Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1311/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 9, art. 70b ust. 6, art. 90m ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Strumieniu z dnia 17 lutego 2012 r. nr XVIII/160/2012 w przedmiocie udzielenia dyrektorowi szkoły upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i określa, że nie może być ona wykonana.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 17 lutego 2012 r., Nr XVIII/160/2012 Rada Miejska w Strumieniu upoważniła Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu oświaty.

Jako podstawę prawną swego działania organ wskazał art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.- zwanej dalej "u.s.g.") w związku z art. 70b ust. 6 i art. 90n ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.- zwanej dalej “u.s.o.").

W § 1 ust. 1 przedmiotowej uchwały wskazano, iż upoważnienia udzielono do wydawania decyzji administracyjnych w związku z wykonywaniem zadań z zakresu administracji publicznej wynikających z ustawy o systemie oświaty. Nadto w § 1 ust. 2 uchwały stwierdzono, że decyzje dotyczą dofinansowania kosztów kształcenia pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego (w pkt 1) oraz załatwiania indywidualnych spraw z zakresu pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów (w pkt 2). Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Strumienia, natomiast w § 4 postanowiono, że uchwała ta wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego.

W dniu 14 października 2013 r. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o stwierdzenie nieważności uchwały Nr XVIII/160/2012 Rady Miejskiej w Strumieniu z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu oświaty, w całości - jako niezgodnej z art. 39 ust. 4 u.s.g. oraz art. 5 ust. 9 i art. 90m ust. 2 u.s.o.

W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że zaskarżona uchwała została opublikowana a Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 22 marca 2012 r. (Dz. Urz Woj. Śl. poz 1322). Zauważył ponadto, że Rada Miejska podjęła przedmiotową uchwałę na podstawie art. 39 ust. 4 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. Z kolei art. 9 ust. 1 ww. ustawy stanowi o możliwości tworzenia przez gminę jednostek organizacyjnych w celu realizacji zadań, jak też o możliwości zawierania umów z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.

Wojewoda Śląski zakwestionował zarówno § 1 ust. 2 pkt 2 jak i § 1 ust. 2 pkt 1 uchwały.

Organ nadzoru stwierdził, iż § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały w sposób istotny narusza prawo. Zaakcentował, iż organem upoważnionym do wydawania decyzji administracyjnych, w zakresie wynikającym z art. 90m ust. 1 u.s.o. jest organ wykonawczy gminy. Na mocy art. 90m ust. 2 u.s.o. rada gminy może upoważnić wyłącznie kierownika ośrodka pomocy społecznej do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w formie decyzji. W ocenie organu nadzoru regulacja prawna zawarta w art. 90m u.s.o., jest regulacją szczególną, która wyłącza stosowanie norm ogólnych, zawartych art. 39 ust. 4 u.s.g. Zatem w sytuacji udzielenia upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu pomocy materialnej o charakterze socjalnym, o którym mowa w art. 90m ust. 2 u.s.o., Rada Miejska w Strumieniu mogła upoważnić wyłącznie kierownika ośrodka pomocy społecznej, a nie jak to uczyniła w § 1 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały - Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu.

Organ nadzoru za sprzeczny z prawem uznał także § 1 ust. 2 pkt 1 uchwały. Wojewoda Śląski stwierdził, że na mocy art. 70b u.s.o., Rada postanowiła udzielić Dyrektorowi Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych, dotyczących dofinansowania kosztów kształcenia pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 9 u.s.o. w celu wykonywania zadań wymienionych w ust. 7, organy prowadzące szkoły i placówki mogą tworzyć jednostki obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół i placówek lub organizować wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną prowadzonych szkół i placówek, o której mowa w ust. 7 pkt 3. Zawarty w treści art. 5 ust. 7 u.s.o. katalog zadań, które mogą być realizowane przez jednostkę obsługi ekonomiczno-administracyjną szkół jest katalogiem zamkniętym co oznacza, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie jest uprawniony do nakładania na zespół obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół zadań wykraczających poza ten katalog. W ocenie organu nadzoru, zadanie polegające na prowadzeniu spraw związanych z dofinansowaniem pracodawcom kosztów kształcenia pracowników młodocianych, nie stanowi żadnego z zadań określonych w art. 5 ust. 7 u.s.o., w szczególności nie jest to zadanie z zakresu zapewnienia obsługi administracyjnej, finansowej czy organizacyjnej szkoły lub przedszkola. W ocenie Wojewody zatem nie można upoważnić dyrektora zespołu obsługi szkół do wydawania decyzji w zakresie dofinansowania pracodawcom kosztów kształcenia pracowników młodocianych.

