Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1231/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 42
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 27 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.O. Firma [...] "M." w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 2018/11 w sprawie ze skargi J.O. Firma [...] "M." w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 24 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J.O. Firma [...] "M." w K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 2018/11, oddalił skargę J. O. [...] w K. – nazywanego dalej "Skarżącym", na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 24 października 2011 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z 22 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w Krakowie odmówił Skarżącemu zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący podniósł, że organ nie doręczył mu tytułu egzekucyjnego, a co za tym idzie postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. Postanowieniem z 4 kwietnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 27 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 433/10) uchylił postanowienia organów obu instancji. Mając na względzie art. 42 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr. 98, poz. 1071 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "k.p.a."., w sprawie istotnym było ustalenie na jaki adres należało przesłać Skarżącemu tytuły egzekucyjne. Jeżeli adres wskazany w tytule wykonawczym nie był adresem, pod którym Skarżący prowadził działalność wykonawczą, tytuł ten nie spełniał wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.e.a.".

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej, postanowieniem z 5 września 2011 r., odmówił Skarżącemu zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ wyjaśnił w motywach postanowienia, że tytuły wykonawcze zostały wysłane na adres, pod którym Skarżący – zgodnie z zapisami ewidencji działalności gospodarczej oraz Krajowej Ewidencji Podatników Ministerstwa Finansów – prowadził działalność gospodarczą. Organ zwrócił ponadto uwagę, że w dokumencie pełnomocnictwa złożonym do akt sprawy Skarżący wskazał ten sam adres. Wobec tego postępowanie egzekucyjne zostało skutecznie wszczęte. Organ pierwszej instancji nie znalazł także podstaw do zastosowania art. 56 § 1 u.p.e.a., ponieważ nie wystąpiła żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek.

Rozpoznawszy odwołanie Skarżącego, wspomnianym na wstępie postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że na Skarżącym ciąży obowiązek aktualizowania danych zawartych w ewidencji działalności gospodarczej. Tym samym nie można przyjąć, że widniejący w niej adres nie jest adresem pod którym Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił ponadto stanowisko organu pierwszej instancji co do wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. i możliwości zawieszenia postępowania.

W skardze Skarżący podniósł, że organy nie zastosowały się do wskazań sformułowanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie ustaliły aktualnego adresu pod którym prowadzi działalność gospodarczą. Organy nie rozpoznały ponadto podniesionych przez Skarżącego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczących zajęcia rachunku bankowego, istnienia zaległości podatkowej, jak również wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i ją oddalił.

Zdaniem sądu pierwszej instancji organy zastosowały się do wskazań sformułowanych w wyroku z 27 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 433/10) i ustaliły miejsce, w którym Skarżący prowadził działalność gospodarczą. Na tej podstawie doszły do prawidłowego wniosku, że tytuły egzekucyjne zostały Skarżącemu skutecznie doręczone. Tym samym postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte skutecznie.

Zdaniem sądu pierwszej instancji, twierdzenia Skarżącego, że nie prowadził działalności pod adresem ujawnionym w ewidencji działalności gospodarczej są gołosłowne. Tym bardziej, że adres ten znajduje się także w Krajowej Ewidencji Podatników Ministerstwa Finansów.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 42 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że organ ma swobodę w wyborze, czy pismo doręczone zostanie w miejscu zamieszkania, czy też w miejscu pracy. Przy czym, zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r., przez miejsce pracy można rozumieć także miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorstwo, które prowadzi Skarżący jest bowiem jego miejscem pracy.

W skardze kasacyjnej Skarżący wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przewidzianych.

Pełnomocnik Skarżącego, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 433/11).

Pełnomocnik Skarżącego podniósł ponadto zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 42 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że doręczenie tytułów egzekucyjnych na adres widniejący w ewidencji działalności gospodarczej, pod którym faktycznie nie była ona prowadzona (co było wiadome wierzycielowi), było skuteczne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu.

Analiza zarzutów ujętych w skardze kasacyjnej zdaje się dowodzić, że jej autor nieprawidłowo zrekonstruował ocenę prawną sformułowaną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 433/10 i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania. Rzecz w tym, że we wspomnianym orzeczeniu zwrócono uwagę na konieczność zweryfikowania przez organ egzekucyjny zarzutów dotyczących braku skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych skarżącemu. Podniesiono przy tym, że jeśli pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym nie była prowadzona działalność gospodarcza, to tytuł ten powinien zostać zwrócony wierzycielowi jako niespełniający wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Badając sposób wywiązania się przez organ egzekucyjny z obowiązku zastosowania się do wskazań sądu (art. 153 p.p.s.a.), sąd administracyjny pierwszej instancji stwierdził co następuje: "organy egzekucyjne, ponownie rozpatrując wniosek o zawieszenie postępowania, zastosowały się do wszystkich zaleceń oraz do oceny prawnej, wyrażonej w wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r. [...]. Zgodnie z nimi, odniosły się do zarzutu braku doręczenia odpisów tytułów wykonawczych. Ustaliły, że J. O. prowadził działalność gospodarczą pod adresem [...] w dacie wystawienia tytułów wykonawczych". Wywód tę zamknięto konkluzją, że skoro organy uznały doręczenie tytułów wykonawczych za skuteczne, postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte, co stwarza podstawę do zakwalifikowania ich działań jako prawidłowych (s. 6 pisemnych motywów wyroku). Co więcej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywołał dane obrazujące stan faktyczny sprawy, w której doszło do wydania zakwestionowanego postanowienia, sygnalizując, że działalność gospodarcza została zawieszona przez skarżącego w dniu 1 lutego 2011 r., czyli już po wystawieniu tytułów wykonawczych. Zarzuty Skarżącego, jakoby wymieniony w wystawionych tytułach nie był aktualny są – jak podkreślono – "gołosłowne i nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy" (s. 6 uzasadnienia wyroku). Oznacza to, że wydając zaskarżone orzeczenie, sąd administracyjny pierwszej instancji przeprowadził ocenę wykonania uprzednich wskazań, kierując się ich rzeczywistą treścią.

Przedstawionych konstatacji nie podważa bynajmniej przywołany w skardze kasacyjnej na s. 4 fragment uzasadnienia decyzji będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, dotyczący niepodejmowania przesyłek pocztowych przez stronę pod adresem wskazanym jako adres prowadzonej działalności gospodarczej i przesłania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie nr [...] na adres zamieszkania strony, jak też argumentacja w przedmiocie dopuszczenia się przez sąd błędnej wykładni art. 42 k.p.a. (s. 5 skargi kasacyjnej). Wypowiadając się na temat rozumienia powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie omieszkał zresztą zauważyć, że w jego wcześniejszym wyroku nie wykluczono możliwości doręczenia tytułu wykonawczego na adres prowadzonej działalności gospodarczej (s. 7 uzasadnienia wyroku).

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do treści art. 204 pkt 2 tej ustawy.