Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4665/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004r. sprawy ze skargi E. Spółki z o.o. w J. na z dnia [...] października 2003r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz E. Spółki z o.o. w J. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

6 II SA 4665/03

Uzasadnienie

Na terenie [...] funkcjonowało dwóch przedsiębiorców mających w swojej nazwie wyraz STANPOL i używających go do oznaczania podobnych towarów, m.in. dla wyrobów z tworzyw piankowych. Jednym z nich była S. sp. z o.o. (obecnie E. sp. z o.o. w J.), zwana dalej skarżącą. Posiadała ona zarejestrowany znak towarowy STANPOL [...]. Prawo z rejestracji tego znaku zostało jednakże unieważnione decyzją Urzędu Patentowego z [...] kwietnia 1999r. [...], utrzymaną w mocy decyzją Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z [...] stycznia 2000r. [...].

Drugim przedsiębiorcą był J. S. – S. w S., zwany dalej uczestnikiem. W dniu [...] lipca 1999r. zgłosił on do Urzędu Patentowego, określanego dalej również skrótem UP, wniosek (podanie) o rejestrację znaku towarowego słowno-graficznego Stanpol.

Decyzją UP z [...] października 2000 r. dokonano rejestracji powyższego znaku towarowego w klasie towarowej 6, 17, 19, 35, 37, 39, 40, 42 wpisując go do rejestru znaków towarowych pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia zgłoszenia tj. od [...] lipca 1999r.

Decyzja została wydana na podstawie art. 44 i 54 ustawy z 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), zwanej dalej u.z.t.

W dniu [...] marca 2002 r. wpłynął do UP, działającego w trybie postępowania spornego, wniosek skarżącej o unieważnienie prawa z rejestracji w/w znaku towarowego słowno-graficznego Stanpol.

Skarżąca powołała się we wniosku na art. 164 w/w ustawy z 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. nr 49 z 2001, poz. 508 ze zm.), zwanej dalej p.w.p., w świetle którego prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione, w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania tego prawa.

Skarżąca podniosła, że S. Spółka z o.o. została wpisana do rejestru handlowego [...] września 1993r. Zatem uczestnik J. S. zarówno rejestrując w dniu [...] października 1993r. działalność gospodarczą pod firmą S., jak i zgłaszając do rejestracji w dniu [...] lipca 1999 r. znak towarowy słowno-graficzny Stanpol, był świadomy istnienia w tym czasie spółki pod firmą S. sp. z o.o., która w piśmie z [...] sierpnia 1994r. sprzeciwiła się używaniu przezeń słowa STANPOL w zakresie produkcji pianki poliuretanowej.

Spornej rejestracji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 8 pkt 1 i 2, obowiązującej w dacie zgłoszenia u.z.t., przewidujących niedopuszczalność rejestracji znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego, jak również narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Nadmieniła przy tym, że zakaz taki został powtórzony w art. 131 p.w.p. Zdaniem skarżącej, zgłaszając do rejestracji znak towarowy Stanpol, uczestnik J. S. "wypełnił obie wyżej wymienione przesłanki niedopuszczalności rejestracji znaku towarowego(...)". Zgłaszając do rejestracji znak towarowy w brzmieniu podobnym do firmy funkcjonującej już na rynku spółki S. sp. z o.o., naruszył jej dobra osobiste zdefiniowane w art. 24 w zw. z art. 43 kodeksu cywilnego (k.c.), do których w przypadku osób prawnych zalicza się m.in. nazwę (firmę) tej osoby. Sporny znak towarowy został zgłoszony do rejestracji po wpisaniu spółki S. sp. z o.o. do rejestru handlowego. Naruszenie dóbr osobistych przez użycie znaku zawierającego firmę innego podmiotu nastąpi wówczas, jeżeli nazwa handlowa (firma) jest już znana wcześniej i rozpoznawana, jak również rejestracja znaku i jego używanie może "wprowadzić klientelę w błąd co do tożsamości przedsiębiorców". Według skarżącej przesłanki te zostały spełnione, jako że spółka S. sp. z o.o. ma ugruntowaną pozycję na rynku i jest rozpoznawana przez kontrahentów w zakresie produkcji i sprzedaży pianek poliuretanowych. Posługiwanie się przez uczestnika znakiem towarowym tożsamym lub podobnym do firmy skarżącej, w odniesieniu do takich samych produktów oferowanych na tym samym terytorium, wprowadza w błąd co do tożsamości przedsiębiorców, a także co do pochodzenia towarów. W wyniku zgłoszenia do rejestracji spornego znaku uczestnik "dopuścił się też aktu naruszenia prawa majątkowego(...)" skarżącej, którym jest prawo do firmy. Uczestnik dopuścił się również swoim działaniem czynu nieuczciwej konkurencji, którym zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. nr 47, poz. 211 ze zm.) jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. [...].

