Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 990/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.4 ust.1, art.art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Mariola Pronobis, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w G. Nr [...] z dnia [...] września 2021 r.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] sierpnia 2021 r. R. S. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w G. (dalej: Prezes SR, organ I instancji) o udostępnienie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej: u.d.i.p.) kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych przez Sąd Rejonowy

w G. w roku 2019, zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem [...].

Pismem z [...] sierpnia 2021 r. Prezes SR, wobec uznania, że ww. wniosek obejmuje udostępnienie informacji przetworzonej, wezwał skarżącego do wykazania w terminie 14 dni, że udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący w piśmie z [...] sierpnia 2021 r. wskazał, że nie zgadza się z faktem zakwalifikowania żądanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej. Nie wskazał też szczególnego interesu publicznego związanego z udostępnieniem żądanej przez niego informacji publicznej.

Decyzją z [...] września 2021 nr [...] Prezes SR, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych przez Sąd Rejonowy w G. w roku 2019, zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem [...].

W uzasadnieniu decyzji Prezes SR wskazał, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z ww. przepisem prawo do informacji publicznej obejmuje także prawo do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja przetworzona to taka, która nie istnieje w momencie złożenia wniosku o jej udostępnienie, lecz można ją wydobyć z dostępnych organowi danych, wykonując odpowiednie analizy i inną pracę. Udzielenie informacji żądanych w przedmiotowym wniosku, z uwagi na fakt, że Sąd Rejonowy w G. nie jest

w posiadaniu gotowej informacji objętej wnioskiem, wymaga ustalenia liczby spraw wskazanych przez wnioskodawcę, o symbolach określonych w repertorium C za 2019 r. pod numerem [...]. Po ustaleniu liczby spraw należy je wydobyć z systemu informatycznego. Jeżeli orzeczenia te nie znajdują się w systemie, akta należy pobrać z archiwum. Podobna sytuacja istnieje w przypadku orzeczeń, co do których wniesiono apelację, gdyż akta te również należy pobrać z archiwum. Następnie orzeczenia wraz z uzasadnieniami (I i II instancji) należy wydrukować, bądź skserować jednostronnie w celu anonimizacji. Po skserowaniu zanonimizowanych kart należy je ponownie sprawdzić celem ustalenia, czy wszystkie dane zostały prawidłowo zaczernione. Nakład pracy jednego pracownika, całkowicie wyłączonego z innych zadań, wynosi co najmniej jeden dzień pracy, ze względu na dużą ilość spraw o wskazanym symbolu i obszerność dokumentacji.

Ponadto organ I instancji w toku badania innego wniosku skarżącego skierowanego do Sądu Rejonowego w G. ustalił na postawie informacji uzyskanych z Sądu Rejonowego w B. [...], że w okresie od [...] stycznia 2020 r. do [...] maja 2021 r. skarżący złożył do sądów rejonowych bardzo dużą ilość wniosków dotyczących nadesłania kserokopii wszystkich wyroków wraz

z uzasadnieniami wydawanych w latach 2016 - 2019, w sprawach zarejestrowanych pod kolejnymi symbolami spraw cywilnych. Wnioskodawca również w okresie pobytu w areszcie śledczym, tj. od [...] czerwca 2020 r. do [...] października 2020 r. (niespełna 4 miesiące i 12 dni), przekazał do wysłania [...] listów urzędowych. Korespondencja ta, w zdecydowanej większości, była kierowana do sądów rejonowych, okręgowych i administracyjnych na terenie całego kraju. Jednocześnie do samego Sądu Rejonowego w G. wnioskodawca skierował [...] wniosków, na które otrzymał odpowiedź wraz z udostępnieniem informacji.

