Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 2147/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 90 par. 2, art. 91 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA del. Maja Chodacka (sprawozdawca), Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 1035/14 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2011 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz J. C. kwotę 1.200 (słownie: jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.

1.1. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2015r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 1035/14 oddalił skargę J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 sierpnia 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2011r.

1.2. Stan sprawy Sąd pierwszej instancji przedstawił następująco. Decyzją z dnia 6 maja 2014r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2011r. w kwocie 0 zł oraz wysokość kwoty do zapłaty, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity w dacie powstania obowiązku podatkowego: Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o podatku od towarów i usług") związanej z wystawieniem fikcyjnych faktur VAT sprzedaży w łącznej wysokości 28.485,50 zł.

1.3. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy nabycia granulatu srebra od spółki E. sp. z o.o., których zaistnienie potwierdzić miały zakwestionowane faktury, w rzeczywistości miały miejsce, czy też pośrednictwo strony w handlu tym towarem sprowadzało się jedynie do wystawiania "pustych faktur" dla odbiorcy tego towaru, tj. spółki P. S.A.

Organ odwoławczy stwierdził, że całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazuje, że strona nie nabywała od spółki E. granulatu srebra oraz nie sprzedawała firmie P. tego towaru, co na gruncie prawa podatkowego oznacza to, iż czynności wykazane na zakwestionowanych fakturach nie mogą być uznane za odpłatną dostawę towarów. Rola podatnika sprowadzała się w rzeczywistości do wystawiania "pustych" faktur VAT. Zatem zastosowanie w tej konkretnej sprawie znajduje art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym należało zakwestionować prawa strony do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach pochodzących rzekomo od spółki E., której przedstawiciele jednoznacznie zaprzeczyli dokonywaniu transakcji z firmą strony i autentyczności tych faktur. Zdaniem organu, strona została włączona do łańcucha transakcji jako fikcyjny nabywca i sprzedawca tego samego towaru w celu uwiarygodnienia obrotu granulatem srebra. Przy czym, w świetle okoliczności sprawy, podatnik wiedział, że uczestniczy w transakcjach wykorzystywanych do popełnienia oszustwa w podatku VAT. Ponadto stwierdzono, że z uwagi na fakt, iż strona wystawiła faktury sprzedaży z wykazanym podatkiem VAT, zastosowanie w tej konkretnej sprawie znajduje również przepis art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1 Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej błędną i dowolną ocenę materiału dowodowego oraz błędne ustalenie i przyjęcie za organem pierwszej instancji, w oparciu o błędnie oceniony i niekompletnie zgromadzony materiał dowodowy, że:

a) strona nie dokonała nabycia złomu od podmiotów wskazanych na fakturach; zakwestionowane faktury, którymi posługiwała się strona, nie dokumentowały rzeczywistych operacji gospodarczych; czynności wskazane w fakturach, na których jako sprzedawca widniała spółka E. nie miały odzwierciedlenia w rzeczywistości; strona bezpodstawnie odliczała podatek naliczony z faktur dotyczących nabycia granulatu srebra, na których jako wystawca widniał ww. podmiot; dokonując bezpodstawnego odliczenia podatku naliczonego strona zawyżyła w złożonych deklaracjach VAT-7 za przedmiotowe okresy rozliczeniowe podatek naliczony o wartości wynikające z tych faktur;

b) strona świadomie działała w celu nadużycia prawa, a uczestniczenie w fikcyjnych transakcjach nie mogło odbywać się bez jego wiedzy;

c) strona nie dokonywała sprzedaży na rzecz wskazanych w decyzji podmiotów gospodarczych;

Ponadto strona zarzuciła błędne zastosowanie i interpretację przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1, art. 19 ust 1 i ust. 4, art. 29 ust. 1, a w szczególności art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art.88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a także naruszenie prawa wspólnotowego w zakresie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego; błędne zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy nie ustalono czy zakwestionowane przez organ faktury VAT zostały wystawione przez stronę; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), poprzez wybiórczą i jednostronną ocenę zebranych w sprawie dowodów oraz nie zebranie i nie rozpatrzenie w przedmiotowej sprawie całego materiału dowodowego.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") oddalił skargę.

