Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 366/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7 ust. 1 i 7, art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1, art. 3, art. 5, art. 6, art. 1 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 19, art. 20 ust. 1, art. 21, art. 23, art. 24 ust. 1, art. 56 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 278), art. 2 ust. 2, art. 59, art. 70, art. 74 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L.347.549), art. 24 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 40, art. 41 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L z dnia 31 lipca 2014 r.), art. 2, art. 4, art. 5 ust. 2 lit. a i b, art. 15, art. 19 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.181.48) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania P. D. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 21 kwietnia 2016 r. P. D. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok.

W dniu 24 września 2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikowalności powierzchni w ramach działek rolnych zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na 2016 r. W wyniku kontroli dla działki rolnej oznaczonej jako:

-A1/A1A rolnik zadeklarował na działce ewidencyjnej nr 276/3 uprawę rośliny soczewica jadalna uprawniającej do ubiegania się o przyznanie płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych na powierzchni 6,25 ha, został zastosowany kod pokontrolny DR7 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw. Stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana", ponadto w polu "Uwagi" przy działce rolnej A1A kontrolerzy zapisali "ugór, trawa wieloletnia na g. o.";

-A1/A1/A1A zastosowano kod pokontrolny DR52 - oznaczający, że stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania.

W pozostałym zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie stwierdzonej powierzchni, czy grupy upraw deklarowanej przez wnioskodawcę. Z wykonanej kontroli sporządzono raport do którego załączono szkice działek rolnych oraz dokumentację fotograficzną.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 2 887,81 zł, płatności za zazielenienie w wysokości 1 938,13 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 561,57 zł i odmówił przyznania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych i nałożył sankcję w wysokości 2 690,56 zł zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia 640/2014.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym zakwestionowała ustalenia dotyczące rodzaju upraw zadeklarowanych na działce rolnej A/A1/A1A, które miały wpływ na powierzchnię kwalifikowaną do płatności ekologicznej. Skarżący stwierdził, że słaba klasa rolnicza ziemi, niesprzyjające warunki atmosferyczne i uprawa metodami ekologicznymi przyczyniły się do zachwaszczenia prowadzonej uprawy soczewicy na powyższej działce rolnej.

W dniu 22 sierpnia 2017 r. do organu II instancji wpłynęły dokumenty złożone przez stronę w celu uzupełnienia odwołania z dnia 7 czerwca 2017 r., oświadczenia świadków i strony.

W dniu 18 października 2017 r. do organu II instancji wpłynęły dokumenty, przesłane przez jednostkę certyfikującą A Sp. z o.o. w T., tj. pismo Prezesa Zarządu J.S. z dnia 18 października 2017r., oświadczenie M. Ł. z dnia 4 października 2017r. przeprowadzającego kontrolę w gospodarstwie strony oraz trzy wydruki fotografii i wydruk lokalizacji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że poza sporem w rozstrzyganej sprawie są kwestie związane z przyznaniem jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 2 887,81 zł, płatności na zazielenienie w wysokości 1 938,13 zł i płatności redystrybucyjnej w wysokości 561,57 zł. Skarżący nie zgadza się z odmową przyznania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych i nałożeniem sankcji na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014.

Organ odwoławczy wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, płatności związane do powierzchni upraw przysługują do uprawy w plonie głównym roślin wysokobiałkowych, ziemniaków skrobiowych, buraków cukrowych, pomidorów, chmielu, owoców miękkich (truskawek lub malin), lnu lub konopi włóknistych. Płatność związana do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych jest przyznawana rolnikowi do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych gatunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 i 2, nie większej niż 75 ha. (art. 15 ust. 2 ustawy).

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. wysokość płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni. Stosownie do treści art. 21 ustawy, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu. W przypadku gdy Komisja Europejska, działając w trybie art. 78 akapit drugi rozporządzenia nr 1306/2013, upoważni Rzeczpospolitą Polską do przedłużenia terminu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, dłuższy termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w danym roku, mając na względzie okoliczności, którymi kierowała się Komisja Europejska, upoważniając do przedłużenia tego terminu, oraz umożliwienie otrzymania przez rolników należnych im płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu.

W 2016 r. na mocy art. 21 ust. 3 ustawy wydłużono termin na składanie wniosków do dnia 15 czerwca 2016 r. Natomiast ostatnim dniem na złożenie wniosku był dzień 11 lipca 2016 r., aczkolwiek wniosek złożony w terminie od 16 czerwca 2016 r. do 11 lipca 2016 r. podlegać będzie dyspozycji art. 13 rozporządzenia nr 640/2014.

Działki rolne zgłaszane przez rolników do płatności w składanych wnioskach o przyznanie pomocy, muszą być identyfikowane w sposób pewny, wnioski muszą zawierać określone elementy (położenie, powierzchnię działki), które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej celem ustalenia obszaru zatwierdzonego do płatności. Obszar zatwierdzony zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 23 rozporządzenia 640/2014 oznacza "a) w przypadków systemów pomocy obszarowej - obszar, w odniesieniu do którego spełniono wszystkie kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy, bez względu na liczbę uprawnień do płatności, które posiada beneficjent; lub b) w przypadku środków wsparcia obszarowego - obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. Składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Ocena protokołu z kontroli na miejscu i załączników do niego w postaci zdjęć i szkiców ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Nr 809/2014 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. ".

