Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 460/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 18 ust 2 pkt 15, art.40 ust 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 6n ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 460/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Waldemar Michaldo, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kraków-Prądnik Biały, na uchwałę Rady Gminy Zielonki, z dnia 28 grudnia 2012 r. Nr XXIII/79/2012, w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości w części, załącznika nr 1 do Uchwały w zakresie punktu G zawierającego sformułowanie "oświadczam, że jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej, za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym", - stwierdza nieważność uchwały w zaskarżonej części -


UZASADNIENIE

Rada Gminy Zielonki uchwałą nr XXIII/79/2012 z dnia 28 grudnia 2012 r. określiła wzór deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanymi przez właściciela nieruchomości .

W załączniku nr 1 do powołanej uchwały w pozycji G zawarto obowiązek złożenia oświadczenia o treści " Oświadczam , że jestem świadomy /a odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym".

Jako podstawę wydania niniejszej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 w zw. art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2002 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz.U. z 2012 r. poz. 391, z póżn. zm)

W skardze skierowanej do WSA w Krakowie na powyższą uchwałę Prokurator Rejonowy Kraków Prądnik Biały zarzucił jej naruszenie ww. przepisów przez nałożenie na podatników obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej. W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały całości .

Prokurator zauważył, że zaskarżona uchwała jako akt prawa miejscowego, jest niewątpliwie dotknięta wadą , albowiem nałożenie przez Radę obowiązku złożenia takiego oświadczenia nie znajduje upoważnienia ustawowego. W ocenie Prokuratora oczywistym jest , że uchwałodawcza miał na myśli odpowiedzialność karną przewidzianą w treści art. 233 § 1 kk. . W żadnym innym przepisie ustawodawca nie skonstruował przepisu statuującego odpowiedzialność karną za składanie fałszywych zeznań czy oświadczeń .

Powołane przepisy, stanowiące podstawę wydania zaskarżonej uchwały nie dają jednak uprawnienia organowi do nałożenia na składającego deklarację obowiązku składania oświadczeń zawierających pouczenia o odpowiedzialności określonej w treści art. 233 kodeksu karnego.

W myśl art. 233 § 6 kodeksu karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez tę ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia. Z unormowania tego wynika, że warunkiem odpowiedzialność karnej za przestępstwo złożenia fałszywego oświadczenia, jest by przepis ustawy, na podstawie, której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia po rygorem odpowiedzialności karnej. Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, to rygor ten wyprowadza wprost z ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Tymczasem przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewidują takiej możliwości. Żaden z powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały przepis nie zawiera upoważnienia do zamieszczenia we wzorach deklaracji obowiązku składania oświadczeń pod rygorem z art. 233 kodeksu karnego. Artykuł 6 n cytowanej powyżej ustawy nakłada na radę gminy obowiązek zapewnienia prawidłowego obliczania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w związku z czym zobowiązana jest w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, ustalić wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnia oraz pouczenia, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Tym samym skoro ustawodawca scedował na organ uchwałodawczy gminy kompetencje określenia wzoru formularzy deklaracji, jednocześnie ograniczając zakres danych do niezbędnego minimum, to zawieranie w tymże formularzu oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, uznać należy za pozbawione podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Zielonki wniosła o jej oddalenie.

W pierwszej kolejności Rada Gminy Zielonki podniosła że, wniosek Prokuratora o stwierdzenie nieważności dotyczy całego zakresu uchwały, bowiem określił on, że żądaniem jego objęta jest uchwała w całości. Tymczasem skarga nie wskazuje, by cała treść uchwały naruszała regulacje ustawowe będące podstawą prawną podjętej uchwały.

Prokurator - co prawda - w uzasadnieniu skargi (strona 4 skargi) wyjaśnia, iż wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy całej uchwały z uwagi na fakt, iż załącznik do deklaracji nie posiada osobnej rubryki zawierającej miejsce na podpis składającego deklarację poza rubryką, w której jest pouczenie o odpowiedzialności karnej.

Rada Gminy Zielonki zauważyła ponadto , że wniosek Prokuratora, został oparty na domyśle , iż oświadczenie zostało oparte na treści art. 233 § 1 kodeksu karnego.