3.2. Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które w sposób istotny wpłynęłyby na wynik sprawy. Organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy w sposób zgodny z wymogami zasady prawdy obiektywnej oraz dokonały jego analizy i oceny mieszczącej się w granicach zakreślonych w art. 191 Ordynacji podatkowej. W prowadzonym postępowaniu podatkowym, organ zgromadził obszerny materiał dowodowy, na który złożyły się zarówno dowody i ustalenia własne organu jak i dowody pozyskane w postępowaniu kontrolnym i podatkowym prowadzonym przez inne organy podatkowe i skarbowe a także przekazane przez Prokuraturę Okręgową w B., które to materiały – postanowieniami z dnia 28.02.2014 r. i z dnia 07.04.2014 r. - w zakresie istotnym dla tej sprawy, włączone zostały do akt postępowania podatkowego (k. 98-99 i k. 342-343, tom 1/2 akt administracyjnych).

Z dowodów tych zdaniem Sądu pierwszej instancji jednoznacznie wynika, że po pierwsze, strona nie mogła i faktycznie nie nabyła granulatu srebra od Spółki E.. Potwierdzają to w szczególności włączone do akt sprawy dowody i ustalenia dokonane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. podczas kontroli podatkowej w Spółce E. przeprowadzonej zakresie rozliczenia z budżetem podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2008-2010 oraz podatku od towarów i usług za okres od listopada 2007r. do maja 2011r. W toku tej kontroli ustalono, że do czasu wszczęcia postępowania kontrolnego przez Urząd Kontroli Skarbowej w B. (tj. 4 grudnia 2007r.) spółka zajmowała się handlem samochodami osobowymi i ciągnikami rolniczymi, natomiast w późniejszym czasie nie prowadziła działalności gospodarczej, a jedynie wystawiała "puste" faktury. Oględziny siedziby spółki i miejsca adresu prowadzonej działalności wykazały, że ze względu na warunki lokalowe nie mogła tam być wykonywana działalność. W trakcie kontroli spółka nie przedłożyła żadnej dokumentacji podatkowej w postaci faktur czy ewidencji zakupu i sprzedaży. Ustalenia oparto na zeznaniach prezesa Spółki E. – Z. S., pełnomocnika tej spółki – W. M. oraz B. J., wykonującej usługi biurowo-księgowe na rzecz tego podmiotu. Żadna z tych osób nie potwierdziła prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży granulatu srebra jak również współpracy z firmą strony.

Ponieważ w toku śledztwa uzyskano obszerny materiał dowodowy potwierdzający uczestnictwo P. S.A. i jej pracowników w procederze wystawiania fikcyjnych faktur, poświadczania nieprawdy w dokumentach, niszczenia i fałszowania nagrań z monitoringu, werbowania tzw. "słupów", którzy za odpłatnością wystawiali fikcyjne faktury VAT zakupu nie znajdujące pokrycia w towarze - organ podatkowy postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014r. włączył w szerokim zakresie do postępowania podatkowego materiały uzyskane w postępowaniu karnym, w tym m.in wyjaśnienia złożone przez R. K., którego pieczątka i podpis widnieje na fakturach wystawianych przez stronę, a który wraz z M. D. odgrywał kluczową rolę w wystawianiu fikcyjnych faktur VAT i dowodów WZ. Uczestnictwo w tym procederze potwierdziły wyjaśnienia składane przez byłych pracowników Spółki: M. R., R. Z., P. D., A. S., P. C., W. S., A. B. a także M. K., który precyzyjnie opisał mechanizm fikcyjnego handlu złomem.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, zebrany, obszerny materiał dowodowy w pełni potwierdza stanowisko organów podatkowych, że w kwietniu i maju 2011r. strona faktycznie nie dokonała zakupu i sprzedaży granulatu srebra, ograniczając się jedynie do wystawiania "pustych" faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, a jedynie transakcje te pozorowały. Zasadnie przy tym organ skorzystał z określonej w art. 181 Ordynacji podatkowej możliwości wykorzystania w postępowaniu podatkowym środków dowodowych takich jak zeznania świadków, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, dokumenty zgromadzone w toku kontroli podatkowej a także materiały uzyskane w toku postępowania karnego.