Urząd Patentowy decyzją z [...] października 2003r. oddalił powyższy wniosek skarżącej "o unieważnienie prawa ochronnego słowno-graficznego znaku towarowego Stanpol nr [...] na podstawie (...)" art. 164 p.w.p. i art. 6 ust. 1 , art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p., art. 98 k.p.c., art. 156 ust. 2 p.w.p. Przyznał też od skarżącej uczestnikowi 1500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem organu skoro, zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się wg przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego (...) w UP, zaś sporny znak został zgłoszony do UP [...] lipca 1999r. (decyzję o zarejestrowaniu znaku UP wydał [...] października 2000r.), to w sprawie mają zastosowanie przepisy u.z.t. Skarżąca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na w/w znak towarowy Stanpol, ponieważ [...] września 1993r. zarejestrowała w Sądzie Rejonowym w [...] nazwę swojej firmy ze słowem STANPOL (chodzi o S. sp. z o.o.; obecnie E. sp. z o.o. w J.), natomiast uprawniony z prawa ochronnego nr [...] J. S. [...] października 1993r. wpisał do ewidencji działalności gospodarczej nazwę swojej firmy ze słowem STANPOL (chodzi o S. ). Od [...] października 1993r. "nastąpiła tu kolizja słów".

UP podkreślił, iż sprawa unieważnienia znaku towarowego skarżącej STANPOL [...] w/w decyzją organu z [...] kwietnia 1999r. utrzymaną w mocy decyzją Komisji Odwoławczej przy UP z [...] stycznia 2000r. została już prawomocnie osądzona "i wracanie do niej jest bezprzedmiotowe". Zarzut z art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t., dotyczący naruszenia przez uczestnika (uprawnionego z prawa ochronnego nr [...] S.) praw osób trzecich oraz działania sprzecznego z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego, jest niezasadny w postępowaniu przed UP w sytuacji, gdy skarżąca Spółka jak i uczestnik prowadzili wcześniej wspólne przedsiębiorstwo pod nazwą S. w S. (wskazuje na to zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy w [...] z [...] października 1991r. nr ew. [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej). Jak wynika z porównania dat zarejestrowania nazw firm procesujących się (obecnie)stron po rozdzielaniu (kwestia 7 dni), spór o to komu przysługuje prawo do słowa STANPOL w nazwie firmy rozstrzyga sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Stanowisko to potwierdza sama skarżąca powołując się na art. 24 k.c. w zw. z art. 43 k.c. i art. 3 ustawy z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. UP podziela również stanowisko uczestnika, który podniósł, że w myśl art. 284 pkt 2 p.w.p. w trybie postępowania cywilnego na zasadach ogólnych rozpatrywane są w szczególności sprawy o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Za takim stanowiskiem przemawia też art. 7 w/w ustawy o nieuczciwej konkurencji. Zatem – zdaniem UP – zagadnienie, czy danej osobie przysługuje prawo ochronne do słowa STANPOL (w nazwie firmy), w tej sprawie nie powinno być rozstrzygane przez Urząd Patentowy RP.

Skarżąca E. sp. z o.o. (wcześniej S. sp. z o.o) zaskarżyła powyższą decyzję UP do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), wnosząc o jej uchylenie. Podkreśliła, że UP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny Stanpol zarejestrowany pod numerem [...], uznając się niewłaściwym do orzekania w tej sprawie.

