Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 103/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 3 ,i 4,  art. 38
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego P. G. kwotę [...] ([...]) złotych, zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] numer [...], wydaną na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o pomocy społecznej", Prezydent Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...], przyznał C.K. pomoc społeczną w formie zasiłku okresowego na miesiące [...] w wysokości [...] zł miesięcznie.

Od powyższej decyzji C.K. złożył odwołanie, powołując się na błędne wyliczenie dochodu, tj. uznanie dodatku mieszkaniowego jako dochodu strony i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ponowne ustalenie kwoty zasiłku okresowego w kwocie nie niższej niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej tj. [...] zł, a jego dochodem wynoszącym, zdaniem skarżącego 0,00 zł, tj. co najmniej [...] zł lub w kwocie wyższej. Zdaniem skarżącego, jego dochodem są kwoty pieniężne, które trafiają na jego konto bankowe lub w inny sposób są mu wypłacane, zaś dodatek mieszkaniowy nie jest mu wypłacany lecz trafia na konto bankowe wspólnoty, a zatem jest dochodem wspólnoty mieszkaniowej, a nie skarżącego. Skarżący wniósł o wyjaśnienie, na jakiej podstawie dodatek mieszkaniowy stanowi dochód oraz dlaczego w zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż jego dochód wynosi [...] zł (dodatek mieszkaniowy), a w pozostałych ośmiu decyzjach wydanych tego samego dnia, przez ten sam organ, na podstawie tego samego podania stwierdzono, iż jego dochód wynosi [...] zł (dodatek mieszkaniowy [...] zł + zasiłek okresowy [...] zł), jak to możliwe, że jedna i ta sama osoba ma w tym samym okresie czasu wiele różnych wysokości dochodów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, a odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu decyzji na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie

z przepisami ustawy z dnia [...] o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ustawy). Ww. ustawa określa, między innymi, zadania w zakresie pomocy społecznej, rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Jedną z form pomocy jest zasiłek okresowy, o którego przyznanie wnioskował C.K. pismem z dnia [...].

Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

Za dochód, w świetle z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne, a także o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu tego nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (art. 8 ust. 4 w/w ustawy).

Z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji ustalając dochód C.K., w celu ustalenia prawa do zasiłku okresowego, uwzględnił dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Skład Orzekający Kolegium wskazał, iż art. 8 ustawy o pomocy społecznej wymienia zasady obliczania dochodu. Ustęp 3 i 4 tego artykułu określają, o jakie składniki dochód należy pomniejszyć i jakich składników nie należy w ogóle wliczać. Wśród składników, których nie należy wliczać do dochodu nie został wymieniony dodatek mieszkaniowy, słusznie zatem organ pierwszej instancji ujął dodatek mieszkaniowy do dochodu strony. Organ podkreślił, iż dodatek mieszkaniowy jest przyznany skarżącemu na pokrycie jego zobowiązań względem wspólnoty mieszkaniowej, nie zaś wspólnocie.

Zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy

w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (tj. [...]zł), a dochodem tej osoby - w przedmiotowej sprawie [...] zł - z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie. Z przepisu tego wynika zatem, iż zasiłek okresowy może być ustalony C.K. do kwoty [...] zł. Art. 38 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy stanowi, iż kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z wyżej wskazaną zasadą nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby - w przedmiotowej sprawie jest to kwota [...].

Organ pierwszej instancji przyznał C.K. zasiłek okresowy w wysokości [...]zł. Skład Orzekający Kolegium wskazał, iż przepisy ustawy o pomocy społecznej ustalają granice - minimalną oraz maksymalną wysokość zasiłku okresowego. Do uznania organu wydającego decyzję należy przyznanie kwoty zasiłku, mieszczącej się w tych granicach. W przedmiotowej sprawie organ zmieścił się w tych granicach, stwierdzić zatem należy, że nie naruszył obowiązujących w tym zakresie przepisów. Ponadto, organ pierwszej przyznając skarżącemu zasiłek okresowy wziął pod uwagę okoliczności sprawy, w tym trudną sytuację bytową skarżącego, jak również swoje możliwości finansowe.

