Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 286/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek spr. Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 24 stycznia 2006r., nr: [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Funkcjonariusze Urzędu Celnego dokonali w dniu 10.02.2004r. zatrzymania samochodu osobowego marki D., nr nadwozia [...], rok produkcji 1991, o numerze rejestracyjnym [...] oraz samochodu marki G. nadwozia [...] rok produkcji 1989, o numerze rejestracyjnym [...]. Przeprowadzone postępowanie wykazało, iż pojazdy te stanowią własność E.K., posiadającej obywatelstwo polskie i niemieckie. Zatrzymane pojazdy służyły skarżącej do prowadzenia działalności gospodarczej, zostały wprowadzone na polski obszar celny w ramach ustnej, bezdokumentacyjnej procedury celnej odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.

Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z dnia [...] 2005 r. (sygn. akt [...]), uniewinnił E.K. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 88 §1 i art.54 §2 kks w zw. z art, 7 §1 kks polegającego na tym, że będąc uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej towaru w postaci samochodu osobowego marki D. nr rej [...], rok produkcji 1991, nr nadwozia: [...] o wartości szacunkowej około [...] zł oraz samochodu marki G. nr [...], rok produkcji 1989, nr nadwozia [...] o wartości szacunkowej [...] zł, nie dokonała ich powrotnego wywozu za granicę oraz nie podjęła czynności w celu nadania w/w samochodom nowego przeznaczenia celnego a poprzez upoważnienie nieuprawnionych osób do korzystania z w/w samochodów naruszyła warunki tej procedury przez co Skarb Państwa narażony został na uszczuplenie cła w łącznej kwocie [...] zł oraz podatków w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie Sąd przekazał przedmiotowe samochody do dyspozycji Urzędu Celnego w K. do odrębnego postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że na oskarżonej nadal spoczywa dług celny powstały w związku z bezpodstawnym korzystaniem z procedury odprawy czasowej.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. postanowieniem z dnia [...] 2005r. wszczął z urzędu postępowanie celne i podatkowe w celu uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowego samochodu G. na polskim obszarze celnym a następnie decyzją z dnia [...] 2005 r., nr: [...] dokonał zajęcia tego samochodu, celem zabezpieczenia ciążących na nim należności. W uzasadnieniu decyzji organ celny l instancji wskazał, że stosownie do dyspozycji art.241 §1 Kodeksu celnego, jeżeli nie zostało złożone zabezpieczenie albo, gdy kwota złożonego zabezpieczenia nie pokryła długu celnego, towar, na którym ciążą należności, może być przez organ celny zatrzymany lub zajęty w celu zabezpieczenia kwoty należności, do czasu ich uiszczenia. Całokształt okoliczności sprawy wskazuje, że przedmiotowy samochód pozostaje na polskim obszarze celnym z naruszeniem obowiązujących przepisów i ciążą na nim należności celne. Zabezpieczenie pokrywające te należności nie zostało złożone i dlatego zasadne było zajęcie samochodu do czasu uregulowania jego sytuacji prawnej. Decyzja ta została doręczona skarżącej 14.11.2005 r.

W dniu 23.11.2005r. do organu celnego l instancji wpłynęło pismo E.K. nadane w urzędzie pocztowym w dniu 22.11.2005 r., w którym stwierdziła, że odwołuje się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 2.11.2005 r. W piśmie tym skarżąca opisała okoliczności dotyczące zakupu przedmiotowych samochodów, korzystania z nich na terenie Polski i Niemiec, przeszukania pomieszczeń firmy prowadzonej przez skarżącą przez funkcjonariuszy celnych, zatrzymania dokumentów dotyczących samochodów oraz ich wyrejestrowania. W piśmie tym wskazała, że samochody zostały zatrzymane z naruszeniem wszelkich procedur i wniosła o wydanie dokumentów związanych ze sprawą.

Organ celny wezwał skarżącą do wyjaśnienia, czy powyższe pismo należy traktować jako odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 2.11.2005r. pouczając skarżącą, że w przypadku potwierdzenia należy odwołanie uzupełnić w terminie 7 dni od doręczenia wezwania przez określenie zarzutów przeciw decyzji oraz istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania.

