Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 849/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...] 2) zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 497 złotych (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]r. nr [...] stwierdzono u zmarłego Z.L. chorobę zawodową - nowotwór złośliwy powstały w następstwie oddziaływania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór wywołany działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10% wym. w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygniecie wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na promieniowanie jonizujące w środowisku pracy oraz "pośmiertne" orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...]r. nr [...] i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r. nr [...]- wydane w oparciu o opinię IMP w Ł. z dnia [...]r.

Odwołanie od tej decyzji złożył zakład pracy - Kompania Węglowa Oddział KWK "B" w L. - nie zgadzając się z oceną narażenia zawodowego, uważając że zmarły Z.L. nie był narażony na promieniowanie jonizujące w trakcie wykonywania pracy zawodowej w KWK "B", wnioskując o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u Z.L.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez to, że organ przeprowadził postępowanie dowodowe wybiórczo z pominięciem dowodów zawnioskowanych przez skarżącą, co spowodowało, że przeprowadzone postępowanie dowodowe jest niepełne i organ niedostatecznie wnikliwie ocenił jego wyniki, jak również nie dokonał wszystkich ustaleń faktycznych, które są niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci nowotworu wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%, wymienionej w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych,

- art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niedokonanie oceny formalnej i prawnej dowodu z opinii biegłego w postaci orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] z dnia [...]r. przez co nie został spełniony wymóg wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokonania oceny czy istnieją podstawy do stwierdzenia u Z.L. choroby zawodowej,

- art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niedokonanie przez organ oceny pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u Z.L., dowodu z opinii biegłego w postaci orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...]r. wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. przez co zaskarżona decyzja nie jest rzeczowo i przekonywująco uzasadniona i ogranicza się do ogólnikowych stwierdzeń leżących u podstawy decyzji stwierdzającej u Z.L. chorobę zawodową,

- art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niedokonanie oceny formalnej i prawnej dowodu z opinii biegłego w postaci orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...]r. wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. przez co podstawą wydania zaskarżonej decyzji stała się niejasna, sprzeczna z istniejącym materiałem dowodowym w tym dowodem z opinii biegłego w postaci orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] z dnia [...]r., oparta na niczym nie uzasadnionych przesłankach, a więc mająca charakter wyłącznie dowolny,

- art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z urzędu lub zawnioskowanego przez skarżącą pomimo zaistnienia okoliczności, które budzą wątpliwości w postaci dwóch sprzecznych w swojej treści opinii biegłych tj. orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] z dnia [...]r. oraz orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...]r. wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., przez co organ dokonał negatywnej merytorycznej weryfikacji orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] z dnia [...]r., co jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie prawa,

- art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niedokonanie przez organ oceny pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u Z.L. dowodu z opinii biegłego Instytutu Medycyny Pracy wydanej bez szczegółowego i poddającego się kontroli sposobu określenia (obliczenia) prawdopodobieństwa indukcji nowotworu płuca zdiagnozowanego u Z.L. przez co ustalony związek przyczynowy między nowotworem złośliwym, a narażeniem na promieniowanie jonizujące został ustalony dowolnie w oparciu o przesłanki deterministyczne takie jak rozpoznanie choroby w trakcie pracy w kopalni oraz młody wiek (46 lat) podczas gdy przy obliczaniu prawdopodobieństwa indukcji nowotworu przez promieniowanie jonizujące powszechnie jest stosowany wzór arytmetyczny,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem nie podjęto niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. gdyż wszystkie opinie biegłych w postaci orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia w niniejszej sprawie podlegają takiej samej ocenie jak każdy inny dowód, czemu Organ nie sprostał wydając zaskarżoną decyzję,

- art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu lub na wniosek dowodu z opinii biegłego z zakresu pułmonologii w celu dokonania oceny wpływu dymu tytoniowego na wzrost ryzyka zachorowania na raka i wyeliminowania nałogowego palenia przez Z.L. 20 sztuk papierosów dziennie jako wyłącznego powodu zachorowania przez niego na raka,

- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowej oceny materiału dowodowego w tym nieustalenie czy Z.L. był narażony na inne czynniki rakotwórcze co skutkować musiało naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a.,

- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. i w konsekwencji art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowej oceny materiału dowodowego co w konsekwencji przełożyło się na nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które ogranicza się wyłącznie do omówienia zgromadzonego materiału dowodowego bez jego rozpatrzenia i ustosunkowania się przez co Skarżąca nie ma możliwości poznania czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego i czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

W uzasadnieniu odwołujący się zakład pracy wskazał, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. nr [...] z dnia [...]r., została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa.

