Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 239/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Asesor WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 grudnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie przyznania jednorazowej pomocy pieniężnej z Państwowego Funduszu Kombatantów I. uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję tegoż samego organu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2005 r., Nr [...], na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o przyznaniu J. J. jednorazowej pomocy pieniężnej z Państwowego Funduszu Kombatantów w wysokości [...] zł.

Decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Z decyzją tą nie zgodził się J. J. wnosząc od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł w nim, że obecnie jest całkowicie zdany na opiekę rodziny i wymaga stałego leczenia. Wydatki comiesięczne związane z zakupem lekarstw wynoszą około [...] zł. Wnosi zatem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niewoli niemieckiej przebywał 5 lat i nigdy nie otrzymywał z tego tytułu godziwego odszkodowania.

W wyniku rozpatrzenia tego wniosku decyzja z dnia 27 grudnia 2005 r., Nr [...] Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2005 r., Nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że wydał takie rozstrzygnięcie z uwagi na brak podstaw prawnych do wypłaty odszkodowania oraz fakt objęcia pomocą pieniężną ze środków Państwowego Funduszu Kombatantów w roku bieżącym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję J. J. wniósł o jej uchylenie celem wyjaśnienia pozostałych roszczeń z tytułu przebywania przez niego w niewoli niemieckiej. Podniósł, że przyznana mu dotychczas kwota odszkodowania w wysokości [...] zł jest żenująco niska w porównaniu z odszkodowaniami jakie uzyskały inne osoby.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Podniósł nadto, że przyznany na ten cel budżet nie pozwalał na przyznawania większych kwot pomoc ale wymagał zracjonalizowania przyznawanej pomocy. Kierownik uczynił to w drodze wytycznych dla pracowników, określając w nich sposób przygotowywania decyzji w tych sprawach. Z wytycznych tych wynika, iż kwota pomocy pieniężnej przeznaczona dla osób samotnie prowadzących gospodarstwo domowe w wieku powyżej 90 lat o dochodach poniżej [...] zł nie może przekroczyć łącznej sumy [...] zł w latach 2004-2005. J. J. otrzymał w 2004 r. pomoc pieniężną w wysokości [...] zł, a w 2005 r. kwotę [...] zł. Podtrzymuje więc w całości swoje dotychczasowe stanowisko nie znajdując podstaw do jego zmiany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli:

1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § l Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania;

2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W niniejszym przypadku sprawa podlega rozpoznaniu w trybie uproszczonym, gdyż wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie zgłosiła strona przeciwna do skarżącej a w 14 dniowym terminie od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Przeprowadzona kontrola sądowa pod względem legalności wydanych przez Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji wykazała, ze zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ja decyzja tegoż samego organu nie odpowiadają prawu.

Zgodnie z treścią Art. 19 ust. 1. ustawy o kombatantach (...) Kombatantom i innym osobom uprawnionym znajdującym się w trudnych warunkach materialnych oraz w związku z zaistnieniem zdarzeń losowych - może być przyznana doraźna lub okresowa pomoc pieniężna. Pomoc taka może być również przyznana na częściowe pokrycie kosztów zakupu wózka inwalidzkiego, sprzętu rehabilitacyjnego, dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych do rodzaju inwalidztwa, opłacanie pomocy pielęgnacyjnej, a w stosunku do niewidomych oraz ciężko poszkodowanych inwalidów - kosztów zakupu innego, ułatwiającego pracę i życie, sprzętu pomocniczego.

Ust. 2. tego artykułu stanowi, że dla pokrycia kosztów pomocy pielęgnacyjnej, o której mowa w ust. 1, pomoc finansową w pierwszej kolejności przyznaje się kombatantom lub innym osobom uprawnionym, wymagającym takiej pomocy, którzy przekroczyli 70 lat życia.

Ust. 2a. Natomiast, że uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują również wdowom lub wdowcom - emerytom, rencistom lub inwalidom pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.

W świetle ust. 6 art. 19 ustawy o kombatantach szczególnie uzasadnionych przypadkach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może udzielić pomocy, o której mowa w ust. 1, 2 i 2a, na warunkach innych niż określone w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 5.

Taka redakcja przepisu ust. 6 art. 19 ustawy o kombatantach (...) wskazuje na uznaniowy charakter decyzji przyznającej pomoc (wskazuje na to zwrot: "może udzielić"). Ta formuła uznania obudowana jest zwrotem nieostrym: " w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Podjęcie więc decyzji w ramach uznania nie oznacza dowolności. W uzasadnieniu decyzji podjętej w jego ramach rzeczą organów jest podanie motywów podjętego rozstrzygnięcia tak jak i w każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie stanowi bowiem ważny element władczego objawu woli organu, odzwierciedla, co legło u podstaw podjęcia przez organ takiego a nie innego rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie obie podjęte przez Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzje nie zawierają uzasadnienia. Pierwsza z nich nie zawiera go w ogóle, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się do jednego zdania. Kierownik nie wykazał jednak, że jest to szczególnie uzasadniony przypadek oraz nie wskazał, jak każe przepis ust. 6 art. 19 ustawy o kombatantach(...): "warunków", na jakich przyznał J. J. kwotę pomocy w takiej wysokości. Zwrócić należy uwagę na dwie wskazówki działania w ramach uznania. Organ, mając na względzie treść art. 7 k.p.a., musi działać na korzyść strony, a także musi każdorazowo ustalić hierarchię między interesem indywidualnym a społecznym. Przy uznaniu wchodzą więc w grę elementy subiektywne. Przesłanki obiektywne wynikające z przepisu muszą być oceniane przez pryzmat indywidualny. Ponadto organ nie może tracić z pola widzenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W tym wypadku nie wiadomym jest z jakich powodów skarżącemu, z uwagi na jego sytuację, można było przyznać tylko [...] zł w ramach pomocy. Nie przedstawienie więc motywów w uzasadnieniu obu decyzji powoduje niemożność kontroli tych aktów pod względem legalności. Racje natomiast podniesione w odpowiedzi na skargę nie mogą konwalidować tego uchybienia. Wytyczne opracowane dla celów zracjonalizowania wypłat pomocy jednorazowej z Państwowego Funduszu Kombatantów nie mogą stanowić źródła obowiązującego prawa i z tego tytułu nie wiążą one ani Sądu ani też organów Państwa.

Z uwagi więc na naruszenie art. 7, 77 § l i 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.