Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1528/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi H. S. i K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...]nakazującą H. i K. S. ( dalej: "Skarżący") dokonanie rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalno – gospodarczego od strony północnej o część mieszkalną o wymiarach 6,14 m x 3,85 m zlokalizowaną na działce nr ewid. 1871 położonej w H.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., w dacie orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., w dacie orzekania przez Sąd obowiązuje tekst. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 290; dalej: "P.b.").

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że przedmiotem kontroli jest samowolna rozbudowa budynku mieszkalno – gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 1817 położonej w H. . W trakcie czynności kontrolnych ustalono, że na wyżej wymienionej działce, stanowiącej własność M. S. znajduje się budynek mieszkalno–gospodarczy o wym. 14,90m x 9,12 m, parterowy, niepodpiwniczony, strych nieużytkowany, usytuowany 16,20 m od krawędzi drogi powiatowej, 7,30m od ogrodzenia od strony zachodniej. W 2010 r. od strony północnej, bez wymaganego pozwolenia, została wykonana rozbudowa budynku o wym. 6,14 m x 3,85 m, murowana z bloczków z betonu komórkowego, z zewnątrz nieotynkowana, z dachem dwuspadowym krytym eternitem. W otworach wstawiono stolarkę okienną i drzwiową, okna na parterze z PCV, na strychu w ścianie szczytowej wstawiono okno drewniane. Rozbudowa została wykonana na nowym fundamencie, stwierdzono przedłużenie połaci dachowych polegające na zamocowaniu do żelbetowego wieńca czterech par nowych krokwi. W części rozbudowanej na parterze wykonano pokój mieszkalny o wym. 4,03 m x 3,60 m oraz wiatrołap o wym. 1,42 m x 3,60 m. Ściany od wewnątrz zostały otynkowane, posadzka w pokoju z paneli podłogowych, w wiatrołapie betonowa, strop nad parterem żelbetowy, bez otworu, brak dostępu na strych. Rozbudowana część połączona jest otworem drzwiowym z częścią mieszkalną drewnianego budynku mieszkalno – gospodarczego. W części rozbudowanej wykonano instalację elektryczną i centralnego ogrzewania.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , na podstawie art. 48 ust. 2 P.b. nakazał H. i K. S., G. S., R. S., D. S., jako inwestorom wstrzymać roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalno-gospodarczego oraz nałożył obowiązek przedłożenia do 31 marca 2013r.: - zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; - czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy P.b.(wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego projektanta, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę,

z określonym w nim terminem ważności aktualnym na dzień opracowania projektu); - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z uwagi na bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r., Nr [...]nakazał H. i K. S., G. S., R. S., D. S., jako inwestorom dokonać rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r., Nr [...]utrzymał

w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. znak: [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny , wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r. Sygn. akt II SA/Rz 1209/14 uchylił obie decyzje oraz postanowienie

o wstrzymaniu robót budowlanych.

W uzasadnieniu wskazał na konieczność przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego celem ustalenia inwestora. Wątpliwości Sądu, co do przyznania przymiotu inwestora H. i K. S., G. S., R. S., D. S., umocniła dołączona do skargi decyzja o ustaleniu warunków zabudowy na przedmiotową inwestycję wydana na K. i H. S.. Sąd stwierdził, że brak prawidłowego ustalenia osoby, która ma być adresatem postanowień i decyzji wydanych na podstawie art. 48 P. b. przesądza o naruszeniu art. 52 P.b. w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy.

