Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 149/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 e par. 2 pkt 2 i par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia WSA Dariusz Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku B. Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wystawionego przez P. w W. (zwaną dalej: "Skarżącą", "Wierzycielem").

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego

w oparciu o art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."). Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] organ ten obciążył kosztami egzekucyjnymi Wierzyciela.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. pełnomocnik Wierzyciela wniosła

o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 13.520,87 zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., nr [...] odmówił umorzenia nieuregulowanych kosztów egzekucyjnych.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. wydał [...] grudnia 2017 r. postanowienie nr [...] utrzymujące w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 64e § 1 i 3 u.p.e.a. i wskazał, że ulga w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych udzielana jest na zasadzie uznania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu nieuzasadnionej odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, pomimo zaistnienia przesłanki ważnego interesu publicznego organ zauważył, że pojęcie interesu publicznego nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie dla organów państwa. Interes publiczny nie może być utożsamiany

z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa i są one należne organowi egzekucyjnemu z tytułu prowadzenia egzekucji, nawet gdy wierzycielem są inne organy administracji rządowej. Ustawodawca w art. 64c § 4d u.p.e.a. enumeratywnie wskazał jakich wierzycieli nie obciąża się kosztami egzekucyjnymi oraz kwotą 3,40 zł, o której mowa w § 2 ww. artykułu, jeżeli organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie był naczelnik urzędu skarbowego. Wśród zwolnień podmiotowych zdejmujących wzajemne obciążanie kosztami egzekucyjnymi pomiędzy organami administracji rządowej brak jest Skarżącej. W interesie publicznym leży równe traktowanie stron postępowania, a więc również egzekwowanie kosztów egzekucyjnych powstałych zgodnie z obowiązującym prawem. Zdaniem organu odwoławczego strona skarżąca nie może być traktowana w sposób uprzywilejowany tylko dlatego, że jest państwową osobą prawną.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. stwierdził również, że

w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. tj., przesłanka stwierdzenia nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub sytuacja gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. W ocenie organu na przesłankę tą może się powołać zobowiązany, a nie wierzyciel.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, nie wystąpiła przesłanka stanowiąca, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone jeżeli ściągniecie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne

(art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a.), gdyż organ egzekucyjny nie prowadzi postępowania

w przedmiocie przymusowego wyegzekwowania od wierzyciela nałożonych na niego kosztów postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zaistniała także przesłanka stanowiąca, że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone, w przypadkach określony w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione (art. 64e § 3 u.p.e.a.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w B. stwierdził, że fakt, iż Skarżąca wskazała, że na podstawie umowy

o dofinansowanie projektu pomocy technicznej POIG podpisanej pomiędzy Instytucją Pośredniczącą a Wierzycielem na 2017 r. otrzymała środki pomocy technicznej na pokrycie kosztów postępowań sądowych, a nie koszty związane

z postępowaniem egzekucyjnym, nie przesądza o zaistnieniu w sprawie przesłanki

z art. 64e § 3 u.p.e.a. Organ podniósł, że wierzyciel w swoim planie finansowym powinien uwzględnić wydatki na koszty egzekucyjne. Przekazując tytuł wykonawczy organowi egzekucyjnemu wierzyciel nie jest w stanie przewidzieć efektywności i sposobu zakończenia postępowania egzekucyjnego, powinien natomiast liczyć się z możliwością obciążenia go kosztami postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. w przedmiotowej sprawie nie ma również zastosowania zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych i faktycznych na korzyść strony, nie można bowiem mówić o niejasności przepisów art.64c u.p.e.a. czy wątpliwościach co do faktów. Odnosząc się z kolei do zasady pewności prawa organ odwoławczy zauważył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. nie wydawał wcześniej rozstrzygnięć w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych dla P. Na chwilę obecną skarżone postanowienie jest pierwszym i jedynym.

Organ odwoławczy podniósł również, że zarzutu naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. pozostaje bez związku z przedmiotową sprawą.

Poza tym stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., na który powołała się strona skarżąca w zażaleniu, nie miał znaczenia

w przedmiotowej sprawy.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie

o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

a) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 64e § 3 w zw. z art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, o których mowa w tym przepisie, podczas gdy obciążenie wierzyciela obowiązkiem poniesienia kosztów jest gospodarczo nieuzasadnione, co ma bezpośrednie przeniesienie na istnienie przesłanki ważnego interesu publicznego w okolicznościach niniejszej sprawy.

b) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez wydanie skarżonego postanowienia bez uwzględniania wszystkich zarzutów

i twierdzeń oraz całości materiału dowodowego przedłożonego przez Skarżącą

w postępowaniu zażaleniowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało nienależytym wyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego,

- art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę dowodów, tj. umowy z dnia 3 marca 2017 r. o dofinansowanie projektu pomocy technicznej oraz zestawienia tytułów wykonawczych za lata 2016-2017, co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ odwoławczy, że powyższe materiały dowodowe nie przesądzają o zaistnieniu w sprawie przesłanki z art. 64e § 3 u.p.e.a.

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego

z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 80, art. 81a § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazała, że zobowiązania Skarżącej na dzień [...] września 2017 r. wynoszą 366.756.031,17 zł, zaś należności 181.045.856,45 zł, co oznacza, że zobowiązania przewyższają należności. Podniosła również, że na koniec III kwartału Skarżąca posiadała 294 sprawy w toku na drodze postępowania cywilnego, w tym na etapie sądowym i egzekucyjnym, oraz 505 wystawionych tytułów wykonawczych do spraw prowadzonych na drodze postępowania administracyjnego.

Zdaniem pełnomocnika argumentacja organu odwoławczego, że

w okolicznościach sprawy nie istnieje przesłanka ważnego interesu publicznego jest wynikiem oceny opartej wyłącznie na ogólnych przychylnych dla jednej strony stwierdzeniach. Zarzuciła, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. nie dostrzega, iż strona skarżąca to organ, którego celem jest m.in. przyczynianie się do racjonalności wydatkowania dotacji oraz wspomagania inicjatyw gospodarczych. Jej obowiązkiem jest również czuwać nad wydatkowaniem środków publicznych

w tym europejskich, egzekwując je od nierzetelnych beneficjentów udzielanej pomocy.

Pełnomocnik stwierdziła ponadto, że powszechną praktyką jest, iż organy egzekucyjne lekceważą zasadę prowadzenia odpowiedzialnej egzekucji i zasadę celowości, poprzez automatyczne wszczynanie postępowania egzekucyjnego, co do którego przed jego podjęciem można stwierdzić, że nie doprowadzi ono do przymusowego wyegzekwowania należności w kwocie przewyższającej wydatki egzekucyjne. Jej zdaniem, gdyby przyjąć argumentację organu odwoławczego, że wierzyciel powinien liczyć się z możliwością obciążenia go kosztami postępowania egzekucyjnego, to w wypadku Skarżącej, która rozdysponowuje środki dofinansowania w wielkiej wartości oraz biorąc pod uwagę dane wynikające

z zestawienia tytułów wykonawczych za lata 2016-2017 (przy założeniu, że Skarżąca odzyskuje obecnie tylko 25% z dochodzonych należności od dłużników), to koszty bezskutecznej egzekucji dochodzonych obecnie w drodze egzekucji administracyjnej 410.000.000 zł samych należności głównych w zakresie pokrycia opłat z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a i 64 § 6 u.p.e.a. w ich niekonstytucyjnym zakresie przez Skarżącą wynosiłyby niemal 20.000.000 zł i to bez naliczenia odsetek. Pełnomocnik stwierdziła, że dowód z zestawienia tytułów wykonawczych oraz z umowy z dnia [...] marca 2017 r. został błędnie oceniony przez organ odwoławczy. Zarzuciła, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. w nieprawidłowy sposób ocenił podnoszoną przez Skarżącą w zażaleniu kwestię "ograniczonej wartości środków pieniężnych przekazanych na pokrycie kosztów dochodzenia stwierdzonych nieprawidłowości".

Poza tym, zdaniem pełnomocnik, błędne jest stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia kosztów, o których mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Niemożność dochodzenia od beneficjentów umów o dofinansowanie nieprawidłowo wydatkowanych środków będzie skutkowała obciążeniem Budżetu Państwa w zakresie anulowanego wkładu. Dodatkowo, efektem bezskutecznej egzekucji są koszty po stronie Skarżącej, które obciążają wszystkich podatników, mimo iż nieściągalność środków dotyczy niezgodnych z prawem działań określonych podmiotów, które otrzymały środki pochodzące z Unii Europejskiej. Pełnomocnik zarzuciła, że organ odwoławczy, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych organu I instancji godzi w ważny interes publiczny, bowiem koszty postępowania egzekucyjnego faktycznie zostaną poniesione ze środków publicznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego

w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy cyt. ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z treścią art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć

w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne.

Stosownie do art. 64c § 1 pkt 4 u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a (wyjątki nie mające w sprawie zastosowania). Z kolei w myśl art. 64e § 2 u.p.e.a., koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku

lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Ustawodawca wskazał także, w art. 64e § 3 u.p.e.a., że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

Z wymienionych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w art. 64e u.p.e.a. określenia "może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie, co do umorzenia kosztów egzekucyjnych znajduje się wyłącznie w gestii organu egzekucyjnego, który może umorzyć powstałe koszty egzekucyjne. Tego rodzaju konstrukcja uznania administracyjnego nie może jednak oznaczać pełnej dowolności w tym zakresie organu egzekucyjnego. Decydujące znaczenie ma bowiem to czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy stwierdzono istnienie przesłanek umorzenia. Możliwość negatywnego rozstrzygnięcia w takiej sytuacji dla zobowiązanego nakłada na organ egzekucyjny obowiązek szczególnie starannego uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Należy też podkreślić, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych,

od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt. I SA/Kr 203/13, LEX nr 1325216).

Natomiast sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się

do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i czy dokonana ocena mieściła się w ustawowych granicach (por. art. 7, art. 77 § 1,

art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest zatem ograniczona, co oznacza, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to stanowi bowiem wyłączną kompetencję organu administracji. Sąd tym samym musi poprzestać na ocenie, czy wydane postanowienia poprzedzone zostały prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem tzn. czy organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy

i przeanalizował wszystkie okoliczności mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia

o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku. Sąd nie może natomiast wartościować wydanego postanowienia pod kątem jego słuszności czy sprawiedliwości i z tego względu orzekać o zasadności skargi.

Odnosząc się do spełnienia przez Skarżącego przesłanek uprawniających organ do fakultatywnego podjęcia decyzji odnoszącej się do umorzenia kosztów egzekucyjnych należy zważyć, co następuje.

Istota rzeczy w kontrolowanej przez Sąd sprawie dotyczy oceny istnienia przesłanek określonych w art. 64e § 2 pkt 2 oraz § 3 u.p.e.a., tj. 1) ważnego interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych wierzyciela, oraz 2) uzasadnienia gospodarczego w obciążeniu wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów.

Jedną z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych jest sytuacja,

gdy za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2111/08, pojęcie interesu publicznego należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej itp. Pojęcie interesu publicznego nie ma więc stałego zakresu i wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, które kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego. Dodatkowo określenie, iż tak rozumiany interes publiczny ma być "ważny" oznacza taki, od którego wiele zależy, mający dużą wagę, duże znaczenie, znaczący, doniosły, cenny (por. Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, wyd. PWN, Warszawa 1968 r., s. 880). Określenie to zatem wymaga dodatkowo wykazania,

iż ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć szczególnie doniosłe znaczenie

z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa. Z drugiej zaś strony określenie "gospodarcze uzasadnienie" nie może być utożsamiane z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności udzielenia ulgi. Wystąpienie przesłanki gospodarczego uzasadnienia w obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi odnosi się do sytuacji finansowej wierzyciela, ale skoro umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, to należy to utożsamiać z sytuacją, gdy wierzyciel znajduje się

w takiej pozycji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności, a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków.

W rozpatrywanej sprawie organy administracji wyjaśniły pojęcie ważnego interesu publicznego w kontekście sytuacji Skarżącej i słusznie doszły do wniosku, że nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. W ocenie Sądu organy prawidłowo też uznały,

że sprawa nie ma charakteru wyjątkowego, czy też nadzwyczajnego z uwagi

na okoliczności, w jakich doszło do powstania kosztów postępowania egzekucyjnego i obciążenia nimi wierzyciela z powodu umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku dłużnika.

Głównym argumentem Skarżącej wskazującym na zaistnienie ważnego interesu publicznego jako przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych jest to,

że jako organ administracji rządowej był zobowiązany do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika i nie powinna mieć miejsca sytuacja, w której tenże organ, z uwagi na nieściągalność należności od dłużnika, będzie obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji będzie nimi obciążony Skarb Państwa.

Z taką argumentacją Sąd się nie zgadza. Wskazać przede wszystkim należy, że wysokość kosztów egzekucyjnych wynika wprost z przepisów u.p.e.a. i są one należne organowi egzekucyjnemu z tytułu prowadzonej egzekucji, nawet w sytuacji gdy wierzycielem są inne organy administracji rządowej czy samorządowej.

Ustawodawca nie wprowadził przedmiotowych ani podmiotowych zwolnień, które zwalniałyby organy administracji rządowej z obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych. A skoro tak, to sama okoliczność, że wierzyciel jest organem administracji rządowej, finansowanym ze Skarbu Państwa nie może być postrzegany jako wystąpienie ważnego interesu publicznego. Podkreślić należy, że postanowienie w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, zarówno w aspekcie zasadności obciążenia jak i ich wysokości nie było kwestionowane przez Skarżącą. Wobec tego szczególny status wierzyciela i jego funkcje "administracji rządowej" nie mogą oznaczać, że organy zobowiązane są

w każdym przypadku do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Słusznie akcentują też organy obu instancji, że umorzenie kosztów egzekucyjnych przyczyniłoby się do przysporzenia korzyści jedynie dla wierzyciela, a na organ egzekucyjny zostałby przeniesiony obowiązek ich sfinansowania. Zatem Skarżąca, jak każdy inny wierzyciel musi ponosić ryzyko obciążenia kosztami egzekucyjnymi nie ściągniętymi od zobowiązanego.

Powyższej oceny nie może zmienić argument Skarżącej, że na dzień [...] września 2017 r. jej zobowiązania przewyższały należności oraz, że posiadała 294 sprawy w toku na drodze postępowania cywilnego i 505 wystawionych tytułów wykonawczych do spraw prowadzonych na drodze postępowania administracyjnego. Należy przyznać rację Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej, że organ egzekucyjny nie może ponosić odpowiedzialności za posiadany przez wierzyciela budżet i sposób dochodzenia przez niego swoich należności. Wierzyciel w swoim planie finansowym powinien uwzględnić wydatki na koszty egzekucyjne. To, że jednym z celów Skarżącej jest przyczynianie się do racjonalności wydatkowania dotacji oraz wspomagania inicjatyw gospodarczych nie znaczy, że obciążające ww. koszty egzekucyjne powinny zostać umorzone.

Bezzasadna jest również argumentacja Skarżącej, że rozdysponowuje środki dofinansowania w wielkiej wartości oraz biorąc, pod uwagę dane wynikające

z zestawienia tytułów wykonawczych za lata 2016-2017 (przy założeniu, że odzyskuje ona obecnie 25% z dochodzonych od dłużników należności), koszty bezskutecznej egzekucji dochodzonych obecnie w drodze egzekucji administracyjnej kwoty 410.000.000 zł samych należności głównych w zakresie pokrycia opłat z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i 64 § 6 u.p.e.a. przez stronę skarżącą wynosiłyby niemal 20.000 000 zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy słusznie podniósł, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek Skarżącej o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 13 520,87 zł, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w B. nie miał obowiązku odnoszenia się do wszystkich postępowań egzekucyjnych prowadzonych na rzecz strony skarżącej.

Za niezasadny Sąd uznał również wywód Skarżącej, że powszechną praktyką jest, iż organy egzekucyjne lekceważą zasadę prowadzenia odpowiedzialnej egzekucji i zasadę celowości, poprzez automatyczne wszczynanie postępowania egzekucyjnego, co do którego przed jego podjęciem można stwierdzić, że nie doprowadzi ono do przymusowego wyegzekwowania należności w kwocie przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy

o nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. wystawiony przez Wierzyciela wobec zobowiązanego był jedynym wystawionym wobec tej spółki. W stosunku do majątku B. Sp. z o.o. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. nie prowadził innych, wcześniejszych postępowań egzekucyjnych. Nie znał tym samym sytuacji majątkowej ww. spółki. Nie mógł więc nie przystąpić do egzekucji zawiadamiając wierzyciela, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Brak jest również podstaw do przyjęcia, że obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione (art. 61 § 3 u.p.e.a.). Skarżąca nie wskazała istotnych argumentów, które spełniałyby przesłanki zawarte w ww. artykule. Przedstawiła jedynie ogólne cele i zadania jakie są przez nią realizowane. Z akt sprawy wnika, że Skarżąca jest podmiotem wspomagającym inicjatywy gospodarcze, służące rozwojowi przedsiębiorczości. Słuszne jest zatem stanowisko organów, że Skarżąca nie jest jedyną jednostką sektora finansów publicznych, która pełni szczególną rolę społeczną i gospodarczą, ponieważ większość instytucji państwowych jest powołaną do realizacji publicznych celów, w tym również do wspierania przedsiębiorczości.

Okoliczność zaś, że jej działalność jest finansowana ze Skarbu Państwa nie może stanowić przesłanki uzasadniającej umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 3 czy też art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

w uwzględnieniem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Organ odwoławczy rozpatrzył wszystkie zarzuty zawarte w zażaleniu.

Bezzasadne jest również twierdzeniem Skarżącej, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny dowodów, tj. umowy z dnia [...] marca 2017 r. o dofinansowanie projektu pomocy technicznej oraz zestawienia tytułów wykonawczych za lata 2016-2017, co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ odwoławczy, że powyższe materiały dowodowe nie przesądzają o zaistnieniu w sprawie przesłanki z art. 64e § 3 u.p.e.a. Odmienna ocena materiału dowodowego przez organ, od tej którą życzyłaby sobie strona skarżąca nie oznacza, że w sprawie naruszono art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, w sprawie nie ma też zastosowania zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych i faktycznych na korzyść strony (art. 81a §1 k.p.a.), nie można bowiem mówić o niejasności przepisów art. 64e u.p.e.a. czy wątpliwościach co do faktów.

Poza tym, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie naruszono art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wyrażone w postanowieniu stanowisko zostało właściwie i szczegółowo uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego z materiału dowodowego jak i powołaniem stanu prawnego. Co prawda rozstrzygnięcie organów jest niesatysfakcjonujące dla Skarżącej, ale nie powoduje to w żaden sposób uznania, że postępowanie organów przeprowadzone zostało w sposób wadliwy oraz z naruszeniem art. 138 §1 pkt 1 k.p.a.

Końcowo należy raz jeszcze podkreślić, że umorzenie kosztów egzekucyjnych ma charakter zupełnie wyjątkowy i winno ono nastąpić, gdy takie rozstrzygnięcie może przynieść pozytywne rezultaty dla szerszej społeczności a nie jedynie

dla wierzyciela. Nie ma przy tym znaczenia, że zarówno organy egzekucyjne

jak i wierzyciel są organami, których działalność jest finansowana z Budżetu Państwa.

W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. Nr 1369 ze zm.).