Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 142/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27 § 1 pkt 3, art. 33 pkt 1-10, art. 34 § 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: § 13 pkt 3 lit e
journal: Dz.U. 2001 nr 137 poz 1541
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623), po rozpatrzeniu zażalenia T. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którym na podstawie art. 123 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zarzutów T. S., zawartych w skardze na czynności egzekucyjne wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych z dnia 2 maja 2011r. uznał zarzuty za nieuzasadnione - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją z dnia 2 kwietnia 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T. S., jako inwestorce, wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego, wybudowanego na posesji nr ewid. 877 przy ul. M. w K.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania T. S., decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja została zaskarżona przez T. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. akt II SA/Ke 505/07 oddalił skargę.

Na wniosek zawarty w skardze organ II instancji postanowieniem z dnia 3 września 2007r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej do sądu decyzji z dnia [...], zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem z dnia 10 lipca 2007r. wezwał zobowiązaną - T. S., do wykonania obowiązku rozbiórki, a następnie tytułem wykonawczym z dnia 6 sierpnia 2007r. wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku. Zarzut T. S. do wszczętego postępowania egzekucyjnego poskutkował postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], uznającym ten zarzut za uzasadniony i umarzającym postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułem wykonawczym z dnia 6 sierpnia 2007r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2009r., sygn. akt II OSK501/08 oddalił skargę kasacyjną T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 grudnia 2007r. Po otrzymaniu akt sprawy, zwróconych z sądu administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił nowy tytuł wykonawczy w dniu 22 czerwca 2009r., który doręczony został T. S. w dniu 9 lipca 2009r.

Zarzuty zgłoszone przez T. S. poskutkowały postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], uznającym te zarzuty za nieuzasadnione. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając zażalenie T. S., postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji wszczęte tytułem wykonawczym z dnia 22 czerwca 2009r.

Niezależnie od powyższego działania T. S. złożyła w dniu 14 lipca 2009r. w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 23 § 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].

W toku dalszego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 30 września 2009r. kontrolę na działce nr ewid 877 przy ul. M. stwierdzając, że środkowa część budynku jest rozebrana, a pozostały jeszcze dwie skrajne części obiektu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał zobowiązanej upomnienie z dnia 30 września 2009r., którym wezwał zobowiązaną - T. S., do wykonania obowiązku rozbiórki. Upomnienie zostało doręczone w dniu 21 października 2009r.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał zobowiązanej tytuł wykonawczy z dnia 30 października 2009r., którym wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku.

T. S. złożyła w terminie zarzuty do wszczętego postępowania egzekucyjnego. Rozpatrując zarzuty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) postanowienie z dnia [...], którym uznał zarzuty za nieuzasadnione. W wyniku zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie, wszczęte tytułem wykonawczym z dnia 30 października 2009r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie przesłał zobowiązanej – T. S. tytuł wykonawczy z dnia 8 lutego 2010r., którym wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku.

T. S. złożyła w terminie zarzuty do wszczętego postępowania egzekucyjnego. Rozpatrując zarzuty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał, na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie z dnia [...], którym uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając zażalenie T. S. postanowieniem z dnia 12 maja 2010r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając skargę T.S. na to postanowienie, wyrokiem z dnia 14 października 2010r., sygn. akt II SA/Ke 446/10 oddalił skargę, a złożona od wyroku skarga kasacyjna jest aktualnie rozpatrywana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Prowadząc dalsze postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie z dnia [...], którym nałożył na T. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 37 103zł. + opłata za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w wysokości 68 zł, czyli łącznie do zapłaty 37 171zł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia T. S. postanowieniem z dnia 26 lipca 2010r. uchylił postanowienie organu I instancji w części określającej wysokość grzywny w kwocie 37 103zł i w tym zakresie orzekł, że wysokość grzywny wynosi 24 681zł, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

T. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Skarga ta została oddalona wyrokiem z dnia 18 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Ke 576/10, a złożona od wyroku skarga kasacyjna jest aktualnie rozpatrywana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Wobec ostatecznego postanowienia, dotyczącego grzywny Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego sporządził według wzoru Tyt-1 tytuł wykonawczy w dniu 18 sierpnia 2010r., jednopozycyjny, stosowany w egzekucji należności pieniężnych i przesłał ten tytuł do Naczelnika I Urzędu Skarbowego, jako organu egzekucyjnego.