W pierwszej kolejności odwołujący podniósł, że organ zgromadził materiał dowodowy ale nie dokonał jego oceny pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u Z.L. Wobec zaistnienia w niniejszej sprawie dowodów w postaci dwóch sprzecznych opinii biegłych organ nie zajął wobec nich stanowiska. Dowolnie z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. dokonał wyboru jednej z tych opinii, przyjął zawarte w nim zapatrywanie i podjął dalsze kroki proceduralne. Odwołujący podkreślił, iż orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, podjęte przez uprawnionego lekarza jednostki orzeczniczej I i II stopnia, ma charakter szczególnej opinii, bez której organ nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest takim orzeczeniem, co do zasady, związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom jednej opinii, a oparcie się na wynikach innej opinii.

Na podkreślenie – w opinii odwołującego się - zasługuje fakt, że z ustaleń poczynionych przez organ w zasadzie nie wynika, czy zaistniały łącznie wszystkie przesłanki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej u Z.L. Jedną z przesłanek jest rozpoznanie u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych. Niespornym jest, że choroba Z.L. miała postać nowotworu. Organ jednak nie sprostał i nie wyjaśnił przekonywująco czy jest to nowotwór złośliwy powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi jako wymieniony w pozycji 17.1 czy też pozycji 17.9 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późniejszą zmianą). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera rozstrzygnięcia wątpliwości w tym zakresie.

Ponadto strona zarzuciła, że organ nie poczynił żadnych ustaleń co do zakresu obowiązków zawodowych Z.L., a tym samym stopnia narażenia go na promieniowanie jonizujące w kopalni, sposobu nadzorowania narażenia przez kopalnię, rodzaju stosowanych środków profilaktycznych, a także czy w okresie leczenia nie był narażony na ponadnormatywne promieniowanie jonizujące. Organ w ogóle nie wziął pod uwagę, że warunkiem koniecznym do uznania choroby zawodowej jest wykazanie, że została ona bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodowana narażeniem zawodowym. W każdym przypadku konieczne jest wykazanie, że udział promieniowania jonizującego w indukcji nowotworu przekraczał 10%. Organ w uzasadnieniu decyzji nie przytoczył przesłanek na podstawie, których przyjął, że udział promieniowania jonizującego w indukcji nowotworu Z.L. przekraczał 10%. Zatem samo stwierdzenie, że rozpoznany u pracownika nowotwór mógł być efektem stochastycznym działania promieniowania jonizującego nie może stanowić podstawy do rozpoznania choroby zawodowej.

Zdaniem odwołującego się, nie stosowanie przez organ obiektywnej i weryfikowalnej analizy prawdopodobieństwa indukcji nowotworów przez promieniowanie oznaczałoby uznanie, że pracownik kopalni "B", który zachoruje na chorobę nowotworową miałby prawo domagać się uznania choroby zawodowej, nawet gdy stosunek prawdopodobieństwa wpływu promieniowania i samoistnego ryzyka zachorowania wynosiłby 1:1000 lub 1:100. Wobec danych o zapadalności na choroby nowotworowe w całej populacji taka sytuacja nie ma żadnego uzasadnienia i jest niezgodna z zasadami rozpoznawania chorób zawodowych.

Odwołujący podnosił, że dokonane obliczenia prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy przebytą ekspozycją zawodową na promieniowanie a wystąpieniem . nowotworu jest dowolne, niejasne i przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tak, że nie pozwala na weryfikację wyniku. Wskazał, iż do obliczenia prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy przebytą ekspozycją zawodową na promieniowanie a wystąpieniem nowotworu popromiennego ( PC) wykorzystuje się algorytm zaproponowany przez National Institutes of Heath (NIH) wraz z National Cancer Institute ( NCI). Algorytm ten opisany został w dwóch publikacjach NIH, a następnie zweryfikowany przez SENES Oak Ridge INc. Wartość liczbowa ryzyka związanego z indukcją nowotworu popromiennego zależy od wielkości dawki, typu promieniowania, jego energii, płci, wieku w czasie ekspozycji oraz od czasu, jaki upłynął od ekspozycji. Obliczone wartości ryzyka są wypadkową wpływu wszystkich wymienionych wyżej czynników. Organ oparł swoją decyzję wyłącznie na końcowym wyniku 49,69% nie dokonując w żadnym stopniu oceny pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek na podstawie, których dokonano obliczeń. To podważa wiarygodność dokonanego w niniejszym postępowaniu oszacowania udziału promieniowania jonizującego w indukcji nowotworu.

