Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1174/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 165 a § 1 w zw. z art. 14 b § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 ust. a-c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Adam Nita po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w K. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. znak [...] Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w K. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku "A" Sp. z o.o. z [...] r. o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dot. podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] r. wpłynął do organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, wykazanego na fakturach wystawionych przez kontrahentów wnioskodawcy, którzy nie byli zarejestrowani dla celów podatku VAT na dzień ich wystawienia.

Z wniosku wynika, że wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, a zasadniczą sferą działalności Spółki jest sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek (45.11.Z PKD).

W ramach prowadzonej działalności, Spółka nabywa towary i usługi, które nie są zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT.

W okresie od września 2014 r. do marca 2017 r. Spółka zawierała transakcje zakupu samochodów od kontrahentów. Każdorazowo Spółka weryfikowała kontrahentów pod kątem autentyczności prowadzonej przez nich działalności. Przykładowo, Spółka potwierdzała, iż dany kontrahent prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, analizowała dane rejestru Centralnej Informacji i Ewidencji Działalności Gospodarczej oraz Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka pozostawała również w stałym kontakcie z dostawcami (zarówno telefonicznym, e-mailowym jak również w kontakcie bezpośrednim, np. poprzez organizację spotkań biznesowych). Na tej podstawie stwierdziła, że kontrahenci na moment zawierania transakcji za każdym razem byli podmiotami istniejącymi.

Spółka nie wystąpiła jednak do naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem o potwierdzenie rejestracji VAT kontrahentów przed dokonaniem transakcji. Ze względu na fakt, że współpraca z kontrahentami miała charakter długofalowy i przebiegała nienagannie, Spółka przyjęła za pewne, że są zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT. Spółka podkreśliła, że istotnym jest, iż wszystkie dokonywane przez Spółkę transakcje miały rzeczywisty charakter, w ramach którego dochodziło do faktycznego wydania przedmiotu transakcji (samochodu).

Nabywane samochody były każdorazowo wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Wszystkie transakcje udokumentowane były fakturą VAT wystawioną na rzecz Spółki przez kontrahentów. Faktury te zawierały koszty podatku i wszelkie dane wymagane prawem, w szczególności numer identyfikacji podatkowej dostawcy (usługodawcy) oraz inne dane niezbędne do ustalenia tożsamości osoby, która je wystawiła. Wystawione przez kontrahentów faktury stwierdzały ponadto czynności, które zostały dokonane, podawały kwoty zgodnie z rzeczywistością oraz potwierdzały czynności, do których nie mają zastosowania przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego. Zobowiązania pieniężne za nabyte towary były w całości regulowane na rachunki bankowe kontrahentów wraz z podatkiem VAT.

Następnie Spółka powzięła informację, że niektórzy z kontrahentów (dostawców samochodów) nie byli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni w okresie, w którym wystawione zostały powyższe faktury.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w opisanym stanie faktycznym w okresie od września 2014 r. do marca 2017 r. Spółka miała prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych przez kontrahentów, którzy nie byli zarejestrowani dla celów podatku VAT na dzień ich wystawienia?

Zdaniem wnioskodawcy, w opisanym powyżej stanie faktycznym Spółka miała prawo do takiego odliczenia.

Uzasadniając powyższy pogląd wnioskodawca powołał się na przepisy ustawy o podatku od towarów i usług regulujące zagadnienie odliczania podatku należnego tj. art. 86 ust. 1, ust. 10, ust. 11 i ust. 13, art. 87 ust. 1. Przywołał także art. 88 ust. 3a i 4 tej ustawy zawierające katalog sytuacji, w których prawo do odliczenia nie przysługuje. Na ich podstawie stwierdził, że ustawa nie uzależnia prawa do odliczenia podatku naliczonego od zarejestrowania kontrahenta jako czynnego podatnika VAT. Żaden bowiem z przepisów ustawy o VAT nie stanowi zakazu obniżania kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur wystawianych przez osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadąjące osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, które na dzień nabycia towaru lub usługi i/lub na dzień powstania obowiązku podatkowego i/lub na dzień wystawienia faktury nie będą figurowały w rejestrze podatników VAT czynnych (zostaną wykreślone z tego rejestru), o ile:

1. Dostawa towarów lub świadczenie usługi zostało dokonane przez podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą;

2. Nabywane przez Spółkę towary lub usługi nie są zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ustawy o VAT oraz przepisów wykonawczych;

3. Nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych;

4. Dokonanie dostawy towaru lub świadczenie usługi stwierdzone jest fakturą zawierającą wszelkie dane wymagane prawem, w szczególności numer identyfikacji podatkowej dostawcy (usługodawcy);

5. Wystawione faktury stwierdzają czynności, które zostały dokonane, podają kwoty zgodnie z rzeczywistością oraz potwierdzają czynności, do których nie mają zastosowania przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego;

6. Wystawione faktury nie dotyczą czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze;

7. Nabywanie towarów i usług nie ma miejsca w ramach transakcji, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy o VAT, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą przepisy ustawy o VAT.