W ocenie organu I instancji zarówno treść, jak i ilość składanych dotychczas wniosków wskazuje na to, że również wniosek złożony w niniejszej sprawie ma na celu wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania sądu, a jego złożenie nie jest podyktowane celem zgodnym z założeniami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych, a godzi w realizację tych zadań. Nie można więc uznać, że udzielenie przetworzonej informacji publicznej w niniejszej sprawie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, raczej bowiem stanowi nadużycie prawa do jej udostępnienia.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie

i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie przepisów:

I. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez:

obrazę art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. wskutek przyjęcia - wbrew utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych - iż żądanie skarżącego wnoszącego

o doręczenie mu zanonimizowanych kopii wyroków wraz z uzasadnieniami ma charakter informacji przetworzonej i uzależnienie jej udostępnienia od wykazania przez skarżącego istnienia istotnego interesu publicznego;

obrazę art. 61 ust 1-3 Konstytucji RP, art 1 ust 1. art 2 ust 1, art 4 ust 1 pkt 1, art 6 ust 1 pkt 4 i art 10 ust 1 u.d.i.p. wskutek ograniczenia skarżącemu dostępu do zanonimizowanych kopii wyroków wraz z uzasadnieniami, mimo braku konieczności ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa;

II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

1) obrazę art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art 104 § 1 k.p.a. wskutek załatwienia sprawy w niewłaściwej formie administracyjnoprawnej, tj. w drodze wydania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej, zamiast udostępnienia żądanej informacji w formie zwykłej czynności materialno-technicznej.

W obszernych motywach uzasadnienia strona podniosła, że informacji, o jakie wnosi, nie sposób zakwalifikować jako przetworzonej. W ocenie skarżącego, który wnosił o ujawnienie konkretnego rodzaju spraw, ich odnalezienie nie powinno nastręczać trudności. Należałoby jedynie dokonać anonimizacji. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez sam proces anonimizacji. Czynność ta polega bowiem jedynie na jej przekształceniu, nie zaś na przetworzeniu. Jeśli zatem organ posiada w swoich zbiorach dane objęte wnioskiem, to wykonanie prostych czynności technicznych polegających na zliczeniu lub zestawieniu nie może być uznane za przetwarzanie informacji. Z orzecznictwa wynika, że informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są informacje proste, dostępne bez wykazania interesu publicznego. Dopiero konieczność przeprowadzenia pewnych czynności analitycznych, a przede wszystkim intelektualnych, w oparciu o posiadane informacje proste, może czynić z informacji prostej informację przetworzoną.

Anonimizacja, a następnie skopiowanie dokumentu urzędowego (a takim są niewątpliwie orzeczenia sądów wraz z uzasadnieniem), nie stanowi przetworzenia informacji, o którym mowa w art 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. Na gruncie niniejszej sprawy, zdaniem wnioskodawcy, nie może być mowy o jakiejś szerszej, wymagającej czasu, analizie dokumentów i wybieraniu z nich tego, czego żądał skarżący. Wszak organ szybko może ustalić ilość orzeczeń podlegających udostępnieniu, a następnie poddać te orzeczenia anonimizacji.

Za przyjęciem postulowanej wykładni art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. przemawia więc także szybkość wyodrębnienia przez Prezesa SR żądanej informacji, co przekonuje, że żadne szersze czynności analityczne w organie I instancji nie byłyby konieczne

do przeprowadzenia. Poza tym sądownictwo powszechne dysponuje zinformatyzowaną, wewnętrzną bazą danych (system informatyczny), która ułatwia odnalezienie żądanej informacji (dokumentów w postaci orzeczeń z uzasadnieniami). Omawiany czynnik (posiadania elektronicznej wewnętrznej bazy danych) także musi być brany pod uwagę przy wykładni art 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. na korzyść skarżącego - udzielenia żądanej informacji jako informacji prostej.

Wnioskodawca dalej wskazał, że Prezes SR w żaden sposób nie uzasadnił zakwalifikowania żądanej przez niego informacji do kategorii informacji przetworzonej.

Decyzją z [...] października 2021 r. znak: [...] Prezes Sądu Okręgowego w R. (dalej: Prezes SO, organ II instancji, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną. Anonimizacja danych zawartych w orzeczeniach sądów to proces przetwarzania treści w taki sposób, aby uniemożliwić identyfikację występujących w dokumencie osób fizycznych. Automatyczna anonimizacja z wykorzystaniem specjalnego programu komputerowego opiera się na wynikach działania różnych algorytmów związanych z przetwarzaniem języka naturalnego, zaś tego typu algorytmy zawsze mają pewien procent sytuacji, w których podejmują błędne decyzje. Każde automatyczne zanonimizowane orzeczenie musi być obowiązkowo sprawdzone przez pracownika sądu, którego zadaniem jest akceptacja bądź poprawienie każdej sugerowanej przez program końcowej wersji orzeczenia oraz sprawdzenie, czy

w tekście nie znajdują się inne treści - pominięte przez program - które wymagają anonimizacji, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest to wyłącznie czynność kancelaryjno - biurowa, ale wymaga analizy, której dokonuje pracownik sądu. Dlatego też realizacja wniosku skarżącego prowadziłaby do zakłócenia normalnego toku działania sądu. Skarżący nie jest bowiem jedynym wnioskodawcą.

