Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 408/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5b ust. 1;  art. 18 ust. 4b; art. 92a ust. 1; art. 92a ust. 7; lp. 2.11. załącznika nr 3;
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi O. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: organ II instancji, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania O. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. E. O. D. (dalej jako: strona, skarżący), uchylił w całości decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: organ I instancji) z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł i nałożył karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] grudnia 2018 r. w L. przy ul. W. G. funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę drogową samochodu osobowego marki Dacia Logan o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował K. S. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo dwóch pasażerów z ul. P. na ul. W. G. w L. Pasażer S. Y. (obywatel Białorusi) dokonał płatności za wykonany kurs w wysokości 11,30 zł. Opłata została pobrana z karty płatniczej pasażera, który zamówił przejazd za pośrednictwem aplikacji T. Pasażer wskazał, że otrzymał fakturę wystawioną przez T. w imieniu P. E. O. D. Kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób, ani żadnej umowy z przedsiębiorcą P. E. O. D. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, to jest naruszenia z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Podczas kontroli ustalono ponadto, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W związku z tym stwierdzono także, że kierowca wykonywał usługę przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, a zatem dopuścił się naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Kontrola została udokumentowana protokołem.

L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. Strona, zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o zakończeniu postępowania dowodowego, nie złożyła żadnych wyjaśnień.

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58, dalej powoływanej także jako u.t.d.) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za naruszenia określone w:

- lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12.000 zł);

- lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8.000 zł).

O.D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:

1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego i pominięcie okoliczności, że skarżący posiadał ważną licencje na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz zgłosił do tej licencji kontrolowany pojazd;

4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. – ewentualnie przy przyjęciu, że czynności wykonywane przez skarżącego mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, pominięcie okoliczności, że skarżący posiadał ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz zgłosił do tej licencji kontrolowany pojazd;

5) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

Uchylając decyzję organu pierwszej instancji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że istotnymi dowodami w sprawie są protokół kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., okazane w czasie kontroli dokumenty, w tym dowód osobisty pasażera R. E., zezwolenie na pobyt stały S. Y. oraz jego pisemne oświadczenie i protokół przesłuchania z dnia [...] grudnia 2018 r., wypis nr 2 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym udzielonej przedsiębiorcy P. E. O. D., ważną do 12 listopada 2033 r., dokumentacja fotograficzna pojazdu, protokół przesłuchania.

Organ odwoławczy ustalił, że K. S. od 5 grudnia 2018 r. wykonywał zarobkowy przewóz osób w L. w imieniu firmy P. E. O. D. z którą zawarł umowę zlecenia. Wynagrodzenie za kurs ma otrzymać od przedsiębiorcy, kontakt z pasażerem nawiązał za pośrednictwem aplikacji T.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że celem i intencją pasażera było skorzystanie z usługi przewozu, aby przemieścić się z ul. P. na ul. W. G. w L. Opłata za przewóz wyniosła 11,30 zł i została pobrana z konta pasażera. Przewóz osób, za który kierujący otrzymuje zapłatę, jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie stosownego uprawnienia, jakim jest zezwolenie lub licencja. Natomiast z informacji Prezydenta Miasta L. z 17 stycznia 2018 r. wynika, że podmiot o nazwie P. E. O. D. posiada ważną licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym wydaną w dniu 13 listopada 2018 r. Strona zgłosiła pojazd marki Dacia Logan o nr rejestracyjnym [...] do ww. licencji. Organ wyjaśnił, że w dniu kontroli skarżący posiadał ważne uprawnienia do wykonywania przewozu osób. W związku z powyższym nie zachodziły przesłanki do uznania, że strona wykonywała transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji i brak było podstaw prawnych do nałożenia na stronę kary pienionej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Organ odwoławczy wskazał, że kara pieniężna nałożona na stronę przez organ I instancji za naruszenie lp.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym była w tym zakresie niezasadna i niesłuszna. Jednocześnie organ wyjaśnił, ze zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli strona wykonywała przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

W ocenie organu drugiej instancji przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Kontrolowany pojazd, którym K. S. wykonywał przewóz w dniu kontroli, jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej i dowodu rejestracyjnego pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także weryfikacja, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy, nie było konieczne. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy bowiem podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie zostało udowodnione, że skarżący faktycznie wykonywał działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego. Działalność strony nosiła znamiona działalności zorganizowanej, albowiem nie miała charakteru przypadkowego. Działalności tej można również przypisać cechę ciągłości. Usługi transportowe świadczone przez skarżącego nie miały charakteru jednorazowego, lecz jak wynika to z możliwości i założeń aplikacji T., zmierzały do udzielania ich wielokrotnie.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na treść zapisów zawartych w regulaminie aplikacji T. Organ wskazał, że każdy podmiot chcący korzystać z aplikacji musi akceptować jej regulamin określający warunki korzystania z usług. Jest rzeczą powszechnie znaną, że regulamin ten przewiduje, iż uiszczenie opłaty za wykonaną usługę jest równoznaczne z wniesieniem opłaty bezpośrednio do podmiotu wykonującego usługę. Innymi słowy oznacza to, że opłata za przewóz w dniu [...] grudnia 2018 r. miała pochodzić od pasażera – S. Ya. na rzecz świadczącego usługę O. D. Skarżący nie wykazał, że w dniu kontroli wykonywał usługę transportu drogowego na rzecz innego podmiotu, a także nie wykazał, że nie ma do niego zastosowania art. 92a ust. 1 u.t.d.