Podsumowując – strona odwołująca się – wskazała, że organ przeprowadził postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej u Z.L. z rażącym naruszeniem prawa, wydając decyzję nie przedstawił uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a., a przeprowadzenie dowodów odbyło się w sposób dowolny z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Zaznaczono, iż organ w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób wybiórczy, co spowodowało, że przeprowadzone postępowanie dowodowe jest niepełne, co miało wpływ na dokonane ustaleń faktycznych, które są niezbędne do stwierdzenia u Z.L. choroby zawodowej w postaci nowotworu wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%, wymienionej w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 poz. 23 ze zm.), art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502, ze zm.) oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u zmarłego Z.L. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r" poz. 1502, ze zm.), która stanowi, iż "za chorobą zawodową uważa się chorobą, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym ".

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaznaczył, iż w sprawie zmarłego Z.L. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że pracował w latach 1990-2014 w Kompanii Węglowej S.A. Oddział KWK "B" w L. (obecnie A Sp. z o.o. Oddział KWK "C" w B.) jako robotnik niewykwalifikowany pod ziemią cieśla górniczy pod ziemią w narażeniu na promieniowanie jonizujące.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że prowadząc postępowanie pośmiertnie uzyskano orzeczenie lekarskie PChZ WOMP w S. z dnia [...]r. nr [...], w którym lekarze specjaliści nie rozpoznali choroby zawodowej wym. w poz. 17.1 wykazu chorób zawodowych mimo, iż uznano że pracując zawodowo Z.L. miał kontakt z krótkożyciowymi produktami rozpadu radonu w dawce poniżej 1 mSv/rok co stanowi znacznie niższą wielkość od wartości granicznej dawek dla osób zawodowo narażonych na promieniowanie jonizujące, która wynosi 50 mSv/rok.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nadmienił, że w wyniku odwołania od powyższego orzeczenia lekarskiego PChZ WOMP w S. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. pismem z dnia 13.07.2015 r. zwrócił się do IMP w Ł. o obliczenie wskaźnika indukcji nowotworowej. W odpowiedzi lekarze specjaliści po analizie całości dokumentacji podali procentowy wynik prawdopodobieństwa indukcji nowotworu złośliwego płuca (rak płuca) wynoszący 49,69% - co daje podstawy do uznania raka płuca u zmarłego Z.L. za chorobę zawodową. Na wysoki wynik prawdopodobieństwa indukcji w/wym. nowotworu (pomimo dawek promieniowania nie przekraczających 1 mSv/rok ekspozycji) ma wpływ młody wiek w chwili rozpoznania choroby zawodowej. Ryzyko spontanicznego wystąpienia nowotworu płuca jest niskie u pracownika w tym wieku.

Organ odwoławczy wskazał, że w konsekwencji IMP i ZŚ w S. wydał orzeczenie lekarskie zaoczne z dnia [...]r., w którym rozpoznano chorobę zawodową - nowotwór złośliwy powstały w następstwie oddziaływania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór wywołany działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10% wym. w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

