Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1113/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-12-28 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp.j. w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W skardze z dnia 26 września 2017 r. Spółka zwróciła się do Sądu między innymi z wnioskiem "o zwolnienie z opłaty od skargi".

W dalszej kolejności wniosek, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, został złożony na urzędowym formularzu PPPr z dnia 13 listopada 2017 r. W jego uzasadnieniu nadmieniono, iż Spółka w chwili obecnej nie posiada dochodów ani żadnych środków.

Pismem doręczonym dnia 7 grudnia 2017 r. Spółkę wezwano do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: kopii ostatniego sprawozdania finansowego skarżącej Spółki lub kopii bilansu na dzień rozpoczęcia i zakończenia likwidacji; kopii aktualnej ewidencji środków trwałych skarżącej Spółki; kopii zeznań podatkowych złożonych w imieniu skarżącej Spółki i w imieniu jej wspólnika w podatku dochodowym za rok 2016. Jeżeli Spółka nie złożyła takiego zeznania, należało przedstawić zaświadczenie organu podatkowego, które potwierdzi ten fakt, a także to, że Spółka nie uiściła w roku bieżącym żadnych wpłat na poczet tego podatku i nie przedłożyła związanych z tym deklaracji; dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez wspólnika skarżącej Spółki, w szczególności zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub kopii decyzji, którymi te świadczenia przyznano; kopii deklaracji skarżącej Spółki dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy lub zaświadczenia organu podatkowego, że Spółka takich deklaracji nie złożyła; kopii raportów kasowych skarżącej Spółki za trzy ostatnie miesiące; wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą Spółkę i przez jej wspólnika, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedłożyć zaświadczenie wystawione przez bank po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych posiadaczowi rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank, kopie umowy z bankiem o zamknięciu rachunku lub wspomnianych we wniosku pism wypowiadających umowy rachunku bankowego; kopii faktur lub rachunków obrazujących koszty poniesione przez skarżącą Spółkę w okresie ostatnich trzech miesięcy (lub koszty, do poniesienia których jest ona zobowiązana) oraz wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego jej wspólnika, a także dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. W wezwaniu pouczono skarżącą Spółkę, iż niezastosowania się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r, poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Jednocześnie zobowiązano Spółkę do wskazania w terminie 7 dni zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż stosowna w tym zakresie rubryka formularza nie została wypełniona, pod rygorem przyjęcia, że Spółka ubiega się wyłącznie o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zgodnie z intencją zawartą we wnioskach skargowych.

W piśmie procesowym z dnia 13 grudnia 2017 r. wspólnik Spółki oświadczył, że firma już faktycznie nie funkcjonuje i weszła w fazę formalnej likwidacji. Podniósł dalej, że drugi ze wspólników przed wystąpieniem ze Spółki uniemożliwił obecnie reprezentującemu firmę prowadzenie jej spraw. Przez długi czas uniemożliwiał dostęp do dokumentów księgowych. W ww. piśmie Spółki wyliczono nadto postępowania egzekucyjne, które się przeciwko niej toczą.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., "osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być [podkreślenie własne] przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania". W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszym przypadku Spółka zwróciła się o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi (patrz skarga z dnia 26 września 2017 r.), a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Mając na uwadze konstrukcję art. 246 § 2 pkt 2 omawianej ustawy, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II OZ 1114/08, LEX nr 527732).

Należy nadto w tym miejscu wyjaśnić, że ocena zasadności wniosków o przyznanie prawa pomocy sprowadza się w praktyce do badania wzajemnej relacji pomiędzy bieżącymi, płynnymi aktywami podmiotu, który o to prawo się ubiega, a szacowanymi kosztami sądowymi, niezbędnymi do poniesienia w danym postępowaniu sądowym. Na gruncie ujednoliconego stanowiska judykatury należy nadto odnotować, że oceniając, czy podmiot wnoszący o przyznanie prawa pomocy wypełnił ciążący na nim z mocy przepisu art. 246 P.p.s.a. obowiązek, sądy administracyjne powinny badać przedłożone dokumenty źródłowe, o których mowa w art. 255 tej ustawy, pod kątem aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 370/10, LEX nr 663464).

Tymczasem skarżąca Spółka nie nadesłała żadnego z takich dokumentów, co uniemożliwia poczynienie jakichkolwiek ustaleń dotyczących jej sytuacji, pozwalających zweryfikować jej oświadczenia, a przez to stwierdzić, czy ziściła się wskazana przesłanka przyznania prawa pomocy. Niepodobna przecież przyjąć, że Spółka, czy też wspólnik występujący w jej imieniu, obecnie jedyny uprawniony do jej reprezentowania, nie jest w stanie dostarczyć dokumentacji księgowej czy podatkowej, którą ma obowiązek prowadzić. Poza tym nic nie stało na przeszkodzie, by wykonał on wezwanie do nadesłania zaświadczeń organów podatkowych mogących poświadczyć, iż Spółka nie złożyła zeznań i deklaracji w podatkach dochodowym oraz od towarów i usług, a także do przedłożenia wskazanych w wezwaniu wyciągów z rachunków bankowych lub dokumentów poświadczających ich zajęcie czy likwidację. Co więcej, z nadesłanego do skargi wydruku będącej informacją odpowiadającą odpisowi aktualnemu z KRS ze stanem na dzień 28 września 2017 r. wynikało, że wspólnik reprezentujący Spółkę jest jej likwidatorem. Funkcja ta wiąże się z określonymi obowiązkami i uprawieniami. Do tych pierwszych niewątpliwie należy sporządzenie bilansów na dzień rozpoczęcia i zakończenia likwidacji (art. 81 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych; dalej w skrócie: "K.s.h."). Jeśli zaś likwidacja trwa dłużej niż rok, sprawozdanie finansowe należy sporządzić na dzień kończący każdy rok obrotowy (art. 81 § 2 K.s.h.). Wynika z tego, że wspólnik-likwidator musi mieć wiedzę na temat ksiąg rachunkowych Spółki, wszak ciąży na nim obowiązek sporządzenia właściwych bilansów likwidacyjnych. Żadnego takiego dokumentu nie nadesłano na potrzebę tego wpadkowego postępowania.

Postawę tego wspólnika obrazuje zresztą fakt, że nie przedłożył on również tych dokumentów, które odnoszą się bezpośrednio do jego własnej sytuacji majątkowej, mogących mieć znaczenie ze względu na treść art. 22 § 2 K.s.h. Stosownie do tego przepisu każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.

W tym stanie rzeczy referendarz sądowy ocenił, że na obecnym etapie postępowania skarżąca Spółka nie wykazała, stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., podstaw do przyznania prawa pomocy. Z tych względów, działając na podstawie tego przepisu oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.