Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2522/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39m, art. 39l.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 8, art. 4 lit. g i k, art. 7, art. 12, art. 10 ust. 2 i 5 lit. i.
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2010 roku, Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania T. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 39a ust. 1, art. 39j, art. 39k ust. 1-3, art. 391 ust.l, art. 92 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz, lp. 1.8 ust. 2, lp. 10.2 lit. a i lit. b, lp.10.3. lit. a i lit. b, lp. 10.4 lit. a i lit. b., lp. 11.4 ust.l, lp. 12.8, lp. 12.11, lp. 12.12. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 13, art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.), art. 25 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), § 3 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007r., Nr 158, poz. 1128),

§ 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz. U. z 1996 r., nr 69, poz. 332 ze zm.), § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r., nr 2, poz. 15), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r.

o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] złotych,

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wyjaśnił, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły:

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: prowadzenia wymaganej dokumentacji dotyczącej czasu pracy kierowcy,

- skrócenie dziennego odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego,

- przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego,

- nieprawidłowe operowanie przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy naruszenie obowiązku wczytywania wymaganych danych z tachografu cyfrowego,

- nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie,

- udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy.

Powyższe naruszenia zostały stwierdzone podczas kontroli dokumentacji przedsiębiorstwa, za okres od dnia [...] lutego 2009 r. do [...] listopada 2009 r. zakończonej sporządzeniem protokołu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...].

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, przepisów dotyczących czasu pracy kierowców lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych- podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją powyższego rozwiązania jest załącznik do ustawy określający wysokość kary pieniężnej za dane naruszenie.

Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 złotych- w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie (art. 92 ust. 2 pkt 2).

Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialnorawną podstawę decyzji. Dokonał ponownej analizy danych cyfrowych z kart kierowców i opisał szczegółowo naruszenia prawidłowo określone przez organ I instancji.

Jednocześnie zauważył, iż ciągłość zapisu okresów aktywności, ustalona na podstawie danych cyfrowych z karty kierowcy, nie potwierdza ustaleń organu I instancji, co do faktu popełnienia naruszenia polegającego na udostępnieniu niepełnych danych o okresach aktywności kierowców-T. K. za jeden dzień oraz G. M. za dwa dni.

Tym niemniej łączna kwota kary pieniężnej za wszystkie naruszenia z lp. 12.12 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, prawidłowo ustalone przez organ pierwszej instancji, wynosi [...] złotych.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż bezwzględnym obowiązkiem strony było wprowadzenie danych ręcznie do pamięci tachografu a określenie aktywności po dniu kontroli przez przedsiębiorcę nie stanowi dowodu ze względu na brak wiarygodności wyjaśnień czy też innych prywatnych dokumentów, które mogą być wystawione przez odwołującego się po dniu kontroli.

GIDT stwierdził także, iż organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił fakt skrócenia przez kierowcę G. M. odpoczynku dziennego w dniu [...].06.2009 r. Nadto brak jest podstaw do przyjęcia, iż w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...] października 2009 r. kierowca T. K. odebrał odpoczynek, gdy zapisy z karty kierowcy wskazują na wykonywanie innej pracy, jednakże uchybienie to nie ma wpływu na końcowy wymiar kary pieniężnej.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii dopuszczalnych błędów granicznych w rejestracji okresów aktywności w wykonaniu tachografów cyfrowych organ odwoławczy wyjaśnił, iż pomiar czasu jest wykonywany przez tachografy cyfrowe z dokładnością wykluczającą powstanie jakichkolwiek błędów granicznych.

GITD wskazał, iż wyjaśnienia o przyczynach naruszenia norm czasu pracy i odpoczynku kierowców, zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 powinny być naniesione na tarczki niezwłocznie po ustaniu przyczyn uzasadniających odstępstwa od rejestracji aktywności kierowców za pomocą urządzenia rejestrującego znajdującego się w pojeździe. Nie okazano jednak dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.

Natomiast w przypadku trzech naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, organ odwoławczy uznał konieczność zastosowania zasady określonej w art. 139 kpa (str. 24, 26, 27 uzasadnienia decyzji).

Organ odowławczy zważył, że zgormadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawiera dowodów potwierdzających fakt popełnienia naruszenia polegającego na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień (Ip. 12.8 załącznika do ustawy o transporcie drogowym) jak również naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu( lp.11.4. ust. 1 załącznika).