Potwierdzają to w szczególności zeznania osób zarządzających i reprezentujących spółkę Z. P. oraz W. M.. Oświadczyli oni m.in., że nie znają strony ani prowadzonej przez niego firmy "L.", nigdy firma E. nie zawierała umowy i nie dokonywała transakcji handlowych sprzedaży granulatu srebra z firmą strony, co więcej E. nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej w tym zakresie, zajmując się wyłącznie handlem samochodami oraz ciągnikami rolniczymi. Osoby te nie potwierdziły również aby okazane im faktury były oryginalne, ich treść różniła się od używanych przez spółkę faktur, a dodatkowo użyte w nich pieczęcie także różniły się od faktycznie używanych przez E.. Również złożone na fakturach podpisy, nie były podpisami prezesa zarządu spółki Z. P..

Przedstawione okoliczności, w konfrontacji z wyjaśnieniami strony, które chociaż miały stworzyć pozory dokładności i zupełności były nieprecyzyjne, zabarwione ogólnikami, często niespójne i sprzeczne ze sobą - potwierdzają zdaniem Sądu pierwszej instancji tezę o fikcyjnym obrocie granulatem srebra. Dotyczy to zarówno okoliczności związanych z uruchomieniem działalności i pozyskaniem kontrahentów jak i samego przebiegu rzekomej transakcji handlowej w tym np.:

- osoby przez którą strona nawiązała kontakty handlowe, a także dostarczającej granulat srebra (był to Z. albo Z. B. lub B.bądź B.). Strona nie potrafiła precyzyjnie zidentyfikować osoby z którą rzekomo blisko współpracowała, nie była w stanie określić personaliów dostawcy, który co istotne nie był zatrudniony ani związany ze spółką E.). Innym razem strona twierdziła, że osobiście odbierał granulat w siedzibie spółki w R., gdzie jak ustalono działalność nie była prowadzona.

- miejsca odbioru towaru (raz była to ul. W. lub O., innym razem przystanek autobusowy przy rondzie w B., miejscowość R. – w której zresztą jak ustalono na podstawie zeznań świadków i oględzin działalność nigdy nie była prowadzona )

- strona wyjaśniała również, że ze strony nabywcy granulatu kontaktowała się z osobą z firmy P. R. K., później twierdząc, że w ogóle nie zna tej osoby a wszystko załatwiał Pan B. lub B..

- niejasne były również stwierdzenia w zakresie odbioru i dostawy granulatu. Strona najpierw twierdziła, że przenosił worki z granulatem, a następnie że przewoziła je samochodem, mimo, że wcześniej podała, że w działalności nie używała żadnych samochodów.

Za istotne uznano również to, że strona nie była w stanie podać okoliczności i przebiegu nawiązania kontaktów handlowych z kontrahentami, zawarcia ewentualnych umów handlowych i warunków ich realizacji, prowadzonych negocjacji. Nie posiadała praktycznie żadnej wiedzy dotyczącej granulatu, a więc towaru, który rzekomo nabywała, a następnie zbywała. Nie znała próby nabywanego i zbywanego srebra, co przecież ma wpływ zarówno na cenę nabycia jak i zbycia granulatu, co więcej nie wiedziała nawet jak on dokładnie wygląda i czy w ogóle nabywane i dostarczane worki zawierają granulat srebra. Strona nie potrafiła precyzyjnie opisać tych worków i zamieszczonych na nich danych dotyczących towaru i producenta.

