Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1034/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 1 lit. a i b, art. 333 ust. 1, art. 85 ust 2 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.L. i L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego M. L. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, na rzecz skarżącego L. G. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2009 r., złożonym 4 czerwca 2009 r., M. S. i M. S. wystąpili do Wójta Gminy C. (dalej powoływanego jako "Wójt") o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni tuczników na około 1600 sztuk na rusztach żelbetowych, zbiornika na gnojowicę pod budynkiem oraz dwóch silosów paszowych. We wniosku wskazano, że jest to przedsięwzięcie, które zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 43 z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573) kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest wymagane.

Do wniosku dołączono kartę informacyjną, mapę oraz wypis z rejestru gruntów dotyczący działki inwestorów - [...] w miejscowości B.. Do akt złożono także mapę zasadniczą z oznaczonym terenem inwestycji, mapę ewidencyjną z oznaczeniem działek, na które przedsięwzięcie może oddziaływać ([...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]) oraz wypisy uproszczone z rejestru gruntów dotyczące tych działek.

Następnie pismem z dnia 15 czerwca 2009 r., [...] organ zawiadomił strony (według wypisów z ewidencji gruntów) o wszczęciu postępowania, natomiast kolejnym pismem z tego samego dnia [...]Wójt zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej powoływanego jako "RDOŚ") oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej powoływanego jako "PPIS") o wyrażenie opinii co do kwalifikacji przedsięwzięcia.

Z akt administracyjnych wynika, że informacja o wszczęciu postępowania została podana do publicznej informacji poprzez:

– przekazanie Sołtysowi Wsi B. (dalej powoływanemu jako "Sołtys") celem wywieszenia na tablicy ogłoszeń w pobliżu inwestycji,

– umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: "BIP") od dnia 16 czerwca 2009 r.,

– wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w dniach od 15 czerwca 2005 r. do 29 czerwca 2009 r.

Dnia 3 lipca 2009 r. Wójt otrzymał opinię sanitarną z [...] 2009 r., [...], w której PPIS potwierdził, że sporządzenie raportu dla przedsięwzięcia jest wymagane oraz określił jego zakres.

Pismem z dnia 1 lipca 2009 r., [...]RDOŚ poinformował, że przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymagających sporządzenia raportu.

Następnie od dnia 1 lipca 2009 r. wpłynęło szereg uwag zainteresowanych osób, wyrażających zastrzeżenia, co do projektowanej inwestycji.

Dnia 22 lipca 2009 r. wpłynęło do Wójta pismo postanowienie RDOŚ z dnia 9 lipca 2009 r., [...], w którym organ ten wydał opinię co do zakresu raportu.

Dnia 14 lipca 2009 r. udział w postępowaniu zgłosiła organizacja ekologiczna "A".

Postanowieniem z dnia [...] 2009 r., [...]Wójt dopuścił Stowarzyszenie "A" do udziału w postępowaniu (organ powołał się na art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwanej dalej "u.u.i.ś.", oraz art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej: "K.p.a.").

Postanowieniem z dnia [...] 2009 r., RB [...] Wójt - działając na podstawie art. 69 ust. 3 u.u.i.ś. oraz powołując się na dostarczone opinie RDOŚ i PPIŚ - określił zakres raportu dla wnioskowanego przedsięwzięcia.

Postanowieniem z dnia [...]2009 r., [...] , Wójt - działając na podstawie art. 69 ust. 4 u.u.i.ś. - zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia przez M. S. i M. S. raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Informacja o ustaleniu zakresu raportu oraz o zawieszeniu postępowania została podana do publicznej wiadomości poprzez:

– przekazanie Sołtysowi celem wywieszenia na tablicy ogłoszeń w pobliżu inwestycji,

– umieszczenie w BIP dnia 24 lipca 2009 r.,

– wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w dniach od 24 lipca 2009 r. do dnia 7 sierpnia 2009 r.

Postanowieniem z dnia [...] 2009 r., [...]Wójt – powołując się na art. 69 ust. 4 u.u.i.ś. – podjął zawieszone postępowanie administracyjne.