Sąd dokonał wykładni art. 52 P.b., który to przepis wymienia inwestora, właściciela, zarządcę obiektu budowlanego tj. podmioty, które mogą być adresatami czynności określonych w decyzjach, o których mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 oraz wywiódł w jakich okolicznościach obowiązek wykonania czynności (jakim jest np. nakaz rozbiórki) można skierować do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której wybudowano obiekt. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że "nałożenie obowiązku wykonania czynności można uzasadniać kryterium sprawstwa lub tytułu prawnego do obiektu budowlanego, którego postępowanie dotyczy. W przypadku zbiegu obu tych kryteriów, czyli ustalenia, że sprawca jest jednocześnie właścicielem obiektu, nie ma problemu ze wskazaniem podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności. W przypadku gdy sprawca nie ma już tytułu prawnego do nieruchomości, której postępowanie dotyczy, wykonanie obowiązku może być problematyczne z uwagi na brak zgody właściciela nieruchomości na dokonanie tych czynności. Możliwa jest również sytuacja, że właściciel obiektu będzie wyrażał wolę, by czynności dokonał inwestor, który w momencie orzekania nie ma tytułu do obiektu budowlanego. Przy zastosowaniu art. 52 pewne jest, że dokonanie czynności powinno co do zasady obciążać inwestora, który ma jednocześnie tytuł do nieruchomości na cele budowlane. W przypadkach gdy sprawcą jest inwestor, który nie posiada w dacie orzekania przez organ tytułu do obiektu, wskazanie podmiotu zobowiązanego powinno uwzględniać wolę właściciela co do tego, czy chce i zezwala, by inwestor - sprawca samowoli - dokonał czynności. Wola właściciela, gdy sprawcą jest inny podmiot, powinna mieć znaczenie w zakresie wskazania podmiotu zobowiązanego. W takiej sytuacji z uzasadnienia decyzji organu powinno wynikać, że właściciel wyraził zgodę na to, by to inwestor dokonał czynności.

Rozpatrując ponownie sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

decyzją z dnia [...] lipca 2015r. znak: [...]nałożył na H. i K. S. obowiązek dokonania rozbiórki samowolnie dokonanej rozbudowy budynku, ze względu na brak zgody właściciela na rozbudowę.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący podnieśli, że złożyli stosowny wniosek o legalizację budowy jednak został on odrzucony z uwagi na brak zgody M. S.. Przedłożyli również decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. ustalającą warunki zabudowy i jednocześnie wyjaśnili, że nieruchomość na której stoi budynek jest w ich samoistnym posiadaniu od prawie 30 lat i decyzję o rozbudowie podjęli czując się jej właścicielami. M. S. w tym czasie nie był w jej posiadaniu i nie interesował się jej stanem. Odmowa poparcia legalizacji rozbudowy jest związana z osobistym konfliktem jaki istnieje pomiędzy braćmi K. i M. S.. Odwołujący uważają, że w oparciu o stan samoistnego posiadania gruntu trwający kilkadziesiąt lat można podejmować decyzje inwestycyjne. Nakazanie rozbiórki w ich ocenie prawidłowo wybudowanej i wykorzystywanej części budynku mieszkalnego jest dla nich krzywdzące. Podają, że zamieszkują tam ich dzieci i wnuki i bez tej części nie ma żadnych szans na zaspokojenie ich potrzeb mieszkaniowych. Decyzja organu powiatowego narusza więc nie tylko prawo ale i zasady współżycia społecznego i na skutek formalistycznej interpretacji stawia ich w tragicznej sytuacji życiowej.

Organ odwoławczy nie podzielił powyższych zarzutów i wspomnianą na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że właścicielem działki nr ewid. 1817 położonej w H. , na której dokonano samowolnej rozbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego jest M. S.. Inwestorami rozbudowy byli H.K. S.. Decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2014r., Nr [...] ustalono na ich wniosek warunki zabudowy na inwestycję p.n. "Rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowa bezodpływowego osadnika na ścieki" — na działce nr ewid. 1817 położonej w H. .

Pismem z dnia 26 maja 2015r. znak; [...] organ I instancji wezwał M. S. do wyrażenia woli co do tego czy chce i zezwala, by inwestor- sprawca samowoli dokonał czynności na działce, a w szczególności czy zezwala na legalizację samowolnej rozbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego od strony północnej o część mieszkalną o wym. 6,14x 3,85m. W przypadku braku zgody na legalizację lub w przypadku nie podjęcia procedury legalizacyjnej przez inwestora-sprawcę, czy wyraża zgodę na dokonanie rozbiórki samowolnej rozbudowy przez inwestora-sprawcę.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. S. wskazał, że nie zezwala aby inwestor- sprawca samowoli dokonał czynności na działce i nie zezwala na legalizację samowolnej rozbudowy budynku oraz wyraża zgodę na dokonanie rozbiórki samowolnej rozbudowy przez inwestora-sprawcę. Wobec braku zgody właściciela organ I instancji stwierdził brak podstaw do legalizacji popełnionej samowoli.

