Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 484/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Joanna Runge-Lissowska Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 1012/05 w sprawie ze skargi M. C. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 1012/05 oddalił skargę M. C. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby.

W uzasadnieniu wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.

Orzeczeniem z dnia [...], nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] na podstawie art. 133 ust. 1 i art. 135j ust. 1 pkt 3 oraz art. 134 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. zm.), po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności oraz materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko funkcjonariuszowi Policji sierżantowi sztabowemu M. C., referentowi Ogniwa Patrolowo Interwencyjnego Sekcji Prewencji Komisariatu Policji [...], obwinionemu o to, że w dniu 3 września 2004 r. w [...] w związku z pełnieniem funkcji publicznej jako funkcjonariusz Policji w związku z naruszeniem przepisów prawa polegającym na niewypisaniu mandatu karnego, przyjął od L. J. korzyść majątkową w wysokości 400 zł, tj. o czyn z art. 229 § 3 K.k. w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), uznał M. C. winnym zarzucanego czynu i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

W uzasadnieniu orzeczenia organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

W dniu 3 września 2004 r. około godz. 1900 w [...] na drodze leśnej w kompleksie leśnym przy ul. [...], podczas pełnienia służby patrolowej radiowozem marki Skoda Octavia nr rej. [...], działając wspólnie i w porozumieniu ze starszym posterunkowym M. L. – M. C. jako funkcjonariusz Policji przyjął od L. J. korzyść majątkową w kwocie 400 zł w zamian za odstąpienie od czynności służbowych polegających na ukaraniu mandatem karnym za wykroczenie, czym naruszył art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (z późn. zm.) w zw. z art. 228 § 1 k.k.

Równolegle, postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...], sygn. akt 2 Ds. 250/04 wszczęte zostało śledztwo w tej samej sprawie.

O zdarzeniu poinformował dyżurnego Komendy Miejskiej Policji w [...], L. J. podając, że około godz. 1900 został poddany kontroli drogowej przez patrol Policji poruszający się radiowozem z oznaczeniem [...]. Funkcjonariusze podczas kontroli stwierdzili, iż popełnił wykroczenie, za które zostanie ukarany mandatem w kwocie 600 zł. Następnie L. J. miał wręczyć kierowcy radiowozu pieniądze w kwocie 400 zł, na które nie otrzymał żadnego pokwitowania. W trakcie czynności ustalono, iż w dniu 3 września 2004 r. w godz. 1400 - 2200 służbę oznakowanym radiowozem m-ki Skoda Octavia nr rej. [...] pełnili funkcjonariusze Komisariatu Policji [...]: sierż. M. C. oraz st. post. M. L.

W notatnikach służbowych funkcjonariuszy brak jest zapisów dokumentujących kontrolę pojazdu m-ki Mercedes nr rej. [...] oraz legitymowanie osoby L. J. Według zgodnych oświadczeń nie mieli oni do czynienia z powyższą osobą wraz z pojazdem. Pozycje śladów GPS załogi [...] wskazują jednak, iż o godz. 19.18,49 radiowóz znajdował się na bocznej drodze leśnej od Szosy [...].

W trakcie przeszukania osoby, sierż. szt. M. C., funkcjonariusz ten dobrowolnie wyjął z kieszeni portfel z banknotem 20 zł, oraz legitymację służbową, w której etui ujawniono złożony w kostkę banknot o nominale 200 zł. W trakcie sprawdzania odzieży, w kieszeni koszuli przeszukiwanego Komendant Komisariatu [...] A. Z. ujawnił dodatkowo dwa banknoty o nominale 100 zł oraz jeden banknot o nominale 50 zł. Podczas przeszukania st. post. M. L., funkcjonariusz ten dobrowolnie wydał teczkę, w której znajdował się portfel z zawartością banknotów o nominałach 2 x 100 zł, 1 x 50 zł oraz 2 x 20 zł.

W trakcie przeprowadzonego okazania, L. J. rozpoznał sierż. szt. M. C. jako osobę, której wręczył pieniądze w kwocie 400 zł. Starszy posterunkowy M. L. nie został rozpoznany.

