Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 705/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...]r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania W. D., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...]r. nr [...], odmawiającą umorzenia W. D. kwoty 1.285,70 zł, tytułem nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy za okres od [...]r. do [...]r.

W podstawie prawnej organ powołał art. 76 ust. 7 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (z 14 czerwca 1960 r. (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.).

Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację prawną organ wyjaśnił, że strona [...]r. złożyła w Urzędzie Miejskim w S. wniosek o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia uzasadniając, iż:

- zapłacenie należności pozbawiłoby ją niezbędnych środków utrzymania,

- komornik sądowy prowadzi już egzekucję, na poczet której potrąca z renty kwotę 560,00 zł, więc na utrzymanie pozostaje 1.200,00 zł, w tym strona jest w zwłoce z opłatą za wodę na ok. 1.000,00 zł,

- dopiero po wyroku Sądu z 15.12.2011 r. okazało się, że pobrane w [...] r. świadczenie jest nienależne, lecz tych pieniędzy już nie posiada, gdyż zostały przeznaczone na bieżące utrzymanie.

Ponadto strona wniosła o wstrzymanie egzekucji administracyjnej w związku z pismem Zastępcy Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S. z [...] r.

Na wezwanie organu strona uzupełniła wniosek, składając [...] r. oświadczenie o stanie majątkowym oraz zaświadczenie z [...]r. Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w S., potwierdzające zaleganie z opłatą czynszu i wody wg stanu na dzień [...] r. - w kwocie 1.514,72 zł, w tym 1.511,11 zł jako zadłużenie z tytułu opłaty za wodę. Przedstawiła także kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z [...]r., o ponownym ustaleniu renty od [...]r. w wysokości 2.236,29 zł. Następnie strona przedłożyła:

- pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z [...] r., które przedstawia obliczenie zadłużenia strony wobec jednego wierzyciela w wysokości 26.085,47 zł oraz wobec drugiego wierzyciela - na kwotę 5.122,49 zł,

- kserokopię dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki Skoda Fabia,

- wyciąg z konta potwierdzający kredyt gotówkowy na kwotę 5.600,00 zł w Banku "B", z ostateczną datą spłaty do [...]r.

- potwierdzenie z [...] r., dokonania opłat za wizyty lekarskie w Poradni "C" w S., tj. [...] r. - 80,00 zł, [...]r. - 80,00 zł, [...]r. - 100,00 zł,

- opłaty za usługę telefoniczną, energię elektryczną i czynsz, dokonane w okresie wrzesień - listopad [...] r.

Następnie pismem z [...]r. strona została zobowiązana do dostarczenia

dokumentów potwierdzających dochody i wydatki za m-ce: grudzień [...] r., styczeń [...] r., luty i marzec [...] r. albo złożenie pisemnego oświadczenia na tę okoliczność. Strona [...] r. wniosła do Powiatowego Urzędu Pracy podanie, informując o braku możliwości zgromadzenia żadnych dokumentów w wyznaczonym terminie. Jednocześnie oświadczyła, że wykazane dotychczas informacje o wydatkach i zadłużeniach, nie uległy zmianie.