Jednocześnie organ wyjaśnił, iż jednostka orzecznicza II stopnia ma prawo weryfikować i zmieniać orzeczenie jednostki I stopnia. Podkreślił nadto, że pismem z dnia 16.06.2016 r. zwrócił się do IMP i ZŚ w S. z prośbą o opinię w sprawie wniosku pełnomocnika zakładu pracy z dnia 27.05.2016 r., w którym strona domagał się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza medycyny pracy uprawnionego do badań pracowników narażonych w środowisku pracy na promieniowanie jonizujące. W otrzymanej odpowiedzi z dnia 27.06.2016 r. Kierownik Przychodni Chorób Zawodowych IMP i ZŚ w S. wyjaśnił, że podstawą rozpoznania lub nie rozpoznania choroby zawodowej nowotworu wywołanego działaniem promieniowania jonizującego jest obliczenie współczynnika prawdopodobieństwa indukcji. W przypadku rozpoznania choroby zawodowej musi przekraczać 10%, a wyliczone u zmarłego Z.L. 49,69% jednoznacznie wskazuje na charakter zawodowy choroby.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, odnosząc się do zarzutów odwołania powtórzył za opinią IMP i ZŚ w S. z dnia [...]r., że przy tak wysokim współczynniku indukcji (49,69%) choroba rozpoznana u zmarłego Z.L. jest chorobą zawodową i nie ma podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca - A – Oddział KWK "B" domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]r. wydanej w sprawie nr [...].

Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza w niedostatecznym nie wyjaśnieniu dlaczego oparto wydanie decyzji wyłącznie na orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r. nr [...], które zostało sporządzone wyłącznie w oparciu o opinię Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...]r. wydanej bez wskazania jakichkolwiek podstaw dokonanego wyliczenia, które zostało sporządzone z naruszeniem § 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r., podczas gdy w sprawie zostało wydane również inne orzeczenie lekarskie, wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. w dniu [...]r. nr [...], uwzględniające wszystkie podstawy wymienione w w/w § 6 rozporządzenia tj. uwzględniające dokumentację medyczną pracownika, dokumentację przebiegu zatrudnienia jak i ocenę narażenia zawodowego, i które w sposób jednoznaczny stwierdzało, iż choroba zmarłego pracownika Z.L. nie stanowiła choroby zawodowej, z uwagi na brak działania czynników szkodliwych w środowisku pracy uznawanych za rakotwórcze u ludzi wywołujące takie choroby jak rak płuca, rak oskrzela, a ponadto polegające na całkowitym pominięciu zgłoszonych przez stronę w toku postępowania wniosków dowodowych;

- § 8 ust. 1 rozporządzenia - poprzez jego niezastosowanie w postępowaniu przed organem I instancji oraz nieprawidłowym zastosowaniu w postępowaniu przed organem II instancji, polegające na tym, iż organ wydając w sprawie choroby zawodowej decyzję oparł się wyłącznie na drugim wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim, natomiast w ogóle nie wziął pod uwagę dokonanej w sprawie oceny narażenia zawodowego pracownika, sporządzonej w dniu 20 lutego 2015 r., na podstawie § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, z której wynikało jednoznacznie, że w środowisku pracy wykluczono czynniki szkodliwe dla zdrowia w postaci promieniowania jonizującego na poziomie zagrażającym zdrowiu i życiu, bowiem stwierdzono, iż w środowisku pracy pracownika Z.L. występująca wartość promieniowania nie kwalifikuje zaliczenia wyrobisk do odpowiedniej kategorii zagrożenia radiacyjnego, a dawka promieniowania jonizującego, jaką mógł otrzymać pracownik kopalni była niższa niż 1 mSv na rok, podczas gdy do uznania choroby za chorobę zawodową w rozumieniu art. 235 K.p., niezbędnym jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy występowaniem w środowisku pracy czynników uznanych za szkodliwe a chorobą pracownika, co w przedmiotowym przypadku nie miało miejsca, bowiem najprawdopodobniej przyczyną wystąpienia u zmarłego Z.L. złośliwego nowotworu płuca było nałogowe palenie papierosów od ponad 20 lat, czego organ również nie wziął pod uwagę;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia przez organ całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym nie wyjaśnienie w dostateczny sposób w trakcie postępowania dowodowego, kluczowej dla sprawy kwestii tj. w jaki sposób Instytut Medycyny Pracy w Ł. wyliczył współczynnik prawdopodobieństwa indukcji choroby zawodowej na poziomie 49,69 % i jakie do tych wyliczeń przyjął parametry, bowiem nie można za takie wyjaśnienie uznać przesłanych przez ten Instytut wyjaśnień w piśmie z dnia 27 czerwca 2016 r. znak [...], z którego wynika jedynie, że współczynnik ten został wyliczony prawidłowo albowiem cyt. "Instytut Medycyny Pracy w Ł. jest niekwestionowanym autorytetem w tej dziedzinie i jako jedyny ma możliwość wyliczania tego współczynnika";

