Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 577/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 7
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 53 ust. 1, 2, 3, 4, 6,
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 147 § 1, art. 200 w zw. z art. 210 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: I. Analiza treści art. 53 prawa geologicznego i górniczego w jego całokształcie, w tym w powiązaniu z art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozwala stwierdzić, że radę gminy obciąża powinność wszczęcia procedury planistycznej w odniesieniu do terenu górniczego niezwłocznie po utworzeniu takiego terenu, tj. bezpośrednio po dacie ostateczności decyzji koncesyjnej. Odstąpienie od tej powinności jest wyjątkiem nie podlegającym wykładni rozszerzającej (exceptiones non sunt extendendae).

II. Niezbędną i jedyną w świetle art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947) przesłanką odstąpienia od obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, jest nieznaczność przewidywanych szkodliwych wpływów na środowisko działalności górniczej.

TEZY

I. Analiza treści art. 53 prawa geologicznego i górniczego w jego całokształcie, w tym w powiązaniu z art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozwala stwierdzić, że radę gminy obciąża powinność wszczęcia procedury planistycznej w odniesieniu do terenu górniczego niezwłocznie po utworzeniu takiego terenu, tj. bezpośrednio po dacie ostateczności decyzji koncesyjnej. Odstąpienie od tej powinności jest wyjątkiem nie podlegającym wykładni rozszerzającej (exceptiones non sunt extendendae).

II. Niezbędną i jedyną w świetle art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947) przesłanką odstąpienia od obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, jest nieznaczność przewidywanych szkodliwych wpływów na środowisko działalności górniczej.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w B. – T.K. sprawy ze skargi R.G. – Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego I. w S. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru górniczego S.VI 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Rady Miejskiej w S. na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego I. w S. R.G. kwotę 557,00 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2007 r. R.G. prowadzący Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe I. w S. zwrócił się do Rady Miejskiej w S. z prośbą o zwolnienie z obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego S.VI, zlokalizowanego na działkach będących jego własnością, o nr [...], [...] i [...], z uwagi na przepis art. 53 ust. 6 prawa geologicznego i górniczego, tj. z uwagi na to, że przewidywane szkodliwe wpływy na środowisko eksploatacji złoża będą nieznaczne. Wniosek swój uzasadnił tym, że w trakcie przeprowadzonego przez Prezydenta Miasta S. i zakończonego wydaniem decyzji (znak [...]) z dnia [...] października 2006 r. postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża S.VI, odstąpiono od konieczności sporządzania raportu oddziaływania na środowisko stwierdzając, że wpływ działalności na środowisko będzie nieznaczny. Wymagania dotyczące ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym określone w tej decyzji zostały w całości uwzględnione w projekcie zagospodarowania złoża kruszywa naturalnego S.VI, który został pozytywnie zaakceptowany przez Okręgowy Urząd Górniczy w L. i przez Urząd Marszałkowski Województwa P. Przewidywane wydobycie kopaliny wynosić będzie 20-100 tyś. ton, tj. 100 - 400 ton dziennie. W wyniku eksploatacji złoża i rekultywacji wyrobiska powstanie zagłębienie do rzędnej odpowiadającej głębokości 0,5 m powyżej nawierconego zwierciadła wód podziemnych. Rekultywacja wyrobiska będzie możliwa w kierunku rolnym, budowlanym (pod lekkie konstrukcje, czy składy) lub leśnym. Prowadzone zaś roboty wydobywcze i urządzenia nie będą istotnie wpływać na stan środowiska.

Uchwałą nr [...] z dnia [...].04.2008r. Rada Miasta w S. działając na podstawie art. 53 ust. 1 i 6 prawa geologicznego i górniczego oraz art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odmówiła stronie zwolnienia z obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "S.VI".