T. S. przesłała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo z dnia 2 maja 2011r., które kierowane było do: "[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. ". Pismo zatytułowane było jako skarga na czynności egzekucyjne wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych.

W treści pisma skarżąca, na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniosła skargę na czynności egzekucyjne, dokonane w dniu 7 kwietnia 2011r., polegające na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, czyli zajęcia części renty z uwagi na fakt, że skarżąca nie otrzymała ani upomnienia, ani tytułu wykonawczego dotyczącego nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Ponadto skarżąca stwierdziła, że przywrócony został stan ze zgłoszenia robót budowlanych, do którego nie wniesiono sprzeciwu i nie istnieje już obowiązek rozbiórki budynku gospodarczego, w stosunku do którego nałożono karę grzywny w celu przymuszenia. Skarżąca napisała, że egzekwowany obowiązek określony jest niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz wniosła o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla pismem z dnia 6 maja 2011r. przekazał według właściwości pismo T. S. z dnia 2 maja 2011r. do Naczelnika I Urzędu Skarbowego .

T.S. przesłała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo bez daty doręczone organowi w dniu 9 maja 2011r., które kierowane było do: "Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K.", a zatytułowane było jako wniosek o przywrócenie terminu do tytułu wykonawczego z dnia 18 sierpnia 2010r. z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W treści pisma T. S. wyraziła przekonanie, że powinna była otrzymać tytuł wykonawczy z dnia 18 sierpnia 2010r. i go nie otrzymała. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 11 maja 2011r. przekazał według właściwości wyżej wymieniony wniosek T. S. do Naczelnika I Urzędu Skarbowego .

Naczelnik I Urzędu Skarbowego pismem z dnia 10 maja 2011r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzając, że w piśmie T. S., dotyczącym skargi na czynności egzekucyjne oraz wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, zawarte były zarzuty wobec tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 sierpnia 2010r. i wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do zajęcia w formie postanowienia stanowiska w stosunku do tych zarzutów, w trybie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał najpierw na podstawie przepisu art. 56 § 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie z dnia 30 maja 2011r., którym odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko T. S. na podstawie wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego tytułu egzekucyjnego nr [...] z dnia 18 sierpnia 2010r.

Dyrektor Izby Skarbowej wydał na podstawie przepisu art. 54 § 5 w związku z art. 17 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie z dnia 9 czerwca 2011r., którym oddalił skargę T. S. z dnia 2 maja 2011r. na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Pierwszego Urzędu, polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 18 sierpnia 2010r., wystawionego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego . Dyrektor Izby Skarbowej wydał także postanowienie z dnia 1 czerwca 201r., którym odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

Następnie Naczelnik I Urzędu Skarbowego postawieniem z dnia [...] na podstawie przepisu art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku T. S. na podstawie tytułu wykonawczego[...] ponieważ nie otrzymał w terminie stanowiska wierzyciela w stosunku do zarzutów do tytułu wykonawczego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał dnia [...] postanowienie, którym po rozpatrzeniu zarzutów T. S., zawartych w skardze na czynności egzekucyjne wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych z dnia 2 maja 2011r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Organ jako podstawę prawną wskazał przepis art. 123 k.p.a.,

W zażaleniu na powyższe postanowienie T. S. wniosła na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o jego uchylenie i uznanie złożonych zarzutów do tytułu wykonawczego za zasadne z uwagi na fakt, że nie otrzymała ani upomnienia, ani też tytułu wykonawczego dotyczącego nałożonej grzywny w celu przymuszenia, a budynek, względem którego nałożono grzywnę w celu przymuszenia nie istnieje, gdyż posiada ona dwa budynki gospodarcze wzniesione na zgłoszenie, w stosunku do których nie wniesiono sprzeciwu, czyli wygasał i nie istnieje obowiązek rozbiórki budynku gospodarczego, w stosunku do którego nałożono karę grzywny w celu przymuszenia. Ponadto skarżąca stwierdziła, że egzekwowany obowiązek jest niezgodny z treścią obowiązku wynikającego z otrzymanego tytułu wykonawczego, który to wskazuje na obowiązek rozebrania budynku gospodarczego o określonych wymiarach. Skarżąca wniosła również o uwzględnienie wniosku o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał na treść przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mają zastosowanie w sprawie niniejszej:

- przepis art. 1a pkt 7 który stanowi: ilekroć w ustawie jest mowa o organie egzekucyjnym - rozumie się przez to organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków;

- przepis art. 1 a pkt 13 który stanowi: Ilekroć w ustawie jest mowa o wierzycielu - rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym;

- przepis art. 5 § 1 pkt 1 który stanowi: uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest - w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4.