W ocenie organu odwoławczego, na uwagę zasługuje także okoliczność, iż C.K. otrzymuje dużą pomoc ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej. Na wniosek skarżącego złożony w dniu [...], oprócz zasiłku okresowego przyznano skarżącemu pomoc społeczną w postaci zasiłków celowych pieniężnych tj:

- decyzją Nr [...] z dnia [...], w wysokości [...] zł,

z przeznaczeniem na zakup żywności i środków czystości - wypłacany miesięcznie po [...]zł w miesiącach [...] ;

- decyzją Nr [...] z dnia [...], w wysokości [...] zł

z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu odzieży i obuwia - świadczenie przyznano na [...], z realizacją w [...];

- decyzją Nr [...] z dnia [...], w wysokości [...] zł,

z przeznaczeniem na zakup posiłków, wypłacany miesięcznie po [...] zł

w miesiącach [...]. ;

- decyzją Nr [...] z dnia [...], w wysokości [...] zł,

z przeznaczeniem na pokrycie zadłużenia za czynsz, świadczenie przyznano na [...], z realizacją w [...];

- decyzją Nr [...] z dnia [...] w wysokości [...] zł,

z przeznaczeniem na pokrycie zadłużenia za energię elektryczną, świadczenie przyznano na [...], z realizacją w [...];

- decyzją Nr [...] z dnia [...], w wysokości [...] zł

z przeznaczeniem na pokrycie zadłużenia za gaz, świadczenie przyznano na [...], z realizacją w [...];

- decyzją Nr [...] z dnia [...] w wysokości [...] zł,

z przeznaczeniem na częściowe pokrycie zaległości związanych z mieszkaniem - podatek od nieruchomości, świadczenie przyznano na [...], z realizacją w [...];

- decyzją Nr [...] z dnia [...], w wysokości [...] zł,

z przeznaczeniem na częściowe pokrycie zaległości związanych z mieszkanie dotyczy opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, świadczenie przyznano na [...], z realizacją w [...].

Kolegium stwierdziło ponadto, że we wskazanych wyżej decyzjach organu

I instancji z dnia [...] przyznając skarżącemu pomoc społeczną

w postaci zasiłków pieniężnych celowych omyłkowo wskazano, iż dochód skarżącego wynosi [...] zł (dodatek mieszkaniowy [...] + zasiłek okresowy [...] zł), gdy w rzeczywistości jego dochód wynosi [...] (dodatek mieszkaniowy [...] zł + zasiłek okresowy [...] zł). Omyłka wynika, z przyjęcia do obliczeń zamiast kwoty przyznanego zasiłku okresowego na podstawie decyzji Nr [...] w wysokości [...] zł, nieprawidłowej kwoty [...]. Organ jednak podkreślił, iż wskazana wyżej omyłka rachunkowa nie miała żadne wpływu na podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznanych skarżącemu zasiłków celowych.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez C.K.

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] . Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów jego ewentualnych przyszłych przyjazdów do Szczecina. Zarzucił organowi odwoławczemu błędną wykładnię przepisów ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie dodatku mieszkaniowego jako dochodu strony i stwierdził,że jego zdaniem przepisy ustawy są niejasne i niejednoznaczne. Ponadto skarżący podtrzymał swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji, podkreślił, że dodatek mieszkaniowy nie jest jego przychodem i wniósł o przyznanie prawa pomocy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] pełnomocnik skarżącego, radca prawny [...], złożył wniosek o odroczenie terminu rozprawy podnosząc, że skarżący jest po urazie krtani i ma poważne problemy z mówieniem, co uniemożliwia mu osobiste uczestniczenie w rozprawie. Powyższe potwierdził przedkładając kserokopię zwolnienia lekarskiego skarżącego ([...] ), informację dla lekarza kierującego z [...], skierowanie do poradni specjalistycznej z [...] oraz zaświadczenie lekarskie z [...], z których to dokumentów wynika, że skarżący może chodzić i po urazie krtani cierpi na dysfonię.