Organ odwoławczy podniósł, że za informację przetworzoną należy uznać taką informację, kiedy szeroki zakres wniosku (a z takim mamy do czynienia

w niniejszej sprawie) wymaga zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania)

i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, czy też wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Prawo do uzyskania informacji przetworzonej jest natomiast w świetle przepisów u.d.i.p. ograniczone do przypadków, w których jest to istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca, pomimo wezwania organu I instancji, nie wykazał jednak istnienia interesu publicznego w uzyskaniu dostępu do zbioru orzeczeń wydanych w sprawach o symbolu [...] w 2019 r. w Sądzie Rejonowym w G..

W ocenie organu odwoławczego ilość składanych przez skarżącego dotychczas wniosków o uzyskanie dostępu do informacji publicznej nie służy żadnemu interesowi publicznemu, a jedynie wykorzystując u.d.i.p wnioskodawca czyni dolegliwości podmiotom zobowiązanym. Gdyby bowiem skarżący chciał zapoznać się z linią orzeczniczą wystarczyłoby kilka wybranych orzeczeń, a nie zaś kilkaset z rożnych sądów z całego roku kalendarzowego. Do samego tylko Sądu Okręgowego w R. w 2020 r. wpłynęło [...] wniosków skarżącego w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wydanych orzeczeń w tym sądzie. Składanie wniosków przez skarżącego o udostępnienie informacji publicznej do poszczególnych sądów powszechnych w Polsce należy zakwalifikować jako nadużycie prawa do informacji publicznej. Skarżący wnioskuje bowiem o setki wyroków w podobnych sprawach w sytuacji ograniczonych zasobów kadrowych

w ww. sądach.

Na ww. decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów poniesionych w sprawie.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy obu instancji odmówiły mu żądanej informacji publicznej pod pretekstem zakwalifikowania jej do informacji przetworzonej. Żaden z organów nie podjął działań w celu uprawdopodobnienia, że żądana informacja publiczna ma charakter przetworzony. W ocenie skarżącego istnieje zaś możliwość szybkiego pozyskania żądanych przez niego orzeczeń sądowych z programu komputerowego.

W odpowiedzi na skargę Prezes SO wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując

w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli była decyzja Prezesa SO z [...] października 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] września 2021 odmawiającą udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w zakresie określonym w jego wniosku z [...] sierpnia 2021 r.

W pierwszej kolejności Sąd był zobligowany do dokonania oceny, czy skarżony organ był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz czy informacja, której udostępnienia żądano ma charakter informacji publicznej.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że Prezes SO oraz Prezes SR są podmiotami obowiązanymi do udostępnienia posiadanych informacji publicznych. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Nie jest również sporne pomiędzy stronami, że żądana informacja stanowi informację publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje

o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji, zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyroki NSA: z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; z 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02; z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02, wszystkie publ. cbosa oraz M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie było to, czy wnioskowana przez skarżącego informacja publiczna w postaci wyroków wydanych w 2019 r. wraz

z uzasadnieniami w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem [...] jest informacją prostą, jak wywodzi skarżący, czy też przetworzoną, jak twierdzą organy. W konsekwencji przesądzić także należało, czy stosownie do treści art. 3 ust. 1 u.d.i.p. skarżący, będąc podmiotem wnioskującym o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązany był wykazać, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Rozstrzygnięcie tej kwestii należy zatem poprzedzić wyjaśnieniem, czym jest informacja przetworzona i jakie kryteria identyfikacyjne służą jej wyodrębnieniu.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji pojęcia informacji przetworzonej. Z tego względu w literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych dokonano podziału informacji publicznej na informację prostą

i przetworzoną. Za informację prostą uznano taką informację, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Może być ona pozbawiona danych wrażliwych, podlegających ochronie (np. danych osobowych), nie staje się jednak przez to informacją przetworzoną. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Również wtedy, gdy organ zobowiązany posiada w swoich zbiorach dane objęte wnioskiem, to wykonanie prostych czynności technicznych polegających na zliczeniu decyzji nie może być uznane za przetworzenie informacji publicznej (wyrok WSA w Warszawie z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1072/11, publ. LEX nr 1107765, wyrok WSA w Gdańsku z 18 sierpnia 2012r., sygn. akt II SA/Gd 149/12, publ. cbosa).

