Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1067/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 6 pkt 16, art. 12, art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 98
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: Par. 2 ust. 1, par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity
article: Art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skarg W. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia w formie zasiłku stałego z dnia 8 sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia w formie zasiłku okresowego I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata B. T. - Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 8 sierpnia 2013 r.:

1. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. Nr [...] o nienależnym pobraniu przez skarżącego W. K. świadczenia w

formie zasiłku stałego w wysokości 28.685,74 zł;

2. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. Nr [...] o nienależnym pobraniu przez skarżącego świadczenia w formie zasiłku okresowego w wysokości 1.287,28 zł.

Jako podstawę prawną swojej decyzji Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) oraz art. 8, art. 12, art. 37, art. 38, art. 98 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.).

Decyzje poprzedziły następujące ustalenia stanu faktycznego:

W. K. uzyskał prawo do zasiłku stałego na mocy następujących decyzji Prezydenta Miasta:

1. z dnia [...] 2008 r. Nr [...] na okres od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 31 maja 2008 r. w kwocie 444,00 zł;

2. z dnia [...] 2008 r. Nr [...] na okres od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. w kwocie 444,00 zł;

3. z dnia [...] 2009 r. Nr [...], którą zmieniono powyższą decyzję (zmiana sposobu realizacji świadczenia na konto) od dnia 1 kwietnia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. w kwocie 444,00 zł;

4. z dnia 19 sierpnia 2010 r. Nr [...] na okres od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 31 lipca 2015 r. w kwocie 444,00 zł;

5, z dnia [...] 2012 r. Nr [...] na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 31 lipca 2015 r. w kwocie 522,00 zł;

6. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] na okres od dnia 11 maja 2013 r. do dnia 31 lipca 2015 r. w kwocie 529,00 zł. Należna kwota świadczenia w formie zasiłku stałego za maj 2013 r. wyniosła 526,74zł.

Natomiast prawo do zasiłku okresowego W. K. nabył na podstawie decyzji Prezydenta Miasta:

1. z dnia [...] 2008 r. Nr [...] na okres od dnia [...] 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r. w kwocie 229,28 zł;

2. z dnia [...] 2008 r. Nr [...] na okres od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 31 października 2008 r. w kwocie 20,00 zł;

3. z dnia [...] 2008 r. Nr [...] na okres od dnia 1 listopada 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. w kwocie 20,00 zł;

4. z dnia [...] 2009 r. Nr [...] na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. w kwocie 20,00 zł;

5. z dnia [...] 2009 r. Nr [...], którą zmieniono świadczenie w formie zasiłku okresowego od dnia 1 kwietnia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. w kwocie 20,00 zł (zmiana sposobu realizacji na konto);

6. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] na okres od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r. w kwocie 20,00 zł;

7. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] na okres od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 31 lipca 2010 r. w kwocie 20,00 zł;

8. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] na okres od dnia 1 sierpnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. w kwocie 20,00 zł;

9. z dnia 8 lutego 2011 r. Nr [...] na okres od dnia 1 stycznia 2011 do dnia 30 czerwca 2011 r . w kwocie 20,00 zł;

10.z dnia [...] 2012 r. Nr [...], którą zmieniono decyzję i przyznano świadczenie w formie zasiłku okresowego od dnia 1 października 2012 r. do dnia 31 lipca 2015 r. w kwocie 49,00 zł;

11.z dnia [...] 2012 r. Nr [...], którą zmieniono decyzję i przyznano świadczenie w formie zasiłku okresowego od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 31 lipca 2015 r. w kwocie 20,00 zł.

W dniu [...] 2013 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 2, art. 4, art. 5, art. 8, art. 11, art. 14, art. 98, art. 104, art. 106, art. 107 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), wydał decyzje:

