Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 136/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Małgorzata Walentek /spr./ Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi L. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż., w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego nr [...] w P. M. Organ ten zaznaczył, że przed upływem 2 miesięcy wydana zostanie decyzja określająca czynności jakie inwestor powinien wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót o stanu zgodnego z prawem.

W zażaleniu od tego postanowienia inwestor L. H. podniósł, że budynek jest obiektem parterowym. Remont budynku polegał na odtworzeniu murów parteru, wykonaniu stropu betonowego nad parterem, wymianie drewnianych schodów na betonowe. Stwierdził, że w obrysie fundamentów budynku nie dokonano żadnych zmian. Podniósł, że nie nadbudowano żadnej kondygnacji, tylko odtworzono kondygnację parteru.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ ten wskazał, że w sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 48 Prawa budowlanego, bowiem inwestor zrealizował "część obiektu" bez zatwierdzonego projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzja z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, nakazał L. H. dokonać rozbiórki nadbudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego nr [...] w P. M. jednej kondygnacji oraz dobudowanych schodów i balkonu od strony frontowej budynku. W uzasadnieniu organ podał, że podczas wizji przeprowadzonej w dniach [...]r. oraz [...] r. stwierdzono, iż w wyżej wymienionym budynku wykonane zostały następujące prace: nad istniejącą kondygnacją parteru nadlano masą betonową istniejący strop, zwiększając jego grubość, nadbudowano z pustaków jedną kondygnację o wysokości 2,75 m. W ścianie budynku na nowopowstałej kondygnacji, od strony ul. Ś. – J. wykonano dwa otwory okienne o wymiarach 185 cm x 165 cm każdy i jeden otwór drzwiowy o wym. 115 cm x 230 cm Nad nowopowstałą kondygnacją został wylany strop. Do ściany budynku, od strony drogi głównej, dobudowano schody żelbetowe, jednobiegowe o szer. biegu 150 cm oraz dł. 310 cm oraz balkon o długości 330 cm i szerokości 125 cm. Na drugiej kondygnacji budynku wewnątrz wykonano z pustaków dwa słupy o wym. 24 cm x 24 cm oraz przewód wentylacyjny o zew wymiarze 60 cm x 60 cm. Organ stwierdził, że na wykonanie powyższych prac, które zostały rozpoczęte wiosną [...] r., inwestor powinien był uzyskać pozwolenie na budowę, natomiast prace te są prowadzone samowolnie bez nadzoru osoby uprawnionej. Odnosząc się do twierdzeń inwestora, iż wykonywał on remont budynku będącego w złym stanie technicznym organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, jeśli nie obejmują one wymiany lub zmiany elementów konstrukcyjnych obiektu. Zatem budowa schodów żelbetowych, balkonu, czy ścian konstrukcyjnych zalicza się do elementów konstrukcyjnych.

W odwołaniu inwestor wniósł o uchylenie tej decyzji podnosząc, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów art. 67 – 96 k.p.a., gdyż organ nie umożliwił mu wglądu do akt, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący sprawy, nie przeprowadził dowodu z przesłuchania strony i świadków, opierając się wyłącznie na protokole z wizji.

Zaskarżoną tu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz 48 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy tę decyzje. Podzielił bowiem ustalenia i wnioski organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom skarżącego, wykonanych robót nie można uznać za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, jedynie remont zniszczonego dachu mógłby zostać zakwalifikowany jako odtworzenie stanu pierwotnego, czyli remont. Inne nowe elementy budynku (kondygnacja, schody, balkon) są realizowane bez pozwolenia na budowę, a więc są samowolą budowlaną skutkującą, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, obligatoryjną rozbiórkę. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest orzec rozbiórkę, gdyż jakiekolwiek inne orzeczenie byłoby pozbawione podstawy prawnej. Ponadto organ nie podzielił poglądu skarżącego co do konieczności przesłuchania dodatkowo świadków oraz zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych. W ocenie organu wszystkie okoliczności w sprawie zostały należycie opisane i utrwalone w aktach. Nadto dodał, że organy nie wzywają stron do przeglądania akt, zaś w sprawie nie wystąpiła odmowa przeglądania akt na życzenie strony.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. H. podniósł, że decyzja powinna być wydana na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wskazał, że przedmiotowy obiekt jest obiektem istniejącym, zaś prace w nim prowadzone związane są z jego remontem i zostały zgłoszone w stosownym organie administracji architektoniczno-budowlanej. W jego ocenie nie przekraczają one przepisów prawa budowlanego, które mogłyby skutkować wydaniem decyzji w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, która jego zdaniem została wydana z rażącym naruszaniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w motywach zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. skarżący podał, że budynek był w bardzo złym stanie technicznym, załamał się w nim dach, zaś po jego usunięciu okazało się że i ściany wymagają wymiany. Ze starego domu zostały tylko fundamenty i na tych fundamentach postawił nowe ściany i dach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja, w ocenie składu orzekającego, odpowiada prawu.