W skardze do Sądu Skarżący podnoszą, że nie zgadzają się z nałożonym na nich obowiązkiem dokonania rozbiórki. Wskazują, że podjęli wszystkie niezbędne kroki do zalegalizowania dokonanej rozbudowy. Powołują się na fakt długoletniego posiadania działki, z którego wywodzą prawo dysponowania gruntem. Twierdzą również, że w tym czasie istniała dorozumiana zgoda właściciela działki, który nie protestował przeciwko budowie i nie zgłaszał żadnych pretensji. Do rozbudowy zmusiła ich tragiczna sytuacja materialna i życiowa i chęć zapewnienia dachu nad głową licznej rodzinie. Rozbudowy dokonali na własny koszt i zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Rozebranie dobudowanej części budynku grozi jego całkowitym zniszczeniem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718; dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

Pierwszą istotną kwestią dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia są konsekwencje prawne płynące z wyroku tutejszego sądu z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1209/15. Rozstrzygając ponownie sprawę organy, zgodnie z art. 153 P.p.s.a. zostały związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w powołanym wyroku. Aktualnie dla organów jak i dla Sądu oznacza to zakaz formułowania ocen sprzecznych z treściami poprzedniego wyroku wydanego w tej sprawie oraz nakaz reagowania w treści nowego rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania administracyjnego. Za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2015 r. ,I FSK 709/14, to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl).

Przedmiotem kontroli jest decyzja nakładająca w trybie art. 48 ust. 1 i 4 P.b. obowiązek dokonania rozbiórki spornego obiektu budowlanego.

Zgodnie z art. 48 P. b.:

1."(...) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2.Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1.jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

a w szczególności:

a. ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b. ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia,

w wyznaczonym terminie:

1.zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2.dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4.W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

W art. 33 ust. 2 pkt 2 P.b. wśród wymaganych dokumentów do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, mającym zastosowanie w przypadku legalizacji, wymienia oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1209/14 wynika, że Sąd uchylił decyzje organu obu instancji stwierdzając, że ustalenia organów nie pozwalają w sposób jednoznaczny określić osób, w stosunku do których należało wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 2 P.b., a następnie obowiązek dokonania rozbiórki. Podkreślił przy tym, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której wybudowano obiekt, np. w sytuacji, gdy inwestor postawił budynek bez zgody właściciela nieruchomości. Nałożenie bowiem w takiej sytuacji na właściciela obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów, a w przypadku bezskuteczności żądania -obowiązku rozbiórki - byłoby nieuzasadnionym obciążeniem.

W ocenie Sądu z ustaleń organów nie wynikało w sposób pewny, na kogo te obowiązki powinny zostać nałożone. Właściciel nieruchomości M. S. jako inwestora wskazał K. S.. Z kolei w protokole z czynności kontrolnych

z dnia 20 kwietnia 2012 r. jako inwestorów wskazano H. S. i K. S. wraz dziećmi G. S., R. S. i D. S. a także A. K. z mężem P. i dzieckiem D. Z kolei z dołączonej do akt decyzji o warunkach zabudowy wynikało, że inwestorami są K. i H. S..

Organy nie wyjaśniając tych wątpliwości nałożyły obowiązek rozbiórki na: H.

i K. S., G. S., R. S. oraz D. S..

W aktualnie przeprowadzonym postępowaniu organy stosując się do wytycznych Sądu w sposób prawidłowy ustaliły "sprawców" samowolnej rozbudowy spornego budynku, dopuszczając się jednak naruszenia przepisów postępowania

w sposób uniemożliwiający pozostawienie decyzji w obrocie prawnym.