Tymczasem Rada Gminy Zielonki uchwalając wzór deklaracji zawierającej oświadczenie, że składający jest świadomy odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym miała na myśli wyłącznie uregulowania zawarte w przepisie art. 56 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 186). Zgodnie z którym podatnik, składając organowi podatkowemu , innemu uprawnianemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie.

Z ostrożności procesowej , na wypadek uznania zasadności skargi Rada Gminy podniosła , że stanowisko Prokuratora jest błędne . Jeżeli nawet by przyjąć , że tego typu oświadczenie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego to jedynie treść oświadczenia będzie obarczona wada nieważności , nie zaś treść całej uchwały .

Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. Prokurator Rejonowy zmodyfikował skargę wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Zielonki nr XXII/79/2012 z dnia 28 grudnia 2012 r. w części obejmującej postanowienia załącznika nr 1 w pozycji G , zawierające sformułowanie "Oświadczam, że jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na podstawie art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym - w przypadku skargi na akty prawa miejscowego - nie jest ograniczony terminem. Uchwała Rady Gminy Zielonki nr XXIII/79/2012 z dnia 28 grudnia 2012 r. , jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego. Nie ma także przeszkód, aby - w razie stwierdzenia naruszenia prawa - sąd mógł stwierdzić jej nieważność, mimo że od daty podjęcia aktu upłynęło ponad dwa lata ( art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie stwierdzić trzeba, że brak było podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia w niej zakwestionowanych zapisów, co przesądza o konieczności stwierdzenia jej nieważności w zaskarżonym zakresie (art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).

W podstawie prawnej uchwały z dnia 28 grudnia 20012 r. wskazano bowiem art. 18 ust. 2 pkt 15 , art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach .

Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g. gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 1 tej ustawy wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy należą do właściwości rady gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 18 ust 2 pkt 15 cyt. ustawy do właściwości rady gminy należy również stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Przepis art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach , w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały stanowił, że rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji. Ustęp 2 tego przepisu stanowił, że rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Celem delegacji ustawowej zawartej w art. 6n cytowanej ustawy było stworzenie wzoru deklaracji dla zapewnienia gminie prawidłowego obliczenia wysokości opłaty (według sposobu określonego w ustawie, a wybranego przez gminę na mocy odrębnej uchwały) oraz ułatwienia jej składania, co wynika wprost z art. 6n ust. 1 ustawy.

Ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., II OSK 2012/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., II SA/Wr 527/06, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r. II SA/Rz 59/07). Oznacza to, że w podejmowanym, na podstawie cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów.

Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że zamieszczenie w formularzu deklaracji oświadczenia o pouczeniu o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy nie miało podstawy prawnej w postaci wyraźnego przepisu upoważniającego radę gminy do tego typu uchwały; nie służyło również w żaden sposób prawidłowemu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami.

Trafnie w tym zakresie wywodzi w skardze Prokurator, że nałożenie odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywej deklaracji wymaga wyraźnej podstawy prawnej. Takiej podstawy nie zawiera ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach . Warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest wskazanie na przepis rangi ustawowej , który przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Takiego rygoru ustawodawca nie wskazał wobec deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty, rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań).

Kompetencji do pouczania o odpowiedzialności karnej nie można zatem wywieść zarówno z art. 233 Kodeksu karnego jak i z art. 56 kodeksu karnego skarbowego. Wskazane przepisy nie upoważniały bowiem organu uchwałodawczego do zawarcia w treści załącznika takiego oświadczenia. Ponadto brak było jakichkolwiek przepisów ustawowych, które nadawałyby radzie gminy ogólną kompetencję do stanowienia aktów prawa miejscowego, których poszanowanie wymuszane byłoby odpowiedzialnością karną , bądź też karną skarbową.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały podzielił natomiast stanowisk Rady Gminy , że zaskarżona uchwała nie podlega unieważnieniu w całości.

Prokurator formułując taki zarzut nie podniósł zresztą żadnych merytorycznych zarzutów, które godziły by w całą uchwałę, skupiając się jedynie na braku kompetencji ustawowych do zamieszczenia przed Radę Gminy w załączniku do uchwały pouczenia o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z prawdą .

Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. dokonano modyfikacji zarzutu ograniczając go jedynie do załącznika nr 1 uchwały w zakresie punktu G.

W związku tym Sąd unieważnił zaskarżoną uchwałę w omówionej wyżej części jako naruszającą art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1, . p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.