Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1103/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2 ust. 1, ust. 2a, ust, 2b i ust. 3; art.3;
journal: Dz.U. 1992 nr 68 poz 341
law: Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych.
article: art. 12; art. 28 ; art. 75 par 1; art. 80; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2008 r. Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., art. 2 ust. 2a, ust. 3 ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm. dalej jako u.g.z.w.) po rozpatrzeniu wniosku z [...] grudnia 2007 r. R. Sp. z o.o. (dalej jako skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia, że gry prowadzone na automatach Super Reel Magic nr 18774 i Daytona 300 nr 306533 znajdujące się w posiadaniu firmy R. Sp. z o.o. z siedzibą w G., ul. [...], są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.

[...] sierpnia 2007 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo Urzędu Celnego w G. z [...] sierpnia 2007 r. z prośbą o rozstrzygnięcie w trybie art. 2 ust. 3 u.g.z.w. charakteru gier urządzanych na automatach: Super Reel Magic nr 18774 i Daytona 300 nr 306533 znajdujące się w posiadaniu skarżącej.

Złożenie przedmiotowego wniosku związane było z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez pracowników Referatu Karno-Skarbowego Urzędu Celnego w G. w R. w K. przy ul. [...], w którym funkcjonowały ww. automaty.

W związku z powyższym organ wszczął postępowanie celem wydania wnioskowanego rozstrzygnięcia.

W piśmie z [...] października 2007 r. prezes skarżącej spółki podał, że przedmiotowe automaty nie wypłacają monet i nie umożliwiają uzyskania nagród rzeczowych w postaci przedłużenia czasu gry. Odwołał się przy tym do opinii [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w S.

Decyzją z [...] grudnia 2007 r. Minister Finansów rozstrzygnął, że gry prowadzone na przedmiotowych automatach są grami w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że gry prowadzone na ww. automatach są grami na urządzeniach elektromechanicznych. Ustalając przebieg gier na tych automatach organ odwołał się do opinii wydanej przez [...] Zespół Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w S., sprawozdania z badań wystawionego przez Urząd Dozoru Technicznego Centralne Laboratorium Dozoru Technicznego w P. i wyjaśnień prezesa skarżącej spółki J. M. Automaty wyposażone są we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 i 5 zł. Po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę. W przypadku wygranej uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, za które może prowadzić dalszą grę bez ponoszenia dodatkowych opłat. Automaty mają zamontowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Wnosząc opłatę za grę gracz ma jedynie prawo do rozpoczęcia gry o czasie zależnym od przypadku. Celem i wygraną jest kontynuowanie (przedłużenie) gry, jednakże nie dłużej niż pozwala na to wbudowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Przegraną jest krótsza gra, a wygraną możliwość jej kontynuowania. Przy czym – w ocenie organu – nie ma istotnego znaczenia fakt, czy tak rozumianą wygraną można skonsumować rozpoczynając nową grę, czy też grając dalej w tę samą grę, czyli przechodząc na dalsze etapy gry. Fakt ograniczenia maksymalnego czasu gry – zdaniem organu – w żadnym wypadku nie powoduje, iż taka wygrana traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wnosiła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji stwierdzającej, że gry prowadzone na automatach "Super Reel Magic" nr 18774, "Daytona 300" nr 306533 nie są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła:

1. rażącą obrazę przepisów art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. mającą oczywiście wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;

2. rażącą obrazę przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. mającą oczywiście wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia;

3. rażącą obrazę przepisu art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. mającą oczywisty wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia;

4. oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonego materiału dowodowego.

Uzasadniając postawione zarzuty skarżąca wskazała, że przedmiotowe urządzenia są przedmiotem dzierżawy przez skarżącą, a zatem w postępowaniu stroną poza skarżącą winien też być właściciel tych urządzeń – F. Tymczasem podmiotowi temu nie doręczono jakiegokolwiek zawiadomienia o toczącym się postępowaniu. Obarczenie postępowania administracyjnego rażąco wadliwym oznaczeniem strony, powinno – w ocenie skarżącej – skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ nie podjął kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, natomiast opinię [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych ocenił wybiórczo. Zdaniem skarżącej opinia ta była jedynym miarodajnym materiałem dowodowym w sprawie, a organ nie przyjął kategorycznych twierdzeń biegłego. Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę, że przedmiotowe urządzenia nie były przedmiotem badań Urzędu Dozoru Technicznego Centralnego Laboratorium Dozoru Technicznego w P. W ocenie skarżącej organ dokonał błędnych ustaleń fatycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, pozostających w opozycji do zgromadzonego materiału dowodowego. Czas trwania gry jest bowiem stały i z góry określony, zaś celem gry jest satysfakcja. Uznanie za wygraną rzeczową wykorzystania czasu używania urządzenia już uprzednio opłaconego, jest zdaniem skarżącej obarczone błędem logicznym. Naczelną zasadą gry jest reguła, że kończy się ona w każdym razie po upływie czasu, za który opłacił gracz. Wynik gry nie wpływa w jakikolwiek sposób na możliwość przedłużenia opłaconego czasu. Ilość uzyskanych punktów w grze nie ma więc żadnego wpływu na jej przedłużenie, a co najwyżej na skrócenie, w przypadku utraty punktów przed upływem czasu gry.