W uzasadnieniu uchwały organ stwierdził, że strona posiada koncesję na wydobywanie kopalin na obszarze górniczym położonym "w proponowanym obszarze przebiegu zachodniej obwodnicy miasta S." - priorytetowej inwestycji celu publicznego. Wariantowe koncepcje przebiegu trasy obwodnicy są opracowywane od kilku lat. W takiej sytuacji występuje "kolizyjność złoża z kluczową inwestycją", jaką jest obwodnica miasta. Podniesiono także, iż eksploatacja złoża

i jego rekultywacja spowoduje istotne zmiany w krajobrazie miasta oraz uniemożliwi w przyszłości przeznaczenie tego terenu na cele budowlane. W obowiązującym stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S. grunty położone na terenie górniczym przeznaczone są na cele rolnicze.

Organ stwierdził ponadto, że uzyskanie przez stronę koncesji nie rodzi obowiązku przystąpienia do opracowania planu miejscowego, zaś zgoda na odstąpienie od opracowania planu z uwagi na projektowaną obwodnicę, spowodowałaby dodatkowe obciążenie finansowe dla inwestora, który obowiązany będzie do wypłacenia odszkodowania za brak prawnej możliwości eksploatacji.

Pismem z dnia [...] maja 2008 r. R.G. wezwał Radę Miejską w S. do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r. i wniósł o zmianę przedmiotowej uchwały i odstąpienie od sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego terenu stanowiącego przedmiot planowanej inwestycji.

W wezwaniu tym skarżący zarzucił, iż przedmiotowa uchwała podjęta została

z naruszeniem następujących przepisów:

1) art. 48 i art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. z 2005 r. Dz. U. Nr 228 poz. 1947 z p. zm.),

2) art. 125, art. 126 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. 2008 r. Dz. U. Nr 25, poz. 150),

3) art. 14 ust. 1, 4 i 7 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu

przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.),

4) art. 6 i art. 7 KPA poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu wezwania skarżący nie zgodził się z argumentami przytoczonymi w uzasadnieniu przedmiotowej Uchwały nr [...], a w szczególności ze stwierdzeniem, iż występuje "kolizyjność złoża z kluczową inwestycją", jaką jest obwodnica miasta S. Zarzucił także, iż w uzasadnieniu podniesiono, że eksploatacja złoża i jego rekultywacja spowoduje istotne zmiany krajobrazie miasta oraz uniemożliwi w przyszłości przeznaczenie tego terenu na cele budowlane, wskazując przy tym na fakt, iż w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S. grunty położone na terenie górniczym przeznaczone są na cele rolnicze.

Uchwałą z dnia [...].06.2008r., (nr [...]) Rada Miejska w S. odpowiadając na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa podtrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy. W ocenie organu uchwała została podjęta zgodnie

z obwiązującym prawem. W uzasadnieniu podniesiono, że zarzuty podniesione

w wezwaniu są bezpodstawne. Organ stwierdził, iż podejmując uchwałę z dnia [...].04.2008 r., nie naruszono przepisów art. 48 i art. 53 ust. 1 i 6 prawa geologicznego i górniczego, ponieważ Rada Miasta nie podjęła uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru górniczego "S.VI". Organ przyznał, że podejmując zaskarżoną uchwałę nie uwzględniono przesłanki z art. 6 ww. ustawy, jednak - zdaniem organu - nie jest to przesłanka, której zaistnienie zobowiązuje Radę Miasta do odstąpienia od sporządzenia planu, lecz jedynie umożliwia Radzie podjęcie takiej decyzji. Nadto obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania dla terenu górniczego skarżącego organ wywiódł z pkt 1 decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...].12.2007r. (nr [...]) o udzieleniu koncesji. Za bezzasadne organ uznał też powołanie się przez skarżącego na przepisy art. 125 i art. 126 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem organu - skoro koncesja na wydobywanie kopalin została wydana na 20 lat, to w ciągu tego czasu także po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego strona będzie miała prawo eksploatacji kruszywa. W tym czasie miasto będzie podejmować wszystkie możliwe działania, aby zachodnia obwodnica miasta w ciągu drogi krajowej nr [...] powstała w jak najkrótszym czasie, jako inwestycja celu publicznego, mająca istotne znaczenie dla ogółu mieszkańców.