Wnioskodawca stwierdził, że z zasady neutralności wynika, że brak formalnej rejestracji sprzedawcy (dokumentującego fakturami dokonywane czynności opodatkowane, o których mowa w art. 5 ustawy o VAT), jako podatnika VAT czynnego nie uniemożliwia nabywcy skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy bezspornie związane z prowadzeniem działalności.

Taka wykładnia jest konsekwentnie przedstawiana przez Trybunał Sprawiedliwości UE. Przykładowo, w sprawie C-438/09 z 22 grudnia 2010 r. TSUE stwierdził, że artykuł 18 ust. 1 lit. a oraz art. 22 ust. 3 lit. b Szóstej Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku od wartości dodanej zapłaconego z tytułu nabycia usług wykonanych przez innego podatnika niezarejestrowanego jako podatnik podatku od wartości dodanej, w sytuacji gdy odnośne faktury zawierają wszystkie informacje wymagane przez wskazany art. 22 ust. 3 lit. b, a w szczególności zawierają informacje niezbędne do ustalenia tożsamości osoby, która wystawiła te faktury, oraz rodzaju wykonanych usług, oraz że artykuł 17 ust. 6 Szóstej Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisom krajowym, na mocy których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku od wartości dodanej zapłaconego innemu podatnikowi będącemu usługodawcą niezarejestrowanym dla celów tego podatku.

TSUE stwierdził ponadto, że niezależnie od wagi zgłoszenia rejestracyjnego z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania systemu VAT uchybienie temu obowiązkowi przez jednego podatnika nie może podważać przysługującego innemu podatnikowi prawa do odliczenia wynikającego z art. 17 ust. 2 Szóstej dyrektywy.

W konsekwencji, z ogółu poczynionych w orzeczeniu rozważań wynika, że art. 17 ust. 6 Szóstej Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisom krajowym, na mocy których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT zapłaconego innemu podatnikowi będącemu usługodawcą niezarejestrowanym dla celów tego podatku.

Z kolei z orzeczenia TSUE w sprawie C-439/04 z 6 lipca 2006 r. wynika, że w przypadku gdy dostawa jest realizowana na rzecz podatnika, który nie wiedział i nie mógł wiedzieć o tym, że dana transakcja była wykorzystana do celów oszustwa, które zostało popełnione przez sprzedawcę, art. 17 Szóstej Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on temu, aby przepis prawa krajowego, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży na mocy przepisu prawa cywilnego, który powoduje bezwzględną nieważność umowy jako sprzecznej z zasadami porządku publicznego z powodu sprzecznej z prawem kauzy po stronie sprzedawcy, powodował utratę prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej zapłaconego przez tego podatnika.

Zgodnie z jednolitym orzecznictwem TSUE, jeżeli określone w Szóstej Dyrektywie materialne i formalne przesłanki powstania prawa do odliczenia zostały spełnione, niezgodne z zasadami funkcjonowania prawa do odliczenia przewidzianymi przez tę dyrektywę jest sankcjonowanie odmową możliwości skorzystania z tego prawa podatnika, który nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach danej transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub że inna transakcja wchodząca w skład łańcucha dostaw, wcześniejsza lub późniejsza w stosunku do tej, której dokonał ów podatnik, została zrealizowana z naruszeniem przepisów o podatku VAT.

Ponadto w sprawie C-80/11, TSUE wskazał, że jeżeli podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje w których uczestniczy nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie podatku VAT czy w innej dziedzinie, może on domniemywać legalność tych transakcji bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT.

Za szczególnie istotne wnioskodawca uznał, że TSUE wielokrotnie podkreślał również, że kwestia, czy podatek VAT należny od wcześniejszych lub późniejszych transakcji sprzedaży dotyczących danych towarów został wpłacony do budżetu państwa, nie ma wpływu na prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego.

Analizując orzecznictwo TSUE doszedł do wniosku, że prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikowi zawsze wtedy, kiedy nie można byłoby mu przypisać świadomego uczestnictwa w oszustwie. Spełnienie przez podatnika warunków materialnych i formalnych powstania prawa do odliczenia określonych przepisami prawa, w przypadku, gdy nie miał przesłanek by podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa powinno zagwarantować mu posiadanie prawa do odliczenia.