- art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]r.;

- art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. - poprzez nie przeprowadzenie w sprawie dowodu z opinii biegłego i nie uwzględnienie w tym przedmiocie wniosku skarżącej, podczas gdy przeprowadzenie takiego dowodu było w pełni uzasadnione z uwagi na fakt, iż w sprawie występowały dwa orzeczenia lekarskie zawierające diametralnie różne ustalenia, powołane w pkt 1 ppkt 1 zarzutów, co stanowiło podstawę do uwzględnienia w tym przedmiocie wniosku strony o wydanie w sprawie orzeczenia lekarskiego przez inną uprawnioną jednostkę organizacyjną w calu ujednolicenia stanowisk;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - poprzez brak wystarczającego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji oraz brak uzasadnienia faktycznego decyzji, a to przez nie wskazanie przez organ faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom w sprawie odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a ponadto nie wyjaśnienie dlaczego nie wziął pod uwagę wszystkich dowodów przeprowadzonych w sprawie.

Nadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2351 K.p. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż brak związku przyczynowego pomiędzy oceną warunków pracy a chorobą pracownika Z.L., co skutkuje tym, iż choroby Z.L. nie można było uznać za chorobę zawodową.

W uzasadnieniu strona skarżąca podtrzymała stanowisko prezentowane w odwołaniu.

Przede wszystkim strona skarżąca podnosiła, iż w sprawie nie przeprowadzone zostało w sposób wyczerpujący postępowanie dowodowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie w dniu 20 lutego 2015 r. została wykonana ocena warunków pracy w tym ocena narażenia zawodowego pracownika. Z oceny tej, którą organ powinien był uwzględnić podczas wydawania decyzji zgodnie z brzmieniem § 8 ust. 1 rozporządzenia, wynikało w sposób jednoznaczny, iż w zakładzie pracy KWK B nie były stosowane urządzenia izotopowe zawierające źródła promieniowania jonizującego. Stwierdzono ponadto, że w wyrobiskach wprawdzie występuje ekspozycja na promieniowanie naturalne emitowane przez osady dołowe i skały oraz możliwość wchłaniania do organizmu krótkożyciowych produktów rozpadu radonu - niemniej jednak wartość tego promieniowania nie kwalifikuje zaliczenia wyrobisk do odpowiedniej kategorii zagrożenia radiacyjnego. Ustalono ponadto, iż dawka promieniowania jonizującego jaką może otrzymać pracownik kopalni jest na poziomie niższym od 1 mSv na rok.

Skarżąca podkreśliła, iż ocena ta powinna była zostać uwzględniona zarówno podczas wydawania orzeczenia lekarskiego, jak i później podczas wydawania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. W tym miejscu skarżąca podnosi i wyjaśnia, iż promieniowanie jonizujące, o którym mowa w powołanej powyżej ocenie narażenia zawodowego, jest stale obecne w środowisku człowieka zawsze i wszędzie. Jest to spowodowane wszechobecnością radioizotopów różnych pierwiastków w przyrodzie oraz promieniowaniem kosmicznym. Według badań prowadzonych w 1988 roku przez UNSCEAR tj. Komitet Naukowy ONZ ds. Skutków Promieniowania Atomowego (jest to stały komitet ONZ powołany w celu monitorowania zmian poziomu promieniowania jonizującego Ziemi), statystyczna roczna dawka promieniowania naturalnego wynosi 2,4 mSv. Według tych badań promieniowanie jonizujące do poziomu dawki naturalnej lub nawet kilkakrotnie większej ma pozytywny wpływ na odporność na raka i choroby genetyczne.

Ponadto strona skarżąca podkreśliła, iż promieniowanie jonizujące o dawce do 2,4 mSv jest obecne zawsze w środowisku człowieka i nigdy w swojej historii ludzie nie byli odizolowani od takiej dawki promieniowania jonizującego. Powyższe zatem, w sposób jednoznaczny wskazuje, iż czynniki występujące w środowisku pracy Z.L., nie mogły zostać uznane za czynniki szkodliwe powodujące powstanie u tego ostatniego nowotworu złośliwego, bowiem promieniowanie jonizujące występujące w środowisku pracy, zgodnie z przeprowadzoną oceną narażenia zawodowego, kształtowały się na poziomie nawet niższym, bowiem wynoszącym do 1 mSv/rok, niż dawka promieniowania jonizującego jakiej poddawany jest każdy człowiek żyjący na Ziemi, a która wynosi średnio 2,4 mSv i jest uznawana przez UNSCEAR za dawkę naturalną.