W dniu 4 września 2004 r. sierż. szt. M. C. został przesłuchany w charakterze obwinionego. W trakcie składania wyjaśnień nie przyznał się do zarzucanego mu czynu oraz skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Oświadczył jedynie, iż w dniu 3 września 2004 r. nie kontrolował samochodu m-ki Mercedes, a tym bardziej przy autostradzie A-6. W podanym czasie przemieszczał się z interwencji zleconej przy ul. [...] do [...] na ul. [...] przez ul. [...] i [...], co może potwierdzić ślad GPS. W trakcie badań daktyloskopijnych przeprowadzonych w Laboratorium Kryminalistycznym KWP w [...] stwierdzono, iż na etui prawa jazdy zabezpieczonego od L. J. w dniu 3 września 2004 r. widnieje ślad linii papilarnych od wielkiego palca lewej ręki M. C.

W dniu 9 września 2004 r. przesłuchany w charakterze świadka podinsp. A. Z. potwierdził zgłoszenie przez L. J. faktu wręczenia korzyści majątkowej w kwocie 400 zł funkcjonariuszom Policji i zeznał, iż podczas przeszukania sierż. szt. M. C. ujawnił w kieszeni jego koszuli banknoty o nominałach 2 x 100 zł oraz 1 x 50 zł, a także banknot 200 zł w etui legitymacji oraz 20 zł w portfelu. Dokumenty zostały zabezpieczone protokolarnie przez asp. D. W., po czym włożone do koperty, zaklejone i złożone w gabinecie Komendanta. W obecności podinsp. Z. funkcjonariusz M. C. nie dotykał tych dokumentów.

W dniu 13 września 2004 r. przesłuchany w charakterze świadka asp. D. W. zeznał, iż dokonał zatrzymania rzeczy w postaci etui wraz z prawem jazdy nowego typu oraz dowodem rejestracyjnym. Przedmioty te dotykał w taki sposób, aby nie pozostawić na nich odcisków linii papilarnych. Po sporządzeniu protokołu zatrzymania, rzeczy te umieścił w kopercie i przekazał je ponownie Komendantowi. W trakcie tej czynności na pewno do pokoju nie wchodził M. C. i nikt nie dotykał dokumentów.

Materiały uzyskane ze śledztwa 2 Ds. 250/04 prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] potwierdzają również ustalenia przedmiotowego postępowania.

W dniu 27 października 2004 r. Komendant Miejski Policji w [...] wydał postanowienie o zmianie zarzutów sierż. szt. M. C. zarzucając mu, że w dniu 3 września 2004 r. w [...] w związku z pełnieniem funkcji publicznej jako funkcjonariusz Policji w związku z naruszeniem przepisów prawa polegającym na nie wypisaniu mandatu karnego, przyjął od L. J. korzyść majątkową w wysokości 400 zł tj. o czyn z art. 229 § 3 k.k. w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.).

Przesłuchany ponownie w charakterze obwinionego sierż. szt. M. C. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i podtrzymał w całości wcześniej składane wyjaśnienia dodając, iż świadek sierż. szt. T. D. potwierdza fakt, że w KP [...] w dniu zdarzenia w pokoju D. W. brał on do ręki etui, na którym ujawniono jego odciski palców. Wskazał także, iż podczas okazania było zamieszanie związane z jego ubraniem odbiegającym od ubrania pozostałych funkcjonariuszy.

Organ I instancji stwierdził, iż zgromadzony materiał w sposób oczywisty potwierdza, że sierż. szt. M. C. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Za powyższym przemawiają zeznania świadków oraz dowód z badania śladów linii papilarnych. Powyższe świadczy, iż sierż. szt. M. C. dopuścił się rażącego naruszenia zasad dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Skutkiem jego działania jest podważenie autorytetu oraz zaufania społecznego do Policji jak również uchybia godności urzędu. Niewątpliwie zachowanie jednocześnie wyczerpujące znamiona przestępstwa jest naganne i zasługuje na szczególne potępienie, a obwiniony popełniając je kierował niskimi pobudkami.

