Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1077/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005r. spraw ze skarg "R." Spółka z o.o. w W. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2002 r. Nr [...], Nr [...], Nr [...],Nr [...],Nr [...],Nr [...],Nr [...],Nr [...],Nr [...],Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące maj, wrzesień 1997r. luty, maj, czerwiec, wrzesień, październik 1998r., styczeń, kwiecień, październik 1999r. I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych [...] groszy).


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia 27 marca 2002 r. o nr [...], wydanymi na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U Nr 137, poz. 926 ze zm. / Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...].2001 r. o nr [...] skierowane do Spółki Cywilnej R.:

- w sprawie odmowy dokonania zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące: maj, wrzesień 1997 r.

- w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące: luty, maj, czerwiec, wrzesień, październik 1998 r. oraz styczeń, kwiecień, październik 1999 r.

Podstawą wydania decyzji za maj i wrzesień 1997 r. był art. 207 § 1, art. 330 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych / Dz. U. Nr 108, poz. 486 ze zm./ oraz § 1 i § 2 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 1995r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej / M. P. Nr 67, poz. 67 ze zm./.

Decyzje dotyczące pozostałych okresów rozliczeniowych oparte zostały na przepisach art. 21 § 3, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1, art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 10 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie innych ustaw / Dz. U. Nr 39, poz. 459/, art. 14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./.

Z żądaniami z dnia [...].2000 r. o stwierdzenie nadpłaty wystąpiła Spółka cywilna R., działając na art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych /maj, wrzesień 1997 r./ waz art. 79 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, gdy chodzi o pozostałe okresy rozliczeniowe.

W uzasadnieniu wniosków Spółka podnosi, iż posiada status zakładu pracy chronionej, w związku z powyższym korzysta z dobrodziejstwa zwolnienia od wpłat do urzędu skarbowego należności z tytułu podatku od towarów i usług stanowiącej różnicę między podatkiem należnym, a naliczonym. Przedstawia wyliczenie kwoty nadpłaty za poszczególne miesiące, które powinny zostać zwrócone. Do żądań Spółka dołączyła korekty deklaracji VAT-7 za wnioskowane okresy rozliczeniowe.

Zwolnienie, o którym mowa we wniosku w sprawie nadpłaty, przysługiwało Spółce na podstawie § 1 ust. 1 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 1995 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej. Zaniechanie poboru dotyczyło przypadającego od zakładów pracy chronionej podatku od towarów i usług w kwocie różnicy pomiędzy podatkiem należnym, a naliczonym.

Jednakże przepisy tego zarządzenia nie miały zastosowania do wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym.

Ponieważ Spółka R. prowadziła sprzedaż hurtową artykułów spożywczych w tym napojów alkoholowych, w opinii organów podatkowych, w zakresie sprzedaży alkoholu jako wyrobu akcyzowego z zaniechania poboru podatku od towarów i usług skorzystać nie mogła.

Taką informacje ustną Spółka uzyskała m. in. we właściwym miejscowo Urzędzie Skarbowym w W. W związku z tym składając miesięczne deklaracje VAT-7 w 1997 r. zaniechanie / zwolnienie / uwzględniała jedynie przy sprzedaży pozostałych artykułów spożywczych.

Od 9 października 1997 r. zwolnienie dla zakładów pracy chronionej od wpłat do urzędu skarbowego należności w zakresie działalności tego zakładu z tytułu podatku od towarów i usług, stanowiącej różnicę między podatkiem należnym, a naliczonym zostało włączone do ustawy o podatku od usług oraz o podatku akcyzowym poprzez dodanie art. 14a / art. 59 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych / Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 /.Powyższe zwolnienie - podobnie jak w poprzednim stanie prawnym - nie miało zastosowania do wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym.

Spółka mając, jak twierdzi uzasadnione wątpliwości co do zalecanego sposobu rozliczania podatku VAT wystąpiła na piśmie z dnia [...].1998 r. w trybie art. 14 § 4 Ordynacji podatkowej z zapytaniem, czy przysługuje jej prawo do zwolnienia całej różnicy między podatkiem należnym, a naliczonym od wpłat do urzędu skarbowego. W odpowiedzi z dnia [...].1998 r. Urząd Skarbowy w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż zwolnienie z art. 14a nie ma zastosowania do wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, wskazując, że wyłączenie to ma charakter przedmiotowy.

