Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 68/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 127 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 1 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant Specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 roku sprawy ze skargi H. M. i P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją dnia 5 czerwca 2014 r., Wójt Gminy D., określił firmie "[...]" s.c. z s. w "[...]", środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, polegającego na wydobywaniu kruszywa ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" położonego w "[...]". Organ ustalił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ponadto określił wymagania dotyczące ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska orazo ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm.). Ponadto, nie stwierdził konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił warianty planowanego przedsięwzięcia i opisał planowany przebieg procesu eksploatacji złoża. Wskazał, że

z analizy akustycznej wynika, iż po zastosowaniu rozwiązań ochronnych, realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w stosunku do najbliższej zabudowy chronionej akustycznie. Stwierdził też, że nie wystąpią istotne zmiany w środowisku gruntowo – wodnym w fazie realizacji przedsięwzięcia,

w szczególności w stosunkach wodnych na terenach sąsiednich. Wykazał, że z uwagi na budowę geologiczną złoża i technologię realizacji przedsięwzięcia, nie przewiduje się oddziaływania na międzymorenową użytkową warstwę wodonośną, stanowiącą w rejonie złożą peryferyjną część Głównego Zbiornika Wód Podziemnych "[...]". Organ pierwszej instancji wskazał ponadto na brak szczególnej wartości florystycznej terenu. Wyjaśnił, że wszystkie stwierdzone tam zbiorowiska roślinne należą do pospolicie występujących i nie odnotowano występowania siedlisk przyrodniczych wyszczególnionych w Załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000. W odniesieniu do cennych gatunków roślin, stwierdzono obecność jedynie dwóch gatunków objętych ochroną częściową na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin - konwalię majową Convallaria majalis i kruszynę pospolitą Frangula alnus. Organ pierwszej instancji zaznaczył też, że teren inwestycji nie jest mocno zasiedlony przez ptaki, a gatunki gnieżdżące się należą w większości do bardzo pospolitych w kraju. Z uwagi na rozległość w okolicy terenów o podobnych warunkach siedliskowych ocenił, że uszczuplenie pod inwestycję części biotopu nie będzie istotnym oddziaływaniem. Organ podkreślił, że teren inwestycji jest w minimalnym stopniu wykorzystywany podczas migracji, a z uwagi na fakt, że przeloty dokonywane są na znacznej wysokości, sposób użytkowania terenu nie odgrywa tu istotnej roli. Wywiódł ponadto, że realizacja inwestycji nie wpłynie na zlotowiska żurawi, znajdujące się ok. 2 km i 2,4 km od złoża ""[...]". Odnosząc się natomiast do wpływu inwestycji na występowanie pozostałych gatunków zwierząt ocenił, że nieliczne gatunki występujące na terenie złoża "[...]" będą mogły znaleźć dogodne miejsca bytowania poza terenem inwestycji z uwagi na rozległość w okolicy terenów o podobnych warunkach siedliskowych. Uszczuplenie pod inwestycję części biotopu nie będzie istotnym oddziaływaniem tym bardziej, że w planie kopalni została przewidziana postępująca rekultywacja terenu, obszar jednorazowego wydobycia nie przekroczy powierzchni 6 ha, a tereny przewidziane pod inwestycję, nie eksploatowane w danym czasie górniczo, będą wykorzystywane rolniczo. Podkreślił, że inwestycja nie będzie w znaczący sposób wpływała na stan fauny w okolicy, gdyż teren przedsięwzięcia nie jest szczególnie istotny jako jej ostoja, czy miejsce żerowania. Chronione gatunki odnotowano głównie poza terenem inwestycji lub na jej skraju.