Skarżąca spółka zarzuciła tej decyzji naruszenie art. 255 pkt 1 p.w.p. (zgodnie z tym przypisem – w brzmieniu na dzień wydania decyzji – UP rozpatruje w trybie postępowania spornego sprawy o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji), art. 107 § 1 k.p.a. oraz § 7 ust. 4 pkt 6 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 sierpnia 2001r. w sprawie postępowania spornego przed UP (Dz.U. nr 92, poz. 1018). Według skarżącej, przepisy p.w.p. (art. 255 i art. 284) wyraźnie rozróżniają, które sprawy z zakresu tej ustawy należą do UP, a które do sądu powszechnego. We wniosku do UP skarżąca określiła treść żądania, domagając się unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny Stanpol. Wskazała, że nie spełniał on ustawowych warunków zdolności ochronnej – stosownie do art. 8 pkt 1 i 2 ustawy u.z.t. obowiązującej w dacie zgłoszenia znaku do rejestracji. S. Sp. z o.o. (obecnie E. Sp. z o.o. z siedzibą w J.) wpisana została do rejestru handlowego pod firmą S. [...] września 1993r. Uczestnik J. S., zgłaszając [...] stycznia 1994r. do rejestracji znak towarowy (Stanpol) w brzmieniu podobnym do firmy istniejącej już na rynku spółki S. sp. z o.o., dopuścił się naruszenia jej dóbr osobistych zdefiniowanych w art. 24 w zw. z art. 43 k.c., naruszenia prawa do firmy przysługującego spółce S. z momentem wpisania jej do rejestru handlowego oraz w/w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W ocenie skarżącej – z uwagi na powyższe – zgłoszony przez uczestnika znak towarowy Stanpol nie miał od początku zdolności rejestrowej, skoro naruszał prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich i był sprzeczny z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Legitymację do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie skarżąca wywodzi z w/w art. 164 p.w.p., podnosząc obowiązek UP rozstrzygnięcia tak sprecyzowanej sprawy co do istoty. Błędne zatem jest stanowisko UP "zgodnie z którym złożony przez skarżącą wniosek dotyczy ustalenia prawa do prawa ochronnego, która to sprawa winna zostać rozstrzygnięta w trybie postępowania cywilnego(...)"

UP nie dopełnił również wymogów przewidzianych dla decyzji administracyjnych w art. 107 § 1 k.p.a. (powtórzonych w stosunku do decyzji UP w § 7 ust. 4 pkt 6 i 8 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 30 sierpnia 2001r. Zdaniem skarżącej podane w zaskarżonej decyzji podstawy rozstrzygnięcia są niepełne lub błędne. Brak jest bowiem przepisu kompetencyjnego, który uprawnia UP do "oddalenia wniosku" o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. Zgodnie z art. 256 § 1 p.w.p. do postępowania spornego przed UP stosuje się k.p.a., który to akt nie zna instytucji "oddalenia wniosku".

W odpowiedzi na skargę UP podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko podnosząc, że zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia w uzasadnieniu decyzji. UP podkreślił, że wniosek skarżącej dotyczy rozstrzygnięcia komu przysługuje prawo do wyrazu STANPOL, jako elementu dominującego w nazwach obu w/w firm, jak i znaku towarowego nr [...]. Strony prowadziły wcześniej wspólną działalność gospodarczą; po jej rozdzieleniu, obie odrębne już firmy – we wrześniu i w październiku 1993r. (odstęp 7 dni) - zarejestrowały, każda na swoją rzecz, działalność gospodarczą pod nazwą S. i S. Spór między nimi zasadza się na stwierdzeniu, komu przysługuje prawo do posługiwania się wyrazem STANPOL, co w myśl art. 284 pkt 2 p.w.p. należy do kompetencji sądów powszechnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

– ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,

– ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,

– ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.

Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.

W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie p.s.a.

Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych czy celowościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 p.s.a.).

Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, podlega uwzględnieniu, aczkolwiek częściowo z innych powodów niż te, które legły u jej podstaw.

Przedmiotem skargi, a tym samym rozpoznania Sądu, jest decyzja UP z [...] października 2003r. oddalająca wniosek skarżącej Spółki o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny ,,Stanpol’’ nr [...] na towary z klasy 6, 17, 19, 35, 37, 39, 40, 42. Decyzja ta wyznacza zakres postępowania i granice kontroli Sądu w niniejszej sprawie. P.w.p. w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, że zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001r. (data wejścia w życie p.w.p.) ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepis art. 315 ust. 3 p.w.p. stanowi bowiem, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w UP. Zatem przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej w/w znaku Stanpol zgłoszonego do rejestracji 4 lipca 1999r. (rejestracji znaku dokonano decyzją UP z 31 października 2000r.) są przepisy u.z.t.

Z kolei w świetle art. 316 ust. 4 p.w.p. postępowanie związane ze zgłoszeniem m.in. znaku towarowego toczy się od dnia wejścia w życie tej ustawy (p.w.p.) według jej przepisów. Oznacza to, że przepisy ustawy dotyczące procedury (postępowania przed UP) mają zastosowanie nie tylko do nowych zgłoszeń, ale również do wszystkich zgłoszeń dokonanych wcześniej, jak również do czasu wejścia ustawy w życie nierozpatrzonych do końca. Zasada ta została konsekwentnie rozwinięta także w odniesieniu do postępowań spornych (por. art. 317 i nast. p.w.p.), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, które od tego dnia toczą się według jej przepisów.

Postępowanie sporne wszczęte pod rządami p.w.p., aczkolwiek na tle udzielenia praw ochronnych bądź zarejestrowania znaków towarowych zgłoszonych do rejestracji w okresie obowiązywania u.z.t., przeprowadza się stosowanie do przepisów p.w.p., z tym że - jak już wzmiankowano, zdolność ochronną kwestionowanych w tych postępowaniach znaków ocenia się według przepisów ustawy obowiązującej w dniu zgłoszenia, czyli u.z.t.

Stosownie do art. 256 p.w.p., postępowanie sporne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, w którym stosuje się odpowiednio ( z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tego przepisu) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Takie unormowanie pociąga za sobą wiele doniosłych konsekwencji prawnych. Przede wszystkim obliguje UP do stosowania w postępowaniu spornym ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6 i nast. k.p.a. W szczególności związanie regułami procedury administracyjnej oznacza, że wydając decyzję UP obowiązany jest do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Jego powinnością jest należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 k.p.a.). Jest też obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zabranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie wg wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu UP nie przestrzegał tych reguł w dostatecznym stopniu, co mogło w konsekwencji zaważyć na wyniku sprawy.

Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy (art. 255 pkt 1 p.w.p.) należy do postępowania spornego i wszczynane jest na wniosek strony. Zgodnie z art. 164 p.w.p. wnioskować o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy może każdy, kto ma w tym interes prawny. UP, a tym samym Sąd kontrolujący decyzję UP, jest związany podstawą faktyczną i prawną wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. Wniosek ten winien więc być rozpoznany zgodnie z w/w regułami postępowania przed organem administracji.

W świetle uzasadnienia wniosku strony skarżącej rejestracja spornego znaku zapadła z naruszeniem art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. (stosownie do tego przepisu niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub z zasadami współżycia społecznego – pkt 1, jak również narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich – pkt 2). Spółka podniosła w tym kontekście zarzut naruszenia przez uczestnika postępowania J. S. dóbr osobistych Spółki zdefiniowanych w art. 24 w zw. z art. 43 k.c. (do których zalicza się nazwę firmy) oraz w/w art. 3 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zatem tak sprecyzowany wniosek określał UP zakres działania w sprawie w prawnoprocesowych formach postępowania przed tym urzędem. Oznacza to, że wydając rozstrzygnięcie organ ten winien odnieść się wprost do wniosku i poprzeć je korespondującym z treścią rozstrzygnięcia uzasadnieniem decyzji. Tak się jednak w sprawie nie stało. Aczkolwiek wg literalnej treści sentencji decyzji UP oddalił wniosek Spółki o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak i wymienił w sentencji decyzji przytoczone wyżej przepisy prawa, jednak treść uzasadnienia decyzji nie odpowiada temu rozstrzygnięciu.