Po upływie wyznaczonego z góry czasu konieczne jest uiszczenie kolejnej opłaty. Konkludując skarżąca stwierdziła, że prowadząc grę na przedmiotowych automatach nie można osiągnąć ani wygranej pieniężnej ani tym bardziej rzeczowej, zaś organ nie udowodnił, że gra przynosi graczowi wymierną korzyść majątkową.

Pismem z [...] lutego 2008 r. skarżąca wnosiła o przeprowadzenie rozprawy zamiejscowej celem wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin objętych przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy urządzeń do gry.

Decyzją z [...] marca 2008 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ ustalił, że w przypadku wygranej tj. uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów, grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, za które może prowadzić dalszą grę. Po upływie wykupionego czasu gry automaty wyłączają się bez względu na wynik gry. Po dokonaniu dodatkowej opłaty grę można kontynuować, a niewykorzystane w poprzedniej grze kredyty zostają przeniesione na poczet kolejnej gry, sumując się z nowymi kredytami. Tym samym gracz rozpoczyna nową grę ze zwiększoną pulą punktów kredytowych. W ocenie organu wygraną jest możliwość kontynuowania uprzednio rozpoczętej gry przy zwiększonym poziomie trudności, wymagającym większych umiejętności, bez konieczności dokonywania nowej opłaty. Nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy różnica między kontynuacją tej samej czy rozpoczęciem nowej gry. Od strony grającego – zdaniem organu – chodzi w tych grach o to samo – żeby grać jak najdłużej. Przegraną jest krótsza gra, a wygraną możliwość jej kontynuowania i dlatego nie ma znaczenia fakt, czy tak rozumianą wygraną można skonsumować rozpoczynając nową grę, czy też grając dalej w tę samą grę.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ wskazał, że stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie rozstrzygnięcia charakteru gier na ww. automatach jest podmiot, który gry na tych automatach organizował. Oznacza to, że postępowanie toczy się z udziałem właściwego podmiotu, a zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu, będącego stroną postępowania.

Organ uznał, że rozpatrując sprawę wziął pod uwagę całość zebranego materiału dowodowego, w tym opinię [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w S., sprawozdanie z badań wystawione przez Urząd Dozoru Technicznego Centralne Laboratorium Dozoru Technicznego w P. oraz wyjaśnienia J. M. – prezesa R. Sp. z o.o. zawarte w protokole przesłuchania podejrzanego z [...] maja 2007 r.

W ocenie organu szczegółowa analiza gier przedstawionych w ww. dokumentach pozwala stwierdzić, że dotyczą one automatów działających na takich samych zasadach. Organ zwrócił także uwagę, że nie zakwestionował przedstawionego w ww. opinii przebiegu gier, nie podzielił jedynie ogólnej opinii biegłego, że fakt wprowadzenia czasowego ogranicznika maksymalnego czasu gry powoduje, iż w przedmiotowych grach nie występują wygrane w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zdaniem organu, skoro czas gry zależy od losowo zdobywanych punktów, to nie może być on zawsze taki sam. W przypadku przedmiotowych gier określona jest jedynie maksymalna granica czasu przez jaki będą prowadzone gry, a nie jest wskazany stały czas, przez który grający będzie miał na pewno możliwość gry. Zdobywane punkty kredytowe zwiększają ogólną pulę tych punktów, stwarzając większą szansę pełnego wykorzystania maksymalnego czasu gry. Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że przeprowadzenie rozprawy zamiejscowej celem wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin nie było konieczne. Stan faktyczny został wyczerpująco wyjaśniony i jest bezsporny, zaś materiał dowodowy w oparciu o który zostało podjęte rozstrzygnięcie wszechstronnie oceniony. Zdaniem organu żądanie skarżącej przeprowadzenia dowodu dotyczy okoliczności stwierdzonych już innymi dowodami.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wnosiła o:

1. stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z [...] grudnia 2007 r., z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Ministra Finansów z [...] grudnia 2007 r., na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego oraz wydatków pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. rażącą obrazę przepisów art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ewidentnie wadliwe oznaczenie stron postępowania, w wyniku którego pominięto w toku postępowania stronę, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.p.s.a.;

2. rażącą obrazę przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. rażącą obrazę przepisu art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4. rażącą obrazę przepisu art. 80 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy;

5. rażącą obrazę przepisu art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie sprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia co oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;

6. błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, mającą oczywiście wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia do gry, umożliwiają prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.