Równocześnie pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe w którym podtrzymał wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego udzielonego na zasadzie prawa pomocy. Podniósł, iż organ administracji dokonał nieprawidłowej wykładni przepisu art.8 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, bowiem nieprawidłowo uznał, że otrzymywany przez skarżącego dodatek mieszkaniowy stanowi jego dochód w rozumieniu wskazanych przepisów. Otóż kwoty dodatku mieszkaniowego skarżący nie otrzymuje w żadnej formie, gdyż kwota ta jest wypłacana wspólnocie mieszkaniowej. Skarżący nie ma zatem żadnej możliwości dysponowania tą kwotą, nie może jej przeznaczyć na wybrany przez siebie cel. Sąd powinien dokonać wykładni celowościowej art.8 ust.4 ustawy o pomocy społecznej, mając na względzie wynikający z ustawy cel udzielanej pomocy społecznej, i uznać, że do katalogu świadczeń niewliczanych do dochodu przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego uznać, że nie wchodzi do niego również dodatek mieszkaniowy.

Za niewłaściwą interpretacją ww. przepisów świadczy również okoliczność,

że zgodnie z art.21 ust.1 pkt 97 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz.307 ) wolne od podatku dochodowego są, między innymi, dodatki mieszkaniowe. Dodatek mieszkaniowy nie jest więc dochodem skarżącego.

Zdaniem skarżącego, organy administracji wydając decyzje o przyznaniu dodatku okresowego w minimalnej wysokości uczyniły to z przekroczeniem granic uznania administracyjnego oraz pominięciem zasad ogólnych udzielania pomocy społecznej. Skarżący domagał się ustalenia wysokości zasiłku na kwotę [...] zł, a organy nie wskazały okoliczności uzasadniających odmowę przyznania skarżącemu zasiłku okresowego w kwocie przez niego żądanej.

Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniosek o odroczenie rozprawy i poparł skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.

Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Na wstępie należy odnieść się do wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy, którego sąd nie uwzględnił.

Zgodnie z art. 109 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. W konsekwencji w orzecznictwie sądowym na ogół przyjmuje się, że wykazana zaświadczeniem lekarskim choroba strony, uniemożliwiająca stawienie się w sądzie jest "znaną sądowi przeszkodą" w rozumieniu przytoczonego przepisu, co w zasadzie w każdym przypadku pociąga za sobą konieczność odroczenia rozprawy. Niemniej jednak pamiętać należy, że choroba, na którą powołuje się strona, musi być nie tylko "znaną sądowi przeszkodą", ale i przeszkodą "której nie można przezwyciężyć". Dopiero przy spełnieniu obu tych warunków stanowi ona podstawę odroczenia rozprawy.

Oceniając więc na gruncie konkretnej sprawy, czy oba te warunki zostały spełnione, należy mieć na względzie zarówno wynikający z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakaz rozpatrywania spraw bez nieuzasadnionej zwłoki (szybkiego załatwienia sprawy i dążenia do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu), jak i wynikający z art. 183 § 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bezwzględny zakaz pozbawiania strony możności obrony jej praw.

