Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2271/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1101
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw
article: art. 365 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. Z O.O. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w związku z art. 365 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w związku z odwołaniem P. U. "[...]" Sp. z o.o., Al. [...],[...] decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2017 r. wstrzymującej użytkowanie instalacji do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, zlokalizowanej przy ul. [...],[...] eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 365 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, wstrzymał użytkowanie instalacji do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych zlokalizowanej przy ul. [...],[...]. eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego.

Strona odwołała się od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 7, 77 i 80 Kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego. W odwołaniu strona wskazała, że organ pominął fakt, że najbliższa instalacja do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów znajdująca się w P. również nie posiada pozwolenia zintegrowanego, co oznacza, że wstrzymanie użytkowania przedmiotowej instalacji wywoła niekorzystne skutki finansowe i organizacyjne dla strony, ale również mieszkańców gmin obsługiwanych przez przedsiębiorstwo. Ponadto strona powołała, że organ dokonał błędnej oceny uznając, że wysokie szkody materialne i wizerunkowe, a także trudne do odwrócenia skutki jakie poniesie strona, nie mają decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Podniesiono również, że organ pominął kwestię braku winy strony w przedmiotowej sprawie.

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powołano, że instalacja do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych eksploatowana przez P. U. "[...]" Sp. z o.o. stanowi instalację wymienioną w pkt [...] ppkt [...] lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z [...] r., poz. [...]), co oznacza, że instalacja ta objęta jest obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego zgodnie z art. 201 ust. 1 Poś. Wskazano, że zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1101), ww. pozwolenie prowadzący instalację winien uzyskać z dniem 1 lipca 2015 r. Organ ustalił, że strona stosowny wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego przedłożyła Marszalkowi Województwa [...] w dniu [...] grudnia 2014 r.

Powołano, że w związku z nieuzyskaniem ww. pozwolenia we wskazanym terminie, [...] WIOŚ pismem z dnia [...] lipca 2015 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w przedmiocie wstrzymania na podstawie art. 365 ust. 1 Poś użytkowania przedmiotowej instalacji. Natomiast wydane w toku postępowania przez organ I instancji postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania użytkowania przedmiotowej instalacji, eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r. Po rozpatrzeniu zażalenia strony na ww. postanowienie Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] utrzymał je w mocy.

Organ ustalił, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] Marszałek Województwa [...] udzielił spółce pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów. Natomiast decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...] Minister Środowiska rozpatrując odwołanie strony uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ wskazał, że bezsprzecznym pozostaje fakt, że strona eksploatuje instalację do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów, tj. kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad [...] t/dobę z wykorzystaniem obróbki biologicznej, która zgodnie z pkt [...] ppkt [...] załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, objęta jest obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego.

Natomiast w związku z tym, że decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. została uchylona decyzją ostateczną Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r. uznano, że spółka nadal nie posiada wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Zatem w takim stanie faktycznym i prawnym organ I instancji był zobligowany do wstrzymania użytkowania instalacji, zgodnie z art. 365 ust. 1 Poś.

Podkreślono należy, że organ administracji nie ma żadnej swobody przy podejmowaniu decyzji kończącej postępowanie.

Organ odwoławczy za bezzasadne uznał zarzuty zgłoszone w odwołaniu. Oceniono, że organ I instancji w sposób prawidłowy i niebudzący wątpliwości dokonał ustaleń, czy strona posiada pozwolenie zintegrowane, które winna była uzyskać. Organ uznał, że nie mają znaczenia w przedmiotowym postępowaniu kwestie podnoszone przez stronę dotyczące skutków wstrzymania użytkowania instalacji, jak i kwestii braku winy strony.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło P. U. [...] Sp. z o.o. w W., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 par. 1 pkt 1 lit."b" p.p.s.a.) polegające na tym, że decyzja o wstrzymaniu użytkowania Instalacji została wydana w związku z użytkowaniem instalacji bez pozwolenia zintegrowanego, podczas gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego: pozwolenie zintegrowane zostało wydane przez Marszałka Województwa [...] na rzecz Skarżącego w dniu [...] czerwca 2018r., decyzją o numerze [...].