Pomimo oczywistych dowodów jednoznacznie wskazujących na popełnienie czynu, funkcjonariusz nie wyraził skruchy i zaprzecza jakoby popełnił zarzucany mu czyn. Pomimo dotychczasowego nienagannego przebiegu służby oraz warunków rodzinnych (żona i dziecko), jak również materialnych, charakter i rodzaj czynu daje podstawy do stwierdzenia, iż funkcjonariusz naruszył podstawowe wartości i normy moralne. Będąc funkcjonariuszem publicznym z zasady powinien wystrzegać się korupcji w każdej postaci oraz winien zwalczać jej wszelkie przejawy, a także kierować się praworządnością. Stopień szkodliwości czynu dla służby jest zatem znaczny, albowiem zakłóca realizację ustawowych zadań Policji oraz narusza dobre imię Policji. Dlatego orzeczono karę wydalenia funkcjonariusza ze służby.

Od orzeczenia odwołanie wniósł M. C. domagając się ponownej analizy materiału dowodowego i oceny całokształtu sprawy. Funkcjonariusz zakwestionował w szczególności protokół przeszukania jego osoby oraz wnioski co do znalezionych przy nim pieniędzy, kontakty L. J. z Komendantem Policji, zeznania asp. D. W., zapis GPS, nie rozpoznanie w trakcie okazania partnera z patrolu st. post. M. L.

Odwołujący się powołał się również na zasadę domniemania niewinności i stwierdził, że o jego winie może decydować niezawisły sąd, a Komendant Miejski Policji powinien do czasu zakończenia postępowania karnego wstrzymać się z wydaniem swojej decyzji i zawiesić toczące się postępowanie dyscyplinarne.

Komendant Wojewódzki Policji Szczecinie orzeczeniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] w przedmiocie ukarania sierżanta sztabowego M. C. karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z treścią art. 132 ust. 4 ustawy o Policji, czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zatem przełożony dyscyplinarny oceniając materiał dowodowy nie jest obowiązany oczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie postępowania karnego.

Zdaniem organu odwoławczego, Komendant Miejski Policji w [...] podjął prawidłową decyzję mając do dyspozycji dowody, które jednoznacznie świadczą o popełnieniu przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia. Przemawiają za tym spójne zeznania świadków: L. J., M. M., podinsp. A. Z., podinsp. K. K. i asp. D. W., a także wyniki okazania obwinionego i zapisy GPS z pozycją radiowozu w dniu 3 września 2004 r. Na uwagę zasługuje fakt, iż sierż. szt. M. C. podczas przesłuchania w dniu 4 września 2004 r. wskazywał na zupełnie inną lokalizację patrolu, a dopiero dzień później potwierdził pobyt na leśnej drodze w pobliżu Szosy [...]. Z dowodowego punktu widzenia istotna pozostaje również kwestia ujawnienia odbitki palca obwinionego na etui prawa jazdy należącego do L. J. W świetle zgromadzonego materiału organ odwoławczy uznał, że ślad ten powstał w trakcie kontroli drogowej, poza siedzibą komisariatu.

W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie, wymierzenie tak surowej kary dyscyplinarnej jest w pełni uzasadnione, ponieważ przemawia za tym charakter czynu i jego wysoka szkodliwość społeczna. Podważa on nie tylko wizerunek Policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lecz także autorytet Państwa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] złożył skarżący, który wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, art. 132 ust. 4 ustawy o Policji w zw. z § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów, poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji niezawieszenie postępowania dyscyplinarnego.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił nadto naruszenie § 9 i 24 powołanego rozporządzenia, art. 135g ust. 1, art. 135j ustawy o Policji oraz art. 4 k.p.k., art. 5 § 2, 7 i 410 k.p.k. w zw. z art. 135g ust. 2 ustawy o Policji art. 229 § 3 k.k.

Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz podniósł, że zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji czyn policjanta stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, iż skarga M. C. nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.