Dnia 3 grudnia 2009 r. Wójt wystosował ogłoszenie mające na celu podanie do publicznej wiadomości informacji o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zamieszczając w nim informacje określone w art. 33 u.u.i.ś. W ogłoszeniu poinformowano, między innymi, o możliwości składania uwag w ciągu 21 dni od upubliczenia informacji.

Wójt polecił upublicznić ogłoszenie dnia 15 grudnia 2009 r. Informacje o podjęciu postępowania oraz przystąpieniu do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zostały podane do publicznej wiadomości przez:

– przekazanie Sołtysowi celem wywieszenia na tablicy ogłoszeń w pobliżu inwestycji (została wywieszona w dniach od 4 do 21 grudnia 2009 r.);

– umieszczenie w BIP dnia 3 grudnia 2009 r.;

– wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy (w dniu 3 grudnia 2009 r. wywieszono informację o podjęciu postępowania, a w dniu 15 grudnia 2009 r. informację o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko).

Pismami z dnia [...] 2009 r., [...] i [...]Wójt wystąpił do RDOŚ oraz PPIS o uzgodnienie inwestycji stosownie do art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.ś.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2009 r., ON-NS-72/3-23/09 PPIS uzgodnił pozytywnie warunki przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zwrócił uwagę na konieczność spełnienia wymagań wynikających z rozwiązań projektowych określonych w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.

Kilka osób, w tym skarżący (M. L.), zwróciło się o udostępnienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Następnie zainteresowane osoby złożyły uwagi do inwestycji. Uwagi złożył L. G.; wspólnie: R. Z., M. Z., D. Z., M. Z., D. Z., Z. K. i M. K.; Stowarzyszenie "A"; R. P.; wspólnie: B. D. i B. D.; J. J.; wspólnie M. L., J. L.; wspólnie P. M. i L. M., wspólnie: J. S. i A. S.; wspólnie M. L. i M. L.; S. O.; M. K.; S. K.; wspólnie A. P. i K. P.; Z. P. i S. P.; M. G.; Z. G. i M. G..

Do akt sprawy załączono następnie dwie uwagi: B. B. oraz wspólnie: A. K. i Z. K.. Uwagi te opatrzono następnie adnotacją: "po terminie".

Pismem z dnia 6 stycznia 2010 r. M. S. i M. S. przedstawili umowę zbycia gnojowicy zawartą z J. I. w dniu 5 stycznia 2010 r.

Pismem z 4 stycznia 2010 r., [...] RDOŚ przedłużył termin uzgodnienia do 2 lutego 2010 r.

Pismem z dnia 5 stycznia 2010 r., [...] RDOŚ zwrócił się o informację o sposobie zagospodarowania terenu sąsiadującego z planowaną inwestycją.

Wraz z pismem z dnia 11 stycznia 2010 r., [...]Wójt przesłał sporządzoną listę osób składających uwagi do RDOŚ i PPIS z prośbą o zajęcie stanowiska.

W piśmie z dnia 11 stycznia 2010 r., [...]Wójt sporządził listę uwag złożonych przez społeczeństwo po wszczęciu postępowania oraz listę uwag złożonych do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Listę tą przesłał następnie M. S. i M. S. z prośbą o zajęcie stanowiska oraz, dodatkowo, o zajęcie stanowiska w odniesieniu do pisma RDOŚ dnia 5 stycznia 2010 r., [...] Pismem z dnia 19 stycznia 2010 r., [...]RDOŚ wezwał M. S. i M.a S.a o uzupełnienie danych o planowanym przedsięwzięciu.

Dnia 26 stycznia 2010 r. złożono przygotowane przez A. S. – "B" opracowanie uzupełniające raport (niepodpisane).

Pismem z dnia 5 lutego 2010 r. M. S. i M. S. wystąpili o zawieszenie postępowania ze względu na konieczność uzupełnienia raportu stosownie do wezwania RDOŚ z dnia 19 stycznia 2010 r., [...].

Pismem z dnia 10 lutego 2010 r., [...] Wójt poinformował strony o wniosku o zawieszenie postępowania.

Pismami z dnia 17 i 18 lutego 2010 r. L. G., M. L. i J. L., J. J., L. M., M. L. i M. L. sprzeciwili się zawieszeniu postępowania.