Skarżąca podtrzymała, wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowisko, że stroną niniejszego postępowania powinien być właściciel przedmiotowych automatów, albowiem każde rozstrzygnięcie dotyczące przedmiotu własności dotyczy przede wszystkim właściciela. Powtórzyła również zarzut nieprzeprowadzenia przez organ jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Całość materiału dowodowego, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, została zgromadzona bowiem tylko i wyłącznie przez Urząd Celny w G. w postępowaniu karno-skarbowym, toczącym się przeciwko osobie fizycznej – J. M. Strona została pozbawiona zatem prawa czynnego udziału w postępowaniu, a powołany przez organ dowód z przesłuchania strony nigdy nie został przeprowadzony. Skarżąca zwróciła także uwagę, że pismem z [...] lutego 2008 r. przedłożyła sprawozdania z badań technicznych, innego aniżeli numerycznie oznaczone urządzenia będące przedmiotem niniejszego postępowania, lecz o analogicznej konstrukcji. Organ nie odniósł się do tego pisma, nie wyznaczył terminu rozprawy i pozbawił skarżącą możliwości złożenia końcowego oświadczenia w sprawie oraz ewentualnego przedłożenia nowych dowodów w sprawie.

Skarżąca powtórzyła zarzuty o oparciu decyzji na wadliwie zgromadzonym, niekompletnym oraz nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym. Organ, w jej ocenie, w sposób rażąco arbitralny, jedynie wybiórczo, ocenił opinię [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych nr [...] oraz opinię uzupełniającą, ignorując wnioski postawione przez biegłego. Organ zignorował również ustalenia, jakie zostały dokonane w sprawozdaniu z badań przeprowadzonych [...] listopada 2007 r. przez Urząd Dozoru Technicznego Centralnego Laboratorium Dozoru Technicznego w P., dotyczących urządzenia Super Reel Magic. Zgodnie z wnioskami biegłych "wygrane nie powodują wydłużenia czasu gry ponad czas wykupiony". Nie odniósł się również do rozbieżności występujących pomiędzy ustaleniami zaprezentowanymi w opinii nr [...] i w opinii przedłożonej przez skarżącą, a wnioskami opinii sporządzonej [...] grudnia 2004 r.

Nawiązując do błędnych ustaleń faktycznych skarżąca ponownie podkreśliła, że maksymalny czas trwania gry jest stały i z góry określony. Opłacony czas nie ulega przedłużeniu w żaden sposób związany z wynikiem gry. Czas używania urządzenia zależy wyłącznie od wysokości pierwotnie uiszczonej opłaty. Bez uiszczania opłaty nie jest możliwe ani rozpoczęcie, ani kontynuowanie gry. Celem samej gry jest satysfakcja, nie ma w niej wygranej, albowiem urządzenie stanowi symulator czasowy. Zdaniem skarżącej błędem logicznym jest przyjęcie, że możliwe jest kontynuowanie gry. Kontynuować można wyłącznie czynność przerwaną. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy gracz nie ma możliwości kontynuowania gry po upływie wykupionego czasu gry bez uiszczenia ponownie opłaty. Wykorzystywanie przez klienta opłaconego już czasu gry nie może być uznane – w ocenie skarżącej – za korzyść.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. skarżąca podała, że organ nie wyjaśnił dlaczego wyciąga wnioski z opinii biegłych, diametralnie różne od zaprezentowanych przez biegłych. W uzasadnieniu zabrakło również wnikliwej analizy dopuszczonych wadliwie, jako dowód w sprawie zeznań J. M.

W zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżąca wskazała, że naczelną zasadą gry jest reguła, że kończy się ona w każdym razie po upływie czasu, za który zapłacił gracz. W momencie wynajęcia przez klienta urządzenia ma on możliwość prowadzenia gry przez ściśle określony z góry czas. Wynik gry nie wpływa w jakikolwiek sposób na możliwość przedłużenia opłaconego czasu. Jedynie brak zręczności gracza może spowodować krótszy czas gry. Zatem dodatni wynik osiągnięty przez gracza nie powoduje zmiany, z góry wyznaczonego czasu gry. Po upływie wyznaczonego z góry czasu konieczne jest uiszczenie kolejnej opłaty.