Na podstawie dołączonej do akt decyzji Wójta Gminy [...] z dnia[...] sierpnia 2014 r., Nr [...] ustalającej warunki zabudowy na inwestycję pn.: "rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowa bezodpływowego osadnika na ścieki na działce o nr ewid. 1817 położonej w miejscowości H." na rzecz K. i H. S. a także na podstawie zeznań H. S. która wyjaśniła, że wraz z mężem była inwestorem rozbudowy prawidłowo przyjęto, że inwestorami byli: H.K. S.. Okoliczność ta była bezsporna.

Sąd nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem organów, że złożone na obecnym etapie postępowania dotyczącego ustalenia sprawców samowoli, oświadczenie właściciela nieruchomości M. S. o nie wyrażaniu zgody na rozbudowę znajdującego się na niej obiektu, przesądziło o braku podstaw do legalizacji popełnionej samowoli.

Należy bowiem zauważyć, na co w sposób wyraźny zwrócił uwagę Sąd w wyroku uchylającym poprzednie decyzje nakazujące rozbiórkę i postanowienie

o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożeniu na inwestorów obowiązku przedłożenia dokumentów celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami, że zgoda właściciela, bądź jej brak są istotne

z punktu widzenia sprawstwa samowoli. Brak zgody właściciela nieruchomości na nielegalną rozbudowę położnego na niej obiektu, czyni nieuzasadnionym obciążanie go obowiązkami wynikającymi z legalizacji, ale nie wyklucza wszczęcia względem sprawców samowoli, procedury naprawczej z art. 48 ust. 2 P.b. Organ nie może przesądzić, że postępowanie to zakończy się fiaskiem, tym bardziej w sytuacji, gdy Skarżący swoim zachowaniem zmierzali do legalizacji, o czym świadczy chociażby fakt złożenia wniosku o legalizację i uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy.

Przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej mają charakter gwarancyjny.

W art. 48 i 49 P.b., które są ze sobą ściśle powiązane ustawodawca uzależnił nakazanie rozbiórki od wcześniejszego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, a dokładnie od jego wyniku. Organ nadzoru budowlanego, wszczynając postępowanie na podstawie art. 48, w każdym przypadku samowoli budowlanej ma obowiązek rozważyć w pierwszej kolejności, przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki, czy jest możliwa legalizacja w świetle obowiązujących przepisów ustawy P.b. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może być orzeczony dopiero gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji ( wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., II OSK 1879/2007, wyrok WSA w Gdańsku z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 243/2011).

Przekładając powyższe rozważania na realia sprawy stwierdzić należy, że oświadczenie właściciela M. S. o braku zgody na rozbudowę, przesądziło wyłącznie o braku jego odpowiedzialności za nielegalną rozbudowę

i zwalniało go w tym zakresie z obowiązków, o których mowa art. 48 ust.2 P.b. ewentualnie obowiązku wykonania rozbiórki, nie mogło jednak stanowić podstawy do pominięcia postępowania legalizacyjnego względem inwestorów nielegalnej rozbudowy.

Nie taka była intencja Sądu uchylającego poprzednie decyzje i nie taka jest funkcja tego przepisu. Sąd ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu osób, względem których wstrzymano roboty budowlane i nakazano rozbiórkę, nie dokonując oceny ani wskazań co do dalszego postępowania, które wobec wyeliminowania adresata obowiązku stały się przedwczesne. W świetle powyższego rolą organu było ustalenie w sposób prawidłowy sprawców samowoli i prowadzenie względem nich procedury legalizacyjnej. Pozostaje to w zgodzie z treścią przepisów, gdzie legalizacja jest regułą, niedopuszczalne jest wydanie nakazu rozbiórki przed uprzednim rozważeniem możliwości legalizacji.

Nie można wykluczyć, że prawidłowo ustaleni sprawcy samowoli budowlanej, swoim działaniem doprowadzą do uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, chociażby w drodze zasiedzenia ( powołują się na fakt samoistnego posiadania przez około 30 lat), czy też w drodze dokonania czynności prawnej.