Podejmując zaskarżoną uchwałę organ nie odniósł się do złożonego przez skarżącego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego końcowy wniosek brzmi: "planowane przedsięwzięcie nie będzie niekorzystnie oddziaływało na środowisko, a tym samym na tereny poza granicami terenu górniczego, przy zastosowaniu rozwiązań technicznych i technologicznych oraz zabezpieczeń przedstawianych w założeniach do projektu zagospodarowania złoża."

W dniu [...].07.2008 r. R.G. złożył do tutejszego sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. na [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru górniczego S.VI, zarzucając naruszenie art. 53 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, art. 14 ust. 1, 5 i 7 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz art. 2, art. 21 i art. 64. ust.3 Konstytucji RP i wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skargi jej autor zarzucił, iż zaskarżona uchwała podjęta została

z naruszeniem przepisów powołanych w skardze. Skarżący nie kwestionuje przy tym prawa gminy do samodzielnego kształtowania ładu przestrzennego jednak samodzielność ta nie zwalnia z obowiązku przestrzegania zasad określonych np. art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przepisów innych ustaw, na co przytoczył treść orzeczenia SN z 18.01.2002 r. sygn. IIIRN 192/00 (OSNAP 15/2002/346). Następnie skarżący przytoczył treść przepisów art. 53 ust. 1, ust. 6 prawa górniczego i geologicznego, a powołując się na Komentarz do ustawy

z 4.02.1994r. Prawo geologiczne i górnicze (A.Lipiński, R.Mikosz, ABC 2003) stwierdził, iż zawarta w przepisie przesłanka odstąpienia od sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego jest ocenna, a wyłącznie jej zaistnienie upoważnia do odstąpienia od obowiązku sporządzenia wspomnianego planu. Podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Miejska nie rozważyła ustawowej przesłanki. Z uzasadnienia uchwały wynika bowiem, że zasadniczą przesłankę stanowiła "planowana od lat obwodnica".

Ocena, czy przewidywane wpływy na środowisko będą nieznaczne - jak podkreślił skarżący - nie jest dowolna, lecz pozostawiona uznaniu administracyjnemu. Ocena taka powinna uwzględniać przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2004r.

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 257 poz. 2573 ze zm.). Z mocy § 2 ust. 1 pkt 26 lit a ww. Rozporządzenia niewątpliwe jest, iż do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko należy wydobywanie kopalin metodą odkrywkową na powierzchni obszaru górniczego nie niniejszej niż 25 ha. Obszar górniczy w przedmiotowej sprawie obejmuje zaś obszar 6,7ha.

Uchwała odmawiająca stronie zwolnienia z obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest też wadliwa z tej przyczyny, że obowiązek opracowania planu spoczywa na Radzie Miejskiej, a nie na skarżącym. Prawo do odstąpienia od sporządzenia planu przysługuje Radzie i w przypadku skorzystania z tego prawa to Rada zwalnia się z obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 53 ust. 1 prawa górniczego i geologicznego. Zdaniem skarżącego - już z tej przyczyny uchwała narusza przepis art. 53 ust. 6 prawa górniczego i geologicznego i art. 14 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Skarżący podniósł także, że na mocy art. 48 p.g.ig. w zw. z art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska nie jest możliwe planowanie na gruncie, którego częścią składową jest złoże - inwestycji uniemożliwiających eksploatację złoża

Ponadto zdaniem skarżącego odmowa uwzględnienia wniosku o odstąpieniu od sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego obszaru górniczego powinno skutkować uchwałą o przystąpieniu do opracowanie takiego planu (art. 14 ust. 4

w zw. z ust. 7 ustawy o p. i z.p.), nie zaś odmową zwolnienia z obowiązku sporządzenia przedmiotowego planu. Posiadana przez niego koncesja na wydobywanie złoża wydana została na okres 20 lat tj. do dnia [...] lipca 2027r.,

a prawo do rozpoczęcia działalności objętej tą koncesją przysługuje od dnia uprawomocnienia się decyzji. Decyzja o przyznaniu koncesji jest ostateczna i wiąże także Radę Miejska.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy podjęła uchwałę z dnia [...].08.2008 r., Nr [...], na mocy której uznała ją za bezzasadną i wniosła o jej oddalenie.