Sąd stwierdził, że zarzuty skargi oparte zostały w przeważającej części na nieobowiązujących przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14). Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny, Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w oparciu o obowiązujące w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zmianami) i stwierdził, że orzeczenie to nie narusza prawa, a wniesiona skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi ust. 3 pkt 3 powołanego przepisu, który stanowi, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

Orzeczenie dyscyplinarne o wymierzeniu M. C. kary dyscyplinarnej poprzedziło postępowanie dyscyplinarne prowadzone na podstawie przepisów rozdziału 10 tej ustawy.

Postawiony obwinionemu zarzut niedopełnienia obowiązków służbowych i przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa związany był z tym, że M. C. pełniąc funkcję publiczną jako funkcjonariusz Policji, nie wypisał za stwierdzone wykroczenie mandatu karnego i przyjął od L. J. korzyść majątkową w wysokości 400 zł.

Sąd wskazał, że kierunek postępowania dyscyplinarnego wyznaczyła treść stawianego M. C. zarzutu, albowiem działanie i zaniechanie funkcjonariusza Policji zostało uznane jako godzące nie tylko w wizerunek Policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lecz także podważające autorytet Państwa.

W ocenie Sądu, organy I i II instancji dokonały wszechstronnych ustaleń w sprawie. W tym celu przyjęły wyjaśnienia od obwinionego, przeprowadziły dowód z przesłuchania świadków (L. J., A. Z., M. M., K. K., D. W., T. D.), z okazania oraz z przeszukania osób (obwinionego oraz partnera z patrolu - st. post. M. L.), z badań daktyloskopijnych. Organy dokonały nadto analizy zapisów w notatniku służbowym obwinionego oraz wydruku pozycji śladów GPS załogi [...] w dniu 3 września 2004 r.

Ocena dowodów dokonanych przez organy nie jest dowolna. W ocenie Sądu wynikająca z tych dowodów logika sytuacyjna zdarzeń polegających na zatrzymaniu do kontroli L. J., niewypisaniu mandatu karnego pomimo stwierdzenia popełnienia wykroczenia lecz przyjęciu od kontrolowanego kwoty 400 zł, a także ujawnienie pozostawienia odcisku kciuka obwinionego na etui prawa jazdy zatrzymanego, znalezienie w trakcie przeszukania funkcjonariusza Policji kwoty pieniędzy o nominałach odpowiadających zeznaniom zatrzymanego kierowcy oraz rozpoznanie M. C. w trakcie okazania, wskazują na trafność zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska co do sprawstwa obwinionego. Dowody na przyjęcie kwoty 400 zł są niepodważalne, a niewypisanie mandatu karnego, zważywszy na treść art. 98 § 1 pkt 2 i § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, wskazuje, że funkcjonariusz Policji przyjął od zatrzymanego kierowcy korzyść majątkową.

W przekonaniu Sądu pierwszej instancji nie ma podstaw do podważenia ustalonego stanu faktycznego wyprowadzonego z prawidłowo ocenionych dowodów, a zatem również rozstrzygnięcie o winie funkcjonariusza uznać należy za niewadliwe.

Sąd odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących samego toku postępowania stwierdził, że zgodnie z art. 132 ust. 3 ustawy o Policji, odpowiedzialność dyscyplinarna jest niezależna od odpowiedzialności karnej.

W ocenie Sądu, skarżący stawia najwyraźniej znak równości pomiędzy postępowaniem dyscyplinarnym toczącym się na podstawie przepisów ustawy o Policji, a postępowaniem w przedmiocie odpowiedzialności karnoprawnej domagając się zawieszenia postępowania dyscyplinarnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu karnym.

Odpowiedzialność dyscyplinarna jest stricte odpowiedzialnością zawodową, wiąże się z naruszeniem obowiązujących reguł służby oraz wyższych wymagań moralnych wynikających z zasad etyki zawodowej, zaś zawieszenie tego postępowania obwarowane jest treścią art. 135 h ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, przełożony dyscyplinarny może zawiesić postępowanie dyscyplinarne z powodu zaistnienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego przysługuje zażalenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte z inicjatywy pokrzywdzonego, zażalenie to może również złożyć pokrzywdzony.