Podsumowując stwierdzić należy, że brak zgody właściciela nieruchomości na dokonaną przez inwestora rozbudowę posadowionego na tej nieruchomości budynku, nie przesądza o braku podstaw do legalizacji samowoli.

W każdym przypadku organ powinien, kierując się potrzebą maksymalnego ograniczenia zastosowania rozbiórki wszcząć postępowanie legalizacyjne, od którego wyniku zależeć będzie jej ewentualne orzeczenie.

Ponadto należy również zwrócić uwagę na to, że określony decyzją nakaz rozbiórki nie jest wystarczająco precyzyjny, a ponadto organ nakazując rozbiórkę części budynku nie ustalił, a przynajmniej nie uzasadnił tego w treści uzasadnienia, czy możliwe jest jej wykonanie bez uszczerbku dla pozostałej części budynku.

Decyzje nakazujące rozbiórkę - najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego sankcję prawną, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki - muszą być sporządzane szczególnie starannie, nie pozostawiając żadnych wątpliwości odnośnie do ich interpretacji, zwłaszcza przy określeniu zakresu obowiązków nakładanych nakazem i adresata tych obowiązków. Organ powinien dokładnie określić przedmiot rozbiórki po to, aby decyzja nadawała się do egzekucji

i by nie było wątpliwości co do treści nałożonych obowiązków. Zakres nakazywanej rozbiórki musi zostać określony w sposób adekwatny do stwierdzonego zakresu samowoli budowlanej, a także celu regulacji w postaci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zakres nakazu rozbiórki nie może też przekraczać zakresu faktycznej samowoli budowlanej.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie czynią zadość tym wymogom. Organy nie dość precyzyjnie określiły przedmiot rozbiórki, przez wskazanie, że ma ona dotyczyć budynku mieszkalno – gospodarczego od strony północnej o wym. 6,14 mx3,85 m zlokalizowanej na działce nr ewid. 1817 położonej w H. . W uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisano podlegającą rozbiórce rozbudowę i tak też powinna ona zostać określona w sentencji decyzji, by przy jej wykonywaniu, czy ewentualnej egzekucji nie było wątpliwości co do zakresu nałożonych obowiązków i faktycznego przedmiotu rozbiórki. Nie może być najmniejszych wątpliwości, co do przedmiotu rozbiórki.

Ponadto zwrócić należy uwagę także na to, że organ nakazując rozbiórkę części budynku, nie wyjaśnił czy będzie możliwe jej wykonanie bez uszczerbku dla pozostałej części budynku, co stanowi bezwzględny wymóg uzasadnienia takiej decyzji.

W wyroku z 8 grudnia 2000 r., IV SA 2624/98 Naczelny Sąd Administracyjny, który Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje przyjął, że art. 48 nie ma zastosowania w przypadku, kiedy rozbudowa istniejącego budynku dokonana została w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim na tyle trwale, że rozbiórka dobudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 18 czerwca 2004 r., sygn. akt IV SA 35/2003 zwrócił uwagę, że orzekając rozbiórkę części obiektu budowlanego, należy brać pod uwagę wykonalność tej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych - możliwości dokonania rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego (budynku) wykonanej zgodnie z prawem. Na problem ten zwrócono również uwagę w innych wyrokach, np. w wyroku NSA z 24 stycznia 2008 r., II OSK 1927/2006. Organy nakazujące rozbiórkę powinny więc zwracać uwagę, czy wzajemne powiązanie konstrukcyjne poszczególnych części obiektu budowlanego, tej zbudowanej legalnie i tej stanowiącej samowolę budowlaną, pozwoli na bezpieczne przeprowadzenie rozbiórki części objętej nakazem bez uszkodzenia i zagrożenia zniszczeniem pozostałej części obiektu (wyrok NSA z 12 grudnia 1996 r., II SA/Wr 236/96).

Tych ustaleń również zabrakło w decyzji organu obu instancji.

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.