniu szczegółowych warunków płatności, P. nabyła od Rządu Republiki Litewskiej pakiet 70 750 000 akcji zwykłych M., tj. wszystkich akcji objętych opcją sprzedaży. W wyniku realizacji umowy opcji sprzedaży P. osiągnęła 100 % udziałów w kapitale zakładowym M. Z dniem 1 września 2009 r. decyzją P., jedynego akcjonariusza M., dokonano zmiany nazwy Spółki na O. Lietuva.

Strona sporządza zarówno jednostkowe, jak i skonsolidowane sprawozdania finansowe. Zgodnie z opublikowanym w dniu 27 marca 2014 r. rocznym raportem okresowym za 2013 rok, Strona w roku 2013 osiągnęła na poziomie skonsolidowanym przychody ze sprzedaży w wysokości 113 853 min zł oraz zysk w kwocie 90 min zł (k. 617). Na poziomie jednostkowym przychód ze sprzedaży wyniósł 84 040 min zł, a zysk netto 618 min zł.

W I kwartale 2014 roku, Strona osiągnęła przychody ze sprzedaży w kwocie 24 119 min zł i zysk netto w wysokości 126 min zł na poziomie skonsolidowanym, a na poziomie jednostkowym: przychody ze sprzedaży w kwocie 17 415 min zł i stratę netto w kwocie 7 min zł, jak wynika ze skonsolidowanego raportu opublikowanego w dniu 24 kwietnia 2014 r.

W dniu 23 lipca 2014 r. o godz. 6:30 Strona opublikowała skonsolidowany raport półroczny za I półrocze 2014 r., zawierający półroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za I półrocze 2014 r. W skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strat i innych całkowitych dochodów Strona ujawniła stratę netto za I półrocze 2014 r. o wartości 5 264 min zł. Zgodnie z półrocznym skróconym jednostkowym sprawozdaniem finansowym za I półrocze 2014 r. strata netto wyniosła 3 783 min zł.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wykazało utworzenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych w wysokości 5 042 min zł, obejmujących głównie ujęte w II kwartale 2014 roku odpisy aktualizujące wartość aktywów rafineryjnych Grupy O. Lietuva w wysokości 4 187 min zł, Grupy U. w wysokości 711 min zł, Grupy R. w wysokości 42 min zł oraz aktywów petrochemicznych S. z Grupy A. w wysokości 58 min zł. Jednostkowe sprawozdanie finansowe stanowiło, iż w wyniku przeprowadzonych testów w II kwartale 2014 roku utworzono odpis aktualizujący wartość akcji O. Lietuva w wysokości 4 542 min zł oraz odpis aktualizujący wartość pożyczki udzielonej O. Lietuva w wysokości 208 min zł. Na wysokość poniesionej straty, zarówno na poziomie jednostkowym, jak i skonsolidowanym, miały zatem wpływ odpisy aktualizujące, utworzone w wyniku przeprowadzonych testów.

Zgodnie z pkt 3.4.1. PSS 2014 Utrata wartości aktywów wskazano, iż przesłanki do przeprowadzenia testów w ramach Grupy O. w I półroczu wynikały z pogorszenia sytuacji makroekonomicznej a także braku perspektyw jej poprawy szczególnie widocznej w obszarze rafinerii. Poinformowano, iż w wyniku ograniczeń konsumpcji paliw zaktualizowane zostały założenia Strategii i Planu Średnioterminowego Grupy na lata 2014-2017 obejmujące optymalizację wykorzystania potencjału posiadanych aktywów oraz aktualizację programu inwestycyjnego. Testy na utratę wartości aktywów przeprowadzono na dzień 30 czerwca 2014 r. Również pkt 3.4.1. PJS 2014 Utrata wartości aktywów trwałych wskazywał na takie same podstawy zaistnienia przesłanek do przeprowadzenia testów na utratę wartości aktywów w ramach P. Zgodnie z PJS 2014, prognozy przyszłych wyników finansowych, oparto na szeregu założeń, których część, w tym na przykład założenia makroekonomiczne, takie jak ceny surowców, notowania produktów na rynkach światowych, kursy walut czy stopy procentowe są poza kontrola Spółki, a zmiany tych założeń mogą wpłynąć na wyniki testów na utratę wartości aktywów i w konsekwencji mogą doprowadzić do zmiany sytuacji majątkowej oraz wyników finansowych Spółki.

Na podstawie wyników testów na utratę wartości Grupa O. Lietuva zawarła w sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2014 r. opis wartości aktywów, który w ramach standardowych procedur konsolidacyjnych został wykazany w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy O. za ten okres. Z kolei P. ustaliła na bazie planów finansowych Grupy O. Lietuva na lata 2014-2017 oraz wartości akcji i udzielonych O. Lietuva pożyczek według stanu na koniec I półrocza 2014 r. wymagany odpis aktualizujący, który został ujęty w jednostkowym sprawozdaniu finansowym (pismo Strony z dnia 21 sierpnia 2014 r.

Spółka wyjaśniła, iż, prace związane z przeprowadzeniem wstępnych testów na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva rozpoczęte zostały w dniu 11 lipca 2014 r. W dniu 14 lipca 2014 r. Spółka przesłała biegłemu rewidentowi wyniki testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva opartych na wartości aktywów trwałych i kapitału pracującego netto poszczególnych podmiotów Grupy O., celem rozpoczęcia ich przeglądu. Test na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva według stanu na 30 czerwca 2014 r. wykazywał kwotę odpisu w wysokości 1 376,65 min USD (4 195,06 min zł) przy kursie 3,0473 zł na dzień 30 czerwca 2014 r. (k. 503, k. 505, k. 507, k. 520), a zatem na dzień 14 lipca 2014 r., przy kursie USD 3,0368 zł kwota odpisu wynosiła 4 187 min zł. Kwota ta jest zbieżna z kwotą odpisu aktualizującego wartość aktywów rafineryjnych Grupy O. Lietuva zawartej w opublikowanym w dniu 23 lipca 2014 r. skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Odpis z tytułu utraty wartości akcji O. Lietuva został wprowadzony do ksiąg Strony w dniu 14 lipca 2014 roku. Kwota odpisu z tytułu utraty wartości akcji O. Lietuva, nie ulegała zmianom od 14 lipca 2014 r. Czynności dotyczące testu na utratę wartości akcji O. Lietuva, a także testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva, wykonywane w P. stanowiły jeden zakres prac.

W dniu 16 lipca 2014 r. O. Lietuva wprowadziła do swoich ksiąg odpis z tytułu utraty wartości aktywów rzeczowych Grupy O. Lietuva. W ramach procedur konsolidacyjnych odpis ten wykazano w dniu 16 lipca 14 r. w systemie H. i ujęto w

projekcie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy O. za pierwsze półrocze 2014 r., sporządzonym w dniu 17 lipca 2014 r. Odpis aktualizujący wartość udzielonej O. Lietuva pożyczki stanowiący korektę wysokości odpisu ujętego w dniu16 lipca 2014 r, ujęto w księgach Spółki w dniu 18 lipca 2014 r.

Wyniki testu na utratę wartości zostały ujęte w mającej poufny charakter prezentacji "[...]" z dnia 17 lipca 2014 r., sporządzonej dla Spółki przez E.

A. Sp. z o.o. świadczącą usługi doradcze. Sporządzona przy założeniu przyjęcia nowej Strategii na lata 2014-2017 prezentacja, wskazała na odpis na akcjach O. Lietuva w wysokości 4 542 min zł oraz odpis cash pooł i dług w ramach grupy P. w wysokości 208 min zł, łącznie odpis 4 750 min zł w odniesieniu do inwestycji P. w O. Lietuva, co stanowiło 83 % wartości inwestycji przed odpisem. Prezentacja uwzględniła odpis w wysokości 1 375 min USD w odniesieniu do majątku trwałego O. Lietuva, co stanowiło 90 % wartości aktywów trwałych przed odpisem.

W dniu 17 lipca 2014 r. Strona przekazała projekt skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy O. za I półrocze 2014 r. biegłemu rewidentowi – K. sp. z o.o. Projekt skonsolidowanego sprawozdania zawierał przedmiotowy odpis aktualizujący wartość rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych w wysokości 5 042 min zł. Zgodnie z projektem jednostkowego sprawozdania finansowego Spółki za I półrocze 2014 r., przekazanym K. również w dniu 17 lipca 2014 r., w punkcie 3.4. sprawozdania, odpis aktualizujący wartość akcji i udziałów w jednostkach powiązanych wyniósł 4 542 min zł.

W obu sprawozdaniach ujęto odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości aktywów skalkulowane na podstawie testów, które przeprowadzono z uwzględnieniem aktualizacji Strategii.

Sporządzone przez Spółkę w dniu 17 lipca 2014 r. projekty sprawozdań finansowych za I półrocze 2014 roku oraz sprawozdania finansowe przekazane inwestorom w dniu 23 lipca 2014 r. w raporcie Spółki za I półrocze 2014 r., zawierały tożsame dane finansowe w zakresie odpisów aktualizujących. Utworzenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych wynosiło 5 042 min zł. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości akcji O. Lietuva wyniósł 4 542 min zł. Ponadto wersja sprawozdań finansowych za I półrocze 2014 r. przesłanych w dniu 18 lipca 2014 r. o godz. 16:31 za pośrednictwem poczty elektronicznej członkom zarządu Strony, zawierała odpisy aktualizujące w tożsamej wysokości, jak odpisy w sprawozdaniach za ten okres przekazanych do publicznej wiadomości.

