Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 879/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 235.1
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: § 5 , § 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...] z dnia 20 lutego 2017 r.; 2. zasądza od Inspektor Sanitarny w P. na rzecz skarżącej W. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 20 lutego 2017 r. Nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (dalej jako "PPIS") orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u W. W. choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367) - dalej jako: "Rozporządzenie".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że WPWIS w P. decyzją Nr DN - [...] z dnia 12.05.2016 r. uchylił wcześniejszą decyzję PPIS z dnia 22.12.2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zalecając poczynienie pełnych ustaleń w zakresie przebiegu pracy zawodowej W. W. i przedstawienie ich na nowym formularzu karty oceny narażenia zawodowego oraz wystąpienie do jednostek orzeczniczych biorących udział w postępowaniu o wydanie nowej opinii w oparciu o nowo zgromadzony materiał dowodowy, a także o sporządzenie karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.

PPIS w P. wskazał, że wypełniając zalecenia Inspektor Sanitarny zawarte w uchylającej decyzji z dnia 12.05.2016 r. ponownie sporządził kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, uwzględniając w niej powyższe zalecenia oraz wystąpił w piśmie z dnia 21.11.2016 r. do W. Centrum Medycyny Pracy w P. o wydanie przez obie jednostki orzecznicze nowych opinii.

WCMP w P. w odpowiedzi na powyższe pismo, po ponownym przeanalizowaniu całej posiadanej dokumentacji medycznej oraz zweryfikowanej karty oceny narażenia zawodowego nie znalazło związku przyczynowego między wystąpieniem u W. W. astmy oskrzelowej, a czynnikami środowiska pracy i podtrzymało orzeczenie lekarskie BP [...] z dnia 12.03.2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (poz. 6 wykazu chorób zawodowych).

PPIS podsumowując całościowo zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie oraz opinia uzupełniająca z W. Centrum Medycyny Pracy w P. są spójne, wyczerpujące oraz kompletne i jednoznacznie wskazują na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła W. W. zarzucając jej naruszenie:

- art. 6 Kpa w związku z art. 235ą Kodeksu pracy oraz przepisami Rozporządzenia poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do niestwierdzenia choroby zawodowej – astmy oskrzelowej - wywołanej sposobem wykonywania pracy,

- art. 7 oraz 77 Kpa w związku z art. 235ą Kodeksu pracy oraz przepisami Rozporządzenia poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia sprawy przez organ okoliczności mających istotne znaczenie. Odwołująca wskazując na przedstawione wyżej zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia 09 czerwca 2017 r. Nr [...] Inspektor Sanitarny (dalej też jako "WPWIS") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej są przepisy art. 235 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2016 r. poz. 1666 ze zmianami), - dalej jako "Kodeks pracy" oraz rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Zgodnie z treścią art. 16 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Organ odwoławczy wskazał, że W. W. w okresie od dnia 29 grudnia 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. wykonywała czynności porządkowe i dojenie krów oraz w okresie od dnia 01 stycznia 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r. wykonywała czynności przy zwierzętach na rzecz zleceniodawcy (Gospodarstwo Rolne [...], ul. [...], [...]) na podstawie umowy zlecenia. W okresie od dnia 01 maja 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r. W. W. świadczyła pracę w G. B., P., C. [...] jako pracownik gospodarczy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, iż W. W. świadczyła pracę jako pomoc cukiernicza, pracownik działu sprzedaży w E. Cukiernia B. M. D. i, D. D., a od dnia 01 stycznia 2015 r. do chwili obecnej jako pracownik techniczny w "E." M. D.. Zakres czynności wykonywanych prac przez odwołującą obejmował mycie blach płynem "Ludwik", a także mycie garnków oraz kociołków pod bieżąca wodą.

WPWIS wskazał, iż w niniejszej sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskie W. Centrum Medycyny Pracy w P. nr BP [...] z dnia 12 marca 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wraz z opinią uzupełniającą z dnia 18 stycznia 2017 r, oraz orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. i nr [...] z dnia 15 października 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W opiniach W. Centrum Medycyny Pracy w P. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. sformułowano jednoznaczne wnioski o braku podstaw do rozpoznania u W. W. choroby zawodowej astmy oskrzelowej.