Skarżąca zwróciła również uwagę, że organ nie określił jaką wymierną korzyść majątkową wygrana przynosi graczowi.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Odpowiadając na kwestionowane przez skarżącą powoływania się przez organ na znajdującą się w aktach sprawy opinię techniczną wydaną przez Urząd Dozoru Technicznego Centralne Laboratorium Dozoru Technicznego w P., organ wskazał, że skarżąca sama przedłożyła opinie techniczne w ramach prowadzonego postępowania karno-skarbowego, dotyczącego urządzania gier na automatach znajdujących się w jej posiadaniu. Przypomniał również, że to organ rozstrzyga, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy dana okoliczność została udowodniona, a nie czyni tego biegły czy strona.

Organ zwrócił również uwagę, że skarżąca korzystała z przysługującego jej prawa czynnego udziału w postępowaniu, czego dowodem są jej pisma zawierające wyjaśnienia i uwagi. Oznacza to, że nie doszło do naruszenia przez organ, w trakcie prowadzonego postępowania, przepisu art. 10 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organ administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa, w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.

Dokonując oceny wniesionej przez R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. skargi na decyzję Ministra Finansów z [...] marca 2008 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy uznać, że organ w sposób prawidłowy określił stronę niniejszego postępowania. Jest nią spółka R. Sp. z o.o. z siedzibą w G.

Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie prezentowane są dwie teorie dotyczące pojęcia interesu prawnego: jako pojęcia z dziedziny prawa procesowego (teoria subiektywna) lub materialnego (obiektywna). Zdaniem zwolenników pierwszej z nich, do przyznania interesu prawnego konkretnej osobie wystarczy samo przekonanie tej osoby (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory, formularze, Warszawa 1970). Zwolennicy teorii obiektywnej przyjmują natomiast, że musi istnieć określony przepis prawa materialnego, który chroni interes danej osoby (por. J. Pokrzywnicki, Postępowanie administracyjne. Komentarz – Podręcznik, Warszawa 1948).

Interes prawny musi być osobisty (dotyczyć bezpośrednio sytuacji prawnej tej osoby), konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny. W nowszym piśmiennictwie przeważa obiektywna teoria interesu prawnego. Podkreśla się, że interes prawny jest konkretną, indywidualną potrzebą ochrony prawnej, dającą się zaspokoić przez wydanie decyzji administracyjnej. Istotą interesu prawnego jest przede wszystkim jego związek z konkretną normą prawa materialnego. Norma ta nie musi wywodzić się z prawa administracyjnego, musi być ona jednak określona i wyodrębniona spośród innych norm. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego również przeważa obiektywna teoria interesu prawnego. Dominuje pogląd, że interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Podkreślając bezpośredni związek pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego NSA przyjął, że nie można wywodzić interesu prawnego wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeśli pomiędzy oboma podmiotami istnieją powiązania prawne (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA 3157/00 niepubl.). Podobny pogląd wyraził NSA w uchwale siedmiu sędziów z 3 lutego 1997 r. (OPS 9/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 102) stwierdzając, że nie budzi wątpliwości, iż interes prawny strony postępowania administracyjnego opiera się na normie prawa materialnego, która w określonym stanie faktycznym i wobec określonego podmiotu przewiduje możliwość wydania decyzji administracyjnej. Interes prawny ma tylko taka osoba, której praw i obowiązków bezpośrednio dotyczyć będzie decyzja administracyjna.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zważyć należy, że przedmiotowe automaty Super Reel Magic nr 18774 i Daytona 300 nr 306533 znajdowały się w posiadaniu skarżącej zgodnie z umową dzierżawy z [...] lipca 2005 r. Na podstawie tej umowy na skarżącą przeszło faktyczne władztwo nad tymi automatami. To skarżąca, co jest okolicznością w sprawie niesporną, organizowała na tych automatach gry. Decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia rozstrzyga, w oparciu o przepis art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, czy gry organizowane na tych automatach są grami na automatach w rozumieniu powołanej ustawy. Rozstrzyga zatem charakter gry prowadzonej na konkretnym urządzeniu. Wydane rozstrzygnięcie dotyczy zatem bezpośrednio praw i obowiązków skarżącej, jako podmiotu urządzającego te gry. W sytuacji bowiem gdy organ przesądzi, że gry prowadzone na spornych automatach, są grami na automatach w rozumieniu ustawy, skarżąca będzie mogła urządzać i prowadzić działalność w zakresie gier na automatach wyłącznie na zasadach określonych w ustawie (art. 3 u.g.z.w.). Nie ma ona natomiast przełożenia na prawa i obowiązki F., które jest wprawdzie właścicielem tych automatów, ale przekazało władztwo nad nimi innemu podmiotowi i nie organizuje na nich jakichkolwiek gier. Skarżąca wywodząc, że to właściciel konkretnego automatu winien być stroną niniejszego postępowania, nie odwołuje się do jakiegokolwiek przepisu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W tej sytuacji organ zasadnie uznał, że postępowanie nie dotyczy interesu prawnego ani też obowiązku ww. podmiotu, a zatem nie przysługuje mu przymiot strony.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ocena możliwości przyczynienia się środka prawnego do wyjaśnienia sprawy dokonywana jest przez organ administracji publicznej, który powinien przy tym uwzględnić dyrektywy wynikające z zasady prawy obiektywnej. Na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie występują żadne ograniczenia w możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodów zgromadzonych w toku postępowania karnego lub karnego-skarbowego.