Pismem z dnia 5.12.2005r. nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 6.12.2005r. skarżąca nadesłała do Urzędu Celnego w K. pismo zatytułowane "Odwołanie", w którym przedstawiła okoliczności dotyczące zastraszania przez funkcjonariuszy celnych pracownika firmy, wyłamania bramy i wejścia na teren prywatny bez zgody Sądu i Prokuratury, pouczania pracownika skarżącej, że samochody mają być pilnowane, bo jeżeli zginą, to pracownik zostanie pociągnięty do odpowiedzialności karnej, korzystania z przedmiotowych samochodów, wniesienia opłat za te samochody na terenie Niemiec. W piśmie tym skarżąca stwierdziła również, że nie popełniła przestępstwa karno-skarbowego gdyż nie chciała tych samochodów zostawić w Polsce, że jest właścicielem spółki i mogła te samochody wprowadzić na firmę polską jako aport na podwyższenie kapitału spółki. Sprawę w sądzie wygrała, bo nie została uznana za winną i powinna otrzymać samochody oraz czas na ich wywiezienie do Niemiec.

Naczelnik Urzędu Celnego przekazał akta sprawy do rozpoznania przez Dyrektora Izby Celnej w K..

Organ odwoławczy pismem z dnia 6.01.2006r. doręczonym skarżącej 13.01.2006 r. ponownie wezwał skarżącą do uzupełnienia odwołania przez wskazanie zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, określenie istoty i zakresu żądań będących przedmiotem odwołania oraz wskazanie dowodów uzasadniających te żądania. Organ pouczył skarżącą, iż nieuzupełnienie wskazanych braków w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi skarżąca przesłała do Izby Celnej pismo opatrzone datą 17.01.2006r. nadane w urzędzie pocztowym w dniu 18.01.2006 r., w którym wyjaśniła m.in., że wskazani z nazwiska pracownicy nie jeździli przedmiotowymi samochodami, ponieważ nie pracowali u skarżącej i samochody były czasowo na terenie Polski, przedmiotowy samochód [...] był w Polsce 8 razy i przyjechała nim skarżąca, samochody zostały zabrane z terenu prywatnego pod nieobecność skarżącej, nie chciała zostawić samochodów w Polsce, ponieważ były jej potrzebne do pracy i celów prywatnych. Ponadto po utracie ważności przeglądu samochodów skarżąca była zmuszona je wyrejestrować i zakupiła nowe samochody. W Sądzie została uniewinniona. Samochody kosztowały [...] EURO i obecnie nie przedstawiają dużej wartości. Dużo spraw, które są skarżącej zarzucane jest nieprawdziwych.

Postanowieniem z dnia 24.01.2006r., nr: [...] Dyrektor Izby Celnej w K. pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie skarżącej od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 2.11.2005r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 216, 217, 218, 222, 228 §1 pkt 3, §2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, póz. 60 ze zm.), art.262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 75, póz. 802 ze zm.) oraz art.26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, póz. 623).

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż w nadesłanym do organu celnego l instancji piśmie nazwanym "Odwołanie" skarżąca przedstawiła okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy, nie określając ani zarzutów przeciw decyzji dotyczącej zatrzymania pojazdu ani żądań, jakie mogły się z tym wiązać, ani też dowodów na ich poparcie. Nadesłane przez skarżącą do Izby Celnej pismo zawiera wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, które mogą mieć znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej bezpośrednio długu celnego oraz odprawy czasowej, jakie odnoszą się do zatrzymanego samochodu, nie wpływają jednak na decyzję w sprawie zabezpieczenia towaru na poczet długu celnego. Pismo to nie zawiera wskazywanych przez organy elementów odwołania tj. istoty i zakresu żądania strony, zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji i ewentualnych dowodów na poparcie żądań i zarzutów.. Dlatego też nie można uznać wniesionego odwołania za odpowiadającego wymaganiom ustawowym. Organ wskazał, że stosownie do treści art.222 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej należało stwierdzić w formie postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia z uwagi na to, że nie spełnia ono wymogów wynikających z art.222 ustawy.