Wójt podniósł ponadto, że uwzględnił wszystkie uwagi społeczeństwa, dotyczące

w szczególności zagrożeń dla fauny i flory oraz zmiany stosunków wodnych, które zostały zgłoszone w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się do uwag dotyczących: kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia ze żwirowniami zlokalizowanymi

w odległości ok. 3-4 km od złoża "[...]"", nierzetelnych obliczeń emisji hałasu przez zaniżenie liczby pojazdów transportujących kopalinę, konieczności przeprowadzenia ponownej oceny dla planowanego przedsięwzięcia oraz występowania zabytków archeologicznych, wyjaśnił, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia mieści się w granicach obszaru, stanowiącego własność inwestorów, w związku z powyższym nie zachodzi konieczność analizy oddziaływań skumulowanych. Zauważył, że przyjęte w analizie akustycznej natężenie ruchu pojazdów dobrano prawidłowo, uwzględniając założony czas pracy zakładu górniczego, ilość produkowanych kruszyw i ładowność pojazdów. Wyjaśnił, że w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewidują przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Ponadto, przedsiębiorca w czasie prowadzenia wszelkich prac jest zobowiązany do przestrzegania przepisów prawa, w tym również zapisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wójt wskazał ponadto na nałożone na inwestorów obowiązki, mające na celu ograniczenie oddziaływania inwestycji do terenu, do którego mają oni tytuł prawny, w szczególności

w zakresie transportu kruszywa, ochrony akustycznej i ochrony jakości wód.

Od decyzji tej odwołali się: inwestor "[...]","[...]", H. i P.M., Stowarzyszenie na Rzecz "[...]", Stowarzyszenie na Rzecz "[...]".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]", decyzją z dnia 21 listopada 2014 r., powołując się na art. 138 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej powoływanej jako K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz umorzyło postępowanie odwoławcze wobec H.M. i P.M.

W uzasadnieniu, odnosząc się do odwołania skarżących, Kolegium wywiodło, że legitymację do wniesienia odwołania ma nie tylko strona, która brała udział

w postępowaniu zakończonym decyzją oraz osoba, która wprawdzie nie brała udziału

w postępowaniu, ale jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. Postępowanie odwoławcze może zostać umorzone, jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Kolegium wyjaśniło, że stroną postępowania odwoławczego jest jedynie ten, kto posiada interes prawny w kwestionowaniu danego rozstrzygnięcia.

Kolegium oceniło, że H.M. i P.M. posiadają co najwyżej interes faktyczny w kwestionowaniu przedmiotowej decyzji. Z wypisu z rejestru gruntów i mapy ewidencyjnej wynika bowiem, iż nie są oni właścicielami nieruchomości, położonych w granicach obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a tylko właścicielom takich nieruchomości przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji. W rozpatrywanej sprawie, obszar oddziaływania planowanej inwestycji dotyczy głównie emisji hałasu i emisji substancji do środowiska. Wnoszący odwołanie są właścicielami działek o numerach "[...]". Analiza obszaru znajdującego się wokół działek o numerach "[...]", na których ma zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, pozwoliła na wniosek, że działki należące do odwołujących się nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji i nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Powyższe wynika z raportu oddziaływania na środowisko z uzupełnieniami i załącznikami w postaci analizy emisji substancji do powietrza ("[...]" – czerwiec 2013 r.) i analizy emisji hałasu ("[...]" - styczeń 2011 r.). Kolegium dodało, że nieruchomości odwołujących znajdują się w znacznej odległości od miejsca planowanej inwestycji (ponad 1 km) i są od niej oddzielone między innymi terenami leśnymi. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że odwołujący się nie legitymują się tytułem prawno-rzeczowym do nieruchomości usytuowanej w granicach obszaru oddziaływania inwestycji i z uwagi na to, nie mogą być uznani za stronę w postępowaniu odwoławczym.

H. i P.M. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie powyższą decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego.