Pismem z dnia 2 marca 2010 r. M. S. i M. S. cofnęli wniosek o zawieszenie postępowania i przedłożyli opracowanie uzupełniające raport stosownie do wezwania RDOŚ z dnia 19 stycznia 2010 r., [...].

Pismem z dnia 22 marca 2010 r. M. S. i M. S. wystąpili o rozszerzenie zakresu postępowania o projektowaną studnię głębinową na potrzeby planowanej inwestycji.

O złożonym wniosku inwestorów poinformowano strony postępowania pismem z dnia 31 marca 2010 r., [...].

Postanowieniem z dnia 31 marca 2010 r., [...] Wójt, powołując się na art. 63 ust. 1 i 4, art. 66, art. 68 i art. 69 ust. 3 u.u.i.ś., rozszerzył zakres raportu stwierdzając, że powinien on uwzględniać możliwość budowy otworu studziennego służącego do ujmowania wód podziemnych z utworów czwartorzędowych na potrzeby zaopatrzenia w wodę projektowanej chlewni tuczników o łącznej ilości 280 DJP.

Dnia 28 czerwca 2010 r. złożono do akt uzupełnienie raportu - charakterystykę hydrograficzną terenu, budowę geologiczną i warunki hydrogeologiczne.

Pismami z dnia 6 lipca 2010 r., [...] oraz [...] Wójt wystąpił do RDOŚ i PPIS o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia.

Dnia 6 lipca 2010 r. (pismo [...]) Wójt polecił podać do publicznej wiadomości informację o uzupełnieniu raportu, oraz, m.in., o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od ogłoszenia.

I nformacja o uzupełnieniu raportu oraz o możliwości składania uwag została doręczona stronom postępowania. Ponadto została ona podana do publicznej wiadomości przez:

– przekazanie Sołtysowi celem wywieszenia na tablicy ogłoszeń w pobliżu inwestycji (została wywieszona w dniach od 6 lipca do 4 sierpnia 2010 r.);

– umieszczenie w BIP dnia 6 lipca 2010 r.;

– wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy (w dniach od 6 lipca 2010 r. do 4 sierpnia 2010 r.).

Następnie zainteresowane osoby przedstawiły swoje uwagi i wnioski: przedsięwzięciu sprzeciwili się: wspólnie: J. J., J. J., J. J., J. J. oraz J. J.; wspólnie B. D., B. D., P. D., D. D., Ł. D., W. J. i C. J.. Dodatkowo we wspólnym piśmie z dnia 24 lipca 2010 r. zastrzeżenia do raportu wniosły 64 osoby - mieszkańcy B., zamieszkujący w sąsiedztwie inwestycji.

Wraz z pismem z dnia 30 lipca 2010 r., [...] Wójt przesłał uwagi zgłoszone uwagi społeczeństwa do RDOŚ i PPIS, wnosząc jednocześnie o zajęcie stanowiska.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2010 r. Stowarzyszenie "A"j udzieliło poparcia mieszkańcom B..

Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2010 r., [...] RDOŚ, działając na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 4 oraz 7 u.u.i.ś. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jego warunki.

Pismem z dnia 3 września 2010 r., [...] PPIS poinformował, że wydał opinię w sprawie raportu, w której uzgodnił już warunki inwestycji w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Dnia 21 grudnia 2010 r., (pismo [...]) Wójt zawiadomił strony o rozprawie administracyjnej zaplanowanej na 13 stycznia 2011 r.

Informacja o rozprawie podana została do publicznej wiadomości ([...]) poprzez:

– przekazanie Sołtysowi celem wywieszenia na tablicy ogłoszeń w pobliżu inwestycji oraz przekazanie podanie kurendy mieszkańcom wsi B. (informacja została wywieszona dnia 27 grudnia 2010 r. i tego samego dnia rozwieziona do poszczególnych dzielnic; Sołtys zwrócił też kurendy z poszczególnych dzielnic z podpisami mieszkańców B.)

– umieszczenie w BIP dnia 21 grudnia 2010 r.

– wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy (w dniach od 21 grudnia 2010 r. do 14 stycznia 2011 r.).