Organy orzekające w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej nie stwierdziły istnienia okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania i stąd też nie może być mowy o naruszeniu przez te organy przepisów w tym zakresie.

Konsekwencją uznania M. C. winnym zarzucanego czynu było wymierzenie przez organy orzekające w postępowaniu dyscyplinarnym najsurowszej z kar przewidzianych w ustawie o Policji, tj. kary wydalenia ze służby w Policji.

Sąd pierwszej instancji uznał, iż w realiach niniejszej sprawy, okoliczności popełnienia przypisanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego, a zwłaszcza zachowanie funkcjonariusza pełniącego funkcję publiczną, od którego oczekuje się uczciwości i wiarygodności, przemawiają za uznaniem, że wymierzona kara dyscyplinarna jest współmierna do popełnionego przezeń czynu i stopnia jego zawinienia.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2001 r., sygn. akt K 22/00 wskazał na szczególną rolę społeczną Policji jako formacji służącej bezpieczeństwu ludzi oraz utrzymywaniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, wskazał na szczególne cechy charakterologiczne i moralne, które powinny cechować funkcjonariuszy tej formacji oraz publiczne zaufanie jakim winni być obdarzeni.

Udowodniony w postępowaniu dyscyplinarnym zarzut postawiony skarżącemu oraz okoliczności popełnienia zarzucanego czynu pozbawia funkcjonariusza Policji M. C. wiarygodności nie tylko wobec przełożonych służbowych oraz innych policjantów lecz również wobec społeczeństwa, co jest oczywistą przeszkodą w dalszym pełnieniu służby.

Sąd odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących pominięcia przez organy orzekające w sprawie nienagannego przebiegu służby u obwinionego funkcjonariusza czy braku opinii Związku Zawodowego Policjantów, uznał je za nieuzasadnione.

Przepisy ustawy o Policji nie nakazują zwracania się do Związku o opinię o obwinionym.

Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że przedstawiciel Związku Zawodowego Policjantów był członkiem komisji powołanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie do zbadania zarzutów odwołania.

Z kolei dotychczasowy przebieg służby nie wpłynął na rodzaj wymierzonej kary, albowiem popełniony czyn został przez organy orzekające w sprawie uznany jako dyskwalifikujący funkcjonariusza ze służby w Policji.

Skarżący podniósł również zarzut opisany w art. 135g ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten nakazuje organom prowadzącym postępowanie badanie i uwzględnianie okoliczności zarówno na korzyść i niekorzyść obwinionego. Organy takiej oceny dokonały i Sąd tej oceny nie kwestionuje.

W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut odnoszący się do braków formalnych zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego - brak pieczęci jednostki organizacyjnej na zaskarżonym orzeczeniu. Sąd stwierdził, że uchybienie to nie stanowi przyczyny stwierdzenia nieważności tego aktu, bowiem orzeczenie w istocie odpowiada wymogom formalnym z art. 135 j ust. 1 ustawy o Policji, zawiera oznaczenie organu który je wydał, podpisy przełożonych dyscyplinarnych z podaniem imion, nazwisk i stopni służbowych. Wbrew twierdzeniom skargi nie jest to naruszenie art. 136 ustawy o Policji, gdyż przepis ten został uchylony.

