Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 133/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148,  art. 149
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi W.Ż.i D. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzję o warunkach zabudowy oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...) listopada 2018 r. (znak: (...)) Burmistrz Gminy i Miasta G. Ś. powołując się na przepis art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną o warunkach zabudowy nr (...) z dnia (...) maja 2018 r., wskazując następujące przesłanki: wnioskodawcy nie posiadają statusu strony przedmiotowego postępowania administracyjnego; wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu jednego miesiąca od dnia, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Uzasadniając podjęte w sprawie orzeczenie organ wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonej analizy materiału zebranego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr (...), obręb (...) i zgodnie z pozostającym w aktach sprawy rozdzielnikiem, stwierdzono, że J. i D. A. nie byli stronami postępowania administracyjnego w podanym przedmiocie. Jednocześnie Burmistrz Gminy i Miasta G. Ś. wskazał – powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne – kryteria stosowane przy ustalaniu stron postępowania w przedmiocie warunków zabudowy dla określonej inwestycji oraz zasady przyjęte przy dokonywaniu przez właściwy organ oceny w tym zakresie.

Ponadto organ orzekający podał, że nie wystąpiła przesłanka procesowa wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego i w związku z tym odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie opisanej na wstępie.

Z uzasadnienia wynika również, że argumentem przemawiającym za odmową wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie jest – zdaniem Burmistrza Gminy i Miasta G. – fakt złożenia przez D. i J. A. wniosku o wznowienie postępowania po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa). Organ orzekający wskazał przy tym, że w dniu 27 września 2018 r. D. i J. A. zwrócili się z wnioskiem o uznanie ich za stronę postępowania administracyjnego, dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla działki nr (...) w P., zatem – w ocenie Burmistrza – należy stwierdzić, że wnioskodawcy już w tym dniu posiadali wiedzę na temat przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy oraz wydanego na jej podstawie pozwolenia na budowę z dnia (...) lipca 2018 r. Nr (...).

Opisane powyżej postanowienie zostało w toku instancyjnym zaskarżone przez J. i D. A., którzy w zażaleniu zarzucili naruszenie przepisów prawa tj. art. 7, art. 9, art. 77 oraz art. 28 kpa.

Uzasadniając zażalenie, wnioskodawcy wskazali, że pismem z dnia 27 września 2018 r. wystąpili z wnioskiem o uznanie ich za stronę postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr (...) z uwagi na nieotrzymanie od organu informacji o toczącym się postępowaniu.

Wskazali ponadto, że Burmistrz naruszył przepis art. 9 k.p.a., albowiem nie poinformował w sposób wyczerpujący, że uznanie za stronę powinno odbywać się na podstawie art. 147 i odpowiedział pismem w terminie 3 tygodniowym, co należy, potraktować jako działania z premedytacją uniemożliwiające wystąpienie o wznowienie postępowania z zachowaniem ustawowego terminu 1 miesiąca. Zdaniem wnioskodawców, pismo z dnia 27 września 2018 r. było wnioskiem o wznowienie postępowania i tak należałoby je potraktować, a zatem zarzut naruszenia art. 148 jest niewłaściwy.

W ocenie wnioskodawców, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające dla ustalenia kiedy dowiedzieli się o wydanej decyzji i zebrać w tym temacie niezbędne dowody.

Zdaniem wnioskodawców, kolejną nieprawidłowością jest ustalenie stron postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla działki nr (...). Wnioskodawcy przytoczyli okoliczności, które, w ich ocenie, świadczą o statusie strony postępowania.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2019 r. Nr (...) wydanym na podstawie art. 138 § 2, art. 148, art. 149 w związku z art. 144, art. 141 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło zaskarżone postanowienie oraz przekazało sprawę Burmistrzowi Gminy i Miasta G. Ś. do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu orzeczenia organ przedstawił podjęte dotychczas w sprawie czynności procesowe, a następnie – motywując rozstrzygnięcie – wyjaśnił, że regulacje prawne odnoszące się do zagadnień związanych z postępowaniem w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, zawarte są w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018, poz. 2096; dalej: "k.p.a.").

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie wznawia się, jeśli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W myśl art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze (S) postanowienia, na które służy zażalenie (art. 149 § 3 i 4 k.p.a.).