- przepis art. 19 § 1 który stanowi: z zastrzeżeniem § 2-8, naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, a także do realizacji wniosków obcych państw o udzielenie pomocy w zakresie, o którym mowa w art. 66d § 1.

- przepis art. 34 § 1 który stanowi: zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

- przepis art. 34 § 1a który stanowi: jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

- przepis art. 34 § 4 który stanowi: organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W sprawie niniejszej chodzi o egzekucję administracyjną należności pieniężnych, gdzie organem egzekucyjnym jest Naczelnik I Urzędu Skarbowego, a wierzycielem jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego . W zaskarżonym postanowieniu organ nadzoru budowlanego I instancji zajął stanowisko wobec zgłoszonych do tytułu wykonawczego zarzutów orzekając, że zarzuty te są nieuzasadnione. W podstawie prawnej postanowienia podany został tylko przepis art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy uznał, że postanowienie organu I instancji zawierające stanowisko o niezasadności zarzutów jest poprawne pod względem merytorycznym, a w takiej sytuacji wskazana niewłaściwa podstawa prawna postanowienia (art. 123 k.p.a.) została sprostowana w uzasadnieniu postanowienia organu drugiej instancji, wedle którego podstawą prawną postanowienia organu I instancji jest przepis art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.)

Odnosząc się do zarzutu T. S. dotyczącego niedoręczenia jej upomnienie przed doręczeniem tytułu wykonawczego z dnia 18 sierpnia 2010r. organ wskazał, że jest on niezasadny, ponieważ w myśl przepisu § 13 pkt 3 lit. e rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 22 listopada 2001r. (Dz.U z 2001r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy egzekucja dotyczy należności z tytułu grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Natomiast zarzut, że tytuł wykonawczy z dnia 18 sierpnia 2010r. nie został skarżącej doręczony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest niezasadny z tego powodu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest w tym etapie postępowania wierzycielem i wystawia tytuł wykonawczy dla organu egzekucyjnego, czyli Naczelnika I Urzędu Skarbowego, który dopiero w swoim postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych doręcza zobowiązanej tytuł wykonawczy otrzymany od wierzyciela według ustalonych w przepisach zasad.

W ocenie organu niezasadny jest zarzut, że w tytule wykonawczym z dnia 18 sierpnia 2010r. określenie egzekwowanego obowiązku jest niezgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. W przedmiotowej sprawie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2010r. nakładające grzywnę w celu przymuszenia zostało w wyniku postępowania zażaleniowego zmienione postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2010r. w części określającej wysokość grzywny, a w pozostałej części utrzymane w mocy. Zatem zgodnym z prawdą jest wskazanie, jako podstawy prawnej obowiązku, postanowienia z dnia 25 maja 2010r., ale z wysokością kwoty pieniężnej ustalonej w postanowieniu ostatecznym.

Zarzut, że grzywna w celu przymuszenia winna zostać anulowana, gdyż wydano ją w sprawie o wyburzenie budynku gospodarczego, a na przedmiotowej nieruchomości znajdują się 2 budynki gospodarcze jest również niezasadny, ponieważ T. S. dokonała zgłoszenia zamiaru budowy dwóch budynków gospodarczych, a następnie zrealizowała jeden duży budynek gospodarczy odpowiadający powierzchni dwóch budynków zgłoszonych oraz powierzchni części środkowej pomiędzy tymi budynkami, co spowodowało wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę całego samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Zgodność z prawem decyzji orzekającej nakaz rozbiórki oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu II instancji została potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt II SA/Ke 505/07, a następnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2009r. sygn. akt II OSK 501/08. Egzekucji podlega obowiązek rozbiórki całego wybudowanego samowolnie budynku gospodarczego, a rozebranie środkowej części budynku nie jest spełnieniem wykonania obowiązku rozebrania całego budynku gospodarczego.