Organ II instancji uznał, że brak jest podstaw prawnych do nałożenia na stronę kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, tj. lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Dlatego w części dotyczącej naruszenia określonego w lp.1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy uchylił decyzję organu I instancji. Kara pieniężna nałożona za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tj. lp.2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona prawidłowo.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Uznał także za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie O. D. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postepowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie T., wykonanie tego przejazdu przez kierowcę K. S., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest T.;

3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej .przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

4) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;

5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] grudnia 2018 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

6) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

8) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji T.;

9) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej powoływanej jako p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności tego aktu. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby jej uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58, z późn. zm.), dalej jako: u.t.d. Ustawa ta określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51).

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.

Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

Jeśli chodzi o przewóz okazjonalny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, przepis art. 4 pkt 11 u.t.d. definiuje przewóz okazjonalny jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:

1. pojazdami zabytkowymi,

2. samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Stosownie do lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Stosownie do art. 92a ust. 3 suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł.

Z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] grudnia 2018 r. przewoził pojazdem marki Dacia Logan o nr rejestracyjnym [...] dwóch pasażerów: R. E. i S. Y. z ulicy P. na ulicę W. G. 25 w L. Pasażer S. Y. dokonał płatności za wykonany kurs w wysokości 11,30 zł ze swojej karty płatniczej. W wyniku przeprowadzonej w tym dniu kontroli przedmiotowego pojazdu stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiadał i nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób ani żadnej umowy z przedsiębiorcą P. E. O. D. W toku postępowania administracyjnego na podstawie informacji właściwego organu – Prezydenta Miasta L. ustalono, że skarżący posiada ważną licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym wydaną w dniu 13 listopada 2018 r. Strona skarżąca zgłosiła pojazd marki Dacia Logan o nr rej [...] do ww. licencji. Jednocześnie w toku kontroli w dniu [...] grudnia 2018 r. stwierdzono, że pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz w dniu kontroli, jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Zaistniały w sprawie spór sprowadza się do tego, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący twierdzi bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania licencji wymaganej przepisami ustawy o transporcie drogowym na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Jednocześnie skarżący kwestionuje przypisanie mu wykonywania transportu okazjonalnego.

W ocenie Sądu organy zasadnie wywiodły w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że skarżący w okolicznościach stwierdzonych w toku kontroli w dniu [...] grudnia 2018 r. wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Słusznie zauważył organ odwoławczy, że skarżący w dniu kontroli posiadał ważną licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym wydaną w dniu 13 listopada 2018 r. i uchylił decyzję organu I instancji, jednocześnie nakładając na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

Skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził na terenie L. pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażer S. Y. przedmiotowy kurs zamówił za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji T., która wskazała mu orientacyjną kwotę za ten przejazd. Następnie po zakończeniu przejazdu pasażer dokonał zapłaty za przejazd także za pośrednictwem wskazanej aplikacji. Zatem, jak trafnie przyjęły organy rozstrzygając w niniejszej sprawie, działalność O. D. nie była przypadkowa, ale stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności skarżącego, podejmującego czynności właściwe dla przewoźnika. Jednorazowemu charakterowi usług świadczonych przez skarżącego niewątpliwie przeczy korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji T., co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jednocześnie jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę. Skarżący w dniu kontroli użytkował aplikację T. przez przyjęcie zlecenia. Ponadto, jak podkreśla się w orzecznictwie, wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17).

Nie zasługuje na uwzględnienie zawarta w skardze argumentacja skarżącego zmierzająca do podważenia ustalenia o odpłatnym charakterze przewozu. Fakt uiszczenia zapłaty za przewóz przez pasażera jest bowiem niewątpliwy. Jednocześnie podnoszona okoliczność dokonania przez pasażera zapłaty za przewóz za pośrednictwem platformy internetowej T. nie wyłącza ustalenia co do zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego, jak również ustalenia, że skarżący wykonywał usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Stanowisko organów i Sądu w tym zakresie znajduje potwierdzenie w analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja T., dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C-434/15. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co istotne, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (...).

Zatem usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługa przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Skarżący korzystając z aplikacji T. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji T. skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wbrew stanowisku skarżącego nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, LEX nr 478526, z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, LEX nr 589006).

Skarżący wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, a dowody zebrane w sprawie świadczą o wykonywaniu działalności w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany i nie mający charakteru jednorazowego. Świadczy o tym w szczególności korzystanie przez skarżącego z aplikacji internetowej. Zatem jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu, organy zasadnie wywiodły w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że skarżący w dniu [...] grudnia 2018 r. wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu. Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06 LEX nr 384423).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu [...] grudnia 2018 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

Jak wynika z treści skargi, skarżący także odwołuje się do przytoczonych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie. Jednakże w ocenie skarżącego nie wykonywał on przewozu okazjonalnego w powyższym rozumieniu. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Podniesiona w skardze okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyłącza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło w okazji zainicjowanej przez zleceniodawcę – pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji T. Aby zamówić kurs, musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej oraz zaakceptować regulamin aplikacji.

Bezsprzecznie przedmiotowy przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. Nieskuteczny jest zaś argument skarżącego o spełnieniu wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., to jest ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowaniu zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod. lit a, b, c. Nie budzi natomiast wątpliwości w okolicznościach sprawy, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy ustalił na podstawie pisma informacyjnego z Urzędu Miasta L. z dnia [...] stycznia 2019 r., że skarżący posiada ważną licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym wydaną przez Prezydenta Miasta L. w dniu [...] listopada 2018 r., należało uchylić decyzję organu I instancji, wymierzając karę za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 2.11 (8.000 zł) załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu trafna jest ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie zachodzi. Nie ma obiektywnych podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary za naruszenia ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji w całości i nakładając karę pieniężną w wysokości 8.000 zł nie dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ nie zastosował tego przepisu, zatem nie mógł go naruszyć. Podstawą rozstrzygnięcia organu odwoławczego był art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.