Zdaniem strony skarżącej, przeprowadzona w sprawie ocena narażenia zawodowego, a także fakt, iż pracownik Z.L. był od ponad 20 lat nałogowym palaczem, wypalającym co najmniej 20 sztuk papierosów dziennie, zostały w pełni uwzględnione przez, wydający w przedmiotowej sprawie po raz pierwszy orzeczenie lekarskie, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S., który w orzeczeniu nr [...] z dnia [...]r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania u Z.L. choroby zawodowej. Strona skarżąca zaakcentowała, że tego orzeczenia organ wydający decyzję w sprawie, w ogóle nie uwzględnił, a ponadto w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie wskazał dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej temu orzeczeniu lekarskiemu, które zostało wydane w sposób zgodny z brzmieniem § 6 ust. 1 rozporządzenia.

W opinii strony skarżącej, organ bezkrytycznie, uznał w przedmiotowej sprawie za wyłączną podstawę rozstrzygnięcia, z całkowitym pominięciem, wbrew obowiązkowi wynikającemu z § 8 ust. 1 rozporządzenia, oceny narażenia zawodowego pracownika, orzeczenie lekarskie nr [...] wydane w dniu [...]r. wystawione przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które zostało oparte tylko i wyłącznie na opinii z dnia [...]r. Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Opinia wydana przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. od samego początku budziła poważne wątpliwości co do podstaw jej sporządzenia, w tym podstaw dokonanego przez ten Instytut wyliczenia współczynnika prawdopodobieństwa indukcji choroby zawodowej. Wątpliwości tych nie wyjaśniono ani w postępowaniu przed organem I instancji, ani w postępowaniu odwoławczym, a za takie wyjaśnienia w żadnym wypadku nie może być uznana lakoniczna odpowiedź złożona przez ten Instytut, w toku postępowania odwoławczego, w piśmie z dnia 27 czerwca 2015 roku. Przede wszystkim w tym miejscu skarżący podnosi, ze samo wyliczenie takiego współczynnika, w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy do wydania orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej, w sytuacji gdy brak, jak to już wyżej podniesiono, związku przyczynowego pomiędzy czynnikami panującymi w środowisku pracy a chorobą pracownika.

Z powyższych już powodów – w opinii strony skarżącej - można stwierdzić, iż w związku z tym, iż w przedmiotowej sprawie zostały wydane dwie, o skrajnie odmiennej treści, opinie (orzeczenia lekarskie), niezbędnym było uwzględnienie złożonych przez stronę wniosków o przeprowadzenie kolejnego dowodu w sprawie w postaci orzeczenia lekarskiego wydanego przez inną uprawnioną jednostkę organizacyjną, w celu ujednolicenia tak skrajnych i przeciwstawnych stanowisk.

Strona skarżąca stwierdziła również, iż orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę stwierdzenia choroby zawodowej budziło wątpliwości w świetle pozostałych, zebranych w sprawie dowodów, a to w świetle całkowicie odmiennego orzeczenia wydanego uprzednio, a ponadto było sprzeczne z oceną narażenia zawodowego, co w pełni uzasadnia stanowisko, iż organ wydający w sprawie decyzję nie był bezkrytycznie związany takim orzeczeniem lekarskim. Strona skarżąca zaznaczyła, że podobne stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, obowiązujące zarówno obecnie, jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy, wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dni 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała wyżej powołane rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r.

Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W rozpoznawanej sprawie orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione jednostki, które dysponują specjalistycznymi wiadomościami.

W orzeczeniu lekarskim PChZ WOMP w S. z dnia [...]r. nr [...] lekarze specjaliści nie rozpoznali choroby zawodowej wymienionej w poz. 17.1 wykazu chorób zawodowych. Uznali przy tym. że pracując zawodowo Z.L. miał kontakt z krótkożyciowymi produktami rozpadu radonu w dawce poniżej 1 mSv/rok co stanowi znacznie niższą wielkość od wartości granicznej dawek dla osób zawodowo narażonych na promieniowanie jonizujące, która wynosi 50 mSv/rok.

