Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1048/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124  ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi A. J. i D. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy:

P. [...] S.A. z siedzibą w [...] Oddział [...] wnioskiem z dnia 2 września 2013 r. wystąpiła o wydanie, w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", decyzji umożliwiającej umieszczenie urządzenia elektroenergetycznego w działce nr [...] o pow. [...] ha stanowiącej własność D. i A. małż. J., dla zasilenia działek o nr: [...], [...], [...], [...] i [...]. Do wniosku załączono załącznik mapowy z przebiegiem linii, wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z., wypis z rejestru gruntów oraz dokumenty potwierdzające przeprowadzenie rokowań.

Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r.: 1) ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w Z. obręb [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, poprzez udzielenie Spółce P. [...] S.A. z siedzibą w L. Oddział [...] zezwolenia na przeprowadzenie przez ww. działkę odcinka kablowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia za pomocą kabla [...] na długości 20m i szerokości zajętej nieruchomości 2m równolegle do granicy działki. Powierzchnia zajęta pod kabel to [...]m2, natomiast zajęta podczas budowy 40m2; 2) zobowiązał wnioskodawcę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu inwestycji, a jeżeli nie będzie to możliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty, do ustalenia odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód; 3) orzekł, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, powołując się na treść art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., że z dołączonej przez wnioskodawcę mapy do celów projektowych z naniesioną koncepcją trasy linii elektroenergetycznej wynika, że inwestycja polegać ma na przeprowadzeniu m.in. przez przedmiotową działkę linii elektroenergetycznej niskiego napięcia w celu zasilenia w energię elektryczną sąsiednich działek, a zatem prace te mieszczą się w definicji inwestycji celu publicznego określonego w art. 6 pkt 2 u.g.n. Planowane ograniczenie korzystania z przedmiotowej nieruchomości jest również zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Z. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. Zgodnie ponadto z zawartą w aktach dokumentacją, wnioskodawca występował do właścicieli nieruchomości o uzyskanie zgody na wejście na grunt celem wykonania prac związanych z planowaną inwestycją. Współwłaściciele nie wyrazili jednak na to zgody. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie doszło do porozumienia pomiędzy inwestorem a właścicielami, a skoro tak uznać należało, że rokowania zakończyły się negatywnym wynikiem. W tej sytuacji wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. był uzasadniony.

Po rozpatrzeniu odwołania A. J. i D. J., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty Powiatu [...], że planowana inwestycja mieści się w definicji inwestycji celu publicznego, określonej w art. 6 pkt 2 u.g.n. Zgodnie z wypisem i wyrysem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Z. z dnia [...] maja 2008 r., dz. nr [...] położona jest na terenie przeznaczonym pod tereny wód powierzchniowych śródlądowych. Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 12 ww. uchwały zagospodarowanie terenu wód powierzchniowych śródlądowych polega m.in. na utrzymaniu istniejącego rowu melioracyjnego z możliwością przykrycia. Natomiast § 13 ust. 7 lit. a tej uchwały ustala zaopatrzenie w energię elektryczną z istniejących i projektowanych sieci elektroenergetycznych (SN,NN) napowietrznych i kablowych oraz istniejących i projektowanych stacji transformatorowych SN/nn wolnostojących lub wybudowanych, zgodnie z zapotrzebowaniem na warunkach zarządzającego siecią. Tym samym powyższy plan dopuszczał możliwość przeprowadzenia planowanej inwestycji polegającej na poprowadzeniu kablowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia. Organ odwoławczy podzielił również pogląd o negatywnym wyniku rokowań w niniejszej sprawie i wskazał, że w aktach znajduje się oświadczenie pełnomocnika inwestora, w którym stwierdzono, że w związku z planowaną inwestycją przeprowadzono rozmowy w Urzędzie Miasta Z., na których Państwo J. nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości. Również z notatki służbowej z dnia 14 maja 2013 r. Prezydenta Miasta Z. wynika, że "A. J. nie wyraża zgodny na sprzedaż działek nr [...], [...], [...]