Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 299/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 11 i art. 32 ust 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi " [...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej " [...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2010r. Prezydent Miasta R. działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwana dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej kpa) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].10.2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla P. [...] S.A. Oddział S., [...] S., Al. M. J. P. [...] reprezentowanej przez Pana K.G., zam. [...] K., ul. G. [...], nazwa i adres inwestycji: budowa linii kablowej SN -15kV relacji stacja tr. "Zakłady [...]" - stacja tr. "N." w R. na terenie działek o nr ew. [...][...][...][...] (ark. [...] Obr. [...]),[...] (ark. [...] Obr. [...] ), [...][...][...][...] (ark. [...] Obr. [...]), według kat. XXVI.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę złożony został wraz z prawomocną decyzją o ustaleniu inwestycji celu publicznego Nr [...] z dnia [...].09.2010 r. Przedłożony projekt budowlany jest zgodny z w/w decyzją oraz z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. w południowej części miasta w obrębie ulic: S., [...] , Ż. i terenami PKP od strony ul. W. w R. uchwalony Uchwałą NR [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] lipca 2000 r. (Dz. Urzędowy Województwa [...] Nr 90 z dnia 14 .08 2000 r. poz. 897.). Wg ustaleń w/w planu przedmiotowe działki znajdują się w strefie o symbolu: 6. 3 - UM " istniejący ciąg zabudowy zwartej pierzejowej z przełomu XIX i XX wieku po północnej stronie ul. S. na odcinku od ul. [...] i N. przeznacza się do adaptacji, porządkowania i uzupełnienia, 7, 2, 1 - KZ istniejący wiadukt drogowy w ul. S. nad torami PKP (z r. 1936) – do adaptacji i porządkowania, 1.6- KL istniejąca ul. N. I - na odcinku od ul. S. (7. 2 - KZ) do ul. D. (7. 8 - KL ), ulica klasy L - do adaptacji i porządkowania" i warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie wprowadza ograniczeń dla zabudowy działek sąsiednich. Zatem proj. inwestycja nie powoduje oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.

Projekt opracowany został przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i należącą do właściwej izby samorządu zawodowego. Inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane.

Biorąc pod uwagę powyższe i słuszny interes strony, organ orzekł jak w sentencji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "O. R." sp. z o.o. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) poprzez udzielenie P. [...] S.A. Oddział S. pozwolenia na budowę linii kablowej SN -15kV relacji stacja tr. "Zakłady [...]" - stacja tr. "N." w R. na terenie działki [...] (ark. [...] obr. [...]) w sytuacji gdy:

• inwestorowi nigdy nie przysługiwało prawo do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, będącej własnością "O. R." Sp. z o.o.;

• inwestor nie posiadał tytułu prawnego do w/w działki wynikającego z zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania na tej nieruchomości zamierzonych robót budowlanych;

• inwestor nigdy nie uzyskał zgody właściciela nieruchomości na budowę projektowanego obiektu, ani też o taką zgodę nie występował;

• z właścicielem działki nr [...] nie były prowadzone jakiekolwiek rokowania, w których brak porozumienia mógłby ewentualnie doprowadzić do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie służebności za odpowiednią odpłatą.

• inwestor nigdy nie ustalał sposobu korzystania ze stacji trafo "Zakłady [...]", z jej właścicielem tj. "O. R." Sp. z o.o., a w szczególności budowy linii kablowej SN-15kV.