Po negatywnym zaopiniowaniu wniosku przez Powiatową Radę Rynku Pracy w S., organ I instancji decyzją z [...]r. nr [...], odmówił umorzenia nienależnie pobranego przez stronę świadczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona posiada majątek z którego można dochodzić należności w postaci współwłasności samochodu marki Skoda Fabia. Ponadto jako osoba samotnie gospodarująca i utrzymująca się z renty pozwalającej na pokrycie bieżących opłat oraz spłat należności wobec wierzycieli, dochodzenie należności, nie pozbawi jej niezbędnych środków utrzymania. Nie zachodzi również przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przewyższających wydatki, biorąc pod uwagę posiadane przez stronę składniki majątkowe oraz źródło dochodu. Zatem nie wystąpiła żadna z przesłanek art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do umorzenia nienależnie pobranego świadczenia.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej zmianę poprzez umorzenie nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 1.285,70 zł. Zarzuciła decyzji niezastosowanie art. 76 ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz naruszenie art. 178 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i norm współżycia społecznego, co może doprowadzić stronę do ubóstwa i pogorszenia zdrowa psychicznego i fizycznego. Strona podkreśliła, że bezzasadne jest stwierdzenie o niespełnieniu żadnej z przesłanek do umorzenia należności. W jej ocenie 16-letnia Skoda Fabia ma znikomą wartość handlową i nie podlega egzekucji komorniczej, o czym świadczy nieskierowanie dotychczas przez komornika wniosku o jej zajęcie. Ponadto jest współwłaścicielem tego auta, a jest ono niezbędne do przemieszczania się, gdyż choruje i głównie korzysta z niego na wyjazdy do lekarzy i szpitali.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Na wstępie organ wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy prawomocną decyzją z [...] r. orzekł zwrot nienależnie pobranego przez W. D. świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] r. do [...]r. w wysokości 1.285,70 zł. Skarga strony na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 września 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 690/12. Zatem niniejsze postępowanie dotyczy wniosku strony o umorzenie w całości kwoty powstałego zobowiązania.

Następnie organ przywołał treść art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i zaakcentował, że instytucja umorzenia należności, czy to w całości, czy też w części winna być stosowana wyjątkowo i to jedynie w sytuacjach gdy realnie nie jest możliwe odzyskanie kwoty nienależnie pobranego świadczenia w drodze postępowania egzekucyjnego, bądź gdy takowe dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę zobowiązaną albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania.

Analizując przesłankę umorzenia określoną w art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organ zwrócił uwagę, iż wprawdzie zgromadzone dowody w sprawie wskazują, iż wobec Odwołującego nie wszczęto postępowania egzekucyjnego, jednakże biorąc pod uwagę jego oświadczenie o stanie majątkowym z [...]r., istnieje przypuszczenie, że dysponuje on majątkiem z którego można taką egzekucję prowadzić, na co wskazał organ I instancji. Z tej również przyczyny, Odwołujący nie spełnia przesłanki określonej w pkt 4 art. 76 ust. 7 omawianej ustawy, gdyż zachodzi przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwotę nienależnie pobranego świadczenia przewyższającą wydatki egzekucyjne, które mogą wynosić 11,60 zł (koszty upomnienia).

Natomiast nawiązując do brzmienia art. 76 ust. 7 pkt 2 cyt. ustawy tj., że dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zwrot "niezbędne środki utrzymania" nie został zdefiniowany w tej ustawie. Jak wynika z akt sprawy, w tym złożonego oświadczenia o stanie majątkowym z [...]r., strona jako osoba samotnie gospodarująca osiąga przychód w związku z uzyskiwanym świadczeniem rentowym w wysokości 2.236,29 zł, które zmniejszone jest z powodu egzekucji administracyjnej o kwotę 559,07 zł, tym samym uzyskuje miesięcznie dochód w kwocie 1.292,95 zł netto. Ponadto posiada spółdzielcze lokatorskie prawo do mieszkania o pow. 52 m2. Wydatki związane z utrzymaniem mieszkania udokumentował na kwotę 683,32 zł miesięcznie, tj. czynsz - 521,81 zł, energia elektryczna - 67,51 zł, opłata za usługę telefoniczną - ok. 94,00 zł miesięcznie. Posiada zobowiązania pieniężne wobec:

- Spółdzielni Mieszkaniowej "A", z tytułu zaległości czynszowych na kwotę 1.514,72 zł (wg stanu na [...] r.),

- Banku "B" - kredyt gotówkowy na 5.600,00 zł (data ostatecznej spłaty - 25.02.2022 r.), comiesięczna rata w wysokości 130,00 zł,

- byłej żony z tytułu podziału majątku wg stanu na [...] r., na kwotę ok. 26.085,47 zł (egzekwowane ze świadczenia rentowego),

- radcy prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w S. wg stanu na [...]r, na kwotę 5.122,49 zł (egzekwowane ze świadczenia rentowego).