Organ nadzoru uznał wobec powyższego, iż kwestionowana uchwała w całości podjęta została z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy Strumień wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, iż przepis art. 39 ust. 4 u.s.g. stanowi jedyną podstawę do przenoszenia kompetencji administracyjnych na jednostki podległe radzie gminy.

Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 39 ust. 4 u.s.g. art. 5 ust. 9 i art. 90m ust. 2 u.s.o., poprzez upoważnienie Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu do załatwiania, w drodze decyzji administracyjnych indywidualnych spraw z zakresu pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów. Gmina nie zgodziła się z twierdzeniem organu nadzoru, iż przepis art. 90m ust.2 u.s.o. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 39 ust. 4 u.s.g. Wskazała przy tym na dotychczasowe orzecznictwo sądowe, które akceptowało upoważnienie przez radę gminy także innych organów niż kierownik ośrodka pomocy społecznej. W ocenie Gminy art. 90m ust. 2 u.s.o. jest próbą ustawodawcy naprawienia negatywnych skutków pierwotnego brzmienia tego przepisu, w którym był ustanowiony zakaz upoważniania ośrodków pomocy społecznej. Zdaniem Gminy stanowisko organu nie znajduje uzasadnienia bowiem inne formy pomocy socjalnej dla uczniów są stosowane przez szkoły lub zespoły obsługi szkół. Gmina podkreśliła, że zgodnie z brzmieniem art. 1 pkt 12 u.s.o., to system oświaty, a nie pomocy społecznej, zapewnia opiekę uczniom pozostającym w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Zważyła nadto, iż powstanie zespołu obsługi szkół (art. 5 ust. 7 i 9 u.s.o.) służy organowi prowadzącemu szkołę do odciążenia szkół od obowiązków przypisanych im ustawowo, a wobec tego ulokowanie zadań i kompetencji z zakresu oświaty w zespole obsługi szkół jest uzasadnione także z przyczyn organizacyjnych i ekonomicznych, a kompetencje w tym zakresie zostały powierzone organowi uchwałodawczemu gminy (art.39 ust. 4 u.s.g.) Stąd też zdaniem Gminy upoważnienie przez Radę Miejską w Strumieniu na podstawie art. 39 ust. 4 u.s.g. Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu do załatwiania w drodze decyzji administracyjnych indywidualnych spraw z zakresu pomocy materialnej o charakterze socjalnych dla uczniów, nie narusza przepisu art. 5 ust. 9 i art. 90m u.s.o.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 39 ust. 4 u.s.g. oraz 5 ust. 9 u.s.o., poprzez upoważnienie Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu do wydawania decyzji administracyjnych dotyczących dofinansowania kosztów kształcenia pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi uczniami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego Gmina zauważyła, że z art. 70b ust. 6 u.s.o. wynika, że dofinansowanie przyznaje wójt ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji. Ustawodawca umieszczając przepisy dotyczącego tego przedmiotu w ustawie o systemie oświaty (art.70b) przesądził, iż jest to materia oświatowa. Gmina nie zgodziła się, z twierdzeniem organu nadzoru, że katalog zadań zawartych w treści art. 5 ust. 7 u.s.o., które mogą być realizowane przez zespół obsługi szkół jest katalogiem zamkniętym, wobec brzmienia zdania drugiego w ust. 7, który posługuje się wyrazem "w szczególności". Na tle analizy brzmienia art. 5 ust. 7 u.s.o. Gmina doszła do przekonania, że obsługi szkół mogą być tworzone dla realizacji innych zadań oświatowych niż tylko wymienione w ust. 7 zdanie drugie, co ma znaczenie dla racjonalizacji kosztów jednostek oświatowych. W konsekwencji brzmienie art. 5 ust. 7 u.s.o., ze względu na cel tego przepisu, nie stoi na przeszkodzie udzieleniu przez Radę Miejską w Strumieniu upoważnienia Dyrektorowi Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu do wydawania decyzji administracyjnych dotyczących dofinansowania kosztów kształcenia pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej nadal P.p.s.a) w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne właściwe są do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Na zasadzie art. 147 § 1 P.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Odnośnie aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., stosownie, do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 powołanej ustawy, stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (por. T. Woś [w:] T.Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 310). Dodać jeszcze należy, iż o nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Organem nadzoru jest natomiast Wojewoda, z mocy art. 86 w/w ustawy. Nadzór nad działalnością gminną sprawuje on na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 85 omawianej ustawy). Stosownie do treści art. 93 ust. 1 u.s.g., wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego przez organ nadzoru, w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, nie jest dopuszczalne po upływie ustawowego terminu 30 dni. Upływ tego terminu nie wyłącza jednak badania legalności takiej uchwały. Organ nadzoru może, bowiem zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, który dokona jej kontroli w zakresie zgodności z prawem. Wnosząc skargę do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest przy tym ograniczony terminem zaskarżenia, o którym mowa w art. 53 § 1 - 3 P.p.s.a.