Skarżący podali, że są właścicielami działek numerach "[...]". Podnieśli, że ich nieruchomości graniczą przez drogę z nieruchomościami objętymi planowaną inwestycją, wobec czego bezpodstawnie Kolegium stwierdziło, że ich nieruchomości znajdują się w odległości ponad 1 km od miejsca planowanej inwestycji i są od niej oddzielone m.in. terenami leśnymi. Nie zgodzili się również z oceną, że ich nieruchomości nie są położone w granicach obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, który zdaniem skarżących sięga poza obszar inwestycji. Stwierdzili, że inwestycja obejmuje - poza kopalnią - także zakład betoniarski, który ma przylegać do będącego nich własnością ośrodka wypoczynkowego. Zakład betoniarski otoczy ten ośrodek, a jedyna droga dojazdowa do ośrodka prowadzić będzie przez ten zakład. W obszarze działania zakładu betoniarskiego znajdzie się ponadto budynek zamieszkały przez cztery rodziny. Podnieśli, że betoniarnia będzie stanowić zagrożenie jeziora "[...]", a w przypadku realizacji planowanej inwestycji dojdzie do wyschnięcia tego jeziora. Wskazali też, że jedyną drogą prowadzącą do ośrodka jeździć będzie ponad 260 samochodów ciężarowych na dobę. Skarżący wywiedli, że dla uznania ich za stronę wystarczy sam fakt oddziaływania inwestycji w przestrzeń objętą prawem do nieruchomości i nie musi to być oddziaływanie przekraczające ustalone nomy. Atrybut strony w postępowaniu w sprawach wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przysługuje bowiem także właścicielom i użytkownikom wieczystym działek dalej położonych, jeśli zamierzona inwestycja będzie miała wpływ na ich interesy chronione przepisami prawa. W tym przypadku, inwestycja o znacznym stopniu uciążliwości bezwzględnie będzie oddziaływać na ich nieruchomości. Stwierdzili, że ich interes prawny wywodzi się również m.in. z art. 5, art. 144 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego a także z art. 31 ustawy Prawa ochrony środowiska. Skarżący dodali, że w postępowaniu byli uznawani za stronę i wskazali na pisma Wojewody z dnia: 20 listopada 2007 r., 27 grudnia 2007 r., 14 stycznia 2008 r., 22 stycznia 2008 r. i 5 lutego 2008 r.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r., skarżąca podała, że dnia 5 maja 2006 r. wraz z mężem zgłosili swój udział w toczącym się postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia i status strony nie był nigdy kwestionowany przez Wójta Gminy "[...]". Skarżąca przedłożyła pismo tego organu z dnia 18 czerwca 2007 r. Podała, że Wójt, RDOŚ w "[...]", Wojewoda i Marszałek przesyłali im powiadomienia, korespondencję dotyczącą przedmiotowego postępowania. Podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji wydanej przez Wójta, nie zostali wymienieni jako strona. Skarżąca wskazała, że poza obszarem wskazanym jako teren wydobycia kruszywa, będą znajdować się warsztaty naprawy maszyn i zakład przeróbki betonu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż

w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty słuszności, czy celowości. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność

z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.

Ponadto, w ramach kontroli legalności, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bierze tym samym z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa i materialnego i przepisów postępowania, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko

w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż decyzja w zaskarżonej części nie narusza przepisów prawa.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie przez organ odwoławczy, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem wspólników spółki cywilnej "[...]" o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" położonego "[...]".

Przypomnienia wymaga, że podmiotową przesłanką skutecznego uruchomienia postępowania odwoławczego jest złożenie odwołania przez legitymowany do tego podmiot, czyli stronę postępowania w sprawie. Z art. 127 § 1 K.p.a., wynika bowiem wprost, że odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy tylko stronie. Przed rozpoznaniem odwołania niezbędne jest więc zbadanie przez organ drugiej instancji legitymacji procesowej podmiotów wnoszących ten środek zaskarżenia. Podkreślić należy, że prawo to jest niezależne od tego czy strona brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a także od tego, kogo wskazano jako adresata tej decyzji. Ważne jest natomiast, aby strona wykazała, że ma do tego legitymację. Oznacza to, że odwołanie może wnieść jedynie osoba, która co do zasady mogła być stroną w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, czyli osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie. Wyznaczenie strony postępowania, zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, powinno nastąpić w oparciu o przesłanki obiektywne (materialnoprawne). Podmiot, który nie może mieć statusu strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną w pierwszej instancji, nie może również wnieść skutecznie odwołania. Osoba ta może mieć interes we wzruszeniu takiej decyzji, lecz nie jest to interes, w rozumieniu art. 28 K.p.a. W myśl tego przepisu stroną jest bowiem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie przyjmuje się, że przez "interes prawny" należy rozumieć prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, gdyż orzeka się