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpatrywanej sprawy, uznać należy, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie administracyjne naruszało zasady procedowania, co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia i uzasadniało uchylenie zaskarżonego aktu oraz przekazanie sprawy Burmistrzowi Gminy i Miasta G. Ś. do ponownego rozpatrzenia.

W przypadku, gdy powołaną we wniosku podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podstawowym obowiązkiem organu jest zbadanie, czy wnioskodawca dochował terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Bieg miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. rozpoczyna się w dniu, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 11 § 2 k.p.a.). Strona, która nie brała udziału w postępowaniu, obowiązana jest wykazać, kiedy dowiedziała się o decyzji w sposób na tyle sprecyzowany, by możliwe było ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem miesięcznego terminu liczonego od dnia, w którym powzięła wiadomość o wydaniu decyzji.

Z akt sprawy wynika, że okoliczność powyższa nie była weryfikowana przez Burmistrza. Organ pierwszej instancji przyjął bowiem błędnie, że podanie powinno zostać złożone w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), gdy tymczasem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).

W złożonym wniosku skarżący powoływali się na posiadanie wiedzy o wydanej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie zaś decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji, po wpływie pisma skarżących z dnia 27 września 2018 r., winien był wezwać wnioskodawców do sprecyzowania, jaki charakter ma ich żądanie oraz do wskazania, w jakiej dacie dowiedzieli się o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy.

Niezależnie od powyższego – zdaniem Kolegium – organ pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej subsumpcji przepisów prawa powszechnie obowiązującego pod ustalony stan faktyczny sprawy. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że odmowa wznowienia postępowania, o której mowa w art. 149 § 3 k.p.a., nie może nastąpić, gdy zachodzi potrzeba ustalenia, czy występują podstawy wznowienia postępowania wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. (por. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2012, s. 583; wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1991 r., IV SA 487/91). Mimo zatem, że wniesienie podania o wznowienie postępowania przez podmiot niebędący stroną co do zasady powinno skutkować odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. (patrz: B. Adamiak, op. cit. s. 580), to w przypadku wskazania jako przesłanki okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ bada tę okoliczność w fazie postępowania rozpoznawczego (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017r., I OSK 2214/16). Dopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli brak przymiotu strony podmiotu wnoszącego o wznowienie, jest oczywisty i nie wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., II OSK 872/16; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., II OSK 662/16).

Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na swój interes prawny. Ustalenie, czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki, może bowiem nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Oznacza to, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., II OSK 2411/15; wyrok NSA z 17 kwietnia 2012 r., II OSK 191/12, wyrok NSA z 7 maja 2013 r., I OSK 2185/11).

Zważyć należy, że skarżący zarówno w złożonym wniosku, jak i w wywiedzionym zażaleniu, wskazywali wprost na okoliczność wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podnosili również okoliczności, które w ich ocenie świadczą o tym, że winni być stroną postępowania. Organ pierwszej instancji zatem przedwcześnie poddał pod rozwagę, czy skarżącym można istotnie przyznać status stron. Oceny takiej może bowiem dokonać po wznowieniu postępowania. Dopiero stwierdzenie w trakcie wznowionego postępowania, iż zostało ono wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu, skutkuje stwierdzeniem, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych, a co za tym idzie prowadzi do jego umorzenia na podstawie art. 105 §1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 października 2017 r., II SA/GI281/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 listopada 2017 r., II SA/Kr 1136/17).

Prawidłowość postanowienia wydanego w sprawie w postępowaniu zażaleniowym zakwestionowali W. Ż. i D. Ż. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi działający imieniem skarżących pełnomocnik zarzucił postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia (...) stycznia 2019 r. (Nr (...)) naruszenie przepisu art. 148 § 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, iż organ wydający zaskarżone postanowienie nie dokonał sprawdzenia, czy podmiot składający wniosek o wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa dochował wskazanego w tym przepisie terminu, podczas gdy do takiej weryfikacji doszło.

Powołując się na przedstawiony zarzut pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji o utrzymanie w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja stanowiąca rozwinięcie sformułowanego w niej zarzutu.