Jednakże pozostałe stwierdzone naruszenia utrzymane w mocy opiewają na sumę [...] złotych, a zatem niezasadnym jest, zdaniem organu, prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego odnośnie popełnionego naruszenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż błędnym jest pogląd strony o braku prawnego obowiązku sczytania danych z tachografu cyfrowego z pojazdu, którego nie jest posiadaczem lecz jedynie biorącym w związku z umową użyczenia tego pojazdu. Zgodnie z art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006 powyższy obowiązek ciąży na wszystkich przedsiębiorcach, którzy używają pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85.

Nadto GITD stwierdził, iż orzeczenie lekarskie kierowcy G. M. zostało wystawione na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. i stwierdza wyłącznie brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami samochodowymi określonej kategorii, podczas gdy w przypadku kierowców badanie lekarskie oprócz stwierdzenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami samochodowymi określonej kategorii musi ponadto zawierać stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, które jest wydawane na podstawie § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Minister Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. Natomiast okazane do kontroli zaświadczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne odnośnie kierowcy T. K. zostały wystawione dopiero w dniu [...].12.2009 r.

W ocenie organu w sprawie nie znajduje zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, T. K., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu pierwszej instancji, wstrzymanie ich wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego tj.:

-art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na wydaniu orzeczenia utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję i jednocześnie uchylenie zaskarżonej decyzji w części i w tym zakresie orzeczenie, co do istoty sprawy, naruszając prawo procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy;

art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uznaniu przez GITD, iż organI instancji wyjaśnił prawidłowo podstawy faktyczne i prawne swojej decyzji, podczas gdy zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne nienależycie wyjaśniające motywy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji;

naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodów mających znaczenie dla sprawy, w zakresie przesłuchania innych kierowców i ustalenia sposobu używania selektora aktywności.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty wskazując m.in., iż nie wszystkie jego wyjaśnienia złożone w toku postępowania były przedmiotem oceny przez organ kontroli. Zdaniem skarżącego organ winien zapytać go o wyrażenie swego stanowiska, co do odmowy załatwienia wniosku o przesłuchanie kierowców, który to wniosek składał konsekwentnie w toku całego postępowania. Nadto skarżący nie zgodził się z wykładnią przepisów dotyczących przekroczenia dziennego okresu prowadzenia pojazdu uważając, że organy obu instancji dokonały rozszerzenia katalogu czynów zagrożonych karą administracyjną i błędnie dokonały interpretacji prawa materialnego. Uznanie przez organ odwoławczy podniesionych zarzutów i stwierdzenie, że nie doszło do skrócenia odpoczynku spowoduje automatyczne umorzenie naruszania skróconego odpoczynku i przekroczenia jazdy dziennej, a więc dwóch kar. Ponadto, zliczana z kilku okresów jazda nie może być nazywana dzienną, albowiem jest kilkudniową, miesięczną lub jazdą roczną, gdy kierowca zawsze 8 godzin będzie odpoczywać. Określenie normy "jazda dzienna", powinno wyznaczać kierunek interpretacji przepisu i wyznaczanie granicy jej sankcjonowania. Tą granicą jest moment, kiedy kierowca rozpoczyna okres, w którym może swobodnie dysponować swoim czasem, niezależnie ile on trwa, albowiem po tym otwiera się nowy okres rozliczeniowy i nowe normy czasowe, jakie ma do dyspozycji kierowca. Jest to zgodne, z art. 8 ust 2 rozporządzenia 561/2006 WE.

W ocenie skarżącego uzasadnienie decyzji organu kontrolnego nie zawiera prawidłowej, indywidualnej analizy poszczególnego naruszenia ani też indywidualnej oceny okoliczności tych naruszeń. Skarżący stwierdził, iż jest przedsiębiorcą, który ma inne obowiązki niż prowadzenie pojazdu, jako kierowca.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2011 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organu administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Jak stanowi art. 92 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty: 30.000 złotych - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Zgodnie z art. 39a tej ustawy, przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:

ukończyła 21 lat;

posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym,

nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

uzyskała kwalifikację wstępną,

6) ukończyła szkolenie okresowe.

Kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39j), przy czym zakres tych badań obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym. Badania lekarskie są wykonywane (z zastrzeżeniem ust. 3-6) w zakresie i na zasadach określonych w Kodeksie pracy przez lekarzy posiadających dodatkowo uprawnienia do przeprowadzenia badań lekarskich kandydatów na kierowców i kierowców określone w odrębnych przepisach.