Opinię tą – zdaniem Sądu - można odczytywać w ten sposób, ze nie negując istnienia schorzenia, lekarze diagności wskazali, ze przyczyną nierozpoznania zawodowego charakteru schorzenia był brak narażenia zawodowego w postaci "działania promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%". Co więcej z orzeczenia tego można wysnuć wniosek, że orzecznicy być może zajmowali się także inną jednostka chorobową, a mianowicie jednostka chorobową wymieniona w poz. 17.1 wykazu chorób zawodowych.

Z kolei w orzeczeniu lekarskim IMP i ZŚ w S. z dnia [...]r. rozpoznano chorobę zawodową - nowotwór złośliwy powstały w następstwie oddziaływania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór wywołany działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10% wymieniony w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Orzeczenie to zawiera 5 zdaniowe uzasadnienie, z którego tylko jedno zdanie dotyczy meritum sprawy, a mianowicie – cytat – "Obliczony współczynnik wynosił 49,69 %, co daje podstawy do uznania choroby zawodowej". Do omawianego orzeczenia dołączono pismo IMP w Ł. z dnia 28.10.2015 r. dotyczące obliczenia wskaźnika indukcji nowotworowej. W odpowiedzi lekarze specjaliści po analizie całości dokumentacji podali procentowy wynik prawdopodobieństwa indukcji nowotworu złośliwego płuca (rak płuca) wynoszący 49,69% - co ich zdaniem daje podstawy do uznania raka płuca u zmarłego Z.L. za chorobę zawodową. Na wysoki wynik prawdopodobieństwa indukcji w/wym. nowotworu (pomimo dawek promieniowania nie przekraczających 1 mSv/rok ekspozycji) ma wpływ młody wiek w chwili rozpoznania choroby zawodowej, gdyż ryzyko spontanicznego wystąpienia nowotworu płuca jest niskie u pracownika w tym wieku. Na marginesie można zauważyć, że pismo IMP w Ł. nie wyjaśnia precyzyjnie w jaki sposób obliczono wskazany w nim współczynnik "49,69 %".

Z powyższych orzeczeń wynika zdaniem Sądu co następuje.

Po pierwsze – nie sposób jednoznacznie wykluczyć, że obydwa zapadłe w sprawie orzeczenia lekarskie być może dotyczą innych schorzeń, albowiem jednostka diagnostyczna pierwszego szczebla wypowiedziała się w sprawie schorzenia wymiennego w pozycji 17.1 wykazu chorób zawodowych, zaś jednostka orzecznicza drugiego szczebla wypowiedziała się w sprawie innego schorzenia - wymienionego w pozycji 17.9 wykazu chorób zawodowych.

Po drugie – co wskazano wyżej – jednostka diagnostyczna pierwszego szczebla zdaje się wskazywać na nierozpoznanie schorzenia z uwagi na brak narażenia na czynniki szkodliwe o wartościach stanowiących zagrożenie dla zdrowia przeciętnego człowieka, zaś druga jednostka diagnostyczna w zasadzie w ogóle nie wypowiedziała się w kwestii istniejącego w przedmiotowym przypadku narażenia zawodowego. (Niczego konkretnie w tej kwestii nie wyjaśnia także pismo uzupełniające jednostki drugiego szczebla z dnia 27.06.2016 r. – k. 38 akt administracyjnych).

Po trzecie – jednostka diagnostyczna drugiego stopnia – w istocie nie rozpoznała choroby zawodowej, a jedynie znalazła podstawy "do uznania choroby zawodowej". Przepisy prawa zaś nie znają pojęcia "uznanie choroby zawodowej". Przepis § 6 omawianego tu rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowi m.in., że "Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (...).

Co więcej, opinia ta w ogóle nie odnosi się do elementów zawartych w definicji pojęcia choroba zawodowa, a mianowicie, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym (art. 2351 K.p).

Podobne określenie "uznanie choroby zawodowej" zawiera także pismo IMP w Ł. z dnia 28.10.2015 r., które co należy podkreślić, jest jedynie opinią pomocniczą w sprawie, albowiem wydanie ponownej opinii organ zlecił jednostce diagnostycznej drugiego szczebla – Instytutowi Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., a nie IMP w Ł.