W rozumieniu medyczno- prawnym, aby rozpoznać astmę oskrzelową o etiologii zawodowej należy wykazać bezspornie lub z przeważającym prawdopodobieństwem, iż pierwotna przyczyna choroby jest swoista nadwrażliwość na alergeny specyficzne dla środowiska. Lekarskie jednostki orzecznicze biorące udział w przedmiotowym postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym w surowicy krwi odwołującej nie stwierdziły obecności swoistych przeciwciał dla potencjalnych alergenów zawodowych występujących w środowisku Pracy W. W.. Testy naskórkowe wykonane w W. Centrum Medycyny Pracy w P. na działanie płynu "Ludwik", pył słomy, młociarniany, siano, roztocza, nabłonek kota, konia, krowy, psa, świni, mąki (owies, żyto, pszenica, kukurydza, kasza, sezam śruta), alergeny domowe (roztocze kurzu domowego, roztocze pokarmowe, mąka, kot, pies, Clasdosporium herbarium Aspergillus fumigatus) wypadły ujemnie. Również w wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. punktowych testach skórnych oraz testach skórnych prick to prick nie stwierdzono uczulenia na alergeny pospolitych alergenów środowiska komunalnego jak i potencjalnymi alergenami występującymi w środowisku pracy odwołującej. Ponadto lekarska jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła, iż występująca w przebiegu astmy oskrzelowej nieswoista nadreaktywność oskrzeli niewielkiego stopnia mogła być przyczyną nasilania się dolegliwości przy kontakcie z czynnikami o działaniu drażniącym drogi oddechowe podczas wykonywania czynności zawodowych. W ocenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. czynniki te mogły w nieswoisty sposób nasilać dolegliwości odwołującej, ale nie mogą być uznane za pierwotną przyczynę choroby. Lekarskie jednostki orzecznicze I i II stopnia na podstawie całości zgromadzonej dokumentacji medycznej, oceny narażenia zawodowego, przeprowadzonych badań lekarskich oraz na podstawie wyników badań pomocniczych uznały, iż nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Organ II instancji stwierdził, iż PPIS w P. zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) ustalił z należytą starannością stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji zgodnie z art. 80 Kpa dokonał oceny zebranych w sprawie dowodów oraz zaprezentował swoje stanowisko w uzasadnieniu swojej decyzji.

Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1184) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Z przytoczonych przepisów wynika, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny, po rozpoznaniu przez uprawnioną jednostkę medyczną choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz ustaleniu, że pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem istnieje (lub jest wysoce prawdopodobny) związek przyczynowy. Orzeczenie lekarskie ma zatem w postępowaniu dotyczącym choroby zawodowej kluczowe znaczenie i stanowi, w rozumieniu art. 84 Kpa, obligatoryjny dowód w sprawie mający walor opinii biegłego. Z tego też powodu, oprócz konkluzji, powinno zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości, przy czym zalecane jest, aby użyte w nim sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron i organów, nie posiadających wiadomości specjalnych zastrzeżonych dla biegłych. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie spełnią warunki określone wyżej. Poddając ocenie zaskarżoną decyzję, podkreślić należy specyfikę postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej z orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organy te nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/GL 794/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt IIOSK 335/10). Dotyczy to zarówno objawów choroby, jak i przyczyn jej powstania (etiologii).

Ocena opinii lekarskich dokonywana przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprowadza się do badania ich pod względem formalnym, czyli oceny czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonująco uzasadnione.

Opinie wydane w niniejszej sprawie przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. i Instytut Medycyny Pracy w Ł. są w ocenie organu II instancji rzeczowe, spójne i logiczne. Obydwa orzeczenia stwierdzają brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, ponieważ orzeczenia wydane zostały po przeprowadzeniu wszechstronnych i miarodajnych badań. W sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości, wykazano brak przesłanek do przyjęcia u W. W. choroby zawodowej. W świetle przyjętego przez sądy administracyjne stanowiska, wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych, dotyczą wiedzy specjalnej i mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nimi związany. Podkreślić należy fakt, iż postępowanie diagnostyczno-orzecznicze prowadzone było w niezależnych ośrodkach służby zdrowia, ustawowo w tym celu zobligowanych.