W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy podniosła szereg argumentów rozszerzając tym swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Rozpoznawana skarga wniesiona została do sądu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Warunkami dopuszczalności skargi wniesionej w oparciu o powołany przepis są: wydanie przez organ gminy uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej, uprzednie bezskuteczne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa (z uwagi na wyłączenie przez art. 102 "a" ustawy o samorządzie gminnym przepisu art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie może być złożone w każdym czasie), oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi. Warunkiem zaś skuteczności skargi jest wykazanie przez skarżącego, iż kwestionowana uchwała narusza jego interes prawny.

Przystępując w pierwszej kolejności do oceny skargi R.G. poprzez pryzmat przesłanek jej dopuszczalności, Sąd stwierdził, że skarga jest dopuszczalna. Niewątpliwie bowiem uchwała Rady Miejskiej w S. z [...].04.2008 r., o odstąpieniu od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej. Wypowiadanie się przez radę gminy w sprawach dotyczących planowania przestrzennego związane jest z realizacją przez gminę jej zadań własnych określonych art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.). Z przepisu powyższego wynika wprost, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Przepis powyższy statuuje pojęcie władztwa planistycznego gminy, doktrynalnie ujmowane również jako pojęcie samodzielności planistycznej gminy. Plany zagospodarowania przestrzennego zaliczone zostały do aktów prawa miejscowego (vide: art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a zatem stanowią przepisy powszechnie obowiązujące na terenie gminy.

Uchwały zaś organów gminy stanowiące przepisy prawne o powszechnej mocy obowiązywania na terenie gminy są podstawowymi aktami z zakresu administracji publicznej. Zdaniem Sądu, także oparta na ustawowej podstawie (tj. art. 53 ust. 6 prawa geologicznego i górniczego) odmowa przystąpienia do uchwalenia obowiązkowych norm prawa miejscowego (tzn. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), będzie aktem z zakresu administracji publicznej.

Skarżący R.G. wyczerpał przed wniesieniem skargi drogę odwoławczą przewidzianą w przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wzywając bezskutecznie Radę Miejską w S. do usunięcia naruszenia prawa kwestionowaną uchwałą, jak również zachował termin do wniesienia skargi. Określenie "bezskuteczne wezwanie" oznacza zarówno brak reakcji ze strony organu gminy na wezwanie, jak również wyraźną odmowę usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienie NSA z 30.11.2000 r., I SA 794/00 Lex Nr 57172). W kwestii terminu zaskarżenia aktu organu gminy skargą powszechną z art. 101 ust. 1 ustawy

o samorządzie gminnym, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 02.04.2007 r. w sprawie II OPS 2/07, wskazując, że do terminu wniesienia skargi opartej na art. 101 ust. 1 ww. ustawy ma zastosowanie termin z art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynosi on 30 dni od dnia doręczenia stronie skarżącej odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub 60 dni od dnia wniesienia wezwania, jeśli organ takiej odpowiedzi nie udzielił. Z porównania daty doręczenia stronie skarżącej uchwały podjętej w następstwie wezwania przez R.G. Rady Miejskiej w S. do usunięcia naruszenia prawa uchwałą z [...].04.2008 r. (tj. daty 03.07.2008 r.) z datą wniesienia skargi (30.07.2008 r.) wynika zachowanie przez stronę terminu do wniesienia skargi.