o nim w drodze decyzji administracyjnej. Interes prawny musi być więc indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie winno znaleźć potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy zatem interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu, jeżeli w wyniku tego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa

i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym przypadku, postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni, gdyż decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziałuje na nie wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 255- 259).

Na gruncie niniejszej sprawy należy ponadto podkreślić, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć skarżący w wyeliminowaniu z obrotu prawnego określonego aktu administracji publicznej. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie, jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zostały jednak wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego w takim, a nie innym rozstrzygnięciu. Z uwagi na powyższe, pojęcia strony należy poszukiwać przede wszystkim na gruncie prawa materialnego, czyli norm prawnych, które stanowią podstawę ustalania uprawnień lub obowiązków podmiotów (zob. wyrok NSA

z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1150/13, CBOSA). Zaznaczyć też należy, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a., może wynikać nie tylko z przepisów materialnego prawa administracyjnego, lecz także np. z przepisów prawa cywilnego.

W kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko niewątpliwie będzie wnioskodawca, natomiast uprawnienia innych podmiotów należy badać z uwzględnieniem art. 28 K.p.a.

Zasadnie skarżący wywiedli, że kwestia bezpośredniego sąsiedztwa z terenem inwestycji nie przesądza o istnieniu interesu prawnego. Organ wydający decyzję w sprawie środowiskowych uwarunkowań, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi bowiem zbadać, czy i ewentualnie jak daleko, sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz charakter tego oddziaływania. Stronami postępowania w takiej sprawie mogą być zatem, w zależności od okoliczności faktycznych, także właściciele nieruchomości, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Istotnym bowiem będzie to, czy nieruchomości znajdują się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, co związane jest z narażeniem tych terenów na jego oddziaływanie. Uciążliwości nie ograniczają się w wielu przypadkach tylko do granic nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z tą, na której ma być realizowane dane przedsięwzięcie. Należy również podzielić stanowisko, że rozważając kwestię zasięgu oddziaływania na środowisko, nie można traktować tego oddziaływania jako tożsamego

z przekroczeniem obowiązujących standardów emisyjnych lub jakości środowiska.

Uwzględniając powyższe rozważania oraz okoliczności faktyczne sprawy, należało ocenić, że prawidłowo w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że skarżący nie legitymują się interesem prawnym w tym postępowaniu.

Bezsporne jest, że są oni właścicielami działek nr "[...]". Z kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:5.000 wynika, że nieruchomości te nie graniczą bezpośrednio z terenem przedmiotowej inwestycji. Należało zatem zbadać czy przedmiotowe przedsięwzięcie będzie oddziaływać na nieruchomości skarżących.

Przedmiotowe przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko przede wszystkim przez emisję substancji gazowo – pyłowych do atmosfery i emisję hałasu.