Za odbiegający od realiów gospodarczych, w których uczestniczą niezależne podmioty gospodarcze, uznano również opisany przez stronę mechanizm i przebieg transakcji nabycia i zbycia granulatu. Znamienne jest to, że strona praktycznie nie posiadając środków finansowych na zakup towaru, którego cena zakupu wykazana na zakwestionowanych fakturach wynosiła brutto 58.257,67 zł (kwiecień 2011r.) i 2x 46.586,25 zł (maj 2011r.) otrzymywała towar w worku od dostawcy i bez weryfikacji zawartości przekazywała go nabywcy tj. firmie P. S.A. Co istotne również, faktury zakupu i sprzedaży nie zawierały informacji jaka była próba granulatu srebra, która powinna przekładać się na jednostkową cenę granulatu, a która to informacja, przy braku innych dokumentów takich jak np. umowy, załączniki do umów powinna być istotna dla kontrahentów. Po dostarczeniu granulatu strona otrzymywał gotówkę, którą następnie przekazywał bliżej nieokreślonemu "przedstawicielowi" Spółki E.", za co otrzymywał zapłatę kilkaset złotych.

Sąd pierwszej instancji uznał, że organy nie naruszyły także art. 188 Ordynacji podatkowej. Zgromadzono obszerny materiał dowodowy, który poddano właściwej analizie i ocenie, prawidłowo ustalając stan faktyczny, który stanowił podstawę trafnie sformułowanych konkluzji. W tych okolicznościach za zbędną i niezasadną należy ocenić postulowaną na etapie postępowania podatkowego konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o wskazane w skardze w pkt. "a" do "g" czynności procesowe. Zdaniem Sądu, organy bez naruszenia art. 122 i art.188 Ordynacji podatkowej, zasadnie odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji uznał za trafną konkluzję organów podatkowych, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, są to tzw. "puste faktury", a skoro tak to nie mogą one stanowić podstawy do odliczenia wykazanego w nich podatku naliczonego, o czym przesądza art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług Jednocześnie z uwagi na wystawienie faktur VAT z wykazanym w nich podatkiem, istnieje obowiązek jego zapłaty zgodnie z mającym zastosowanie w takim przypadku art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutów skargi dotyczących błędnego zastosowania i interpretacji przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1, art. 19 ust 1 i ust. 4, art. 29 ust. 1, a w szczególności art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a i art.88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług oraz naruszenia prawa wspólnotowego w zakresie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy podatkowe wykazały też, że strona nie tylko nie przywiązywał żadnej wagi do aspektu legalności obrotu ale aktywnie uczestniczył w procederze wystawiania "pustych" faktur, a zatem był jedną z osób świadomie uczestniczących w czynnościach ich wprowadzania do obiegu gospodarczego. W tych okolicznościach za zasadne uznano zakwestionowanie w oparciu o art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Prawo strony do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych, wystawionych przez E..

Końcowo zauważono, że z uwagi na wystawienie przez stronę faktur VAT z wykazanym w nich podatkiem, istnieje obowiązek jego zapłaty zgodnie z mającym zastosowanie w takim przypadku art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

4. Skarga kasacyjna.

4.1. W skardze kasacyjnej pełnomocnik J. C. wyrokowi Sądu pierwszej instancji, zarzucił na naruszeniu przepisów postępowania, a mianowicie:

a) art. 183 § 2 pkt 5 w zw. z art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewłaściwe doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy skutkujące nieważnością postępowania, albowiem doręczenie informacji o rozprawie na dzień przed rozprawą, skutkował tym, że strona nie była należycie reprezentowana i nie mogła skutecznie bronić swoich praw,

b) art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewłaściwe sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej i w konsekwencji doprowadzenie do: - uznania za zgodne z prawem stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w zakresie określenia stronie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień i maj 2011 roku, w aspekcie braku należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego, naruszenia tym samym przepisów art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie uproszczonej, jednostronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nieuwzględnienie słusznego interesu strony, nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności występujących w niniejszej sprawie oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego co rodzi sprzeczności w ustaleniach poczynionych przez Sąd w zgromadzonym materiale dowodowym.

