Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 930/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 i 51
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka- Duda WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 czerwca 2016 r. znak: [....] w przedmiocie rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego D.B. kwotę 300 zł ( słownie: trzysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 września 2015 r. znak: [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 u.p.b. nakazał T.D. rozbiórkę pozostałości ściany granicznej (samowolnie rozbieranego budynku gospodarczego zlokalizowanego od południowej strony stodoły na działce nr ew. gr. [....] w Z. ), wykonanej z pustaków i podtrzymującej budynek sąsiedni znajdujący się na działce nr ew. gr. [....] w Z. , z jednoczesnym zabezpieczeniem stateczności konstrukcji budynku sąsiedniego tj. słupowym podparciu murłaty budynku sąsiedniego i podstemplowaniu konstrukcji jego dachu w miejsce rozebranej ściany.

Po rozpatrzeniu odwołania D.B. wniesionego od powyższej decyzji [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 23 czerwca 2016 r., znak: [....] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W jej uzasadnieniu wskazał na ustalony w sprawie stan faktyczny.

W dniu [....] 2013 r. PINB przeprowadził oględziny nieruchomości położonej w Z. nr [....] , podczas których ustalono, że na działce nr ewid. [....] prowadzona jest rozbiórka szopy - budynku gospodarczego dobudowanego do budynku stodoły od strony południowej.

W dniu 22 lipca 2013 r. PINB wydał na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz 50 ust. 3 u.p.b. postanowienie nr [....] , którym wstrzymał roboty budowlane polegające na rozbiórce budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. [....] w Z. oraz nałożył na inwestora T.D. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia inwentaryzacji dotychczas wykonanych robót wraz z ekspertyzą techniczną określającą prawidłowość ich wykonania w świetle warunków technicznych, Polskich Norm i sztuki budowlanej. W dniu 12 września 2013 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęła ekspertyza techniczna.

Decyzją nr [....] z dnia 20 września 2013 r. znak: [....] nałożył na T.D. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce przedmiotowego budynku gospodarczego, pozostawiając ścianę zachodnią budynku oraz na wzmocnieniu ściany zachodniej podtrzymującej budynek sąsiedni znajdujący się na działce nr ewid. [....] poprzez nadmurowanie brakującej jej części w terminie do dnia 15 grudnia 2013 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Decyzją nr 192/2013 z dnia 9 grudnia 2013 r. organ I instancji działając na podstawie art. 155 k.p.a. odmówił zmiany decyzji własnej z 20 września 2013 r.

W dniu 29 lipca 2015 r. organ I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości w Z. oznaczonych nr [....] i [....] w obecności T.D. i D.B. w celu ustalenia, czy obowiązek nałożony decyzją z dnia 20 września 2013 r. został wykonany. W toku czynności stwierdzono, że "wykonano rozbiórkę budynku gospodarczego jak w pkt 1 decyzji nr [....] . Stwierdzono, że nie dokonano obowiązku nałożonego w pkt 2. W dniu dzisiejszym ustalono, że ściana która miała być nadmurowana jest w bardzo złym stanie technicznym, jest wybudowana systemem gospodarczym, bez zachowania poziomu i pionu pod kątem. Dodatkowo pustaki są namoknięte i się kruszą (...). Stwierdza się, że ściana jest w tak złym stanie technicznym, że nie nadaje się do nadmurowania".

Materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji stanowią ponadto: notatka służbowa z dnia [....] lipca 2013 r., wypis z rejestru gruntów, wydruk z mapy ewidencyjnej, zdjęcie z kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 21 października 2015 r.

[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przypomniał, że w sprawie niniejszej zastosowanie mają przepisy u.p.b. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r. poz. 2015 r.).

MWINB zauważył, że przepisy art. 50-51 u.p.b. regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego również w przypadku dokonania przez inwestora samowolnej rozbiórki obiektu co stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Zasadniczym celem powyższej regulacji jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 ww. ustawy, roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej, a w sytuacji stwierdzenia uchybień w tym zakresie - zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z tymi wymogami.

W ocenie MWINB, PINB prawidłowo wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 2 u.p.b. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mów a w art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. może nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Analiza protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [....] 2015 r. doprowadza do wniosku, iż obowiązki nałożone decyzją PINB z dnia 20 września 2015 r. nie zostały w całości wykonane. Z dokumentacji fotograficznej przesłanej przez PINB za pismem z dnia 19 listopada 2015 r. wynika, że sporna ściana budynku ulega stopniowej rozbiórce.

