Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1217/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 44,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego na rzecz G. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 1217/21

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Komisja Egzaminacyjna (dalej: Komisja, organ) przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego stwierdziła, że odwołanie G. K. (dalej: skarżący) od uchwały nr [...] z dnia [...] października 2020 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...], w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, zostało złożone z uchybieniem terminu.

Jak wynika z wywodów Komisji zawartych w zaskarżonym postanowieniu, uchwała została nadana przesyłką pocztową, nie została jednak odebrana i w dniu 4 listopada 2020 r. zwrócono ja do nadawcy. Komisja wskazała na przepis art. 44 § 1 k.p.a., zgodnie z którym - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ;

natomiast w myśl art. 44 § 4 k.p.a. - doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Organ uznał więc przesyłkę pocztową zawierająca ww. uchwałę za doręczoną skarżącemu w dniu 29 października 2020 r., licząc od pierwszego awiza.

Odwołanie zostało złożone przez skarżącego w dniu 13 listopada 2020 r., a więc z jednodniowym uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 74h § 1 ustawy - Prawo o notariacie (ustawa Prawo o notariacie Dz.U. z 2020 r. poz. 1192, ze zm.).

Jako podstawę prawną stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ wskazał art. 134 k.p.a. w zw. z art. 74h § 9 i 12 ustawy - Prawo o notariacie.

Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zarzucił bezpodstawne zastosowanie fikcji doręczenia w sytuacji, w której wobec pandemii wirusa COVID-19 i związanych z nią problemów zdrowotnych jego i jego żony odebranie przesyłki nie było możliwe. Skarżący podniósł, iż brak było zawiadomienia o pierwszym awizowaniu przesyłki. W jego ocenie doręczenie w dniu 29 października 2020 r. nie było doręczeniem skutecznym.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, nie podzielając argumentacji skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").

Skarga jest zasadna, albowiem nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2020 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...], w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. Konsekwencją było rozstrzygnięcie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wydane z istotnym naruszeniem art. 134 k.p.a. a zatem zaskarżone postanowienie należało uchylić.

Jak wynika z zapisów na przesyłce pocztowej skierowanej do skarżącego, zawierającej ww. uchwałę (k. 75, akt administracyjnych), przesyłka wbrew brzmieniu przepisów k.p.a. regulującym kwestie doręczeń została jednokrotnie awizowana, a ponadto – nie widnieje tam żadna adnotacja opisująca sposób pozostawienia awiza.

W ocenie Sądu, warunkiem sine qua non zastosowania instytucji przewidzianej w art. 44 k.p.a. jest precyzyjne zastosowanie wskazanej w tym przepisie procedury związanej z doręczeniem. Z literalnego brzmienia § 2 ww. przepisu k.p.a. wynika, iż zasadą jest, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, zaś dopiero, gdy nie jest to możliwe, umieszcza się je na drzwiach mieszkania adresata. W niniejszej sprawie zabrakło umieszczenia zawiadomienia, o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a. w skrzynce odbiorczej adresata decyzji, czyli skarżącego. Brak było "pierwotnego" awiza, o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a., w związku z czym doręczenie decyzji skarżącemu w tym trybie było bezskuteczne. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż procedura związana z umieszczeniem zawiadomienia, będąca częścią procedury związanej z zastosowaniem instytucji fikcji doręczenia, ma funkcję ochronną i dotyczy sfery praw obywatelskich.

Z kolei, na istotność kolejności miejsc umieszczania zawiadomienia o pozostawieniu pisma wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2020 r. w sprawie sygn. akt: II GSK 317/20 (lex nr 3064911).

Reasumując, zdaniem Sądu nie jest możliwe zastosowanie tzw. fikcji doręczenia, gdy nie została spełniona w sposób precyzyjny którakolwiek z przesłanek zastosowania omawianej instytucji prawnej. Winna ona bowiem być stosowana wyłącznie wyjątkowo, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości, iż warunki do jej zastosowania zostały spełnione. Przeciwna – rozszerzająca interpretacja tego przepisu jest niedopuszczalna zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendae. Strona na skutek naruszenia przepisów o doręczeniach zostaje bowiem pozbawiona podstawowych uprawnień w postępowaniu administracyjnym, kreujących realną możliwość aktywnej obrony swoich praw. Konsekwencją naruszenia przepisu art. 44 k.p.a. jest w wypadku niniejszej sprawy pozbawienie merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego przez pełnomocnika skarżącego przed upływem terminu rozpoczynającego swój bieg (vide: Wyrok z dnia 13 grudnia 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt: I SA/Wr 81/96; Wróbel A. Zakamycze 2005 - Komentarz do art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.).

Organ w wyżej opisanej sytuacji będzie obowiązany do prawidłowego doręczenia skarżącemu uchwały nr [...] z dnia [...] października 2020 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie, w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku, o kosztach (wpis sądowy w wysokości 100 zł) orzekając na zasadzie art. 200 p.p.s.a.