Wnioski odwołującej o sporządzenie ponownej karty oceny narażenia zawodowego uwzględniającej całokształt sprawy w tym przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność sposobu wykonywania pracy przez odwołującego oraz wystąpienie o sporządzenie nowego orzeczenia lekarskiego uwzględniającego całość zgromadzonego materiału dowodowego, w ocenie tutejszego organu są niezasadne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.

Organ I instancji w sposób właściwy przeprowadził postępowanie w zakresie oceny narażenia zawodowego odwołującej. Ustalił zakres czynności i obowiązków, które wykonywała W. W. i zawarł je w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Lekarskie jednostki orzecznicze biorące udział w przedmiotowym postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym zapoznały się z dokumentacją medyczną, a w wykonanych badaniach w W. Centrum Medycyny Pracy w P. i Instytucie Medycyny Pracy w Ł. nie stwierdzono uczulenia na potencjalne alergeny zawodowe występujące w środowisku pracy odwołującej.

Odnosząc się do okoliczności dodatniego wyniku badania wrażliwości na alergen Erwinia herbicola (wynik badania z Instytutu Medycyny Wsi w L.) stwierdzić należy, iż źródłem patogennego pyłu tego czynnika etiologicznego jest zboże i mąka. Czynnik ten występuje w środowisku rolników i pracowników zakładów zbożowych. Natomiast jak sama stwierdza odwołująca w Gospodarstwie Rolnym zatrudniona była na stanowisku pracownika pracującego przy zwierzętach i wykonującego prace porządkowe. W ocenie tutejszego organu wykonany przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. i Instytut Medycyny Pracy w Ł. panel alergiczny dostosowany był do potencjalnych alergenów występujących w środowisku pracy odwołującej.

Na podstawie art. 235ą Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze. W rozpoznawanej sprawie, nie została spełniona niezbędna przesłanka dla stwierdzenia choroby zawodowej. W. Centrum Medycyny Pracy w P. i Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie stwierdziły uczulenia na alergeny z potencjalnymi alergenami występującymi w środowisku pracy odwołującej, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Skargę na powyższa decyzje wywiodła W. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I Instancji oraz zasądzenie od Organu na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie.

Przedmiotowej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnienie czy występujące u W. W. astma oskrzelowa mogła wystąpić w związku z występowaniem alergenu Erwinia herbicola oraz poprzez niewyjaśnienie czy w środowisku pracy występował wskazany alergen;

2) art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w przedmiocie ustalenia czy schorzenia W. W. mają charakter choroby zawodowej;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 8 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez uznanie, iż brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u W. W. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, co miało istotny wynik na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U.2016.1666 j.t.) - Kodeks pracy (K.p.) oraz wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 tej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia stanowiącym wykaz chorób zawodowych, określające - oprócz wykazu chorób zawodowych - okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, a także wskazujące instytut medycyny pracy, do którego pracodawca przesyła stosowne zawiadomienie oraz termin, w którym ma ono być przesłane.

Wymienione wyżej przepisy Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych są aktami prawnymi bezwzględnie obowiązującymi i brak jest podstaw do stosowania jakichkolwiek odstępstw od zasad w nich wyrażanych.

Zgodnie z art. 235ą za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Z treści przytoczonego wyżej przepisu oraz z art. 235˛ Kodeksu pracy i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wynika więc, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie trzy warunki:

1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,

3) wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do wymienionego wyżej rozporządzenia.