Odnosząc się do przytoczonej w zapytaniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 kwietnia 1998 r. sygn. akt FPS 3/98 organ podatkowy zauważył, iż uchwały NSA wyjaśniające wątpliwość prawną wiążą wyłącznie w konkretnej sprawie.

Dysponując pisemnym stanowiskiem Urzędu Spółka również w latach 1998 i 1999 r. rozliczała podatek od towarów i usług nie stosując zwolnienia do podatku należnego przy sprzedaży wyrobów alkoholowych.

Dopiero w 2000 r. / dokładnie [...].2000 r./ Spółka wystąpiła z przedmiotowym żądaniem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe dotyczące 1997 — 1999 r. Urząd Skarbowy w W., po przeprowadzeniu kontroli podatkowej rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług za wskazane miesiące, pierwotnie wydał decyzje z dnia [...].2000 r., którymi odmówił stwierdzenia nadpłaty, określając jednocześnie wysokość nadwyżki podatku należnego nad naliczonym oraz zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę za wnioskowane okresy rozliczeniowe.

Decyzje te na skutek wniesionych odwołań z dnia [...].2000 r. zostały przez Izbę Skarbową na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchylone w całości, a sprawy przekazane do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosków z dnia [...].2000 r. uwzględniając wskazania organu odwoławczego, Urząd Skarbowy w W., decyzjami z dnia [...].2001 r. odmówił dokonania zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące: maj i wrzesień 1997 r. oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące: maj, czerwiec, wrzesień, październik 1998 r. i miesiące: styczeń, luty, kwiecień, październik 1999 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji wskazał na uregulowania § 1 ust. 3 zarządzenia oraz art. 14a ust. 3 ustawy o VAT stanowiące, iż w przypadku gdy kwota zaniechania / zwolnienia /jest wyższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz trzykrotności najniższego wynagrodzenia, różnica podlega przekazaniu na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych / PFRON /.

Wskazał również, że zgodnie z § 1 ust. 5 zarządzenia oraz art. 14a ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT zaniechanie / zwolnienie / nie ma zastosowania w przypadku, gdy prowadzący zakład pracy chronionej nie przekazał różnicy, o której mowa w § 1 ust. 3 zarządzenia i w art. 14a ust. 3 ustawy na PFRON.

Jakkolwiek Urząd Skarbowy przyznaje, że wyłączenie z zaniechania / zwolnienia / z uwagi na sprzedaż wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym do Spółki nie ma zastosowania, gdyż firma nie jest producentem ani importerem wyrobów akcyzowych, to jednak odmawia Spółce prawa do zaniechania / zwolnienia / wpłat należnego podatku VAT do urzędu skarbowego, ponieważ za wszystkie sporne okresy rozliczeniowe Spółka odprowadziła różnicy w podatku, o której mowa w § 1 ust. 3 zarządzenia Ministra Finansów oraz w art. 14a ust. 3 ustawy na PFRON.

Konkludując Urząd Skarbowy stwierdził brak podstaw do dokonania zwrotu nadpłaty podatku / stwierdzenia nadpłaty podatku /.

Od tych decyzji Spółka jawna R. / następca prawny Spółki cywilnej R. / złożyła odwołania z dnia [...].2001 r. w których wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji i stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług oraz odroczenie terminu do uiszczenia należnej wpłaty na PFRON.

W uzasadnieniu Spółka podnosi, że decyzje organu podatkowego są błędne zarówno w aspekcie materialnym jak i formalnym.

Zarzuca naruszenie art. 210 Ordynacji podatkowej, albowiem decyzje nie uwzględniają ustawowych zasad postępowania, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej i zasady zaufania obywatela do organu podatkowego.

Podkreśla się, że niewłaściwe rozliczenie podatku pozbawiające go określonej nadwyżki finansowej było spowodowane błędnymi informacjami organu podatkowego.

Spółka zarzuca także naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej oraz brak reakcji organu na wniosek dowodowy złożony przez nią, co do przesłuchania w charakterze świadka głównej księgowej Firmy E. P.

Zdaniem Odwołującej się rozstrzygnięcia organu podatkowego są merytorycznie prawidłowe. Jednakże nie uwzględniają okoliczności faktycznych i prawnych, które należy odnieść do tej sprawy.