W toku kontroli administracyjnej powierzchnia którą strona deklaruje jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 Rozporządzenia nr 1306/2013. W myśl powołanego przepisu system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Co więcej, art. 29 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Nr 809/2014 wymaga, aby podczas kontroli administracyjnej wniosków dokonywać kontroli krzyżowych między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich;(...) ust. 2 Wykazanie niezgodności w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i, w stosownych przypadkach, przeprowadzenie kontroli na miejscu.

Organ wyjaśnił, że kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą foto. Z akt sprawy wynika, iż w analizowanym przypadku kontrola została przeprowadzona metodą foto. Kontrola tą metodą polega na odwzorowaniu granic działek rolnych, wskazanych przez stronę na załącznikach graficznych złożonych wraz z wnioskiem, na ortofotomapach (tj. zdjęcia lotnicze i satelitarne działek) znajdujących się w systemie informatycznym ARiMR i pomiarze ich powierzchni. Uzupełnieniem tego rodzaju kontroli jest wizytacja w terenie, w trakcie której weryfikowane są granice działek oraz wykonywane są zdjęcia obrazujące sposób ich użytkowania. Ten sposób kontroli odpowiada metodzie teledetekcji opisanej w art. 40 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. Zgodnie brzmieniem tego przepisu jeżeli państwo członkowskie przeprowadza kontrole na miejscu z wykorzystaniem teledetekcji, właściwy organ:

a) dokonuje fotointerpretacji ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) wszystkich działek rolnych przypadających na dany wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność podlegający kontroli w celu rozpoznania rodzaju pokrycia terenu i, w stosownych przypadkach, rodzaju uprawy oraz w celu pomiaru powierzchni;

b) przeprowadza fizyczne inspekcje w terenie na wszystkich działkach rolnych, w przypadku których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji obszarów w sposób zadowalający właściwy organ;

c) przeprowadza wszelkie kontrole wymagane w celu sprawdzenia zgodności z kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami odnośnie do działek rolnych;

d) podejmuje działania alternatywne, aby objąć pomiarem zgodnie z art. 38 ust. l wszelkie działki nie objęte obrazami.

Ustalenie uprawy na zadeklarowanych działkach rolnych następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. Ustalenia uprawy na zadeklarowanych działkach rolnych mogą zostać zweryfikowane podczas kontroli na miejscu lub w czasie oględzin konkretnej działki rolnej w trakcie tzw. wizytacji terenowej.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że dla działki rolnej oznaczonej jako:

- A1/A1A dla której rolnik zadeklarował na działce ewidencyjnej nr 276/3 uprawę rośliny soczewica jadalna uprawniającej do ubiegania się o przyznanie płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych na powierzchni 6,25 ha - został zastosowany kod pokontrolny DR7 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw. Stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana", ponadto w polu "Uwagi" przy działce rolnej A1A kontrolerzy zapisali "ugór, trawa wieloletnia na g.o.";

-A1/A1/A1A zastosowano kod pokontrolny DR52 - oznaczający, że stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania

W pozostałym zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie stwierdzonej powierzchni czy grupy upraw deklarowanej przez wnioskodawcę. Z wykonanej kontroli sporządzono raport do którego dołączono szkice działek rolnych oraz dokumentację fotograficzną.

W treści pisma z dnia 15 lutego 2017r. znajdującego się w aktach sprawy Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podniósł, że w czasie kontroli na działce rolnej deklarowanej przez stronę we wniosku do płatności obszarowych, inspektorzy terenowi stwierdzili prowadzenie działalności rolniczej, lecz uprawa deklarowana, którą miała być soczewica nie była stwierdzona w terenie, nie znaleziono żadnych resztek pożniwnych, które potwierdziłyby wysianie oraz zbiór tej rośliny. (...) na całej powierzchni działki stwierdzonym sposobem użytkowania jest ugór oraz trawa na gruntach ornych "

W piśmie z dnia 27 marca 2017r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podniósł, że dokumentacja fotograficzna oraz szkice sporządzone w czasie czynności kontrolnych jednoznacznie potwierdzają, że na całej działce nie stwierdzono wykonywania jakichkolwiek zabiegów, które uniemożliwiają rozprzestrzenianiu się chwastów, a co jest obowiązkiem rolnika nawet w przypadku prowadzenia gospodarstwa ekologicznego. Pomimo że skarżący prowadzi gospodarstwo ekologiczne, istnieje możliwość wykonywania zabiegów zwalczania chwastów dostępnymi w sprzedaży środkami ochrony roślin, które są dopuszczone do stosowania w tego rodzaju gospodarstwie. "