Stanowisko UP - lakoniczne, jak na złożoność okoliczności składających się na przedmiot sprawy, którą rozpoznawał, oprócz odnotowania interesu prawnego skarżącej w żądaniu dochodzonego unieważnienia, sprowadza się de facto do ustalenia przez organ swojej niewłaściwości do orzekania w sprawie. Skoro bowiem - według organu – skarżąca Spółka i uczestnik prowadzili wcześniej wspólne przedsiębiorstwo pod nazwą S. - "po rozdzieleniu się spór o to, komu przysługuje prawo do słowa Stanpol w nazwie firmy rozstrzyga sąd w postępowaniu cywilnym", w myśl art. 284 pkt 2 p.w.p. (przepis ten stanowi, że w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych rozpatrywane są m.in. sprawy o ustalenie prawa ochronnego lub prawa z rejestracji). W tym właśnie kontekście UP zawarł w uzasadnieniu decyzji ogólną uwagę o niezasadności zarzutu strony skarżącej z art. 8 pkt 1 i 2 ustawy u.z.t. "w postępowaniu przed Urzędem (...)", podkreślając, że zagadnienie komu przysługuje prawo do słowa STANPOL w nazwie firmy nie powinno być w tej sprawie rozstrzygane przez UP.

Oznacza to, że mimo rozstrzygnięcia w sentencji decyzji o oddaleniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak, UP nie poczynił w tej kwestii żadnych ustaleń, w szczególności na temat zdolności ochronnej spornego znaku pod kątem przesłanek niedopuszczalności rejestracji wymienionych w art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t., czego dotyczył wniosek strony skarżącej. Szerzej rzecz ujmując, nie zbadał, czy zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania spornego znaku (por art. 164 p.w.p., wcześniej art. 29 u.z.t.).

Decyzja, której rozstrzygnięcie nie jest poparte odpowiednimi ustaleniami faktycznymi i prawnymi, zaś poczynione ustalenia nie korespondują z treścią rozstrzygnięcia (bądź są z nim sprzeczne), jest decyzją wadliwą, wydaną z naruszeniem elementarnych reguł wydawania decyzji, wynikających z art. 104 i nast. k.p.a. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji, jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. W tej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia podjętego rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, gdyż UP nie wypowiedział się w sprawie wniosku strony skarżącej w tym zakresie, mimo że formalnie go oddalił, tylko uznając, że wniosek dotyczy rozstrzygnięcia "komu przysługuje prawo do wyrazu STANPOL, jako elementu dominującego zarówno w nazwach obu firm, jak i znaku towarowego nr [...]" (por. też co do tego treść odpowiedzi na skargę), wskazał na kompetencje sądu powszechnego w tej sprawie (art. 248 pkt 2 p.w.p.). Taka decyzja jest wewnętrznie sprzeczna, co już samo w sobie przesądza o jej uchyleniu. Oddala bowiem wniosek, uzasadniając rozstrzygnięcie przesłanką niewłaściwości organu do merytorycznego załatwienia sprawy z tego wniosku, który wg organu kwalifikuje się jako sprawa do rozpoznania w trybie postępowania cywilnego.

Skarżąca Spółka upatruje swój interes w żądaniu unieważnienia w/w prawa na znak towarowy w naruszeniu przez jego rejestrację m.in. praw osobistych lub majątkowych Spółki.