Spółka uważa, że działanie organu podatkowego stanowi ewidentne nadużycie prawa, albowiem najpierw organ stwierdza, że Spółka nie ma prawa do zaniechania / zwolnienia / i winna dokonywać pełnych wpłat podatku do urzędu skarbowego, a następnie, gdy Spółka stosuje się do tego zalecenia, wykorzystuje tę okoliczność jako podstawę do odmowy stwierdzenia nadpłaty. Po rozpatrzeniu odwołań, Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżone decyzje organu podatkowego I instancji.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną wyrażoną przez Urząd Skarbowy w swoich rozstrzygnięciach.

Wskazał, że zmiana interpretacji stosownych przepisów nie może mieć wpływu na uznanie, że Spółce przysługiwało prawo do zaniechania /zwolnienia/ od wpłat podatku do urzędu. Decydujące bowiem znaczenie miał brak wpłat na PFRON.

Izba zauważyła również, że odroczyć terminu do dokonania wpłat na PFRON nie może, ponieważ organy podatkowe nie są uprawnione do podejmowania decyzji w tym zakresie.

Co do zarzutu nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka Organ odwoławczy podnosi, iż taki wniosek nie został złożony.

Na powyższe decyzje zostały złożone przez R. Spółkę z o.o. skargi z dnia [...].2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.

W skargach Spółka podnosi, że zaskarżone decyzje naruszają prawo w aspekcie formalnym i materialnym.

W całości podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniach i dodatkowo podnosi, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji, koncentrują się na powielaniu argumentów zawartych w decyzjach pierwszoinstancyjnych. Skarżąca nigdy nie polemizowała ani nie zaprzeczała faktom, na których skonstruowano decyzje organów obu instancji. Skarżąca przyznaje, że faktem jest, iż nie odprowadziła części podatku VAT na PFRON. Jednakże Skarżąca swój wniosek zbudowała na fakcie naruszenia przez organ podatkowy zasady zaufania podatnika do organu administracji i ten argument powinien być przedmiotem ustosunkowania się organu podatkowego w uzasadnieniach decyzji.

Skarżąca wskazuje na akceptowaną także w orzecznictwie NSA zasadę, że podatnik nie może ponosić szkody na skutek wprowadzenia go w błąd przez organ podatkowy. Dla poparcia tej tezy przytacza szereg orzeczeń, w których NSA odnosi się do tej kwestii.

Skarżąca zarzuca także Izbie Skarbowej, że w swoich decyzjach nie odniosła się do zarzutu naruszenia przez Urząd Skarbowy art. 200 Ordynacji podatkowej podniesionego w odwołaniach, czym sama naruszyła art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Natomiast przez fakt nie rozpatrzenia ani nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka głównej księgowej Spółki – E. P. organ podatkowy dopuścił się obrazy przepisów art. 122, art. 124, art. 210 § 4 art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa wnosi o oddalenie skarg, podtrzymując w całości argumentację przytoczoną w swoich oraz decyzjach organu podatkowego I instancji.

W odpowiedzi na zarzut naruszenia przez Urząd Skarbowy przepisu art.200 Ordynacji podatkowej, Izba Skarbowa informuje, że wysłała do Skarżącej w dniu [...].2002 r. pismo z informacją o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Z prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym Skarżąca jednak nie skorzystała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi są uzasadnione.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej p.s.a.

Na wstępie Sąd zbadał status prawny podmiotu gospodarczego będącego stroną postępowania podatkowego i sądowego.

Spółka cywilna R., która była inicjatorem postępowania o stwierdzenie nadpłat w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe, w czasie toczącego się postępowania podatkowego w sprawie, ulegała przekształceniom prawnych.

Na podstawie art. 26 § 4, a także art. 626 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych została przekształcona w Spółkę jawną /wpis do Rejestru Przedsiębiorców w KRS z dnia [...].2001 r. pod nr KRS: [...]/.

Z kolei Spółka jawna R., uchwałą wspólników z dnia [...].2001 r. przekształciła się w Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością R. / umowa spółki z o.o. z dnia [...].2001 r. /. W KRS Spółka z o.o. R. została wpisana w dniu [...].2001 r. pod nr [...].

Stosownie do przepisów art. 93 § 4 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. spółka nie mająca osobowości prawnej powstała w wyniku przekształcenia innej spółki nie mającej osobowości prawnej, jak również spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia spółki nie mającej osobowości prawnej - wstępuje we wszelkie, przewidziane w przepisach prawa podatkowego, prawa i obowiązki przekształconego podmiotu.