. Swoją zgodę uzależnia od nabycia przez gminę działki nr [...] (...). P. A. J. i P. A. T. nie wyrażają zgody na umieszczenie w ich działkach przewodu energetycznego. (...) Ponieważ P. A. J. opuściła wcześniej spotkanie, propozycja nabycia działek za cenę [...] zł za 1m2 zostanie przekazana telefonicznie". Następnie Prezydent Miasta Z. pismem z dnia 20 maja 2013 r. poinformował inwestora, w związku z wystąpieniem o udzielenie pomocy przy wykonaniu zasilenia działki nr [...], że ponownie przeprowadzone zostały negocjacje. Negocjacje te przeprowadzono m.in. z właścicielami dz. nr [...], którym zaproponowano wykup. W trakcie rozmów strony nie wyraziły zgody ani na wykup działki, ani też na przeprowadzenie w niej sieci elektrycznej. Wobec tego Prezydent poinformował , że rozmowy z właścicielami dz. nr [...] zostały zakończone i zostały wyczerpane przez gminę posiadane środki prawne. Brak było zatem możliwości zawarcia umowy cywilnoprawnej, ponieważ strony nie doszły do porozumienia. Organ wskazał również, że dokonano analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla właścicieli nieruchomości, tak by zakres ingerencji sprowadzał się do niezbędnego minimum. Wobec tego organ uznał, że decyzja Starosty Powiatu [...] nie narusza prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] lutego 2014 r., uzupełnioną pismem z dnia 5 września 2014 r., wnieśli A. J. i D. J., wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie nie można mówić, aby spełniona została jedna z przesłanek zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. niewyrażenie przez właścicieli zgody na realizację inwestycji. Właściciele działki nr [...] nie zajęli bowiem stanowiska co do zgody na przeprowadzenie przez tę nieruchomość odcinka linii elektroenergetycznej, gdyż wnioskodawca nie wystąpił do nich o uzyskanie takiego zezwolenia. Inwestor nie zaproponował właścicielowi warunków uzyskania zgody i nie określił zakresu planowanych prac oraz przebiegu przedmiotowej linii. W aktach sprawy brak jest dowodów, aby rokowania były prowadzone. W ocenie skarżących planowana inwestycja nie jest również zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dokonując takiej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu [...] nie naruszają prawa w stopniu skutkujących ich uchyleniem.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Z kolei w ust. 3 wskazano, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Z przytoczonej regulacji jednoznacznie wynika, że wydanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości uwarunkowane jest ustaleniem, iż ograniczenie takie ma nastąpić w celu realizacji celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wystąpienie z wnioskiem o wydanie omawianego zezwolenia powinno być ponadto poprzedzone przeprowadzeniem rokowań z właścicielem nieruchomości, mających na celu udostepnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie kablowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia jest inwestycją celu publicznego, co potwierdza zapis art. 6 pkt 2 u.g.n., gdzie wskazano, że celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały również, że nieruchomość, przez którą ma przebiegać linia energetyczna, położna jest na terenie objętym postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Z. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...], poz. [...]) i przeznaczona jest pod tereny wód powierzchniowych śródlądowych (13WS). Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 12 ww. uchwały, zagospodarowanie terenu wód powierzchniowych śródlądowych polega m.in. na utrzymaniu istniejącego rowu melioracyjnego z możliwością przykrycia. Natomiast § 13 pkt 7 lit. a tej uchwały ustala zaopatrzenie w energię elektryczną z istniejących i projektowanych sieci elektroenergetycznych (SN, NN) napowietrznych i kablowych oraz istniejących i projektowanych stacji transformatorowych SN/nn wolnostojących lub wybudowanych, zgodnie z zapotrzebowaniem na warunkach zarządzającego siecią. Wprawdzie, jak wskazano w skardze, zgodnie z zapisem § 13 pkt 4 lit. a) uchwały sieci infrastruktury technicznej wszystkich mediów należy lokalizować w liniach rozgraniczających terenów przeznaczonych pod komunikację, jednak już w dalszym zapisie (§ 13 pkt 4 lit. b)) dopuszczono możliwość lokalizacji takich sieci (w technicznie uzasadnionych przypadkach) poza liniami rozgraniczającymi tereny komunikacyjne. Z wyjaśnień inwestora zawartych w piśmie z dnia 21 stycznia 2014 r. wynika natomiast, że z uwagi na charakter inwestycji i warunki lokalne, nie ma możliwości przeprowadzenia projektowanej linii kablowej nn, przeznaczonej do zasilania nowoprojektowanego osiedla domków jednorodzinnych w sposób, który nie ingerowałby w nieruchomość A. i D. małż. J. Skoro przy tym omawiana działka nr [...] przeznaczona jest pod tereny wód powierzchniowych śródlądowych (bezpośrednie sąsiedztwo rowu burzowego), to umieszczenie kabla elektroenergetycznego w omawianej działce nie będzie kolidować z przyszłą budową jakichkolwiek obiektów. Budowa w tym miejscu byłaby po prostu niemożliwa z prawnego punktu widzenia. Inwestor wyjaśnił również, dlaczego brak jest możliwości zasilenia ww. osiedla z linii elektroenergetycznej o napięciu 110 kV, biegnącej pomiędzy spornymi działkami i wskazał, że jest to niemożliwe z technicznego punktu widzenia, gdyż standardowa stacja trafo jest zasilana z linii o napięciu 15kV. Tym samym zarzuty skargi dotyczące możliwości przeprowadzenia linii w projektowanej drodze oznaczonej symbolem 3KDd są bezpodstawne, tym bardziej, że projektowana sieć ma przebiegać wzdłuż drogi oznaczonej symbolem 2KDd i jest to jej najbardziej optymalny jej przebieg. Z powyższego wynika, że spełniony został pierwszy z warunków dopuszczających wydanie decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących, a przebieg planowanej inwestycji ustalony został w sposób jak najmniej dla nich uciążliwy. Zakres ingerencji inwestora w prawa właścicieli sprowadzono do niezbędnego minimum.