Ponadto w piśmie z dnia 16 stycznia 2018r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu po przeprowadzeniu ponownej weryfikacji raportu z kontroli w związku z złożonym odwołaniem i dokumentacją uzupełniającą odwołanie podtrzymał ustalenia w nim zawarte odnoszące się do uprawy na działce rolnej A1/A1A zgłoszonej do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. Na działce rolnej nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, ani żadnych resztek pożniwnych wskazujących na uprawę soczewicy, co jednoznacznie dokumentują wykonane fotografie. Zdjęcia, które zostały załączone przez stronę do zastrzeżeń do raportu, przedstawiają małe fragmenty pola, co powoduje że nie ma możliwości identyfikacji miejsca ich wykonania, oraz pewności że zostały wykonane na działce należącej do P. D., brak pola odniesienia, które wskazywałoby miejsce wykonania fotografii w terenie. " W notatce z dnia 23-03-2017r. stanowiącej załącznik do przedmiotowego pisma wykonujący kontrolę Inspektorzy terenowi wyjaśniają, iż "Na działce rolnej stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, jak i żadnych resztek pożniwnych po soczewicy. Działka rolna nie była również uprawiona poprzez wykonanie zabiegów agrotechnicznych po sezonie, co dokumentują wykonane fotografie. (...) Zdjęcia załączone przez firmę certyfikującą nie zawieraj ą pola odniesienia, stąd nie ma możliwości ustalenia, w którym miejscu zostały wykonane, jak również jaki obszar działki obejmują".

Organ podkreślił, ze fotografie od nr 1 do nr 22 potwierdzają prawidłowe zlokalizowanie działki w terenie i nie pozostawiają zdaniem organu odwoławczego wątpliwości co do braku prowadzenia uprawy soczewicy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej na działce A1/A1A, wskazują na to widoczne na powyższych zdjęciach uschnięte kwiatostany kilkumiesięcznych chwastów, w tym szczawiu, krwawnika i włośnicy, pośród roślinności trawiastej. Natomiast fotografia nr 22 obrazuje zaznaczony na szkicu w północno-zachodniej części działki rolnej A teren uprawy trawy na gruntach ornych. Ponadto należy podkreślić, iż pojedyncze rośliny soczewicy wśród chwastów i innych roślin nie stanowią uprawy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej.

Mając powyższe na uwadze, w raporcie w zakresie kwalifikowalności powierzchni dla przedmiotowej działki podrzędnej A1/A1A prawidłowo zastosowano kod DR7, gdyż nie potwierdzono w terenie uprawy z grupy płatności PWB. W opinii organu odwoławczego, analizując materiał dowodowy w sprawie, brak jest podstaw do podważania wyników kontroli i sposobu jej przeprowadzenia.

W związku z powyższym na podstawie wyników z kontroli na miejscu odmówiono stronie płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych i nałożono sankcję w wysokości 2 690,56 zł zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ podkreślił, że należy wyeksponować różnicę między celem kontroli na miejscu wykonywanej przez jednostkę certyfikującą a celem kontroli na miejscu wykonywanej przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. (Dz.U. 2017 póz. 1054) dokumenty sporządzane przez jednostkę certyfikującą nie mogą stanowić w pełni skutecznych przeciwdowodów dla protokołów z kontroli na miejscu wykonywanej przez inspektorów ARiMR, gdyż kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane są na innej podstawie prawnej, tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 oraz ustawy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. (Dz.U. 2017 poz. 1054). Odmienny zakres tych kontroli, co do zasady uniemożliwia szczegółowe i dokładne porównanie wyników obu kontroli. Jednostka certyfikująca wykonując działania kontrolne, nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów przyznania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. Nie ulega zatem wątpliwości, że wiążące dla organu były wyłącznie wyniki kontroli z 24 września 2016 r. Organ I instancji prowadzący postępowanie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie był związany ustaleniami, jak i opinią jednostki certyfikującej.

Jednostki certyfikujące obejmują procesem certyfikacji jedynie produkty rolne, natomiast płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych przyznawana jest do powierzchni uprawy. Jednostki certyfikujące uprawnione są jedynie do kwalifikowania konkretnych produktów z gospodarstwa rolnego na rynek rolnictwa ekologicznego, nie mają natomiast uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek rolnych do przyznawania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych ani do określenia sposobu ustalania tej płatności. Uprawnienie do weryfikowania i kwalifikowania poszczególnych działek jako właściwych do płatności bezpośrednich należy wyłącznie do kierownika biura powiatowego ARiMR.

Odnosząc się do dostarczonych przez Jednostkę Certyfikującą A sp. z o. o. fotografii organ wskazał, że nie posiada możliwości określenia daty zrobienia zdjęć ani precyzyjnego określenia miejsc ich wykonania. W związku z powyższym brak jest możliwości podważenia wyników kontroli na miejscu wykonanej w gospodarstwie strony która nie wykryła resztek pożniwnych uprawy kwalifikowanej do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych.