Mając powyższe na uwadze za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący zaniechania przeprowadzenia przez organ administracji jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Postępowanie takie zostało przeprowadzone, sprowadzało się ono do dopuszczenia dowodów zgromadzonych w toku postępowania karno-skarbowego [...]. W postępowaniu tym zarzuty postawiono J. M. jako Prezesowi Zarządu R. Sp. z o.o., a dotyczyły one urządzania gier na przedmiotowych automatach wbrew warunkom ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Co oczywiste zarzuty te nie mogły być przedstawione skarżącej spółce jako osobie prawnej. Niemniej jednak brała ona udział w toczącym się postępowaniu, albowiem pismem z [...] maja 2007 r. zgłosiła interwencję do toczącej się sprawy. Uczestniczyła w eksperymencie procesowym, który odbył się [...] sierpnia 2007 r., a dotyczył ustalenia zasad działania zatrzymanych automatów.

W toku powyższego postępowania J. M. przesłuchany w charakterze podejrzanego, opisując przebieg gier na przedmiotowych automatach, wskazał, że po ponownym uruchomieniu automatu poprzez wrzucenie następnej monety można również dysponować punktami uzyskanymi w grze poprzedniej, jeżeli nie zostały one wcześniej skasowane. Dołączył również, dla wykazania zasad działania przedmiotowych automatów, sprawozdanie z badań z Urzędu Dozoru Technicznego Centralnego Laboratorium Dozoru Technicznego w P. oraz opinie techniczne sporządzone przez Wojskową Akademię Techniczną. Jako, że zarówno sprawozdanie, jak i opinie nie odnosiły się do określonych jednostkowo automatów, których dotyczyło prowadzone dochodzenie, organ dopuścił dowód z opinii biegłego ze [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych – biuro w S., celem ustalenia zasad działania tych konkretnych automatów. Automaty były badane przez biegłego w obecności przedstawiciela skarżącej – J. M. Powyższe dowody zgromadzone w toku postępowania karno-skarbowego zostały uwzględnione i ocenione przez Ministra Finansów. Dokonana przez organ ocena dowodów była zgodna z dyrektywą zawartą w art. 80 k.p.a., tzn. była ona swobodna, lecz nie dowolna. Pamiętać przy tym należy, że to Minister Finansów jest organem uprawnionym do rozstrzygania czy gry na określonych automatach są grami w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych (por. art. 2 ust. 3 u.g.z.w.). Rolą biegłego jest natomiast jedynie określenie jakie są zasady działaniach tych automatów tak, aby możliwe było dokonanie powyższego rozstrzygnięcia przez organ. Wyprowadzanie wniosków ze sporządzanej opinii nie jest – wbrew twierdzeniom skargi – wkraczaniem w merytoryczną zasadność opinii. Pamiętać bowiem należy, że opinie czy też ekspertyzy wydawane w tego typu sprawach dotyczą wyłącznie kwestii technicznych, nie mogą natomiast rozstrzygać zagadnień prawnych.

W tym kontekście za zasadną należy uznać rezygnację organu z przeprowadzenia rozprawy zamiejscowej, celem wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin objętych przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy urządzeń do gry. Oględziny takie bowiem odbyły się – wbrew twierdzeniom skarżącej – z udziałem jej przedstawiciela [...] sierpnia 2007 r. i został z nich sporządzony protokół, podpisany przez osoby biorące udział w eksperymencie procesowym. Dokonywanie ponownych oględzin było zatem nieuzasadnione i sprzeczne z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości i prostoty postępowania.