Spółka wniosła o uchylenie wskazanej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania spółka wskazał, że w niniejszej sprawie inwestor nigdy takiej zgody od właściciela działki nr [...] nie uzyskał. Mało tego inwestor o taką zgodę nigdy nie występował. O istnieniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor informuje w formie oświadczenia sporządzanego według wzoru określonego w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenia na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 120, poz. 1127). Jednak mimo faktu, że obszar oddziaływania inwestycji obejmuje bezpośrednio działkę nr [...] inwestor całkowicie zignorował konieczność poinformowania jej właściciela o zamierzonych planach i uzyskania zgody na wykonywanie robót. Oprócz braku zgody właściciela, inwestorowi nie przysługiwał ani nie przysługuje jakikolwiek inny tytuł prawny do dysponowania działką nr [...]. Zgodnie z art. 3 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane: ,,Ilekroć w ustawie jest mowa o: prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych ";

Dodatkowo odwołująca się spółka zauważyła, że jest właścicielem stacji transformatorowej "Zakłady [...]" i P. [...] S.A. Oddział S. nigdy nie ustalało sposobu korzystania z w/w stacji, a wszelkie konserwacje i remonty właściciel wykonywał na swój koszt. Ponadto inwestor nie starał się o ustanowienie na jego rzecz służebności, co musiałoby poprzedzać przeprowadzenie rokowań w tym zakresie i wykazanie przez niego konieczności budowy oraz lokalizacji linii. Wobec odwołującej się spółki prawo własności stacji trafo "Zakłady [...]" i działki nr [...] nigdy nie zostało ograniczone, dlatego z uwagi na brak tytułu prawnego do dysponowania w/w działką przez inwestora zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami i uzyskał wszelkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie, więc nie można stawiać skutecznego zarzutu, iż wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę jest niezgodna z prawem, czy że narusza prawa Skarżącego.

W projekcie budowlanym dołączonym do akt sprawy znajduje się pismo, w którym "O.R. wyraża zgodę na wykonanie prac związanych z budową linii kablowej przebiegającej przez działkę [...] obręb [...] ark. [...], która jest własnością naszej spółki". Pismo to zostało wydane dnia [...] maja 2008 roku i podpisane przez Kierownika Zaplecza i Organizacji BHP P. S.. Na w/w piśmie znajduje się również pieczątka firmowa spółki "O. – R." Sp. z o.o. Tak więc wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż inwestor posiadał zgody wszystkich właścicieli działek do wykonania w/w inwestycji.

Rozpatrując powyższą sprawę w trybie odwoławczym organ nie znalazł prawnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdził, że znajduje ona pełne umocowanie w obowiązujących przepisach.

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła "O.R." sp. z o.o. (dalej jako skarżąca), wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasadzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła

- błędną ocenę prawną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż oświadczenie złożone przez Kierownika Zaplecza i Organizacji BHP skarżącej spółki w przedmiocie zgody na wykonanie prac związanych z budową linii kablowej przebiegającej przez nieruchomość skarżącego jest równoznaczne ze zgodą udzieloną przez wymienioną spółkę, podczas gdy do jej reprezentowania względem osób trzecich uprawnieni są jedynie członkowie zarządu, a która to okoliczność spowodowała, że Wojewoda [...] uznał decyzję organu I instancji za zgodną z prawem i w konsekwencji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła wcześniej prezentowaną argumentację. Podniosła, że zgodnie z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego spółki organem uprawnionym do jej reprezentacji jest zarząd w ten sposób, że oświadczenia składać może każdy z jego członek jednoosobowo. Inne osoby, w tym zajmujące stanowiska kierownicze, nie są uprawnione do reprezentowania spółki, chyba że otrzymałyby stosowne pełnomocnictwo. Skuteczność takiego oświadczenia woli jest wówczas uzależniona od potwierdzenia dokonanego przez uprawniony organ. Zarząd skarżącej spółki nie upoważnił Kierownika Zaplecza i Organizacji BHP do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie wyrażenia zgody na przedmiotową inwestycję. Nie potwierdził też w myśl. art. 103 § 1 kodeksu cywilnego złożonego oświadczenia. Z tego też względu organy administracyjne błędnie uznały, iż zgoda wyrażona przez wymienionego kierownika może być utożsamiana ze zgodą spółki, tym samym popełniając błąd w ustaleniach prawnych dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skutkiem powyższego było uznanie, że wnioskodawca nie naruszył art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane bowiem uzyskał wymagane pozwolenia od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji utrzymanie skarżonej decyzji w mocy. Dodatkowo skarżąca wskazała, że dokonanie wpisu w KRS niesie za sobą szereg domniemań prawnych, m.in. osoba trzecia nie może zasłaniać się nieznajomością informacji zawartych w KRS (art. 15 ustawy o KRS). Powoduje to, że wnioskodawca (inwestor) nie mógłby powoływać się na brak wiedzy o sposobie reprezentacji spółki. Wobec powyższego wnioskodawca powinien uzyskać zgodę spółki udzieloną przez członka jej zarządu lub potwierdzenie oświadczenia woli uprzednio złożonego przez Kierownika Zaplecza i Organizacji BHP. W konsekwencji przedłożone przez wnioskodawcę oświadczenie podpisane przez P.S. jest bezskuteczne, a zatem wnioskodawca nie przedstawił niezbędnych dokumentów do uzyskania pozwolenia na budowę, tym samym naruszając art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Mając na uwadze powyższe kryteria, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. stanowiącym, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 77 § 1 k.p.a. stanowiącym, iż organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa ciężar dowodu.

Organ administracji w ramach ww. obowiązków zobligowany jest między innymi, do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

W ocenie składu orzekającego organy obu instancji powyższym obowiązkom procesowym uchybiły.

Poza przytoczeniem przepisów prawa, czy powołaniem się na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, organy nie ustaliły, czy zgoda skarżącej spółki jako właściciela nieruchomości, na której mają być prowadzone prace budowlane, została wyrażona w sposób skuteczny. Zauważyć należy, że właścicielem nieruchomości jest osoba prawna - spółka z o.o. Wyrażenie zgody na wykonywanie prac budowlanych podpisane przez Kierownika Zaplecza i Organizacji BHP nie można uznać za skuteczne, jeżeli osoba ta nie została upoważniona przez organ uprawniony do reprezentacji spółki lub jeżeli czynność taka nie została przez ten organ potwierdzona.

W związku z tym istotą problemu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy organy mogły uznać za wystarczającą dokumentację złożoną przez inwestora.

Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została określona w art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, za prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego, albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonania robót budowlanych.

Wzór oświadczenia został określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. z dnia 10 lipca 2003 r.).

Zgodnie ze wskazanym wzorem inwestor składając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zobowiązany jest wskazać m.in. oznaczenie tytułu prawnego, z którego wynika prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przy czym zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1684/08 ,,Prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dysponuje tylko podmiot upoważniony do podejmowania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu." LEX nr 589038 . Nie ulega wątpliwości, że Kierownik Zaplecza i Organizacji BHP, nie posiadając pełnomocnictwa organów spółki, nie będąc prokurentem, nie mógł składać oświadczeń w imieniu spółki, co do zgody na zajęcie nieruchomości. Fakt ten został pominięty przez organy administracyjne.

Wbrew stanowisku zaprezentowanego w decyzjach organów administracji, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może podlegać weryfikacji w postępowaniu nadzorczym (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., II OSK 193/07, LEX 339433).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2009 r., II OSK 1534/08 stwierdził, iż nieprzeprowadzenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy inwestorowi rzeczywiście przysługiwało prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było istotnym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W innym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1101/09 stwierdzono, że ,,O prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, powinien rozstrzygać na podstawie dokumentów organ właściwy do wydania tej decyzji, a w przypadkach wątpliwych i skomplikowanych, powinien orzekać sąd cywilny. Samo oświadczenie inwestora nie jest wystarczające, inwestor powinien wykazać w oparciu o dokumenty (wypis z ksiąg wieczystych, wypis z rejestru gruntów, umowa cywilnoprawna itp.) swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane." LEX nr 597135

W tej sytuacji należy uznać, że stanowisko organów w przedmiocie skuteczności złożonego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane nie zasługuje na akceptację.

W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego (Prawa budowlanego), a zatem stosownie do art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku.

W punkcie drugim wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie trzecim wyroku.