Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 629/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1,  art. 6,  art. 4 ust. 1 pkt 5,  art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1, 2, 3,  art. 13 ust. 1,  art. 16 ust. 1,  ust. 3 pkt 2,  art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 176
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Adam Lipiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w [...] na bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2015 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] (dalej również jako: "Fundacja"), powołując art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", zwróciła się do Polskiego Związku Alpinizmu z siedzibą w [...] (dalej również jako: "PZA") za pośrednictwem poczty elektronicznej z wnioskiem o następującej treści:

"1) proszę o udostępnienie kopii sprawozdania z przeprowadzonego w dniach [...] – [...] kwietnia 2009 r. przez Komisję Taternictwa Jaskiniowego PZA kursu ekiperskiego w trakcie którego osadzono kilkadziesiąt ringów na drogach wspinaczkowych L. i S.,

2) na jakich skałach i jakich drogach wspinaczkowych osadzono nowe ringi w trakcie ww. kursu ekiperskiego; proszę o podanie ilości ringów osadzonych na każdej z tych dróg wspinaczkowych,

3) z jakich środków zostały zakupione materiały szkoleniowe (kleje i ringi) użyte w trakcie kursu ekiperskiego,

4) proszę o udostępnienie kopii faktur dokumentujących zakupienie ww. materiałów szkoleniowych,

5) jakie wynagrodzenie otrzymały osoby stanowiące kadrę szkoleniową na kursie (A.C. oraz W. P.); proszę o udostępnienie kopii dokumentów potwierdzających wydatki związane z tymi wynagrodzeniami (rachunki, faktury, delegacje służbowe itp.)".

Fundacja zwróciła się o przesłanie ww. danych w formie elektronicznej na podany adres e-mail lub wskazanie dokładnej lokalizacji ww. informacji w internecie (adres www). W razie odmowy udzielenia ww. informacji Fundacja wniosła o wydanie decyzji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W dniu [...] września 2015 r. Polski Związek Alpinizmu poinformował Fundację, że nie posiada dokumentów wskazanych we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. Jednocześnie nadmienił, iż prywatne działania członków klubów zrzeszonych w PZA nie są objęte dostępem do informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Fundacja [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu wobec nieudostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wnosząc o:

1) zobowiązanie PZA do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z ww. wnioskiem,

2) stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", że bezczynność PZA miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie PZA na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości maksymalnej określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznanie od PZA na rzecz skarżącej Fundacji sumy pieniężnej do wysokości 1000 zł,

4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Fundacja wskazała, że do dnia wniesienia skargi nie został wykonany wniosek o udostępnienie informacji publicznej, bowiem wiadomość przesłana przez PZA w dniu [...] września 2015 r. nie zawierała informacji, o których udostępnienie wnioskowała skarżąca, a nadto nie była związana z ww. wnioskiem.

Następnie skarżąca Fundacja wskazała, że PZA jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, bowiem:

- dysponuje majątkiem publicznym w postaci dotacji udzielanych przez Ministerstwo Sportu i Turystyki (w 2009 r. w łącznej kwocie 1.141.100 zł) oraz realizuje zadania publiczne zlecane przez resort sportu,

- dysponuje majątkiem publicznym w postaci środków pochodzących z odpisów 1% od podatku dochodowego przekazywanych przez Fundację [...] (w 2009 r. w łącznej kwocie 130,687 zł),

- działa w oparciu o indywidualną decyzję ministra właściwego do spraw kultury fizycznej zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r., poz. 176 ze zm.), przy czym ustawodawca zagwarantował PZA monopolistyczną właściwość w określonej dziedzinie sportu,

- prowadzi działania związane z zagospodarowaniem przestrzeni publicznej oraz dotyczące bezpieczeństwa publicznego jakimi są szkolenia ekiperskie i projekty ekiperskie, polegające na osadzaniu (montowaniu) na drogach wspinaczkowych stałych punktów asekuracyjnych (ringów, stanowisk zjazdowych); działania te są prowadzone na naturalnych skałkach zlokalizowanych na terenach ogólnie dostępnych a więc publicznych (m.in. na terenie lasów państwowych).

Powyższe dane potwierdzają załączone do skargi: informacje otrzymane z Ministerstwa Sportu i Turystyki oraz Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej - Sport Wszystkich Dzieci na temat wysokości środków finansowych przekazanych do PZA w latach 2008 - 2015, zestawienie tabelaryczne środków publicznych przekazanych przez Fundację [...] w latach 2008 - 2015, artykuł prasowy pt. "Kurs ekiperski dla grotołazów" z periodyku "Jaskinie" (nr 1/54 styczeń - marzec 2009, str. 8).

Skarżąca Fundacja wskazała, że w niniejszej sprawie zakres wniosku dotyczył informacji publicznych, którymi dysponuje PZA. Wnioskowane dokumenty i informacje są związane z przeprowadzonym przez PZA szkoleniem (kursem) ekiperskim dla grotołazów, który został zrealizowany w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej tego podmiotu przez Komisję Taternictwa Jaskiniowego PZA. Szkolenie było współfinansowane przez Ministerstwo Sportu i Turystyki ze środków publicznych kwotą 3.300 zł, co jednoznacznie wynika ze złożonego sprawozdania z realizacji przedsięwzięcia "Przygotowanie do Mistrzostw Europy i Świata w dyscyplinach nieolimpijskich" zgodnie z umową nr [...] z dnia [...] lutego 2009r. Potwierdza to załączona do skargi kopia rozliczenia rzeczowo - finansowego kosztów jednostkowego działania (załącznik nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r.) złożonego przez PZA w ramach dokumentacji sprawozdawczej do Ministerstwa.

W odpowiedzi na skargę Polski Związek Alpinizmu wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w dniu [...] września 2015 r. poinformował Fundację za pośrednictwem poczty elektronicznej, że nie posiada dokumentów wskazanych we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. Dodatkowo zauważył, że prywatne działania członków klubu zrzeszonych w PZA nie są objęte dostępem do informacji publicznej.

Z powyższego wynika, że PZA nie pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzenia ww. wniosku. Udzielił bowiem odpowiedzi na ten wniosek wskazując, że nie znajduje się w posiadaniu dokumentów, o które zwróciła się Fundacja. Pomimo tego Fundacja zdecydowała się wnieść skargę na bezczynność powołując się na dokumentację uzyskaną z Ministerstwa Sportu i Turystyki. Z dokumentacji tej wynika, że ze środków pochodzących z dofinansowania działania przygotowania do Mistrzostw Europy i Świata w dyscyplinach nieolimpijskich (umowa nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r.) na zadanie "[...]" wydatkowano kwotę 3.300 zł na wyżywienie i zakwaterowanie.

PZA ponownie wskazał, że nie dysponuje sprawozdaniem z imprezy, o której mowa w przedłożonym przez stronę skarżącą rozliczeniu rzeczowo-finansowym, więc nie jest w stanie potwierdzić, czy rzeczywiście sprawozdanie to odnosi się do imprezy, której dotyczą pytania skarżącego zawarte w e-mailu z dnia [...] lipca 2015 r. Faktem jest natomiast, że w załączonym rozliczeniu rzeczowo-finansowym wskazano, iż środki z dotacji z Ministerstwa przeznaczone były wyłącznie na zakwaterowanie i wyżywienie. Już sam ten dokument potwierdza, że z tytułu nie zakupywał sprzętu, ani też nie zlecał jakichkolwiek innych usług szkoleniowych innym podmiotom gospodarczym lub osobom prowadzącym działalność gospodarczą, które byłyby finansowane ze środków publicznych.

Ponadto PZA wskazał, że pytania strony skarżącej dotyczą bardzo dawnego okresu - sprzed 7 lat, zaś najdłuższe terminy przechowywania dokumentów księgowych, o których mowa w art. 74 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r., poz. 1047 ze zm.) wynosi 5 lat. PZA nie przechowuje, ani nie zleca archiwizacji księgowej przez okresy dłuższe aniżeli wynikałoby to z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Nie może zatem dziwić brak posiadania przez PZA dokumentacji, o której mowa we wniosku.

Niezależnie od powyższego, PZA wskazał, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają zastosowanie nie do całej działalności PZA, a tylko do tej, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych finansowanych ze środków publicznych. Jakkolwiek bowiem PZA jest podmiotem wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., nie jest jednak podmiotem zobowiązanym do udostępnienia w trybie ww. ustawy wszelkich informacji dotyczących wszystkich aspektów działalności PZA. Nie wszystkie bowiem informacje generowane w ramach działalności PZA stanowią informacje publiczne w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek udostępniania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej dotyczy tylko tych danych, które wiązałyby się z wykonywaniem przez PZA zadań publicznych (wynikających z ustawy albo powierzonych PZA do wykonania na podstawie stosownej umowy z organem administracji publicznej), przy jednoczesnym dysponowaniu majątkiem publicznym. Informacje powstałe w związku z pozostałą działalnością PZA nie stanowią informacji publicznej i nie są objęte reżimem ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W piśmie procesowym z dnia 13 października 2016 r. skarżąca Fundacja podtrzymała zarzuty i wnioski skargi.

Nadto zaznaczyła, iż nie można uznać, że PZA nie pozostaje w bezczynności wobec wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. w sytuacji, gdy brak jest związku pomiędzy treścią wiadomości e-mail z dnia [...] września 2016 r. a przedmiotem tego wniosku. PZA nie udostępniła informacji publicznych wskazanych w punktach 2, 3 i 5, a także nie przesłała kopii dokumentów zawierających informacje wskazane w punktach 1 i 4 wniosku.

Fundacja podniosła również, że PZA nie stwierdził jednoznacznie, czy posiada wnioskowane informacje publiczne, czy też nie, a także - jeśli ich nie posiada - jaka jest przyczyna takiego stanu rzeczy. Dywagacje na temat ustawowego (wynikającego z ustawy o rachunkowości) czasu przechowywania dokumentów nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy i nie są związane z przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Strona skarżąca nie pytała bowiem "jaki jest czas przechowywania dokumentacji księgowej PZA?". Nie ulega natomiast wątpliwości, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku brakowania (niszczenia) jakichkolwiek dokumentów przez polski związek sportowy, niezbędne byłoby przeprowadzenie właściwej procedury, w ramach której określony zostałby zakres i standardy procesu brakowania. Wynika to m.in. z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.) oraz ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1506 ze zm.).

Skarżąca Fundacja, powołując przepisy ww. ustaw, stwierdziła, że PZA powinien być w posiadaniu informacji publicznych objętych przedmiotowym wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r., a w razie ich nieposiadania powinien wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy.

W dalszej części ww. pisma procesowego Fundacja przytoczyła obszerne fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, w tym dotyczących rozstrzygnięć w sprawach ze skarg na bezczynność PZA w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona ma prawo kwestionowania bezczynności podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji w przypadku, gdy uznaje, iż żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie u.d.i.p. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynność organu w zakresie informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1049/12; publ. j.w.). Przy czym o bezczynności podmiotu zobowiązanego na gruncie przepisów u.d.i.p., można mówić wówczas, gdy nie podejmuje on stosownej czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu żądanej informacji publicznej, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie informuje - w formie zwykłego pisma - że nie posiada żądanej informacji publicznej, ewentualnie, że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji. Podkreślić przy tym należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej znajduje zastosowanie wówczas, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu.

W gruncie ww. przepisów w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższania świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 2782/15; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Podkreślenia wymaga, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.

Polski związek sportowy - jakim jest Polski Związek Alpinizmu – tworzony jest, jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r., poz. 176 ze zm.), w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie. Utworzenie polskiego związku sportowego wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej (ust. 2). W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do polskiego związku sportowego stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm. (ust. 3).

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, polski związek sportowy ma wyłączne prawo do: (1) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie; (2) ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek z wyjątkiem reguł dyscyplinarnych dotyczących dopingu w sporcie; (3) powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy; (4) reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy, nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej, m. in. przez kontrolę polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 2), której zakresem objęta jest działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz postanowieniami statutu, który wraz ze zmianami zatwierdza w drodze decyzji minister właściwy do spraw kultury fizycznej (ust. 4).

Stosownie natomiast do treści art. 29 ust. 1 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej może dofinansowywać uprawianie lub organizowanie sportu oraz jego promocję. Tenże minister, w myśl art. 29 ust. 7 ww. ustawy, w zakresie dofinansowania zadań związanych z przygotowaniem kadry narodowej do udziału w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych, mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy, może zlecać polskim związkom sportowym, Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu i Polskiemu Komitetowi Paraolimpijskiemu realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 1118 ze zm.). Przepisy art. 47 i art. 151 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.) stosuje się odpowiednio.

Polski Związek Alpinizmu jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., bowiem dysponuje środkami publicznymi i wykonuje zadania z udziałem środków publicznych. Jednakże postanowienia ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w stosunku do PZA tylko wówczas, gdy wnioskowane informacje dotyczą działań podejmowanych w ramach wykonywania tychże zadań publicznych, a więc dotyczących spraw publicznych (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1455/13, publ.: j.w.).

Zaznaczenia wymaga, iż PZA nie kwestionował faktu, że realizuje zadania publiczne i otrzymuje dofinansowanie na realizację zadań szkoleniowych związanych z przygotowaniem do mistrzostw Europy i Świata w dyscyplinach nieolimpijskich. Stanowisko to znajduje uzasadnienie w postanowieniach tekstu jednolitego Statutu Polskiego Związku Alpinizmu. Zgodnie bowiem z Rozdziałem 2 Statutu, celem PZA jest rozwijanie polskiego alpinizmu, przez który rozumie się wszelkie sporty wymagające umiejętności wspinaczkowych (§ 6). Zgodnie natomiast z § 7 Statutu, PZA realizuje swoje cele m.in. poprzez: prowadzenie działalności szkoleniowej dla członków organizacji zrzeszonych w PZA, propagowanie i popularyzowanie alpinizmu, współpracę z placówkami naukowymi na polu zagadnień związanych z problematyką górską i sportową, współdziałanie z instytucjami oraz organizacjami zainteresowanymi sprawami alpinizmu, popieranie i ułatwianie działalności alpinistycznej w kraju i za granicą w szczególności działalności sportowej, treningowej, szkoleniowej, eksploracyjno-dokumentacyjnej (...).

Skoro zatem PZA w ramach swojej działalności wykonuje zadania o charakterze publicznym, to obowiązany jest udzielać informacji publicznej, a więc takiej, która dotyczy wykonywania zadań zleconych lub finansowanych (nawet częściowo) ze środków publicznych.

Jeśli więc przeprowadzony przez Komisję Taternictwa Jaskiniowego PZA w dniach [..] – [...] kwietnia 2009 r. kurs ekiperski był dofinansowany ze środków publicznych, to informacje na temat tego kursu, w szczególności na temat wydatkowania środków publicznych w ramach realizacji tego kursu, posiadają walor informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że w odpowiedzi na wniosek informacyjny z dnia [...] lipca 2015r. PZA poinformował Fundację, że nie posiada dokumentów wskazanych w tymże wniosku. Potwierdził to dodatkowo w odpowiedzi na skargę podnosząc, że informacje objęte wnioskiem dotyczą bardzo dawnego okresu - sprzed 7 lat, a zatem nie może dziwić brak posiadania przez PZA dokumentacji, o której mowa we wniosku skarżącej Fundacji.

Jednocześnie w odpowiedzi na skargę PZA zaznaczył, iż z uwagi na to, że nie dysponuje sprawozdaniem z imprezy, o której mowa w rozliczeniu rzeczowo-finansowym załączonym do skargi (umowa nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., zadanie: [...]), nie jest w stanie potwierdzić, czy w istocie dokument ten odnosi się do kursu ekiperskiego, którego dotyczą pytania skarżącej Fundacji zawarte we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. Nadto PZA słusznie zwrócił uwagę, że z ww. rozliczenia wynika, iż dofinansowanie ze środków uzyskanych z Ministerstwa Sportu i Turystyki zostało w ramach tego zadania przeznaczone wyłącznie na zakwaterowanie i wyżywienie (w kwocie 3.300 zł). Nie obejmowało natomiast zakupu sprzętu lub materiałów, świadczenia usług szkoleniowych czy wynagrodzeń.

Zaznaczyć należy, że z treści wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. wynika, że skarżąca Fundacja żądała przekazania określonych dokumentów, tj. sprawozdania z kursu ekiperskiego, faktur, rachunków czy delegacji służbowych, a także udzielenia odpowiedzi na pytania, które wymagały pozyskania danych z ww. dokumentów. Niewątpliwe bowiem informacji o tym, na jakich skałach i drogach wspinaczkowych oraz w jakich ilościach osadzono ringi, a także o tym, z jakich środków zakupiono materiały szkoleniowe (kleje, ringi), można udzielić na podstawie dokumentów dotyczących tego kursu, w szczególności na podstawie sprawozdania, czy dokumentów finansowych (faktur, rachunków). Podobnie informacja o wynagrodzeniu kadry szkoleniowej mogłaby zostać udzielona w oparciu o dokumenty odnoszące się do tego rodzaju wydatków, jeśli pochodziłyby ze środków publicznych. Jeżeli jednak, jak wynika z odpowiedzi z dnia [...] września 2015 r., PZA nie posiadał dokumentów wskazanych we wniosku, nie mógł ich udostępnić, a nadto nie mógł udzielić odpowiedzi na zadane pytania w oparciu o te dokumenty.

Odnosząc się przy tym do uwag skarżącej Fundacji zawartych w piśmie procesowym z dnia 13 października 2016 r. odnośnie obowiązków PZA wynikających z ustawy o ochronie danych osobowych, ustawy o rachunkowości, czy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, zaznaczyć należy, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie nie są działania PZA podejmowane w oparciu o przepisy ww. ustaw, lecz zasadność skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jak stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w sytuacji gdy adresat wniosku dysponuje wnioskowaną informacją publiczną - udostępnia ją bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udzielenie informacji publicznej, o czym była już mowa powyżej, jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

Udostępnienie informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom przewidzianym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zatem w sytuacji uznania, że udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wyłączających dostęp do informacji publicznej, adresat wniosku powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta - stosownie do art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej.

W sytuacji natomiast, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji publicznej, powinien powiadomić o tym wnioskodawcę w formie "zwykłego" pisma, czy - jak w sprawie niniejszej - choćby za pośrednictwem poczty elektronicznej.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której podmiot określony w art. 4 u.d.i.p., po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie reaguje na niego w żaden sposób uzewnętrzniony wnioskodawcy. Nawet jeśli taki podmiot nie posiada żądanej informacji publicznej, powinien poinformować o tym wnioskodawcę - choćby w najprostszy sposób - uwalniając się tym samym od zarzutu bezczynności. Niedopuszczalne jest zaś jedynie pozostawienie wniosku w aktach bez rozpoznania bądź przekazanie go do rozpoznania innemu podmiotowi bez zawiadomienia o tym wnioskodawcy. Z przepisu art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika uprawnienie procesowe wnioskodawcy do uzyskania od podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wiadomości o tym, że adresat wniosku nie posiada żądanej informacji i o ewentualnym przekazaniu wniosku do podmiotu właściwego. Dopiero bowiem dopełnienie tego obowiązku zwalnia adresata wniosku od zarzutu bezczynności, kończąc swoiste postępowanie przed nim z wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2014r., sygn. akt I OSK 444/14; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1237/15; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie - o czy była już mowa powyżej - pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. PZA poinformował Fundację, że nie posiada dokumentów wskazanych we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. Dodatkowo wzmiankował - co nie ma istotnego znaczenia dla oceny niniejszej sprawy - że prywatne działania członków klubów zrzeszonych w PZA nie są objęte dostępem do informacji publicznej. Brak posiadania dokumentacji objętej wnioskiem informacyjnym PZA potwierdził następnie w odpowiedzi na skargę. PZA nie mógł zatem udostępnić żądanych dokumentów, ani udzielić odpowiedzi na pytania w oparciu o dane zawarte w tych dokumentach skoro ich nie posiadał. Zatem, odpowiadając na wniosek przed wniesieniem skargi na bezczynność i informując o braku dokumentów, PZA zrealizował obowiązek procesowy warunkujący zwolnienie z zarzutu bezczynności na podstawie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia skargi i zobowiązania PZA do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. - w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - o co wnosiła skarżąca Fundacja. Zaistniała natomiast przesłanka do oddalenia skargi.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, tylko w razie uwzględnienia skargi - co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Stąd, Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku PZA zawartego w odpowiedzi na skargę o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.