Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2131/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Sylwester Golec, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2019 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej jako "NUS") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej H. Sp. z o.o. (dalej jako "Spółka") na podstawie własnych tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] obejmujących zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń - września 2013r. w kwocie należności głównej 1.593.993.00 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

NUS, zawiadomieniem z dnia 12 marca 2018r., dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W.

Następnie NUS podjął egzekucję wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Spółki w: [...] S.A. - zawiadomieniem z dnia 14 marca 2018r.; [...] S.A. - zawiadomieniem z dnia 14 marca 2018r.; Banku [...] S.A. - zawiadomieniem z dnia 14 marca 2018r.

Skarżąca, pismem z dnia 19 marca 2018r., wniosła skargę na czynności objęte zawiadomieniem z dnia 14 marca 2018r., ponieważ "nieznane są jej podstawy prawne obowiązku wskazane w pkt E.4 tytułów wykonawczych".

Strona, w dniu 26 marca 2018r. za pośrednictwem poczty, ponownie przesłała organowi skargę, o tożsamej treści wraz z zawiadomieniem z dnia 14 marca 2018r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A.

NUS wezwał Spółkę do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 19 marca 2018r. pouczając, iż w przypadku nieudzielenia odpowiedzi, zakwalifikuje pismo jako uzupełnienie do pisma z dnia 19 marca2018r.

Spółka nie udzieliła na to wezwanie odpowiedzi.

NUS postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. nr [...] oddalił skargę. Przyjął, iż z treści pisma z dnia 19 marca 2018r. oraz z dołączonego do niego zawiadomienia z dnia 14 marca 2018r. wynika, że została zakwestionowana zasadność i prawidłowość czynności egzekucyjnej i

Skarżąca, zażaleniem z dnia 1 czerwca 2018r., wniosła o uchylenie tego postanowienia i uwzględnienie wniesionej skargi.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako "DIAS"), postanowieniem z dnia [...] lipca 2018r, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257. dalej jako k.p.a.) oraz art. 18 i art. 54 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018r. poz. 1314. ze zm. dalej jako u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie NUS. Jego zdaniem, Strona, korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, w złożonej skardze w trybie art. 54 u.p.e.a. Nie moze natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. DIAS zaakcentował, że w zażaleniu od postanowienia NUS Spółka nie zakwestionowała sposobu kwalifikacji jej pisma z dnia [...] marca 2018r. przez organ egzekucyjny. W konsekwencji nie odnalazł nieprawidłowości w czynności egzekucyjnej podjętej w tym przedmiocie, ponieważ odbyła się ona według zasad art. 80 u.p.e.a. i n. Zaakcentował, że organ egzekucyjny zawiadomił zobowiązaną o zajęciu jej wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając jej w dniu 16 marca 2018r. odpis zawiadomienia skierowanego do Banku [...] S.A.. natomiast tytuły wykonawcze zostały przesłane Spółce wcześniej wraz z zawiadomieniem z dnia 12 marca 2018r. Nadto, do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. organ egzekucyjny wykorzystał druk. który odpowiada wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju zajęć w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1339) i zawiera elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., w tym oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, a także kwotę dochodzonej należności.

Strona, w skardze do Sądu, zarzuciła naruszenie:

1. naruszenie art, 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.. art. 78 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności okoliczności, iż Skarżącemu nie były znane podstawy prawne obowiązku wskazane w pkt E.4 tytułów wykonawczych, co zostało wskazane przez niego w treści skargi z dnia 23 marca 2018 r. na czynności objęte zawiadomieniem z dnia 14 marca 2018r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego.

2. naruszenie art. 36 § 1 u.p.e.a. przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania celem uzyskania informacji o sytuacji finansowej zobowiązanej, w tym składników majątku Spółki podlegających egzekucji, czego skutkiem było niezasadne zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A.,

3. naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. przez zastosowanie wobec spółki nadmiernie uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A..

4. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącej do organu administracji poprzez brak wyjaśnienia skarżącej wątpliwości zawartej w skardze z dnia 23 marca 20 ] 8r. na czynności objęte zawiadomieniem z dnia 14 marca 2018r. w zakresie braku znajomości podstaw prawnych obow iązku wskazanych w pkt E.4 tytułów w ykonawczych.

Skarżąca zwróciła się o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

DIAS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Spór dotyczy zgodności z prawem zastosowania skargi na czynności egzekucyjne, instytucji uregulowanej w art. 54 u.p.e.a.

Należy zauważyć, że skarga H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. została postanowieniem z 29/10/2018 r., III SA/Wa 903/18 – odrzucona. Tym samym decyzja ta, będąca podstawą tytułów wykonawczych, stała się prawomocna. Skarżąca nie wykazała, by decyzja ta została (skutecznie) wzruszona w trybie nadzwyczajnym.

Sąd wskazuje również, że na mocy art. 19 k.p.a. wykroczenie poza ramy danego postępowania, w tym przypadku skargi na czynności egzekucyjne, skutkowałoby naruszeniem ogólnej zasady postępowania administracyjnego "przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej" (postanowienie z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. II FW 5/18; z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. II FW 14/08; z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. II FSK 3072/15, z dnia 12 października 2018 r., sygn. II FSK 2843/16, CBOSA).