Odnosząc się do dostarczonych przez stronę oświadczeń świadków, organ odwoławczy odmówił im mocy dowodowej, gdyż zgromadzony w tej sprawie materiał jednoznacznie potwierdza że na działce 276/3 nie jest prowadzona uprawa kwalifikująca się do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 15 ust. 1 ustawy, warunkiem niezbędnym do uzyskania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych jest uprawa tych roślin w plonie głównym. Pod pojęciem terminu "plonu głównego" należy rozumieć występowanie określonej rośliny na gruncie przez większą część okresu wegetacyjnego, zakończone zbiorem podstawowych części użytkowych roślin uprawnych, będące podstawowym, zamierzonym wynikiem działań uprawowych. Katalog roślin wysokobiałkowych znajduje się zaś w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu. Z raportu wynika, iż na działce rolnej A1/A1A w dniu 24 września 2016r., została przeprowadzona kontrola na miejscu, podczas której nie stwierdzono roślinności kwalifikującej się do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych (PWB), a jedynie do jednolitej płatności obszarowej JPO w roku 2016.

Dokonane przez organy I instancji ustalenia pokontrolne poczynione zostały w zgodzie z art. 3 ust.2 pkt 2 ustawy i nie można im postawić zarzutu dowolności ani arbitralności i nie naruszają swobodnej oceny dowodów, a kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, o czym świadczy raport z kontroli, dokumentacja fotograficzna, szkice zdjęć z naniesionymi miejscami i kierunkami wykonania zdjęć stanowią wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego, w analizowanym stanie faktycznym nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, oraz rodzaju upraw prowadzonych na tych działkach rolnych.

Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 6,25 ha. Powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 0,00 ha W przedmiotowej sprawie procentowa różnica miedzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do płatności, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100,00%

Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do upraw roślin wysokobiałkowych a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota kary administracyjnej zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kary administracyjnej pozostałe saldo zostanie anulowane.

Stawka płatności związanej do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych do 1 ha w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2016 r. (Dz. U. 2016 póz. 1704) i wynosi 430,49 zł.

W związku z powyższym odmówiono stronie przyznania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych oraz nałożono sankcje ze względu na art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w wysokości 2690,56 zł.

Odwołując do treści art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 w którym zostały uregulowane odstępstwa od stosowania kar administracyjnych oraz art. 15 rozporządzenia nr 640/2014 regulującym wyjątki od stosowania kar administracyjnych organ stwierdził, że analiza materiału dowodowego nie wykazała aby zaistniały przesłanki do odstąpienia zmniejszenia płatności w związku z zatwierdzeniem do płatności powierzchni mniejszej niż deklarowała strona we wniosku.

Organ podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie strona nie poinformowała organu o nieprawidłowościach we wniosku. Udział w programach dotyczących płatności rolnych jest fakultatywny. Składając wniosek o przyznanie płatności z tego tytułu skarżący podpisuje oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku (s. 4 formularza). Wśród tych oświadczeń jest m.in. oświadczenie o tym, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności (pkt 3). Wnioskodawca podpisał jednocześnie zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz do utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami i przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (pkt 1a i 3). Składając podpis na ostatniej stronie wniosku "Oświadczenia i Zobowiązania" wnioskodawca potwierdza zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym i oświadcza, iż zna zasady przyznawania płatności. Z akt sprawy wynika, że strona złożyła podpis na ostatniej stronie wniosku, tym samym poświadczyła zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym na gruncie i potwierdziła znajomość zasad przyznawania płatności bezpośrednich.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymał zastrzeżenia co do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 24 września 2016r. Podkreślił, że nie zgadza się z opinią inspektorów kontroli, którzy stwierdzili prowadzenie działalności rolniczej, lecz nie stwierdzili w terenie deklarowanej uprawy. Wynik przeprowadzonej kontroli jest sprzeczny z wynikiem kontroli jednostki certyfikującej A Sp. z o.o. z dnia 30 czerwca 2016r. przeprowadzonej przez M.Ł. Inspektora Rolnictwa Ekologicznego wpisanego do rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych pod numerem [...]. Zgodnie z protokołem nr [...], z przeprowadzonej przez inspektora kontroli, jest stwierdzona "uprawa soczewicy zachwaszczona-typowe dla upraw ekologicznych". Skarżący podał, że po przeprowadzonej kontroli w dniu 28 lipca 2016r. otrzymał Certyfikat Zgodności, który potwierdza jednoznacznie prowadzoną uprawę soczewicy. Ponadto jednostka certyfikująca A Sp. z o.o. w piśmie z dnia 18 października 2017 r. skierowanym do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. potwierdziła uprawę soczewicy jadalnej w gospodarstwie w 2016 r. i dołączyła oświadczenie inspektora rolnictwa ekologicznego M. Ł. wraz ze zdjęciami, które wykonano w czasie kontroli w 2016r. Ponadto skarżący podkreślił, że kontrola przeprowadzona przez ARiMR we wrześniu 2016 r. nie mogła stwierdzić uprawy rośliny na polu, ponieważ zbiór odbywa się na przełomie lipca i sierpnia, i jest to zgodne z wszelkimi zasadami racjonalnej agrotechniki. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący wyjaśnił, że zbioru soczewicy dokonano za pomocą kombajnu. Zbiór polega na ścinaniu krzaków soczewicy prawie przy ziemi. Jego uprawa nie przekraczała wysokości 40 cm. Skarżący oświadczył, że nie posiada dowodu sprzedaży soczewicy. Jego doradca poinformował go, że wystarczy w rejestrze sprzedaży odnotować, że produkt został sprzedany na targowisku. Oświadczył, że nie posiada również dowodu zapłaty za wykonaną w sierpniu 2016 r. podorywkę oraz za pracę kombajnu który wynajął do zbioru soczewicy. Wyjaśnił, że chwasty ujawnione na spornej działce podczas kontroli w dniu 24 września 2016 r. wyrosły w okresie od 8 sierpnia 2016 r., tj. po zbiorach soczewicy, do dnia kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) dalej p.p.s.a. który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. odmawiającą P.D. przyznania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych na 2016 r i nakładającą sankcję w wysokości 2690,56 zł oraz przyznającą skarżącemu na 2016 r. jednolitą płatność obszarową w wysokości 2887,81 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 1938,13zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 561,57 zł .