Jak wynika z "Uzupełnionego raportu o oddziaływaniu na środowisko wydobywania kruszywa naturalnego ze złoża "[...]". Wydanie III", ze stycznia 2011 r., źródłami zanieczyszczenia powietrza będą obiekty pracujące na terenie zakładu (w procesie wydobycia – do momentu osiągnięcia poziomu wód gruntowych, proces załadunku na przesiewacz mobilny i na samochody, proces wstępnego przesiewu wydobytego kruszywa na przesiewaczu mobilnym i proces wewnętrznego transportu kruszywa) i emisja z komunikacji samochodowej, odbywającej się po drodze krajowej nr "[...]" (samochody ciężarowe o ładowności 24 t, napędzane olejem napędowym, częstotliwość kursów-ok. 60 na dobę, wyłącznie w porze dziennej - w godzinach 6.00-18.00). Oddziaływanie na środowisko i jego zasięg ustalony został na podstawie obliczeń zasięgów rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń z istniejących źródeł emisji. Emisja zanieczyszczeń pyłowo – gazowych (benzen, tlenki azotu, dwutlenek siarki, pyły zawieszone PM10, tlenek węgla, węglowodory alifatyczne i węglowodory aromatyczne) powstająca podczas procesu wydobycia, transportu i frakcjonowania kruszcu została ujęta z uwzględnieniem wszystkich znaczących emitorów przewidzianych do pracy na terenie złoża. Na poziomie terenu nie stwierdzono występowania przekroczeń dopuszczalnych wartości maksymalnych stężeń w zakresie analizowanych zanieczyszczeń. Badanie pozwoliło też na wniosek, że oddziaływanie inwestycji nie wykracza poza teren zakładu wydobycia kruszywa i nie wpłynie na zmianę i pogorszenie stanu jakości powietrza w jego najbliższym otoczeniu w zakresie wartości dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym.

Z "Analizy emisji hałasu" do "Uzupełnionego raportu o oddziaływaniu na środowisko" ("[...]" styczeń 2011 r.), wynika natomiast, że emisję hałasu do środowiska będzie powodować eksploatacja i wstępna przeróbka kruszywa i będzie ona wynikała z pracy maszyn i urządzeń pracujących na polu eksploatacyjnym oraz w zakładzie przerobu kruszywa, a także z pojazdów transportujących kruszywo. Z obliczeń dokonanych dla najgorszej akustycznie sytuacji – "poziomu zero", przy założeniu, że przerób będzie odbywał się wyłącznie w porze dziennej, wynika, że nie stwierdzono ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie emisji hałasu, a przewidywany poziom hałasu jest niższy od wartości dopuszczalnej dla pory dnia LAeq +55 dB. Dodać należy, że z map izofonów "Pora dnia"- etapy realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, wynika, że oddziaływanie w zakresie emisji hałasu do środowiska nie obejmuje nieruchomości skarżących, a punktowe i liniowe źródła hałasu znajdują się w znacznej odległości od ich działek.

Odnosząc się natomiast do oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia z uwagi na jego położenie w strefie wododziałowej – wododziału I rzędu i III rzędu, a także wpływu na jezioro "[...]", należy zauważyć, że fakty te zostały uwzględnione przy opracowywaniu "Raportu" i "Opinii w sprawie oddziaływania wydobywania kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" na warunki hydrologiczne w obrębie złoża i terenach do niego przyległych", opracowanej w grudniu 2007 r. W końcowych wnioskach "Opinii ..." jej autorka stwierdziła, że kopalnia kruszcu "[...]" pociągnie za sobą zmiany tylko w układzie stosunków wodnych bezpośrednio w obrębie samego złoża, a pośrednio przyczyni się zapewne do pogłębienia deficytów w okresach braku zasilania opadowego w sezonie wegetacyjnym. W warunkach założonego procesu techniczno-technologicznego oraz konsekwentnie i systematycznie stosowanych zabiegów rekultywacyjnych, nie wpłynie natomiast na utratę równowagi ekologicznej wód powierzchniowych hydraulicznie powiązanych z wodami gruntowymi w obrębie złoża "[...]". Zaznaczono w tej opinii również, że wydobycie kruszywa z tego złoża nie zagraża walorom przyrodniczym "[...]" ani Jeziora "[...]", a zmiany stosunków wodnych w obrębie złoża w warunkach prawidłowej eksploatacji złoża, nie powinny mieć też wpływu na jakość wód podziemnych I poziomu użytkowego, który izolowany jest od powierzchni warstwą glin kilkunastometrowej miąższości.