Pełnomocnik skarżących wskazał w niej m.in., że zawarty w art. 148 § 2 kpa zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w cen sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. D. i J. A. w dniu 27 września 2018 r. wystąpili do organu z wnioskiem o uznanie ich za stronę toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie wydania warunków zabudowy dla działki nr (...) w P.. Z tego też względu uznać należy, że mieli wiedzę o decyzji. Ponadto, wbrew stanowisku SKO, ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

Pełnomocnik skarżących wyjaśnił również, że złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 2 kpa ma ten efekt, że postępowanie nie może być wznowione, chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony. Niedotrzymanie terminu powoduje wyłącznie wydanie rozstrzygnięcia (obecnie w formie postanowienia) o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 kpa. Wznowienie bowiem stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, zaś zachowanie lub nie terminu do wniesienia podania o wznowienie żadną z tych okoliczności nie jest i badane we wznowionym postępowaniu być nie może (zob. wyr. NSA z 26.1.1998 r., I SA 890/97, niepubl.).

Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej wart. 145 § 1 pkt 4, od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Należy więc przyjąć, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Oczywiście, organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze i może uznać za dostateczny dowód nawet oświadczenie strony, tłumacząc w uzasadnieniu (jeśli jest konieczne...), dlaczego dał wiarę stronie" (Iserzon, Komentarz, s. 253). Bieg terminu rozpoczyna się wdacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzje wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy, jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona tu dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy".

Zdaniem pełnomocnika skarżących z powyższego wynika, iż skoro organ ustalił że wnioskodawcy nie dotrzymali terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. to brak było podstaw do badania dalszych okoliczności takich jak przymiot strony postępowania pierwotnego.

W doręczonej Sądowi w dniu 25 lutego 2019 r. odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej i przedstawiło argumentację zbieżną z zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśniło, że organ pierwszej instancji po wpływie pisma wnioskodawców z dnia 27 września 2018 r. winien był wezwać ich do sprecyzowania, jaki charakter ma ich żądanie oraz do wskazania w jakiej dacie dowiedzieli się o wydanej decyzji o warunkach zabudowy (jeśli przyjąć, że pismo z dnia 27 września 2018 r. było istotnie wnioskiem o wznowienie postępowania). Kolegium podkreśliło, że Burmistrz ograniczył się wyłącznie do udzielenia odpowiedzi, z treści której wynika, że postępowanie administracyjne nie jest w toku.

Zdaniem Kolegium skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2019 r. sprawa została wyznaczona do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (lub innego aktu) na podstawie ar. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponadto – zgodnie z treścią art. 134 § 1 zaskarżonej ustawy – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala – odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonego postanowienia z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności, Sąd uznał, że postanowienie to odpowiada prawu. Przedmiotem tej kontroli było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G., opisane na wstępie, orzekające o uchyleniu postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta G. Ś. z dnia 23 listopada 2018 r. odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy i Miasta G. Ś. z dnia (...) maja 2018 r. Nr (...) o warunkach zabudowy oraz o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zaskarżone postanowienie podjęte zostało przy zastosowaniu przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. wznowienie postępowania.

Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą o charakterze formalnych, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa, typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Stwierdzenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania wydanym na podstawie art. 149 § 1 kpa. Inicjatywą w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca - generalnie - przyznał organowi administracji publicznej, który orzekał w sprawie w postępowaniu jurysdykcyjnym oraz stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 kpa, lub w przepisach szczególnych.

Zgodnie z poglądami doktryny uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania ma zatem każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu administracyjnym orzekającym dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie (np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006; M. Jaśkowska, A. Wróbel, KPA, Komentarz, Kraków 2000).

Podanie (wniosek) o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem stanowi podstawę dla dokonania przez właściwy w sprawie wznowienia organ, oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku, który określony został w przepisie art. 148 § 1 kpa stanowiącym m.in., że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, natomiast w przypadku powoływania we wniosku weryfikacyjnym na przyczyną określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, termin ten biegnie – jak prawidłowo wskazywało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Ocenę tę organ formalizuje w orzeczeniu podjętym albo w trybie art. 149 § 1 kpa, albo w trybie art. 149 § 3 kpa. Należy też podkreślić, że orzekając na podstawie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia postępowania właściwy organ stwierdza wyłącznie niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych albo uchybienie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Nie może natomiast przyjąć za podstawę takiego orzeczenia negatywnego wyniku ustaleń, co do przyczyny wznowienia, wskazanej we wniosku (np. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1991 r., sygn. akt IV SA 487/91).

Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. orzekając w sprawie wskazało, że organ pierwszej instancji – jak wynika jednoznacznie z uzasadnienia postanowienia tego organu – dokonał niedozwolonej oceny w zakresie, jaki jest zastrzeżony dla wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, a zatem decyzji wskazanej w art. 151 kpa. Zasadnie też Kolegium zwróciło uwagę, że argumentacja Burmistrza Gminy i Miasta G. Ś. koncentruje się wyłącznie na elementach pojęcia strony postępowania administracyjnego, zawartego w art. 28 kpa i braku możliwości przyznania wnioskodawcom takiego statusu przy jednoczesnym autorytatywnym stwierdzeniu braku naruszenia ich interesu prawnego przez zamierzoną inwestycję, której warunki zabudowy określono kwestionowaną przedmiotowym wnioskiem weryfikacyjnym, decyzją.

Zważyć natomiast należy, co stanowczo podkreślane jest w doktrynie i orzecznictwie, że w przypadku wskazywania we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawy żądania weryfikacyjnego, okoliczności uwzględnionej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, kwestie z tym związane muszą być rozważone w postępowaniu merytorycznym, następującym po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 1 kpa.

Z tej racji obowiązuje w postępowaniu wznowieniowym subiektywna koncepcja legitymacji procesowej strony, a oceny organu, co do procesowego statusu jednostki wnoszącej o wznowienie postępowania i dopuszczalność tego wniosku pod względem podmiotowym nie może w żadnym razie determinować fakt nieuczestniczenia przez nią w prowadzonym w sprawie postępowaniu jurysdykcyjnym.

Gwarancja, jaką dla uprawnień procesowych strony, zapewnionych w art. 10 § 1 kpa ustawodawca skonstruował poprzez przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa wymaga, aby zasadność zarzutu naruszenia prawa strony prawidłowo legitymowanej, oceniać wyłącznie w postępowaniu wznowieniowym, a nie w ramach kompetencji ograniczonej do badania dopuszczalności wznowienia postępowania i zachowania terminu do wniesienia wniosku z żądaniem weryfikacyjnym.

Wyjaśnić przy tym należy, że przyjmowanie w postępowaniu wznowieniowym subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej nie oznacza w konsekwencji dowolnego, czy też "wymuszonego na organach administracji publicznej przyznawania statusu strony postępowania administracyjnego, bowiem status taki zawsze wynikać musi z obowiązujących przepisów prawa materialnego. Teoretyczna różnica bowiem między tą, a obiektywną koncepcją legitymacji procesowej strony sprowadza się wyłącznie do momentu, w którym właściwy organ orzeka o istnieniu interesu prawnego lub obowiązku, o jakich mowa w art. 28 kpa. Według koncepcji obiektywnej właściwy organ jest do tego uprawniony przed wszczęciem postępowania, a według koncepcji subiektywnej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie.

Wobec takich uwarunkowań prawnych należy – zdaniem Sądu – podzielić stanowisko Kolegium przyjęte przy orzekaniu w rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do rozważanej powyżej kwestii. W ocenie Sądu na akceptację zasługuje również uznanie przez Kolegium, że Burmistrz Gminy i Miasta G. Ś. powołał się – odmawiając wznowienia postępowania w opisywanej wcześniej sprawie – na okoliczność niezachowania przez wnioskodawców terminu do wniesienia podania w sposób naruszający prawo.

Niezależnie od nieprawidłowego wskazania sposobu obliczania ustawowego terminu do dokonania tej czynności (tj. wniesienie podania o wznowienie postępowania) przez organ pierwszej instancji, bezwzględnie uzasadnione jest uznanie przez Kolegium, że organ ten nie podjął żadnych wymaganych przepisami procesowymi czynności wyjaśniających, poprzez które byłoby możliwe dokonanie prawidłowej oceny tej kwestii, w tym wyjaśnienie intencji wnioskodawców związanych z pismem z dnia 27 września 2018 r. skierowanym do Urzędu Gminy i Miasta G. Ś. – Wydział Techniczny.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i nie wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego – stosownie do przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.