Przyczyną odmowy przyznania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych i nałożenia sankcji były wyniki kontroli terenowej przeprowadzonej w dniu 24 września 2016 r, w trakcie której nie stwierdzono zadeklarowanej we wniosku o płatność uprawy soczewicy jadalnej.

Skarżący nie zgodził się z wynikami tej kontroli. Zarówno w odwołaniu jak również w skardze podnosił, że nie zgadza się z opinią inspektorów kontroli, którzy stwierdzili prowadzenie działalności rolniczej, lecz nie stwierdzili w terenie deklarowanej uprawy (soczewicy). Zdaniem skarżącego wynik przeprowadzonej kontroli jest sprzeczny z wynikiem kontroli jednostki certyfikującej A Sp. z o.o. z dnia 30 czerwca 2016r., przeprowadzonej przez M. Ł. Inspektora Rolnictwa Ekologicznego wpisanego do rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych pod numerem [...]. Zgodnie z protokołem tej kontroli nr [...] na spornej działce stwierdzono - "uprawa soczewicy zachwaszczona-typowe dla upraw ekologicznych". Skarżący podał, że po przeprowadzonej kontroli w dniu 28 lipca 2016r. otrzymał Certyfikat Zgodności, który potwierdza jednoznacznie prowadzoną uprawę soczewicy. Ponadto jednostka certyfikująca A Sp. z o.o. w piśmie z dnia 18 października 2017 r. skierowanym do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. potwierdziła uprawę soczewicy jadalnej w gospodarstwie w 2016 r. i dołączyła oświadczenie inspektora rolnictwa ekologicznego M. Ł. wraz ze zdjęciami, które wykonano w czasie kontroli w 2016r. Ponadto skarżący podkreślił, że kontrola przeprowadzona przez ARiMR we wrześniu 2016 r. nie mogła stwierdzić uprawy rośliny na polu, ponieważ zbiór odbywa się na przełomie lipca i sierpnia, i jest to zgodne z wszelkimi zasadami racjonalnej agrotechniki.

W ocenie Sądu zarzuty skargi nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi. Spór sprowadza się w istocie do oceny prawidłowości wyników przeprowadzonej kontroli, w trakcie której nie stwierdzono zadeklarowanej we wniosku o płatność uprawy soczewicy jadalnej, skutkującej odmową przyznania płatności w zakresie upraw roślin wysokobiałkowych (soczewicy) i nałożeniem z tego tytułu sankcji na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014.

Poza sporem w rozstrzyganej sprawie są kwestie związane z przyznaniem jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 2 887,81 zł, płatności na zazielenienie w wysokości 1 938,13 zł i płatności redystrybucyjnej w wysokości 561,57 zł.

Na wstępie należy więc wskazać, że tryb i warunki, przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej określa ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. 2015 poz. 1551 ze zm.) dalej: ustawa oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu ( Dz. U. 2015, poz. 351 ze zm.).

Jak stanowi art. 6 ustawy płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie.

Stosownie do treści art. 7 ust. 1-2 ustawy, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, płatności związane do powierzchni upraw przysługują do uprawy w plonie głównym roślin wysokobiałkowych, ziemniaków skrobiowych, buraków cukrowych, pomidorów, chmielu, owoców miękkich (truskawek lub malin), lnu lub konopi włóknistych. Płatność związana do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych jest przyznawana rolnikowi do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych gatunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 i 2, nie większej niż 75 ha. (art. 15 ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosku).

Płatności bezpośrednie przyznawane są na wniosek rolnika ( art. 21 ust. 1). Płatności przyznawane są w drodze decyzji ( art. 24 ust. 1 ).

Jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej .

Ustawodawca przyznaje zatem pierwszeństwo przepisom ustawy regulującym tryb postępowania w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności niezwiązanej do tytoniu, przepisom zawartym we wskazanych już wyżej rozporządzeniach unijnych, a dopiero w zakresie nieuregulowanym zastosowanie mają przepisy k.p.a.