E.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. W uzasadnieniu skargi podniosła, że przedmiotowy samochód G. kupiła w Niemczech, że jeździła tym samochodem jak i jej córka, że samochodem przyjechała do Polski 5.01.2004 i zostawiła go na terenie firmy, po czym wyjechała do Niemiec. W drodze powrotnej dowiedziała się o wejściu pracowników Urzędu Celnego na teren firmy. Pracownica skarżącej była zastraszana przez funkcjonariuszy celnych, którzy po przeszukaniu zabrali dokumenty samochodów. Samochód nie został zabrany natomiast stał na posesji skarżącej do czerwca 2004 r. W konsulacie niemieckim dowiedziała się, że samochód bez właściciela może być na terenie Polski przez 30 dni. Dlatego uważa, że zostało złamane prawo a organ celny złamał wszelkie procedury zatrzymania pojazdu szargając dobre imię skarżącej i nadużył swoich praw przez wtargnięcie na teren prywatny, zarzucenie prowadzenia tzw. dziupli samochodowej, zatrzymanie samochodów bez sprawdzenia czy skarżąca jest na terenie Polski, nieudowodnienie skarżącej, że samochód bez jej obecności był na terenie Polski dłużej niż 30 dni, zastraszanie pracownika skarżącej, rozgłaszanie przez urzędnika celnego sprawy w której została uniewinniona przed jej zakończeniem w sądzie, naruszenie dóbr osobistych skarżącej, a także złamanie praw człowieka.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia a ponadto wskazał, że warunki formalne, jakim winno odpowiadać odwołanie zostały określone w przepisach art. 168 i art. 222 ustawy Ordynacja podatkowa.

W rozpatrywanej sprawie pismo nadesłane przez skarżącą, zatytułowane jako "odwołanie" od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 2.11.2005r, nie zawierało elementów wynikających ze wskazanych przepisów. W piśmie brak było konkretnych zarzutów przeciw decyzji, nie określono w nim istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania oraz nie wskazano dowodów uzasadniających to żądanie. Skarżąca wyjaśniała jedynie okoliczności mające związek z prowadzonym postępowaniem dotyczącym naruszenia procedury odprawy czasowej oraz powstania długu celnego, lecz niemających wpływu na decyzję w sprawie zajęcia pojazdu na poczet zabezpieczenia długu.

Mając na uwadze dyspozycję art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków. W związku z tym, że skarżąca, prawidłowo pouczona, nie uczyniła zadość wezwaniu i nie wypełniła wymogów wynikających z art. 222 ustawy Ordynacja podatkowa, organ nie mógł uznać wniesionego odwołania za odpowiadającego wymaganiom ustawowym.

Z tego względu Dyrektor Izby Celnej w K. na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa był obowiązany do wydania postanowienia pozostawiającego wniesione w sprawie odwołanie bez rozpatrzenia - z powodu niespełnienia przez odwołanie wymogów z art. 222 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał również, że rozpatrzenie przez organ odwołania, które nie spełnia wymogów określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej i wydanie decyzji, stanowi rażące naruszenie przepisu art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego.

Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie do sygn. III SA/Kr 1375/06 toczy się postępowanie wywołane skargą E.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 5.10.2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 27.07.2006 r. określającą wobec E.K. kwotę długu celnego i należności podatkowych wraz z odsetkami dotyczącymi przedmiotowego samochodu marki G.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami -bada, czy treść zaskarżonej decyzji lub postanowienia jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do ich wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem sporu w sprawie poddanej kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 24.01.2006r. pozostawiające bez rozpatrzenia odwołanie skarżącej od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 2.11.2005r. o zajęciu przedmiotowego samochodu na podstawie art.241 §1 Ordynacji podatkowej dla zabezpieczenia należności celnych i podatkowych.

Z treści przepisu art. 168 Ordynacji podatkowej wynika jednoznacznie, iż odwołanie, jak każde pismo procesowe, powinno zawierać, co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi oraz jej adresu, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Wskazane elementy stanowią minimum wymagań formalnych, od spełnienia których uzależnione jest uznanie skuteczności prawnej czynności procesowej.

Zgodnie z treścią art. 222 Ordynacji podatkowej, która to ustawa ma odpowiednie zastosowanie do postępowań w sprawach celnych na podstawie art.262 Kodeksu celnego, odwołanie powinno zawierać:

1) zarzuty przeciw decyzji,

określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania.

wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.

