Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 563/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1, art. 2, art. 6, art. 7, art. 9, art. 40 § 2, art. 61 § 1, art. 104 § 1 i  § 2, art. 105 § 1, art. 107 § 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 lipca 2008 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn.zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634), po rozpatrzeniu odwołania A. P., od pisma z dnia 12 czerwca 2008 r., wydanego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR – stwierdził jego niedopuszczalność.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 11 marca 2005 r. W. P. - ojciec A. P. złożył w BP ARiMR wniosek o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z wymaganymi załącznikami.

Kierownik BP ARiMR, w dniu 1 lutego 2006 r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, uwzględniając żądanie w całości. W. P. zobowiązał się tym samym do wykonania zobowiązań wynikających z działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych", w tym do nie przenoszenia własności gospodarstwa rolnego przez okres 5 lat od przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

W dniu 9 czerwca 2008 r. Kierownik BP ARiMR z urzędu powziął informację o dokonanym przez W. P. i jego żonę D. P. przeniesieniu własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz syna A. P. na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny z dnia 13 maja 2008 r. Rep. A Nr [...], który został dostarczony przez A. P. w związku z załatwianiem formalności następstwa prawnego (przejęcia płatności) w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Z aktu notarialnego wynikało, że gospodarstwo rolne zostało przeniesione w związku z ustaleniem prawa do renty rolnej przez KRUS (decyzja Nr [...]) D. P.

W dniu 9 czerwca 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek A. P. o wydanie decyzji stwierdzającej przejęcie zobowiązania i wsparcie wynikające z decyzji Nr [...] o przyznaniu płatności do gospodarstwa niskotowarowego z dnia 1 lutego 2006 r. na pozostały okres do wykonania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia. Jednocześnie A. P. poinformował, iż przyczyną przekazania gospodarstwa rolnego była siła wyższa w rozumieniu art. 47 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE L z dnia 23 grudnia 2006r. t.) w postaci długotrwałej niezdolności do pracy beneficjenta W. P.. Do tego wniosku dołączono oświadczenie A. P. o przejęciu zobowiązania i wsparcia wynikającego z decyzji nr [...] o przyznaniu płatności do gospodarstwa niskotowarowego z dnia 1 lutego 2006 r. na pozostały okres do wykonania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia, w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego przez W. P. na podstawie umowy darowizny z dnia 13 maja 2008 r.

Pismem z dnia 12 czerwca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował A. P., że w myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, przejęcie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trakcie trwania zobowiązania możliwe jest tylko i wyłącznie przez następcę producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, zaś z aktu notarialnego z dnia 13 maja 2008 r. / Rep. A Nr [...] / nie wynika, aby z dnia W. P. był beneficjentem programu Renty Strukturalne oraz, że w związku z tym nie jest możliwe przejęcie przez A. P. płatności przyznanej ojcu - W. P..

W dniu 27 czerwca 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie od tego pisma.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał w jego rozpoznaniu, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., odwołanie służy stronie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Kryterium kwalifikującym akt organu administracji publicznej do kategorii decyzji administracyjnej będzie zewnętrzne, władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach jednostki, spełniające wymaganie posiadania tego minimum elementów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego, które będzie jeszcze wystarczające, ażeby zaliczyć akt do decyzji istniejących w obrocie prawnym.

Organ odwoławczy ocenił, że złożone przez A. P. pismo z dnia 23 czerwca 2008 r. jest odwołaniem złożonym od pisma wyjaśniającego Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 12 czerwca 2008 r., które w istocie rzeczy jest czynnością materialno-techniczną. Tym samym uznał, iż jeżeli sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej, a strona wniosła odwołanie od informacji udzielonej jej przez organ I instancji, zasadnym było stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a).

Od tego postanowienia A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 134 w zw. z art. 40 § 2 i art. 129 § 2 k.p.a., wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że w dniu 9 czerwca 2008 r. złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Modernizacji i restrukturyzacji Rolnictwa oświadczenie o przejęciu wsparcia wynikającego z decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 1 lutego 2006 r., Nr [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wraz z żądaniem wydania decyzji stwierdzającej przejście wsparcia na jego osobę, co było równoznaczne z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego w powyższej kwestii.