Przyjdzie wskazać, że decyzje organów I i II instancji zostały oparte o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2003 r Nr 217, poz. 2016 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ orzeka w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź pomimo wniesionego sprzeciwu.

Zgodnie z definicją ustawową przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Natomiast roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego to budowa, oraz prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

W myśl art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.

Z ustaleń organu I instancji wynika, że w przedmiotowym budynku zostały wykonane, bez wymaganego pozwolenia, prace polegające na nadlaniu stropu betonowego nad kondygnacją parteru, nadbudowie na istniejącej części parterowej jednej kondygnacji z pustaków o wysokości 2,75 m, wykonaniu w ścianie budynku na nowopowstałej kondygnacji dwóch otworów okiennych i jednego otworu drzwiowego, wylaniu stropu nad nowopowstałą kondygnacją oraz dobudowaniu do ściany budynku, od strony drogi głównej, schodów żelbetowych oraz balkonu. Z protokołu z wizji, poza oświadczeniem inwestora, że nie jest to rozbudowa budynku mieszkalnego, a remont wykonywany w obrębie istniejących fundamentów, nie wynika, by kwestionował on opis wykonanych robót budowlanych.

Zasadnicza kwestia w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do kwalifikacji robót wykonanych przez skarżącego, gdyż art. 48 Prawa budowlanego nie obejmuje robót budowlanych polegających na remoncie.

Definicja remontu została zawarta w art. 3 pkt 8 powołanej ustawy. Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Zatem istota tej definicji zamyka się w rodzaju robót budowlanych (odtworzenie stanu pierwotnego, wykraczające poza prace związane z bieżącą konserwacją), które muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym.

Nie mamy do czynienia z remontem, jeśli roboty budowlane polegają faktycznie na powiększeniu istniejącego obiektu budowlanego, bowiem wówczas następuje jego rozbudowa lub nadbudowa. Przy czym przez nadbudowę należy rozumieć powiększenie istniejącego obiektu budowlanego poprzez zwiększenie jego wysokości przy zachowaniu powierzchni zabudowanej ( por. J. Siegień: Prawo budowlane. Komentarz. Warszawa 2002 r. str. 78).

Na tle powyższych rozważań stwierdzić przyjdzie, że w świetle dowodu z wizji, z której protokół podpisany przez skarżącego, zawiera opis wykonanych robót budowlanych, nie mogą być uwzględnione zarzuty skargi, iż wykonane roboty stanowiły remont w rozumieniu cytowanego art. 3 pkt 8 prawa budowlanego. Zebrany materiał dowodowy dawał podstawę do uznania wykonanych przez skarżącego prac budowlanych za nadbudowę polegającą na wykonaniu nowej kondygnacji budynku nad parterem oraz rozbudowę polegającą na wykonaniu balkonu wraz ze schodami betonowymi, które były prowadzone w warunkach samowoli budowlanej.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że nie są remontem roboty budowlane, które polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu. Wówczas inwestor dokonuje odbudowy, która zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego zalicza się do budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, jak również ze skutkami prawnymi niedopełnienia wymaganych formalności, wynikającymi z art. 48 Prawa budowlanego. Zatem gdyby przyjąć, jak twierdzi skarżący, że na skutek zniszczenia dachu i ścian w przedmiotowym budynku pozostały tylko fundamenty, na których postawił on ściany i dach (bez nadbudowy kolejnej kondygnacji), to wówczas należałoby stwierdzić, że inwestor dokonał odbudowy budynku, a nie jego remontu.

W ocenie Sądu, organy zasadnie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki uregulowane w przepisie art. 48 Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie mające swą podstawę w przywołanym przepisie ma charakter związany, co oznacza, że w razie spełnienia jego znamion istnieje obowiązek wydania decyzji rozbiórkowej.

Natomiast odnosząc się do stwierdzenia organu odwoławczego, iż organ nie wzywa strony do przeglądania akt, należy zwrócić uwagę, że przed wydaniem decyzji strona stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. powinna być powiadomiona o prawie zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do materiałów zebranych w sprawie. W rozpoznawanej sprawie brak takiego powiadomienia nie miało jednak istotnego znaczenia, bowiem inwestor był zawiadomiony o wszczęciu postępowania, uczestniczył w nim przez składanie pism oraz udział w wizji, a innych czynności przed wydaniem decyzji wymagających udziału strony nie przeprowadzono.

Wobec powyżej naprowadzonych rozważań, należy wskazać, że dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności nie wykazała, że została ona wydana przez organ odwoławczy z naruszeniem prawa, co mogłoby skutkować jej uchylenie.

W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).