W sprawie zarzutu, że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, czyli zarzutu określonego w art. 33 pkt 8 ustawy organ odwoławczy wyjaśnił, że zarzut ten nie wymaga stanowiska wierzyciela.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie z dnia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła T.S., zarzucając mu naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez niespełnienie przesłanek warunkujących wydanie przedmiotowego postanowienia przez nie odniesienie się do argumentacji przedstawionej przez skarżącą, a tym samym nie ustalenie stanu faktycznego;

- art. 8 k.p.a. przez brak analizy wniesionych przez skarżącą zarzutów do tytułu wykonawczego nr 16/1/2010 z dnia 18 sierpnia 2010r., brak przesłania upomnienia do tego tytułu, jak i opieszałość i bezczynność organu i dopiero wydanie przedmiotowego postanowienia po złożeniu przez skarżącą skargi na opieszałość i bezczynność;

- art. 9. k.p.a. przez brak informacji o możliwości wniesienia zarzutów do tytułu wykonawczego, przesłanego przez Urząd Skarbowy, nie zaś Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce;

- art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnień co do zasadności przesłanek, którymi kierowano się w postępowaniu, jak również pominięcie stwierdzenia stanu faktycznego. Stan ten powinien być uwzględniony jako punkt wyjścia przy prowadzeniu postępowania, aby nie doprowadzać do wykonywania decyzji z potrzebą stosowania środków przymusu tj. nakazu rozbiórki, a sam tytuł wykonawczy winien być sporządzony bez uchybień;

- art. 12 k.p.a. przez fakt, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, a przez okres kilku miesięcy do czasu złożenia przez skarżącą skargi na bezczynność i opieszałość urzędu nie wydał żadnego postanowienia w tej sprawie, naruszając tym samym przepisy art. 35 k.p.a. stanowiące, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, jak i art. 36. k.p.a. przez nie powiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35, a tym samym bez podania przyczyny zwłoki i wskazującej na nowy termin załatwienia sprawy;

- art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, brak odniesienia się do konkretnych zarzutów sformułowanych przez skarżącą, a dotyczących tytułu wykonawczego;

- art. 80 k.p.a. poprzez błędną i niekompletną ocenę całokształtu materiału dowodowego, jak i poszczególnych okoliczności co do stanu taktycznego;

- art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia stanu taktycznego postanowienia - brak faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się opierał oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- art. 162 k.p.a. przez nie uznanie, iż decyzje administracyjną wiąże rebus sic stantibus, co powoduje, że kiedy powstaną nowe przesłanki faktyczne, które czynią decyzję nieodpowiadającą rzeczywistości przestaje istnieć stosunek prawny w postaci skonkretyzowania postanowienia, a samo postanowienie staje się bezprzedmiotowe wraz ze zmianą tych okoliczności, na których uregulowanie było skierowane;

- art. 27 ustawy z dn. 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2005r. Nr 229. poz. 1954 ze zm.) przez naruszenie przepisów mówiących o tym co winien i w jakiej formie zawierać tytuł wykonawczy;

- art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, gdyż stan taktyczny odbiega od stanu wskazanego w decyzjach administracyjnych, jak i w tytule wykonawczym, tj. na działce znajdują się 2 budynki gospodarcze wolnostojące.

- art. 128 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nie dostarczenie tytułu wykonawczego, jak również brak postanowienia, że to właśnie Urzędowi Skarbowemu powierza się wykonanie przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że jej zdaniem skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przede wszystkim nigdy nie otrzymała tytułu wykonawczego nr 16/1/2010 z dnia 18 sierpnia 2010r., dotyczącego grzywny w celu przymuszenia od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i upomnienia poprzedzającego przedmiotowy tytuł wykonawczy. Skarżąca podała, że istnienie tego tytułu wykonawczego, odnoszącego się do grzywny w celu przymuszenia zostało wykazane przez I Urząd Skarbowy w korespondencji z dnia 7 kwietnia 2011, w której to dostarczono jej tytuł wykonawczy datowany na 18 sierpnia 2010r., sporządzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Tytułowi wykonawczemu nr [...] z dnia 18 sierpnia 2010r. skarżąca zarzuciła w skardze wskazanie w pkt 29, dotyczącym normatywnego aktu, całej ustawy Prawo Budowlane, a nie konkretnego artykułu Prawa Budowlanego na podstawie, którego sporządzono tytuł wykonawczy, w pkt 42, dotyczącym innej podstawy prawnej egzekucji administracyjnej (wpisać właściwy akt normatywny) wskazanie art. 128 -129 ustawy z dn. 17.06.1966 o postępowaniu w administracji (Dz. U. Nr. 36. poz. 161), w pkt 48 i 49 brak wypełnienia, że nie dostarczono upomnienia skarżącej, w pkt 50 nie wpisano podstawy braku obowiązku doręczenia upomnienia. W części G Klauzula o skierowaniu Tytułu Wykonawczego nr [...] z dnia 18.08.2010 do egzekucji znajduje się pouczenie o możliwości złożenia zarzutów, którymi są:

- obowiązek nie istnieje, gdyż nie istnieje budynek gospodarczy, w stosunku do którego nałożono grzywnę w celu przymuszenia;

- brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeśli było ono wymagalne, albowiem, nie dostarczono upomnienia, ani też nie sprecyzowano na jakiej podstawie prawnej nie było ono wymagalne;

- zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - skarżąca nie posiada takich kwot, gdyż jest osobą niezamożną, ponadto wysokość grzywny, zdaniem skarżącej nie jest zgodna z prawem - co jest także przedmiotem jeszcze nie zakończonego procesu sądowego (sprawa w NSA);

- niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy, gdyż niezgodnie z art. 27 § 1 tytuł wykonawczy nr 16/1/2010 z dnia 18 sierpnia 2010r. nie zawiera:

"3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; § 3 odnosi się natomiast do faktu, że do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku - czego nie uczyniono i skarżąca nic w tej kwestii nie otrzymała".

Skarżąca wskazała także na "nieterminowość podejmowania decyzji administracyjnych w celu wydania przedmiotowego postanowienia".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na rozstrzygnięcie i przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zaskarżone postanowienie podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania.

Przedmiotem oceny Sądu z punktu widzenia zgodności z prawem jest w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia pod względem jego legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Podkreślenia wymaga w pierwszej kolejności, że w sprawie niniejszej Naczelnik I Urzędu Skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do egzekucji należności pieniężnych (tj. grzywny w celu przymuszenia), natomiast wierzycielem - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który jest także organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie w celu wyegzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. nakazu rozbiórki obiektu. To zaś oznacza, iż Naczelnik I Urzędu Skarbowego jest organem właściwym do rozpatrzenia zarzutu T. S., po uprzednim uzyskaniu stanowiska wierzyciela, czyli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W związku z powyższym organ egzekucyjny wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów T. S.. W tych okolicznościach obowiązkiem organów orzekających w sprawie było jedynie wyrażenie stanowiska w zakresie podniesionych przez skarżącą zarzutów, a nie decydowanie o ich uwzględnieniu.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane m.in. na podstawie art. 33 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do art. 33 ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Takie brzmienie tych przepisów oznacza, że na tym etapie postępowania kontroli nie podlegają kwestie związane z zasadnością i wymagalnością obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie prawidłowość postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Skarżąca zgłosiła w skardze szereg zarzutów względem wszczętego postępowania egzekucyjnego, jednak podnieść należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych dopiero w postępowaniu sądowoadminsitracyjnym rozpoznającym skargę na rozstrzygnięcie wierzyciela zawarte w postanowieniu, określającym jego stanowisko w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, wydanym na podstawie przepisu art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.).

W kwestii podnoszonej przez skarżącą niedoręczenia jej upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego (art. 33 pkt 7 ustawy), należy podzielić stanowisko wierzyciela, że zgodnie z § 13 pkt 3 lit. e rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 22 listopada 2001r. (Dz.U. Nr 137, poz.1541) postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy egzekucja dotyczy należności z tytułu grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym. W sprawie niniejszej grzywna została nałożona w celu przymuszenia T. S. j do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym: rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego na posesji przy ul. M. w K., nr ewid. 877, orzeczonej ostateczną decyzją PINB z dnia [...] utrzymaną w mocy ostateczną i prawomocną decyzją ŚWINB w Kielcach z dnia 29 czerwca 2007r. Nie istniał zatem obowiązek doręczenia skarżącej upomnienia przez wierzyciela. Rację ma skarżąca, że § 13 pkt 3 lit. e rozporządzenia winien być wskazany w pkt 50 tytułu wykonawczego. Zdaniem Sądu brak tego wpisu nie może powodować uznania tytułu za nieskuteczny.

Zarzut niedoręczenia skarżącej tytułu wykonawczego przez wierzyciela został prawidłowo oceniony w zaskarżonym postanowieniu. Obowiązek jego doręczenia spoczywa na organie egzekucyjnym, a nie na wierzycielu, który przekazuje tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego, którym w sprawie niniejszej jest Naczelnik I Urzędu Skarbowego. Niezasadny jest zarzut skargi, dotyczący braku postanowienia o "powierzeniu wykonania przedmiotowego tytułu wykonawczego Urzędowi Skarbowemu", właściwość organu egzekucyjnego określa bowiem ustawa (art. 19 § 1 ustawy).