1. Nr [...] o nienależnym pobraniu przez W. K. świadczenia w formie zasiłku okresowego w wysokości 1.287,28 zł;

2. Nr [...] o nienależnym pobraniu przez W. K. świadczenia w formie zasiłku stałego w wysokości 28.685,74 zł.

Organ l instancji stwierdził, że w okresie korzystania ze świadczeń pomocy społecznej W. K. nie poinformował o posiadanych znacznych zasobach majątkowych. Z ustaleń organu l instancji wynika, że W. K. od 1999 r. posiadał złote monety, które w 2003 r. zdeponował u matki. Poza tym W. K. nie podał, iż posiada złoty pierścień z diamentami. Ponadto w okresie od kwietnia do września 2009 r. W. K. przebywał w USA, a więc świadczenia z pomocy społecznej mu nie przysługiwały, gdyż zgodnie z treścią art. 5 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia przysługują osobom posiadającym obywatelstwo polskie i mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej. Organ l instancji zarzucił również W. K., iż nie poinformował Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o kwocie 70 tysięcy złotych przeznaczonej na zakup mieszkania przy ul. F w K. Twierdzenia W. K., że kwota 70 tyś. zł. przeznaczona na zakup tego mieszkania stanowiła pożyczką, zdaniem organu, nie są wiarygodne, gdyż z oświadczenia matki wnioskodawcy wynika, że zostały zdeponowane u niej przez wnioskodawcę "na szczególną okoliczność" złote monety. W tych okolicznościach organ l instancji uznał, że kwota uzyskana ze sprzedaży monet (40 tyś. zł) stanowiła dochód W. K., a nie pożyczkę. Także co do pozostałej części kwoty, tj. 30 tyś. zł organ uznał, że nie pochodziły z pożyczki, gdyż W. K. nie zawarł żadnej umowy. Organ l instancji stwierdził, iż W. K. pominął także okoliczność, że w maju 2013 r. użyczył bezpłatnie swojej córce J. K. działkę o pow. 39 arów położoną w P z przeznaczeniem na działalność gospodarczą, a także, że nabył w roku 2011 kolejną nieruchomości o znacznej wartości - mieszkanie o powierzchni 35,40 m2 znajdujące się przy ulicy F w K. Organ l instancji wskazał, iż ubiegając się o świadczenia z pomocy społecznej W. K. powinien był w pierwszej kolejności wykorzystać posiadane zasoby by zaspokoić swoje potrzeby, czego jednak nie uczynił. W związku z powyższym organ l instancji uznał, iż pobrane przez W. K. w okresie od 1 kwietnia 2008 r. do 30 czerwca 2013 r. świadczenie w formie zasiłku stałego było świadczeniem nienależnie pobranym i podlega ono zwrotowi.

W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta W. K. wniósł o jej uchylenie. Przyznał, że do 2002 r. był w posiadaniu złotych monet, że informował o tym, że część monet została sprzedana w latach 1998-2005, a pieniądze przeznaczone były na leczenie skarżącego i jego córki. Pozostałe monety przechowywała jego matka jako zastaw za pożyczone pieniądze na żywność, lekarstwa i wizyty u lekarzy. Skarżący podkreślił, że od listopada 2006 r. jest pozbawiony prawa do renty. Odnośnie pobytu w USA wyjaśnił, iż wyjechał tam na leczenie, dzięki pomocy rodziny. Zaprzeczył, że nie informował o tym organu, gdyż po powrocie złożył w Urzędzie Miasta i w MOPSie dokumentację leczenia w klinice w Nowym Jorku. Odnośnie natomiast kwestii nabycia mieszkania przy ul. F w K wyjaśnił, iż sprawa ta jest przedmiotem postępowania sądowego jak i prokuratury, która dwukrotnie umorzyła postępowanie. W. K. podniósł, iż kwotę 40 tyś. zł uzyskał ze sprzedaży 6 sztuk monet będących własnością jego mamy, które wcześniej należały do niego, zaś kwotę 30 tyś. zł zgromadził przy pomocy brata, natomiast całość 70 tyś. zł to pieniądze pożyczone od matki. O fakcie nabycia mieszkania informował MOPS przedkładając kserokopię aktu notarialnego. Mieszkanie to miało później zostać przepisane na córkę skarżącego.

W wyniku rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisane na wstępie decyzje, podzielając ustalenia organu l instancji w kwestii stwierdzenia nienależnie pobranych świadczeń w formie zasiłku stałego i zasiłku okresowego. Zdaniem Kolegium ustalenia organu l instancji oparte są na należycie zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika bowiem, że W. K. ma znaczne zasoby finansowe, posiada drugie mieszkanie przy ul. F w K oraz nieruchomość gruntową i budynkową w P, którą oddał w maju 2013 r. w nieodpłatne użytkowanie swojej córce. Dodatkowo przyznał, że posiada od wielu lat złote monety, które były zdeponowane u jego matki oraz posiada złoty różaniec z krzyżem wyłożony brylantami. Kolegium stwierdziło, że skarżący zataił fakt posiadania majątku, którym dysponował od wielu lat. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że decyzja organu l instancji została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, zgodnie z prawem i w ramach granic swobodnego uznania administracyjnego.