W kontrolowanej sprawie zaskarżona uchwała nie została objęta rozstrzygnięciem nadzorczym, a skarga została wniesiona do Sądu przez właściwy organ, po upływie terminu do stwierdzenia nieważności uchwały w trybie postępowania nadzorczego. Z tego też względu skargę uznać należało za skuteczną.

Rozważania dotyczące legalności zaskarżonego aktu rozpocząć należy od przypomnienia, że przedmiotem oceny Sądu jest uchwała dnia 17 lutego 2012 r., Nr XVIII/160/2012 Rady Miejskiej w Strumieniu w sprawie upoważnienia Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu oświaty. Uchwała została opublikowana a Dzienniku Urzedowym Województwa Śląskiego z dnia 22 marca 2012 r. (Dz. Urz Woj. Śl. poz 1322).

W pierwszym rzędzie stwierdzić trzeba, że zaskarżona uchwała należy do aktów prawa miejscowego, które Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Takie zaliczenie pociąga za sobą konsekwencje w postaci konieczności odnoszenia do nich (i spełniania przez nie) wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim zaś zasady prymatu ustawy w hierarchii aktów prawnych i zasady, że wszelkie inne akty prawotwórcze mogą być stanowione wyłącznie na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie (por. D. Dąbek: "Prawo miejscowe samorządu terytorialnego", Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz - Kraków 2003, s. 58). W stosunku do aktów prawa miejscowego zasady te wyraża art. 94 Konstytucji RP, który stanowi, że organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że w hierarchii źródeł prawa akty prawa miejscowego zajmują pozycję zależną, gdyż są uwarunkowane normami zawartymi w aktach prawnych wyższego rzędu.

Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 94 ust. 1 u.s.g. stwierdzić nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy można tylko w terminie jednego roku od daty ich podjęcia, chyba że naruszony został 7- lub 2-dniowy termin ich przedłożenia organowi nadzoru przez wójta oraz wówczas gdy są one aktami prawa miejscowego. Tym samym w odniesieniu do aktów prawa miejscowego, stanowiących zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP część systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, zniesiono czasowe ograniczenie wykluczające możliwość wyeliminowania ich z obiegu prawnego po upływie roku od dnia podjęcia lub wydania. Właśnie ze względu na powszechnie obowiązujący charakter tych aktów standardy związane z ich kontrolą zostały zrównane z zakresem oceny aktów normatywnych obowiązujących na terenie całego kraju, które są poddane kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 16 maja 2001 r., III SA 2622/00, ONSA 2002, nr 3, poz. 114, nowelizacja art. 94 ust. 1 u.s.g., z powodu braku odmiennych ustaleń w przepisach przejściowych, ma zastosowanie do wszelkich aktów prawa miejscowego, bez względu na datę ich uchwalenia.

Pojęcie "istotne naruszenie prawa" nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, tak samo jak i pojęcie "sprzeczność z prawem". W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Do istotnych wad, prowadzących do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Sprzeczność z prawem uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego zachodzi w sytuacji, gdy doszło do jej wydania z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego (w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny)", Samorząd Terytorialny 2001 r., z.1-2, s. 101-102; wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W kontekście powyższego, stwierdzić należy, że wzorcem kontroli legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego są przepisy ustawy zasadniczej. Wedle poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, istotne znaczenie ma wynikająca z art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności, która przesądza o tym, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym wynikać powinna z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Poza tym, zgodnie z art. 94 Konstytucji RP regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, a więc nie są wydawane w celu wykonania ustawy tak jak rozporządzenie w rozumieniu art. 92 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12, LEX nr 1291950).

Podstawę prawną uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.- zwanej dalej "u.s.g.") w związku z art. 70b ust. 6 i art. 90n ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.- zwanej dalej “u.s.o.").

Wojewoda Śląski zarzucił, iż zaskarżona uchwała jest niezgodna z art. 39 ust. 4 u.s.g. oraz art. 5 ust. 9 u.s.o. i art. 90m ust. 2 u.s.o.

Zgodnie z art. 39 ust. 4 u.s.g. 4. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. Art. 9 ust. 1 u.s.g. stanowi zaś, iż w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Nie ulega zatem wątpliwości, iż na mocy art. 39 ust. 4 u.s.g., rada gminy może upoważnić do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej: kierowników gminnych jednostek pomocniczych, kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, jak również podmioty, z którymi gmina zawarła umowę w celu realizacji zadań.

W § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały Rada Miejska w Strumieniu udzieliła Dyrektorowi Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w związku z wykonywaniem zadań z zakresu administracji publicznej wynikających z ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały decyzje, o których mowa powyżej dotyczą załatwiania indywidualnych spraw z zakresu pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 90m ust. 1 u.s.o. świadczenie pomocy materialnej o charakterze socjalnym przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Art. 90m u.s.o. określa zatem organ rzeczowo właściwy do spraw przyznawania lub odmowy przyznania świadczeń pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym, tzn. stypendium szkolnego i zasiłku szkolnego wymienionych w art. 90c ust. 2 u.s.o. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 90m ust. 2 rada gminy może upoważnić kierownika ośrodka pomocy społecznej do prowadzenia postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1.

Sąd zauważa, że art. 90 m u.s.o. był dwukrotnie nowelizowany. Ustawą nowelizującą z 2008 r. uchylono w art. 90m zakaz upoważniania do wydawania, w imieniu organów gminy, decyzji administracyjnych o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczeń o charakterze socjalnym przez ośrodek pomocy społecznej. Następnie, ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U Nr 44, poz. 250), dodano ust. 2 przewidujący upoważnienie kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach pomocy o charakterze socjalnym. Wskazać zatem należy, iż sens tego przepisu sprowadza się do zawężenia kręgu podmiotów, które mogą być upoważnione do wydawania decyzji administracyjnych - tylko do kierownika ośrodka pomocy społecznej, z wykluczeniem innych osób zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych w strukturach samorządowych. Dlatego też można powiedzieć, iż art. 90m ust. 2 ma charakter szczególny (legis specialis) w stosunku do norm zawartych w art. 39 ust. 4 u.s.g.( M.Pilich Komentarz do art. 90(m) ustawy o systemie oświaty, LEX 2013). Zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali, w przypadku norm prawnych zawartych w aktach prawnych tej samej rangi (ustawy) obowiązujących w tym samym czasie, norma o charakterze szczególnym ma pierwszeństwo stosowania przed normą o charakterze ogólnym.