Sąd nie doszukał się z urzędu wad w kwalifikacji przez organ administracji pisma z 19 marca 2018 r. jako skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. Na poprawność dokonanej kwalifikacji wskazuje tytuł i treść pisma z 19 marca 2018 r. złożonej jako "skarga na czynności objęte zawiadomieniem" oraz tryb i termin wniesienia tego pisma. Na poprawność kwalifikacji dokonanej przez organ wskazuje nadto sposób udzielenia (brak udzielenia) odpowiedzi Strony na wezwanie NUS z dnia 26 kwietnia 2018 r. do "sprecyzowania żądania" (k. 39 akt administracyjnych).

Trafny jest pogląd DIAS, zgodnie z którym w złożonej skardze na czynności egzekucyjne można skutecznie podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny (w szczególności, co do sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnych). Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia: skarga z art. 54 u.p.e.a nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o żadnym innym elemencie postępowania egzekucyjnego (np. o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy o prawidłowości jego prowadzenia). Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie tej konkretnej czynności (wzmiankowanej powyżej), na którą ją wniesiono (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14, CBOSA).

Skarżąca formułując zarzuty w skardze na czynności egzekucyjne z dnia 19 marca 2018r. (s 34 akt egzekucyjnych) i w zażaleniu z dnia 1 czerwca 2018r. (k. 45 akt egzekucyjnych) zmierzała w istocie do wzruszenia poglądu o istnieniu egzekwowanego obowiązku, na co wskazuje treść tych pism. Strona kwestionowała bowiem "podstawy prawne obowiązku", "zakres prawny dokonanego zajęcia", "brak sprawdzenia, czy dochodzone należności objęte są prawomocną (osmotyczną) decyzją (...) a nadto czy dochodzone należności nie są przedawnione". Nadto, kierując skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego z dnia 12 lipca 2018r. powołała się na naruszenie prawa w związku tym, że organ egzekucyjny zastosował niedopuszczalny i uciążliwy środek egzekucyjny, a zatem również podniosła zarzuty, które nie mieszczą się w zakresie skargi na czynność egzekucyjną, lecz mogą być – co najwyżej– podstawą zarzutów (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.).

Zdaniem Sądu, zarzuty niewymagalności obowiązku, jego wykonanie, czy nieistnienie, nie mogły zostać rozpatrzone przez NUS w trybie art. 54 u.p.e.a. Rozpoznaniu argumentów podnoszonych przez Stronę służy inny rodzaj postępowania, tj. postępowanie uregulowane w art. 33 § 1 u.p.e.a., tj. zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Niedopuszczalne jest, by w ramach skargi na czynności egzekucyjne były rozpoznawane zarzuty, które mogą stanowić przedmiot odrębnych postępowań administracyjnych, w tym uruchamianych na podstawie art, 33 § 1 u.p.e.a. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której tak miałaby występować konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w u.p.e.a., jak dany tryb postępowania (w tej sprawie na podstawie art. 54 u.p.e.a.), byłby wykorzystywany niezgodnie z przeznaczeniem i zamysłem prawodawcy. Drugorzędne wobec poczynionych uwag jest to, że egzekucja, wbrew twierdzeniom Strony, prowadzona była na podstawie – jak wynika ze wskazań poczynionych na wstępie uzasadnienia – precyzyjnie oznaczonej, prawomocnej i istniejącej w obrocie prawnym decyzji. Dlatego pogląd Strony, zgodnie z którym "(...) nie są jej znane podstawy prawne obowiązku wskazane w pkt E.4 tytułów wykonawczych" nie znajduje zrozumienia Sądu.

Należy zaakcentować, że niedopuszczalne jest, by składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia (panacea), za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyroki NSA z dnia 10 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1588/10; z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II FSK 568/09, CBOSA).

Skoro przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie skargi z art. 54 u.p.e.a. na czynności egzekucyjne organu jest wyłącznie prawidłowość zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, to w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne tym nie powinny być – co do zasady - badane argumenty mogące być przedmiotem zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a., w szczególności istnienie egzekwowanego obowiązku.

Sąd wskazuje, że stosownie do treści art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w: art. 1a pkt 12 pkt a u.p.e.a., zaś wśród nich jest między innymi zastosowana w sprawie egzekucja z rachunku bankowego i z innych wierzytelności pieniężnych, która miała zastosowanie w sprawie. Nie wykazana została w trakcie postępowania administracyjnego, ani nawet na etapie skargi do Sądu, wadliwość działań organów administracji w tym zakresie. Wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania i zrealizowania egzekucji z rachunku bankowego i innych wierzytelności pieniężnych, stanowią czynności egzekucyjne, natomiast argumenty podnoszone przez Skarżąca, nie dotyczą prawidłowości tych czynności i – w konsekwencji - nie mogą być rozważane w trybie skargi na czynności egzekucyjne.

Z tych powodów należało uznać zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. art. 78 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., art. 7 § 2 u.p.e.a., art. 7 § 2 u.p.e.a. – za nietrafione.

Mając na uwadze powyższe należało, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz 1302 ze zm), orzec jak w sentencji.