Sąd podziela zarzut skargi iż w toku prowadzonego postępowania podatkowego został naruszony przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.

Przepis ten stanowi, iż przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli w wyniku postępowania wszczęte na wniosek strony zostanie wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony oraz w przypadku przewidzianym w art. 165 § 5 Ordynacji podatkowej.

Przepis art. 200 Ordynacji podatkowej stanowi konkretyzację zasady sformułowanej w art. 123 § 1, gwarantującej stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz możliwość - przed wydaniem decyzji -wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Należy mieć na uwadze, że w postępowaniu podatkowym, to organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona / art. 191 Ordynacji podatkowej /. Jednak okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną tylko wtedy, gdy strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów / art. 192 Ordynacji podatkowej /. Należy również podkreślić, że wyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego jest przede wszystkim aktem zamknięcia postępowania dowodowego. Celem przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest bowiem umożliwienie wypowiedzenia się stronie jedynie co do dowodów, które przeprowadził organ, lecz do ostatecznego wypowiedzenia się bezpośrednio przed rozstrzygnięciem sprawy odnośnie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Bezspornym w rozpoznanych przez Sąd sprawach jest fakt, iż organ podatkowy I instancji po ponownym rozpatrzeniu wniosków Spółki o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od towarów i usług, a przed wydaniem decyzji nie wyznaczył stronie w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Izba Skarbowa uchylając pierwotne decyzje Urzędu Skarbowego w W. i przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazała, iż prawidłowe rozstrzygnięcia w sprawach będących przedmiotem postępowania odwoławczego uzależnione są od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Zatem organ podatkowy I instancji przed wydaniem kolejnych decyzji w sprawie, powinien stronie umożliwić zapoznanie się z efektami przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nakazanego decyzjami organu II instancji poprzez wyznaczenie trzydniowego terminu w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu powyższe istotne uchybienie procesowe organu podatkowego I instancji nie mogło zostać naprawione przez działania organu II instancji, który w postępowaniu odwoławczym przed wydaniem "swoich" decyzji wysłał do Skarżącej pismo z informacją o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Zarzut podniesiony w skardze, co do wnioskowanego dowodu z przesłuchania głównej księgowej Spółki w charakterze świadka, Sąd uznaje częściowo za uzasadniony. Jakkolwiek można się zgodzić ze stanowiskiem organu podatkowego II instancji, że w odwołaniu z dnia [...].2000 r. Spółka nie zawarła wprost wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, jednakże organ odwoławczy - pomimo, że Spółka w odwołaniu z dnia [...].2001 r. powtórzyła ten zarzut - nie wezwał Stronę do sprecyzowania swoich żądań w tym zakresie, czym niewątpliwie naruszył zasady postępowania wyrażone w art. 122 i 123 Ordynacji podatkowej.

Dokonana przez Sąd analiza zaskarżonych rozstrzygnięć organów podatkowych prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w rozpoznawanych sprawach została pogwałcona zasada zaufania obywatela do organu podatkowego wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

Przy czym zasada zaufania do organów podatkowych nie może być traktowana wyłącznie jako abstrakcyjny postulat wobec organów, lecz jako norma prawna, której zastosowanie ma konkretny wymiar / por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2002 r. III SA 3390/00 Prz..Podat. 2003/1/63 /.

Bezspornym w niniejszych sprawach jest fakt, że Urząd Skarbowy w W. udzielił Spółce błędnej informacji w kwestii stosowania przepisów zarządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 1995 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej / M. P. Nr 67, poz. 700 ze zm./ oraz art. 14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./.

Potwierdzeniem powyższego jest udzielona w trybie art. 14 § 4 Ordynacji podatkowej w dniu 24 lipca 1998 r. pisemna informacja o zakresie stosowania prawa podatkowego, która w konkluzji brzmi: "Opierając się zatem na ustawowym przepisie art. 14a ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług tut. Urząd Skarbowy nie podziela stanowiska podatnika zawartego w zapytaniu z dnia [...].1998 r. i wywodzi, iż wyłączenie zwolnienia zakładów pracy chronionej od wpłat podatku od towarów i usług, o których mowa w art. 14a ust. 1 ustawy ma charakter przedmiotowy i odnosi się wyłącznie do wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym".

