Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 52/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1;   art. 33;  art. 34
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a;  art. 134 par. 1;  art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant starszy sekretarz sądowy Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Fundacji A we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia [...] roku nr [...]; II. orzeka, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. (Dyrektor ZUS) jako wierzyciel, działając w oparciu o art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, dalej też: u.p.e.a.), wystawił w dniu [...] lipca 2011 r. skierowane do "A" (dalej: strona skarżąca) pisemne upomnienia, zawierające wezwanie do uregulowania należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych. Wobec niedopełnienia obowiązku opłacania składek ubezpieczeniowych w kwotach wynikających ze złożonych deklaracji, na koncie rozliczeniowym powstały zaległości z tytułu składek: na ubezpieczenia społeczne za 12.2006 r., od 02.2007 r. do 06.2007 r., za 08.2007 r., od 10.2007 r. do 12.2007 r., za 04.2008 r., od 01.2009 r. do 02.2009 r., za 04.2010 r.; na ubezpieczenie zdrowotne za 04.2008 r., za 01.2009 r., za 09.2009 r. i 12.2009 r.; Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: od 08.2007 r. do 09.2007 r., za 12.2007 r. i 03.2008 r.

Następnie, na podstawie art. 19 § 4 w związku z art. 80 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor ZUS, działając jako organ egzekucyjny, w oparciu o art. 26 § 5 pkt. 2 e.p.e.a. wszczął postępowanie egzekucyjne z rachunku bankowego, poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności będącemu bankiem zajęcia o nr od [...] do [...], na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...],[...]. Odpisy tych tytułów wykonawczych i zajęć zostały doręczone w dniu [...].05.2012 r.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r., określonym jako "skarga na czynności egzekucyjne do organu nadzoru ZUS'' strona skarżąca wniosła o zwrot środków pobranych z konta w ramach wystawionych tytułów wykonawczych. Stwierdziła, że postępowania egzekucyjne zostały wszczęte wobec niej nienależnie. Wskazała, że należności objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi były objęte kontrolą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. zakończonym sporządzeniem protokołu kontroli, w związku z jego ustaleniami strona skarżąca wystąpiła do ZUS we W. o wydanie decyzji w tym zakresie. Ponadto, zażądała szczegółowego rozliczenia konta strony skarżącej. Podniosła w tym piśmie, że nie uchyla się od zapłaty należności, jednak środek egzekucyjny został zastosowany przedwcześnie - nie wyjaśnione bowiem zostały nieścisłości, które zawierał protokół pokontrolny. Wobec powyższego zastosowany środek egzekucyjny stanowi nadużycie. Podniesiono w piśmie, że od postępowania kontrolnego minęły już prawie dwa lata, a do tej pory nie otrzymała - nie licząc protokołu - żadnego innego dokumentu potwierdzającego zakończenie kontroli.

Dyrektor ZUS, kwalifikując powyższe pismo jako zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zarzut wykonania egzekwowanego obowiązku, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. (nr [...]), oddalił te zarzuty jako nieuzasadnione.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. strona skarżąca zakwestionowała powyższe rozstrzygnięcie wnosząc o "cofnięcie postępowania egzekucyjnego, wydanie postanowienia o wysokości składek wynikających po zakończeniu postępowania kontrolnego oraz zwrot kosztów egzekucyjnych poniesionych w związku z tytułami wykonawczymi". Podtrzymała w całości argumenty podniesione w wcześniejszym piśmie z dnia [...].05.2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej we W. (Dyrektor Izby Skarbowej) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że pismo strony skarżącej z dnia [...].05.2012 r. zawierało brak formalny - w postaci braku podpisu drugiego członka zarządu "A". Ponadto treść pisma nie pozwalała na jednoznaczne stwierdzenie, czy w ogóle stanowi ono ten właśnie środek zaskarżenia a jeżeli tak - to które, spośród wymienionych w przepisie art. 33 u.p.e.a., zarzuty zostały podniesione.

Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor ZUS wezwał stronę skarżącą do uzupełnienie braków formalnych pisma oraz wyjaśnieniem treści żądania. Strona skarżąca uzupełniła brak formalny pisma. Natomiast, dopiero na kolejne żądanie wyjaśnienie treści pisma, w odpowiedzi z dnia [...].06.2013 r. wskazała, że idzie o zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a – nieistnienie egzekwowanego obowiązku.

W tym stanie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. (nr [...]), Dyrektor ZUS oddalił zarzut nieistnienia obowiązków wskazanych w tytułach wykonawczych nr od [...] do [...] oraz w tytule wykonawczym nr [...].

W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że zaległości dochodzone na podstawie tych tytułów wykonawczych są należnościami wynikającymi ze złożonych przez stronę skarżącą deklaracji. Ponadto wskazał, zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r., w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek (Dz. U. z 2008 r., Nr 78, poz. 465 ze zm.), ZUS dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy, na podstawie deklaracji oraz raportów łub deklaracji korygującej i raportów korygujących, zgodnie z oznaczeniem dokonanym przez płatnika składek na dokumencie płatniczym, o którym mowa w art. 47 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wyjaśnił, że zgodnie § 13 ust. 1 powołanego rozporządzenia, jeżeli wpłata składek na ubezpieczenia społeczne jest wyższa niż kwota należnych składek z tego tytułu wynikająca z rozliczenia dokonanego w deklaracji za dany miesiąc kalendarzowy, nadwyżkę pozostałą po pokryciu należnych składek na ubezpieczenia społeczne za dany miesiąc kalendarzowy zalicza się proporcjonalnie na pokrycie zaległych należności funduszu emerytalnego i otwartych funduszy emerytalnych, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności.

Podniesiono w uzasadnieniu, że w myśl § 15 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli wpłata składek na zdrowotne jest wyższa niż kwota należnych składek z tego tytułu za dany miesiąc kalendarzowy, nadwyżkę zalicza się na pokrycie zaległych należności z tytułu tych składek począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. Na analogicznych zasadach Zakład zobowiązany jest rozliczać nadwyżki powstałe w skutek wpłat na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Wskazano w uzasadnieniu, że powyższe zasady odnoszą się w niniejszej sprawie do wpłat dokonanych w dniu [...].12.2008 r. w kwocie [...] zł; [...].04.2009 r. w kwocie [...] zł; [...].09.2009 r. w kwocie [...]zł; [...].12.2011 r. w kwocie [...] zł; [...].12.2011 r. w kwocie [...] zł; [...].03.2010 r. w kwocie [...] zł; [...].09.2010 r. w kwocie [...] zł; [...].04.2011 r. w kwocie [...] zł; [...].11.2011 r. w kwocie [...] zł (wpłaty na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych), z dnia [...].03.2012 r. w kwocie [...]zł (wpłaty na ubezpieczenie zdrowotne), z dnia [...].12.2011 r. w kwocie [...]zł (wpłaty na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych), z których jedynie część wpłaconych środków pokryła okresy zaległości dochodzone egzekucyjnie.

Dyrektor ZUS w postaci tabela zobrazował sposób pokrycia poszczególnych dochodzonych egzekucyjnie okresów zaległości dokonanymi wpłatami, a także wskazał kwoty pozostałe jako nieopłacone i w konsekwencji ujęte na tytułach wykonawczych.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. strona skarżąca, zakwestionowała powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie przepisu art. 33 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, iż argumenty strony skarżącej są bezzasadne. Podniosła, że nie złożyła korekt do wszystkich dokumentów rozliczeniowych. Zarzuciła, że skierowanie sprawy na drogę egzekucji administracyjnej było bezpodstawne, ponieważ Wierzyciel nie wydał decyzji - należności wynikały bowiem z deklaracji.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS we W. z dnia [...] sierpnia 2013 r.

W uzasadnieniu, Dyrektor Izby Skarbowej, powołując przepis art. 34 u.p.e.a. wskazał, że w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Jego moc wiążąca rozciąga się również na organ nadzoru. Wyjaśnił także, że w przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym nie wydaje się odrębnych postanowień w sprawie stanowiska wierzyciela.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż zgłoszony przez stronę skarżącą zarzut mieści się w katalogu zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a., stanowisko zaprezentowane w postanowieniu zaskarżonym, jest dla organu drugiej instancji wiążące. Co jest równoznaczne z brakiem możliwości prowadzenia w tym zakresie odrębnego postępowania wyjaśniającego i dokonaniem ponownej oceny zarzutów. To związanie nie ogranicza jednak uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym.