Tymczasem, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w istocie uchylił się od wydania opinii i jako swoją opinię przedstawił wskazane pismo IMP w Ł., które jak wskazano wyżej, nie może być traktowane inaczej jak opinia pomocnicza w sprawie, nie zaś jako opinia jednostki diagnostycznej drugiego stopnia (Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.), która jest obowiązana do wydania opinii w sprawie.

Po czwarte – opinia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w ogóle nie odnosi się do opinii jednostki diagnostycznej pierwszego szczebla. Organ odwoławczy pominął zatem to , że opinia lekarska podlega jego ocenie jak każdy inny dowód , a zatem powinna być oceniona w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego – art. 77 § 1 k.p.a. W judykaturze i orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego Kodeks postępowania administracyjnego nie określa wymagań jakim powinna odpowiadać opinia biegłego , lecz z istoty tego dowodu wynika, że powinna mieć obok konkluzji także uzasadnienie poglądu wyrażonego przez biegłego , z odniesieniem się do innych wcześniejszych dowodów, zwłaszcza wcześniejszych opinii, gdy zaprzecza się ustaleniom.

Organ zaniechał skonfrontowania w toku postępowania rozbieżnych opinii lekarskich, nie wyjaśnił dokładniej swojego stanowiska , a co za tym idzie nie sposób go w tym stanie rzeczy w pełni ocenić. Zaniechanie przez organ odwoławczy skonfrontowania w toku postępowania rozbieżnych opinii stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania.

Stąd też, Sąd podziela także pogląd strony skarżącej, że organ odwoławczy przyjął bezkrytycznie orzeczenie lekarskie, które nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy.

Nie sposób także nie zauważyć, że organ nie podjął żadnych istotnych dodatkowych czynności mających zmierzających do wyjaśnienia sprawy, nie odnosząc się szczegółowo i rzeczowo do wszystkich zarzutów odwołania.

Stąd też uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w sposób oczywisty w pełni wymogów stawianych przez art. 107 § 1 k.p.a.

Art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie kwestii rozpoznania choroby zawodowej w zasadzie sprowadza się do przytoczenia fragmentów opinii lekarskich, bez wyjaśnienia sprzeczności między tymi opiniami. Wskazanie, że jednostka diagnostyczna drugiego szczebla (bez rzeczowego i merytorycznego odniesienia się przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. do wcześniejszej opinii) ma prawo weryfikacji i zmiany wcześniejszej opinii lekarskiej, jest – najdelikatniej rzecz ujmując – uzasadnieniem lapidarnym i niewyjaśniającym zaistniałych w sprawie rozbieżności orzeczniczych.

Tego typu uzasadnienie – zwłaszcza zważając na treść rzeczowego w swej istocie odwołania - wskazuje na niedbałość organu odwoławczego w rozpoznaniu sprawy, nie pozwala na rozpoznanie motywów, którymi kierowano się przy jej załatwieniu i powoduje, że w zasadzie, poprzez brak pełnej, rzeczowej argumentacji, decyzja w istocie wymyka się spod kontroli.

Podkreślić trzeba, że wbrew swym obowiązkom [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie odniósł się konkretnie do większości argumentów odwołania. Należy wskazać, iż wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania narusza organ w szczególności wówczas, gdy w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń, które strona uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, gdyż strony bowiem może pojawić się przeświadczenie o tym, że organ lekceważy jej twierdzenia, załatwia sprawy bez uwzględnienia całokształtu ich okoliczności, jest stronniczy i niesprawiedliwy.

Organ odwoławczy nie może zaś ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji.

Należy wskazać, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji.

Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu.

Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Brak podania w uzasadnieniu decyzji pełnych motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony powoduje niemożność poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Należy wskazać, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.).

Takich kroków zaś w niniejszej sprawie nie podjęto.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania mającego na celu wyjaśnienie niezbędnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i analizy dokumentów sprawy, organ obowiązany będzie ważyć poprawność konkluzji w kontekście powyższych uwag sądu, a następnie wydać rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało przepisom prawa materialnego, a motywy rozstrzygnięcia znajdą swoje odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c P.p.s.a. jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy i naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. wyżej ustawy.