K. na zlecenie Spółki, sporządziło datowaną na dzień [...] lipca 2014 r. prezentację zawierającą informację, iż testy przeprowadzone dla finansowego majątku trwałego wykazały konieczność utworzenia odpisu aktualizującego akcje O. Lietuva w kwocie 4 542 młn zł oraz części pożyczki udzielonej O. Lietuva w wysokości 208 min zł, a wartość księgowa netto akcji O. Lietuva na 30 czerwca 2014 r. w jednostkowym sprawozdaniu finansowym P. wynosi zero. W zakresie skonsolidowanego sprawozdania finansowego utworzono odpisy aktualizujące rzeczowe aktywa trwałe: O. Lietuva w kwocie 417 mln, U. w kwocie 711 min zł, S. kwocie 58 min zł, R. w kwocie 42 mln. Zgodnie z prezentacją, ukazującą sytuację O. Lietuva w I półroczu 2014 r. przerób ropy naftowej w I półroczu 2014 r. był na poziomie 65 % zdolności produkcyjnych w porównaniu do 89 % w I półroczu 2013 r.,nastąpił spadek przychodów ze sprzedaży w I półroczu 2014 r. względem I półrocza 2013 r. o 25%, spadek wolumenu sprzedaży benzyny o 33%, oleju napędowego o 21 % i oleju opałowego o 28 %. Z kolei wynik brutto ze sprzedaży za I półrocze 2014 r. spadł o 68 % w porównaniu z I półroczem 2013 r. Ponadto w związku z ujemnymi kapitałami własnymi doszło do naruszenia wymogów kapitałowych wymaganych przez Litewski Kodeks Spółek Handlowych, istniała konieczność podjęcia działań naprawczych w terminie 6 miesięcy. Zakończenie przez biegłego rewidenta przeglądu sprawozdań finansowych i wydanie raportów z ich przeglądu miało miejsce w dniu [...] lipca 2014 r. Zarząd Spółki w osobach: D. K. - Prezes Zarządu, S. J. - Wiceprezes Zarządu, K. P. - Członek Zarządu, P. C. - Członek Zarządu, M. P. - Członek Zarządu, uchwalą nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. przyjął raport za I półrocze 2014 roku, zawierający raport z przeglądu audytora K. do półrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz raport z przeglądu audytora K. do półrocznego skróconego jednostkowego sprawozdania finansowego. Również w dniu [...] lipca 2014 r. Rada Nadzorcza Spółki, uchwałą nr [...] przyjęła Strategię Spółki na lata 2014-2017.

KNF stwierdziła, że stan faktyczny został ustalony na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Pozostałe dowody, niewymienione w decyzji nie przyczyniły się do poczynienia ustaleń stanu faktycznego w sprawie. Zgromadzone w toku postępowania zeznania świadków są spójne z ustaleniami stanu faktycznego dokonanymi na podstawie innych dowodów. Wyjaśniła, iż postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. odmówiła uwzględnienia wniosków Strony z dnia 22 sierpnia 2017 r. o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka R. W. oraz z dnia 21 września 2017 r. o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków: D. G. i S. J. na okoliczność sposobu przeprowadzenia przez Stronę w lipcu 2014 r. testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva, akcji O. Lietuva i pożyczki udzielonej O. Lietuva; wyników ww. testu; sposobu dokonania odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości: aktywów Grupy O. Lietuva, akcji O. Lietuva i pożyczki udzielonej O. Lietuva; a także na okoliczność momentu uzyskania przez informację na temat dokonania ww. odpisów aktualizujących precyzyjnego charakteru.

Organ podniósł, że przed wydaniem Decyzji, nastąpiły zmiany regulacji prawnych dotyczących definicji informacji poufnych oraz obowiązków informacyjnych dotyczących ich ujawniania. W dniu 3 lipca 2016 r. weszło bowiem w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE które reguluje definicję informacji poufnej (art. 7 Rozporządzenia MAR) oraz obowiązki informacyjne związane z informacjami poufnymi (art. 17 Rozporządzenia MAR). Zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej4 rozporządzenia mają zasięg ogólny, wiążą w całości i są bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Oznacza to zatem konieczność stosowania przepisów Rozporządzenia MAR od dnia 3 lipca 2016 r. w polskim porządku prawnym, a pominięcie regulacji ustawowych konkretnych przepisów i wydanych w ich oparciu aktów wykonawczych, które z tymże rozporządzeniem byłyby sprzeczne.

Rozporządzenie MAR nie zawiera regulacji w zakresie przepisów przejściowych regulujących kwestię stosowania nowych regulacji do naruszeń obowiązków informacyjnych popełnionych przed wejściem w życie Rozporządzenia MAR. Komisja dorobku orzecznictwa sądów oraz doktryny, uznała, że w niniejszej sprawie nie znajdą zastosowania przepisy Rozporządzenia MAR (zarówno sankcjonujące jak i sankcjonowane).

Porównując treść uchylonych art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie i art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie z brzmieniem obowiązujących art. 7 i 17 ust. 1 Rozporządzenia MAR, organ utwierdził się w przekonaniu, że nie doszło do deregulacji.

Nadto w dniu 6 maja 2017 r. weszła w życie ustawa zmieniająca II, która wprowadziła zmiany m.in. w zakresie ustawy o ofercie i ustawy o obrocie. W przypadku ustawy o ofercie wprowadzono zmiany polegające m.in. na uchyleniu art. 56 ust. 1 pkt 1 jak również art. 56 ust. 2 ustawy o ofercie. Powyższe nie oznacza jednak, iż ustawodawca zdecydował się na zniesienie obowiązku publikacji informacji poufnych, gdyż kwestie te, od dnia 3 lipca 2016 r. regulowane są przez Rozporządzenie MAR.

Ponadto, zgodnie z przywołaną ustawą zmieniającą II uchyleniu uległ art. 154 ustawy o obrocie, zawierający definicję informacji poufnej, gdyż od dnia 3 lipca 2016 r. funkcję tę spełnia art. 7 Rozporządzenia MAR. W konsekwencji ustawa zmieniająca II wprowadziła zarówno do ustawy o obrocie (art. 3 pkt 52 ustawy o obrocie) jak i do ustawy o ofercie (art. 4 pkt 31 ustawy o ofercie) definicję informacji poufnej, przez które rozumie się informacje poufne w rozumieniu art. 7 Rozporządzenia MAR.

Organ podkreślił, że ustawa zmieniająca II zawiera również przepisy rozstrzygające kwestie intertemporalne. Zgodnie z art. 10 do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej II stosuje się, z wyjątkami nie dotyczącymi przedmiotowej sprawy, przepisy dotychczasowe. W konsekwencji zatem, w zakresie przepisów sankcjonowanych, w odniesieniu do obowiązku publikacji informacji poufnej zastosowanie znajdą art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, zgodnie z którym emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym jest obowiązany, do równoczesnego przekazywania Komisji, spółce prowadzącej ten rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnych, w rozumieniu art. 154 oraz art. 56 ust. 2 pkt 1 i 2 w myśl którego informacje poufne, emitent jest obowiązany, z zastrzeżeniem art. 57 ust. 1 przekazać niezwłocznie po zajściu zdarzeń lub okoliczności, które uzasadniają ich przekazanie lub po powzięciu o nich wiadomości, nie później jednak niż w terminie 24 godzin a także umieścić w sieci Internet na swojej stronie, z wyłączeniem danych osobowych osób, których informacje te dotyczą.

Organ przytoczył treść art. 154 ust. 1 ustawy zawierający definicję informacji poufnej, wyjaśnił także, odnosząc się przepisów sankcjonujących, że należy wziąć pod uwagę okoliczność, iż po dniu 14 lipca 2014 r., kiedy w ocenie Komisji najpóźniej powstała informacja poufna, a przed wydaniem Decyzji weszła w życie ustawa zmieniająca I, która dokonała zmiany art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, polegającej m.in. na rozróżnieniu odpowiedzialności za naruszenie art. 56-56c ustawy o ofercie w zakresie informacji poufnych i bieżących (art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie) oraz informacji okresowych (art. 96 ust. le ustawy o ofercie). Jednocześnie ustawodawca dokonał rozróżnienia wysokości kar pieniężnych w opisywanych powyżej przypadkach. W sytuacji bowiem naruszenia art. 56-56c ustawy o ofercie w zakresie informacji poufnych i bieżących KNF jest uprawniona do nałożenia kary pieniężnej do 1 000 000 zł, zaś w przypadku naruszenia odnoszącego się do obowiązków okresowych kara pieniężna może maksymalnie wynieść 5 000 000 zł albo kwoty stanowiącej równowartość 5% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 5 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie. Ustawa zmieniająca I wprowadziła również do dotychczasowego art. 96 ustawy o ofercie ust. lh, w którym poszerzyła przykładowy katalog czynników, jakie należy uwzględniać przy wymierzaniu kary za naruszenie m.in. obowiązków informacyjnych. Stosownie zaś do art. 58 ust. 2 ustawy zmieniającej I, za zachowania zaistniałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zmieniającej, stanowiące naruszenie przepisów ustawy o ofercie, w brzmieniu dotychczasowym, sankcję administracyjną wymierza się według przepisów dotychczasowych, chyba że sankcja administracyjna wymierzona według przepisów ustawy o ofercie, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą I, byłaby względniejsza dla strony postępowania.

Reasumując organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawa zmieniającą I.

W oparciu o powyższy stan faktyczny i prawny KNF stwierdziła, iż Strona dopuściła się naruszenia obowiązku z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, polegającego na braku przekazania Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnej powstałej najpóźniej w dniu 14 lipca 2014 r. o wynikach przeprowadzonego testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva, skutkujących koniecznością dokonania odpisów aktualizujących, które miały istotny wpływ na wyniki finansowe emitenta za I półrocze 2014 r. W ocenie Komisji najpóźniej w dniu 14 lipca 2014 r., kiedy to P. przesłał wyniki testu na utratę wartości biegłemu rewidentowi oraz wprowadzono do ksiąg rachunkowych odpis z tytułu utraty wartości akcji O. Lietuva w Spółce powstała informacja poufna. Informacja ta powinna, stosownie do treści art. 56 ust. 2 ustawy o ofercie zostać przekazana niezwłocznie, ale nie później niż w ciągu 24 godzin od jej powzięcia, do Komisji, spółki prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości. Tymczasem z ustalonego stanu faktycznego wynika, że inwestorzy uzyskali wiedzę o powyższej informacji poufnej dopiero w dniu 23 lipca 2014 r., tj. w dniu publikacji sprawozdań finansowych za I półrocze 2014 r., a więc 9 dni po jej powstaniu.

