Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 369/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 306 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem sporządzonym dnia [...] września 2013 r. i złożonym w dniu [...] września 2013 r. B. C. (dalej również jako: skarżąca) wystąpiła do Burmistrza P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ustalenia dokonane podczas oględzin w dniu 20 lipca 2012 r. powierzchni budynków oraz gruntów położonych w P., przy ul. [...] stanowiącej działki: nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy P. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego ustalenia dokonane podczas oględzin. Wskutek złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza P.. Na skutek złożonej przez B. C. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 09 września 2015 r. sygn. I SA/Po 45/15 uchylił postanowienia obydwu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015r. nr [...] Burmistrz P. orzekł o odmowie wydania B. C. zaświadczenia, o którego wydanie zwróciła się wnioskiem z dnia [...] września 2013 r.

Wnioskiem sporządzonym dnia 21 czerwca 2016 r. i złożonym w siedzibie organu dnia [...] czerwca 2016r. działający w imieniu skarżącej pełnomocnik wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ustalenia dokonane podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2012 r. na nieruchomości położonej w P., przy ul. [...] stanowiącej działki: nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy P. odmówił wydania zaświadczenia, o którego wydanie Skarżąca zwróciła się wnioskiem z dnia 27 czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia [...] września 2016 r. mocą której stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza P. z dnia [...] lipca 2016r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia, wskazując, że postanowienie to dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że skoro w niniejszej sprawie Burmistrz P. wydał w dniu [...] grudnia 2015r. postanowienie nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, które jest postanowieniem ostatecznym, to postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], jako orzeczenie dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem, wypełnia przesłanki przepisu art. 247 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 23 września 2016 r. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. C. wniosła skargę domagając się uchylenia obydwu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz postanowienia Burmistrza P., a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Po 483/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r.

Uzasadniając powyższe stanowisko wyjaśniono, że skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego występowała dwukrotnie o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ustalenia dokonane podczas oględzin powierzchni budynków wskazanych we wniosku. Podkreślić też należy, że w obydwu wnioskach zawarto wskazanie dla organu, że gdyby organ nie dysponował ustaleniami z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2012 r., to skarżąca wnosi o wskazanie przyjętych przez organ powierzchni budynków oraz gruntów położonych w P. przy ul. [...], będących ustaloną przez organ podstawą wymiaru i poboru należnego podatku.

Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, jest postępowaniem odformalizowanym uregulowanym w Dziale VIII Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 306a Ordynacji podatkowej wydanie zaświadczenia następuje na wniosek strony. Złożenie wniosku wyznacza dla organu początek biegu terminu do rozpoznania wniosku podatnika i z tym momentem wszczęte zostaje postępowanie. Skoro zatem, jak wynika z akt sprawy Skarżąca złożyła jeden wniosek w dniu [...] września 2013 r., a następnie wystąpiła z drugim wnioskiem w dniu [...] czerwca 2016 r. , to należało przyjąć, że w ten sposób zainicjowała dwa niezależne od siebie postępowania. Prawo strony do zwrócenia się z ponownym wnioskiem o wydanie kolejnego zaświadczenia wynika z jego istoty. Zaświadczenie jest oświadczeniem wiedzy, a nie woli organu. Dane widniejące w prowadzonych przez organy ewidencjach i rejestrach ulegają zmianom i aktualizacji, a podatnicy muszą mieć możliwość pozyskiwania aktualnych danych co do określonych faktów czy stanu prawnego. Gdyby podzielić stanowisko Kolegium o niedopuszczalności złożenia kolejnego żądania o wydanie zaświadczenia, co do określonych faktów czy stanu prawnego, to strony, które wystąpiły już raz o zaświadczenie, zostałyby pozbawione raz na zawsze możliwości uzyskania urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, nawet jeżeli wymagałby tego przepis prawa (art. 306a §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Tymczasem, jak już wyjaśniono, zarówno stan faktyczny jak i prawny może się zmieniać, a zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny - istniejący w dniu - jego wydania.

Ponownie rozpoznając sprawę, a więc rozpoznając zażalenie na postanowienie Burmistrza P. z dnia [...] lipca 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], orzekło o utrzymaniu go w mocy.

Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 306 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż odmowa wydania zaświadczenia podyktowana była brakiem interesu prawnego skarżącej w uzyskaniu zaświadczenia. Wprawdzie w dniu sporządzenia zawiadomienia wnioskiem o zamiarze przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości organ podatkowy był w posiadaniu informacji, że skarżąca może być jej potencjalnym współwłaścicielem, jednakże w toku postępowania ustalono, że w dniu [...] lipca 2012 r. nie była już ich współwłaścicielem, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] lipca 2012 r., sygn. akt I Ns 250/09, gdzie jako wyłącznego właściciela nieruchomości wskazano inną osobę. Skarżąca nie wykazała tym samym aby miała interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. B. C. reprezentowana przez adwokata A. B., podnosząc zarzut naruszenia: art. 7, art. 217 oraz art. 218 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) oraz wnosząc o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – kopii zaświadczenia z dnia 05 lutego 2013 r.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżąca posiada interes prawny w urzędowym potwierdzeniu ustaleń dokonanych podczas oględzin nieruchomości, a twierdzenia organu nie mogą być podstawą do odmowy wydania zaświadczenia. Jej interes prawny wynika z art. 403 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 1037 Kodeksu cywilnego. Jak podkreślono, wydane początkowo zaświadczenie posłużyło do wznowienia postępowania o dział spadku, które zostało następnie umorzone. Obecnie przedstawienie wnioskowanego zaświadczenia jest niezbędne do okazania go sądowi powszechnemu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego ustaleń dokonanych podczas oględzin w dniu [...] lipca 2012 r. dotyczących powierzchni budynków oraz gruntów położonych w P., przy ul. [...] stanowiącej działki: nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

