Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 401/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 71  ust. 1,  art. 75  ust. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz P. K. kwotę 600 zł ( słownie sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta [...], decyzją z dnia [...], nr [...], uznał P. K. z dniem 1 września 2006 r. za osobę bezrobotną oraz odmówił jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) strona nabędzie prawo do zasiłku dopiero po okresie 90 dni od daty rejestracji, ponieważ w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązała stosunek pracy za wypowiedzeniem.

W odwołaniu od decyzji P. K. wniosła o jej uchylenie z uwagi na fakt, iż stosunek pracy rozwiązany został przez oświadczenie pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia, tj. na podstawie art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy, a nie za wypowiedzeniem, jak przyjął Starosta.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż strona w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, tj. od 1 marca 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. była zatrudniona w firmie A Sp. z o.o. w P. Jak wynika ze świadectwa pracy, jej stosunek pracy został rozwiązany na podstawie art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy tj. przez oświadczenie pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia, co jest tożsame z rozwiązaniem stosunku pracy za wypowiedzeniem. Tym samym decyzja organu I instancji jest zasadna i należało ją utrzymać w mocy, bowiem zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zasiłek przysługuje stronie dopiero po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu P. K. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] oraz o zasądzenie kosztów procesu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 75 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i powołując się na jego treść, wskazała, iż przepis ten odnosi się jedynie do sytuacji, gdy umowa o pracę została rozwiązana w związku z jej wypowiedzeniem przez pracownika bądź na podstawie porozumienia z pracodawcą. W przedmiotowej sprawie skarżąca rozwiązała umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 11 Kodeksu pracy w związku z ciężkim naruszeniem przez pracodawcę jej podstawowych obowiązków. Wprawdzie zgodnie z art. 55 § 3 Kodeksu pracy rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn określonych w art. 55 § 1 i 11 Kodeksu pracy pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem, ale już nie dotyczące rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracownika. Dlatego też należało uznać, iż organy administracyjne bezpodstawnie i niezasadnie przyjęły, iż rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika w trybie art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy jest tożsame z rozwiązaniem stosunku pracy za wypowiedzeniem, stwierdzając, iż przez 90 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy zasiłek dla bezrobotnych skarżącej nie przysługuje.

Rozpatrując powyższą skargę Wojewoda [...] podzielił stanowisko P. K. i działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a, art. 75 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia 21 grudnia 2006 r., nr [...], uchylił decyzję własną z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w uzasadnieniu wskazując na nienależyte rozważenie sprawy przez organy administracyjne.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia 21 grudnia 2006 r., z powodu naruszenia art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy uwzględnienie skargi w całości oznacza skorygowanie zaskarżonego działania wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze, a decyzja wydana w tym trybie nie może przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjną. Wskazując na związanie organu treścią żądania skargi i powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, strona skarżąca wywiodła, że uwzględnienie skargi w całości polega na zadośćuczynieniu skardze, co oznacza doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z treści skargi, a to z kolei stoi na przeszkodzie powrotu sprawy na drogę administracyjną.

Wojewoda [...] wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, argumentując, iż uchylając decyzję własną i decyzję organu pierwszej instancji uwzględnił w całości wniesioną skargę. Podał również, iż Starosta [...] decyzją z dnia 16 stycznia 2007r. przyznał skarżącej zasiłek dla bezrobotnych od dnia 9 września 2006 r., tj. po upływie 7 dni od dnia rejestracji. Postępowanie w przedmiocie skargi na decyzję dotyczącą przyznania zasiłku dla bezrobotnych po upływie 90 dni od dnia rejestracji stało się zatem bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podzielił argumentację strony skarżącej o braku możliwości stwierdzenia przez organ nieważności zaskarżonej decyzji oraz wydania decyzji kasacyjnej połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji i wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2007r. (sygn. akt II SA/Op 49/07) uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 21 grudnia 2006r. Wyrok ten stał się prawomocny, wobec czego w obrocie prawnym pozostała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] z [...], akty administracyjne zaskarżone przez P. K. skargą skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie przekazana temu Sądowi przez organ odwoławczy.

Decyzją z dnia 16 stycznia 2006r., znak: [...], Starosta [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2, oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o uznaniu P. K. za osobę bezrobotną z dniem 1 września 2006r. oraz przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 września 2006r. w wysokości 532,90 zł miesięcznie. W uzasadnieniu swego stanowiska przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, iż po przeanalizowaniu dokumentacji, a zwłaszcza sprostowanego świadectwa pracy, z którego wynika, iż P. K. rozwiązała stosunek pracy bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika, ustalił, iż w dniu rejestracji spełniała ona określone w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy warunki do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], uznającą P. K. za osobę bezrobotną i odmawiającą jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przedmiotowa decyzja wróciła do obiegu prawnego na skutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyroku z dnia 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 49/07, mocą którego Sąd uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 21 grudnia 2006 r., nr [...], wydaną w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, nie odpowiadają przepisom prawa.

Rozważania w zakresie dokonanej przez tut. Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji rozpocząć należy od wskazania, iż materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001, ze zm.), zwanej dalej ustawą. Definicja osoby bezrobotnej określona została w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez wskazanie obiektywnych kryteriów, od których ustawodawca uzależnił uznanie statusu bezrobotnego. Dostrzec jednak trzeba, iż uzyskanie statusu osoby bezrobotnej nie przesądza o prawie do przysługującego bezrobotnym zasiłku.

Jak stanowi bowiem art. 71 ust. 1 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych, a ponadto gdy w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji był zatrudniony lub wykonywał inną działalność zarobkową, wymienioną w pkt 2 powołanego przepisu i jednocześnie w okresie tym osiągał z tytułu wykonywanej pracy lub określonej działalności zarobkowej wynagrodzenie, bądź dochody w określonej wysokości. Do wymaganego stażu, od którego uzależnione jest nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zalicza się przy tym okresy enumeratywnie wymienione w art. 71 ust. 2 ustawy.