Odwołujący udokumentował wydatki związane z wizytami lekarskimi, tj. ok. 80,00 zł co dwa miesiące. Ponadto określił comiesięczne wydatki na leki w kwocie ok. 60,00 zł oraz miesięczne wydatki na wyżywienie w kwocie ok. 330,00 zł. Będąc natomiast współwłaścicielem wraz z partnerką samochodu osobowego marki Skoda Fabia (rok prod. - 2001), podał miesięczny koszt jego utrzymania wynoszący ok. 50,00 zł. Jednocześnie określił prognozę poprawy swojej sytuacji materialnej za ok. 3 lata, w związku z przewidywanym okresem zakończenia egzekucji komorniczej. Ponadto [...] r. złożył oświadczenie skierowane do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S., że podane przez niego comiesięczne wydatki i zadłużenia nie uległy zmianom w takim stopniu, aby wpłynąć na zmianę sytuacji finansowej.

Zatem strona udokumentowała miesięczne wydatki gospodarstwa domowego w łącznej wysokości 683,32 zł oraz wydatki związane z wizytami lekarskimi ok. 50,00 zł miesięcznie. Ponadto biorąc pod uwagę podane przez nią miesięczne wydatki na wyżywienie ok. 330,00 zł, organ uznał, iż jej łączne miesięczne wydatki wynoszą ok. 1.063,00 zł i nie przekraczają osiąganych miesięcznie dochodów w kwocie 1.292,95 zł. Organ zwrócił uwagę, iż strona nie udokumentowała wydatków ponoszonych na zakup leków w kwocie 60,00 zł miesięcznie oraz wydatków związanych z utrzymaniem auta w wysokości 50,00 zł miesięcznie, co podała w swoim oświadczeniu o stanie majątkowym z [...] r., stąd nie zostały one uwzględnione w powyższej kalkulacji wydatków. Zdaniem organu wprawdzie osiągany przez Odwołującego dochód w przypadku jednorazowej spłaty zadłużenia w całości, mógłby pozbawić stronę niezbędnych środków utrzymania, jednakże jak wynika z pisma Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S., poinformował on stronę o możliwości ratalnej spłaty zadłużenia w wysokości określonej przez zobowiązanego.

Tym samym organ stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy, do umorzenia nienależnie pobranego świadczenia.

Organ zaakcentował, że umorzenie należności w trybie art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma charakter decyzji uznaniowej, co oznacza, że starosta może umorzyć należności w całości lub w części, ale nie jest zobowiązany po stwierdzeniu, że zaszły prawem przewidziane przesłanki do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie umorzenia. Podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia organ związany jest ponadto regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki tak w zakresie prowadzenia postępowania, jak i orzekania.

W ocenie organu odwoławczego, decyzja pierwszoinstancyjna spełnia powyższe kryteria, bowiem organ I instancji wezwał Odwołującego w związku z jego z wnioskiem, do przedstawienia aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej, oraz umożliwił wypowiedzenie się odnośnie całości sprawy. Ponadto rozpoznając wniosek strony prawidłowo zastosował normę art. 76 ust. 7 pkt 1 i 2 oraz pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jednocześnie skierował do Odwołującego pismo z [...]r., w którym poinformował stronę o możliwości rozłożenia powstałej zaległości na dogodne raty, w wysokości przez nią zaproponowanej.

Odnosząc się do twierdzenia strony, że samochód osobowy, którego jest współwłaścicielem posiada znikomą wartość handlową i nie podlega egzekucji, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w rozpoznawanej sprawie do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec strony zastosowanie mają przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). Zatem to organ egzekucyjny oceni, które z posiadanych przez stronę składników majątkowych podlegać będą egzekucji.

