Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 414/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1-2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 223 par. 2 pkt 1, art. 150 par. 1a-2, art. 162 par. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski Sędziowie WSA Katarzyna Wolna – Kubicka WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st.sekr. sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia (...) grudnia 2010r. orzeczono o solidarnej odpowiedzialności A. P. za zaległości podatkowe Spółki "A" Sp. z o.o. Przesyłka zawierająca powyższą decyzję została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu (...) grudnia 2010r. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, z powodu niemożliwości doręczenia tej przesyłki adresatowi, pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym nr (...). Zawiadomienie o tym fakcie pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata dwukrotnie: (...) grudnia 2010r., (...) stycznia 2011r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki przez adresata w wymienionym terminie Urząd Pocztowy dokonał jej zwrotu do nadawcy.

W związku z powyższym na podstawie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz.60 ze zm. dalej zwanej: O. p.) po spełnieniu warunków wynikających z treści art. 150 § 1 pkt 1 i § 1a O. p. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. uznał doręczenie przedmiotowej decyzji za dokonane z dniem (...) stycznia 2011r.

Pismem z dnia (...) stycznia 2011r. (data wpływu do urzędu (...) stycznia 2011r.) A. P. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z prośbą o wyznaczenie kolejnego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz ponowne przekazanie ewentualnej korespondencji kierowanej przez organ podatkowy na jej adres, jako powód podając nieobecność w miejscu zamieszkania w okresie od (...) grudnia 2010r. do (...) stycznia 2011 r.

Pismem z dnia (...) lutego 2011r. Nr (...) (doręczonym Stronie w dniu (...) lutego 2011r.) organ podatkowy powiadomił A. P., że spełnienie Jej prośby nie jest możliwe, z uwagi na fakt, że postępowanie podatkowe o sygnaturze (...) zostało zakończone decyzją z dnia (...) grudnia 2010r. doręczoną Stronie w dniu (...) stycznia 2011r. w trybie art. 150 § 2 O. p.

Pełnomocnik A. P. w dniu (...) lutego 2011r. złożył w kancelarii Urzędu Skarbowego we W. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia (...) grudnia 2010r. nr (...) wraz z odwołaniem od tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w dniu (...) grudnia 2010r. wysłane zostało do A. P. zawiadomienie o wyznaczeniu terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, które to Strona postępowania odebrała w przeddzień zaplanowanego wyjazdu zagranicznego. Nie mogła zatem ustosunkować się do pisma bez swojej winy. Nie mogła również ustanowić w tym czasie pełnomocnika. Zaznacza także, iż z tego zawiadomienia nie wynikało kiedy zostanie wydana decyzja. W dalszej części wniosku podnosi, że decyzja została wydana w dniu (...) grudnia 2010r. tj. w okresie gdy A. P. przebywała za granicą ((...) grudnia 2010 – (...) stycznia 2011r.), zatem nie miała możliwości jej odbioru i zapoznania się z nią. Zdaniem pełnomocnika czasowa nieobecność w miejscu pobytu, krótsza niż dwa miesiące nie skutkuje obowiązkiem poinformowania przez Stronę organu podatkowego o tym fakcie, ani też ustanowienia pełnomocnika do doręczeń. W przedmiotowym wniosku pełnomocnik zaznaczył również, że wyjazd A. P. był od dawna zaplanowany, wiązał się z wielomiesięcznymi przygotowaniami, załatwianiem spraw organizacyjnych oraz ponoszeniem licznych kosztów. Do przedmiotowego wniosku załączono kserokopię 1, 6-7 strony paszportu nr (...), wydanego przez Wojewodę W. na nazwisko A. P., w którym na str. 7 widnieją pieczęcie potwierdzające Jej pobyt na (...) w okresie od (...) grudnia 2010r. (odręczna adnotacja – wjazd), (...) stycznia 2011r. (adnotacja odręczna – wyjazd), kserokopię biletu lotniczego wystawionego na nazwisko A. P. przez linie lotnicze (...) na trasie (...) ((...) stycznia – (...) stycznia).

W piśmie z dnia (...) marca 2011r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu, pełnomocnik zaznaczył, że wyjazd A. P. był "elementem terapii". Do pisma załączył zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu (...) marca 2011r. przez lekarza psychiatrę, z którego wynika, że A. P. jest pacjentką poradni od dnia (...) listopada 2010r. z rozpoznaniem zaburzeń typu depresyjnego. Zgodnie z niniejszym zaświadczeniem wyjazd za granicę był jednym z elementów Jej leczenia.

Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2011r., na podstawie art. 163 § 1 w związku z art. 162 § 1 i § 2 O.p. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu Organ II instancji podniósł, iż bezspornie termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia (...) grudnia 2010r., został przez A. P. uchybiony. Przedmiotowa decyzja została prawidłowo uznana za doręczoną w trybie art. 150 § 2 O. p. w dniu (...) stycznia 2011 r.

Zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 O. p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem termin ten w przedmiotowej sprawie upłynął (...) stycznia 2011 r.

Wyżej wymieniony termin do wniesienia odwołania jest terminem procesowym, gdyż określa termin do dokonania czynności procesowej - wniesienia odwołania. Gdy czynność procesowa nie zostanie przez stronę dokonana w terminie, zachodzi wówczas uchybienie terminu w postępowaniu podatkowym powodujące bezskuteczność prawną tejże czynności procesowej. Instytucją procesową której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest uregulowana w art. 162 O. p.

- instytucja przywrócenia terminu.

Zgodnie z treścią art. 162 § 1, § 2 O. p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

W świetle powołanych przepisów organ podatkowy oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu winien zbadać następujące przesłanki: uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy, wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu i dopełnienie wraz z przedmiotowym wnioskiem czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, brak winy strony jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przesłanka taka zaistnieć może tylko w sytuacji, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, na pokonanie której strona nie miała wpływu. Taką przeszkodą może być siła wyższa np. powódź, oraz niektóre zdarzenia losowe, których strona nie mogła przewidzieć i im zapobiec i których konsekwencją było to, że nie mogła samodzielnie dokonać czynności procesowych, ani też skorzystać z pomocy innych osób w ich dokonaniu.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, w przedmiotowej sprawie A. P. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem Organu II instancji przytoczona, przez pełnomocnika argumentacja oraz załączona dokumentacja potwierdzają jedynie problemy zdrowotne A. P., oraz fakt Jej pobytu poza granicami kraju w okresie od (...) grudnia 2010 r. do (...) stycznia 2011 r., nie uprawdopodabniają jednak, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez winy Strony. Analiza akt sprawy wykazała jednoznacznie, że A. P. posiadała wiedzę o toczącym się postępowaniu podatkowym w przedmiocie orzeczenia Jej odpowiedzialności za zaległości Spółki "A" Spółka z o.o. w likwidacji z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) oraz podatku od towarów i usług. Ponadto potwierdzenie odbioru zawiadomienia wydanego w trybie art. 200 § 1 O. p. wskazuje, że Strona postępowania została poinformowana o uprawnieniach wynikających z powyższego przepisu prawa podatkowego w dniu (...) grudnia 2010 r., a nie jak wskazuje we wniosku pełnomocnik, w przeddzień wyjazdu. Strona zatem miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału. Otrzymując powyższe zawiadomienie będące czynnością organu podatkowego poprzedzającą wydanie decyzji Strona winna mieć świadomość, że organ podatkowy zakończył czynności gromadzenia materiału dowodowego i po wypowiedzeniu się Strony zmierza do zakończenia postępowania wydaniem orzeczenia w przedmiotowym zakresie. Problemy zdrowotne A. P. oraz wyjazd za granicę, jak wynika z uzasadnienia wniosku a także z załączonej dokumentacji medycznej, nie były zdarzeniem nagłym, uniemożliwiającym Stronie podjęcie jakichkolwiek działań w kwestii zabezpieczenia swoich interesów jako strony postępowania podatkowego. Organ II instancji podziela stanowisko pełnomocnika, iż w oparciu o art. 147 § 1 ustawy O. p. Strona nie miała obowiązku ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń. Jednakże zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. A. P. mając świadomość ponad miesięcznego pobytu poza miejscem zamieszkania w okresie prowadzonego przez organ podatkowy postępowania podatkowego, z dbałości o zabezpieczenie swojej sytuacji jako Strony tegoż postępowania powinna zadbać o odbiór kierowanej do niej korespondencji oraz podejmowanie dalszych czynności związanych z tym postępowaniem. Strona miała też możliwość powiadomienia o fakcie wyjazdu organ prowadzący postępowanie w przedmiotowej sprawie i zasięgnięcia (w przypadku braku wiedzy z zakresu prawa podatkowego) informacji co do przewidywanego terminu wydania decyzji oraz co do możliwości podjęcia ewentualnych działań mogących zabezpieczyć jej interesy. Właśnie obowiązek zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych nakazywał, w przypadku zaistniałej sytuacji podjęcie przez Stronę takich działań. Strona jednakże mimo wystarczającego czasu takich działań nie podjęła.