Komisja stwierdziła, że informacja o wynikach przeprowadzonego testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuya stanowiła informację poufną, gdyż spełniała przesłanki art. 154 ustawy o obrocie. Pomiędzy dniem 14 lipca 2014 r., kiedy Strona powzięła informację o wyniku testu na utratę wartości a przed dniem 23 lipca 2014 r., kiedy opublikowano sprawozdania finansowe za I półrocze 2014 r., informacja o utracie wartości aktywów Grupy O. Lietuva nie była publicznie dostępna.

W ocenie KNF rozpatrywana informacja poufna dotyczyła bezpośrednio Strony, gdyż odnosiła się do utraty wartości rynkowej jednego z aktywów kapitałowych P., tj. Grupy O. Lietuva. Informacja o wynikach testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva spełniała również wymóg precyzyjności, gdyż wskazywała na zdarzenie, które miały już miejsce, tj. spadek wartości aktywów Grupy O. Lietuva.

O precyzyjności przywołanej informacji świadczy także okoliczność, iż umożliwiała ona dokonanie oceny potencjalnego wpływu jej treści na cenę akcji Spółki. Uzyskanie przez Stronę informacji o utracie wartości aktywów Grupy O. Lietuva oznaczało bowiem konieczność utworzenia odpisów aktualizujących mających wpływ na wynik Spółki, zarówno na poziomie jednostkowym (odpis aktualizujący wartość akcji O. Lietuva oraz wartość pożyczki udzielonej O. Lietuva) jak i skonsolidowanym (odpis aktualizujący aktywów rafineryjnych Grupy O. Lietuva). Powyższa informacja miała zatem jednoznacznie negatywny wydźwięk dla inwestorów.

Zdaniem Komisji informacja poufna o wynikach testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva spełniała również wymóg cenotwórczości, gdyż mogła po jej opublikowaniu w istotny sposób wpłynąć na cenę lub wartość akcji emitenta i zostać wykorzystana przez inwestorów przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, o czym szerzej w dalszej części niniejszej decyzji.

W ocenie KNF stwierdzone naruszenie prawa przez Stronę miało również charakter rażący, gdyż godziło w podstawowe uprawnienia inwestorów, tj. prawo do informacji oraz pozostawało w oczywistej sprzeczności z naruszonymi przepisami prawa. Za uznaniem, iż doszło do kwalifikowanej formy naruszenia art. 56 ustawy o ofercie przemawia także okoliczność, iż informacja poufna została wytworzona przez samą Spółkę, a jej publikacja nie wymagała podjęcia jakichkolwiek, dodatkowych czynności/działań z jej strony. .

Odnoszą się szczegółowo do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa i art. 8 kpa w zw. z art. 77 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa (od str.15 do str.22) oraz zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 156 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 154 ust. 1 pkt 1 oraz art. 96 ust. 1 pkt 1ustawy o obrocie (od str. 22 do str. 47) Komisja uznała je za bezzasadne.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S.A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz decyzją ją poprzedzającą i zasądzenie koszów postępowania.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia:

A. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1) § 33 lit. a-c Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w postaci Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 36 Utrata wartości aktywów, w brzmieniu obowiązującym dla okresu, którego dotyczy sprawa, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu możności dokonania wyceny wartości użytkowej dla dokonania szacunku wartości odzyskiwalnej aktywów i dokonania odpisu aktualizacyjnego z tytułu utraty wartości aktywów z zupełnym pominięciem zatwierdzonego przez kierownictwo jednostki budżetu/planu finansowego (w niniejszej sprawie Strategii), w przypadku gdy wymagana jest jego aktualizacja z uwagi na nieadekwatność do zaistniałych okoliczności oraz dokonania wyceny wartości użytkowej jedynie w oparciu o regulację § 33 lit. a MSR 36, podczas gdy § 33 lit. b MSR wyraźnie statuuje obligatoryjny charakter wymogu oparcia prognozy dotyczącej przepływów pieniężnych na najnowszym i zatwierdzonym przez kierownictwo budżecie/planie finansowym, a całokształt treści przepisów § 33 lit. a - c MSR 36 wskazuje, że wymogi w nich wskazane winny zostać spełnione łącznie. Powyższe powoduje, że brak adekwatnego budżetu/planu finansowego nie zwalnia z obowiązku uwzględnienia takiego przy prowadzonej wycenie, a oznacza konieczność jego stosownej aktualizacji przy prowadzonej wycenie, a oznacza konieczność jego stosownej aktualizacji dla dokonania tejże wyceny. Powyższe doprowadziło do błędnego braku zastosowania przez KNF § 33 lit. b MSR, a wraz z pozostałymi uchybieniami doprowadziło do bezpodstawnego uznania braku znaczenia Strategii przyjętej przez Stronę dnia [...] lipca 2014 r. dla dokonania odpisów aktualizujących, podczas gdy konieczność, a zarazem możliwość ich dokonania wynikała właśnie dopiero z przyjęcia przedmiotowej Strategii -same wstępne wyniki testu na utratę wartości aktywów prowadzonego warunkowo, właśnie z uwagi na konieczność przyjęcia Strategii nie mogły stanowić o dokonywaniu odpisów aktualizacyjnych,

2) art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz

o spółkach publicznych w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi w brzmieniu obowiązującym dla okresu, którego dotyczy sprawa poprzez przyjęcie możliwości czynienia ustaleń odnośnie kwalifikacji informacji w postaci wyników wstępnego, warunkowego testu na utratę wartości aktywów przesłanego biegłemu rewidentowi Strony w dacie 14 lipca 2014 r. jako informacji poufnej, podlegającej upublicznieniu bez ustalenia tego czy można przypisać jej cechę precyzyjności oraz cenotwórczości z uwzględnieniem konieczności uprzedniego uznania jej samoistnego charakteru, w tym jako niezależnej od wyników innych informacji, jak również jej kompletności oraz rzetelności wymaganej w związku z niemożnością uznania za informację publiczną, podlegającą upublicznieniu informacji nierzetelnej, ze względu na konieczność uwzględnienia przy wykładni art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, regulacji art. 39 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 2 pkt 4 ustawy o obrocie statuujących zakaz dokonywania manipulacji poprzez rozpowszechnianie nierzetelnych informacji, jak również art. 100 ust. 1 orz ust. 2 ustawy o ofercie publicznej statuujących odpowiedzialność karną za podawanie nieprawdziwych danych. Powyższe w szczególności stoi na przeszkodzie upublicznianiu informacji o charakterze projektu pozostającego w opracowaniu, którego wyniki nie zostały ustalone ostateczne, a ich przyjęcie zależy dodatkowo od konieczności podjęcia określonych decyzji - co w niniejszej sprawie odnosiło się do testu na utratę wartości aktywów przesłanego w dacie 14 lipca 2014 r. biegłemu rewidentowi Strony, którego treść, w tym zakres przedmiotowy odpisów aktualizujących podlegała jeszcze ustaleniom, a jej przyjęcie i konieczność dokonania odpisów aktualizujących uzależniona była od decyzji Zarządu, a w szczególności niezależnej Rady Nadzorczej w przedmiocie Strategii, czego KNF nie uwzględniła wskutek naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazanych w niniejszym pkt oraz pkt 1 powyżej jak również braku prawidłowego odniesienia się do stanu faktycznego sprawy, zarzutów Strony podnoszonych w toku postępowania, w tym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przeprowadzenia wyczerpujących ustaleń w ramach postępowania dowodowego, czego dotyczy zarzut podniesiony poniżej w lit. B ppkt 1 petitum skargi. Błędna wykładnia wskazanych przepisów prezentowana przez KNF prowadziłaby do bezwzględnego obowiązku upubliczniania każdej informacji, bez względu na to czy w świetle okoliczności danej sprawy można byłoby ją uznać za rzetelną w kontekście wykładni systemowej nakazującej uwzględnienie regulacji art. 39 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 2 pkt 4 ustawy o obrocie, powyższe byłoby sprzeczne z intencją racjonalnego ustawodawcy.

3) art. 56 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 2 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym dla okresu, którego dotyczy sprawa ustawy o ofercie publicznej poprzez ich błędną wykładnię co do określenia czasu w jakim należy przekazać informację poufną, a w konsekwencji również błędne zastosowanie poprzez brak precyzyjnego określenia czasu w jakim informacja w jakim informacja poufna w przedmiotowej sprawie, ,

4) art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej w brzmieniu obowiązującym dla okresu, którego dotyczy sprawa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie orzeczonej kary pieniężnej w mocy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, podczas gdy rzeczywiste okoliczności faktyczne sprawy w kontekście przepisów prawa materialnego odnoszących się do prowadzenia testów na utratę wartości aktywów i dokonywania z tego tytułu odpisów aktualizujących jak również odnoszących się do definicji informacji poufnej, obowiązku jej upublicznienia oraz okresu w jakim możliwe jest nałożenie kary pieniężnej nie dawały podstaw do stosowania w niniejszej sprawie powołanego przepisu. Dodatkowo Strona z ostrożności podnosi, że powołany przepis został naruszony również poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się nałożeniem kary o wysokości znacząco zawyżonej i nieadekwatnej do okoliczności faktycznych i prawnych w związku z którymi Strona nie dokonała upublicznienia informacji w postaci wyników testu na utratę wartości aktywów netto przekazanych biegłemu rewidentowi dnia 14 lipca 2014 r. w ciągu 24 godzin od tego zdarzenia.

B. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i poczynienia ustaleń w zakresie przełożenia się ich istnienia na możliwość stwierdzenia wystąpienia w sprawie informacji poufnej, podlegającej upublicznieniu i czasu w jakim miałaby zostać przekazana, w tym brak całościowego odniesienia się do zarzutów i okoliczności podnoszonych przez Stronę w złożonym w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym zakresie Strona wskazuje w szczególności na:

a) brak wyczerpującego odniesienia się do okoliczności faktycznych związanych ze szczególnym przebiegiem w niniejszej sprawie prowadzenia testu na utratę wartości aktywów, z uwagi na rozpoczęcie jego prowadzenia przed przyjęciem Strategii mającej znaczenie dla dokonania odpisów aktualizacyjnych, wiążące się z jego warunkowym charakterem i ustalenia znaczenia powyższego dla momentu powstania konieczności dokonania odpisów aktualizujących,

b) wskutek naruszeń prawa materialnego przedstawionych wyżej w lit. A ppkt 1 oraz 2 brak uwzględnienia w ramach prowadzonych ustaleń znaczenia okoliczności przyjęcia dnia [...] lipca 2014 r. przez Radę Nadzorczą Strony Strategii dla możliwości tworzenia odpisów aktualizacyjnych, ustalenia KNF co do powstania informacji poufnej odnośnie konieczności utworzenia odpisów aktualizacyjnych czynione są z brakiem jakiegokolwiek jej uwzględnienia, podczas gdy wymagają tego przepisy prawa materialnego, a dodatkowo Strategia ta faktycznie została przyjęta i już choćby z racji powyższego koniecznym jest czynienie ustaleń w powyższym zakresie,

c) nieuzasadnione przez KNF w jakikolwiek sposób łączenie z aktywami O. Lietuva ogólnych przesłanek zewnętrznych, stanowiących przyczynek do przeprowadzenia testu na utratę wartości aktywów w postaci rewolucji łupkowej, obniżenia dynamiki wzrostu gospodarczego na rynkach obsługiwanych przez Grupę O., obniżenia modelowej marży rafineryjnej wraz z dyferencjałem [...], podczas gdy miały one charakter ogólny, same w sobie nie odnosiły się do aktywów O. Lietuva, bezpośrednie ich transportowanie na odpis z tytułu wartości aktywów nie było możliwe bez aktualizacji Strategii, gdyż to od formalnej decyzji Strony zależało, który ze składników aktywów produkcyjnych zostanie uznany za zbędny i nieprzydatny ekonomicznie w dalszej działalności Strony. Spadek popytu na produkty Strony dotyczył jej produktów w szerokim, całościowym ujęciu, a nie wyłącznie produktów wytworzonych z wykorzystaniem aktywów rafineryjnych O. Lietuva.

d) brak poczynienia przez KNF i przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stosownych ustaleń odnośnie tego czy odpisy z tytułu wartości aktywów, których dotyczyć ma informacja poufna należą do kategorii odpisów, których dokonanie uzależnione jest od aktualizacji zatwierdzonego przez kierownictwo budżetu/planu finansowego oraz ustosunkowania się do stanowiska Strony w tym zakresie wraz z jego uzasadnieniem,

e) wybiórcze odniesienie się do zeznań świadka D. G. poprzez ustalenie na ich podstawie, że dane finansowe niezbędne do testu można było uznać za kierunkowe, za takie, które już nie będą się istotnie zmieniać, wobec czego ich ewentualne zmiany nie miałyby znaczenia dla konieczności zawiązania odpisów aktualizujących, podczas gdy wskazany świadek powyższe odnosił jedynie do danych obliczeniowych. KNF pominęła pozostałe zeznania świadka nie uzasadniając przy tym, aby w tym zakresie podważała ich wiarygodność. Podczas gdy z zeznań tych wynika, że na datę 14 lipca 2014 r. sam test na utratę wartości aktywów pozostawał jeszcze w opracowaniu, w późniejszym okresie zmieniał się nawet zakres przedmiotowy odpisów (17 lipca 2014 r. ujęcie pożyczki udzielonej na rzecz O. Lietuva), test przesłany został w dacie 14 lipca 2014 r. na polecenie przełożonego świadka do biegłego rewidenta w celu oceny poprawności metodologicznej, przy tym po tej dacie świadek łącznie z biegłym rewidentem nadal opracowywał test do dnia 21 lipca 2014 r., a faktycznym zakończeniem prac była data [...] lipca 2014 r. - akceptacja dokumentów strategii oraz planów średnioterminowych przez Zarząd i Radę Nadzorczą, odpisy aktualizacyjne na dzień 14 lipca 2014 r. miały charakter warunkowy, brak aktualizacji Strategii powodowałby brak konieczności wykonywania testu, a zatem i odpisów aktualizujących,

f) brak przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków: p. R. W., p. D. G., p. S. J., podczas gdy ich przedmiotem były istotne okoliczności faktyczne sprawy, które wbrew stanowisku KNF nie zostały ustalone w ich całokształcie w związku z przesłuchaniami świadków przeprowadzonymi w toku postępowania,

g) brak precyzyjnego ustalenia daty powstania informacji poufnej w przedmiotowej sprawie oraz wyczerpującego wyjaśnienia tego, dlaczego KNF wskazała, że informacja poufna powstała najpóźniej dnia 14 lipca 2014 r., mając na uwadze wynikające z zebranego materiału dowodowego okoliczności, iż na wskazaną datę test na utratę wartości aktywów pozostawał w dalszym opracowaniu, prowadzonym również przez osobę, która w powołanej przez KNF dacie przekazała przedmiotowy test biegłemu rewidentowi Strony. KNF w związku z pozostałymi uchybieniami bezzasadnie nie uwzględnił w tym zakresie również znaczenia przyjęcia dnia [...] lipca 2014 r. przez Stronę Strategii,

h) wskazanie, że wstępny test na utratę wartości aktywów na datę 14 lipca 2014 r. przesądzał konieczność dokonania odpisów aktualizujących, skoro takie odpisy aktualizujące o zbieżnych wartościach uwzględnione zostały w sprawozdaniu finansowym z dnia 23 lipca 2014 r,, podczas gdy oceny przesłanek odnośnie tego czy w sprawie wystąpiła informacja poufna należy dokonać ex ante - z wyprzedzeniem. Rozważając zatem, czy z dniem 14 lipca 2014 r. test na na utratę wartości aktywów netto nosił znamiona informacji poufnej, nie można odnosić się do tego, że ostatecznie jego wyniki zostały uwzględnione w sprawozdaniu z dnia 23 lipca 2014 r. wskazującym na odpisy aktualizujące,

i) nie znajdujące potwierdzenia w rzeczywistym stanie faktycznym uznanie przez KNF wyniku testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva za informację poufną, gdyż wynik tego testu powodował konieczność utworzenia odpisu aktualizującego, z odniesieniem powyższego do testu na utratę wartości aktywów przesłanego 14 lipca 2014 r. Biegłemu Rewidentowi Strony. Podczas gdy dokonanie odpisów aktualizujących zależało od przyjęcia dnia [...] lipca 2014 r. stosownej Strategii przez Zarząd oraz Radę Nadzorczą Strony, a prawdopodobieństwa powyższego, jako przekraczającego 50 %, w szczególności w odniesieniu do Rady Nadzorczej, nie można określić. Z uwagi bowiem na charakterystykę wskazanego organu kolegialnego nie sposób jest z góry antycypować wyników podejmowanych przezeń decyzji. Dodatkowo na datę 14 lipca 2014 r. test na utratę wartości aktywów pozostawał w ciągłym opracowaniu,

j) ustalenie przez KNF, iż w niniejszej sprawie Strona dopuściła się rażącego naruszenia prawa z uwagi na rzekome niezrealizowanie, stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o ofercie publicznej, obowiązku upublicznienia informacji poufnej w postaci wyników testu na utratę wartości aktywów według jego stanu na datę 14 lipca 2014 r., przy przyjęciu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zachodzi sytuacja, w której zachowanie Strony było wynikiem przyjęcia jednego z kilku możliwych i uzasadnionych sposobów rozumienia danej normy prawnej, podczas gdy Strona obowiązek upublicznienia informacji poufnej, ustanowiony na mocy normy wynikającej z przepisów art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, utożsamiała z obowiązkiem przekazania informacji pełnej i co istotne rzetelnej, której to wykładni nie podzieliła KNF, co stanowi przedmiot zarzutu sformułowanego w lit. A ppkt 2 petitum skargi. Taką też rzetelną informację poufną w związku z rzeczywistymi okolicznościami faktycznymi sprawy, nieuwzględnionymi przez KNF, Strona upubliczniła 23 lipca 2014 r. nie później niż w ciągu 24 godzin od jej powzięcia w dacie [...] lipca 2014 r. Strona kierując się bowiem uzasadnioną wykładnią przepisów art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, w świetle okoliczności towarzyszących opracowywaniu testu na utratę wartości aktywów, zasadnie uznała, co następuje. Do daty [...] lipca 2014 r., w tym na dzień 14 lipca 2014 r., kiedy pozostający w opracowaniu warunkowy test, uzależniony był od przyjęcia Strategii, dane zeń wynikające nie mogły nosić znamion informacji rzetelnej i mogły prowadzić do niedozwolonej manipulacji. KNF nie odniosła się do tychże okoliczności, uzasadniając swoje stanowisko co do rzekomego rażącego naruszenia prawa przez Stronę. KNF nie uwzględniła przy tym również braku istnienia w okresie, którego dotyczy sprawa, jednolitej praktyki, która nakazywałaby publikowanie raportów dotyczących odpisów aktualizujących, tak jak ma to miejsce obecnie, w szczególności obowiązek w tym zakresie nie wynikał wówczas wprost z obowiązujących przepisów prawa. Powyższe stanowiło o braku naruszenia obowiązku wynikającego z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej, a z ostrożności, gdyby takie stanowisko nie mogło zostać podzielone, należy wskazać, że miało ono znaczenie dla ustalenia wysokości nakładanej kary pieniężnej - KNF nie uwzględniła zaś tychże okoliczności przy określaniu wysokości kary pieniężnej,

k) brak poczynienia i przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń KNF odnośnie tego, jakie przyczyny czy też wartości kierowały osoby o kompetencjach decyzyjnych, uczestniczące w procesie opracowywania przedmiotowej informacji do tego, aby została ona upubliczniona według jej stanu na datę [...] lipca 2014 r., podczas gdy powyższe ma znaczenie dla oceny czy doszło do naruszenia obowiązku informacyjnego, a także dla ustalenia wysokości nakładanej kary pieniężnej,

I) brak wyczerpującego ustalenia i odniesienia się do wszystkie okoliczności jakie winny zostać wzięte pod uwagę przy ustalaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej oraz dokładnego wskazania jak poszczególne okoliczności uwzględnione przez KNF przełożyły się na określenie wysokości kary pieniężnej na kwotę 750.000 zł. W zaskarżonej decyzji zawarto jedynie lakoniczne stwierdzenie, że łącznie okoliczności wzięte pod uwagę przez KNF w toku miarkowania kary pieniężnej przesądziły o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 750.000 zł, podczas gdy decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego powinna uwzględniać interes społeczny oraz słuszny interes obywateli, również wszelkich podmiotów prawa, a zatem także uwzględniać szeroko rozumiane kryterium racjonalności ingerencji organu w sferę prawną obywatela, czy innego podmiotu prawa z punktu widzenia celów jakie swym działaniem organ zamierza osiągnąć - co winno znaleźć odzwierciedlenie w wyczerpującym uzasadnieniu wydawanej decyzji odnoszącym się wyczerpująco do wszelkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla ustalenia wysokości kary,

m) dodatkowo w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nierzetelne i nieobiektywne przeprowadzenie czynności wyjaśniających odnośnie precyzyjnego ustalenia daty i godziny powzięcia wiedzy o informacji poufnej przez Stronę i odpowiadającej temu daty i godziny do jakiej informacja musiałaby zostać upubliczniona, w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego odnośnie tychże okoliczności sprawy, których ustalenie wymagało wiadomości specjalnych.