Organ zaznaczył, iż ograniczone środki finansowe i przejściowo trudna sytuacja materialna nie oznaczają całkowitej nieściągalności zobowiązania finansowego i nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla zastosowania wobec Odwołującego tak daleko idącej instytucji pomocowej jaką jest umorzenie w całości nienależnie pobranego świadczenia, tym bardziej w sytuacji, gdy strona nie podjęła starań chociażby częściowej spłaty powstałego zobowiązania. Tym bardziej, iż ustawodawca w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprowadził gradację środków w niej opisanych, tj. w pierwszym rzędzie wymieniono możliwość odroczenia terminu płatności i rozłożenia na raty nienależnie pobranego świadczenia. Dopiero jako ostatni został wskazany najdalej idący środek w postaci umorzenia takich należności. Ponadto istnienie innych zobowiązań po stronie Odwołującego (wynikających z egzekucji komorniczej oraz umowy kredytowej), nie może przemawiać za uznaniem jako drugorzędnego zadłużenia wobec Powiatowego Urzędu Pracy w S. w sytuacji, gdy organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania działań w celu odzyskania środków publicznych. Zastosowanie więc instrumentu umorzenia byłoby rozwiązaniem nie znajdującym uzasadnienia w zasadach ochrony interesu społecznego domagającego się m.in. efektywnego wykorzystania środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywizację zawodową osób bezrobotnych.

Odnosząc się zaś do zarzutów strony dotyczących naruszenia przez organ I instancji norm współżycia społecznego organ wyjaśnił, iż przy gospodarowaniu środkami publicznymi umorzenie należności jest instytucją wyjątkową, stosowaną w szczególnych sytuacjach z uwagi na konieczność wyważenia interesu dłużnika i interesu Skarbu Państwa, co ogranicza swobodę w dysponowaniu przez organ należnością publicznoprawną. Powyższe nie wyklucza, że w przypadku zmiany okoliczności faktycznych Odwołujący może w każdym czasie, uwzględniając aktualną sytuację majątkową i rodzinną, wystąpić ze stosownym wnioskiem w zakresie odroczenia terminu płatności, rozłożenia należności na raty, bądź umorzenia należności w całości lub w części.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że do rozpatrywanej sprawy nie ma zastosowania art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. D. wniósł o uchylenie w całości decyzji drugoinstancyjnej.

W uzasadnieniu podniósł, że bezzasadne jest twierdzenie organu, iż w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ zaś niezgodnie z celowością ustawodawcy w ustanowieniu tego przepisu i jego treścią wykroczył poza ramy ustawy, twierdząc, że ustawa ma charakter uznaniowy. Zaakcentował też, że z przedstawionych dokumentów wynika, że nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności. Nie jest takim majątkiem lokatorskie prawo do lokalu spółdzielczego, ani 16 letnia Skoda Fabia, w wersji podstawowej, która stanowi współwłasność. Co do niej egzekucję można prowadzić po zniesieniu współwłasności. Egzekucję sądową z renty chorobowej prowadzi już komornik sadowy, a w przypadku zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, to sąd cywilny zdecyduje w jakim trybie będzie ona prowadzona. Wobec powyższego skuteczność egzekucji administracyjnej jest znikoma. Skarżący podniósł, iż posiada zadłużenie wobec Spółdzielni Mieszkaniowej, którego nie jest w stanie spłacić, co grozi mu eksmisją. Wobec tego zaskarżona decyzja może go wyalienować ze społeczeństwa, doprowadzając do ubóstwa i bezdomności.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując

stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu 4 października 2017 r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe strony skarżącej, z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z:

1. Protokołu posiedzenia Powiatowej Rady Rynku Pracy w S. z [...]r., na okoliczność kolegialnego zaopiniowania wniosku o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia;

2. Oświadczenia woli organu II instancji o spełnieniu przesłanki określonej w art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na okoliczność podstawy do umorzenia przedmiotowego roszczenia-występującej jako samodzielnej przyczyny tegoż umorzenia.