Z kolei w odniesieniu do pojęcia "informacji publicznej przetworzonej", to

w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym można wyróżnić co najmniej dwie koncepcje i sposoby identyfikacji przesłanek uzasadniających konieczność przetworzenia informacji publicznej.

Zgodnie z pierwszą z nich, tzw. szeroką koncepcją identyfikacji czynności, które musi podjąć zobowiązany w celu wytworzenia informacji przetworzonej, mamy do czynienia wtedy, gdy kryterium identyfikującym stają się dodatkowe czynności, które musi wykonać podmiot zobowiązany w celu wytworzenia takiej informacji. Zazwyczaj chodzi o te czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych (dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (zob. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015, s.133).

Natomiast druga koncepcja, tzw. wąska koncepcja przetworzenia informacji publicznej, opiera się na założeniu, że informacją przetworzoną jest tylko taka informacja, która w momencie złożenia wniosku nie istnieje, a jej wytworzenie wymaga twórczego i analitycznego działania zobowiązanego (jego pracowników), polegającego na stworzeniu informacji według kryteriów i metod wskazanych przez wnioskodawcę (zob. P. Fagielski, Informacja w administracji publicznej. Prawne aspekty gromadzenia, udostępniania i ochrony, Wrocław 2007, s. 85-86). W takim rozumieniu pojęcie "przetworzenie informacji publicznej" nie może być identyfikowane z sumą wszystkich działań techniczno-organizacyjnych, które musiałby podjąć zobowiązany w celu wyselekcjonowania zbioru dokumentów (informacji), będących podstawą przygotowania informacji przetworzonej. Bierze się pod uwagę tylko to, czy rzeczywiście konieczne byłoby twórcze (analityczne, systemowe, zbiorcze) wytworzenie nowej informacji, nie istniejącej w chwili wystąpienia z wnioskiem.

W konsekwencji wąskie rozumienie przetworzenia informacji publicznej sprowadza się do przyjęcia, że przetworzenie występuje jedynie wtedy, gdy po odpowiednim wyselekcjonowaniu dokumentów i ich merytorycznej ocenie - również pod kątem ochrony tajemnic ustawowych i prywatności - nie można ich traktować jako gotowych do udostępnienia, a jedynie jako źródła informacji niezbędnej do wytworzenia tej, której żąda wnioskodawca. A zatem przetworzenie informacji prostych będzie grupą czynności analitycznych polegających na odpowiednim zestawieniu tych informacji według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę,

a następnie takim ich zredagowaniu, aby efekt finalny stanowił informację zaspokajającą jego żądanie w sposób zupełny (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 19 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wr 47/05, z 20 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 369/16, oba publ. cbosa).

Obok konieczności podjęcia określonych czynności w celu wyodrębnienia materiału źródłowego dla potrzeb stworzenia informacji przetworzonej, szczególnie istotnym czynnikiem będzie intelektualny wysiłek podmiotu zobowiązanego,

a właściwie jego zasobów kadrowych, związany z taką realizacją tych czynności, aby wytworzona informacja publiczna była zgodna z oczekiwaniem wnioskodawcy. Proces przetwarzania informacji prostych prowadzić musi przy tym do wyodrębnienia informacji publicznej o nowej treści, co oznacza, że wytworzona informacja

w momencie złożenia wniosku jeszcze nie istniała i powstała wyłącznie z inicjatywy osoby domagającej się jej udostępnienia (zob. D. Fleszar, Zasady dostępu do informacji publicznej przetworzonej, "Samorząd Terytorialny" 1-2/2011, s. 91 - 93).

W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA:

z 2 października 2014 r., sygn. akt I OSK 140/14, z 21 września 2012 r., sygn. akt

I OSK 1477/12, z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, z 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 426/11, z 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05, wszystkie publ. cbosa) oraz w piśmiennictwie (por. np. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 76, J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010, nr 5-6, s. 104) podkreśla się, że informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji.