Nie zachodziła również potrzeba dopuszczania dowodu z przesłuchania strony, albowiem po zgromadzeniu wskazanych powyżej opinii, nie istniały fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, które należałoby wyjaśnić przesłuchując stronę. Nieuprawnione było powoływanie się przez organ w uzasadnieniu decyzji na dowód z przesłuchania strony, skoro w istocie nie został on przeprowadzony. Odwołując się do tego środka dowodowego organ miał na myśli – co ewidentnie wynika z uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia – przesłuchanie Prezesa skarżącej spółki, dokonane w toku dochodzenia karno-skarbowego. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, jako, że przeprowadzenie powyższego dowodu nie było niezbędne dla wydania prawidłowej decyzji.

Reasumując uznać – w ocenie Sądu – należy, że oparcie rozstrzygnięcia o dowody zgromadzone w postępowaniu przygotowawczym [...] nie pozbawiło strony należnych jej praw, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Dowody, w oparciu o które wydano decyzję zostały w głównej mierze złożone przez Prezesa skarżącej spółki, upoważnionego nota bene do jej jednoosobowego reprezentowania. Zaś dopuszczony przez organ dowód z opinii biegłego też był skarżącej znany, gdyż na tym etapie brała udział w toczącym się postępowaniu karno-skarbowym. Zauważyć przy tym trzeba, że już po wszczęciu postępowania administracyjnego Prezes skarżącej spółki odwoływał się do opinii biegłego ze [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w S. podając, że zawiera ona szczegółowe zasady gry. Także po wydaniu decyzji w I instancji skarżąca została pouczona o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Z prawa tego skorzystała i złożyła pismo z [...] lutego 2008 r., w którym podważała sprawozdania z badań dokonanych przez Urząd Dozoru Technicznego Centralne Laboratorium Dozoru Technicznego w P. Skarżąca składając powyższe oświadczenie pominęła jednak, iż kwestionowane przez nią sprawozdanie zostało złożone przez J. M., który jako Prezes Zarządu skarżącej spółki, jest upoważniony do jej reprezentowania. Postępowanie, w toku którego dokumenty te zostały złożone, de facto dotyczyło właśnie działalności skarżącej spółki. Zaakcentować przy tym należy, w świetle zarzutów skargi, że skarżąca poza dowodem z przeprowadzenia rozprawy pozamiejscowej, nie zgłosiła innych dowodów, do czego była uprawniona. Wbrew twierdzeniom skargi do akt niniejszego postępowania nie wpłynęło pismo datowane na [...] lutego 2008 r. wraz z dołączonym do niego sprawozdaniem z badań z [...] listopada 2007 r., a zatem organ nie miał możliwości oceny tego dowodu i wypowiedzenia się co do jego wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Również na rozprawie w Sądzie skarżąca nie przedstawiła potwierdzenie złożenia powyższego dowodu.

W ocenie Sądu organ w oparciu o rozpatrzone dowody ustalił prawidłowy stan faktyczny, a następnie wyprowadził z niego właściwe wnioski co do charakteru gier, które odbywają się na przedmiotowych automatach.

Zgodnie z ustaleniami organu prowadzone na automatach Super Reel Magic nr 18774 i Daytona 300 nr 306533 gry są grami na urządzeniach elektromechanicznych. Automaty te są wyposażone w zestawy ruchomych (obrotowych) bębnów, na których umieszczone są określone symbole oraz we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 lub 5 zł. Po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł - 4 min., 2 zł - 8 min., 5 zł - 20 min.). W przypadku wygranej, tj. uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów, grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, za które może prowadzić dalszą grę. Po upływie wykupionego czasu gry automaty wyłączają się bez względu na wynik gry. Dokonawszy dodatkowej opłaty grę można kontynuować, a niewykorzystane w poprzedniej grze kredyty zostają przeniesione na poczet kolejnej gry, sumując się z nowymi kredytami. Tym samym gracz rozpoczyna nową grę ze zwiększoną pulą punktów kredytowych.