W związku z powyższym, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że skoro Wierzyciel - będący w niniejszej sprawie jednocześnie organem egzekucyjnym - stwierdził, że na koncie "A" w dniu w którym wystawiono tytuły wykonawcze istniało zadłużenie z tytułu składek, uznając tym samym zarzut nieistnienia obowiązku za bezzasadny, organ nadzoru nie miał możliwości ingerencji w to stanowisko. Tym samym nie mógł postąpić inaczej, niż stanowisko to przyjąć.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zakwestionowane postanowienie spełniało wszelkie przewidziane przepisami prawami wymogi formalne, zawierało pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ egzekucyjny wyjaśnił w sposób wyczerpujący mechanizm rozliczania wpłat dokonywanych przez stronę skarżącą wskazując, która wpłata i w jakiej wysokości została zaksięgowana na poszczególne zaległości i w jakiej części zaległości zostały pokryte.

Ponadto Dyrektora Izby Skarbowej wyjaśnił, że nie jest uprawniony do badania okoliczności związanych z przeprowadzoną przez ZUS kontrolą w "A", jak również nie ma legitymacji do oceniania prawidłowości rozliczenia wpłat dokonanych na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych i weryfikacji złożonych deklaracji.

Odnosząc się do podniesionej przez stronę skarżącą okoliczności wniesienia odwołania od upomnienia z wezwaniami do zapłaty należności objętych wskazanymi tytułami wykonawczym, organ wskazał na brak możliwości wniesienia takiego środka zaskarżenia. Ponadto wskazał, że jego wniesienie nie ma wpływu na wszczęcie egzekucji i prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

£

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. strona skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu. Zarzuciła w niej Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie przepisu art. 33 u.p.e.a., bowiem organ drugiej instancji nie zweryfikował i nie ocenił prawidłowości rozliczenia wpłat dokonanych na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto podniosła, że Dyrektor Izby Skarbowej błędnie przyjął, iż okoliczność złożenia korekt dokumentów rozliczeniowych oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie kwot należności wynikających z deklaracji, stanowi podstawę do uznania zarzutu nieistnienia obowiązku za bezzasadny. Podniesiono w skardze, że nie jest prawdą, iż po otrzymaniu upomnienia “A" dokonała korekty deklaracji, od otrzymanych upomnień wniosła odwołanie, w związku z czym brak było podstaw do wszczęcia egzekucji bez wydania decyzji administracyjnej. Ponadto zarzucono organowi drugiej instancji podzielenie stanowiska zaprezentowane przez organ egzekucyjny, bez badania prawidłowości wszczęcia i prowadzenia egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.").

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Ponadto, zgodnie z art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Uwzględniając powyższe regulacje należało przyjąć, że skarga jest zasadna. Sąd dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS – jako wierzyciela i organ egzekucyjny, z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Stosowanie egzekucji administracyjnej ma miejsce wówczas, gdy nałożono na zobowiązanego określone obowiązki a zobowiązany tych obowiązków nie wykonuje dobrowolnie. Organ egzekucyjny obciąża obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

Niniejsza sprawa dotyczy zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w prowadzonym wobec niego postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek zaskarżenia przysługujący jedynie zobowiązanemu, który zgłaszając je może powoływać się na naruszenie istotnych zasad postępowania egzekucyjnego lub niedopuszczalność egzekucji. Mogą zostać one wniesione w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, a zatem są środkiem zaskarżenia służącym zobowiązanemu jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nadto zarzuty mogą być wniesione tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, dalej też: u.p.e.a.). Trzeba również podkreślić, że po upływie siedmiodniowego terminu do zgłoszenia zarzutów nie mogą być one przez zobowiązanego uzupełnione ani nie może on wnieść nowych zarzutów.

Przechodząc do meritum zarzutów należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie strona wniosła zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.)

W postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a., z tym jednak wyjątkiem, że w sytuacji, gdy kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego skupione zostają w jednym podmiocie, to bezprzedmiotowe jest wydawanie przez wierzyciela wszelkich postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów. Pogląd taki znajduje oparcie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. (sygn. I FPS 4/06, LEX 266785).

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji był jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, dlatego bezprzedmiotowym było zajęcie odrębnego stanowiska w sprawie zarzutów. Jednocześnie wyjaśnić należy, że pomimo braku odrębnego postanowienia wierzyciela, wydanego na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., wypowiedź tego organu, w sytuacji, gdy ten skupia w sobie jednocześnie kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego, jest wiążąca dla Dyrektora Izby Skarbowej, w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. Przesłanka wiążącej mocy stanowiska wierzyciela nie ogranicza jednak uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym.

W ocenie sądu, trafnie organ odwoławczy przyjął, że zasadą jest – jak już powiedziano - że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Ta zasad postępowania egzekucyjnego obowiązuje także wówczas, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem. Jakkolwiek postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela nie podlega zaskarżeniu, jest kontrolowane przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Jak już wskazano, zgodnie z powołanymi przepisami sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ostatni z powołanych przepisów daje sądom administracyjnym kompetencję do kontrolowania i uchylenia niezaskarżalnego postanowienia, o ile narusza ono prawo

Jak wynika z akt sprawy, podstawą prawną dochodzonych w drodze egzekucji administracyjnej należności była deklaracja rozliczeniowa złożone przez stronę skarżąca.

Zgodnie z art. 3a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie zobowiązań powstałych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio: 3) z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne.

Stosownie natomiast do § 2 art.3a tej ustawy, w przypadkach, o których mowa w § 1, stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli: 1) w deklaracji rozliczeniowej, zostało zamieszczone pouczenie, że stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; 2) wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1.

Z brzmienia powyższego przepisu art. 3a u.p.e.a. wyprowadzić można wniosek, że są trzy warunki, od których zaistnienia zależy możliwość egzekwowania należności pieniężnych wskazanych w § 1 w trybie tej ustawy na podstawie wskazanych tytułów egzekucyjnych:

1) dochodzona należność musi wynikać z dokumentu wskazanego w art. 3a u.p.e.a. § 1 u.p.e.a. (min. deklaracji rozliczeniowej);

2) w dokumencie tym zostało zamieszczone pouczenie, że stanowi one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego;

3) wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1p.e.a.

W rozpatrywanej sprawie naruszono art. 3a § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wydanie tytułów wykonawczych w oparciu o deklaracje złożone przez dłużnika - w sytuacji, gdy nie zawierały one pouczenia, iż stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Wierzyciel w wystawionych tytułach wykonawczych wskazał w rubryce 30 kwadrat 2, że podstawę prawną objętych nimi należności stanowią deklaracje rozliczeniowe złożone przez stronę skarżącą. Treść art. 3a § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nadana nowelizacją z dnia 30 listopada 2001 r. wskazuje, że tą formę egzekucji administracyjnej stosuje się do należnych składek na ubezpieczenie społeczne. Przepis ten należy jednak rozumieć w ten sposób, że po dniu 30 listopada 2001 r. tytuły wykonawcze mogą być wystawione na podstawie deklaracji rozliczeniowej, o ile zawierały pouczenie, że stanowią podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym razie nie mogą stanowić takiej podstawy.

W świetle tego unormowania należy wskazać, że jedyne znajdujące się w aktach sprawy kopie deklaracji rozliczeniowych (ZUS DRA) - złożone przez stronę skarżącą w dacie obowiązywania znowelizowanego art. 3a § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie zawierają pouczenia, zgodnego z treścią wyżej powołanego przepisu. Zatem istniały prawne przeszkody do zastosowania do kwot ujętych we wskazanych deklaracjach egzekucji administracyjne, bez wydanie decyzji określających zaległości w opłaceniu składek na ubezpieczenie społeczne.

Z tych względów sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzającej je postanowienie organu pierwszej instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Orzeczenie w pkt III znajduje umocowanie w art.151 p.p.s.a.