Wobec powyższego zasadnym jest stanowisko Wojewody Śląskiego, iż w sytuacji udzielenia upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu pomocy materialnej o charakterze socjalnym, o którym mowa w art. 90m ust. 2 u.s.o., Rada Miejska w Strumieniu mogła upoważnić wyłącznie kierownika ośrodka pomocy społecznej, a nie jak to uczyniła w § 1 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały - Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu.

Zdaniem Sądu również Rada Miejska w Strumieniu upoważniając w § 1 ust. 2 pkt 1 uchwały Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu do wydawania decyzji dotyczących dofinansowania kosztów kształcenia pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego naruszyła art. 5 ust. 9 u.s.o. Należy bowiem zauważyć, że zadania oświatowe gmin stanowią ich obligatoryjne zadania własne. Podstawowym zadaniem własnym gmin jest zakładanie i prowadzenie szkół i placówek oświatowych. Przepis art. 5 ust. 7 u.s.o. stanowi, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:

1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;

2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;

3) zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.), i organizacyjnej szkoły lub placówki;

4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych.

Przepis ten nakłada na organ prowadzący szkołę, czy placówkę obowiązek zapewnienia tym jednostkom oświatowym niezbędnych warunków umożliwiających prowadzenie przez nie działalności. Stosownie natomiast do treści ust. 9 omawianej normy w celu wykonywania wyżej przytoczonych zadań organ prowadzący szkołę lub placówkę może tworzyć jednostki obsługi ekonomiczno - administracyjnej szkół i placówek lub organizować wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną prowadzonych szkół i placówek, o której mowa w ust. 7 pkt 3.

Omawiane regulacje nie mogą być interpretowane, jako normy zawierające w sobie delegację dla organu prowadzącego szkołę czy placówkę oświatową do upoważniania dyrektora jednostki obsługi ekonomiczno - administracyjnej szkół i placówek do wydawania decyzji indywidualnych w sprawach oświatowych. Należy bowiem zauważyć, że ustawa o systemie oświaty reguluje w art. 70b zasady dofinansowania kosztów kształcenia pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Gminy otrzymują środki na pokrycie wypłaty dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników na zasadach dotacji celowej. Zgodnie z art. 70b ust. 6 u.s.o. dofinansowanie kosztów kształcenia pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1. Powyższe oznacza, że jednostki obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół nie prowadzą spraw związanych z dofinansowaniem pracodawcom kosztów kształcenia pracowników młodocianych, a wobec powyższego nie znajduje uzasadnienia upoważnienie Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół w Strumieniu do wydawania decyzji we wskazanym zakresie.

Podkreślenia bowiem wymaga także, iż wobec organów samorządu terytorialnego bezwzględne zastosowanie ma konstytucyjna zasada legalności, wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, według której, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W związku z tym wszelkie czynności podejmowane przez organy gminy muszą mieć ściśle określoną podstawę w obowiązujących przepisach.

Badając zgodność zaskarżonej uchwały z przepisami prawa, Sąd podzielił stanowisko Wojewody Śląskiego uznając, iż zaskarżona uchwała jest niezgodna z art. 39 ust. 4 u.s.g. oraz art. 5 ust. 9 i art. 90m ust. 2 u.s.o.

Z powyższych względów, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 u.s.g, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały. Uchwała nie podlega wykonaniu zgodnie z art.152 P.p.s.a.