Z powyższymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się W. K. i wniósł na nie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się ich uchylenia. Skarżący zaprzeczył, że posiadał w 2008 r. złote monety czy jakiekolwiek inne zasoby pieniężne. Podniósł także, że o fakcie nabycia mieszkania poinformował MOPS przedkładając kserokopię aktu notarialnego. Skarżący dodał, iż jest osobą bardzo chorą, pozbawioną dochodów.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w tych sprawach i wniosło o oddalenie skarg.

W piśmie z dnia 21 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego, precyzując skargi, wniósł o uchylenie decyzji organu l i II instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie:

1. art. 98 w zw. z art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.), poprzez ich błędną wykładnię wskutek uznania, że organy administracji są upoważnione do orzekania o tym, że świadczenie zostało pobrane nienależnie w sytuacji, gdy organy te są upoważnione do wydawania decyzji o obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia, o ile świadczenie miało charakter świadczenia pobranego nienależnie i zachodzą warunki do domagania się jego zwrotu;

2. art. 109 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, poprzez jego błędną wykładnię

wskutek uznania, że informowanie sądu oraz prokuratury o zakupie mieszkania nie stanowiło wywiązania się z obowiązku informowania organu o zmianie sytuacji majątkowej mimo, że przy uwzględnieniu poziomu umysłowego skarżący miał prawo sądzić, że informacje te są przekazywane organom pomocy społecznej;

3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału oraz

możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz

zgłoszonych żądań w postępowaniu odwoławczym i przed organem l instancji,

co doprowadziło do naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.;

4. art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia decyzji na ustaleniu, że w

umowie pożyczki musi być oznaczony termin jej zwrotu, podczas gdy z

przepisu art. 723 k.c. wynika, że termin zwrotu pożyczki może nie być

oznaczony, co doprowadziło do naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.;

5. art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że środki przeznaczone na zakup mieszkania w wysokości 70.000 zł nie pochodziły z pożyczki ponieważ nie zawarto umowy pożyczki w formie pisemnej, ani nie oznaczono terminu zwrotu pożyczki, podczas gdy dla umowy pożyczki nie jest wymagana szczególna forma, a termin zwrotu pożyczki może nie być oznaczony, zaś strony umowy, pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczyły że zawarły umowę pożyczki, co doprowadziło do naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.;

6. art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący był

właścicielem złotych monet, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego

wynika, że monety te w 2002 r. przekazał swojej matce i to ona była ich

właścicielem, co doprowadziło do naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.;

7. art. 76 § 1 k.p.a w zw. art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez

poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym, w szczególności z treścią uzasadnień postanowienia końcowego Sądu Rejonowego z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] oraz postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 30 kwietnia 2012 r., sytuacji gdy ustalenia i stwierdzenia zawarte w tych dokumentach urzędowych korzystają z domniemania prawdziwości i wiarygodności, zaś organ nie przeprowadził dowodów przeciwko ich treści oraz nie uzasadnił poczynienia odmiennych ustaleń faktycznych;

8. art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że zakup przez

skarżącego mieszkania przesądza o dysproporcji między wysokością dochodu

a sytuacją majątkową, mimo że - przy uwzględnieniu całości materiału

dowodowego - zakup ten w istocie w żaden sposób nie zmienił sytuacji

faktycznej skarżącego;

9. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej orzeczenia

ograniczonego do stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia oraz brak

wyczerpującego uzasadnienia podstawy faktycznej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargi nie są zasadne.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanym w sprawie ostatecznym decyzjom Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 sierpnia 2013 r. opisanym na wstępie.

Kontrolowana sprawa dotyczy świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego i zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje:

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku

lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku

lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w

rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Z kolei w myśl art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 k.p.a., w świetle którego, organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (zob. wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, Nr 1, póz. 57). Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2006 r., sygn. akt l OSK 777/05, LEX nr 194414).