Skarżąca zarzuciła także w zarzutach, że w tytule wykonawczym nieprawidłowo została wskazana decyzja, którą wymierzono jej grzywnę w celu przymuszenia w podanej tam kwocie (art. 33 pkt 3 ustawy).

Wskazać należy, że w tytule wykonawczym z dnia 18 sierpnia 2010r. jako "podstawę prawną należności" wskazano - orzeczenie z dnia 25 maja 2010r. nr PINB [...] , jako "rodzaj należności" - grzywna w celu przymuszenia, a jako kwotę należności głównej - 24 681zł 00gr. Bezspornym jest, że decyzja z dnia 25 maja 2010r. nakłada na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia (37 103zł) i orzeczenie to jest podstawą prawną egzekwowanego obowiązku. Nie została ona uchylona przez organ odwoławczy w całości, a jedynie w części określającej wysokość grzywny; organ odwoławczy określił wysokość grzywny na kwotę 24 681zł, i ta kwota została wymieniona w tytule wykonawczym. Zatem wskazanie w tytule wykonawczym z dnia 18 sierpnia 2010r. decyzji z dnia 25 maja 2010r. jako podstawy prawnej należności jest jak najbardziej słuszne. W ocenie Sądu dla przejrzystości zasadne było wpisanie także orzeczenia organu II instancji, z którego wynikała sama wysokość grzywny, jednak brak ten nie niweczy skuteczności wyegzekwowania objętej tym tytułem należności.

Ponadto, wbrew zarzutowi skargi prawidłowo podano w pkt 29 tytułu wykonawczego - "akt normatywny, stanowiący podstawę wydania orzeczenia" - ustawę Prawo budowlane, bez wskazania przepisów tej ustawy. Podstawą prawną egzekucji administracyjnej jest natomiast ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (pkt 42 tytułu).

Wynikający z przepisu art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek zawarcia w tytule wykonawczym podstawy prawnej podlegającego egzekucji obowiązku polega na podaniu aktu prawnego, na podstawie którego wydano decyzję administracyjną lub decyzji wydanej na podstawie tego aktu. Oba te elementy zawiera tytuł wykonawczy, będący podstawą przeprowadzenia kwestionowanej egzekucji.

Kolejny zarzut skarżącej dotyczył wykonania obowiązku rozbiórki (art. 33 pkt 1 ustawy). Skarżąca twierdziła bowiem, że rozebrała część środkową przedmiotowego budynku gospodarczego, a pozostałe dwie części budynku wzniesione zostały na podstawie prawomocnego zgłoszenia robót budowlanych, co oznacza że nie podlegają one egzekucji. Zauważyć należy, że słusznie podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, że wierzyciel na etapie postępowania egzekucyjnego nie ocenia zasadności nałożonego obowiązku rozbiórki, a ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 18 listopada 2010r. oddalającym skargę T. S. na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia stwierdził, że rozebranie jedynie części środkowej przedmiotowego budynku gospodarczego oznacza, że rozbiórka de facto nie została wykonana zgodnie z treścią decyzji z dnia 2 kwietnia 2007r., dwa istniejące w chwili obecnej obiekty są nierozebranymi częściami budynku gospodarczego, co do którego orzeczony został nakaz rozbiórki. Z tego względu nie można uznać, że organ był uprawniony w postępowaniu egzekucyjnym do podejmowania jakichkolwiek odmiennych i samodzielnych ustaleń faktycznych w tym zakresie.

Jednym z zarzutów podniesionych przez skarżącą w piśmie z dnia 2 maja 2011r. jest zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucji. Jest to zarzut określony w art. 33 pkt 8 ustawy, który zgodnie z art. 34 § 1 ustawy nie wymaga wyrażenia stanowiska wierzyciela.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego, będący w niniejszej sprawie wierzycielem odniósł się prawidłowo do zarzutów zgłoszonych przez T. S. i w postanowieniu wyraził słuszne stanowisko, nie naruszając wskazanych w skardze przepisów k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego tytuł wykonawczy z dnia 18 sierpnia 2010r. [...] nie budzi wątpliwości co do charakteru, rodzaju egzekucji jaka ma być prowadzona na jego podstawie. Zarzut skargi o przewlekłości postępowania administracyjnego nie może odnieść skutku w niniejszej sprawie.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t.).