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należy na wstępie stwierdzić, że legitymacja skargowa w ujęciu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, została oparta na subiektywnym przekonaniu danego podmiotu, że kwestionowaną uchwałą został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. Interes prawny skarżącego do wniesienia skargi powszechnej może wynikać z jego uprawnień indywidualnych, jak też wypływać z jego uprawnień jako członka wspólnoty mieszkańców. W rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, interes prawny strony skarżącej może być naruszony taką uchwałą organu gminy, która negatywnie wpływa na status skarżącego jako mieszkańca gminy, a rzeczą strony jest wykazanie, na czym to naruszenie polega. W wyroku z dnia 09.06.1995 r. IV SA 346/93 (ONSA 1996r., Nr 3, poz. 125) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącego jego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących.

Zarzuty niniejszej skargi poddane ocenie poprzez pryzmat rozumianej wyżej istoty legitymacji skargowej w ujęciu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, dają podstawę do uwzględnienia skargi.

Skarżący R.G. dysponuje ostateczną decyzją administracyjną wydaną dnia [...] grudnia 2007 r. przez Marszałka Województwa P. (Nr [...]) o udzieleniu mu koncesji na wydobywanie metodą odkrywkową kruszywa naturalnego ze złoża "S.VI", nadającej skarżącemu wyłączne prawo do wydobywania kopaliny w granicach obszaru górniczego. W interesie skarżącego leży jak najszybsze uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego "S.VI", ponieważ umożliwi ono opracowanie planu ruchu zakładu górniczego, uzyskanie zatwierdzenia tego planu i rozpoczęcie działalności wydobywczej.

Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne

i górnicze (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947) dla terenu górniczego sporządza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wynikająca

z powyższego przepisu obligatoryjność uchwalenia planu dla terenu górniczego jest jednym z przykładów przepisu odrębnego wprowadzającego wyjątek od zasady fakultatywności planowania miejscowego, ukształtowanej w art. 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, utrzymując zasadę fakultatywności planowania miejscowego, przewiduje jednocześnie w art. 14 ust. 7, że obowiązek uchwalania planów wynikać może z przepisów odrębnych. Takim przepisem odrębnym jest między innymi art. 53 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony dla terenu górniczego powinien – jak wynika z art. 53 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze – zapewniać integrację wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu: wykonania uprawnień określonych w koncesji, zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego, ochrony środowiska, w tym obiektów budowlanych. W ustępie 3 art. 53 ww. ustawy wskazane zostały przykładowe możliwości uszczegółowienia ustaleń planu uchwalonego dla terenu górniczego z punktu widzenia ochrony oznaczonych dóbr.

Z art. 53 ust. 4 ww. ustawy wynika, że koszty sporządzenia projektu planu dla terenu górniczego ponosi przedsiębiorca. Natomiast przepis art. 53 ust. 6 ww. ustawy stanowi, że w sytuacji gdy przewidywane szkodliwe wpływy na środowisko będą nieznaczne, rada gminy może podjąć uchwałę o odstąpieniu od sporządzenia planu, o którym mowa w ust. 1.

Analiza treści art. 53 prawa geologicznego i górniczego w jego całokształcie, w tym w powiązaniu z art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozwala stwierdzić, że radę gminy obciąża powinność wszczęcia procedury planistycznej w odniesieniu do terenu górniczego niezwłocznie po utworzeniu takiego terenu, tj. bezpośrednio po dacie ostateczności decyzji koncesyjnej (tak w Komentarzu do ustawy – Prawo geologiczne i górnicze A. Lipińskiego). Odstąpienie od tej powinności jest wyjątkiem nie podlegającym wykładni rozszerzającej (exceptiones non sunt extendendae). Niezbędną i jedyną

w świetle art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze przesłanką odstąpienia od obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, jest nieznaczność przewidywanych szkodliwych wpływów na środowisko działalności górniczej. W powoływanym wyżej komentarzu do ustawy Prawo geologiczne i górnicze zwraca się uwagę na to, że nie jest dostatecznie jasne, czy chodzi o wpływy na środowisko "robót górniczych" czy "ruchu" zakładu górniczego, ale jest oczywistym, że chodzi o nieznaczność oddziaływania na otoczenie działalności wydobywczej opisanej udzieloną koncesją.

Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy się zgodzić ze skarżącym, iż organ gminy podejmując zaskarżoną uchwałę ewidentnie naruszył treść art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, albowiem w ogóle nie rozważył możliwości odstąpienia od powinności uchwalenia planu dla terenu górniczego, poprzez pryzmat ustawowych przesłanek takiego odstąpienia. Jako przeszkodę w opracowaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego "S. VI" wskazał na kolizję złoża kopaliny z proponowanym przebiegiem zachodniej obwodnicy miasta S. – priorytetowej inwestycji celu publicznego. Organ gminy absolutnie nie odniósł się do opisanego wnioskiem skarżącego oddziaływania działalności koncesyjnej na środowisko.

Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, jak i uchwały będącej odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wynika, iż u podstaw stanowiska organu gminy legło przekonanie, że uzyskanie przez stronę koncesji na wydobywanie kopalin nie rodzi obowiązku przystąpienia do opracowania planu miejscowego. Pogląd organu pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 53 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, statuującego obligatoryjność uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla terenów górniczych. Nadto niezrozumiałe jest użycie przez Radę Miejską w S. w tekście uchwały sformułowania o odmowie stronie zwolnienia z obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sugerujące, iż opracowanie planu jest powinnością strony a nie zadaniem organu.

Zdaniem Sądu przeszkody w uwzględnieniu skargi nie stanowiła przywołana

w odpowiedzi na skargę okoliczność podjęcia przez Radę Miejską w S. w dniu [...] czerwca 2008 r., tj. już po wniesieniu skargi, uchwały intencyjnej (Nr [...]) w sprawie przystąpienia do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie lotniska w S., obejmującego swymi granicami również obszar górniczy "S.VI". Kontrolując legalność uchwały Sąd administracyjny dokonuje bowiem oceny poprawności tej uchwały z punktu widzenia norm prawa materialnego i procesowego stosowanych w konkretnym stanie faktyczno-prawnym poprzedzającym podjęcie uchwały. Późniejsze w stosunku do daty podjęcia skarżonej uchwały działania rady gminy mające dowodzić bezprzedmiotowość postępowania sądowego ze skargi na uchwałę, są obojętne dla tak pojmowanej kontroli legalności uchwały. Godzi się zauważyć przy tym, że intencją przepisu art. 53 ust. 1 prawa geologicznego i górniczego przewidującego obligatoryjność uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, jest objęcie takim planem wyłącznie obszaru stanowiącego "teren górniczy", dla którego to obszaru ustalenia planu mają zawierać szczegółowe unormowania wynikające z przepisów odrębnych. O tym, że dla terenu górniczego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalać należy odrębnie, utwierdza chociażby treść art. 53 ust. 4 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, stanowiącego, iż koszty sporządzania projektu planu dla terenu górniczego ponosi przedsiębiorca. Włączenie terenu górniczego do planu obejmującego większy obszar niż teren górniczy utrudnia ustalenie zasad obciążania kosztami sporządzenia projektu planu.

Wpływu na wynik postępowania sądowego nie miało też – zdaniem Sądu – toczące się równolegle postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia

w trybie nadzoru nieważności punktu 1 – go decyzji koncesyjnej z dnia [...] grudnia 2007r., uzależniającego rozpoczęcie eksploatacji złoża od wcześniejszego dokonania zmiany przeznaczenia gruntu w trybie i na zasadach określonych

w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązek podjęcia uchwały o sporządzeniu planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego wynika bowiem wprost z ustawy i nie ma potrzeby wyprowadzania go

z decyzji koncesyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżoną uchwałą naruszony został obiektywnie określony porządek prawny a przez to i interes prawny skarżącego wyprowadzony z norm prawa materialnego i dlatego skargę należało uwzględnić poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały (art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o zasądzeniu od organu na rzecz strony skarżącej kwoty stanowiącej równowartość poniesionych kosztów postępowania sądowego, tj. wpisu od skargi (300 złotych) i kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (łącznie 257 złotych). Podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania przed WSA stanowił art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd nie orzekał, uznając, iż skarżona uchwała nie ma atrybutu wykonalności.