PINB prawidłowo stwierdził, że brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego, jak również zaniechania dalszych robót rozbiórkowych. Przywrócenie stanu poprzedniego powodowałoby konieczność odbudowy obiektu wraz z całą sporną ścianą, których stan techniczny w chwili sporządzania Ekspertyzy technicznej był bardzo zły i wskazywał na maksymalne zużycie materiałów ("Budynek przeznaczony do rozbiórki, jest w bardzo złym stanie technicznym, wskazuje na maksymalne zużycie materiałów. Budynek w obecnym stanie zagraża życiu i zdrowiu osób mogących tam przebywać — wymaga natychmiastowej rozbiórki. (...) Ściany zewnętrzne z pustaka żużlowego ze znacznymi ubytkami spoin - w stanie technicznym bardzo złym"). Nałożenie powyższych czynności stanowiłoby również naruszenie kompetencji organu, gdyż organy nadzoru budowlanego nie mogą nakładać czynności wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę bądź wymagających zgłoszenia, które w wyniku inicjatywy inwestora wydawane są przez organ architektoniczno - budowlany. Nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych również nie jest możliwe ze względu na stwierdzony podczas oględzin zły stan techniczny ściany grożący jej zawaleniem. Zatem jedynym sposobem zakończenia postępowania naprawczego gwarantującym bezpieczne użytkowanie obiektu znajdującego się na działce sąsiedniej tj. nr ewid. [....] w Z. oraz zgodność z przepisami prawnymi jest wydanie decyzji nakazującej rozebranie pozostałej części ściany samowolnie rozbieranego obiektu zlokalizowanego od południowej strony stodoły położonej na działce nr ewid. [....] w Z. , z jednoczesnym zabezpieczeniem stateczności konstrukcji budynku sąsiedniego tj. słupowym podparciu murłaty budynku znajdującego się na działce nr ewid. [....] i podstemplowaniu konstrukcji jego dachu w miejsce rozebranej ściany.

W ocenie MWINB zakres nałożonego na inwestora obowiązku jest właściwy i uwzględnia zmiany stanu faktycznego jakie nastąpiły pomiędzy wydaniem zaskarżonej decyzji a decyzji PINB nr [....] z dnia 20 września 2013 r. znak: [....] , wydanej trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Niniejsze postępowanie dotyczy samowolnej rozbiórki obiektu i determinowane jest ustaleniem czy obowiązki nałożone ostateczną decyzja PINB z dnia 20 września 2013 r. zostały wykonane.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu wskazać należy, iż organy administracji publicznej nie są właściwe do rozstrzygania sporów dotyczących tego kto posiada tytuł prawny do określonej nieruchomości. Jeżeli taki spór się pojawił, to rozstrzygnąć go może tylko sąd powszechny. Brak w materiale dowodowym dokumentów świadczących o tym żeby właściciele sąsiadujących ze sobą działek (tj. nr ewid. [....] i [....] w Z. ) podjęli czynności mające na celu rozgraniczenie nieruchomości. Nie zaistniała zatem również podstawa do zawieszenia przedmiotowego postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 836/13). PINB prawidłowo zatem ustalił położenie obiektu w oparciu o zalegające w aktach dokumenty.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D.B. , zarzucając jej

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane poprzez jego niezastosowanie do T.D. i nie nałożeniu np. grzywny, pomimo naruszenia przepisów w nim wskazanych, a to przepisu art. 50 ust. 1 pkt 1, a tym samym dopuszczenia się sankcjonowania naruszenia prawa materialnego, pomimo że przepis jednoznacznie stanowi że osoba naruszająca przepisy podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2;

- naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przepisów postępowania i niewykonania nałożonego obowiązku przez T.D. , pomimo że brak wykonania przez T.D. decyzji narusza interes strony skarżącej, a tym samym sankcjonuje naruszenie prawa, poprzez dokonywanie samowoli budowlanej, pomimo że wydano prawomocną decyzję nr [....] .