UP działający w trybie spornym jest właściwy do rozstrzygnięcia żądania unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy (wcześniej unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego), jeżeli u podstaw tego żądania nie leży spór co do kwestii, której ze stron przysługuje prawo do określonego oznaczenia jako przedmiotu nazwy firmy i/lub znaku towarowego (czyli prawo ochronne), należący do rozstrzygnięcia w trybie postępowania sądowego (por. art. 284 pkt 2 p.w.p.). Innymi słowy UP uprawniony jest do rozstrzygania kwestii naruszenia praw osobistych lub majątkowych, o ile kwestia ta dotyczy sfery przedmiotowej znaku. Jeżeli zaś odnosi się do sfery podmiotowej, sprowadzając się do rozstrzygnięcia komu przysługuje prawo do określonego oznaczenia, jako przedmiotu nazwy firmy i/lub znaku towarowego, to rozstrzygnięcie tego zagadnienia, jako zagadnienia wstępnego, mającego charakter roszczenia cywilnoprawnego, należy do właściwości sadu powszechnego (por. decyzję Komisji Odwoławczej przy UP z [...] kwietnia 1996r. [...]).

UP winien dokonać szczegółowej analizy – w świetle treści wniosku o unieważnienie prawa i stanowisk stron postępowania – czego w istocie dotyczy spór w tej sprawie, albowiem obecne wywody decyzji są zbyt pobieżne, żeby móc na ich podstawie wyciągnąć odpowiednie wnioski wobec zarzutów skargi w ramach kontroli tej decyzji przez Sąd. W szczególności UP ponownie rozważy, czy w sprawie chodzi jedynie o kolizję pomiędzy nazwą firmy S. a zarejestrowanym na rzecz uczestnika znakiem towarowym Stanpol, zaś między stronami nie ma sporu co do tego, komu przysługuje prawo do oznaczenia STANPOL, czy też taki spór istnieje.

W pierwszym przypadku UP winien rozpoznać wniosek merytorycznie, dokonując oceny zdolności rejestrowej znaku (spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania tego prawa), pod kątem przesłanek z art. 8 pkt 2 u.z.t. Trzeba przy tym wiedzieć, że naruszenie nazwy osoby prawnej, jako dobra osobistego, może nastąpić w razie używania przez nieuprawnionego zarówno pełnej nazwy, jak i jej części, bądź wykorzystania w postaci części własnego oznaczenia znaku, jeżeli część ta spełnia w sposób wystarczający funkcję indywidualizującą osobę prawną i ma sama w sobie dostateczną moc dystynktywną. Przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, że rejestracja znaku towarowego odpowiadającego oznaczeniu innego przedsiębiorstwa, używanemu przez nie przed zarejestrowaniem znaku, narusza dobra osobiste tego przedsiębiorstwa (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2002r. II SA 3390/01 Pr. Gosp. 2002/7-8/78). Zatem podmiot, który upatruje swój interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na znak w naruszeniu przez tę rejestrację praw osobistych do nazwy, pod jaka rozpoczął działalność gospodarczą jeszcze przed datą zgłoszenia w UP, jest legitymowany do wszczęcia postępowania spornego przed UP, skoro tego rodzaju prawa doznają ochrony w przepisach art. 23 i 24 k.c. UP natomiast byłby uprawniony w takim stanie faktycznym do rozpoznania wniosku o unieważnienie takiego prawa, w tym do jego unieważnienia, gdyby okazało się, że rejestracja narusza prawa osób trzecich i z tego powodu jest niedopuszczalna.