W uzasadnieniu pisma strona wskazała, że brak odpisu protokołu z posiedzenia może nie dawać pewności kolegialnego zaopiniowania wniosku.

Wniosek dowodowy z pkt. 2 strona uzasadniła logiką organu, który uznał, że umorzenie należności wobec nieposiadania niezbędnych środków do życia jest przedwczesne, zatem oczekuje na spełnienie przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 3 ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedno Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako .p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w prawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu akta sprawy, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje na cztery niezależne od siebie przesłanki, warunkujące możliwość umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Zgodnie z treścią tego przepisu starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 1 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:

1. w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2. dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3. osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Zaznaczyć przy tym należy, że decyzja organu podejmowana w zakresie umorzenia nienależenie pobranych świadczeń ma charakter decyzji administracyjnej podejmowanej w granicach uznania administracyjnego. Takie natomiast rozstrzygnięcia organów administracji charakteryzują się tym, że po dokonaniu ustalenia, że strona spełnia przesłanki normatywne, od zaistnienia których uwarunkowana jest możliwość zastosowania instytucji umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, organ nie ma obowiązku orzekać zgodnie z wnioskiem strony. Warunkiem natomiast zgodności z prawem decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego jest poprzedzenie jej rzetelnie przeprowadzonym postępowaniem dowodnym, właściwą oceną prawną zgromadzonych w toku postępowania dowodów oraz wyczerpujące wyjaśnienie przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola decyzji mieszczących się zakresie uznania administracyjnego sprowadza się do oceny zgodności postępowania organów administracji z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrolując ten rodzaj decyzji Sąd przede wszystkim bada takie kwestie, jak wyjaśnienie stanu faktycznego oraz wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd ocenia, czy ustalony zgodnie z przepisami stan faktyczny został poddany należytej ocenie organów administracji oraz, czy ustalenia tego stanu pozostają w zgodzie z wynikami postępowania dowodowego. W istocie więc sądowa kontrola zamyka się w badaniu prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie przez organy administracji decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Bowiem uznanie administracyjne nakłada na organy administracji szczególny obowiązek precyzyjnego uzasadnienia własnego stanowiska, mając oczywiście na uwadze zasady prawidłowego rozumowania, nie tracąc z pola widzenia zasad doświadczenia życiowego. Brak natomiast prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia jej kontrolę dokonywaną przez Sąd oraz przeprowadzenie oceny, czy w sprawie nie przekroczono granic uznania administracyjnego, a więc czy organ nie dokonał dowolnej oceny stanu faktycznego.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o umorzenie spłaty kwoty 1.285,70 zł, tytułem nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy za okres od [...]r. do [...]r.

Obowiązek spłaty tego świadczenia wynika z prawomocnej decyzji Wojewody [...] z [...]r., orzekającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego przez W. D. świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] r. do [...]r. w wysokości 1.285,70 zł. Skarga strony na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 września 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 690/12.

W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda szczegółowo omówił dlaczego w jego opinii nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 76 ust. 7 pkt 1,2 i 4 omawianej ustawy, a Sąd tę opinię podziela.