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że zasadnie organ odwoławczy ocenił, iż działki skarżących nie tylko nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji (są oddalone o 1 km w linii prostej od granicy terenu przedsięwzięcia), ale także nie znajdują się

w obszarze oddziaływania tej inwestycji.

Bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że nieruchomość skarżących graniczy

z również będącą własnością inwestorów działką nr "[...]", skoro przedmiotowe przedsięwzięcie nie obejmuje tej działki. Okoliczność, że inwestorzy w bliżej nieokreślonej przyszłości zamierzają zlokalizować na działce nr "[...]" zakład betoniarski, nie oznacza, że w dacie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji innego przedsięwzięcia, skarżącym przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu, tylko z uwagi na takie zamiary inwestorów. Z treści skargi wynika, że skarżący upatrują naruszenia swoich interesów majątkowych, w tym przez wpływ na funkcjonowanie ich ośrodka wypoczynkowego, przede wszystkim z działalnością mającego ewentualnie powstać, w bliżej nieokreślonej przyszłości, zakładu betoniarskiego. Jak już wyżej wyjaśniano, statusu strony w postępowaniu administracyjnym nie może jednak uzyskać podmiot, który ma wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu danej sprawy, nie poparty żadnymi przepisami prawa, mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności w tej konkretnej sprawie.

Wyjaśnić również należy, że okoliczność dopuszczenia przez organ administracji publicznej jakieś osoby do udziału w postępowaniu, czy nawet doręczenia jej wydanej

w sprawie decyzji, nie czyni jej automatycznie stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. O legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby lub organu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Wbrew przekonaniu skarżących, treść pisma z dnia 18 czerwca 2007 r.,

w którym Wójt Gminy "[...]" poinformował wnioskodawców, Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, Wojewodę "[...]" i Marszałka Województwa "[...]", że swój udział w tym postępowaniu zgłosiły określone osoby fizyczne (w tym skarżący), nie oznacza, że zgłaszający zostali uznani przez ten organ za strony toczącego się postępowania. Zaznaczyć należy, że organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 14 sierpnia 2008 r. wyjaśnił skarżącym, że bez posiadania statusu strony postępowania mogą oni brać udział w przedmiotowym postępowaniu - w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację spornego przedsięwzięcia. Ponadto, w piśmie z dnia 3 września 2008 r. również poinformował skarżących, że nie mają oni przymiotu strony w tym postępowaniu, z uwagi na fakt położenia nieruchomości będących ich własnością, poza obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji.

Z powyższych względów, także okoliczność przesłania przez Wojewodę m.in. skarżącym, kilku pism w postępowaniu uzgodnieniowym nie oznacza, że organ ten prawidłowo uznał ich za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, a stan ten winien być respektowany przez inne organy administracji orzekające w tej sprawie.

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że organ odwoławczy po ustaleniu, że skarżący nie mają interesu prawnego w sprawie, prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu do uchwały NSA z dnia 5 lipca 1999 r. (sygn. akt OPS 16/98, CBOSA), legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, art. 29 i art. 30 K.p.a. Wystarczające jest dla skutecznego wniesienia odwołania przyjęcie tzw. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, skuteczne zatem powinno być odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Twierdzenie takie może zostać zweryfikowane tylko w sposób procesowy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego jako takiego. Jeżeli twierdzenie owo nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1

pkt 3 K.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania

w drugiej instancji, gdyż nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, nie ma podstaw do ustalenia koniecznego związku twierdzeń strony z powszechnie obowiązującymi normami prawa materialnego. W tym przypadku również powód umorzenia powstanie w konkretnej sprawie administracyjnej, dotyczącej indywidualnie oznaczonego podmiotu.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności

z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.