Niespornym w sprawie jest to, że skarżąca wykonując pracę zawodową była narażona na działanie wielu czynników alergizujących. Skarżąca świadczyła pracę w G. B., jako pracownik gospodarczy. Wykonywała czynności porządkowe oraz czynności przy zwierzętach. Jednak brak jest rozpoznania u skarżącej choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, w szczególności astmy oskrzelowej. Istotą niniejszej sprawy nie jest więc istnienie (lub nieistnienie) w środowisku pracy skarżącej narażenia zawodowego, ale brak wystąpienia u niej choroby określonej w wykazie chorób zawodowych, która mogłaby powstać w wyniku narażenia zawodowego.

Jeśli materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej, inspektor sanitarny powinien podjąć czynności niezbędne do jego uzupełnienia. W tym celu, stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, może też wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Przepis § 8 ust. 2 nie wprowadza jednak hierarchii dowodów poprzez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2011 r., II OSK 1921/1198, użycie w przepisie zwrotów "dodatkowe uzasadnienie tego orzeczenia", "dodatkowa konsultacja" czy wreszcie "czynności niezbędne do uzupełnienia" nakazują wprost uznać, że postępowanie w tym zakresie ma charakter uzupełniający (dodatkowy) w porównaniu do wydanych uprzednio w sprawie orzeczeń lekarskich. W przypadku gdy wydana zostanie więcej niż jedna opinia, inspektor zobowiązany jest wyjaśnić ewentualne sprzeczności. Organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowiska. Organ zobowiązany jest do wezwania biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia. Jak trafnie przyjął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 października 2006 r., VII SA/Wa 1066/06101 , inspektor sanitarny podejmuje działania zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego niezależnie od tego, czy pracownik skorzystał z prawa do ponownego badania, ponieważ wątpliwości co do kompletności i rzetelności oceny medycznej powinny być wyjaśnione przez organ z urzędu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez organ II instancji. WPWIS decyzją z dnia 12.05.2016 r. uchylił decyzję PPIS z dnia 22.12.2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wskazał, że brak jest w aktach sprawy skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej oraz zawiadomienia stron o wszczęciu postepowania. Ponadto stwierdzono brak załączników, które załączono do odwołania. W związku z powyższym należało wszcząć postepowanie , a następnie poczynić pełne ustalenia w zakresie przebiegu pracy zawodowej Skarżącej. Ustalenia te należało przedstawić na nowym formularzu karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej oraz wystąpić do lekarskich jednostek orzeczniczych celem wydania nowej opinii w oparciu o nowo zgromadzony materiał dowodowy.

W ocenie Sądu organ I instancji nie wywiązał się z wytycznych wydanych przez organ II instancji.

Z przepisów rozporządzenia, a w szczególności z § 3 i § 4 wynika, że właściwy państwowy inspektor sanitarny po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, w tym kieruje osobę, której dotyczy podejrzenie na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia (m.in. poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Stosownie do § 8 decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się, co prawda zawiadomienie o wszczęciu postepowania, brak jest jednak daty tego pisma oraz wskazania jakiej konkretnie jednostki chorobowej z wykazu załącznika do rozporządzenia ono dotyczy. Brak jest również w aktach potwierdzenia odbioru tego zawiadomienia przez Skarżącą.

Z kolei z nowej karty oceny narażenia zawodowego pracownika z dnia 12.08.2016 r. wynika w punkcie 11, że wykonując prace w Gospodarstwie Rolnym "Ż. " Skarżąca pracowała na stanowisku cukiernika, pracownika działu sprzedaży i pracownika technicznego. W puncie 12 wskazano, że praca skarżącej polegała na myciu blach płynem Ludwik, myciu garnków oraz kociołków pod bieżącą wodą. W punkcie 13 natomiast wskazano brak pomiarów na stanowisku pracy z uwagi na brak czynników alergizujących. Również w karcie oceny narażenia zawodowego pracownika z dnia 16.01.2017 r. wskazano, jako charakterystykę wykonywanej pracy w Gospodarstwie Rolnym Ż. i Cukierni E. jedynie mycie blach płynem "Ludwik", garnków i kociołków pod bieżącą wodą. Tymczasem skarżąca w Gospodarstwie Rolnym pracowała jako oborowa, doiła krowy, pracowała na porodówce macior i w odchowalni prosiąt. Ponadto wykonywała szereg w czynności porządkowych oraz pielęgnacyjnych (płukanie rusztów oraz ich ścielenie, czyszczenie boksów po porodzie oraz wynoszenie obornika).

