Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1040/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie : NSA Izabela Dobosz ( spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] 1999 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. ma rzecz skarżącego S. G. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].1999 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. l ust. l i art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) stwierdzono, że S.G. nie spełnia warunków, o których mowa w art. 21 ustawy i odmówiono mu przyznania uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził, że z punktu widzenia zasad dotyczących granicy wieku obowiązujących w organizacjach konspiracyjnych jest mało prawdopodobne, aby strona -jako małoletni została przyjęta do organizacji. Wyklucza to więc jej wejście w skład organizacji i pełnienie w niej służby. Urząd nie zakwestionował możliwości prowadzenia przez stronę działalności wymierzonej przeciwko niemieckiemu okupantowi. Znane są bowiem liczne przypadki korzystania przez należących do organizacji podziemnych rodziców lub ich krewnych z pomocy starszych dzieci przy wykonywaniu zadań konspiracyjnych. W rozumieniu przepisów ustawy nie była ona jednak tożsama z pełnieniem służby w organizacji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.G. podnosi, że brał czynny udział w działaniach wojennych i był wtajemniczony w sprawy konspiracyjne przez braci i swego ojca. Chodził często z meldunkami do J.S. dowódcy placówki w M., do K.B. do M. oraz do wielu innych. Uczestniczył w akcji "Burza" wożąc partyzantom do lasu broń, żywność. Przenosił też prasę podziemną "Roch". Podaje, że przedtem nie starał się o uprawnienia kombatanckie, ale obecnie zmienił zdanie, gdyż koledzy jego tylko o rok starsi są kombatantami.

Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] .2001 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § l pkt l kpa w zw. z art. 22 ust. l oraz art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].1999 r. Organ stwierdził, że S.G. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień z tytułu służby w B.Ch od 1943 r. do 1944 r., przedstawiając oświadczenia świadków: B.D. , J.M. i F.W. oraz własny życiorys. Stowarzyszenie kombatanckie nie udzieliło mu rekomendacji, a oświadczenia świadków są bardzo ogólnikowe. Nie wymienili oni żadnych konkretnych przejawów działalności wnioskodawcy w B. Ch., ani też jego przydziału organizacyjnego. Z uwagi na wiek ( 14 lat) trudno uwierzyć w fakt złożenia przysięgi przez S.G. . Do B. Ch. nie przyjmowano dzieci i młodocianych, a w wyjątkowych przypadkach młodzież 16-17 letnią. Organ przyjął, iż S.G. jedynie udzielał pomocy tej organizacji co nie jest jednak podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. Powołano się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w analogicznych sprawach, iż współpraca ludności cywilnej z partyzantami nie jest jednoznaczna z działalnością kombatancką określoną w ustawie ( sygn. akt V SA 796/94, SA/Sz 675/99 ).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.G. argumentuje, że od [...] 1943 r. do [...] 1944 r. należał do B. Ch. Organizacją tą dowodził J.S. ( ps. "Bystry" ) na. terenie b. gminy M. . Przed nim złożył przysięgę i przyjął pseudonim "[...]". Dlatego został w tak młodym wieku przyjęty do organizacji, że należało do niej 2 starszych braci i ojciec. W Batalionach Chłopskich był kurierem, roznosił meldunki i prasę podziemną. Uczestniczył też w akcji "Burza" przewożąc broń dla partyzantów ( co potwierdza świadek F.W. ). Uważa, że powodem tego, iż świadkowie J. M. i B. D. ogólnikowo składali zeznania był ich podeszły wiek.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30.08.2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. p. s. a. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ).

Sądowa kontrola wykazała zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art., 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.

Skarżący od 1998 r. starał się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w Batalionach Chłopskich w latach 1943-1944 ( jako chłopiec 14-15 letni). We wniosku napisał, że złożył przysięgę przed dowódcą placówki B. Ch. J.S. i B.D. i przyjął pseudonim "[...]". Został przeszkolony w zakresie obchodzenia się z bronią, był łącznikiem i kolporterem prasy podziemnej "Roch". W 1944 r. uczestniczył w akcji "Burza". Twierdzi, że nie ubiegał się wcześniej o przyznanie uprawnień kombatanckich, gdyż był za granicą u siostry w K. (k. [...] akt administracyjnych ). Świadkowie: B.D. , J.M. (członkowie B.Ch. ) i F.W. potwierdzają, że skarżący był członkiem B. Ch., jego pseudonim, fakt złożenia przysięgi, a także wszystkie okoliczności opisane przez niego (k. [...] ).

Świadek F.W. w oświadczeniu z [...].09.1998 r. podaje, że S.G,. wraz z innymi młodymi mieszkańcami wsi [...] uczestniczył jako przewodnik w walce wraz z żołnierzami AK w ataku na pododdział Wermachtu nocą z [...] sierpnia 1944 r. W ataku tym świadek uczestniczył osobiście jako z-ca dowódcy drużyny w l plutonie szturmowym dowodzonym przez ppor. W.J. "[...]" szefa sztabu 3 batalionu 2 pp. Leg AK. Stwierdza, że przewodniczący idąc w pierwszym rzucie bojowym wykazali wyjątkową odwagę, co zostało wysoko ocenione w rozkazach dowódców AK "Kruka" "Lina" i "Mieczysława" i opisane w literaturze z zakresu historii wojskowości ( k. [...] akt administracyjnych ). Skarżący nie uzyskał rekomendacji ZW ZKRP i b. WP w S. z uwagi na to, że był młodocianym ( 14 lat).

Należy zaznaczyć, że ustawa z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ) w art. l ust. 2 pkt 3 nie wprowadza granicy wieku dla osób pełniących służbę w polskich formacjach i organizacjach w czasie wojny 1939-1945 r. Instrukcja gen. K. Sosnkowskiego dotycząca granicy wieku dla członków ZWZ - AK nie zawsze była przestrzegana, zwłaszcza w działalności oddziałów leśnych - partyzanckich.

Takie poglądy były wielokrotnie wypowiadane w orzecznictwie ( por. wyroki NSA IISA/Kr 1283/99; IISA/Kr 1520/00; IISA/Kr 2891/94; IISA/Kr 1557/95; IISA/Kr 1129/01; IISA/Kr 4220/03; IISA/Kr 545/01; wyroki WSA: IISA/Kr 121/02; IISA/Kr 601/01).

W tej sytuacji zgromadzony materiał dowody powinien być ponownie przeanalizowany, świadkowie przesłuchani, w razie wątpliwości można również przesłuchać skarżącego w trybie art. 86 kpa. Należy także dla pełnego obrazu sytuacji zbadać przebieg służby wojskowej skarżącego po wojnie ( w życiorysie - k. [...] podaje on, że odbył służbę wojskową w 1950 r.).

W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § l pkt l lit "a" i "c" ustawy z 30.08.2002 r. p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97§1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - p. o. u. s. a. i ustawę - p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 r. poz. 368 ) w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.