Od powyższego wyroku M. C. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów art. 1 § 2 P.u.s.a oraz art. 3 § 2 P.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia i niedostrzeżenie naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji przepisów Prawa o Policji, a w konsekwencji naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy Sąd winien był stwierdzić naruszenie tych przepisów. Skarżący zarzucił naruszenie przez Sąd art. 135 i poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności tego, czy banknoty znalezione podczas przeszukania obwinionych rzeczywiście pochodziły od L. J., tego czy przekazanie przez D. W. zabezpieczonych dokumentów Komendantowi Policji nastąpiło przed czy po opuszczeniu gabinetu wraz z A. Z. tj. przed momentem, gdy w gabinecie tym znalazł się obwiniony C. wraz z T. D., art. 135g ust.2 poprzez nierozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego, w szczególności odnośnie tego, czy banknoty znalezione podczas przeszukania obwinionych należały uprzednio do L. J. oraz tego, czy ślady linii papilarnych palca obwinionego C. mogły powstać dopiero na Komisariacie, gdy pozostał w gabinecie D. W. wraz z T. D., art. 135j ust. 2 poprzez nieopatrzenie orzeczenia dyscyplinarnego pieczęcią jednostki organizacyjnej Policji. Z ostrożności procesowej zarzucił naruszenie art. 135g ust. 1 poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego M. C., w szczególności jego dotychczasowej nienagannej opinii i wielokrotnych wyróżnień.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stwierdzenie naruszenia dyscypliny służbowej przez skarżącego oparte zostało na zeznaniach L. J. i przyjęciu, że znalezione u obwinionych banknoty należały uprzednio do pokrzywdzonego oraz że ślad linii papilarnych palca M. C. nie mógł zostać naniesiony w Komisariacie Policji. W ocenie skarżącego w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że banknoty, które mieli przy sobie obwinieni zostały wręczone przez L. J. Wniosku takiego nie może uzasadniać sama zbieżność nominałów, a prowadzący postępowanie dyscyplinarne - pomimo ich zabezpieczenia - nie przeprowadził identyfikacji znajdujących się na nich śladów linii papilarnych. Zdaniem skarżącego, dopiero stwierdzenie na nich obecności śladów L. J. mogłoby prowadzić organy, a w konsekwencji Sąd do takich wniosków. Odnośnie śladów linii papilarnych obwinionego na etui należącym do L. J. skarżący wskazał, że z materiału dowodowego nie wynika kiedy dokładnie D. W. przekazał owo etui Komendantowi tj. czy nastąpiło przed, czy po opuszczeniu gabinetu wraz z A. Z. Wyjaśnienie tej okoliczności ma znamienne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle zeznań T. D., który podał, że po tym jak wyżej wymienieni opuścili pokój znajdował się w nim sam obwiniony C. i dotykał "prostokątnej i cienkiej rzeczy" znajdującej się na biurku. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób jednak tego wykluczyć, a wątpliwości w tym zakresie - zgodnie z treścią art. 135 g ust. 2 ustawy o Policji - winny być rozstrzygnięte na korzyść obwinionego.

Wbrew zawartym w wyroku twierdzeniom, zgodnie z treścią art. 135j ust. 2 ustawy o Policji do wymogów formalnych orzeczenia dyscyplinarnego należy również pieczęć jednostki organizacyjnej (pkt 8 in fine), której w przedmiotowej sprawie zabrakło. Ponadto z daleko posuniętej ostrożności procesowej skarżący podniósł, że orzeczona wobec niego kara wydalenia ze służby jest rażąco surowa i nie czyni zadość treści art. 134h ustawy o Policji, zgodnie z którą wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, w szczególności uwzględniać dotychczasowy przebieg służby, w tym liczne wyróżnienia funkcjonariusza.

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie skarżącego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 240 zł. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Z najdalej zaś posuniętej ostrożności procesowej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez ukaranie skarżącego karą ostrzeżenia (art. 134 pkt 3) ustawy o Policji, która czyniła będzie zadość wskazówkom zawartym w art. 134h tejże ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 175 § 1 ustawy Ppsa, skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem wynikającym z § 2 i 3. Wymóg tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego opiera się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni, że skarga zostanie właściwie sformułowana, co umożliwi pełną kontrolę zaskarżonego wyroku przez Sąd II instancji.

Sporządzenie skargi kasacyjnej zgodnie z wymogami określonymi art. 176 ustawy Ppsa, ma ogromne znaczenie, albowiem w myśl art. 183 § 1 ustawy Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w § 2 art. 183 Ppsa, które w niniejszej sprawie nie występują, Sąd II instancji związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Powyższa zasada powoduje, że Naczelny Sąd administracyjny nie jest uprawniony do konkretyzowania, czy uzupełniania za wnoszącego skargę kasacyjną, jej zarzutów. W szczególności Sąd II instancji nie może dokonać kontroli zaskarżonego wyroku w oparciu o swoje przypuszczenia co do intencji autora skargi kasacyjnej.