Sąd zauważa, że na podstawie tych Kart z dnia 12.08.2016 r. i 16.01.2017 r., zawierających wiele nieścisłości i pomyłek, W. Centrum Medycyny Pracy w P. w piśmie z dnia 18.01.2017 r. stwierdziło, ze nie znajduje związku przyczynowego miedzy wystąpieniem astmy oskrzelowej, a czynnikami środowiska pracy. Ponadto pomimo wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u Skarżącej i pomimo skierowania Jej na badania, Skarżącej nie poddano ponownemu badaniu lekarskiemu, co jest niedopuszczalne.

Podejrzenie choroby zawodowej było, co prawda już wcześniej przedmiotem rozważań organów, powinno ono jednak zostać merytorycznie rozpoznane w oparciu o ponownie przeprowadzone badania i wydanie na ich podstawie nowego orzeczenia lekarskiego. Jak wskazano wyżej organ I instancji przed wydaniem swojego pierwszego orzeczenia w przedmiotowej sprawie sporządził kartę oceny narażenia zawodowego bez wszczęcia postepowania administracyjnego oraz bez skierowania Skarżącej na badania. W związku z powyższym należało zatem ponownie poddać Skarżącą badaniom lekarskim, a nie wydać opinie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej li tylko na podstawie wcześniejszego orzeczenia lekarskiego. Organy nie przeprowadziły także postępowania wyjaśniającego w zakresie stwierdzenia, czy nie nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia skarżącej.

Zgodnie z § 6 ust 1 Rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

W ocenie Sądu nie było podstaw do odstąpienia od wydania merytorycznego rozstrzygnięcia tego, czy Skarżąca cierpi na chorobę zawodową określoną w poz. 6 wykazu chorób zawodowych.

W rozpoznawanej sprawie organy ograniczyły się wyłącznie do przedstawienia treści orzeczeń lekarskich uznając, że są one dla nich bezwzględnie wiążące. Tymczasem związanie organu orzeczeniem lekarskim odnieść można jedynie do kwestii medycznych, a nie do istnienia związku przyczynowego pomiędzy istniejącymi warunkami pracy, a rozpoznanym u skarżącej schorzeniem (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 1045/16, LEX nr 2296318).

Ponadto uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie czyni zadość obowiązkom organu w zakresie rozpatrzenia zarzutów odwołania. Skarżąca podniosła w odwołaniu, że pracując w Gospodarstwie Rolnym miała częsty i stały kontakt z czynnikami takimi jak pył zbożowy, kurz słomy i siana, sierści i naskórki zwierząt hodowlanych, które zwiększają ryzyko zarażenia się bakterią Erwinia herbicola.

W ocenie Sądu Organ niesłusznie uznał, że dodatni wynik badania wrażliwości na alergen Erwinia herbicola u Skarżącej nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Erwinia herbicola, występuje pospolicie na powierzchni wielu roślin, a zwłaszcza na ziarnie zbóż i na przylistkach bawełny. Bakterie te występują w dużej liczbie w powietrzu zanieczyszczonym pyłem zbożowym i innymi pyłami organicznymi. W Polsce są one częstą przyczyną chorób układu oddechowego u rolników oraz innych osób zawodowo narażonych na pył zbożowy i pyły z niektórych innych roślin uprawnych, np. z koniczyny. Skoro skarżąca pracowała w gospodarstwie rolnym to oczywistym jest, że miała styczność z tą bakterią. Gospodarstwo Rolne Ż. zajmuje się bowiem nie tylko prowadzeniem hodowli i chowu zwierząt ale również prowadzeniem produkcji nasiennej, rolnej i rolno-przemysłowej. Oran winien kierować się zasadą, że w pewnych okolicznościach patogenny czynnik biologiczny może być przyczyną zachorowań nawet w stężeniach podprogowych. U pracowników hodowli zwierząt narażonych stale na stężenia drobnoustrojów częściej występują choroby układu oddechowego i skóry oraz reakcje alergiczne.