Skarżący wskazał, że w związku z wydaniem pozwolenia zintegrowanego, odpadła przyczyna uzasadniająca utrzymanie w mocy decyzji o wstrzymaniu użytkowania, a biorąc pod uwagę skutki decyzji o wstrzymaniu, tj. wystąpienie szkód majątkowych o znacznych rozmiarach, a także możliwość wystąpienia zagrożenia epidemiologicznego - utrzymanie w mocy Decyzji Głównego Inspektora nie znajduje uzasadnienia.

2) naruszenie art. 365 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przez jego nieprawidłowe zastosowanie, gdyż wstrzymanie użytkowania instalacji w okolicznościach tej sprawy, wywoła skutek przeciwny niż ten, który był zamierzony przez ustawodawcę.

Skarżący wskazał, że dokumentacja znajdująca się w dyspozycji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska potwierdza, że użytkowanie instalacji w N. jest nie tylko całkowicie bezpieczne dla środowiska, ale według obecnie obowiązujących przepisów posiada status instalacji stosującej wymagane standardy. Wstrzymanie jej użytkowania, oznacza nie tylko wspomniane straty i zagrożenia, ale wyłączenie ze struktury przetwórstwa odpadów, w tym z Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami, jednej z sześciu instalacji w regionie, co może spowodować zagrożenie epidemiologiczne.

3) naruszenie art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, przede wszystkim:

pominięcie znaczenia faktu, że uchylenie pozwolenia zintegrowanego przez Ministra Środowiska w 2017r. nastąpiło wyłącznie z powodu nieścisłości formalnych, a nie merytorycznych zarzutów, co do użytkowania Instalacji,

uznanie za nieistotne dla sprawy powstanie wspomnianych szkód o znacznych rozmiarach,

pominięcie znaczenia szkód w środowisku, których wystąpienie, na skutek niezagospodarowania odpadów w odpowiednim czasie, jest więcej niż prawdopodobne,

pominięcie znaczenia nieosiągnięcia wymaganego efektu ekologicznego

co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w okolicznościach posiadania wiedzy przez Głównego Inspektora o tym, że procedura wydania pozwolenia zintegrowanego dla Skarżącego znajduje się na ostatnim etapie i wydanie decyzji nastąpi w niedługim czasie.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit b p.p.s.a. oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżący wniósł o zawieszenie z urzędu prowadzonego postępowania do czasu wydania przez Marszałka Województwa ostatecznej decyzji ws. pozwolenia zintegrowanego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedmiot rozpoznania sprawy w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji zależy od wyniku toczącego się przed Marszałkiem postępowania w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżący uzupełnił skargę, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia pomimo istnienia obligatoryjnych podstaw do zawieszenia prowadzonego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego.

Postawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm). Zgodnie z art. 201 ust. 1 Poś pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Skarżąca eksploatuje instalację do mechaniczno– biologicznego przetwarzania odpadów tj. kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad [...] t/dobę z wykorzystaniem obróbki biologicznej, która zgodnie z pkt [...] ppkt [...] załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości objęta jest obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego.

Obwiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla przedmiotowej instalacji wprowadzony został na mocy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1101). Art. 28 ust. 3 pkt 2) ustawy wprowadził obowiązek uzyskania pozwolenia dla instalacji, które nie były objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego ze względu na rodzaj prowadzonej w niej działalności przed dniem wejścia w życie tych przepisów, z dniem 1 lipca 2015 r. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że Strona nie uzyskała decyzji w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego dla prowadzonej instalacji, pomimo prowadzonego w tym przedmiocie postępowania z wniosku spółki, złożonego [...] grudnia 2014 r.

Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., a więc już po dacie wydania zaskarżonej decyzji, wydał pozwolenie zintegrowane dla spółki, jednak w wyniku rozpoznania złożonych odwołań, Minister Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. uchylił decyzję Marszałka Województwa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Obecnie postępowanie w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego zostało zawieszone przez organ I instancji celem umożliwienia Stronie uzupełnienia złożonego wniosku o pozwolenie zintegrowanie zgodnie z wymogami wprowadzonymi na mocy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. oraz w związku z opublikowaniem Decyzji Wykonawczej Komisji 2018/11476 z 10 sierpnia 2018 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT).

Niewątpliwie więc na datę wydania zaskarżonej decyzji Spółka nie dysponowała decyzją w przedmiocie udzielenia pozwolenia zintegrowanego, jak również do dnia wydania wyroku nie została wydana decyzja ostateczna w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego.

Zgodnie z art. 365 ust. 1 Poś wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzymuje w drodze decyzji, użytkowanie instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego.

Prawidłowo wskazano w uzasadnieniu decyzji, że organ administracji nie ma żadnej swobody przy podejmowaniu takiej decyzji. Jedyną przesłanką podlegającą badaniu w sprawie jest fakt, czy Strona posiada wymagane pozwolenie zintegrowanie, czy też nie. W przedmiotowej sprawie z uzasadnień decyzji organów wynika w sposób jednoznaczny, że były analizowane okoliczności dotyczące przedmiotowej instalacji, jak również sytuacja prawna. Z tych względów miało miejsce na pewnym etapie zawieszenie postępowania z uwagi na toczącą się równolegle sprawę w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego. Wbrew twierdzeniom Skarżącej nie było jednak podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. albowiem prowadzone przez Marszałkiem postępowanie w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego nie stanowi zagadnienia wstępnego w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji. Obydwa postępowania prowadzone są od siebie niezależnie. Organ prowadzący ustala tylko fakt posiadania, bądź brak wymaganego pozwolenia zintegrowanego i w zależności od dokonanego ustalenia wydaje decyzję. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają znaczenia okoliczności dotyczące przyczyn nieuzyskania pozwolenia zintegrowanego w terminie oraz spełnianie przez instalacją wszystkich niezbędnych standardów. Również kwestie dotyczące konsekwencji wykonania decyzji w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Ustawodawca w sposób jednoznaczny w art. 365 ust. 1 Poś sprecyzował przesłankę uzasadniającą wydanie takiej decyzji, nie przewidział możliwości uzależnienia wydania tej decyzji od grożących Stronie strat materialnych o znacznych rozmiarach, zagrożeń ekologicznych i epidemiologicznych w związku z brakiem możliwości przetwarzania odpadów z terenów województwa oraz koniecznością dokonywania zwolnień pracowników. Tak więc zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 365 ust. 1 ustawy Poś, art. 7, 77 i 80 k.p.a. są pozbawione podstaw.

Termin wstrzymania użytkowania został ustalony przy uwzględnieniu potrzeby bezpiecznego dla środowiska zakończenia użytkowania oraz sposobu funkcjonowania instalacji. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji podano, że zgodnie z informacjami zawartymi w protokole kontroli termin do zakończenia prowadzonego w instalacji procesu technologicznego wynosi 2 miesiące. Organ wyznaczył więc 3 miesięczny termin mając na względzie umożliwienie zakończenia użytkowania instalacji z uwagi na przerwanie jej pracy, jak również podjęcie działań mających na celu zagospodarowanie odpadów objętych umową o świadczenie usług w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów, biorąc pod uwagę funkcjonujące regionalne i zastępcze instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych do obsługi regionu w. gospodarki odpadami.

Również brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a. albowiem wydanie decyzji przez organ I instancji w dniu [...].06.2018 r. w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego nie jest podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania. Decyzja z [...].06.2018 r. została wydana po podjęciu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.