W końcu Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się przepisów jakiego aktu prawnego dotyczy zarzut naruszenia.

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada wymogom jej stawianym. Tym samym kontrola zaskarżonego wyroku ograniczona została do tych zarzutów, które ze względu na sposób ich określenia nie budzą wątpliwości.

Skarga kasacyjna powołuje w swej podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Ppsa, poprzez naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. Dalej autor skargi powołuje się na naruszenie przepisów art. 135, art. 135g ust. 1 i ust. 2 oraz art. 135j ust. 2, prawdopodobnie ustawy o Policji, choć w skardze kasacyjnej powołany przepis nie został wprost przypisany określonemu aktowi prawnemu. Tak postawione zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione z następujących przyczyn.

Podstawę prawną zaskarżonego wyroku stanowił art. 151 ustawy Ppsa. Sąd I instancji nie stosował przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, uznał bowiem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tym samym nie można postawić Sądowi I instancji zarzutu naruszenia przepisu, którego nie stosował. Natomiast zarzut naruszenia art. 151 Ppsa nie może być skuteczny, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia pozostałych wymienionych w skardze przepisów albo uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności skargi kasacyjnej z uwagi na ich niepoprawne skonstruowanie, albo są nieuzasadnione.

Do pierwszej grupy należy zaliczyć przepis art. 135 ustawy Policji, który reguluje instytucję postępowania dyscyplinarnego, podczas gdy autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenie przepisu w niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Już choćby z zestawienia dyspozycji art. 135 ustawy o Policji z uzasadnieniem postawionego zarzutu wynika, że odnoszą się one do zupełnie różnych kwestii procesowych.

Nadto skarga kasacyjna nie precyzuje o naruszenie jakiego ustępu (punktu) art. 135 chodzi skarżącemu, podczas gdy przepis jest rozbudowany, składa się z sześciu ustępów, stanowiących odrębne regulacje prawne.

Do grupy drugiej zarzutów należy natomiast zarzut naruszenia art. 135g ust. 1 i ust. 2 oraz art. 135j ust. 2 ustawy o Policji.

Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (ust. 1 art. 135g). Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (ust. 2 art. 135g). Obowiązek przewidziany w art. 135g ust. 1 ustawy o Policji spoczywa na organie administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a dla właściwego postawienia zarzutu z powołaniem się na art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, autor skargi kasacyjnej powinien wskazać konkretny przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który zaskarżonym wyrokiem naruszył Sąd I instancji w zw. z art. 135g ust.1 ustawy o Policji. Skarga kasacyjna nie powołuje takiego przepisu.

Natomiast treść art. 135g ust. 2 ustawy o Policji nie koresponduje z podstawą skargi kasacyjnej. Przepis ten bowiem jest przepisem prawa materialnego, podczas gdy skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 Ppsa, tj. zarzucie naruszenia przepisów postępowania.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 135j ust. 2 ustawy o Policji, który to przepis określa wymogi jakim powinno odpowiadać orzeczenie dyscyplinarne. Istotnie orzeczenie dyscyplinarne wydane wobec skarżącego nie zostało zaopatrzone w pieczęć jednostki organizacyjnej Policji. Do kwestii tej Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a z przedstawioną tam oceną należy się zgodzić.

Powyższa wada orzeczenia dyscyplinarnego nie rodzi żadnych wątpliwości co do organu, który je wydał. Tej ostatniej okoliczności nie podnosi też sam skarżący.

W tej sytuacji brak na orzeczeniu dyscyplinarnym pieczęci jednostki organizacyjnej Policji, pozostaje bez wpływu na treść samego orzeczenia, które – jak słusznie ocenił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie – odpowiada prawu.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 ustawy Ppsa należało orzec jak w sentencji.