Zdaniem Sądu, podobna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do drugiego z warunków, tj. przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, rokowania te zostały przeprowadzone przy pomocy Prezydenta Miasta Z. i zakończyły się wynikiem negatywnym (vide: notatka służbowa Prezydenta Miasta Z. z dnia 14 maja 2013 r., pismo Prezydenta Miasta Z. z dnia 20 maja 2013 r., oświadczenie pełnomocnika inwestora, w którym stwierdzono, że w związku z planowaną inwestycją przeprowadzono rozmowy w Urzędzie Miasta Z., na których Państwo J. nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości). Jak wyjaśnił przy tym inwestor w piśmie z dnia 21 stycznia 2014 r. w związku z budową przedmiotowej sieci elektroenergetycznej kilkakrotnie podejmowano próby skontaktowania się z właścicielami przedmiotowej działki, jednak z uwagi na ograniczony kontakt, zwrócono się z prośbą o pomoc do Prezydenta Miasta Z. Spotkanie w tej sprawie odbyło się w Urzędzie Miasta w dniu 14 maja 2013 r., jednak właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody zarówno na sprzedaż działki nr [...], jak i na przeprowadzenie na niej przedmiotowej inwestycji. W takiej sytuacji nie można zgodzić się ze skarżącymi, że rokowania w niniejszej sprawie nie odbyły się. Wskazać bowiem należy, że rokowania nie są czynnościami sformalizowanymi, mogą być prowadzone w dowolnej formie. Wystarczającym do uznania określonych czynności za "rokowania" jest złożenie propozycji jednemu podmiotowi przez drugi oraz odpowiedź podmiotu, do którego skierowano zapytanie, że nie jest zainteresowany określoną propozycją. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie uzależnia przy tym uzyskania zgody administracyjnej od określenia przez inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości. Dla oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia istotne jest wyłącznie ustalenie, czy strony przedstawiły sobie propozycje, które umożliwiałyby zawarcie porozumienia. Jeżeli zaś mimo prowadzonych rokowań nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonanie prac (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 437/12; WSA w Kielcach z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 298/12; WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1657/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka natomiast sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarżący nie wyrazili zgody ani na sprzedaż przedmiotowej działki, ani też na przeprowadzenie na niej spornej linii energetycznej. Koniecznym jest również wskazanie, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wymaga prowadzenia "wiecznych rokowań". W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Prawidłowo zatem organy orzekające w niniejszej sprawie uznały zaistnienie braku zgody skarżących na przeprowadzenie prac na ich nieruchomości. Powyższej oceny nie zmieniają także dokumenty złożone przez skarżących na rozprawie sądowej w dniu 10 września 2014 r., z których wynika, że negocjacje dotyczące wykupu przedmiotowej działki nadal się toczą, tym bardziej, że są one prowadzone w innym celu, tj. w związku z budową urządzeń melioracyjnych.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów prowadzą zatem do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Nie budzi wątpliwości Sądu, że warunki dopuszczające wydanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] zostały w pełni spełnione. Zaskarżona decyzja jednoznacznie określa przy tym przebieg inwestycji przez daną nieruchomość, jak również precyzyjne definiuje na czym polega uszczuplenie władztwa właściciela w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.