Jak stanowi art. 39k omawianej ustawy kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania te są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w ustawie Prawo o ruchu drogowym i są przeprowadzane:

do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat - co 5 lat;

po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia - co 30 miesięcy.

Pierwsze badanie psychologiczne jest wykonywane przed dniem wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, a każde następne dla kierowcy w wieku do 60 lat - w terminie właściwym do ukończenia szkolenia okresowego, jednak nie później niż do dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego.

Wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy (art. 39m).

W myśl § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Minister Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r., nr 69, poz. 332 ze zm.),brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku potwierdza się w zaświadczeniu lekarskim, którego wzór został określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami stwierdza na podstawie badania lekarskiego uprawniony lekarz w orzeczeniu lekarskim.

W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, uprawniony psycholog na podstawie wyników badania wydaje orzeczenie psychologiczne, zwane dalej "orzeczeniem", stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań psychologicznych do:

kierowania pojazdem;

wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Tak, więc przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, o ile osoba taka m.in. nie ma przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, przy czym obowiązek kierowania na badania w myśl art. 39l spoczywa na przedsiębiorcy. Skoro badania lekarskie i psychologiczne mają na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie określonych wymogów kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu uprawnionego do kontroli, nie może budzić wątpliwości, że obowiązek ten powinien być spełniony przed rozpoczęciem przejazdu przez kierowcę. Nie może budzić wątpliwości także to, iż skierowanie kierowcy na badania przez przedsiębiorcę musi być skuteczne a więc przedsiębiorca, przed dopuszczeniem kierowcy do pracy winien sprawdzić czy kierowca badania wykonał.

Konsekwencją naruszenia jest treść lp. 1.8. ust. 2 załącznika do w/w ustawy, która karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących pracy kierowcy w zakresie prowadzenia wymaganej dokumentacji dotyczącej pracy kierowcy.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż okazane w trakcie kontroli orzeczenie lekarskie kierowcy G. M. zostało wystawione na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. i stwierdza wyłącznie brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami samochodowymi określonej kategorii, natomiast zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym kierowca winien mieć wystawione orzeczenie o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Natomiast okazane do kontroli zaświadczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne dotyczące kierowcy T. K. zostały wystawione dopiero w dniu [...] grudnia 2009 r.

W myśl art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi, co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Skrócony dzienny okres odpoczynku oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający, co najmniej 9 godzin (art. 4 lit. g w/w Rozporządzenia) a czas odpoczynku niespełniający tej normy nie może być potraktowany, jako dzienny okres odpoczynku. Dzienny czas prowadzenia pojazdu to łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego prawidłowego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego prawidłowego dziennego okresu odpoczynku. Jeżeli kierowca nie wykorzysta minimalnego odpoczynku dziennego to należy ustalić następny prawidłowy okres odpoczynku. Czas jazdy pomiędzy dwoma prawidłowymi okresami odpoczynku jest sumowany i stanowi jeden okres jazdy dziennej (art. 4 lit. k cyt. Rozporządzenia).

Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.

Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego, co najmniej 9 godzin. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje, co najmniej dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający, co najmniej 24 godziny.

Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku.

Odpoczynek wykorzystywany, jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym, co najmniej dziewięć godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.

W przypadku skrócenia minimalnej normy skróconego dziennego odpoczynku nie można takiego odpoczynku uwzględnić przy ustalaniu początku lub końca okresu rozliczeniowego np. dziennego czasu prowadzenia pojazdu. A zatem nie można tego skróconego, ponad określone w art. 4 lit. g w/w rozporządzenia okresy, brać pod uwagę, jako wyznacznik do ustalenia momentu, po ustaniu, którego rozpoczyna się dzienny czas prowadzenia pojazdu oraz do rozpoczęcia, którego można ustalić koniec dziennego czasu prowadzenia pojazdu.

lp. 10.2 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym za skrócenie dziennego okresu odpoczynku o czas jednej godziny nakłada karę pieniężną w wysokości 100 zł oraz lp. 10.2 lit b w/w załącznika, nakłada karę pieniężną za skrócenie dziennego okresu odpoczynku w wysokości 200 zł za każdą rozpoczętą kolejną godzinę.