Istota pomocy społecznej polega na wspieraniu osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Pomoc społeczna jest niewątpliwie instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3)

Zgodnie z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Taką funkcję spełniają także zasiłek stały i zasiłek okresowy, o których mowa odpowiednio w art. 37 ust. 1 oraz w art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Należy więc podkreślić, iż art. 3 ustawy o pomocy społecznej nie dopuszcza możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów, ani

nie pozwala na udzielenie tej pomocy osobom, które dysponują możliwościami samodzielnego przezwyciężenia trudności na jakie napotkały. Przeciwna interpretacja byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierania tych wysiłków, a nie ich zastępowania. Tak też stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2012 r. (sygn. l OSK 1795/11, wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), uznając za niezasadne stanowisko, iż w razie spełniania ustawowych przesłanek każda potrzeba osoby ubiegającej się o pomoc powinna być przez organy uznana za niezbędną do zaspokojenia i na każdą z nich należy udzielić pomocy w postaci zasiłku.

Wykładnia przywołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła utrzymania. Taka interpretacja byłaby niedopuszczalna ze względu na sprzeczność z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - zasadą pomocniczości (inaczej subsydiarności).

Dla oceny prawidłowości podjętego przez organy rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, zasadnicze znaczenie ma dyspozycja art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją materialną osoby lub rodziny wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia, a przyznane świadczenie cofnąć lub żądać jego zwrotu.

Świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania organu o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej wnioskodawcy jest świadczeniem nienależnie pobranym (art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie z art. 98 tej ustawy, świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. Ponieważ ustawodawca nie sprecyzował pojęcia informacji, to należy więc uznać, że chodzi o wszelkie wiadomości, dane, oświadczenia, złożone ustnie lub pisemnie w postępowaniu o przyznanie świadczenia. Nie jest przy tym ważne, czy nieprawdziwe informacje zostały przedstawione przez stronę świadomie czy są wynikiem jej błędu.

Trafnie organ podkreślił subsydiarny charakter pomocy społecznej wskazując na możliwość samodzielnego pokonania sytuacji kryzysowych przez wykorzystanie przez skarżącego własnych zasobów. Jest bowiem poza sporem, że skarżący posiada nieruchomość w P wykorzystywaną przez córkę na cele związane z działalnością gospodarczą, a także zakupił mieszkanie przy ul. F w K, oraz, że przebywał za granicą, gdzie dzięki pomocy rodziny skorzystał z leczenia w klinice w Nowym Jorku. Skarżący nie przeczy także, że był w posiadaniu wartościowych przedmiotów (monet, które zdeponował u swojej matki).

Z okoliczności tych wynika, że skarżący korzysta z daleko idącej pomocy rodziny. Bez istotnego znaczenia pozostaje to, czy zakup mieszkania umożliwiła skarżącemu pożyczka od najbliższej rodziny, a w jakim stopniu wykorzystał zasoby własne. Skoro skarżący uzyskuje wsparcie finansowe ze strony rodziny, to w pierwszej kolejności powinien wykorzystać je na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Natomiast o ile zasoby te zostały zużyte na zakup nieruchomości, to winny one być wykorzystane przez skarżącego tak, aby mógł uzyskać środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zasada subsydiarności wyrażona m.in. w art. 12 ustawy o pomocy społecznej wyklucza przyznanie świadczeń pomocy społecznej osobom, które dysponują majątkiem takim ja nieruchomości lub wartościowe przedmioty.

Obowiązkiem organów pomocy społecznej jest udzielenie wsparcia tym osobom i rodzinom, które nie posiadają żadnych możliwości uzyskania pomocy najbliższych, a w szczególności nie mają własnych zasobów, a tym samym możliwości ich wykorzystania w celu przezwyciężenia trudności życiowych takich jak pozostawanie w niedostatku z powodu choroby i niezdolności do pracy.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące interpretacji umowy pożyczki są bezprzedmiotowe, gdyż istotą rozstrzygnięcia jest ocena wykorzystania posiadanych zasobów , a nie sposób ich nabycia.

Zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania mogą odnieść skutek w postaci uchylenia decyzji tylko wówczas gdy uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

W rozpatrywanym przypadku Sąd nie dopatrzył się takich uchybień. W świetle okoliczności przyznanych przez samego skarżącego takich jak posiadanie nieruchomości w P i nabycia w 2011 r. mieszkania (bez względu na źródło pochodzenia środków finansowych) nie można skarżącego uznać za osobę pozostającą w niedostatku uzasadniającym objęcie go pomocy ze strony organów pomocy społecznej.

Z tego względu uznając decyzje za zgodne z prawem, Sąd skargi oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).