Powyższe ustalenia organu –wbrew zarzutom skargi – nie pozostają w sprzeczności z opinią biegłego ze [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych nr [...]. Zauważyć przy tym należy, że opinię należy czytać całościowo, a udzielone odpowiedzi odnosić do zadanych pytań. Istota gier na przedmiotowych automatach sprowadza się do tego, że nie ma możliwości prowadzenia gry ponad wykupiony czas, pomimo posiadania kredytów. Możliwe jest też zakończenie gry przed wykupionym czasem, wtedy gdy dojdzie do wyczerpania kredytów. Takie właśnie są konkluzje biegłego, który stwierdza, że nie istnieje możliwość przedłużenia czasu gry ponad "wykupiony" czas gry. Istotne jest tu określenie "wykupiony czas gry" i właśnie do tak określonego czasu gry odnosi się organ, który nie stwierdza, że wygraną jest możliwość kontynuowania gry ponad zapłacony czas. Nie oznacza to jednak, że gra nie może być kontynuowana w tym właśnie czasie. Dzieje się tak wówczas, gdy gracz może grać dalej już nie dzięki kredytom uzyskanym na starcie, a dzięki punktom zdobytym za sprawą swojej sprawności w grze. Gra ta toczy się na drugim rzędzie bębnów, gdzie punkty są korzystniej naliczane. W wyniku tego, skoro gracz ma możliwość zdobycia większych punktów, ma też szansę wykorzystania całego czasu gry. Jak wskazał biegły korzyścią dla grającego jest możliwość gry o większe punkty, niż na dolnej części pulpitu. Ilość zdobytych punktów jest też istotna i z tego względu, że po upływie opłaconego czasu gry, gracz może opłacić kolejną grę, w której zdobyte wcześniej punkty zostaną mu doliczone.

W konkluzji uznać należy, że w przypadku przedmiotowych automatów występują dwa rodzaje wygranych. Pierwszy to możliwość prowadzenia gry w wykupionym czasie, ale nie za przyczyną kredytów uzyskanych na starcie, a przy wykorzystaniu punktów zdobytych w grze, dzięki którym gracz przechodzi na wyższy poziom bębnów, na którym punkty są liczone korzystniej. Za sprawą tych dodatkowych, zdobytych punktów gracz może kontynuować grę czasie wykupionym. Korzyścią dla niego jest prowadzenie dłuższej gry, bez ponoszenia dodatkowej opłaty. I mimo, że dzieje się to w opłaconym wcześniej czasie tej gry, to gracz korzysta ze zdobytych punktów dalszą grą, gdyż w sytuacji gdyby tych punktów nie zdobył, grę by zakończył nawet wówczas, gdyby nie upłynął wykupiony czas gry. Korzyścią dla niego jest większa szansa pełnego wykorzystania opłaconego czasu gry. W tej sytuacji wprowadzenie ogranicznika czasowego nie powoduje, że taka wygrana traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Drugim rodzajem wygranej jest możliwość zaliczenia punktów zdobytych w już zakończonej, z powodu upływu opłaconego czasu gry grze, w kolejnej grze uruchomionej po wrzuceniu następnej monety. Wygraną są zdobyte punkty, które można przeznaczyć na dalszą grę na automacie, co stwarza możliwość wydłużenia tej gry, przy założeniu że wydłużenie to będzie mieściło się w ponownie wykupionym czasie gry. Ta szansa wydłużania czasu gry jest także i w tym przypadku korzyścią, którą uzyskuje gracz.

Takie rozumienie wygranej rzeczowej w odniesieniu do gry na automatach jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stanowisko Sądu Najwyższego w tej kwestii wyznaczyła powołana w decyzji -Ministra Finansów uchwała I KZP 39/99, z 24 listopada 1999 r., OSNwSK 2005/1/1596, w myśl której "pojęcia "wygranej rzeczowej" w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych (...) nie można sprowadzać do wygrania rzeczy, lecz obejmować nim trzeba także uzyskanie uprawnienia do korzystania z rzeczy w sposób określony umową gry. Mieści się w tym również to, co w umowie gry na automacie określono jako wygraną - tj. uprawnienie do kontynuowania gry." Podobne stanowisko zajął SN w przywołanym przez Ministra wyroku z 31 sierpnia 2005 r., V KK 28/05, OSNwSK 2005/1/1596, w którym uznał, że "pojęcia "wygranej rzeczowej" w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych (...) nie można sprowadzać do wygrania rzeczy, lecz obejmować nim trzeba także uzyskanie uprawnienia do korzystania z rzeczy w sposób określony umową gry. Mieści się w tym również to, co w umowie gry na automacie określono jako wygraną - tj. uprawnienie do kontynuowania gry." Kontynuując tę linię orzecznictwa SN w uchwale z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt: I KZP 14/07, wskazał ponadto, iż "Wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 2a oraz ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych mogą być również punkty, tzw. kredyty (punkty kredytowe), bonusy czy też inaczej nazwane premie, uzyskane w trakcie gry na automacie, pod warunkiem, że ich pozyskanie przez gracza wiąże się z uzyskaniem przezeń wymiernej korzyści materialnej, choćby korzyść ta była niższa od uiszczonej stawki za grę".