2) art. 107 § 1 k.p.a. w wyniku nieoznaczenia organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję, przez co nie jest możliwe ustalenie, czy decyzja ta została przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 i 27 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.)

3) art. 107 § 1 k.p.a. na skutek nieprawidłowego podpisania zaskarżonej decyzji,

4) art. 8 k.p.a. na skutek ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób niezgodny z rzeczywistością, kierując się uniknięciem ryzyka przedawnienia możliwości nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej z uwagi na art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej w związku z art. 60 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870) oraz art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.).

5) art. 8 k.p.a. na skutek braku uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy, okoliczności zaistnienia zbliżonej sprawy, w której inny podmiot za moment powstania odpisu aktualizującego przyjął dzień, w którym Komitet Audytowy jego Rady Nadzorczej, pozytywnie zaopiniował dokonanie odpisu, podczas gdy z wyrażonej w przywołanym art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania władzy publicznej wynika obowiązek ich równego traktowania w tożsamych okolicznościach, co pozwala również na oczekiwanie stosowania się organu do utrwalonej praktyki, niezależnie od wyraźnego ujęcia takiego wymogu wobec organów administracji publicznej w Kodeksie postępowania administracyjnego po jego nowelizacji z 2017 r.

W obszernym (łącznie 54 stron) uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał przebieg postępowania w sprawie i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że poczynione przez organy ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został w toku postępowania administracyjnego zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Ponadto ten materiał dowodowy był znany stronom postępowania. Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyr. NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31).

W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ, albowiem stan faktyczny, wbrew stanowisku skarżącej, został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Tym samym ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), co pozwala na ocenę prawidłowości zastosowania przez organy w przedmiotowej sprawie przepisów prawa materialnego.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 512 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016 poz. 615), w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 724).

W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, iż stosowanie sankcji administracyjnych, powinno następować zgodnie z tak zwaną zasadą aktualności, wyrażoną między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 roku, sygn. akt: II GSK 143/16. Zatem organ powinien rozstrzygać sprawę na podstawie normy obowiązującej w dniu orzekania. W orzecznictwie NSA podkreśla się, iż wymieniona wyżej zasada aktualności wywodzona jest z zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i stanowiącej "powtórzenie konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, jak również nawiązuje do zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP". Wynika to z tego, że z "zasady praworządności wywodzi się obowiązek organów administracji publicznej stosowania do stanu faktycznego, ustalonego na dzień wydania decyzji administracyjnej przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania tej decyzji" (wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r., I OSK 1080/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przypadku spraw dotyczących sankcji administracyjnych, można odstąpić od zasady aktualności tylko na korzyść potencjalnego sprawcy deliktu administracyjnego (a zatem nie może nastąpić rozszerzenie zakresu jego odpowiedzialności). W tym kontekście w orzecznictwie NSA i Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się bowiem niedopuszczalność retroaktywnego stosowania uregulowań wprowadzających odpowiedzialność za delikty administracyjne (zob. wyrok TK z 12 maja 2009 r., P 66/07, Zbiór Urzędowy OTK 2009, nr 5A, poz. 65; por. też wyrok NSA z 21 października 2009 r. II GSK 487/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl por. też A. Skoczylas, Sankcje administracyjne jako środek nadzoru nad rynkiem kapitałowym, w: Sankcje administracyjne, pod red. M. Stahl, R. Lewickiej, M. Lewickiego, Warszawa 2011, s. 313- 326 oraz powoływane tam orzecznictwo). Zdaniem TK gwarancje zawarte w rozdziale II Konstytucji "odnoszą się do wszelkich postępowań represyjnych, tzn. postępowań, których celem jest poddanie obywatela jakiejś formie ukarania lub jakiejś sankcji". Powoduje to, że należy tu odpowiednio (tzn. z uwzględnieniem ich specyfiki) stosować m.in. art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji, zgodnie z którym "Odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia". Trybunał wyprowadza z tego dwie bardziej szczegółowe dyrektywy, a mianowicie "zakaz sankcjonowania czynów, które w chwili ich popełnienia nie stanowiły deliktów administracyjnych" (co jest odpowiednikiem "prawnokarnej zasady nullum crimen sine lege anteriori)" oraz "zakaz stosowania sankcji, które nie były przewidziane w momencie popełniania deliktów" , "jest to odpowiednik prawnokarnej zasady nullum poena sine lege)" (Wyrok TK z 12 maja 2009 r., P 66/07, Zbiór Urzędowy OTK 2009, nr 5A, poz. 65; por. też wyrok NSA z 21 października 2009 r. II GSK 487/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz A. Skoczylas w: Problematyka intertemporalna w prawie. Zagadnienia podstawowe. Rozstrzygnięcia intertemporalne. Geneza, funkcje, aksjologia, red. naukowa J. Mikołajewicz, Warszawa 2015, s. 287 i n.).

Jeżeli jednak po popełnieniu czynu podlegającego sankcji administracyjnej weszły w życie mniej represyjne rozwiązania prawne, powinno to działać na korzyść podmiotu względem, którego sankcja miałaby być nałożona. Wynika z tego także nakaz stosowania unormowania względniejszego dla sprawcy, szczególnie gdy nowe regulacje prawne przewidują możliwość przedawnienia sankcji (zob. E. Kruk, Sankcja administracyjna, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2013, s. 129-130 oraz s. 297 oraz A. Skoczylas w: Problematyka intertemporalna w prawie. Zagadnienia podstawowe. Rozstrzygnięcia intertemporalne. Geneza, funkcje, aksjologia, red. naukowa J. Mikołajewicz, Warszawa 2015, s. 287 i n.). Na aktualną wolę ustawodawcy w tym zakresie wskazuje pośrednio także wprowadzenie do polskiego systemu prawnego art. 189c k.p.a. statuującego zasadę stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy naruszenia prawa administracyjnego skutkującego zastosowaniem administracyjnej kary pieniężnej. W świetle tego przepisu "w przypadku gdy w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie niedopełnienia obowiązku, z którego powodu ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony".

Zastosowanie do sankcji administracyjnych zasady lex mitior retro agit (ustawa względniejsza działa wstecz), nakazującej wsteczne stosowanie przepisu względniejszego dla podmiotu naruszającego przepisy wynika też z art. 15 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167;) wyrok NSA z 13 maja 2008 r. II GSK 104/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę wskazane reguły, właściwy organ w pierwszej kolejności powinien ocenić, czy dany czyn w momencie jego wystąpienia naruszał obowiązujące wówczas przepisy. Następnie zaś zweryfikować, czy w czasie orzekania o tej karze, nadal stanowi naruszenie prawa prowadzące do nałożenia i wymierzenia sankcji administracyjnej. Sankcja nie znajdzie zastosowania w sytuacji, gdy taki wymóg nie zostanie spełniony. Jeżeli natomiast zarówno przed zmianą stanu prawnego, jak i po niej z danym czynem wiąże się sankcja administracyjna (np. kara pieniężna lub cofnięcie uprawnień), to stosuje się co do zasady ustawę nową, chyba że poprzednio obowiązujące regulacje są względniejsze dla strony.

W rozpoznawanej sprawie Komisja nałożyła karę na podstawie i w granicach określonych w art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2016 r. obowiązującego na dzień popełnienia deliktów administracyjnych przez spółkę, w brzmieniu względniejszym dla strony, Na dzień orzekania przez organ, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na skarżącą brzmienie art. 96 ustawy o ofercie było bowiem mniej korzystne dla skarżącej.

Kara pieniężna została nałożona na skarżącą w związku w związku z popełnieniem deliktu administracyjnego polegającego na niewywiązaniu się w terminie z obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie Skarżąca nie przekazała bowiem KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnej o wynikach przeprowadzonego testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva, skutkujących koniecznością dokonania odpisów aktualizujących, które miały istotny wpływ na wyniki finansowe emitenta za I półrocze 2014 r. Informacja ta powstała najpóźniej w dniu 14 lipca 2014 r., kiedy P. przesłał wyniki testu na utratę wartości biegłemu rewidentowi oraz wprowadzono do ksiąg rachunkowych odpis z tytułu utraty wartości akcji O. Lietuva w Spółce. Informacja powinna, stosownie do treści art. 56 ust. 2 ustawy o ofercie zostać przekazana niezwłocznie, ale nie później niż w ciągu 24 godzin od jej powzięcia, do Komisji, spółki prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości. Tymczasem z ustalonego stanu faktycznego wynika, że inwestorzy uzyskali wiedzę o powyższej informacji poufnej dopiero w dniu 23 lipca 2014 r. tj. w dniu publikacji sprawozdań finansowych za I półrocze 2014 r., a więc 9 dni po jej powstaniu.

Decyzja wydawana na podstawie art. 96 ust.1 ustawy o ofercie ma charakter uznaniowy. Kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego a więc, czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz, czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przesłankami odnoszącymi się do strony. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Decyzja uznaniowa może być uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wypadku stwierdzenia, że została ona wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa).

Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym jest zobowiązany do równoczesnego przekazywania Komisji, spółce prowadzącej ten rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnych, w rozumieniu art. 154 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1636, z zm.). W myśl art. 56 ust. 2 w/w ustawy informacje poufne emitent jest obowiązany: 1) przekazać niezwłocznie po zajściu zdarzeń lub okoliczności, które uzasadniają ich przekazanie, lub po powzięciu o nich wiadomości, nie później jednak niż w terminie 24 godzin; 2) umieścić w sieci Internet na swojej stronie, z wyłączeniem danych osobowych osób, których te informacje dotyczą.

Zgodnie z art. 154 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi informacją poufną w rozumieniu ustawy jest - określona w sposób precyzyjny - informacja dotycząca bezpośrednio lub pośrednio, jednego lub kilku emitentów instrumentów finansowych, jednego lub kilku takich instrumentów finansowych albo nabywania lub zbywania takich instrumentów, która nie została przekazana do publicznej wiadomości, a która po takim przekazaniu mogłaby w istotny sposób wpłynąć na cenę tych instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych, przy czym dana informacja:

1) jest określona w sposób precyzyjny, wtedy gdy wskazuje na okoliczności lub zdarzenia, które wystąpiły lub których wystąpienia można zasadnie oczekiwać, a jej charakter w wystarczającym stopniu umożliwia dokonanie oceny potencjalnego wpływu tych okoliczności lub zdarzeń na cenę lub wartość instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych;

2) mogłaby po przekazaniu do publicznej wiadomości w istotny sposób wpłynąć na cenę lub wartość instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych, wtedy gdy mogłaby ona zostać wykorzystana przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez racjonalnie działającego inwestora.

Z powyższego wynika, że informacją poufną jest każda informacja dotycząca, bezpośrednio lub pośrednio, jednego lub kilku emitentów, jednego lub kilku instrumentów finansowych emitowanych przez emitenta albo nabywania lub zbywania takich instrumentów, która to informacja nie została przekazana do publicznej wiadomości, a która po takim przekazaniu mogłaby w istotny sposób wpłynąć na cenę tych instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych. Jako informacja poufna może zostać zakwalifikowana jednocześnie jedynie taka informacja, która jest określona w sposób precyzyjny.

Wskazany w art. 154 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie cenotwórczy charakter informacji poufnej oznacza, że informacja mogłaby po przekazaniu do publicznej wiadomości w istotny sposób wpłynąć na cenę instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych. Istotny wpływ na cenę instrumentu finansowego należy rozumieć jako wpływ, który nie jest znikomy z punktu widzenia rachunku ekonomicznego racjonalnego inwestora.

Sąd zauważa, że jednym z obowiązków nałożonych na uczestników obrotu na rynku regulowanym jest właśnie obowiązek przekazania Komisji Nadzoru Finansowego oraz spółce prowadzącej rynek publiczny, a w dalszej kolejności także i innym uczestników obrotu, informacji poufnych (por. art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie).

W literaturze zgodnie przyjmuje się, że obowiązek zawiadomienia Komisji Nadzoru Finansowego ma na celu umożliwienie temu organowi sprawowania nadzoru (tak m.in. K. Haładyj (w:) Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 418).

Wspomniany obowiązek informacyjny uregulowany w przepisach ustawy o ofercie, stanowi normatywny wyraz przekonania, że przejrzyste rynki papierów wartościowych sprzyjają rozwojowi i tworzeniu nowych miejsc pracy przez lepsze rozdysponowanie kapitału oraz redukcję kosztów. Patrząc z perspektywy inwestorów, wskazuje się, że obowiązki te służą wzmocnieniu ochrony inwestorów przez informowanie o zdarzeniach, które mogą mieć istotny wpływ na cenę akcji (podobnie: M. Mataczyński (w:) Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych, WKP 2011, LEX nr 137934).

Powyższe unormowania dotyczące obowiązków informacyjnych należą niewątpliwie do standardowych rozwiązań mających na celu ochronę inwestorów na rynku kapitałowym, głównie poprzez zmniejszanie asymetrii informacyjnej pomiędzy inwestorami, a emitentami papierów wartościowych (por. M. Rypina i S. Jakszuk (w:) M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda (red.), Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (w:) M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda (red.), Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014 i powołana tam literatura).

Sąd podzielił stanowisko Komisji, że zarzucany skarżącej czyn, a mianowicie nie przekazanie KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości w przewidzianym prawem terminie informacji poufnej o wynikach testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva, skutkujących koniecznością dokonania odpisów aktualizujących, które miały istotny wpływ na wyniki finansowe Spółki za I półrocze 2014 roku była informacją istotną dla uczestników rynku kapitałowego i mogłaby po jej przekazaniu do publicznej wiadomości zostać wykorzystana przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez racjonalnie działającego inwestora. Spełniała ona przesłankę informacji poufnej albowiem dotyczyła wartości aktywów Grupy O. Lietuva, należącej do segmentu Downstream, odnosiła się do utraty wartości rynkowej jednego z aktywów kapitałowych P. tj. Grupy O. Lietuva. Informacja o wynikach testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva spełniała również wymóg precyzyjności, gdyż wskazywała na zdarzenie, które miały już miejsce, tj. spadek wartości aktywów Grupy O. Lietuva. Miała wpływ na wyniki skonsolidowane, jak i jednostkowe. Ponadto informacja ta nie była przekazana do publicznej wiadomości, gdyż informację o dokonaniu odpisów opublikowano dopiero w dniu 23 lipca 2014 r. w raportach półrocznych za I półrocze 2014 roku. Pomiędzy dniem 14 lipca 2014 r., kiedy Spółka powzięła informację o wyniku testu na utratę wartości, a przed dniem 23 lipca 2014 r., kiedy opublikowano sprawozdania finansowe za I półrocze 2014 r" informacja o utracie wartości aktywów Grupy O. Lietuva nie była publicznie dostępna.

Spełniała również wymóg cenotwórczości, gdyż mogła po jej opublikowaniu w istotny sposób wpłynąć na cenę lub wartość akcji emitenta i zostać wykorzystana przez inwestorów przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Cenotwórczą jest taka informacja, której treść pozwala na przedstawienie prognozy dotyczącej potencjalnego wpływu jej upublicznienia na cenę papierów wartościowych, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Spełniała również warunek precyzyjności. Informacja jest precyzyjna wtedy, gdy wskazuje na okoliczności lub zdarzenia, które wystąpiły lub których wystąpienia można zasadnie oczekiwać, a jej charakter w wystarczającym stopniu umożliwia dokonanie oceny potencjalnego wpływu tych okoliczności lub zdarzeń na cenę lub wartość instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych. Zdarzeniem, o którym mowa w art. 154 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie, które wystąpiło było uzyskanie wyników testu. Od tego momentu było możliwe dokonanie oceny wpływu informacji o wynikach testu na cenę akcji emitenta, gdyż wyniki te wskazywały na konieczność utworzenia odpisów aktualizujących, które w konsekwencji wpłynęły na obniżenie wyniku finansowego. O precyzyjności przywołanej informacji świadczy także okoliczność, iż umożliwiała ona dokonanie oceny potencjalnego wpływu jej treści na cenę akcji Spółki. Uzyskanie przez Spółkę informacji o utracie wartości aktywów Grupy O. Lietuva oznaczało bowiem w dalszej kolejności konieczność utworzenia odpisów aktualizujących mających, z uwagi na skałę utraty wartości, wpływ na wynik Spółki, zarówno na poziomie jednostkowym (odpis aktualizujący wartość akcji O. Lietuva oraz wartość pożyczki udzielonej O. Lietuva) jak i skonsolidowanym (odpis aktualizujący aktywów rafineryjnych Grupy O. Lietuva). Powyższa informacja miała zatem jednoznacznie negatywny wydźwięk dla inwestorów. Jak trafnie zauważył organ informację poufną stanowić mogą dane finansowe, również gdy nie są one na tyle sprecyzowane, by było możliwe dokładne wskazanie o jaką wartość zmieni się wynik finansowy emitenta. Informacja poufna powstaje już wtedy, gdy dana informacja umożliwia określenie skali i zakresu zmiany wyniku finansowego. W przedmiotowej sprawie wyniki testu i wartość odpisów były sprecyzowane i nawet jeśli skarżąca nie była pewna, czy biegły zgłosi uwagi do ich wysokości, winna informację poufną przekazać wraz z odpowiednim zastrzeżeniem.

Z uwagi na użyte w art. 96 ust. 1 ustawy pojęcie "rażące naruszenie obowiązków" organ zobowiązany jest ocenić, czy konkretnemu naruszeniu ustawy o ofercie można przypisać taki charakter. Sam zwrot "rażące naruszenie obowiązków" jest prawnie niedookreślony. Zatem ocena, czy dane naruszenie obowiązków jest rażące zależy od okoliczności każdego indywidualnego przypadku. Do rażącego naruszenia obowiązków może dojść zarówno na skutek jednorazowego zachowania, które drastycznie narusza obowiązujące przepisy, jak i na skutek wielokrotnych, nawet drobnych naruszeń, które oceniane łącznie pozwalają na przyjęcie, że naruszenie obowiązków ma charakter rażący (por. Glosa M. Barczaka do wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 688/07, Prawo Spółek 2008, Nr 12, s. 53). W orzecznictwie podkreśla się, że naruszenie obowiązków można uznać za rażące np. gdy było ono świadome. Istotne są również skutki naruszenia - np. gdy w jego wyniku akcjonariusze spółki zostali pozbawieni możliwości podjęcia ewentualnych decyzji inwestycyjnych przed zmianami w akcjonariacie. Normy prawa regulujące publiczny obrót papierami wartościowymi mają na celu ochronę zasady transparentności (przejrzystości) rynku kapitałowego. W tym celu ustawodawca nakłada na emitentów obowiązki informacyjne, służące realizacji tej zasady. Zasadę tę wyznaczają dwa podstawowe wymogi: informowanie uczestników rynku kapitałowego przez emitentów oraz równy (niedyskryminujący nikogo) dostęp do informacji. Ma ona wyjątkowo istotne znaczenie zarówno prawne, jak i faktyczne. Rynek kapitałowy bowiem jest szczególnie wrażliwy na informacje dotyczące instrumentów finansowych, wpływających na podejmowane przez inwestorów decyzje. Treść podawanych przez emitentów informacji może wszak wpływać na aktualny i przyszły kurs rynkowy papierów wartościowych.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, nie może zostać uznany za trafny zarzut, że Komisja dokonała błędnej wykładni terminu "rażące naruszenie obowiązków". KNF przedstawiła w decyzji sposób rozumienia rażącego naruszenia prawa oraz wyjaśniła szczegółowo przyczyny uznania naruszenia za kwalifikowane.