Dodatkowo przywołał orzeczenia krajowych sądów administracyjnych. W podsumowaniu stwierdził, że wszystkie transakcje miały charakter rzeczywisty, płatności dokonywano na konta bankowe dostawców wraz z podatkiem VAT. Zachowanie kontrahentów, którzy dostarczali towary w sposób profesjonalny i zorganizowany wskazywało jednoznacznie na to, że są podatnikami VAT czynnymi. Nie wystąpiły ponadto żadne okoliczności, w związku z którymi Spółka mogła podejrzewać, że transakcja stanowi nadużycie prawa. Nie zaistniała też żadna z negatywnych przesłanek skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wyrażonych w art. 88 ust. 3a ustawy o VAT. W konsekwencji stwierdził, brak rejestracji kontrahentów nie rzutował w żaden sposób na prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z wystawionych przez nich faktur.

Postanowieniem z [...] r. Dyrektor KIS działający jako organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, albowiem stwierdził, że kwestia będąca przedmiotem zapytania wyrażonego we wniosku o udzielenie interpretacji wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji indywidualnej.

Wnioskodawca na ww. postanowienie złożył zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez Dyrektora KIS jako organ I instancji.

Na wstępie Dyrektor KIS powołał art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, jeżeli żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, doprowadziła organ do wniosku, że okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji, tj. interpretacji indywidualnej, zachodzą w szczególności, gdy:

- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego;

- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne;

- wniosek dotyczy zagadnienia, unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna - wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przepisu prawa podatkowego, bądź gdy wniosek dotyczy przepisów nieregulujących wprost sfery odpowiedzialności podatkowej wnioskodawcy;

- przedstawiony we wniosku opis sprawy nie dotyczy skonkretyzowanego zdarzenia, lecz odnosi się do ogólnie możliwej sytuacji.

Organ stwierdził, że zakres przedmiotowy wniosku obejmuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych przez kontrahentów, którzy nie byli zarejestrowani dla celów podatku VAT na dzień ich wystawienia.

Zdaniem organu wydanie interpretacji indywidualnej w określonym we wniosku zakresie wymagałoby oceny posiadanej przez stronę wiedzy na temat wykonawców oraz oceny postępowania w sprawie samej strony, co wiązałoby się z przeprowadzeniem postępowania dowodowego, a co wykracza poza zakres uprawnień organu w postępowaniu interpretacyjnym.

Nie można bowiem w drodze interpretacji dokonać oceny, czy z okoliczności, które miały miejsce strona mogła domniemywać, że transakcje stanowią nadużycie podatkowe w celu uzyskania korzyści majątkowej przez kontrahenta oraz ocenić stosowany przez stronę sposób postępowania w celu weryfikacji kontrahenta.

W konsekwencji ocena prawidłowości postępowania strony i ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności, z których mogłaby ona domniemywać, że działania kontrahentów miały na celu obejście prawa oraz zbadanie stosowanych przez stronę procedur w kwestii sprawdzenia czy kontrahenci wykonując na jej rzecz usługi byli zarejestrowanymi podatnikami VAT czynnymi oraz czy strona dołożyła wszelkich starań, aby się tego dowiedzieć, może być dokonana wyłącznie przez właściwy organ podatkowy lub organ kontroli celno- skarbowej w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, na podstawie zebranego w danej sprawie całokształtu materiału dowodowego. Dlatego organ uznał, że pomimo, iż wniosek odpowiadał wymogom określonym w ww. przepisach to jednak wystąpiła przesłanka negatywna powodująca odmowę wszczęcia postępowania z uwagi na fakt, że wniosek dotyczy zagadnienia, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna.

To rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 14b § 1, § 3, § 5, § 5a oraz § 5b Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie, czego konsekwencją była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej i niewydanie interpretacji w sytuacji, gdy złożony wniosek odpowiadał wszystkim wymogom określonym w tych przepisach, a jednocześnie nie wystąpiły przesłanki negatywne będące podstawą do odmowy wydania interpretacji indywidualnej i odmowy wszczęcia postępowania;

2. art. 165a zw. z art. 14b § 2 oraz § 2a w zw. z art. 120 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieznajdującym uzasadnienia w przepisach prawa podatkowego wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o interpretację indywidualną w przypadku, gdy wydanie interpretacji w przedstawionym stanie faktycznym nie wymagało od organu prowadzenia postępowania dowodowego, ani podejmowania rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innych organów podatkowych oraz nie prowadziłoby do naruszenia przez organ kompetencji innych organów podatkowych;

3. art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14a in principio Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy podatnik miał prawo oczekiwać, iż jego sprawa zostanie rozpatrzona tak, jak indywidualne sprawy innych podatników rozpatrywane w analogicznym stanie faktycznym i przy analogicznej argumentacji prawnej, czego skutkiem jest niewydanie interpretacji indywidualnej na rzecz podatnika oraz w konsekwencji prowadzi do rażącego naruszenia zasady legalizmu oraz obowiązku dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego.