Należy podkreślić, że rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy wskazując we wniosku konkretne działki i ich powierzchnię do płatności bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane podpisując wniosek oraz oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością. Rolnik podpisuje oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, oświadczenie o znajomości zasad przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie pomocy.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 w postępowaniach o których mowa w ust. 1 organ administracji publicznej :

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Ustanowiona w art. 3 ust. 3 ustawy reguła dowodzenia oznacza, że w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organu roszczenie pomocowe, a na organie ewentualne udowodnienie wystąpienia przesłanek podważających twierdzenia strony i pozwalających na wydanie decyzji odmownej.

Brzmienie przytoczonego przepisu, wprowadza istotne ograniczenia obowiązków dowodowych organów administracji. Organy zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Organ nie ma obowiązku poszukiwania i przeprowadzania z urzędu dowodów na poparcie stanowiska strony. To rolnik ma obowiązek wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego. Weryfikując dane zawarte we wniosku skarżącego o przyznanie płatności na rok 2016 organ w rozpatrywanej sprawie przeprowadził w dniu 24 września 2016 r. w gospodarstwie strony kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikowalności powierzchni w ramach działek rolnych zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na 2016 r.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że dla działki rolnej oznaczonej jako:

- A1/A1A dla której rolnik zadeklarował na działce ewidencyjnej nr 276/3 uprawę rośliny soczewica jadalna uprawniającej do ubiegania się o przyznanie płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych na powierzchni 6,25 ha - zastosowano kod pokontrolny DR7 tj: "nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw. Stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana". Ponadto w polu "Uwagi" przy działce rolnej A1A kontrolerzy zapisali "ugór, trawa wieloletnia na g. o.";

W pozostałym zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie stwierdzonej powierzchni, czy grupy upraw deklarowanej przez wnioskodawcę. Z wykonanej kontroli sporządzono raport do którego załączono szkice działek rolnych oraz dokumentację fotograficzną.

Ustalenia poczynione w toku kontroli zawarte w protokołach kontroli są dowodem w sprawie i podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Raport z kontroli należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. przepisy § 1 i 2 tego przepisu nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu, ale w rozpoznawanej sprawie skarżący ustaleń zawartych w protokole skutecznie nie podważył, a jego zastrzeżenia i uwagi należało ocenić albo jako nieuzasadnione albo gołosłowne.

Sąd podziela argumentację organu szczególnie, że została ona poparta wyczerpującym materiałem dowodowym w postaci raportu do którego załączono szkice działek rolnych oraz dokumentację fotograficzną obrazującą stan kontrolowanej spornej działki w zakresie deklarowanej uprawy w postaci soczewicy jadalnej.

Kluczowym dokumentem i argumentem strony jest natomiast protokół z kontroli obligatoryjnej jednostki certyfikującej A Sp. z o.o. z dnia 30 czerwca 2016r. przeprowadzonej przez M. Ł. Inspektora Rolnictwa Ekologicznego. Jak wynika z treści tego protokołu w wynik kontroli inspektor stwierdził :"uprawa soczewicy zachwaszczona-typowe dla upraw ekologicznych", "gleba słabo przygotowana do siewu". Skarżący podał, że po przeprowadzonej kontroli w dniu 28 lipca 2016r. otrzymał Certyfikat Zgodności, który potwierdza jednoznacznie prowadzoną uprawę soczewicy. Ponadto jednostka certyfikująca A Sp. z o.o. w piśmie z dnia 18 października 2017 r. skierowanym do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. potwierdziła uprawę soczewicy jadalnej w gospodarstwie w 2016 r. i dołączyła oświadczenie inspektora rolnictwa ekologicznego M. Ł. wraz ze zdjęciami, które wykonano w czasie kontroli 30 czerwca 2016r. Ponadto skarżący podkreślił, że kontrola przeprowadzona przez ARiMR we wrześniu 2016 r. nie mogła stwierdzić uprawy rośliny na polu, ponieważ zbiór odbywa się na przełomie lipca i sierpnia, i jest to zgodne z wszelkimi zasadami racjonalnej agrotechniki.

Do powyższych dowodów organ orzekający odniósł się i wyjaśnił, że należy wyeksponować różnicę między celem kontroli na miejscu wykonywanej przez jednostkę certyfikującą a celem kontroli na miejscu wykonywanej przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. (Dz.U. 2017 póz. 1054) dokumenty sporządzane przez jednostkę certyfikującą nie mogą stanowić w pełni skutecznych przeciwdowodów dla protokołów z kontroli na miejscu wykonywanej przez inspektorów ARiMR, gdyż kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane są na innej podstawie prawnej, tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 oraz ustawy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. (Dz.U. 2017 poz. 1054). Odmienny zakres tych kontroli, co do zasady uniemożliwia szczegółowe i dokładne porównanie wyników obu kontroli. Jednostka certyfikująca wykonując działania kontrolne, nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów przyznania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. Wobec powyższego organ stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż wiążące dla organu były wyłącznie wyniki kontroli z 24 września 2016 r. Organ I instancji prowadzący postępowanie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie był związany ustaleniami, jak i opinią jednostki certyfikującej.