Mając na uwadze treść art. 71 ust. 1 ustawy, wskazać należy, iż przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym. Jednocześnie jednak przepis art. 75 ust. 1 ustawy określa negatywne przesłanki, których wystąpienie wyłącza przyznanie bezrobotnemu zasiłku, na zasadach określonych w art. 71 ust. 1 ustawy, pomimo spełnienia określonych w tym przepisie warunków przyznania prawa do zasiłku.

Powstała w niniejszej sprawie kwestia sporna dotyczy zaistnienia przesłanki określonej w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy i sprowadza się do tego, czy rozwiązanie stosunku pracy poprzez oświadczenie pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia, w oparciu o art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy, stanowi jedną z okoliczności określonych w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Jak stanowi przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 75 ust.2 pkt 2 ustawy, w przypadku określonym w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezrobotnemu spełniającemu warunki określone w art. 71 ustawy, zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy.

Odnosząc się do treści art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, dostrzec przyjdzie, iż okolicznością wyłączającą przyznanie osobie bezrobotnej zasiłku za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy jest rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron. Stosownie do tego, skoro ustawodawca wyraźnie określił w art. 75 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy sposoby rozwiązania stosunku pracy wyłączające prawo bezrobotnego do zasiłku, rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy, przez oświadczenie pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia, nie może stanowić przesłanki z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy nie stanowi wszak o braku uprawnienia do zasiłku bezrobotnego, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia. Jednocześnie nie można również uznać, iż rozwiązanie umowy przez oświadczenie pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia, jest tożsame z rozwiązaniem stosunku za wypowiedzeniem pracownika. Takie stanowisko pozostaje bowiem w sprzeczności z przepisami Kodeksu pracy, stanowiącymi podstawę prawną rozwiązywania stosunków pracy.

Przepis art. 30 Kodeksu pracy określając sposoby rozwiązania stosunku pracy, jako jedne z nich, obok porozumienia stron (§ 1 pkt 1) i rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem (§ 1 pkt 2), wyraźnie wskazuje w § 1 pkt 3 rozwiązanie umowę o pracę bez wypowiedzenia. Dokonanie przez ustawodawcę w powołanym przepisie rozróżnienia pomiędzy rozwiązaniem umowy o pracę za wypowiedzeniem, a jej rozwiązaniem bez wypowiedzenia, jednoznacznie przesądza o tym, iż stanowią one odrębne tryby rozwiązania stosunku pracy, które podlegają odrębnym regulacjom Kodeksu pracy. Warunki rozwiązania umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia określają przepisy Działu II, Rozdział II Odział 3, zaś przesłanki rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia określa Działu II, Rozdział II Oddział 5 Kodeksu pracy.

Odnośnie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, zauważyć trzeba, iż ustawodawca odrębnie uregulował przesłanki rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę i pracownika. Okoliczności, w których pracownik może rozwiązać umowę o pracę przez jednostronne oświadczenie bez zachowania okresu wypowiedzenia określone zostały art. 55 § 1 i 11 Kodeksu pracy, przy czym stanowią je jedynie okoliczności leżące po stronie pracodawcy.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu uznać należało, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa. O ile bowiem w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, uznanie skarżącej za osobę bezrobotną nie budzi wątpliwości, o tyle stwierdzenie przez organ zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki określonej w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy i orzeczenie na tej podstawie o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w art. 71 ust. 1 ustawy, narusza przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z przedłożonego przez skarżącą świadectwa pracy wynika, iż stosunek pracy jaki łączył skarżącą z A Sp. z o.o. w P., rozwiązany został na skutek oświadczenia skarżącej bez zachowania okresu wypowiedzenia, tj. w trybie art. 30 § 1 pkt 3. Zgodnie zaś z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy taki sposób rozwiązania umowy o pracę w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy nie stanowi jednej z określonych w tym przepisie okoliczności wyłączających prawo do zasiłku określonego w art. 71 ust. 1 ustawy. Zgodzić wszak należy się ze stwierdzeniem, że w zakresie art. 75 ust.1 pkt 2 ustawy mieści się rozwiązanie umowy przez bezrobotnego w trybie art. 30 § 1 pkt 2 oraz trybie art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

Jednocześnie, jak wskazano powyżej, trybu określonego w art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy nie można utożsamiać ze wskazanym w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy rozwiązaniem stosunku pracy za wypowiedzeniem. Użyte w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pojęcia rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem, za porozumieniem stron, czy też bez wypowiedzenia, rozumieć bowiem należy w takim znaczeniu jakie ustalone zostało na gruncie przepisów regulujących rozwiązywanie stosunków pracy. Wynika to z zasady spójności systemu norm prawnych, jako tworzących zintegrowaną całość. Stosownie zaś do art. 30 § 1 Kodeksu pracy, rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia jest odrębnym, od wypowiedzenia, trybem rozwiązania umowy o pracę.

Nie można tym samym w niniejszej sprawie uznać, iż tryb rozwiązania przez skarżącą umowy o pracę stanowił, określoną w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy okoliczność wyłączającą przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy. Skoro skarżąca nie spełniała negatywnej przesłanki określonej w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, jako naruszające ten przepis uznać należało rozstrzygnięcie organów o odmowie przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy. Ponadto wskazać przyjdzie, iż organ odwoławczy uchybił również art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podjęcie przez organ, na skutek skargi wniesionej w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcia w oparciu o art. 54 § 3 P.p.s.a, nie zwalniało go bowiem z określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a obowiązku przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.

Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 P.p.s.a. Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 P.p.s.a.