Natomiast w orzeczeniu z 26 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I KZP 8/07) Sąd Najwyższy odnosząc się do stanu faktycznego sprowadzającego się do tego, że w grze prowadzonej na danym automacie zdobyte punkty kredytowe nie dawały uprawnienia do kontynuowania gry bez uiszczenia nowej opłaty, zwrócił uwagę, że w ponownej grze gracz uzyskuje zwiększoną pulę punktów kredytowych, stwarzającą większą szansę pełnego wykorzystania opłaconego czasu gry. W istocie – jak podkreślił SN – gracz otrzymuje wygraną w postaci punktów o określonej wartości, które może przeznaczyć na dalszą grę na automacie, co stwarza możliwość wydłużenia czasu tej gry.

Konsekwentne w tym przedmiocie jest orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którym "gra o wygraną, która ma postać prawa do kontynuowania gry bez konieczności wnoszenia nowej opłaty, jest grą na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 2a ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (m.in. wyroki NSA: z 18 lutego 2003 r., II SA 4197/01 – niepubl., z 3 kwietnia 2004 r., II SA 2509/01, Lex nr 194496, z 30 listopada 2004 r., II GSK 967/04, ONSA i WSA 2005, nr 5, poz. 104, nadto wyrok WSA z 13 lipca 2004 r., II SA 1438/03, Lex nr 159782).

Odnosząc powyższe orzeczenia do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd podzielił stanowisko Ministra Finansów, że pojęcie wygranej obejmuje każdą korzyść wynikającą z przebiegu gry, w tym możliwość jej kontynuowania. Możliwość kontynuowania gry oznacza w gruncie rzeczy sposobność korzystania z automatu do gier o czas dłuższy, związany z przyznaną wygraną (uprawnieniem do bezpłatnego korzystania z rzeczy). Nie idzie tu zatem o większą lub mniejszą satysfakcję grającego z udanego wyniku gry, lecz o możliwość bezpłatnego prowadzenia gry, równoznacznego z przedłużonym korzystaniem z automatu do gier, będącym następstwem wygranej. Tym samym Sąd uznał, że Minister Finansówe dokonał prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2a u.g.z.w. i zasadnie rozstrzygnął, że przedmiotowe gry podlegają przepisom ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Dla ustawowego pojęcia gry na automatach, zarówno satysfakcja grającego, jak i jego umiejętności i doświadczenie, nie mają prawnego znaczenia. Organ – wbrew twierdzeniom skargi – prawidłowo przyjął, że czas trwania gier na przedmiotowych automatach nie jest stały i nie jest z góry określony. Określona jest jedynie maksymalna granica czasu przez jaki będą prowadzone gry, zależna od wniesionej opłaty. W przypadku niekorzystnego przebiegu gry, który zależy od zręczności gracza, grający kończy grę przez upływem opłaconego czasu gry tj. w momencie utraty wszystkich punktów kredytowych. Oznacza to, że nie jest wskazany stały czas gry, przez który grający będzie miał na pewno możliwość prowadzenia gry.

W konsekwencji Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organ ustalił stan faktyczny, podał dowody, w oparciu o które ustalenia te uczynił i które zostały poddane jego ocenie. Nie można przy tym zarzucić, że organ wyciągnął wnioski z opinii biegłych, diametralnie różne od zaprezentowanych przez biegłych. Jak trafnie bowiem przyjął Minister Finansów, to do jego właściwości należy ocena charakteru gier prowadzonych na automatach, a nie jest to domena biegłych. Zauważyć przy tym trzeba, że biegły [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w S. podając, że nie istnieje możliwość przedłużenia czasu gry, odnosił się do wykupionego czasu gry. I jest to teza nie kwestionowana przez organ, który w żadnym razie nie przyjął, że grę można kontynuować ponad opłacony czas gry. Wszystkie rozważania organu dotyczyły różnych wariantów prowadzenia gry w wykupionym jej czasie. Skarżąca zdaje się nie zauważać, że sam biegły podaje, że trafienie w losowaniu daje możliwość gry na górnej części pulpitu, na której wygrane są wyżej punktowane. A im więcej punktów ma gracz, tym ma większą szansę wykorzystania całego opłaconego czasu gry.

Uznając, że Minister Finansów rozstrzygając w przedmiotowej sprawie nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.