W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia

i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych

i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, gdyż powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej, w postaci określonej

w żądaniu.

O ile więc co do zasady anonimizacja (pozbawienie danych wrażliwych) nie jest przetworzeniem informacji publicznej, stanowi ona bowiem jedynie czynność techniczną, w wyniku której nie powstaje żadna nowa informacja (informacja prosta nie zmienia się w przetworzoną przez proces anonimizacji), to suma informacji prostych może być uznana za informację przetworzoną pod warunkiem, że szeroki zakres wniosku o udostępnienie informacji wymaga użycia tak znacznych środków osobowych i technicznych, np. dla zgromadzenia wielu dokumentów, ich zanonimizowania i skopiowania, że zakłóci to normalny tok działania podmiotu zobowiązanego. W innym wypadku, np. gdy tego rodzaju operacje trzeba wykonać wobec jednego lub niewielkiej ilości dokumentów, taka klasyfikacja informacji byłaby natomiast bezpodstawna i pozostawałaby w sprzeczności z konstytucyjnym prawem do informacji publicznej.

Ocena żądanej informacji pod kątem tego, czy posiada ona cechy informacji przetworzonej, czy jest informacją prostą, należy zawsze do organu, do którego trafia wniosek. Oznacza to, że podmiot, do którego skierowane jest żądanie udzielenia informacji publicznej, dokonuje kwalifikacji żądanej informacji jako prostej lub przetworzonej. Zatem to na organie spoczywa obowiązek wykazania, że żądana przez wnioskodawcę informacja na charakter przetworzonej. W orzecznictwie trafnie wskazano, że na tle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie można zaniechać indywidualnej klasyfikacji informacji publicznej w każdej konkretnej sprawie (wyrok NSA z 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 19/15, publ. cbosa).

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku

o udostępnienie informacji publicznej dysponuje żądanymi informacjami. Wnioskodawca nie żądał zaś jakichkolwiek zestawień danych, czy informacji z akt sprawy, a jedynie kopii wyroków sądowych wraz z uzasadnieniami, jakie zostały wydane przez Sąd Rejonowy w G. w 2019 r., zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem [...]. Zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że istniałaby konieczność prowadzenia analizy poszczególnych akt czy selekcji dokumentów.

W ocenie Sądu ustalenie liczby spraw pod wskazanym wyżej symbolem jest możliwe przez uzyskanie tych danych wprost z systemu komputerowego. Pomimo tego organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji nie wskazały, jaka jest konkretna liczba spraw zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem [...], ani nawet nie wyjaśniły, jakiego rodzaju są to sprawy. Jedynie w sposób bardzo ogólny wskazały na konieczność ustalenia liczby spraw wskazanych we wniosku, analizy wszystkich orzeczeń z repertorium C pod kątem ich kwalifikacji do grup oznaczonej symbolem [...] oraz anonimizacji orzeczeń, posługując się przy tym takimi pojęciami, jak: "duża ilość spraw o wskazanym symbolu", "obszerność dokumentacji", "wiele kserokopii", "znaczna ilość czasu". W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie rzetelnej oceny, czy udostępnienie skarżącemu żądanej informacji rzeczywiście wymagałoby szczególnego nakładu pracy czy czasu przy anonimizacji wnioskowanych wyroków.

W ocenie Sądu ani na podstawie pisma organu I instancji informującego skarżącego, że informacja ma charakter informacji przetworzonej, ani też na podstawie uzasadnień decyzji organów obu instancji nie można w sposób rzetelny zweryfikować, czy istotnie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną w wyżej wskazanym rozumieniu.

Prezes SR zaniechał konkretnego wskazania, ilu dokładnie spraw wniosek strony dotyczy, co mogłoby ewentualnie przesądzić, czy rzeczywiście zestawienie wyroków z uzasadnieniami z tych spraw wiązałoby się z poniesieniem przez podmiot obowiązany określonych kosztów w szerokim znaczeniu tego słowa, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z jego bieżącą działalnością.

Organ odwoławczy z kolei w pełni zaaprobował powyższe ustalenia Prezesa SR, nie dokonując swoich własnych ustaleń w tym zakresie, do czego był zobowiązany na podstawie art. 138 k.p.a.