Dnia 21 stycznia 2011 r. M. S. przedstawiła opracowanie sporządzone przez autora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisku, w którym ustosunkował on do zastrzeżeń społeczeństwa.

Pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. J. J. wniosła o uznanie jej za stronę postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla projektowanej inwestycji. Wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii lekarza alergologa na okoliczność negatywnych skutków zdrowotnych, jakie projektowana inwestycja przyniesie dla jej rodziny i mieszkańców wsi.

Dnia 10 lutego 2011 r. (pismo [...]) Wójt wezwał J. J. o sprecyzowanie wniosku.

Dnia 8 lutego 2011 r. M. S. złożyła do akt aneks do umowy zawartej z J. I. dnia 5 stycznia 2010 r. na odbiór gnojowicy (datowany na 26 stycznia 2011 r.).

Pismem z dnia 9 lutego 2011 r. M. S. i M. S. wystąpili o pozostawienie bez rozpoznania dalszych wniosków społeczeństwa i przypomnieli, że informację o przystąpieniu do oceny o oddziaływaniu przedsięwzięcia podano do publicznej wiadomości w dniach od 15 grudnia 2009 r. do 5 stycznia 2010 r. i w terminie 21 dni (art. 33 ust. 1 pkt 7 u.u.i.ś.) mogły być składane uwagi i wnioski.

W piśmie z dnia 15 lutego 2011 r. J. J. przedstawiła uzasadnienie swojego uprzedniego wniosku dotyczące oddziaływania inwestycji na życie i zdrowie ludzi.

Wnioskiem z dnia 15 lutego 2011 r. M. L. i L. G. wnieśli o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka J. I. na okoliczność warunków odbioru gnojowicy w wykonaniu umowy z dnia 5 stycznia 2010 r.

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2011 r., [...] Wójt dopuścił dowód z zeznań świadka J. I. na okoliczność podpisanej z inwestorem umowy zbycia nawozu naturalnego.

Pismem z dnia 28 lutego 2011 r., [...] Wójt poinformował strony o posiedzeniu, na którym nastąpi przesłuchanie świadka.

Dnia 15 marca 2011 r. odbyło się przesłuchanie świadka J. I..

Dnia 4 kwietnia 2011 r. (pismo [...] ) Wójt poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów.

Powyższa informacja podana została do publicznej wiadomości przez:

– przekazanie Sołtysowi celem wywieszenia na tablicy ogłoszeń w pobliżu inwestycji (informacja została wywieszona dnia 5 kwietnia 2011 r.)

– umieszczenie w BIP dnia 4 kwietnia 2011 r.

– wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy (w dniach od dnia 4 kwietnia 2011 r. do dnia 19 kwietnia 2011 r.).

Dnia 20 kwietnia 2011 r., [...] Wójt zawiadomił strony o nowym terminie załatwienia sprawy - do dnia 22 maja 2011 r.

Decyzją z dnia [...] 2011 r., [...] Wójt ustalił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni tuczników na około 1600 szt. na rusztach żelbetowych, zbiornika na gnojowicę pod budynkiem oraz dwa silosy paszowe, to jest 224 DJP (łączna obsada w gospodarstwie wynosić będzie 2000 szt., to jest 280 DJP). Organ wskazał, że brał pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, uzgodnienia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz w uzupełnieniach wniesionych do raportu oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.

W podstawie prawnej decyzji powołano między innymi art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82 oraz art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 u.u.i.ś. oraz § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.

Wójt wskazując na art. 82 u.u.i.ś. ustalił następujące warunki realizacji przedsięwzięcia:

I. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia:

Planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie chlewni tuczników na ok. 1600 sztuk na rusztach żelbetowych, zbiornika na gnojowicę pod budynkiem i silosów paszowych w ilości 2 szt. Projektowana chlewnia ma mieć powierzchnię około 1500 m2 i będzie oddalona od istniejącej już chlewni o ok. 15 m. Zbiornik na gnojowicę pod rusztami zostanie zagłębiony na ok. 1,5 m. W projektowanym budynku prowadzony będzie chów trzody chlewnej na rusztach o obsadzie łącznej 224 DJP. Całkowita obsada tuczników w gospodarstwie po zakończeniu przedsięwzięcia (istniejąca i nowa chlewnia) wynosić będzie łącznie 2000 szt. (280 DJP). W projektowanej inwestycji zasadnicze znaczenie będzie miała zastosowana technologia chowu trzody - tj. chów bezściółkowy (rusztowy). Jedynym kierunkiem działalności będzie produkcja żywca wieprzowego. Przewiduje się cykl produkcyjny otwarty, nieciągły przez cały rok. Technologia chowu w tym przypadku polega na trzymaniu trzody na rusztach. Gnojowica będzie okresowo gromadzona w zbiornikach bezodpływowych. Powstałe w gospodarstwie rolnym nawozy naturalne wykorzystywane będą do nawożenia gruntów inwestora oraz gruntów innych właścicieli. Użyczenie gruntów innych niż grunty inwestora do celów nawożenia winno nastąpić na podstawie stosownej umowy zawartej pomiędzy inwestorem a właścicielami gruntów.

W związku z tym, że technologia chowu polega na trzymaniu trzody w kojcach grupowych na rusztach, nowoprojektowany budynek inwentarski będzie składał się z 6 komór, a każda z komór będzie miała 4 kojce. W każdym z kojców będzie trzymane 66 tuczników. W konsekwencji w jednej komorze będzie 264 sztuk tuczników o średniej wadze około 105 kg. Planowane przedsięwzięcie realizowane będzie na działce nr [...] położonej w obrębie miejscowości B., w gminie C.. Obecnie na przedmiotowej działce znajduje się budynek inwentarski o łącznej obsadzie ok. 56 DJP. W bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji występują tereny zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej.

Działka, na której realizowane będzie przedsięwzięcie nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie znajdują się zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Planowana inwestycja zlokalizowana będzie w odległości około 3 km od potencjalnego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 G. w L.. Obszar ten charakteryzuje bardzo liczna populacja kumaka nizinnego oraz ważek, dla którego głównym zagrożeniem dla tego terenu jest możliwość zmiany jego charakteru przez ewentualnych nowych właścicieli. Ze względu na lokalizację planowanej inwestycji poza chronionym obszarem, nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na spójność obszaru a także na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt, dla ochrony których został on wyznaczony.

II. Warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:

1. Stosować chów trzody chlewnej na rusztach, o łącznej obsadzie nie większej niż 2000 szt. tj. 280 DJP.

2. Utrzymywać w pomieszczeniach inwentarskich sprawny system wentylacji oraz odpowiednią temperaturę i wilgotność powietrza.

3. Odpowiednio sterować procesem hodowli, tj. stosować mieszanki paszowe, zawierające witaminy i aminokwasy syntetyczne, dostosowane do wieku i grupy zwierząt celem ograniczenia emisji amoniaku do powietrza.

4. Stosować hermetyczny i bezpyłowy przeładunek paszy do silosów magazynowych oraz transport paszy do pomieszczeń inwentarskich.

5. Nasadzić roślinność ochronną na terenie działki inwestora.

6. Zbiornik na gnojowicę wykonać szczelnie i posadowić pod rusztową posadzką chlewni. Nadto wyposażyć w drenaż opaskowy umożliwiający wczesne wykrycie nieszczelności zbiornika. Zbiornik na gnojowicę winien mieć pojemność zapewniającą gromadzenie gnojowicy w okresie, o którym mowa w ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2007 r. Nr 147 poz. 1033).

7. Drenaż opaskowy połączyć ze studzienką rewizyjną zbiornika zamontowaną na zewnątrz zbiornika.

8. Regularnie kontrolować szczelność zbiornika na gnojowicę.

9. Gnojowicę wywozić na pola tylko przy użyciu wozów asenizacyjnych posiadających aplikatory doglebowe celem ograniczenia emisji amoniaku i odorów do atmosfery.

10. Wodę na cele pojenia zwierząt pobierać z projektowanego ujęcia wód podziemnych, zlokalizowanego na terenie nieruchomości należącej do inwestora oraz z sieci wodociągowej poprzez projektowane przyłącze na podstawie warunków i umowy określonych przez zarządcę sieci wodociągowej.