Zatem w opinii Dyrektora Izby Skarbowej brak możliwości odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia (...) grudnia 2010r. nr (...), z powodu pobytu poza miejscem zamieszkania wbrew argumentacji pełnomocnika nie dowodzi, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji nastąpiło bez winy Strony. Wyjazd może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu jedynie gdy jest on związany ze zdarzeniem nagłym, uniemożliwiającym podjęcie działań, w tym odbiór decyzji, wniesienie odwołania, albo wyznaczenie innej osoby do tych czynności. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z uzasadnienia wniosku wyjazd ten był zaplanowany z dużym wyprzedzeniem.

Pełnomocnik A. P. wniósł skargę na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów art. 121, 122, 168, 169 § 1, 147 § 1, 162 O.p.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej podnosi, iż w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy w ogóle doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania. Wskazuje, że na str. 4 uzasadnienia postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w P. wyjaśnia, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu (...) stycznia 2011r. Z powyższego uzasadnienia wynika również, że A. P. pismem z dnia (...) stycznia 2011r. (data wpływu do urzędu (...) stycznia 2011r.) zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z prośbą o ponowne wyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału oraz przekazanie ewentualnej korespondencji kierowanej przez organ podatkowy na jej adres zamieszkania podczas jej nieobecności w dniach (...) grudnia 2010r. do (...) stycznia 2011 r. Pismem z dnia (...) lutego 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. powiadomił A. P., że spełnienie tej prośby nie jest możliwe, gdyż postępowanie podatkowe o sygnaturze (...) zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia (...) grudnia 2010r., doręczonej Stronie w dniu (...) stycznia 2011r., w trybie art. 150 § 2 O. p.

Zdaniem pełnomocnika Skarżącej powyższe pismo organu podatkowego było zupełnie błędne, gdyż oprócz powołanej wyżej informacji powinno zawierać zapytanie czy pismo A. P. z dnia (...) stycznia 2011 r. należy potraktować jako odwołanie i w takim przypadku winno zawierać wezwanie do uzupełnienia braków, przez złożenie prawidłowego odwołania. Powołując się na wyrok WSA 2009-01-19 Warszawa LEX nr 506634 pełnomocnik podnosi, że pismo złożone przez stronę w organie podatkowym I instancji w terminie przewidzianym do złożenia odwołania, w którym kwestionuje Ona zasadność rozstrzygnięcia w doręczonej jej decyzji podatkowej I instancji, należy uznać za odwołanie od tej decyzji, chociażby nie spełniało ono wszystkich warunków przewidzianych dla odwołania, jeśli w zakreślonym przez organ terminie strona potwierdzi, że jest to jej odwołanie i uzupełni jego treść.

Pełnomocnik podnosi, że pismo A. P. z dnia (...) stycznia 2011 r., w którym wykazała chęć udziału w postępowaniu, w połączeniu z jej stanowiskiem wyrażonym w piśmie z dnia (...) grudnia 2010 r., wskazywało na to, że nie zgadza się z jakimkolwiek stanowiskiem organu wskazującym na jej odpowiedzialność opartą o przepis art. 116 O. p. Zatem zdaniem pełnomocnika Skarżącej odwołanie załączone do wniosku w dniu (...) lutego 2011 r. winno zostać uznane jako złożone w terminie.

W dalszej części skargi pełnomocnik podnosi zarzut naruszenia przez organ podatkowy przepisów prawa, w szczególności art. 162 O. p. Podkreśla, że przepis ten nie wymaga udowodnienia braku winy w uchybieniu terminu, a jedynie uprawdopodobnienie braku winy w złożeniu odwołania w uchybionym terminie.