W związku z powyższym strona wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

2. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona podniosła, że nie jest prawdziwe twierdzenie organu, że wydanie interpretacji wymagałoby oceny wiedzy posiadanej przez stronę na temat jej kontrahenta oraz oceny postępowania w sprawie samej strony, a zatem konieczności zinterpretowania stanu faktycznego, gdyż to skarżąca jako wnioskodawca formułuje określony stan faktyczny i tym samym decyduje o granicach rozpatrzenia sprawy. Skarżąca ma także świadomość, że skuteczność interpretacji uzależniona jest od tego, czy wszystkie elementy stanu faktycznego faktycznie w przeszłości wystąpiły. W sytuacji, gdyby rozbieżności takie pomiędzy stanem faktycznym wskazanym przez stronę a ewentualnie ustalonym przez organ w toku postępowania podatkowego miały miejsce, interpretacja ta z uwagi na stwierdzone różnice nie uzasadniałaby ochrony prawnej na podstawie art. 14k O.p. Jednak kwestia funkcji ochronnej nie może mieć znaczenia dla wszczęcia postępowania w przedmiocie interpretacji. Dlatego wnioskodawca stwierdził, że w sprawie nie zaistniała sytuacja, w której udzielenie odpowiedzi na pytanie wnioskodawcy wymagałoby od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Skarżąca podniosła, że we wniosku określiła wyczerpująco okoliczności zawieranych transakcji i sposób weryfikacji kontrahentów, zatem organ posiadał – jej zdaniem – wszelkie informacje na temat stanu faktycznego, jakie byłyby konieczne dla określenia, czy nie wystąpiły przesłanki negatywne do odliczenia podatku. Przypomniał, że ustawodawca nie określił konkretnych czynności, jakie powinien przedsięwziąć podatnik, a których podjęcie pozwalałoby określić, czy transakcje stanowią nadużycie podatkowe. Właśnie wobec tej nieokreśloności, wnioskodawca poprzez wniosek o udzielenie interpretacji dąży do ustalenia, czy konkretne podjęte przez stronę działania były wystarczające do skorzystania z uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego. Wobec tego pytanie wnioskodawcy dotyczy wykładni przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, a nie oceny wiedzy czy sposobu postępowania strony.

Dlatego stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania jest w takiej sytuacji nieuzasadniona, a zaskarżone postanowienie narusza art. 165a § 1 O.p. i inne przepisy O.p. wskazane w zarzutach skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zatem aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.).

Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił, mający zastosowanie do postępowań o wydanie interpretacji z mocy art. 14h ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2018r., poz. 800) – dalej także "O.p.", przepis art. 165a § 1 tej ustawy. Stosownie do jego treści, gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Zagadnienie interpretacji podatkowych reguluje Rozdział 1a Działu II Ordynacji podatkowej.

Stosownie do art. 14b § 1 O.p., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Na podstawie art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej, wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych.

Stosownie do treści art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Na mocy art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym - art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej.

Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, że okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji, tj. interpretacji indywidualnej, zachodzą w szczególności, gdy:

1) przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego;

2) przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne;

3) wniosek dotyczy zagadnienia, unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna - wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przepisu prawa podatkowego, bądź gdy wniosek dotyczy przepisów nie regulujących wprost sfery odpowiedzialności podatkowej wnioskodawcy;

4) przedstawiony opis sprawy nie dotyczy zdarzenia konkretnego, lecz donosi się do ogólnie możliwej sytuacji.

(Tak m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1228/08 oraz wyrok WSA w Olsztynie z 4 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 551/08, wyrok WSA w Poznaniu z 16 października 2014 r., sygn. akt I SA/Po 399/14, wyrok WSA w Warszawie z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1800/14, wyrok WSA we Wrocławiu z 7 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 258/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 609/15).