W konsekwencji Sąd uznał, że , w postępowaniu dotyczącym Spółki, Komisja na podstawie całokształtu, wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, w sposób nie budzący wątpliwości ustaliła, że działania skarżącej doprowadziły do rażącego naruszenia obowiązków wynikających z przepisów obowiązującego prawa. Nałożenie na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, było zatem naturalną konsekwencją tych ustaleń. Wskazać przy tym należy, że przepisy przewidują karę maksymalną, a zadaniem organu jest dokonanie - w tak wyznaczonych granicach - niezbędnej jej indywidualizacji przez odniesienie wysokości kary do konkretnej sytuacji, jaka zaistniała w danej sprawie.

Jak już wyżej wskazano kara administracyjna nakładana jest w ramach uznania administracyjnego co oznacza, że to organ decyduje, czy i jaka sankcja administracyjna powinna zostać nałożona (w granicach określonych przez ustawę) na dany podmiot. Wysokość sankcji zależy zatem wyłącznie od woli organu i nie podlega ocenie. Organ ma natomiast obowiązek prawny należycie uzasadnić nałożoną przez siebie sankcję. Poza tym organ powinien kierować się określonymi w ustawie przesłankami wymiaru kary.

Stosownie do zasady proporcjonalności określonej art. 31 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. wszelkie ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Na gruncie zasad stosowania prawa zasada proporcjonalności oznacza, iż wszelka ingerencja w sytuację jednostek powinna przejść tzw. test proporcjonalności. Na ww. test składają się następujące wymogi: ocena przydatności (odpowiedniości) - czy dany środek ingerencji przyniesie zamierzony przez ustawodawcę cel; konieczności (niezbędności) - czy jest to środek ingerencji, który w najmniejszym stopniu wkracza w prawa i wolności jednostki oraz proporcjonalności (sensu stricto) - rozważenie, czy dobro podlegające ochronie jest na tyle istotne, aby dokonać władczej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Unormowania dotyczące sankcji administracyjnych (kar pieniężnych i niepieniężnych) stanowią formę regulacji prawnej kwestii odpowiedzialności za czyny, które nazywane są w doktrynie deliktami administracyjnymi. Kary nakładane za popełnienie deliktu administracyjnego, a więc za naruszenie określonych prawem administracyjnym zakazów, bądź za niewykonywanie obowiązków administracyjno-prawnych mają charakter represyjny, a ich celem jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych zagrożonych sankcją do przestrzegania obowiązującego prawa. Warto na marginesie zauważyć, że także w orzecznictwie, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów przewidzianych w prawie administracyjnym. W orzecznictwie oraz doktrynie nie budzi większych wątpliwości kwestia samej dopuszczalności stosowania omawianych sankcji. Zaznacza się jednak, że muszą być one współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia. Choć oczywiście, aby mogły być skuteczne, muszą również być nieuchronne i powodować określoną dolegliwość. Jednocześnie zasada określoności i pewności prawa wymaga, aby norma naruszona, za którą grozi sankcja, była sformułowana w sposób czytelny i jednoznaczny w powszechnie obowiązującym akcie prawnym.(komentarz do art.96 ustawy o ofercie. Skoczylas Andrzej Przemysław, Sójka Tomasz(red.) Mataczyński Maciej, Wacławik-Wejman Agata, Zawłocki Robert. LEX 2010 publikowane na stronie internetowej https://sip.lex.pl).

Biorąc pod uwagę opisane w decyzji naruszenie prawa oraz cel kary pieniężnej należało przyjąć, że nałożona na skarżącą kara za rażące naruszenie obowiązków określonych w ustawie o ofercie stanowi adekwatny instrument oddziaływania. Kara objęła okoliczności, takie jak waga naruszenia, czas jego trwania, przyczyny naruszenia, sytuację finansową skarżącej a także charakter naruszonego dobra oraz ewentualne skutki naruszenia. Jednocześnie oznacza to, że wskazana w decyzjach podstawa prawna wynika z obowiązującego prawa materialnego i nie została naruszona zasada praworządności określona w art. 6 k.p.a. Nie można też organowi odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Zdaniem Sądu, ocena dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego i poprzedziło ją wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, związane ściśle z zasadą swobodnej oceny dowodów, która także została zachowana (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Uzasadnienia obydwu decyzji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., bowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a.

Przepisy przewidują karę maksymalną, a zadaniem organu jest dokonanie - w tak wyznaczonych granicach - niezbędnej jej indywidualizacji przez odniesienie wysokości kary do konkretnej sytuacji, jaka zaistniała w danej sprawie. W literaturze przedmiotu znaleźć można adekwatny w tym zakresie wywód, że kara administracyjna, stanowiąc istotny bodziec ekonomiczny, zniechęcający do niewykonywania obowiązków o charakterze administracyjnym, ma w zamierzeniu ustawodawcy być skutecznym instrumentem nadzorczym, mającym za zadanie zapobiec powstawaniu bezprawia administracyjnego (J. Jendrośka, Kary administracyjne (w:) R. Mastalski (red.), Księga Jubileuszowa Profesora Marka Mazurkiewicza. Studia z dziedziny prawa finansowego, prawa konstytucyjnego i ochrony środowiska, Wrocław 2001, s. 50-51).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 331it. a-c Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w postaci Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 36 Utrata wartości aktywów należy zauważyć, że KNF w postępowaniu administracyjnym nie stosuje MSR-ów.

§ 33 lit. b MSR 36 dotyczy sytuacji, kiedy to przy wycenie wartości użytkowej danego składnika aktywów, dokonując prognozy dotyczącej przepływów pieniężnych, jednostka powinna oprzeć się na najnowszym i zatwierdzonym przez kierownictwo budżecie/planie finansowym. Na dzień przeprowadzenia testu na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva, tj. na dzień 14 lipca 2014 r., skarżąca nie posiadała zaakceptowanej przez Radę Nadzorczą najnowszej Strategii. Stosownie do treści § 38 MSR 36, wykorzystując informacje z budżetu/planu finansowego, jednostka analizuje, czy takie informacje uzyskano na podstawie rozsądnych i mających oparcie faktograficzne założeniach, odzwierciedlających jak najwłaściwszą ocenę kierownictwa dotyczącą całokształtu warunków gospodarczych, które wystąpią podczas pozostającego okresu użytkowania tego składnika aktywów. W przypadku gdyby po dokonaniu wyceny wartości użytkowej aktywów w oparciu o § 33 lit. a MSR 36 i ujęciu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów, nastąpiła konieczność modyfikacji wartości odpisów aktualizujących, wynikająca z przyjęcia Strategii, Spółka była zobowiązana dokonać takiej modyfikacji. Zatem, gdyby nowa Strategia, przyjęta w dniu [...] lipca 2014 r., przed zatwierdzeniem do publikacji skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze 2014 r. wpłynęła na wysokość ujętych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów Grupy O. Lietuva, to skarżąca miała obowiązek skorygować kwoty ujęte w sprawozdaniach.

KNF wyjaśnił skarżącej, iż test na utratę wartości aktywów Grupy O. Lietuva nie był powtarzany po jego przeprowadzeniu, tj. dane uzyskane w jego wyniku posłużyły do ujęcia odpisów aktualizujących w sprawozdaniach finansowych, które już zasadniczo nie ulegały zmianom, Organ ustalił także, że stopy dyskonta zastosowane do przeprowadzenia testów na utratę wartości aktywów w Grupie O. zostały zaakceptowane przez audytora w dniu 7 lipca 2014 r. Przyjęcie również Strategii nie wpłynęło w tym zakresie na jakiekolwiek zmiany. Co więcej ze zgromadzonego przez organ materiału dowodowego nie wynika, aby dane otrzymane w wyniku Testu miały charakter nierealistyczny i wysoce odbiegające od rzeczywistej sytuacji Spółki i jej Grupy Kapitałowej.

Niezasadny jest również zarzut związany z niepowołaniem przez KNF dowodu z opinii biegłego na okoliczność daty powzięcia wiedzy o informacji poufnej

Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, jeżeli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Przyjmuje się, że dowód z opinii biegłego powinien być dopuszczony wówczas, gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do okoliczności faktycznych okaże się, że pełna ocena jego wyników wymaga bliższego poznania reguł istniejących w danej dziedzinie. Biegły powinien więc wyjaśnić i naświetlić przyjęte za obowiązujące zasady ogólne w danej dziedzinie lub jedynie odnieść się do konkretnych kwestii przedstawionych mu jako budzące wątpliwości (K. Kołakowski (w:) Komentarz do kp.c., 1996, s. 870; W. Siedlecki, Postępowanie cywilne, 1987, s. 275) przyjmuje, że biegli nie przekazują swoich spostrzeżeń o okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, lecz wypowiadają co do tych okoliczności opinię na podstawie posiadanych przez siebie wiadomości fachowych i na podstawie swego doświadczenia zawodowego; E. Iserzon {Komentarz IV, 1970, s. 178) jest zdania, że biegły jest powołany tylko do wydania opinii w kwestii faktycznej, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania decyzji). Zatem celem dowodu z opinii biegłego nie jest ustalenie faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz jedynie udzielenie organowi administracji publicznej wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok SN z dnia 17 lipca 1969 r., I CR 140/69, OSN 1970, nr 5, poz. 85).