Ponadto pełnomocnik stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia ograniczył się jedynie do analizy samego faktu wyjazdu strony za granicę, pomijając zupełnie stan zdrowia A. P. i związek przyczynowy pomiędzy wyjazdem zagranicznym a stwierdzoną chorobą. Pełnomocnik wskazuje, że Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Nie zgadza się z zarzutem, że strona nie dbała o swoje interesy w postępowaniu podatkowym, gdyż po powrocie niezwłocznie zwróciła się z pismem do Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. (pismo z dnia (...) stycznia 2011 r.). Podnosi, że wyjazd Skarżącej związany był z terapią, oraz że Strona nie miała obowiązku zawiadamiania o wyjeździe Urzędu Skarbowego. Wskazuje także że Skarżąca nie mogła wyręczyć się podczas swojej nieobecności w miejscu zamieszkania inną osobą, zaznaczając w tym miejscu, iż fakt leczenia psychiatrycznego przez osoby korzystające z porad lekarskich i leczenia psychiatrycznego jest skrzętnie ukrywany.

W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno postanowienia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala, więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Biorąc pod uwagę przywołane kryteria kontroli sądowoadministracyjnej, nie można było utrzymać w obrocie prawnym zaskarżonego postanowienia.

Istotne w sprawie jest ustalenie, czy organ odwoławczy zasadnie uznał, że w rozpatrywanym przypadku doszło do uchybienia ustawowego terminu do wniesienia odwołania i braki jest przesłanek do jego przywrócenia. Kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania można bowiem rozważyć po ustaleniu, że termin skutecznie rozpoczął bieg.

Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O. p., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Jeżeli w zakreślonym terminie strona nie złoży odwołania, decyzja uzyskuje przymiot ostateczności i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości decyzji ostatecznej.

Sąd podziela stanowisko Organu II instancji, iż odwołanie od decyzji z dnia (...) grudnia 2010r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Przesyłka zawierająca odpis decyzji z dnia (...) grudnia 2010r. została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu (...) grudnia 2010r. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, z powodu niemożności doręczenia tej przesyłki adresatowi pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Zawiadomienie o tym fakcie pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata dwukrotnie: (...)

W myśl art. 150 § 1a O.p. adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu grudnia 2010r. i (...) stycznia 2011r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki przez adresata w wymienionym terminie Urząd Pocztowy dokonał jej zwrotu do nadawcy. pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni.

Ponowne awizowanie o pozostawieniu przesyłki, o którym mowa w art. 150 § 1a O.p. nie jest zdarzeniem, z którym ustawa wiąże obowiązek nowego, odrębnego liczenia terminu. Ten termin jest jeden i wynika z art. 150 § 1 w związku z art. 150 § 2 in fine O.p. (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 maja 2010 r., II FSK 70/09).

W związku z powyższym zostały spełnione warunki wynikające z treści art. 150 O.p. i zasadnie Organ II instancji uznał doręczenie przedmiotowej decyzji za dokonane w dniu 14 stycznia 2010 r. A zatem termin do złożenia odwołania od decyzji upływał z dniem (...) stycznia 2011 r. Pismo strony, które wpłynęło do Urzędu w dniu (...) stycznia 2011 r. niezależnie od jego treści zostało złożone po upływie terminu.

Sąd uznał jednak za niezasadne stanowisko Organu II instancji w kwestii odmowy przywrócenia terminu.

W myśl art. 162 § 1 O. p. dla przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności niezbędne jest łączne spełnienie następujących warunków: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony przywrócony termin. Stosownie do art. 162 § 1 O. p w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Organ II instancji uznał, iż w rozpoznawanej sprawie ta przesłanka nie została spełniona.

W świetle zebranego materiału dowodowego Sąd nie podziela tego stanowiska.

Decyzja z dnia (...) grudnia 2010 r. została doręczona Skarżącej w sposób określony w art. 150 O.p., który umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu.

Instytucja doręczenia przez awizo opiera się na wzruszalnym domniemaniu prawnym, że doręczane pismo dotarło do rąk adresata. Przekonanie Organu o prawidłowości tego doręczenia nie wyłącza zatem możliwości dowodzenia, że pismo nie doszło do adresata. Temu celowi służy instytucja przywrócenia terminu. Obalenie domniemania nie oznacza, że zakwestionowane doręczenie nie zostało dokonane, ale powoduje uchylenie skutków biegu terminu, jakie wiąże się z tym doręczeniem. Dowód nadania listu poleconego lub ekspresowego (przesyłki rejestrowanej) oraz pozostawienia w skrzynce pocztowej zawiadomienia o jego nadejściu nie są dowodami doręczenia oświadczenia woli zawartego w tym liście. Można je wszakże potraktować, jako dowody prima facte. Skoro nadawca listu przedstawił dowód nadania przesyłki w urzędzie pocztowym i adresat został zawiadomiony o nadejściu tej przesyłki oraz miejscu jej odbioru, to można stąd wnosić, że miał on możliwość zapoznania się z jej treścią. To domniemanie faktyczne może być jednak obalone przez wykazanie, że adresat o nadejściu przesyłki nie wiedział lub nie miał możliwości jej odebrania, np. z powodu nieobecności.