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji ją poprzedzającej; a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w ocenie skarżącego doszło do naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego. Skutkiem tych uchybień był błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego i zaniechania dalszych robót rozbiórkowych, podczas gdy do zniszczenia ściany budynku przyczynił się tylko i wyłącznie T.D. . Prawidłowe ustalenia faktyczne prowadzić powinny do wniosku, że zasadne jest przywrócenie tejże ściany, a nie wykonanie podstemplowania konstrukcji dachu w miejsce rozebranej ściany.

Zwrócono uwagę, że inwestor winien wykonać obowiązki wynikające z decyzji PINB z 20 września 2013 r. do dnia 15 grudnia 2013 r. Tymczasem oględziny celem ustalenia, czy obowiązki te zostały wykonane odbyły się dopiero [....] 2015 r. W tym okresie organ I instancji nie podejmował w sprawie żadnych czynności. Takie działanie organu narusza powyższe przepisy postępowania, albowiem prowadzi do przewlekłości postępowania bez uzasadnionej zwłoki.

Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego nie wzięły pod uwagę, że niewykonanie decyzji skutkowało naruszeniem prawa strony skarżącej. To właśnie skarżący został tą decyzją pokrzywdzona, albowiem mając dobrą ścianę wybudowaną z pustaka, organ nie nakazuje już jej przywrócenia, a tylko nakazuje podstemplowanie konstrukcji, podczas gdy lepszym budulcem jest ściana murowana jako całość niż częściowe podstemplowanie. Organ nie może swoich decyzji indywidualnie zmieniać, gdyż burzy to trwałość decyzji i tym samym stanowi naruszenie przepisów postępowania.

W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Jak wynika z tych przepisów zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa - materialnego bądź procesowego - jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonana na podstawie tych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że zarówno decyzja [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w sposób, który powoduje konieczność uchylenia obu tych decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu toczącym się w trybie przepisów art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane, a dotyczącym samowolnie wykonywanych robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [....] położonej w Z. nr [....] .

Jak wynika z materiałów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym budynek, którego samowolna rozbiórka jest przedmiotem postępowania, był usytuowany w granicy z działką skarżącego D.B. i przylegał do budynku należącego do skarżącego. Poprzez wykonanie przedmiotowych robót budowlanych inwestor naruszył substancję budynku skarżącego. Oba budynku posiadały bowiem wspólną ścianę - która w decyzji PINB z dnia 20 września 2013 r., jak i w zaskarżonej do WSA decyzji określana jest jako "ściana zachodnia" budynku gospodarczego położonego na działce nr [....] .

Powyższe ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości, nie były również kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

W trakcie kontrolowanego postępowania organ I instancji postanowieniem z dnia 22 lipca 2013 r. na podstawie art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestora T.D. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z ekspertyzą techniczną, a po jej przedstawieniu - decyzją z dnia 20 września 2013 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na T.D. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce przedmiotowego budynku gospodarczego, pozostawiając ścianę zachodnią budynku oraz na wzmocnieniu tejże ściany zachodniej podtrzymującej budynek sąsiedni znajdujący się na działce nr ewid. [....] poprzez nadmurowanie brakującej jej części w terminie do dnia 15 grudnia 2013 r.

Organ I instancji nakładając takie a nie inne obowiązki na inwestora kierował się przede wszystkim treścią przedłożonej przez niego ekspertyzy technicznej. Już na tym etapie postępowania naprawczego PINB wskazał, że przedmiotowy budynek jest w bardzo złym stanie technicznym, zagraża życiu i zdrowiu osób mogących tam przebywać oraz że nałożenie obowiązku przywrócenia stanu zgodnego z prawem prowadziłoby do wybudowania nowego obiektu, zatem za zasadne uznano nakazanie rozbiórki budynku. Z nakazu tego wyłączono jednak zachodnią ścianę budynku, nakazano wręcz jej wzmocnienie poprzez nadmurowanie.