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zdaniem organu wydanie interpretacji wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przepisu prawa podatkowego, a zatem, że zachodzi przesłanka trzecia. Nadto organ podniósł, że konieczne byłoby przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu posiadanej przez stronę wiedzy co do jego kontrahenta, a także oceny postępowania samego wnioskodawcy. Natomiast w postępowaniu o wydanie interpretacji postępowania dowodowego się nie prowadzi.

Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że nie podziela stanowiska organu.

Instytucja interpretacji indywidualnej stanowi formę wyrażenia stanowiska, w jaki sposób należy interpretować oraz stosować przepisy prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, w sytuacji faktycznej, w której znajduje lub może znaleźć osoba zainteresowana. Jej istotą jest dokonanie podatkowej kwalifikacji konkretnego lub przewidywanego stanu faktycznego opisanego przez zainteresowanego, a głównym celem - budowanie w praktyce zaufania do organu, zwłaszcza zaś zwiększenie przewidywalności jego rozstrzygnięć. Nadto zaznaczyć należy, że indywidualna interpretacja prawa podatkowego posiada znaczenie prawne dla jej wnioskodawcy. Zawiera ona stanowisko o możliwości zastosowania konkretnych przepisów w relacji do indywidualnych ze swej istoty okoliczności zaistniałego lub przewidywanego przez wnioskodawcę stanu faktycznego, dotyczącego jego spraw podatkowych. Wydanie interpretacji jest załatwieniem zapytania prawnego określonego wnioskodawcy, który może się do niej zastosować i oczekiwać z tego tytułu ochrony prawnej. Z powyższego wynika, że celem instytucji indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego jest umożliwienie zainteresowanym podmiotom uzyskania od właściwych organów podatkowych rzetelnej i wiążącej informacji dotyczącej zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w opisanym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym), a w konsekwencji udzielenie informacji co do konsekwencji podatkowych określonego stanu faktycznego.

Ja wynika z pkt 3. powołanych przesłanek odmowy wydania interpretacji, możliwość odmowy w oparciu o nią miałaby miejsce w sytuacji, gdyby wątpliwości strony nie dotyczyły znaczenia norm prawnych wynikających ze wskazanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług lub aktu wykonawczego, wydanego na ich podstawie, czy też problemów w ich rozumieniu. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Jak słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. "przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego może być ocena prawna danego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego, dotyczącego wnioskodawcy (zainteresowanego) na gruncie przepisów prawa podatkowego. Istotą interpretacji indywidualnej jest więc rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe." Zauważyć należy, że taki właśnie charakter miał wniosek złożony przez stronę – dążyła ona do potwierdzenia zasadności swojego stanowiska co do dopuszczalności odliczenia podatku VAT wykazanego w fakturze wystawionej przez podmiot niebędący w dacie jej wystawienia zarejestrowanym podatnikiem, a więc do potwierdzenia, czy dokonana przez nią ocena skutków prawnych, jakie na gruncie podatku VAT wywołuje taki stan faktyczny jest prawidłowa. Nie sposób się zgodzić z organem, że ocena tego stanowiska wymagałaby oceny stanu faktycznego, a nie przepisu prawa, gdyż chodzi właśnie o prawne konsekwencje podanego stanu faktycznego. Podatnik wyjaśnił bowiem z jakich okoliczności faktycznych (brak rejestracji dostawców jako podatników VAT) wynikają jego wątpliwości co do problemów w rozumieniu wskazanego przepisu ustawy o podatku od towarów i usług (o prawie do odliczenia podatku naliczonego – art. 86 ustawy o VAT).

Nadto nie sposób zauważyć, że ze swej istoty interpretacja dotyczy oceny wykładni przepisów prawa podatkowego dokonanej przez wnioskodawcę, ale nie in abstracto, lecz na gruncie określonego stanu faktycznego. Faktem jest, że w postępowaniu o wydanie interpretacji organ nie prowadzi postępowania dowodowego. Nie oznacza to jednak, że wykluczone jest podejmowanie jakichkolwiek działań, jeśli są one niezbędne dla wydania aktu. Zauważyć bowiem należy, że jeśli w ocenie organu przedstawiony stan faktyczny był niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia, nie była to przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania, lecz organ winien był wezwać stronę do uzupełnienia wniosku, w takim zakresie, w jakim uznawał to za konieczne dla dokonania oceny poglądu strony.

Zasadne okazały się zatem zarzuty naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i 2 O.p.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zastosuje się do wskazań zawartych w niniejszym wyroku i wyda wnioskowaną interpretację. O ile uzna to za konieczne do zajęcia stanowiska, wezwie stronę do uzupełnienia wniosku w zakresie, jaki uzna za niezbędny.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.