Pomimo jednoznacznie sformułowanego żądania Dyrektor Biura Powiatowego ARiMR nie wszczął postępowania lecz udzielił mu odmownej informacji pismem z dnia 12 czerwca 2008 r., co zostało dokonane z obrazą przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący powołując się na przepis art. 61 § 1 i § 4 k.p.a., wywodził, iż w razie wątpliwości organu co do treści żądania, powinien on podjąć działania zmierzające do ustalenia rzeczywistej woli osoby, od której ono pochodzi, gdyż w przeciwnym razie dochodzi do naruszenia również i przepisu art. 7 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia.

W jego ocenie, uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego wynikają dla niego z dyspozycji art. 44 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L z dnia 23 grudnia 2006 r.).

Zgodnie z dyspozycją art. 44 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), w przypadku, gdy podczas okresu ważności zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekazuje całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Skarżący podniósł, iż powołany przepis w żaden sposób nie różnicuje sposobu przekazania własności gospodarstwa rolnego, a tym bardziej nie ogranicza jego obowiązywania tylko i wyłącznie do przekazania gospodarstwa rolnego w przypadku przejścia beneficjenta na rentę strukturalną oraz wskazał, że kwestię możliwości przejęcia zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia gospodarstw niskotowarowych przewiduje także art. 36 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. (Dz. U. UE L z 30 kwietnia 2004 r.) ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych) w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1360/2005 z 18 sierpnia 2005 r. (Dz.U UE L z 19 września 2005 r.). Powyższy przepis stanowi jednoznacznie, iż w przypadku gdy podczas okresu ważności zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekazuje całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Jeśli zobowiązanie nie jest przekazywane, beneficjent zwraca przyznane mu wsparcie.

W realiach niniejszej sprawy oświadczenie o przejęciu zobowiązania zostało złożone w dniu 9 czerwca 2008 r. niezwłocznie po uzyskaniu wpisu do rejestru producentów rolnych. Przyjęta przez organ orzekający wykładnia, iż okres uregulowany w powyższych przepisach przejęcia gospodarstwa rolnego odnosi się tylko i wyłącznie do sytuacji przejścia przez beneficjenta na rentę strukturalną, nie znajduje jednoznacznego uzasadnienia w treści powołanych przepisów, dlatego stosownie do art. 6 i art. 7 k.p.a. organy orzekające miały obowiązek, działając w granicach wyznaczonych przepisami prawa, uwzględnić słuszny interes strony skarżącej.

Skarżący zauważył, iż wraz z wejściem Polski do Unii Europejskiej rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. stało się częścią polskiego porządku prawnego i obowiązuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności odrębnego jego wprowadzenia do wewnętrznego porządku prawnego w drodze ratyfikacji czy inkorporacji przez organ państwa członkowskiego.

W jego ocenie, w sytuacji, gdyby kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, że podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, nie będąc do tego uprawnionym domaga się rozstrzygnięcia w sprawie, wówczas winien wydać decyzję umarzającą postępowanie z powołaniem się na brak interesu prawnego, nie zaś udzielić informacji w piśmie, zwłaszcza, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rad6 Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. , Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.) płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego.

Podniósł, że treść pisma Kierownika Biura Powiatowgo ARiMR wskazuje, iż jego żądanie zostało załatwione odmownie. Niewydanie zaś decyzji administracyjnej, w świetle zaskarżonego postanowienia Dyrektor Oddziału Regionalnego, pozbawiło go prawa do poddania oceny zasadności stanowiska Kierownika Biura Powiatowego ARiMR kontroli instancyjnej. Wbrew bowiem stanowisku wyrażanemu w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie co do żądań strony nie jest czynnością jedynie o charakterze technicznym.

Końcowo skarżący podkreślił, iż o tym czy dane pismo stanowi decyzję administracyjną, czy też nie rozstrzyga jego zawartość merytoryczna, nie zaś jego forma.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – wskazać na wstępie należy, iż poza sporem pozostaje, że skarżący A. P. w dniu 9 czerwca 2008 r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej przejęcie zobowiązania i wsparcie wynikające z decyzji Nr [...] o przyznaniu płatności do gospodarstwa niskotowarowego z dnia 1 lutego 2006 r. na pozostały okres do wykonania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia, informując, iż przyczyną przekazania gospodarstwa rolnego była siła wyższa w rozumieniu art. 47 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE L z dnia 23 grudnia 2006r. t.) w postaci długotrwałej niezdolności do pracy beneficjenta W. P. oraz dołączając oświadczenie o przejęciu zobowiązania i wsparcia wynikającego z decyzji nr [...] o przyznaniu płatności do gospodarstwa niskotowarowego z dnia 1 lutego 2006 r. na pozostały okres do wykonania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia, w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego przez W. P. na podstawie notarialnej umowy darowizny z dnia 13 maja 2008 r.