Zgodnie z art. 7 cyt. Rozporządzenia (WE) po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca, co najmniej 45 minut, chyba, że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości, co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości, co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Konsekwencją powyższego rozwiązania jest lp. 10.3 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut nakłada karę pieniężną w wysokości 150 zł oraz lp. 10.3 lit b w/w załącznika, nakładający karę pieniężną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy za każde następne rozpoczęte 30 minut w wysokości 200 zł.

Zgodnie z art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie dłużej niż dwa razy w tygodniu a dzienny okres prowadzenia pojazdu to łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku.

Popełnienie powyższego naruszenia sankcjonuje lp. 10.4 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny nakłada karę pieniężną w wysokości 150 zł oraz lp. 10.4 lit b w/w załącznika, nakładający karę pieniężną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu za każdą następna rozpoczętą godzinę nakłada karę w wysokości 200 zł.

Stosownie do treści art. 12 w/w rozporządzenia (WE) pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

W myśl art. 10 ust. 2 omawianego rozporządzenia (WE) przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału rozporządzenia 561/2006 (WE).

Zgodnie natomiast z Rozporządzeniem Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE L z dnia 31 grudnia 1985 r.) - art. 14 ust. 2 przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

W myśl art. 10 ust. 5 lit. i) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego.

Jak stanowi art. 10 ust. 5 lit. ii) w/w rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane, przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich z zarejestrowaniu oraz na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

W myśl § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera:

co najmniej raz na 3 miesiące;

natychmiast:

przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi,

w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych,

w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania;

w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.

Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 3 miesiące, jeśli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.

Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane rzadziej niż co 3 miesiące w przypadku uzasadnionym sporadycznym użytkowaniem pojazdu z tachografem cyfrowym.

Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony karty kierowcy w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB.

Zgodnie zaś z art. 15 ust. 2 tegoż Rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba, że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d):

a) ·jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub

b) ·jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące.

Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu.

Kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki lub karty kierowcy, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdziale II pkt 1-3, były zapisywane na wykresówce lub karcie kierowcy prowadzącego pojazd.

Konsekwencją powyższych rozwiązań są załączniki- 12.11, lp. 12.12 do ustawy o transporcie drogowym określający wysokość kary pieniężnej za naruszenie polegającego na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, kontrolując w wyniku odwołania skarżącego ustalenia organu pierwszej instancji, ponownie poddał szczegółowej analizie dokumentację zgromadzoną podczas kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego.

W ocenie Sądu GITD dokonał odczytu okresów aktywności kontrolowanych kierowców w sposób prawidłowy i zgodny z przytoczonymi wyżej przepisami prawa korygując jednocześnie błędne ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie faktu popełnienia naruszenia polegającego na udostępnieniu niepełnych danych o okresach aktywności kierowców –T. K. oraz G. M., jak również fakt skrócenia przez kierowcę G. M. odpoczynku dziennego w dniu [...].06.2009 r. Prawidłowo ustalił także, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż w okresie od godz. [...] do godz. [...] dnia [...] października 2009 r. kierowca T. K. odebrał odpoczynek, oraz, iż organ pierwszej instancji wadliwie ustalił fakt popełnienia naruszenia polegającego na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień (Ip. 12.8 załącznika do ustawy o transporcie drogowym) jak również naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu ( lp.11.4. ust. 1 załącznika).

Organ odwoławczy zasadnie uznał także, (w przypadku trzech naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy), iż wynikająca z art. 139 kpa zasada reformationis in peius zabrania nałożenia kary pieniężnej w kwocie wyższej niż wymierzona przez organ I instancji, jeżeli zaniechanie tegoż organu skutkujące nałożeniem niższej kary nie narusza w sposób rażący prawa lub interesu społecznego.

Sąd podzielił stanowisko organu, iż uchybienia te nie miały wpływu na końcowy wymiar kary pieniężnej, ograniczonej stosownie do treści art. 92 ust. 2 pkt 2 u.t.d.

Sąd nie podzielił zarzutu, iż organ administracyjny nie uwzględnił czy odmówił wiarygodności dowodom złożonym przez stronę w toku postępowania. Dowody te zostały przeanalizowane i ocenione, jako niemające wpływu na powstanie i istnienie stwierdzonych podczas kontroli naruszeń.

Ocena ta znajduje oparcie w przepisach prawa i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów zakreślone normami k.p.a.

Również zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organ art. 138 k.p.a. jest niezasadny.