Komisja Nadzoru Finansowego jest wyspecjalizowanym organem administracji powołanym do nadzoru nad szeroko rozumianym rynkiem finansowym. Zasadne jest zatem założenie, że KNF posiada specjalistyczną wiedzę z obszaru objętego jej nadzorem. Urząd Komisji zatrudnia pracowników, którzy posiadają specjalistyczną wiedzę we wszystkich aspektach działalności KNF. W związku z powyższym Komisja w prowadzonych przez siebie postępowaniach korzysta z opinii biegłych, tylko wówczas, gdy wyjaśnienie pewnego zagadnienia mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, wymaga takich wiadomości, które są wiadomościami specjalnymi dla Komisji, a zatem wykraczają poza zakres właściwości KNF. Komisja obsługiwana jest bowiem przez Urząd, który ma charakter ekspercki, a którego zadaniem jest między innymi zapewnienie Komisji specjalistycznego wsparcia w zakresie wypełniania jej ustawowych obowiązków.

Resumując, Komisja, nawet gdyby były wymagane wiadomości specjalne, nie miała obowiązku, lecz jedynie uprawnienie o zwrócenie się o wydanie opinii przez biegłych. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja jednak nie miała miejsca, gdyż z punktu widzenia Komisji, ocena wykonywania obowiązków informacyjnych przez emitenta, nie wymaga wiadomości specjalnych.

Nie jest także zasadnym zarzut naruszenia art. 68 § 1 w zw. z art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Finansach publicznych.

Sąd w składzie orzekającym przychyla się do do stanowiska kwestionującego możliwość stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do grzywien, mandatów i innych kar pieniężnych, których ustalenie lub określenie oparte jest na przepisach szeroko rozumianego prawa karnego (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastelski, J. Zubrzycki "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Wrocław 2014 rok, Wydawnictwo "UNIMEX", str. 21 i 52).

Przede wszystkim należy wskazać, że skoro w doktrynie istniały poważne i nierozstrzygnięte wątpliwości jakie przepisy należy stosować do kar pieniężnych nakładanych przez KNF nie jest rolą sądu administracyjnego przyznanie stronie uprawnień, które na jej rzecz nie zostały dostatecznie precyzyjnie określone w obowiązującym przepisie prawa. Zdaniem Sądu wyłącznie ustawodawca decyduje o tym, czy dane roszczenia lub naruszenie ulegają przedawnieniu i jeżeli uznaje taką okoliczność za konieczną, jego rola znajduje wyraźne odzwierciedlenie w przepisach prawa.

W ustawie o ofercie skoro ustawodawca przewidział przedawnienie tylko w jednym przypadku (art. 96 ust. 7) to należy wnioskować, że jego wolą było niewprowadzenie przedawnienia dla innego rodzaju deliktów, jakim m.in. dopuściła się skarżąca.

Zakładając racjonalność ustawodawcy należy uznać, że gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie przedawnienia deliktów określonych w ustawach regulujących rynek kapitałowy, mógłby to zrobić tak jak w przypadku innych ustaw, zawierających regulacje szczególne w tym zakresie np. art. 141 ust. 2 Prawa bankowego, art. 105 ochronie konkurencji i konsumentów. Zasadnie można przyjąć, iż skoro w ustawach regulujących rynek kapitałowy (poza wspomnianym art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie) brak takich szczególnych przepisów dotyczących przedawnienia, ustawodawca opowiedział się przeciw możliwości przedawnienia deliktów administracyjnych dotyczących rynku kapitałowego.

Kolejnym argumentem przemawiającym przeciwko zasadności podniesionego zarzutu przedawnienia możliwości nałożenia kary pieniężnej poprzez stosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej jest to, że obowiązkiem podatkowym jest zgodnie z art. 4 ww. ustawy wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. W związku z powyższym, aby mówić o obowiązku podatkowym ta przymusowa powinność musi wynikać ze zdarzenia określonego w ustawie podatkowej. Ustawa o ofercie nie jest ustawą podatkową.

Z tego względu delikt popełniony przez skarżącą nie może rodzić zobowiązania podatkowego, którym jest zgodnie z art. 5 Ordynacji podatkowej wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Kara administracyjna ma zupełnie inny cel niż podatek. O ile podatki zasilają budżet państwa, o tyle kara administracyjna jest nakładana przez organ po stwierdzeniu naruszeń obowiązków przewidzianych w ustawie i ma charakter represyjny i sankcyjny. Obowiązek jej uiszczenia wynika z decyzji administracyjnej i jest reakcją organu nadzoru za popełnienie deliktów administracyjnych.

Sąd w całości popiera argumentację zgodnie z którą kolejną okolicznością przemawiającą przeciwko stosowaniu instytucji przedawnienia do kar pieniężnych nakładanych przez KNF jest to, że ustawa o ofercie przewiduje możliwości stosowania nie tylko sankcji o charakterze pieniężnym, ale również w niektórych przypadkach, pozwala na stosowanie obok lub zamiast kary pieniężnej, także sankcji polegającej na wykluczeniu z obrotu na rynku regulowanym papierów wartościowych emitenta, który dopuścił się naruszenia tej ustawy (por. np. art. 96 ust. 1 ustawy). W innych przypadkach przepisy przewidują obok kary pieniężnej również sankcję cofnięcia zezwolenia na prowadzenie określonej działalności (np. art. 228 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1896, ze zm.), art. 167 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 1636, ze zm. Sankcje alternatywne (przewidujące obok kary pieniężnej kary niepieniężne) przewidziane są również w przepisach art. 168 ust. 1 i 2, art. 169 ust. 3, art. 170a ust. 1, art. 170b, art. 170c, art. 176 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w art. 233 ust. 1, art. 234 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Nie ulega wątpliwości, że sankcje niestanowiące dochodu budżetu państwa nie będą mogły ulec przedawnieniu na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.

Dlatego pogląd o konieczności stosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, do nakładanych przez Komisję kar pieniężnych byłby sprzeczny z założeniem ustawodawcy, który pozostawił organowi nadzoru możliwość wyboru sankcji, która w jego ocenie będzie najbardziej adekwatna do wagi stwierdzonego naruszenia. Sprzeczność owa polega na tym, że przyjęcie, iż art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do kar pieniężnych nakładanych przez Komisję, prowadziłoby do tego, że w przypadku sankcji alternatywnych przewidzianych za dany czyn, przedawnienie miałoby zastosowanie wyłącznie do kary pieniężnej, natomiast Komisja mogłaby nałożyć karę niepieniężną, zwykle surowszą. Na przykład w przepisach prawa przywołanych wyżej, Komisja mogłaby cofnąć zezwolenie podmiotowi nadzorowanemu, natomiast nie mogłaby nałożyć kary pieniężnej. Prowadziłoby to do sytuacji, w której czas wykrycia czynu stanowiącego naruszenie przepisów determinowałby z góry sankcję jaką może nałożyć Komisja, co mogłoby prowadzić do tego, że Komisja z ostrożności prowadziłby postępowanie w celu cofnięcia zezwolenia, choć charakter czynu kwalifikowałby się na zastosowanie kary pieniężnej. Z uwagi jednak na przedawnienie możliwości nałożenia kary pieniężnej. Komisja zmuszona byłaby zastosować karę surowszą, to jest cofnięcie zezwolenia. Ten sam czyn w zakresie nałożenia kary pieniężnej bowiem uległby przedawnieniu, natomiast w zakresie cofnięcia zezwolenia nie byłby przedawniony. W związku z powyższym pomimo istnienia sankcji alternatywnych uznanie administracyjne Komisji w zakresie wyboru sankcji zostałoby w istocie ograniczone na rzecz stosowania sankcji niepieniężnych. Prowadziłoby to w istocie do pogorszenia sytuacji strony postępowania. Sankcja cofnięcia zezwolenia jest sankcją najsurowszą ponieważ prowadzi do zakończenia danej działalności przez podmiot ukarany. Kara pieniężna stanowi natomiast jedynie dolegliwość ekonomiczną, która z zasady nie powoduje zakończenia działalności przez ukarany podmiot.

Sąd nie uznał również za trafną argumentację, z której wynika, że zasadność stosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej do kar administracyjnych potwierdza przepis art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W stanie prawnym obowiązującym w dacie popełnienia przez skarżącą penalizowanego deliktu administracyjnego kwestia stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej do niepodatkowych należności budżetu państwa była normowana zarówno przepisami Ordynacji podatkowej jak i przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansowych publicznych. Przy czym pierwsza z tych ustaw nakazywała stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej wprost a druga tylko odpowiednio. W tym stanie rzeczy przedstawiony pogląd o niestosowaniu przepisów o przedawnieniu z Ordynacji podatkowej do kar administracyjnych nakładanych przez KNF jak najbardziej jest aktualny w przypadku interpretacji art. 67 ustawy o finansach publicznych.

Sąd nie podzielił zarzutu zarzut nieprawidłowego podpisania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, Komisja w zakresie swojej właściwości podejmuje uchwały, w tym wydaje decyzje administracyjne i postanowienia, określone w przepisach odrębnych. Uchwały w imieniu Komisji podpisuje Przewodniczący Komisji lub Zastępca Przewodniczącego (ust. 3).

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na specyfikę organu, jakim jest Komisja i na specyfikę wydawanych przez nią aktów administracyjnych. Według NSA na każdy wydawany przez organ nadzoru akt administracyjny składają się dwa dokumenty, tj. zaprotokołowana uchwała Komisji (dokumentująca fakt oraz treść podjętego aktu administracyjnego przez członków Komisji) oraz decyzja (postanowienie), którą, stosownie do art. 11 ust. 3 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym podpisuje Przewodniczący Komisji lub upoważniony przez niego Zastępca. W ocenie Sądu, w przypadku Komisji, decyzję administracyjną tworzą oba te dokumenty (uchwała i decyzja), a podpisana przez Przewodniczącego Komisji decyzja nie jest odrębnym aktem od uchwały Komisji.

Reasumując, w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Organ zbadał sprawę we wszystkich jej aspektach, natomiast zarzuty skargi mają charakter polemiczny, zaś podnoszona w nich argumentacja nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

-----------------------

ifhąs

m

43