Nie bez znaczenia jest fakt, iż w dacie udzielania pisemnej informacji organowi podatkowemu znana była treść uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 kwietnia 1998 r. FPS 3/98, ONSA 1998/3/76, według której wyłączenie zaniechania poboru podatku od towarów i usług, określone w § 3 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 1994 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej /M. P. z 1995 r. Nr 2, poz. 27 /, dotyczy zakładów pracy chronionej będących podmiotami, o których mowa w art. 35 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 11, poz.50 ze zm./.

Skarżąca działając w zaufaniu do organu podatkowego dokonywała rozliczeń z urzędem skarbowym opierając się na otrzymanej wykładni prawa podatkowego, nie korzystając z przysługującego jej prawa do zaniechania / zwolnienia / od wpłat podatku od towarów i usług do urzędu skarbowego.

Udzielając błędnej informacji organ podatkowy złamał także zasadę ogólną obowiązku udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego wyrażoną w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej. Naruszenie tej zasady przejawia się w odmowie udzielenia informacji lub wyjaśnień ale także w nienależycie udzielonej informacji lub wyjaśnienia przez udzielenie informacji lub wyjaśnienia niejasnych, błędnych lub niewyczerpujących.

Skutki prawne udzielenia błędnej informacji nie powinny obciążać podatnika, dlatego też podatnik powinien zadbać o to, aby organ udzielił informacji w formie pisemnej.

W rozpoznawanych sprawach Spółka dołożyła maksymalnej staranności, mając wątpliwości, co do poprawności stosowanego rozliczenia podatku od towarów i usług z urzędem skarbowym, przedstawiła je w pisemnym zapytaniu skierowanym w trybie art. 14 Ordynacji podatkowej do Urzędu Skarbowego w W..

W świetle art. 2 Konstytucji RP i art. 121 Ordynacji podatkowej należy uznać, że podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji, gdy zastosował się do błędnej informacji udzielonej mu przez urząd skarbowy w trybie art. 14 § 4 Ordynacji podatkowej / por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2000 r. I SA/Ka 1414/99, ONSA 2002/1/29 /.

Nieszkodzenie odnosi się także do sytuacji, gdy podatnik stosując się do określonej informacji, traci prawo do ulgi podatkowej, zwolnienia od podatku, czy też zaniechania poboru podatku. W takiej sytuacji podatnik także nie powinien ponosić ujemnych konsekwencji zastosowania się do interpretacji, w szczególności nie powinien być pozbawiony prawa do ulgi lub zwolnienia podatkowego.

Organy podatkowe odmawiając stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwestionowane okresy rozliczeniowe dotyczące 1997- 1999 r. niewątpliwie pozbawiły Spółkę prawa od zwolnienia podatkowego. Przy czym Sąd podziela stanowisko Skarżącej, że organy podatkowe uzasadniając odmowę stwierdzenia nadpłaty brakiem wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dopuściły się w swoim działaniu swoistego nadużycia prawa, albowiem najpierw organ podatkowy stwierdził, że Spółka nie ma prawa do zwolnienia / zaniechania / i winna w związku z tym dokonywać pełnych wpłat podatku do urzędu skarbowego, a następnie, gdy Spółka stosuje się do tego nakazu, ten sam organ podatkowy wykorzystuje tę okoliczność jako podstawę uzasadniającą odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług.

Organy podatkowe w swoich rozstrzygnięciach skoncentrowały się na merytorycznych aspektach sprawy, dokonując niewątpliwie poprawnej analizy przepisów § 1 ust. 1, 3 i 5 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 1995 r. oraz art. 14a ust. 1, 3 i 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednak nie odniosły się do postawionego przez Skarżącą zarzutu pogwałcenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, czym naruszyły także art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

W zaistniałej, skomplikowanej sytuacji prawnej, organ podatkowy przy czynnym udziale podatnika, który musi być świadomy, że korzystanie ze zwolnienia podatkowego przysługującego zakładom pracy chronionej łączyło się z określonymi obowiązkami finansowymi / wpłaty na PFRON /, powinien dążyć do takiego rozstrzygnięcia w sprawie, które czyniłoby zadość zasadzie praworządności, a jednocześnie respektowałoby słuszne prawo podatnika do zwrotu nienależnie zapłaconego podatku od towarów i usług.

Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.s.a.