Rodzaje rozstrzygnięć, jakie może wydać organ odwoławczy zawarte w zamkniętym katalogu, określonym w art. 138 kpa, są wiążące dla organu rozpoznającego odwołanie czy zażalenie a zatem organ nie może wydać innej decyzji, niż wymieniona w powołanym przepisie.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II GSK 29/08, niepublik.), niezależnie od stwierdzonej liczby naruszeń będzie to jedna sprawa administracyjna załatwiana jedną decyzją administracyjną określającą karę pieniężną, na którą będą składać się kary za poszczególne naruszenia. Skoro stwierdzone naruszenia stanowiły jedną sprawę administracyjną, którą rozstrzygała jedna decyzja o nałożeniu kary pieniężnej to organ odwoławczy nie mógłby w jednej sprawie administracyjnej wydać w istocie dwóch decyzji: jednej w trybie art. 138 § 1, drugiej w trybie art. 138 § 2 kpa.

Stosownie do art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W tym celu, co wynika wyraźnie z art. 136 kpa, organ odwoławczy może na żądanie strony lub z urzędu przeprowadzić postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego rodzaju postępowania organowi, który wydał rozstrzygnięcie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 1981 r. w sprawie II SA 400/81 (ONSA 1981, nr 2, poz. 88) wskazał, że "Jeżeli organ administracji publicznej, działając w trybie odwoławczym, nie ma wątpliwości, co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 kpa) ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec, co do istoty sprawy" (wyrok NSA z 22 września 1981 r., II S.A. 400/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 88).

Należy, więc podkreślić, iż zasadą jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.

W niniejszej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego jako organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą w pierwszej instancji.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy rozpatrzył sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie i w konsekwencji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną w całości.

Należy wskazać, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz przepisach unijnych, jest, co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest, bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. A zatem stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Te same zasady obowiązują przy kontroli przedsiębiorstwa. Organ nie ma tu żadnych luzów decyzyjnych, żadnej granicy swobodnego uznania.

Podkreślenia wymaga, iż do przedsiębiorcy należy właściwa organizacja pracy kierowców wykonujących przewozy, a co się z tym wiąże organizacja kontroli przestrzegania przez nich właściwych przepisów. Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej. Sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie wykonywanej działalności, by nie dochodziło na łamania prawa. Dla organów inspekcji istotny jest, bowiem fakt wystąpienia określonego naruszenia, bez – jak to już wyżej wskazano – wnikania w jego przyczyny oraz kwestie odpowiedzialności i winy. Organ wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 jedynym warunkiem odstąpienia od przepisów normujących czas pracy może być zapewnienie bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku a powody takiego odstępstwa powinny być naniesione na tarczki niezwłocznie po ustaniu przyczyn uzasadniających odstępstwa od rejestracji aktywności kierowców za pomocą urządzenia rejestrującego znajdującego się w pojeździe

Dodatkowo należy podnieść, iż przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonanie ciążących na pracownikach obowiązków i aczkolwiek ponosi on w płaszczyźnie prawa administracyjnego wyłączną odpowiedzialność za skutki wadliwego wykonywania przez kierowcę swych obowiązków, to obowiązujące prawo przewiduje możliwość wystąpienia przeciwko takiemu kierowcy ze stosownym powództwem o odszkodowanie z tytułu wyrządzonej przez niego szkody w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków. Podkreślić nadto należy, iż wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Przesłanką powyższej odpowiedzialności, jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez ustalony podmiot, w tym przypadku skarżącego nałożonych przez wskazane przepisy prawa obowiązków.

Skoro, zatem, co trafnie ustaliły organy, skarżący naruszył przepisy prawa wskazane w podstawie materialnoprawnej decyzji to skutkiem takiego stanu rzeczy jest nałożenie kary w łącznej kwocie [...] zł.

Dla organów istotne było stwierdzenie, że niezależnie od przyczyny, analiza przedstawionej do kontroli dokumentacji wykazała uchybienia. W takiej sytuacji organ miał obowiązek stwierdzić określone naruszenia i nałożyć karę w wysokości przewidzianej w odpowiednich przepisach.

Zasady odpowiedzialności związane z wykonywaniem transportu drogowego powinny być znane osobom wykonującym profesjonalnie działalność w tym zakresie.

Reasumując powyższe uznać należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza unormowań kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za uchybienia stwierdzone podczas kontroli przedsiębiorstwa.

Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.