4.2. Autor skargi kasacyjnej, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie zasądzenia na rzeź skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

5. Odpowiedź na skargę kasacyjną.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu administracji kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.

6.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego usprawiedliwiona podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku wynika z uwzględnienia zarzutu sformułowanego w pkt 1 lit. a skargi kasacyjnej, a to naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 w zw. z art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z treścią art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia. Stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć zawiadomienie na następne posiedzenie. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. W przypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni.

Zatem zawiadomienie o terminie rozprawy powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. W wypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni. Nie jest dopuszczalne dalsze skracanie terminów (por. wyrok SN z dnia 6 czerwca 1980r., II CR 118/80, OSPiKA 1982, z. 5, poz. 63; wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010r., II GSK 1229/10, LEX nr 746080). Niezachowanie tych terminów uzasadnia odroczenie rozprawy. Naruszenie art. 90 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zbyt późne doręczenie stronie zawiadomienia o rozprawie nie stanowi pozbawienia jej możliwości obrony swych praw, stanowi jednak uchybienie procesowe mogące mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie SN z dnia 17 marca 1978r., IV CRN 62/78, LEX nr 8085; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 kwietnia 2009r., II SA/Go 706/08, LEX nr 507914). Ratio legis art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wypływa z potrzeby zagwarantowania stronie możliwości przygotowania się do udziału w rozprawie pod kątem merytorycznym. Nie bez znaczenia jest również konieczność zapewnienia stronie czasu do podjęcia działań o charakterze organizacyjnym w związku z uzyskaniem informacji o terminie wyznaczonej rozprawy, niezależnie od tego, czy strona działa osobiście, czy też jest reprezentowana przez pełnomocnika (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013r., I OSK 1878/11, LEX nr 1341459) – por. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, publ. LEX.

6.3. Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż jak wynika z protokołu rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2015r. na rozprawie za skarżącego nie stawił się nikt, brak było zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o rozprawie. Dodatkowo w protokole wskazano, iż jak wynika ze śledzenia przesyłki zawiadomienie o rozprawie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowił, iż pełnomocnik skarżącego został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Powyższa konstatacja nie została uzasadniona ani w protokole rozprawy, jak i w uzasadnieniu wyroku, a w dniu rozprawy Sąd pierwszej instancji posiadał wiedzę, iż pełnomocnik strony nie został zawiadomiony o terminie rozprawy ani siedem, ani trzy dni przed posiedzeniem. A przecież prawidłowe doręczenie zawiadomienia oznacza doręczenie go nie tylko pod właściwy adres, ale i we właściwym terminie. Datę odbioru przesyłki w dniu 3 lutego 2015r. – a więc dzień przed posiedzeniem - potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru.

6.4. Zgodnie z art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli to uchybienie mogło (chodzi tu zatem o zależność nawet hipotetyczną) mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną podnosił nieprawidłowość związaną z brakiem możliwości reprezentowania strony na rozprawie przed Sądem I instancji i istotność na tym tle faktu nieprawidłowości wynikającej ze sprzeczności działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z treścią art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy wyraźne i daleko posunięte uchybienie art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało potraktować, jako usprawiedliwioną podstawę kasacyjną określoną w 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

6.5. Skoro wskutek uchybienia Sądu nie zawiadomiono pełnomocnika strony zgodnie z wymogami określonymi w art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o terminie rozprawy, na której doszło do wydania wyroku, a pełnomocnik na rozprawę tę nie stawił się, to w sytuacji, gdy przepisy nie przewidują telefonicznego powiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy, rozprawę tę należało odroczyć na podstawie art. 109 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doszło bowiem do nieprawidłowości w zawiadomieniu pełnomocnika o rozprawie, o których mowa w tym przepisie.

6.6. Z tych względów zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Stwierdzenie naruszenia przez Sąd I instancji art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czyni przedwczesnym odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

6.7. Wobec powyższego należało na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.