Oznacza to, że w celu uchylenia się od negatywnych następstw przyjętej przez ustawodawcę fikcji prawnej strona musi uprawdopodobnić, że nie wiedziała o złożeniu pisma. Konieczne jest poparcie twierdzenia o braku informacji o złożeniu pisma w urzędzie dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie.

W ocenie Sądu Skarżąca uprawdopodobniła te okoliczności. Fakt pobytu Skarżącej w okresie od (...) grudnia 2010 r. do (...) stycznia 2011 r. za granicą został należycie udokumentowany i jest bezsporny. Zawiadomienie o wyznaczeniu stronie terminu do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego z dnia (...) grudnia 2010 r. zostało doręczone Skarżącej w dniu (...) grudnia 2010 r. W związku z tym 7-dniowy termin do zajęcia stanowiska w sprawie upływał (...) grudnia 2010 r. Skarżąca wyjechała za granicę w dniu (...) grudnia 2010 r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zaświadczeń lekarskich wynika, że Skarżąca od (...) listopada leczy się z powodu zaburzeń depresyjnych. Biorąc pod uwagę charakter schorzenia można przypuszczać, że stan zdrowia Skarżącej mógł uniemożliwić Jej ustosunkowanie się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nadto jak wynika z niekwestionowanych twierdzeń Skarżącej, popartych zaświadczeniami lekarskimi w okresie od września do grudnia 2010r. Jej samopoczucie psychiczne i fizyczne było bardzo złe, utrudniające normalne funkcjonowanie. Z uwagi na stan zdrowia Skarżąca nie mogła odpowiednio zająć się sprawą wszczętego przeciwko Niej postępowania. Natomiast decyzja została wydana w dniu (...) grudnia 2010r., kiedy Skarżąca przebywała za granicą. Jest oczywiste, że nie miała możliwości jej odbioru i zapoznania się z jej treścią. Podkreślić należy, że wyjazd Skarżącej był elementem terapii.

Orzecznictwo też stoi na stanowisku, "że dwukrotne awizowanie przesyłki poleconej zawierającej oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy stwarza jedynie domniemanie faktyczne możliwości zapoznania się przez pracownika z treścią takiego oświadczenia, jednak domniemanie to może być obalone pracownika przez przeprowadzenia dowodu na okoliczności braku możliwości zapoznania się z treścią oświadczenia pracodawcy przed upływem terminu na podjęcie przesyłki poleconej zawierającej to oświadczenie, mimo jej dwukrotnego awizowania" (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009r., II PZP 3/09, Lex nr 519963).

Z treści art. 162 § 1 O. p. wynika, że dla przywrócenia terminu nie jest wymagane udowodnienie baku winy, co słusznie podnosi pełnomocnik Skarżącej, lecz wystarczy jego uprawdopodobnienie. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, co powoduje, że nie daje on pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o pewnym fakcie. Jest to więc środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (por. B. Gruszczyński: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wyd. LexisNexis Warszawa 2004, str. 486). Zatem uprawdopodobnienie nie musi dawać pewności, lecz tylko uwiarygodnić twierdzenie o jakimś fakcie.

Sąd nie zgadza się z twierdzeniem Organu, że Skarżąca powinna się liczyć z wydaniem decyzji. W myśl art. 200 § 1 O. p. przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z formalnego punktu widzenia jeżeli strona nie wypowie się w wyznaczonym terminie, organ podatkowy już następnego dnia po upływie tego terminu może wydać decyzję. Nie oznacza to jednak, że Skarżąca musiała przewidzieć, iż taka decyzja zostanie wydana w tym terminie.

Mając na uwadze powyższe argumenty Sąd uznał, iż Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, wobec niespornego faktu Jej nieobecności w miejscu zamieszkania, w okresie kiedy mogła się ona zapoznać z treścią doręczonej Jej przez awizo decyzji.

Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.