Powyższa decyzja jest ostateczna, pozostaje w obrocie prawnym, nie została również zmieniona mimo, że inwestor złożył w tej kwestii wniosek. Wniosek ten został załatwiony odmowie w decyzji PINB z dnia 9 grudnia 2013 r. wydanej w trybie art. 155 k.p.a. W jej uzasadnieniu wskazano: "(...) należy w pierwszej kolejności ustalić, czy interes P. T.D. jest słuszny, czyli godny ochrony i niesprzeczny z prawem. (...) Rozpoczęcie rozbiórki budynku gospodarczego wraz z rozbiórką wspólnej ściany spowodowało, iż wnętrza obiektu pozbawione częściowo ściany narażone zostały m.in. na działanie warunków atmosferycznych oraz na ewentualny dostęp osób trzecich. W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie robót budowlanych polegających na samowolnej rozbiórce budynku gospodarczego PINB w O. nakazał w trybie art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wykonanie robót, które mają na celu doprowadzenie zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z przepisami prawa. Jednocześnie wykonanie nakazanych robót spowoduje zabezpieczenie budynku, który został częściowo pozbawiony ściany".

Dalsze obowiązki organów nadzoru budowlanego zostały określone w art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Po dokonaniu w dniu 29 lipca 2015 r. kontroli wykonania obowiązków organ I instancji ustalił, że obowiązki wynikające z decyzji z dnia 20 września 2013 r. inwestor wykonał tylko w zakresie rozbiórki budynku gospodarczego, natomiast w stosunku do jego ściany zachodniej - która jest wspólna również dla budynku należącego do skarżącego - inwestor nie wykonał jakichkolwiek robót budowlanych, w szczególności zaś nie nadmurował jej i nie wzmocnił w żaden sposób. Ustalenia te nie budzą wątpliwości Sądu ani nie jest kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Ponieważ w decyzji z dnia 20 września 2013 r. nałożone były dwa odrębne obowiązki wykonania robót budowlanych, zaś inwestor wykonał tylko jeden z nich tzn. rozbiórkę budynku gospodarczego, w tym zakresie należało wydać decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku - czego organ I instancji zaniechał, a organ odwoławczy uchybienia tego nie dostrzegł.

Natomiast w zakresie drugiego, niewykonanego obowiązku "wzmocnienia ściany zachodniej podtrzymującej budynek sąsiedni znajdujący się na działce nr ewid. [....] poprzez nadmurowanie brakującej jej części" należało wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Organy obu instancji powołały się na ten przepis, jednakże zastosowały go nieprawidłowo.

Sankcja w postaci rozbiórki została w omawianym przepisie przeznaczona dla takich robót budowlanych, które zostały wykonane niezgodnie z prawem, jednakże istniała możliwość doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie nałożonych na inwestora obowiązków. Jeżeli inwestor ich nie wykonał, to tym samym pozbawiał się możliwości legalizacji wykonanych samowolnie robót, które podlegały przymusowej rozbiórce.

W niniejszej sprawie mamy zaś sytuację odwrotną - ściana była podniszczona, jednak nadawała się do pozostawienia, wymagała jedynie wzmocnienia poprzez podmurowanie. W odniesieniu do tej ściany inwestor nie wykonał jakichkolwiek robót budowlanych, mimo nałożenia takiego obowiązku.

Jeżeli organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, a decyzja nakładająca ten obowiązek jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym, to nie można sankcjonować takiego zachowania inwestora, który owe obowiązki lekceważy. W niniejszym postępowaniu jest to tym bardziej istotne, że inwestor domagał się już zmiany nałożonych na niego obowiązków - co opisano powyżej, zaś organ I instancji w decyzji z dnia 9 grudnia 2013 r. stwierdził, że taka zmiana jest niedopuszczalna z uwagi na konieczność ochrony interesów właściciela sąsiedniego budynku, który to budynek został częściowo pozbawiony ściany, przez co jego wnętrze narażone zostało m.in. na działanie warunków atmosferycznych oraz na ewentualny dostęp osób trzecich. Trudno nie zgodzić się ze skarżącym, iż ściana stanowi zupełnie inny rodzaj zabezpieczenia budynku niż samo zabezpieczenie stateczności konstrukcji budynku poprzez jego podparcie. Z niejasnych przyczyn przy wydawaniu zaskarżonej decyzji całkowicie pominięto słuszny interes D.B. , który we wcześniejszych - pozostających w obrocie prawnym - rozstrzygnięciach był przecież brany pod uwagę.