Tymczasem uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odmawiającego udzielenia wnioskowanej informacji publicznej winno zostać tak skonstruowane, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń, że żądana informacja jest informacją, o której mowa

w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W przeciwnym razie wnioskodawca pozbawiony byłby realnej ochrony. Organ winien więc wskazać konkretne okoliczności, z których wywodzi swe stanowisko o przetworzonym charakterze, a nie powielać w tym zakresie jedynie abstrakcyjnie tezy orzecznictwa, bez szczegółowego odniesienia do realiów konkretnego wniosku i prowadzonej przez organ zasady gromadzenia informacji (por. wyroki NSA z 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 19/15, z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1060/17, oba publ. cbosa).

Okoliczność, że istnieje w systemie obowiązującego prawa norma będąca podstawą do odmowy dostępu do informacji publicznej nie oznacza, że można z tej normy korzystać w dyskrecjonalny sposób, w oderwaniu od realiów sprawy. Jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, to organ obowiązany jest precyzyjnie przeanalizować, jakiej ilości informacji dany wniosek dotyczy i ustalić, jakie informacje podlegają ochronie.

Ocena, czy informacja publiczna ma postać przetworzoną, musi być dokonana w sposób zindywidualizowany w tym sensie, że powinna uwzględniać uwarunkowania konkretnej sprawy zainicjowanej wnioskiem o udzielenie tej informacji, które determinują konkluzje, jakie w wyniku tej oceny można sformułować. Nie można bowiem abstrahować od treści wniosku, w szczególności od tego, jaka jest ilość żądanych danych, w jakiej formie informacja ma być udzielona oraz czego ma dotyczyć. Okoliczności te wpływają przecież na to, jakie działania musi podjąć organ, by uczynić zadość wnioskowi, co z kolei ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy dochodzi do udzielenia informacji przetworzonej, czy też nie (zob. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1703/19, wyrok WSA w Warszawie

z 3 listopada 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 722/21, oba publ. cbosa).

Podkreślić należy, że odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, do której mają zastosowanie przepisy k.p.a. (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Oznacza to, że decyzja taka powinna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. W uzasadnieniu organ powinien przedstawić przekonującą argumentację, że w konkretnej sprawie, rozpatrywanej indywidualnie, wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy zaś o wymagającym uchylenia decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie argumentacja organów jest ogólna, nie poddająca się kontroli sądowej odnośnie do oceny, czy mamy do czynienia

z informacją przetworzoną. Ciężar wykazania, że właśnie z takim rodzajem informacji mamy do czynienia w niniejszej sprawie spoczywa na organie.

Sąd nie rozstrzyga w tym miejscu, że wnioskowane dane muszą być udostępnione skarżącemu. W swoich decyzjach organy obu instancji nie dokonały jednak wyczerpujących ustaleń i nie wykazały zgodnie z art. 11 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

w przekonujący sposób, że żądane przez skarżącego informacje wymagają intelektualnego wkładu osób je przygotowujących w postaci np. analizy dużej ilości dokumentów. Niezbędna jest zatem ponowna ocena przez organ I instancji wniosku skarżącego w celu ustalenia jego przedmiotu, tj. jakiego rodzaju spraw dotyczy wniosek, jaka jest ilość tych spraw oraz jakich konkretnie czynności będzie wymagało udostępnienie żądanej informacji, z uwzględnieniem stopnia ich czasochłonności. Jeśli Prezes SR ponownie dojdzie do przekonania, że żądane dane dotyczą sfery informacji przetworzonej, to musi to odzwierciedlić w uzasadnieniu swojej decyzji. Dokonując oceny charakteru informacji publicznej (prosta czy przetworzona), organ

I instancji winien mieć na uwadze, że zasadą jest udostępnienie informacji publicznej, natomiast wszelkie wyjątki od tej zasady należy rozumieć wąsko. Organ przy tej ocenie nie może jednak poprzestać na arbitralnym czy też ogólnikowym stwierdzeniu tej kwestii.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są wadliwe, ponieważ nie zawierają dostatecznego faktycznego i prawnego uzasadnienia. Doszło więc do istotnego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy na podstawie art. 153 p.p.s.a. uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną.