Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 110/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 5
journal: Dz.U. 2000 nr 50 poz 601
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi A.S. – Biura Podróży na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji i zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Komendanta Oddziału Straży Granicznej na rzecz skarżącego kwotę 690,- zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt złotych )tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Komendant Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia "[...]", po rozpatrzeniu odwołania A.S. "[...]" od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia "[...]" na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:

W dniu 4 lipca 2007 r. do odprawy granicznej na wyjazd z Polski w drogowym przejściu granicznym "[...]" zgłosił się Z.S. kierowca autobusu "[...]", reprezentujący firmę "[...]" A.S. "[...]". Pojazdem tym wykonywano międzynarodowy zarobkowy przewóz osób na podstawie okazanej do kontroli licencji NR "[...]", oraz wypisu Nr- "[...]" z zezwolenia Nr-"[...]" na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji O. - S. Posiadaczem wskazanym w w/w zezwoleniu oraz licencji było Biuro "[...]" Sp. z o.o. "[...]". Kierowca na żądanie funkcjonariusza Straży Granicznej na potwierdzenie uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, przedstawił do kontroli odcinek kontrolny miesięcznej karty opłaty drogowej, w którym rubryka "numer rejestracyjny" była nie wypełniona.

Decyzją z "[...]" organ I instancji nałożył na przewoźnika Biuro "[...]" Sp. z.o.o. karę pieniężną w kwocie 1.000zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Od decyzji z dnia "[...]" odwołanie złożyło Biuro "[...]" Sp. z o.o. wskazując, iż autokar, którym wykonywano przewóz w dniu 4 lipca 2007r. nie należy do Spółki lecz do innego przewoźnika A.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]".

Decyzja z dnia 3 "[...]" została uchylona przez Komendanta Oddziału Straży Granicznej z uwagi na nałożenie kary na niewłaściwy podmiot, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Rozpoznając sprawę ponownie Komendant Placówki Straży Granicznej decyzją z dnia "[...]" nałożył na przewoźnika A.S. "[...]" karę pieniężną w kwocie 15.000zł za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek i za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia na podstawie art. 93 ust.1, art. 92 ust. 4, wyszczególnienie naruszeń Lp. 4.3 , Lp. 1.1 i Lp. 2.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2007r Nr 125, poz. 874 ze zm.).

W dniu 17 grudnia 2007 r. do Placówki Straży Granicznej, wpłynęło odwołanie od decyzji o nałożeniu kary, w którym A.S. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Zdaniem odwołującego się z protokołu kontroli wynika, iż podczas kontroli jedynym kontrolowanym dokumentem była karta opłaty za przejazd po drogach krajowych, a przedmiotowa decyzja dotyczy również nałożenia kar z powodu braku licencji oraz zezwolenia. W takim przypadku zasadnym jest twierdzenie, iż powyższe naruszenia zostały stwierdzone bez dostatecznej podstawy, w tym przede wszystkim bez sporządzenia protokołu kontroli. Odwołujący się podniósł, iż posiadał licencję nr "[...]" na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem, która ważna jest od dnia 22 czerwca 2007r. do 22 czerwca 2012r. Wobec tego w dniu kontroli tj. 4 lipca 2007r. odwołujący się posiadał wymaganą licencję. Fakt późniejszego jej doręczenia przez właściwy organ przewoźnikowi nie uzasadnia nałożenia kary za brak licencji. Odwołujący się wyjaśnił również, iż zgodnie z § 1 umowy o zarządzanie z dnia 22 grudnia 2006r Biuro "[...]" Sp. z o.o. powierzyło dla "[...]" A.S. obowiązki związane z kierowaniem, planowaniem rozwoju oraz bieżącym zarządzaniem spółką i jej pracownikami na okres od 1 stycznia 2007r do 31 grudnia 2007r. oraz upoważniło zarządcę do podejmowania w jej imieniu decyzji niezbędnych do osiągania celów spółki, a w szczególności bieżącego zarządzania posiadanymi autokarami. Zdaniem strony wynika z tego, iż zarządca jest uprawniony do dysponowania zezwoleniem "[...]", jak również do posiadania pieczątki firmowej i wypisu z licencji. Strona dalej wyjaśnia, iż działając w ramach obowiązującej umowy i wykonując obowiązki powierzone przez Biuro "[...]" Sp. z o.o. zarządca zlecił jednorazowy wyjazd na dzień 4 lipca 2007r. na trasie relacji O - S. Z przepisów art. 5 prawa przewozowego wynika, że dopuszczalne jest bez ograniczeń powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi, a przekazanie zezwolenia przewoźnikowi wykonującemu przewóz na podstawie tego artykułu nie jest odstąpieniem zezwolenia osobie trzeciej skutkującym zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym cofnięciem zezwolenia. Odwołujący się podniósł ponadto, iż przedmiotowa decyzja została oparta na protokole, w którym jako podmiot kontrolowany wskazano przedsiębiorstwo "[...]" a więc zdaniem strony nie chodziło tu o odwołującego się. A.S. zarzucił ponadto, iż organ I instancji wydając ponownie decyzję naruszył art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa).

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Komendant Oddziału Straży Granicznej zważył, co następuje:

Organ odwoławczy odnosząc się do argumentacji odwołania dotyczącej skontrolowania jedynie karty opłaty drogowej, podczas, gdy karę nałożono z powodu braku licencji i zezwolenia wskazał, iż pomimo braku zaznaczenia w protokole kontroli ostatnio wymienionych dokumentów organ I instancji wykonał ich kserokopie. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż pozwala to na przyjęcie, iż były one przedmiotem kontroli, a sam brak zaznaczenia w protokole kontroli, iż dokumenty te były kontrolowane nie wyklucza nałożenia kary za brak ich posiadania. Komendant wskazał, iż decyzję o nałożeniu kary wydaje się na podstawie całego materiału dowodowego nie zaś jedynie protokołu kontroli. Fakt, iż podmiot dokonujący w dniu kontroli przewozu osób wykonuje transport drogowy osób bez wymaganej licencji i bez wymaganego zezwolenia został poznany przez organ I instancji dopiero w toku prowadzonego postępowania przed organem II instancji w wyniku złożonego odwołania przez przedsiębiorcę Biuro "[...]" Sp. z o.o. Wówczas bowiem okazało się, że przedsiębiorcą dokonującym przewozu osób w dniu 4 lipca 2007r. jest A.S. "[...]" i w związku z tym faktem organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Komendant Wojewódzki argumentował dalej, iż nie zgadza się z twierdzeniem, że w sprawie został naruszony art. 139 kpa, gdyż przepis ten nie ma zastosowania do decyzji organu pierwszej instancji wydanej w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Organ II instancji odnosząc się do twierdzeń odwołującego się, iż w protokole kontroli wskazano innego przewoźnika, wyjaśnił, że faktycznie w protokole organ I instancji błędnie określił przedsiębiorcę dokonującego przewozu. Jednak organ ten dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej polegającej na zmianie błędnie wskazanego podmiotu w protokole kontroli. Komendant argumentował, iż protokół kontroli zawiera również poza określeniem przedsiębiorcy dane dotyczące pojazdu, którym był dokonywany przewóz oraz dane kierującego. Z ustaleń tych wynika, iż przewóz dokonywany był pojazdem należącym do odwołującego się. Organ argumentował dalej, iż w trakcie kontroli kierowca okazał wypis z licencji jak i wypis z zezwolenia wydane na Biuro "[...]" Sp. z o.o. "[...]" w związku z tym okoliczności stanu faktycznego znane organowi w dniu kontroli wskazywały na to, że przedsiębiorcą dokonującym przewozu jest właśnie podmiot określony w protokole kontroli, dopiero w toku prowadzonego postępowania odwoławczego okazało się, że podmiotem dokonującym w dniu 4 lipca 2007r. przewozu osób przez przejście graniczne "[...]" i kontrolowanym przez funkcjonariuszy jest przedsiębiorca posiadający zbliżoną nazwę - A.S. "[...]"

Komendant Wojewódzki wskazał, iż należy oddalić zarzut odwołującego się, który nie zgadza się z ustaleniami organu I instancji dotyczącymi tego, że strona w dniu 4 lipca 2007r. wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji oraz nie zgadza się również z faktem, iż licencja jest wiążąca dopiero od dnia skutecznego jej doręczenia. Strona wnosi, iż posiada licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem, która ważna jest od dnia 22 czerwca 2007r. do 22 czerwca 2012r . Zdaniem organu decyzja niedoręczona stronie, a znajdująca się w aktach organu nie wywołuje skutku prawnego, aż do czasu doręczenia jej stronie. Od tej daty decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Stronie natomiast doręczono licencje w dniu 23 lipca 2007r A więc w dniu kontroli przedsiębiorca nie posiadał jeszcze licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem, bowiem od daty doręczenia zarówno organ administracyjny jak i strona są związani decyzją lub postanowieniem i dopiero z chwilą doręczenia decyzja administracyjna wywiera skutki prawne. Od skuteczności doręczenia zależą uprawnienia procesowe, ale również uprawnienia materialno - prawne stron i innych uczestników postępowania.

Komendant Wojewódzki wyjaśnił, iż w jego ocenie odwołujący się nie był podmiotem uprawnionym do posługiwania się zezwoleniem udzielonym dla przedsiębiorcy Biuro "[...]" Sp. z o.o. Organ II instancji za niesłuszne uznał twierdzenie strony, iż zgodnie z umową o zarządzanie z dnia 22 grudnia 2006r. strona wykonując obowiązki powierzone jej tą umową mogła zlecić jednorazowy wyjazd na dzień 4 lipca 2007r. w relacji O. - S. Dowodem na potwierdzenie tej tezy jest zawarte w materiale dowodowym nadesłane na piśmie w dniu 14 września 2007r. oświadczenie Prezesa Biura "[...]" Sp. z o.o. "[...]", iż od dnia 1 lipca 2007r. Biuro "[...]" Sp. z o.o. nie korzystało z autokaru "[...]" i że w/w autobus w dniu 30 maja 2007r. został sprzedany przedsiębiorcy A.S. "[...]". Również z przedłożonego dnia 4 września 2007r. w czasie zapoznawania się z aktami sprawy przez "[...]" Prezesa Biura "[...]" Sp. z o.o. aktu notarialnego sporządzonego w dniu 29 czerwca 2007r. wynika, iż z chwilą podpisania aktu notarialnego dochodzi do sprzedaży posiadanych przez A.S. "[...]" 100 udziałów Biura "[...]" Sp. z o.o. i A.S. przestaje być wspólnikiem tej spółki. Również z § 5 ust 1 wynika, iż z chwilą podpisania Aktu notarialnego A.S., jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, przejmuje prowadzenie m.in. linii autobusowej dotychczas prowadzonej przez Biuro "[...]" Sp. z o.o. na trasie O. S.. Organ II instancji uznał, iż niedozwolone było korzystanie z wymienionego wypisu z zezwolenia, z uwagi na zmiany jakie zaszły w spółce po sprzedaży przez A.S. swoich udziałów, jak również to, iż w akcie notarialnym nie ma mowy o możliwości korzystania z zezwolenia przez A.S. Ponadto świadek P.I. w swoich zeznaniach podkreśla, że A.S. po sprzedaży udziałów miał prowadzić działalność związaną z przewozem osób na w/w linii na własny rachunek i własne ryzyko. Organ II instancji nie zanegował wnoszonych przez stronę w odwołaniu uregulowań prawnych związanych z tym, iż dopuszczalne jest bez ograniczeń powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi, a przekazanie zezwolenia przewoźnikowi wykonującemu przewóz na podstawie art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000r. Nr 50 poz. 601 ze zm.) nie jest odstąpieniem zezwolenia osobie trzeciej skutkującym cofnięciem zezwolenia (art.24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym). Jednak zdaniem organu II instancji nie ma podstaw do zastosowania uregulowań tego artykułu do zaistniałej sytuacji z uwagi na to, iż po dokonanych w spółce zmianach i sprzedaży udziałów spółki przez A.S. od dnia 29 czerwca 2007r. nie był on już wspólnikiem, a tym bardziej zarządcą spółki Biuro "[...]" sp. z o.o. Również z pisma Prezesa Biura "[...]" Sp. z o.o. "[...]" z dnia 27 września 2007r. do Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego wynika, iż Biuro "[...]" Sp. z o.o. "[...]" od dnia 1 lipca 2007r. nie wykonuje przewozów pasażerów na linii: O.- S. – O. ( zezwolenie Nr "[...]" z dn. 30 maja 2007r.) i nie przewiduje ponownego uruchomienia powyższego połączenia. Zdaniem organu II instancji skoro Biuro "[...]" Spółka z o.o. zaprzestało realizowania przewozów na tej linii bezprawnym działaniem było działanie A.S., jako zarządcy Biura "[...]" Spółka z o.o. w postaci zlecenia takiego przewozu. Z uwagi na zaprzestanie przez Biuro "[...]" Spółka z o.o. realizowania przewozów na tej linii niemożliwym było zlecenie tego rodzaju przewozu przez kogokolwiek przedsiębiorcy "[...]" A.S. Z przeprowadzonego postępowania wynika niezbicie, że przewóz osób w dniu 4 lipca 2007r wykonywany był przez przedsiębiorcę A.S. "[...]" i nie był to przewóz osób powierzony temu przedsiębiorcy przez Biuro "[...]" Sp. z o.o., w związku z tym wykonywał on transport drogowy osób bez wymaganej licencji i bez wymaganego zezwolenia.

W skardze skierowanej do Sądu A.S. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7 kpa oraz art. 79 § 2 wyrażające się w błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż Skarżący nie był uprawniony do zlecenia jednorazowego wyjazdu na linii O. – S.. Podnosząc, iż umowa z dnia 22 grudnia 2006 r. zawarta pomiędzy Biurem "[...]" sp. zoo, a skarżącym, upoważniała skarżącego do bieżącego zarządzania Spółką od dnia 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r., w tym "do bieżącego zarządzania posiadanymi autokarami oraz maksymalnego wykorzystania posiadanych zezwoleń liniowych" ( § 2 umowy). Skarżący przedstawił dowody na obowiązywanie umowy pomiędzy stronami. Wskazał, iż Zarząd Spółki pozostawił zezwolenie do dyspozycji A.S. jako zarządcy spółki w celu praktycznej realizacji przewozu na przedmiotowej linii, oraz jako przedsiębiorcy, który zgodnie z wolą stron umowy sprzedaży udziałów, docelowo in spe miał uzyskać pozwolenie na wykonywanie przewozów na tej linii. Poza tym fakt dokonywania przewozów przez Skarżącego na podstawie zezwolenia należącego do Biura "[...]" sp. zoo na linii O. – S. był znany Spółce z uwagi na to, iż autokar nabyty przez skarżącego ("[...]") jaki i pozostałe autokary należące do spółki korzystają z jednej bazy "[...]". Ponadto P.I. nie poinformował Skarżącego, iż formalnie zaprzestał wykonywania przewozów na linii O. - S. Wątpliwości budzi również to, iż Prezes spółki zawiadomił Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego o tym fakcie dopiero pismem z dnia 27 września 2007 r. oraz, iż mimo braku woli wykonywania przez spółkę przewozów na przedmiotowej linii, pozostawił stosowne zezwolenie w ręku i do dyspozycji skarżącego. Z przepisów wynika, że dopuszczalne jest bez ograniczeń powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi (art. 5 prawa przewozowego), a przekazanie zezwolenia przewoźnikowi wykonującemu przewóz na podstawie art. 5 prawa przewozowego nie jest odstąpieniem zezwolenia osobie trzeciej skutkującym cofnięciem zezwolenia (art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym). Wobec tego, iż przewóz wykonywany w dniu 4 lipca 2007 r. był przewozem powierzonym przez uprawnionego do jego wykonywania (firmę Biuro "[...]" sp. zoo, w imieniu której działał Zarządca) innemu przewoźnikowi ("[...]" A.S.) należy uznać, że był on dopuszczalny i zgodny z prawem.

Dalej skarżący zarzucił naruszenie art. 7 kpa polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego wyrażające się w przyjęciu, iż nie posiadał w dniu 4 lipca 2007 r. licencji na wykonywanie transportu drogowego. Wskazał, iż A.S. "[...]" posiada licencje na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem, która ważna jest od dnia 22 czerwca 2007 r. do 22 czerwca 2012 r. Przedmiotowa kontrola miała miejsce w dniu 4 lipca 2007 r. co oznacza, że w tym czasie kontrolowany przedsiębiorca posiadał wymaganą licencję, a chwila skutecznego doręczenia decyzji nie ma znaczenia w kontekście posiadania samego uprawnienia do wykonywania przewozu. Wobec tego, iż na licencji widnieje data jej obowiązywania nie jest zasadne powoływanie się przez organ administracji na datę doręczenia decyzji, a w związku z powyższym nałożenie kary w wysokości 8.000 zł jest zupełnie bezpodstawne.

W skardze zarzucono także naruszenie art. 7 kpa w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 19, poz. 153) wyrażające się w przyjęciu, iż przedmiotem kontroli było posiadanie zezwolenia oraz licencji na wykonywanie przewozu, mimo, iż z protokołu kontroli wynika, iż przedmiotem kontroli była karta opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podstawą wydania przedmiotowej decyzji jest art. 93 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz ustalenia protokołu kontroli nr "[...]" z dnia 4 lipca 2007r. Natomiast z protokołu tego wynika, iż podczas kontroli jedynie skontrolowanymi dokumentami była karta opłaty za przejazd po drogach krajowych, a przedmiotowa decyzja dotyczy również nałożenia kar z powodu braku licencji oraz zezwolenia, a zgodnie z § 10 ust.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego, jeżeli podczas przeprowadzania kontroli stwierdzono co najmniej jedną nieprawidłowość uzasadniającą nałożenie kary pieniężnej, sporządza się protokół kontroli, a następnie decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Wobec tego zasadne jest – zdaniem skarżącego - twierdzenie, iż powyższe naruszenia zostały stwierdzone bez dostatecznej podstawy, w tym przede wszystkim bez sporządzenia protokołu kontroli, co podważa w ogóle fakt przeprowadzenia kontroli w przedmiocie objętym decyzją.

Skarżący zarzucił także naruszenie art. 138 § 1 kpa wyrażające się w wydaniu w dniu "[...]" decyzji nr "[...]" przez Komendanta Oddziału Straży Granicznej o uchyleniu decyzji nr "[...]" Komendanta Placówki Straży Granicznej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania mimo, iż zachodziła podstawa do umorzenia postępowania z uwagi na to, iż decyzja została wydana wobec innego podmiotu - Spółki "[...]" Sp. z o.o. "[...]". Pomimo braku umorzenia postępowania kontynuowano postępowanie administracyjne, które zostało zakończone zaskarżoną decyzją, czyli w stosunku do innego podmiotu niż ten, który był uznany za stronę postępowania.

W odpowiedzi na skargę Komendant Oddziału Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W sprawie niniejszej zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji choć nie wszystkie argumenty skargi zostały przez Sąd podzielone. Akta administracyjne wskazują, iż na skarżącego została nałożona kara pieniężna z trzech różnych tytułów. Po pierwsze, za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Po drugie, za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Po trzecie, za wykonywanie przewozu z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych.

Przepis art. 87 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nakłada na kierowcę pojazdu samochodowego obowiązek posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumentów określonych w ustawie, między innymi wypisu z licencji, karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a przy wykonywaniu przewozów regularnych odpowiedniego zezwolenia. W czasie kontroli granicznej w dniu 4 lipca 2007 roku kierowca pojazdu, stanowiącego własność przewoźnika, na którego nałożono karę pieniężną, przedstawił do kontroli wypis z zezwolenia Nr-"[...]" na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym udzielonego dla Biura "[...]" Sp. z o.o. "[...]" oraz wypis z licencji Nr "[...]" na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem, udzielonej również dla Biura "[...]" Sp. z o.o. "[...]", jak również dowód rejestracyjny autobusu "[...]", którego właścicielem jest A.S. oraz miesięczną kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zatem zarówno wypis z licencji jak i wypis z zezwolenia okazany przez kierowcę podczas kontroli nie był wystawiony na przedsiębiorcę dokonującego przewozu w dniu kontroli, tj. "[...]" A.S.

Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że karze podlega ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu organy działające w niniejszej sprawie niezasadnie nałożyły na przewoźnika karę za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Z akt sprawy wynika, iż przewoźnik posiadał licencje nr "[...]", która była ważna od 22 czerwca 2007r. Oznacza to, iż w dniu dokonania kontroli (4 lipca 2007r.) przewoźnik był upoważniony do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego określonego w licencji. Fakt późniejszego doręczenia licencji przewoźnikowi (23 lipca 2007r.) nie niweczy skutku prawnego udzielania licencji i nie może stanowić podstawy prawnej do nałożenia kary za brak licencji. Z ustawy o transporcie drogowym wynika, iż licencji udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy). W licencji zaś określa się m.in. czas na jaki udzielono licencji (art. 11 ust. 1 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym). Z art. 3a ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 684/92 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem (Dz.U.UE.L.92.74.1 ze zm.) wynika, iż w celu prowadzenia działalności międzynarodowego przewozu osób autokarem oraz autobusem, każdy przewoźnik spełniający kryteria określone w art. 3 ust. 1 musi posiadać licencję wspólnotową wydaną przez władze państwa członkowskiego, w którym prowadzona jest działalność. Licencja jest wystawiana na nazwę przewoźnika i nie jest przenoszalna, a jej wypis musi znajdować się w pojeździe (art. 3 ust. 3 rozporządzenia). Licencja wspólnotowa wydawana jest na odnawialny okres pięciu lat (art. 3 ust. 4 rozporządzenia). Z załącznika L.p. 1.1. do ustawy o transporcie drogowym wynika, iż kara w kwocie 8.000zł nakładana jest na przewoźnika za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Natomiast L.p. 1.7. tegoż załącznika stanowi, że wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty wynosi 500zł. W przedstawionym stanie faktycznym przyjąć należy, iż organ niezasadnie nałożył karę pieniężną w kwocie 8.000zł za brak licencji. Kara w tej kwocie może być bowiem nałożona na przewoźnika, który w ogóle nie posiada licencji łamiąc przepisy nakładające obowiązek jej uzyskania. Nie zaś na przedsiębiorcę, który nie umieścił wypisu licencji w pojeździe. W sprawie niniejszej skarżący taką licencję uzyskał i była ona ważna od dnia 22 czerwca 2007r. i od tej daty był przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania transportu drogowego określonego w licencji. Z przytoczonych przepisów wynika bowiem, że przedsiębiorca może wykonywać usługi w okresie ważności licencji, a więc już od samego początku jej obowiązywania. Data doręczenia licencji przedsiębiorcy tego faktu nie zmienia. Oczywistym jest, iż w interesie przedsiębiorcy jest jak najszybsze uzyskanie wypisu licencji, gdyż przedsiębiorca zobowiązany jest do wyposażenia kierowcy w wypis licencji. Brak jednak tego dokumentu może skutkować jedynie nałożeniem kary 500zł z L.p. 1.7. załącznika do ustawy nie zaś kary 8.000zł. Dlatego też Sąd uznał, iż kara pieniężna za brak licencji w przedstawionej wysokości była niezasadna.

Dalej wskazać należy, iż w uzasadnieniu decyzji organu II instancji brak jest ustosunkowania się do zasadności i wysokości nałożenia kary z tytułu wykonywania przez skarżącego przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ odwoławczy jako rozpoznający ponownie sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności winien ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w jej całokształcie. Oznacza to, iż organ odwoławczy winien ocenić zasadność nałożonej kary z tego tytułu nawet w przypadku, gdy strona w treści odwołania nie odniosła się merytorycznie do tej kwestii.

Sąd nie podzielił natomiast pozostałych argumentów skargi.

Po pierwsze odnieść się należy do twierdzeń skargi związanych z naruszeniem § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006r. sprawie wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego. Wskazać należy, iż rację ma organ odwoławczy, że karę określoną w ustawie wydaje się na podstawie materiału dowodowego zebranego po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Protokół z kontroli jest jedynie jednym z dowodów ocenianych w sprawie. Organ zaś wydaje decyzję w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. W dniu dokonania kontroli organowi I instancji kierowca pojazdu okazał do kontroli wypis z zezwolenia oraz wypis z licencji i dokumenty te zostały skserowane i załączone do akt sprawy. W dniu dokonania kontroli organ I instancji nie posiadał wiedzy, iż okazane zezwolenie oraz licencja są wystawione dla innego przewoźnika (Biuro "[...]" Sp. z o.o.) niż przewoźnik, który w tym dniu dokonywał przewozu (A.S. "[...]"). Fakt, iż skarżący dokonywał przewozu na podstawie innej licencji niż okazana do kontroli oraz bez stosownego zezwolenia został ustalony dopiero w toku postępowania odwoławczego wskutek wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji dnia "[...]". W toku dalszego postępowania wyjaśniona została też kwestia posiadania przez skarżącego innej licencji i braku posiadania zezwolenia. W wyżej opisanym stanie faktycznym organ II instancji zasadnie także przyjął, iż faktycznie przedsiębiorcą dokonującym przewozu był skarżący, w związku z powyższym prawidłowo nie uznał zasadności argumentów odwołania wskazujących, iż skoro w protokole kontroli wpisano firmę Biuro "[...]", to protokół kontroli nie dotyczył przewozu dokonywanego przez skarżącego.

Na wynik sprawy nie mogło mieć także znaczenia to, iż Komendant Wojewódzki poprzednio wydaną decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa, a winien w ocenie skarżącego uchylić tę decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie, a nie prowadzić je wobec skarżącego. Nawet, gdyby przyjąć, iż organ decyzją z dnia "[...]" winien umorzyć postępowanie to i tak nie wykluczało to możliwości wszczęcia postępowania wobec skarżącego, skoro to skarżący wykonywał w dniu 4 lipca 2007r. międzynarodowy zarobkowy przewóz osób. Zresztą po wydaniu decyzji z dnia "[...]" skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i pouczony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Natomiast nie można przyjąć, że postępowanie w stosunku do skarżącego stało się bezprzedmiotowe ponieważ w sprawie nie zaistniała jakakolwiek przyczyna bezprzedmiotowości, która winna skutkować umorzeniem postępowania w stosunku do skarżącego.

Sąd przyjął także za prawidłowe stanowisko organu II instancji, iż w sprawie nie naruszono zakazu reformationis in peius. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998r. FPS 2/98 (ONSA 1998/3/79, Prok.i Pr. 1998/7-8/52, OSP 1998/7-8/130, Wokanda 1998/10/30), iż "przepis art. 139 kpa nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa" (por. także B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 6. Wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004 str. 607). Tak więc skoro organ odwoławczy uchylił decyzję organu II instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania wskutek braku ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu wyjaśniającym, a organ I instancji orzekł ponownie nakładając karę pieniężną w wyższej wysokości w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, to nie można przyjąć, iż w sprawie naruszono zasadę wyrażoną w art. 139 kpa.

Sąd nie podzielił także zarzutu sformułowanego w skardze dotyczącego naruszenia art. 7 kpa oraz 79 § 2 kpa wyrażającego się w błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż skarżący nie był uprawniony do zlecenia jednorazowego wyjazdu na linii O. – S. Jak to słusznie wskazał Komendant Oddziału Straży Granicznej dopuszczalne jest bez ograniczeń powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi [art. 5 prawa przewozowego, a przekazanie zezwolenia przewoźnikowi wykonującemu przewóz na podstawie art. 5 prawa przewozowego nie jest odstąpieniem zezwolenia osobie trzeciej skutkującym cofnięciem zezwolenia (art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym)]. Jednak w zaistniałej sytuacji brak jest podstaw do zastosowania tych uregulowań. W ocenie Sądu zlecenie przewozu przez zarządcę A.S. swojej firmie "[...]" A.S. nie było możliwe, bowiem 4 lipca 2007 roku Spółka z o.o. "[...]" przewozu osób na linii O. – S. już nie wykonywała. W tej sytuacji nie ma też znaczenia to, czy 4 lipca 2007 roku skarżący nadal zarządzał Spółką z o. o. na podstawie umowy z dnia 22 grudnia 2006 r. i przedstawionych przez niego na tę okoliczność dowodów. Jak zasadnie twierdzi organ II instancji przemawia za tym kilka argumentów wynikających z zebranego prawidłowo materiału dowodowego. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy oraz akt administracyjnych załączonych do sprawy prowadzonej przed tutejszym Sądem pod sygnaturą "[...]" (w szczególności z oświadczenia z dnia 15 listopada 2008r. Prezesa Biura "[...]" Sp. z o.o. – karta 73 akt administracyjnych sprawy "[...]") wynika, iż dnia 29 czerwca 2007 r. zmienił się właściciel i zarząd Biura "[...]" Sp. z o.o. "[...]". W akcie notarialnym zawartym w dniu 29 czerwca 2007 r. dotyczącym umowy o sprzedaniu udziałów i oświadczeniu o poddaniu się egzekucji w § 5 ust. 1 podzielono dotychczasowe linie autobusowe realizowane do 28 czerwca 2007 r. pomiędzy spółkę, a skarżącego. Międzynarodową linię autobusową na trasie O. – S. przejął A.S., co potwierdził też świadek P.i. w swoich zeznaniach. Podkreślił on też, że skarżący po sprzedaży udziałów miał prowadzić działalność związaną z przewozem osób na wyżej wymienionej linii na własny rachunek i własne ryzyko. Ani z powyższego aktu notarialnego, ani z zeznań P.I. nie wynika, ze skarżący mógł korzystać przy tym z zezwolenia na przewozy i licencji wydanych na rzecz spółki. Fakt zaprzestania realizowania przewozów na linii O. – S. wynika też z pisma Spółki z o.o. "[...]" do Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego w Warszawie (karta 61 akt administracyjnych). Podobnie porozumienie z dnia 29 czerwca 2007r. (karta 36 akt administracyjnych) wskazuje, że w związku ze zbyciem udziałów w spółce Biuro "[...]" Sp. z o.o. skarżący od 1 lipca 2007r. zachowuje prawo do realizacji przewozów na linii O. - K. W oświadczeniu z dnia 11 września 2007r. (karta 43 akt administracyjnych) P.I. wskazał, iż od dnia 30 maja 2007r. autobus Marki "[...]" (którym realizowano przewóz dnia 4 lipca 2007r.) nie jest własnością Biura "[...]" Sp. z o.o., a od 1 lipca 2007r. Spółka nie korzystała z ww. autobusu. W oświadczeniu zaś z dnia 17 października 2007r. (karta 67 akt administracyjnych) P.I. zaprzeczył, by firma, którą on reprezentuje zleciła dla skarżącego wyjazd w dniu 4 lipca 2007r. Zdaniem Sądu skarżący w żaden sposób nie podważył powyższych dowodów, a jego odmienne wyjaśnienia w tej kwestii nie mogą być uznane za wiarygodne. Nie można zatem uznać, że skarżący swoim autobusem przewoził osoby na zlecenie Spółki z o.o. "[...]", którą to zarządzał, ponieważ spółka na dzień kontroli granicznej, przewozów na tej linii już nie realizowała.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien zastosować się do przedstawionej wykładni przepisów orzekając o wysokości nałożonej kary pieniężnej.

W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 1 powołanej wyżej ustawy. W punkcie III wyroku na zasadzie art. 152 tejże ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.