Sąd nie kwestionuje w tym miejscu ustaleń faktycznych dotyczących złego stanu technicznej pozostałości przedmiotowej ściany. W tym kontekście należy jednak wziąć pod uwagę, że kontrola wykonania przez inwestora obowiązków wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane miała miejsce ponad półtora roku po upływie terminu zakreślonego w ostatecznej decyzji do ich wykonania, co niewątpliwie stanowi naruszenie zasady szybkości postępowania wskazanej w art. 12 k.p.a. Początkowo termin oględzin wyznaczony był na [....] lutego 2014 r., jednakże w tym dniu oględziny nie odbyły się z niewiadomych przyczyn. Kolejna czynność procesowa podjęta przez organ I instancji to zawiadomienie z dnia 8 lipca 2015 r. o terminie oględzin wyznaczonym na 29 lipca 2015 r. Przez 17 miesięcy organ I instancji nie podejmował w sprawie żadnych czynności.

Jeżeli więc w zaskarżonej decyzji MWINB stwierdza, że należało uwzględnić zmiany stanu faktycznego w sprawie, to niewątpliwie poprzez tak długą bezczynność PINB w pewien sposób przyczynił się takiej zmiany stanu faktycznego. O ile bowiem rozbiórka budynku została wykonana zgodnie z nałożonym na inwestora obowiązkiem, to wobec niewzmocnienia ściany wspólnej ściana ta była narażona na negatywne oddziaływanie warunków atmosferycznych. Do pewnego stopnia odpowiedzialność za taki rozwój sytuacji ponosi więc organ I instancji, który nie wykonywał swoich ustawowych obowiązków przez półtora roku. Natomiast skutki zaskarżonej decyzji będzie odczuwał przede wszystkim skarżący, którego budynek gospodarczy pozostanie całkowicie odsłonięty z jednej strony.

Jeżeli więc przedmiotowa ściana aktualnie jest tak zniszczona, że nie nadaje się do "wzmocnienia poprzez nadmurowanie", to organy nadzoru budowlanego powinny rozważyć taką treść nakazu, która "doprowadzi obiekt (ścianę zachodnią rozebranego budynku) do stanu poprzedniego", niezależnie od tego jaki zakres robót i kosztów z nimi związanych obciążał będzie T.D.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zawarł następujące stanowisko: "PINB prawidłowo stwierdził, że brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego, jak również zaniechania dalszych robót rozbiórkowych. Przywrócenie stanu poprzedniego powodowałoby konieczność odbudowy obiektu wraz z całą sporną ścianą, których stan techniczny w chwili sporządzania Ekspertyzy technicznej był bardzo zły i wskazywał na maksymalne zużycie materiałów".

Stanowisko takie jest nieprawidłowe z uwagi na treść decyzji PINB z dnia 20 września 2013 r. Już bowiem w tej decyzji przesądzono w sposób ostateczny, że cały budynek gospodarczy - za wyjątkiem ściany zachodniej - podlegać musi rozbiórce. Obowiązku tego w żadnym momencie nie kwestionował skarżący ani tym bardziej inwestor, który przecież obowiązek ten wykonał. Na obecnym etapie postępowania nie ma żadnych podstaw by kwestionować obowiązek rozbiórki, czy też nakazywać odbudowanie całego rozebranego budynku gospodarczego; należy wręcz - jak to już wcześniej stwierdzono - w tej części stwierdzić wykonanie obowiązku na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Bez znaczenia są więc również argumenty MWINB dotyczące braku kompetencji do nakazywania czynności wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę bądź zgłoszenia.

Należy więc w tym kontekście jeszcze raz podkreślić, że obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego dotyczy tylko tego obowiązku, który nie został wykonany tj. obowiązku odbudowania ściany w miejsce niewykonanego przez inwestora obowiązku jej wzmocnienia poprzez nadmurowanie.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania przewidujących obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego. W tym zakresie postępowanie PINB i MWINB nie budzi wątpliwości. Natomiast po ustaleniu stanu faktycznego błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego tj. przepisy dotyczące postępowania naprawczego.

Z kolei zarzut naruszenia art. 90 ustawy Prawo budowlane nie może odnieść skutku, bowiem jest to przepis o charakterze karnym, a jego zastosowanie nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, lecz odbywa się w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnym.

Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 10 października 2016 r. skarżący został zwolniony w 2/5 od wpisu sądowego od skargi, w związku z czym uiścił wpis w kwocie 300 zł i taką też kwotę Sąd zasądził na jego rzecz od strony przeciwnej.