Odmawiając stronie skarżącej umorzenia wskazanych należności organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, na których podstawie, w granicach uznania administracyjnego uznały, że pomimo zaistnienia pewnych przesłanek umożliwiających umorzenie nienależnie pobranych świadczeń stan faktyczny sprawy uzasadnia przypuszczenie, że sytuacja materialna strony skarżącej ulegnie poprawie i będzie ona mogła uiścić nienależnie pobrane świadczenia w ratach. Organ zwrócił uwagę, że strona wskazała, że jej sytuacja ulegnie poprawie za trzy lata po zakończeniu egzekucji komorniczej, a ponadto 31 marca organ pierwszoinstancyjny skierował do strony pismo, w którym poinformował stronę o możliwości rozłożenia należności na raty w wysokości przez nią zaproponowanej. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wprowadził gradacje środków w niej przewidzianych, w pierwszym rzędzie wskazując na odroczenie terminu, następnie rozłożenie na raty a na końcu umorzenie. Słusznie zatem wskazał organ, że wydanie decyzji umarzającej w rozpoznawanej sprawie, wobec niewykorzystania ulg w postaci odroczenia terminu płatności i rozłożenia na raty zaległości, pozostawałaby w sprzeczności z interesem społecznym.

Przede wszystkim wskazać należy, że zasadność umorzenia należności musi być oceniona z uwzględnieniem całokształtu sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o umorzenie. Z przedmiotowej dokumentacji wynika, że strona skarżąca otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 2.236,29 zł, które zmniejszone jest o kwotę 521,07 zł z tytułu prowadzonej egzekucji komorniczej. Zatem dochód, który uzyskuje strona wynosi 1.292,95 zł. Strona udokumentowała miesięczne wydatki na poziomie 1.063,00 zł. W tej sytuacji słusznie ocenił organ, że jednorazowa spłata zadłużenia doprowadziłaby do pozbawienia stronę niezbędnych środków utrzymania, jednakże wobec prognozowanej przez stronę poprawy sytuacji materialnej, możliwe jest zastosowanie ratalnej spłaty zadłużenia. Słusznie też zaznaczył organ, iż ograniczone środki finansowe i przejściowo trudna sytuacja materialna nie oznaczają całkowitej nieściągalności zobowiązania finansowego i nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla zastosowania wobec strony tak daleko idącej instytucji pomocowej jaką jest umorzenie w całości nienależnie pobranego świadczenia, tym bardziej w sytuacji, gdy strona nie podjęła starań chociażby częściowej spłaty powstałego zobowiązania.

Zgodzić też należy się z organem, że posiadanie innych zobowiązań po stronie skarżącego w postaci zaległości czynszowych, kredytu bankowego i egzekwowanego zobowiązania cywilnego wobec byłej żony oraz wobec radcy prawnego, nie stanowi okoliczności szczególnych, albowiem Powiatowy Urząd Pracy jest wierzycielem równorzędnym w stosunku do pozostałych wierzycieli strony skarżącej.

Sąd podziela także argumentację organu co do art. 76 ust. 7 pkt. 1 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Słusznie wskazał organ, że komornik na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oceni, które z posiadanych przez stronę składników majątkowych podlegać będą egzekucji. Natomiast egzekucja administracyjna w rozpoznawanej sprawie na wniosek strony została wstrzymana.

Konkludując uznać należy, że organy administracji rozpoznając niniejszą sprawę w sposób należyty dokonały ustaleń faktycznych zatem Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Dodatkowo wskazać należy, że w toku całego postępowania stronie skarżącej zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto podjęte w sprawie rozstrzygnięcie mające charakter uznaniowy poprzedzone zostało uzyskaniem wymaganej opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ należycie wyjaśnił podstawy odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń.

Na zakończenie odnosząc się do wniosków skarżącego o przeprowadzenie przez Sąd dowodów zgłoszonych w piśmie procesowym z 4.10.2017 r. Sąd stwierdza, że są one bezzasadne.

W świetle art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienie istotnych wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie Sąd wątpliwości nie miał.

Wyciąg z protokołu Powiatowej Rady Zatrudnienia z [...] r.. znajduje się w aktach sprawy w teczce nr 3 na str. 19.

Organ przedstawił także swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji, zaś przepisy prawa nie przewidują składania oświadczeń woli organu II instancji o spełnieniu przesłanki określonej w art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na okoliczność podstawy do umorzenia przedmiotowego roszczenia-występującej jako samodzielnej przyczyny tegoż umorzenia.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.