Wniosek te załatwiony został przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wydaniem pisma z dnia 12 czerwca 2008 r., w którym poinformował A. P., że w myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. Nr 286, poz. 2870 ze zm. /, przejęcie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trakcie trwania zobowiązania możliwe jest tylko i wyłącznie przez następcę producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, zaś z aktu notarialnego z dnia 13 maja 2008 r. / Rep. A Nr [...]/ nie wynika, aby W. P. był beneficjentem programu Renty Strukturalne oraz, że w związku z tym nie jest możliwe przejęcie przez A. P. płatności przyznanej ojcu - W. P..

Oceny zatem wymaga, czy przyjęty i zastosowany tryb rozpoznania wniosku był prawidłowy.

Dla skutecznego otwarcia drogi postępowania administracyjnego dla ochrony jednostki niezbędne jest spełnienie podstawowych przesłanek, które wyznaczają zakres stosowania przepisów ogólnego postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przesłanek szczególnych wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z przepisami prawa materialnego. Zakres stosowania przepisów ogólnego postępowania administracyjnego regulują przepisy art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., które wyznaczają cztery przesłanki stosowania tego trybu władczego działania administracji publicznej, mianowicie:

- po pierwsze charakter organu, przed którym stosuje się przepisy kodeksu,

- po drugie, instytucja właściwości tych organów,

- po trzecie, charakter sprawy (sprawy indywidualne),

- po czwarte rozstrzygane w formie decyzji administracyjnej.

Do przesłanek szczególnych należy zaliczyć oparcie danego rodzaju postępowania na zasadzie skargowości lub na zasadzie oficjalności. Stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis art. 61 § 1 k.p.a. nie jest normą prawną samoistną do określenia zasady skargowości lub oficjalności. O tym czy w danym rodzaju postępowania obowiązuje zasada skargowości czy zasada oficjalności, przesądzają przepisy prawa materialnego. W razie, gdy norma prawa materialnego expressis verbis nie przesądza, czy sprawa podejmowana jest na wniosek, czy z urzędu, przyjmuje się, że gdy przedmiotem jest przyznanie uprawnienia - postępowanie oparte jest na zasadzie skargowości zaś, gdy przedmiotem jest nałożenie obowiązku - postępowanie wszczynane jest z urzędu por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 22 marca 2006r., sygn. akt I SA/Wa 1231/05, LEX nr 204756 i w Olsztynie z dnia 25 października 2006r., sygn. akt II OSK 1257/05, LEX nr 289253 oraz z dnia 4 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 1314/06, LEX nr 364695 /.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku skarżącego z dnia 9 czerwca 2008r., powoływał się on na normę zawartą w przepisie art. 44 ust.1 Rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rade (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L z dnia 23 grudnia 2006 r., Nr 368, poz. 15 ze zm. ), zgodnie z którą, w przypadku, gdy podczas okresu ważności zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekazuje całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Skarżący podniósł, iż powołany przepis w żaden sposób nie różnicuje sposobu przekazania własności gospodarstwa rolnego, a tym bardziej nie ogranicza jego obowiązywania tylko i wyłącznie do przekazania gospodarstwa rolnego w przypadku przejścia beneficjenta na rentę strukturalną. We wniosku, skarżący wskazał, że przyczyną przekazania gospodarstwa była siła wyższa w rozumieniu przepisu art. 47 ust.1 pkt. 1 lit.b powołanego wyżej rozporządzenia, a mianowicie długotrwała niezdolność beneficjenta do pracy.

W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej bezpośrednio stosowane są przez organy administracji akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, co wynika z art. 249 akt. 2 Traktatu Ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą w zw. z treścią art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Estońskiej, Cypryjskiej, Łotewskiej, Litewskiej, Węgierskiej, Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864).

Wyrażona w art. 6 k.p.a. zasada praworządności (zasada legalności), zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, oznacza, iż począwszy od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać nie tylko przepisów prawa krajowego, ale i prawa wspólnotowego. Wobec powyższego, trafnie zauważa skarżący, iż w sytuacji, gdy jego wniosek budził wątpliwości organu I instancji, to ten winien go wezwać do wyrażenia rzeczywistej woli, udzielając jej przy tym niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia.