Wykazana zaświadczeniem lekarskim choroba C.K., uniemożliwiająca stawienie się w sądzie jest "znaną sądowi przeszkodą" w rozumieniu przytoczonego przepisu, co w zasadzie w każdym przypadku winno pociągać za sobą konieczność odroczenia rozprawy. Niemniej jednak pamiętać należy, że choroba musi być nie tylko "znaną sądowi przeszkodą", ale i przeszkodą "której nie można przezwyciężyć". Dopiero przy spełnieniu obu tych warunków stanowi ona podstawę odroczenia rozprawy.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego przedłożył sądowi zaświadczenie lekarskie, w którym w rubryce "16. wskazania lekarskie" wpisano cyfrę "2", oznaczającą, że "chory może chodzić" to - uznając chorobę jako "przeszkodę" w rozumieniu art. 109 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie można przyjąć, aby była to przeszkoda, "której nie można przezwyciężyć", skoro chory zgodnie ze wskazaniami lekarza może chodzić, a jednocześnie pełnomocnik nie przedstawił jakichkolwiek innych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że chociaż według wskazań lekarza skarżący może chodzić, to mimo to w tym konkretnym przypadku jego choroba (ew. inne okoliczności) winna być traktowana jako przeszkoda, której nie da się przezwyciężyć.

Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego skarżącego cierpi on na dysfonię pourazową krtani. Dysfonia jest określeniem wielostopniowych zaburzeń głosu dotyczących jego wszystkich składników akustycznych ( częstotliwość, natężenie, czasu trwania i barwy), występujących osobno lub zespołowo w różnych zestawieniach. W dysfoniach zmianom ulegają sposób emisji, charakter głosu, zakres głosu, średnie położenie głosu, czas fonacji. Nierzadko dysfonii towarzyszy chrypka (www.logopedia.pl). Powyższe oznacza,

że skarżący może chodzić i może, choć z trudnością, mówić co w konsekwencji stanowi podstawę do uznania, iż choroba skarżącego nie jest przeszkodą, której nie można przezwyciężyć.

Podejmując decyzję o nieuwzględnieniu wniosku o odroczenie rozprawy sąd miał na uwadze także fakt, iż skarżący jest reprezentowany w sprawie przez fachowego pełnomocnika oraz, że zaprezentował swoje stanowisko w sprawie zarówno w odwołaniu, jak i w skardze. Wynika z niego, że kwestionuje on, zastosowaną przez organy administracji publicznej, interpretację prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia, a konkretnie art.8 ust.3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz.1362 ze zm.).

Przechodząc do meritum sprawy sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 ustawy o pomocy społecznej, jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego (art. 36 pkt 1 lit. b ww. ustawy). Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Na gruncie powołanej regulacji zauważyć należy, że szczególne okoliczności, których wystąpienie uprawnia do zasiłku okresowego wskazane zostały przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Przyjąć tym samym trzeba, że każda trudna sytuacja, połączona z brakiem możliwości jej przezwyciężenia będzie uprawniała do otrzymania tego świadczenia. Jego przyznanie jednak w każdym przypadku uzależnione będzie od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Ustawa ta dokładnie określa, w jaki sposób organy obowiązane są ustalać dochód osób ubiegających się o przyznanie świadczenia. Ogólna definicja dochodu dla celów pomocy społecznej ujęta została w art. 8 ust. 3. Zgodnie z tą regulacją dochód stanowi sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, jak również kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Skarżący choć jest zobowiązany do płacenia alimentów na syna A., alimentów tych nie płaci

z uwagi na swoją sytuację finansową ( strona 3. aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...]).

Wszystkie składniki dochodu ustala się według zasad określonych w poszczególnych ustępach art. 8. W ust. 4 tego przepisu ustawodawca wskazał, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w [...].

Na podstawie powyższych regulacji, wbrew twierdzeniom skarżącego, należało uznać, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły wysokość dochodu skarżącego, przyjmując, iż składa się na niego dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Dodatek mieszkaniowy nie należy bowiem do świadczeń niepodlegających wliczeniu do dochodu, określonych w art. 8 ust. 4 ustawy.

Zgodnie z treścią art. 38 powołanej wyżej ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

W ustępie 2 omawianego przepisu wskazano, iż zasiłek okresowy ustala się:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie;

2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny,a dochodem tej rodziny.