W pierwszej kolejności wymaga rozważenia kwestia w oparciu o jakie regulacje procesowe winien podlegać rozpatrzeniu wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia w kontrolowanej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń uregulowane jest zasadniczo w dwóch aktach normatywnych: 1) w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz 2) w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej jako "O.p."). Przesądzające w tym względzie pozostaje stwierdzenie, czy określona sprawa jest objęta zakresem zastosowania Ordynacji podatkowej, czy też nie. Wynika to z treści art. 3 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII tego Kodeksu. Zatem jeżeli dana sprawa, będąca przedmiotem zainteresowania, jest objęta zakresem zastosowania Ordynacji podatkowej stosuje się do niej przepisy tej ustawy, z tym zastrzeżeniem, że zastosowanie znajdą w niej także przepisy działu IV, V i VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (lecz już nie działu VII tego Kodeksu - wydawanie zaświadczeń), natomiast jeżeli nie jest ona objęta zakresem zastosowania Ordynacji podatkowej, należy do niej w całości stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zaświadczenie, o które ubiega się skarżąca w kontrolowanym postępowaniu, dotyczy - ogólnie rzecz ujmując - sprawy związanej z oględzinami nieruchomości w związku z ustaleniem wysokości podatku od nieruchomości. Sprawy te poddane zostały pod regulacje O.p. Konsekwentnie należy zatem przyjąć, że w sprawach tych znajdą również zastosowanie przepisy działu VIIIa Ordynacji podatkowej regulujące problematykę wydawania zaświadczeń.

Przechodząc do merytorycznej oceny podjętego rozstrzygnięcia wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 306a § 1 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie, o czym stanowi już art. 306a § 2 O.p., wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (art. 306a § 3 O.p.). Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy (art. 306a § 4).

W przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2 O.p., organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 O.p.). Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 306b § 2). Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, zgodnie z art. 306c O.p., następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Analiza przywołanych powyżej regulacji wskazuje, że zaświadczenie, a więc urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, wydaje się zawsze na wniosek, nie zaś z urzędu. Osobą która może skutecznie ubiegać się o wydanie danego zaświadczenia nie jest przy tym – "każdy" - ale tylko ten kto ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się wobec tego, że jeżeli odrębne ustawy wprowadzają obowiązek urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, to wówczas organ podatkowy wydaje zaświadczenie uwzględniając w jego treści regulacje wynikające z odrębnych przepisów. Zaświadczenie jest wydawane również w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego i wówczas w treści zaświadczenia znajduje odzwierciedlenie treść wniosku podatnika (zob. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 486/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawową przesłanką uzyskania zaświadczenia, o której stanowi art. 306a § 2 pkt 2 O.p., jest zatem posiadanie przez wnioskodawcę własnego, indywidualnego "interesu prawnego". Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06, CBOSA).

Interes prawny podmiotu przejawia się tym, że wnosi on żądanie we własnym imieniu i ma roszczenie (o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku) wynikające z konkretnego przepisu prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego, należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana wydaniem zaświadczenia, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1854/08, CBOSA).

W kontrolowanej sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji określonych w art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej, która uprawniałaby skarżącą do domagania się wydania przez organ podatkowy - zaświadczenia o żądanej przez nią treści. Skarżąca swoje żądanie, jak wynika z przeprowadzonego przez organ I i II instancji postępowania wyjaśniającego, uzasadnia posiadaniem interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia o określonej treści, to jest wskazuje na przesłankę z art. 306a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Tymczasem spełnienie tej przesłanki wymaga wskazania konkretnego przepisu prawnego dotyczącego wnioskodawcy, z którego wynikają dla niego określone prawa lub obowiązki. Skarżąca natomiast interesu prawnego dopatruje się w tym, że uzyskanie zaświadczenia jest niezbędne do obrony jej prawa na drodze prawnej w sprawie dotyczącej działu spadku, to jest przed sądem powszechnym. Taki stan rzeczy, w ocenie tutejszego Sądu, uzasadnia jednak przyjęcie istnienia po stronie skarżącej co najwyżej interesu faktycznego, lecz nie interesu prawnego w uzyskaniu rzeczonego zaświadczenia.

W rozpoznawanej sprawie, wobec tego, że skarżąca nie wskazała przepisu prawa materialnego, z którego wynikałyby jej prawa lub obowiązki kreujące interes prawny, lecz w sposób ogólny powołała się na konieczność uzyskania żądanego zaświadczenia dla dochodzenia jej praw przed sądami, organ zasadnie odmówił wydania żądanego w ten sposób zaświadczenia, postępując w zgodzie z art. 306c O.p.

W kontekście powyższego nie naruszono także art. 120, art. 121, art. 122 O.p., bowiem organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, postępowanie nie było prowadzone w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy był zupełny, a zatem wystarczający do wydania przedmiotowego postanowienia.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.