Wobec tego, na tym etapie postępowania uzasadniona była ocena, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie jest wystarczający do wydania decyzji, a zatem organ był zobowiązany do podjęcia dalszych działań w celu jego uzupełnienia. W § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, czynności zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego, zostały wymienione w sposób przykładowy, a więc do rozważenia przez organ w tym stanie sprawy pozostawało - zawnioskowane w odwołaniu - przeprowadzenie ponownych badań lekarskich, mając na uwadze konkretne alergeny występujące w środowisku pracy Skarżącej.

Niewątpliwie - jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji - w przypadku orzekania w sprawie chorób zawodowych, decydujące i rozstrzygające znaczenie mają specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone w uprawnionych jednostkach orzeczniczych, a nie badania wykonane przez lekarzy nieupoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Jednakże nie oznacza to, że organ nie ma obowiązku podjęcia działań w celu wyjaśnienia przyczyn rozbieżności pomiędzy stwierdzeniami lekarskimi wymienionymi przez skarżącą w odwołaniu, a treścią orzeczeń lekarskich sporządzonych w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Zwłaszcza, że są to rozbieżności o charakterze kluczowym, gdyż - - według dołączonych do odwołania dokumentów – potwierdzono u Skarżącej wystąpienie dodatniego wyniku badania wrażliwości na alergen Pantoea agglomerans (Erwinia herbicola).

W ocenie Sądu organ II instancji nie ustosunkował się również do szeregu opinii lekarskich i badań przedłożonych przez Skarżącą. Odnośnie zgłoszonego wniosku dowodowego lakonicznie stwierdził, że jest on niezasadny. Nie mieści się w standardach procedury administracyjnej działanie organu, odwoławczego który - bez odniesienia się do okoliczności rozpoznawanej sprawy i bez przeprowadzenia wnikliwych ustaleń ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że wnioski odwołującej o sporządzenie ponownej karty oceny narażenia zawodowego i przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność sposobu wykonywania pracy przez odwołującą są niezasadne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji stwierdzić zatem należało, że przy ich wydaniu doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., regulującego jedną z podstawowych zasad postępowania, zgodnie z którą organy administracji przy rozpatrywaniu spraw zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a także art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które nakładają na organ administracji obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący i przeprowadzenia oceny materiału dowodowego. W konsekwencji tego, uzasadnienie decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślenia przy tym wymaga, że w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, to nie jednostka medyczna jest uprawniona do przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego, ale właściwy państwowy inspektor sanitarny, co wynika wprost z treści § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wyniki tej oceny są natomiast jednym z elementów (oprócz przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika i dokumentacji przebiegu zatrudnienia), na podstawie których uprawniony lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W orzeczeniu lekarskim nie można pominąć ustaleń poczynionych w toku postępowania mającego na celu ocenę narażenia zawodowego, ani też dokonać odmiennych ustaleń w tym zakresie. Jeżeli jednak do takiej sytuacji dochodzi (jak miało to miejsce w sprawie), jest to okoliczność wymagająca bezwzględnie wyjaśnienia, bez którego nie będzie możliwym podjęcie odpowiadającej prawu decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia, o jakiej mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Wobec tego skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw z art.,135 p.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną jak i poprzedzająca ją decyzję.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organy administracji konieczne będzie wyjaśnienie wszystkich okoliczności, które mogą stanowić podstawę stwierdzenia, bądź odmowy stwierdzenia istnienia choroby zawodowej z uwzględnieniem stanowiska sądu. Organ rozważy też podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego (jak stanowi § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Następnie organ wyda rozstrzygnięcie wskazując w jego motywach - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom.

Zgodnie z art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, obejmujące koszty zastępstwa prawnego, ustalone według stawki opłat określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.), powiększone o kwotę opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.