Zgodnie z art.8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej, kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między:

1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;

2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

4. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 38 cytowanej ustawy wysokość zasiłku okresowego ustalona została w wysokości minimalnej i maksymalnej. Wynika to z treści ust. 2 cytowanego wyżej przepisu, w którym ustawodawca użył zwrotu "Zasiłek okresowy ustala się – w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Jednocześnie w ust. 3 ustalona została minimalna kwota zasiłku okresowego, na poziomie 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny, przy czym zgodnie z powołanym przez organ I instancji przepisem art. 147 ust. 7 ustawy od 2008 r. gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w art. 38 ust. 3 ustawy. Określenie przez ww. przepisy maksymalnej

i minimalnej wysokości zasiłku okresowego, oznacza, iż organ przyznający zasiłek, o ile stwierdzi, że osoba ubiegająca się spełnia kryterium wskazane w art. 38 ust. 1 ustawy, działa w granicach uznania administracyjnego. Skoro ustawa o pomocy społecznej dopuszcza możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości pomiędzy określonymi przepisami maksimum i minimum, to orzekając w sprawie zasiłku organy winny kierować się ogólnymi zasadami przyznawania tej pomocy.

Jakkolwiek organ I instancji w swojej decyzji nie wyjaśnił dlaczego przyznał skarżącemu zasiłek okresowy w minimalnej wysokości, podając jedynie, że właśnie w tak ustalonej wysokości gmina otrzymała dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe, uczynił to organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, przedstawiając szczegółowo z jakiej pomocy skarżący korzysta w tym samym okresie świadczeniowym. Tak więc, oprócz zasiłku okresowego skarżący do końca [...] r. otrzymywał co miesiąc kwotę [...] zł oraz jednorazowo pomoc na zakup odzieży [...] zł i na pokrycie zadłużeń – [...] zł w [...] (zasiłki celowe). Należy także dodać, że pomoc przyznawana była skarżącemu również w okresie wcześniejszym.

Faktem powszechnie znanym jest okoliczność posiadania przez gminy zbyt małych, \w stosunku do potrzeb, możliwości finansowych w zakresie pomocy społecznej. Wzrastająca liczba podopiecznych instytucji pomocy społecznej powoduje, że posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

W świetle stanu faktycznego sprawy sąd uznał, że zaskarżona decyzja, choć nie posiada uzasadnienia w pełnym zakresie zgodnego z art.107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie narusza procedury administracyjnej w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Natomiast za niezasadny sąd uznał zarzut skarżącego, że dodatek mieszkaniowy nie może być wliczany do dochodu uwzględnianego przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego. Dodatek mieszkaniowy stanowi skierowaną indywidualnie do danej osoby konkretną pomoc w ponoszeniu wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. To, że pomoc tego rodzaju nie jest bezpośrednio przekazywana do rąk osoby uprawnionej do dodatku nie oznacza, że nie powoduje ona zmniejszenia zobowiązań tej osoby w zakresie opłat mieszkaniowych.

Dochód stanowiący równowartość dodatku mieszkaniowego stanowi więc dochód skarżącego, zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 ustawy, który nakazuje sumować uzyskane przychody z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wprawdzie przepisy art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy wymieniają obciążenia i wydatki, które pomniejszają dochód lub te świadczenia, których ze względu na charakter ( świadczenie jednorazowe lub w naturze) nie zalicza się do dochodu, lecz takie okoliczności nie miały miejsca w niniejszym przypadku. Dodatek mieszkaniowy nie został wymieniony w tych przepisach jako dochód, którego nie wlicza się do dochodu strony, a w konsekwencji braku tego wyłączenia stanowi on, dochód rodziny.

Dodać także należy, że fakt, iż podatek od osób fizycznych jest odliczany

od przychodu nie oznacza, iż w przypadku zwolnienia określonych przychodów od tego podatku, nie podlegają one zaliczeniu do dochodu określonego w ust. 3 art. 8 ustawy o pomocy społecznej ( wyroki NSA: I OSK 322/10 LEX 595343; I OSK 1249/08 LEX 563270).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

O przyznaniu radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art.250 ww. ustawy w związku z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm. ).