Przepis art. 222 Ordynacji podatkowej, jako przepis wyjątkowy, powinien być interpretowany w sposób ścisły. Niewątpliwie strona w odwołaniu od decyzji w sprawach celnych nie musi używać terminu "zarzuty" i wystarczy, że ze sformułowań odwołania wynika kwestionowanie rozstrzygnięcia. Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia "zarzutu" przeciw decyzji jednak przyjąć należy, że pod pojęciem zarzutu należy rozumieć wskazanie uchybienia, które uzasadniają żądanie zawarte w odwołaniu. Uchybienia te stanowią podstawę odwołania, które uprawniają do żądania zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawę zarzutów w szczególności może stanowić naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe stosowanie, sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania polega na wskazaniu rodzaju rozstrzygnięcia, którego strona domaga się od organu odwoławczego. Natomiast przytoczenie dowodów uzasadniających żądanie oznacza wskazanie środków dowodowych potwierdzających zasadność zarzutów zgłoszonych w odwołaniu przeciwko decyzji.

W ocenie Sądu, pismo złożone przez stronę w organie celnym l instancji w terminie przewidzianym do złożenia odwołania, w którym kwestionuje ona zasadność rozstrzygnięcia w doręczonej jej decyzji l instancji, należy uznać za odwołanie od tej decyzji, chociażby nie spełniało ono wszystkich warunków przewidzianych dla odwołania, jeżeli w zakreślonym przez organ celny terminie strona potwierdzi, że jest to odwołanie i uzupełni jego treść. Jeżeli odwołanie nie spełnia tych wymogów, organ celny ma obowiązek wezwania wnoszącego odwołanie do usunięcia tych braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienia pisma bez rozpatrzenia.

Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej w K., że w przeciwieństwie do odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym, odwołanie w postępowaniu celnym ma charakter kwalifikowany. Odwołanie w postępowaniu celnym nie może być prostym wyrazem niezadowolenia strony z decyzji. Musi zawierać zarzuty stawiane decyzji urzędu celnego, określać zakres i rodzaj zmian, które powinny być wprowadzone do tej decyzji, oraz uzasadnić zarzuty i żądania przez powołanie dowodów. Oznacza to, iż na stronie ciąży obowiązek wykazania istnienia faktów, które uzasadniałyby jego twierdzenia, kwestionujące ustalenia organów celnych. Strona winna wskazać, jakie dowody zostały pominięte przez organ i w jakim zakresie została ograniczona w przysługujących jej prawach. Jeżeli tego nie uczyni, musi ponieść negatywne następstwa swojej bierności.

W niniejszej sprawie poddanej kontroli Sądu, pismo nadesłane przez skarżącą do organu celnego l instancji w dniu 23.11.2005 r., kolejne pismo zatytułowane jako "odwołanie" od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 2.11.2005r., nie zawierały elementów, o których mowa powyżej. Braków tych skarżąca nie uzupełniła także w piśmie z dnia 17.01.2006 r. W pismach tych brak było konkretnych zarzutów przeciw decyzji o zajęciu przedmiotowego samochodu, nie określono w nich istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania oraz nie wskazano dowodów uzasadniających to żądanie. Skarżąca przedstawiała jedynie okoliczności mające związek z prowadzonym postępowaniem dotyczącym naruszenia procedury odprawy czasowej oraz powstania długu celnego a także okoliczności faktyczne związane z zatrzymaniem przedmiotowego samochodu, lecz niemające odniesienia do decyzji w sprawie zajęcia samochodu na poczet zabezpieczenia należności dokonanego na podstawie art.241 §1 Kodeksu celnego.

Mając na uwadze dyspozycję art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zasadnie wzywano skarżącą do uzupełnienia braków odwołania. W związku z tym, że skarżąca, nie uczyniła zadość wezwaniu i nie uzupełniła wymogów odwołania wynikających z art. 222 ustawy Ordynacja podatkowa w zakreślonym terminie pomimo prawidłowego pouczenia, organ nie mógł uznać wniesionego odwołania za odpowiadającego wymaganiom ustawowym.

Z tego względu Dyrektor Izby Celnej w K. na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa był zobowiązany do wydania postanowienia pozostawiającego wniesione w sprawie odwołanie bez rozpatrzenia - z powodu niespełnienia przez odwołanie wymogów z art. 222 Ordynacji podatkowej.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów celnych nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej

sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.