Podkreślenia wymaga jednak, że UP działający w trybie spornym, jest władny do rozpoznawania spraw o unieważnienie prawa ochronnego albo prawa z rejestracji, na podstawie art. 255 pkt 1 p.w.p. z powodu niespełnienia ustawowych warunków wymaganych dla uzyskania prawa (warunków rejestracji wg art. 49 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 29 u.z.t.), o których mowa w art. 131 p.w.p., który to przepis jest odpowiednikiem art. 8 u.z.t., w tym m.in. z powodu naruszenia praw osobistych lub majątkowych osób trzecich, ale tylko w sytuacji, gdy nie ma wątpliwości, iż rejestracja znaku towarowego narusza te warunki; w szczególności chodzi o cudze dobra osobiste. O ile jednak przed sądem powszechnym zawisł spór o ochronę dóbr osobistych, wówczas tylko rozstrzygnięcie tego sądu, jako właściwego w sprawie z mocy art. 17 k.p.c., może stanowić przesłankę unieważnienia prawa z rejestracji znaku (por. decyzję Komisji Odwoławczej przy UP z [...] września 1996r. [...]). Jeżeli natomiast taki spór nie został przed sądem powszechnym zainicjowany, a UP ma wątpliwości, czy rejestracja znaku towarowego spełnia ustawowe warunki rejestracji, winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne to sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej przez inny organ, która to kwestia jest przesłanką tego orzeczenia. Innymi słowy o zagadnienie prejudycjalne, bez rozstrzygnięcia którego wydanie decyzji w sprawie jest niemożliwe. Musi istnieć związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. Organ obowiązany jest ten związek ustalić, gdyż w innym razie zawieszenie postępowania na tej podstawie jest niedopuszczalne.

Zawieszając postępowanie organ winien postąpić stosowanie do art. 100 § 1 k.p.a., to jest w okolicznościach faktycznoprawnych tej sprawy wezwać stronę do wystąpienia do właściwego sądu, w oznaczonym terminie, o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, które organ uważa za przesłankę rozstrzygnięcia we własnej sprawie. Jeżeli organ uważał za kwestię prejudycjalną rozstrzygnięcie, której ze stron przysługuje prawo ochronne do posługiwania się oznaczeniem STANPOL, gdyż ocenił, że o to w istocie skarżącej chodzi, a sprawa o ustalenie prawa ochronnego w myśl w/w art. 284 pkt 2 p.w.p. rozpatrywania jest przez sąd powszechny w trybie postępowania cywilnego, to wobec treści wniosku o unieważnienie prawa ochronnego wyraźnie akcentującego niedopuszczalność rejestracji spornego znaku z uwagi na przesłanki tej niedopuszczalności wymienione w art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t., nie mógł z tego wyłącznie powodu oddalić wniosku (w istocie bez merytorycznego rozpoznania, bo z uwagi na swoją niewłaściwość), tylko zawiesić postępowanie ze względu na tę prejudycjalność i wezwać stronę skarżącą do wystąpienia z pozwem o ustalenie prawa ochronnego (art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 284 p.w.p.). Błędem jest natomiast oddalenie wniosku o unieważnienie, uzasadnione innymi przesłankami, niż przesłanki wyczerpujące prawne spektrum rozstrzygnięcia zawartego w sentencji decyzji.

Pojawia się na tym tle jeszcze jedna uwaga. Mianowicie, oddalając wniosek organ przesądził kwestię odmowy unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, mimo że nie badał przesłanek nieważności i nie uzasadnił rozstrzygnięcia pod tym kątem. Tym samym dochodzenie przez stronę prawa ochronnego "do słowa STANPOL" w trybie postępowania cywilnego – na co organ wskazał w decyzji – należałoby ocenić jako co najmniej utrudnione, skoro decyzja de facto uznaje prawidłowość spornego znaku w kontekście ustawowych przesłanek jego unieważnienia. Nadto, nawet gdyby w tej sytuacji strona skarżąca uzyskała korzystne orzeczenie w sprawie cywilnej, miałaby zamkniętą drogę do dochodzenia unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak (prawa z rejestracji), wobec wcześniejszego przesądzenia tej kwestii zaskarżoną decyzją oddalającą wniosek w tym względzie. Istnienie decyzji mającej walor rzeczy osądzonej uniemożliwia bowiem ponowne rozstrzyganie sprawy nowym orzeczeniem.

Według klasyfikacji decyzji w teorii prawa administracyjnego, decyzja oddalająca przedmiotowy wniosek winna być potraktowana jako decyzja negatywna. Decyzjami negatywnymi są m.in. decyzje, które nie uwzględniają żądań strony. Oddalenie wniosku o unieważnienie prawa należy traktować jako de facto odmowę tego unieważnienia.

Tę ostatnią uwagę Sąd poczynił na tle zarzutu skargi o braku w k.p.a. instytucji "oddalenia wniosku".

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.