Organ wyjaśnił, że jednostki certyfikujące obejmują procesem certyfikacji jedynie produkty rolne, natomiast płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych przyznawana jest do powierzchni uprawy. Jednostki certyfikujące uprawnione są jedynie do kwalifikowania konkretnych produktów z gospodarstwa rolnego na rynek rolnictwa ekologicznego, nie mają natomiast uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek rolnych do przyznawania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych ani do określenia sposobu ustalania tej płatności. Uprawnienie do weryfikowania i kwalifikowania poszczególnych działek jako właściwych do płatności bezpośrednich należy wyłącznie do kierownika biura powiatowego ARiMR.

Odnosząc się do dostarczonych przez A sp. z o. o. fotografii organ wskazał, że nie posiada możliwości określenia daty zrobienia zdjęć ani precyzyjnego określenia miejsc ich wykonania. W związku z powyższym brak jest możliwości podważenia wyników kontroli na miejscu wykonanej w gospodarstwie, która nie wykryła resztek pożniwnych uprawy kwalifikowanej do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że do protokołu kontroli jednostki certyfikującej inspektor załączył 3 (!) zdjęcia. Przy czym zdjęcia znajdujące się na str. 119 i 120 akt administracyjnych oprócz tego, że nie wskazują ani daty ani numeru działki której dotyczą są fotografią tego samego miejsca, z tym tylko, że zdjęcie 120 stanowi przybliżenie zdjęcia ze str. 119. Zdjęcia te nie stanowią więc w zasadzie żadnego materiału dowodowego. Na zgłoszonej powierzchni 6,25 ha inspektor wykonał zaledwie trzy zdjęcia z tego samego miejsca, a konkluzja kontroli sprowadza się do stwierdzenia, że uprawa jest zachwaszczona i że gleba była słabo przygotowana do siewu.

W piśmie z dnia 16 stycznia 2018r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu po przeprowadzeniu ponownej weryfikacji raportu z kontroli w związku z złożonym odwołaniem i dokumentacją uzupełniającą odwołanie podtrzymał ustalenia w nim zawarte odnoszące się do uprawy na działce rolnej A 1/A1A zgłoszonej do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. Stwierdził, że "na działce rolnej nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, ani żadnych resztek pożniwnych wskazujących na uprawę soczewicy, co jednoznacznie dokumentują wykonane fotografie. Zdjęcia, które zostały załączone przez stronę do zastrzeżeń do raportu, przedstawiają małe fragmenty pola, co powoduje że nie ma możliwości identyfikacji miejsca ich wykonania, oraz pewności że zostały wykonane na działce należącej do P.D., brak pola odniesienia, które wskazywałoby miejsce wykonania fotografii w terenie. " W notatce z dnia 15 stycznia 2018 r. stanowiącej załącznik do przedmiotowego pisma wykonujący kontrolę inspektorzy terenowi wyjaśniają, iż "Na działce rolnej stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, jak i żadnych resztek pożniwnych po soczewicy. Działka rolna nie była również uprawiona poprzez wykonanie zabiegów agrotechnicznych po sezonie, co dokumentują wykonane fotografie. (...) Zdjęcia załączone przez firmę certyfikującą nie zawierają pola odniesienia, stąd nie ma możliwości ustalenia, w którym miejscu zostały wykonane, jak również jaki obszar działki obejmują".

Organ wyjaśnił, że fotografie od nr 1 do nr 22 potwierdzają prawidłowe zlokalizowanie działki w terenie i nie pozostawiają zdaniem organu odwoławczego wątpliwości co do braku prowadzenia uprawy soczewicy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej na działce A1/A1A, wskazują na to widoczne na powyższych zdjęciach uschnięte kwiatostany kilkumiesięcznych chwastów, w tym szczawiu, krwawnika i włośnicy, pośród roślinności trawiastej. Natomiast fotografia nr 22 obrazuje zaznaczony na szkicu w północno-zachodniej części działki rolnej A teren uprawy trawy na gruntach ornych. Ponadto podkreślono, iż pojedyncze rośliny soczewicy wśród chwastów i innych roślin nie stanowią uprawy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej. W tym kontekście godzi się zaakcentować, że podkreślił to również inspektor jednostki certyfikującej poprzez stwierdzenie, że gleba jest słabo przygotowana do siewu.

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że kontrolę przeprowadzają wyspecjalizowani kontrolerzy, którzy w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie stwierdzili, że "Na działce rolnej stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego jak i żadnych resztek pożniwnych po soczewicy ( por. zapisu raportu z kontroli, notatka z 23 marca 2017r. i z 15 stycznia 2018 r.).

Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. W aktach sprawy oprócz w/w dowodów pochodzących od jednostki certyfikującej znajdują się dwa oświadczenia świadków, z których jedno dotyczy potwierdzenia faktu siewu soczewicy, a drugie zaświadcza, że taka uprawa na spornej działce miała miejsce ( karta 111 i 112 akt administracyjnych). Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący wyjaśnił, że zbioru soczewicy dokonano za pomocą kombajnu. Zbiór polega na ścinaniu krzaków soczewicy prawie przy ziemi. Jego uprawa nie przekraczała wysokości 40 cm. Skarżący oświadczył, że nie posiada dowodu sprzedaży soczewicy, bowiem jego doradca poinformował go, że wystarczy w rejestrze sprzedaży odnotować, że produkt został sprzedany na targowisku. Oświadczył, że nie posiada również dowodu zapłaty za wykonaną w sierpniu 2016 r. podorywkę oraz za pracę kombajnu który wynajął do zbioru soczewicy. Wyjaśnił, że chwasty ujawnione na spornej działce podczas kontroli w dniu 24 września 2016 r. wyrosły w okresie od 8 sierpnia 2016 r., tj. po zbiorach soczewicy, do dnia kontroli. W kontekście zgromadzonych dowodów w postaci raportu inspektorów terenowych wraz z załączonymi szkicami i dokumentacją fotograficzną, która potwierdza, że na działce rolnej stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów przeprowadzenia koszenia i zbioru plonu głównego, jak i żadnych resztek pożniwnych po soczewicy oraz to, że działka rolna nie była również uprawiona poprzez wykonanie zabiegów agrotechnicznych po sezonie, twierdzenia skarżącego dotyczące zbioru soczewicy przy pomocy kombajnu, dokonanie w sierpniu po zbiorze podorywki, na które brak jakiegokolwiek dowodu, okazują się gołosłowne. Odpowiedzią na twierdzenie skarżącego, że chwasty ujawnione na spornej działce podczas kontroli w dniu 24 września 2016 r. wyrosły w okresie od 8 sierpnia 2016 r., tj. po zbiorach soczewicy, do dnia kontroli tj. do dnia 24 września 2016 r., jest natomiast wyjaśnienie organu, że na brak prowadzenia uprawy soczewicy zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej na działce A1/A1A, wskazują widoczne na zdjęciach uschnięte kwiatostany kilkumiesięcznych chwastów, w tym szczawiu, krwawnika i włośnicy, pośród roślinności trawiastej. Natomiast fotografia nr 22 obrazuje zaznaczony na szkicu w północno-zachodniej części działki rolnej A teren uprawy trawy na gruntach ornych. Wobec powyższego trzy zdjęcia inspektora jednostki certyfikującej bez wskazania daty ani miejsca ich wykonania nie mogą stanowić kontrdowodu.

Mając więc na uwadze inne cele przeprowadzonej kontroli przez jednostkę certyfikującą i przez organy ARiMR oraz dowody przedstawiające wyniki tych kontroli należy za słuszne uznać wnioski organów orzekających w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji za prawidłową uznać zaskarżoną decyzję.

Reasumując należy stwierdzić, że organu ustaliły, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 6,25 ha. Powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 0,00 ha. W przedmiotowej sprawie procentowa różnica miedzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do płatności, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100,00%

W tej sytuacji zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do upraw roślin wysokobiałkowych a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota kary administracyjnej zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kary administracyjnej pozostałe saldo zostanie anulowane.

Stawka płatności związanej do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych do 1 ha w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2016 r. (Dz. U. 2016 póz. 1704) i wynosi 430,49 zł. Sankcje wynosi więc 6,25 ha x 430, 49 = 2690,56 zł.

W związku z powyższym odmówiono stronie przyznania płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych oraz nałożono sankcje ze względu na art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014.

Odwołując do treści art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 w którym zostały uregulowane odstępstwa od stosowania kar administracyjnych oraz art. 15 rozporządzenia nr 640/2014 regulującym wyjątki od stosowania kar administracyjnych organ słusznie stwierdził, że analiza materiału dowodowego nie wykazała aby zaistniały przesłanki do odstąpienia zmniejszenia płatności w związku z zatwierdzeniem do płatności powierzchni mniejszej niż deklarowała strona we wniosku.

Końcowo podkreślić jeszcze raz należy, na co wskazano już wyżej, iż postępowanie przed organami ARiMR zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Na mocy tychże zmian, organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Przyjęto też zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści. W świetle wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym w sprawie, w toku kontroli administracyjnej, materiale dowodowym, nie zostały podważone przez skarżącego żadnym przekonywającym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Ponadto należy zaznaczyć, iż organy zasadnie uznały, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca nie skorzystała nadto z przewidzianej w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 możliwości poinformowania organu o nieprawidłowości wniosku, bądź zdezaktualizowaniu się jego treści, co skutkowałoby dostosowaniem wniosku do rzeczywistej sytuacji. Strona nie wykazała również zaistnienia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013.

Po analizie całości materiałów sprawy, z przyczyn na które wskazano wyżej, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, w zakresie o którym mowa w skardze tj. odnośnie odmowy płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych na 2016 r i nałożenia sankcji z powodu niestwierdzenia uprawy – soczewicy jadalnej - na zadeklarowanej we wniosku powierzchni 6,25 ha działki ewidencyjnej 276/3.

Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zebrano niezbędne dowody do rozstrzygnięcia w sprawie, po czym dokonano prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. W treści decyzji organy wnikliwe przedstawiły argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, co znalazło odzwierciedlenie w części historycznej niniejszego uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji odpowiada przesłankom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego też Sąd uznał, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

dc