Przede wszystkim należy zauważyć, iż w orzecznictwie przyjmuje się zasadę, iż organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania na wniosek strony, mimo oceny, że żądanie strony jest bezzasadne z przyczyn formalnych lub merytorycznych ( por: wyrok NSA z dnia 18 stycznia 1989 r., III SA 903/88, GP 1989, nr 2, s. 8 ).

Zgodnie z art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. - organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub części, albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji, natomiast art. 105 § 1 stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania, a jest nim konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny, a jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest zatem konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego.

Nie jest załatwieniem sprawy w danej instancji wydawanie pism informujących stronę o niemożności załatwienia wniosku, czyli innymi słowy - rozpoznania sprawy, albowiem przepisy kpa takiej formy nie przewidują. Stąd, za nie zgodne z zasadami konstytucyjnymi należy uznać takie postępowanie organów wykonujących administrację publiczną, w którym wnioski obywateli załatwiane są poza procedurą.

W sytuacji, gdy ustawodawca nie określi wyraźnie, w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona, rozstrzygające znaczenie ma charakter sprawy oraz treść przepisów będących podstawą działania organu administracji publicznej, do którego właściwości należy załatwienie sprawy. Jeżeli z tych przepisów wynika, że w sprawie wymagane jest jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjnoprawnego, to oznacza to, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.

Ponadto wskazać należy, że w przypadku gdy przepisy określające szczególny tryb postępowania nie zawierają przepisu odsyłającego, w zakresie nieuregulowanym, do stosowania ogólnych przepisów k.p.a. - właściwy organ administracji publicznej powinien zastosować uzupełniająco przepisy k.p.a., aby we właściwym trybie rozstrzygnąć indywidualną sprawę administracyjną.

Analiza pisma organu I instancji z dnia 12 czerwca 2006r., a także uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazują w istocie rzeczy, że wniosek skarżącego został załatwiony merytorycznie, mimo nie dania mu stosownej formy prawnej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o uznaniu danego aktu za decyzję lub postanowienie, przesądza jego treść, a nie nazwa (forma). Użycie tej czy innej nazwy bądź też jej nieużycie nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako orzeczenia, jeżeli jest to akt rozstrzygający co do istoty indywidualnej sprawy należącej do właściwości organów administracji państwowej lub w inny sposób kończący postępowanie w danej instancji / por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., III SAB 34/01, LEX nr 79247, postanowienie NSA z dnia 21 marca 2002r., II SA 2213/01, LEX nr 157973 /. Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są orzeczeniami, nawet gdy nie zachowują w pełni sformalizowanych wymagań przewidzianych w art. 107 § 1 kpa, jeżeli zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć przede wszystkim oznaczenie organu administracji, wskazanie adresata aktu i rozstrzygnięcie o stanie sprawy / por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2001r., V SA 2938/99, LEX nr 51259 oraz wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSP 1982/9/169 /.

Kierując się powyższymi poglądami, Sąd rozpoznający sprawę wyraża pogląd, iż sformułowania zawarte w omawianym piśmie organu I instancji z dnia 12 czerwca 2008r., skierowane do wnioskodawcy A. P., a w szczególności "informuję, że w myśl §11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, przejęcie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trakcie trwania zobowiązania możliwe jest tylko i wyłącznie przez następcę producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, zaś z aktu notarialnego z dnia 13 maja 2008 r. / Rep. A Nr [...]/ nie wynika, aby W. P. był beneficjentem programu Renty Strukturalne oraz, że w związku z tym "nie jest możliwe przejęcie przez A. P. płatności przyznanej ojcu W. P." przemawiają za uznaniem, iż organ I instancji w istocie rozpoznał wniosek skarżącego w formie decyzji administracyjnej, zawierającej niezbędne elementy takie, jak: oznaczenie organu, oznaczenie strony i rozstrzygnięcie odmawiające przejęcia płatności, niezależnie od tego, co w tej kwestii uważają organy obu instancji.

W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy nie miał podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia w trybie przepisu art. 134 kpa, stwierdzającego niedopuszczalność wniesionego odwołania, tym bardziej, gdy się zważy, ze zostało ono wniesione z zachowaniem 14 dniowego terminu, przewidzianego dla dokonania tej czynności procesowej / art. 129 § 2 kpa /.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 40 § 2 k.p.a, Sąd zauważa, iż w sytuacji, gdy nie został on w jakikolwiek sposób uzasadniony i gdy nadto, stanowi on, że, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, nie ma możliwości jego oceny, tym bardziej, iż analiza akt postępowania administracyjnego nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że w sprawie był ustanowiony jakikolwiek pełnomocnik.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.