11. Ścieki bytowe odprowadzać do szczelnego zbiornika bezodpływowego, a po jego zapełnieniu zapewnić ich wywóz do oczyszczalni ścieków.

12. Pomieszczenia inwentarskie czyścić przy użyciu wody pod wysokim ciśnieniem bez dodatku substancji czynnych.

13. Utrzymywać w czystości i porządku zlewnię wód opadowych i roztopowych z terenu przedsięwzięcia.

14. Prowadzić monitoring zużycia wody. Wszelkie wykryte nieszczelności wewnętrznego systemu wodociągowego niezwłocznie usuwać.

15. Wody popłuczne powstające w trakcie uzdatniania wody odprowadzać do szczelnego zbiornika bezodpływowego, a po jego zapełnieniu zapewnić ich wywóz do oczyszczalni ścieków.

16. Zapewnić właściwe gospodarowanie odpadami poprzez minimalizację ich ilości, selektywne magazynowanie w wydzielonych miejscach, w sposób zabezpieczający środowisko gruntowo-wodne przed ewentualnymi zanieczyszczeniami oraz przekazywanie odpadów podmiotom posiadającym wymagane prawem zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami.

17. Padnięte sztuki zwierząt natychmiast usuwać z budynków inwentarskich. Odpad magazynować w zamkniętym i szczelnym kontenerze w wydzielonym pomieszczeniu o utwardzonym podłożu. Przekazanie padliny do utylizacji winno nastąpić maksymalnie w ciągu 24 godzin od jej wykrycia.

18. Wentylatory konserwować zgodnie z zaleceniami producenta.

19. W projektowanych obiektach zamontować po 8 szt. wentylatorów ściennych o poziomie mocy akustycznej do 77,9 dB oraz po 4 szt. wentylatorów szczytowych o poziomie mocy akustycznej do 91 dB.

III. Dokumentacja wymagana do projektu budowlanego dotycząca ochrony środowiska:

1. W rozwiązaniach projektowych rozbudowy spełnić wszystkie wymagania wynikające z raportu oddziaływania na środowisko ze szczególnym uwzględnieniem ochrony środowiska glebowego i wodnego (w tym prawidłowej gospodarki powstającymi ściekami komunalnymi i produkcyjnymi), ochrony powietrza atmosferycznego, prawidłowej gospodarki, powstającymi odpadami komunalnymi i produkcyjnymi (m.in. padnięte zwierzęta), ochrony klimatu akustycznego oraz zapobieganiem ograniczaniem pozostałych negatywnych oddziaływań na środowisko.

2. Zastosować technologie, urządzenia i materiały, które zapewnią ograniczenie oddziaływania przedsięwzięcia na stan środowiska w fazie realizacji i eksploatacji oraz przestrzeganie przepisów prawnych z zakresu ochrony środowiska.

3. Zapewnić minimalizację uciążliwości zapachowych poprzez zastosowanie specjalnych urządzeń oczyszczających powietrze usuwane z budynku chlewni (np. biofiltry lub inne urządzenia o podobnym działaniu).

4. Zastosować właściwą instalację wentylacyjną z uwzględnieniem konieczności zapewnienia obowiązujących standardów jakości środowiska w zakresie emisji hałasu i zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego.

5. Zastosować rozwiązania chroniące środowisko określone w rozdziale II decyzji.

6. Wszystkie materiały i urządzenia muszą posiadać atesty i certyfikaty dopuszczające do użytkowania dla tego typu obiektów.

IV. Wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii:

Planowane przedsięwzięcie nie podlega rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 roku w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu do zakładu o zwiększonym ryzyku, albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii przemysłowej (Dz. U. Nr 58 poz. 535 ze zm.).

V. Wymogi w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko:

"Rodzaj przedsięwzięcia i jego lokalizacja wyklucza jakiekolwiek oddziaływanie transgraniczne".

VI. Wymogi w sprawie stwierdzenia konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania:

W oparciu o art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) nie stwierdzono konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

VII. Ze względu na zakres przedłożonego raportu nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

VIII. Charakterystykę przedsięwzięcia określa Załącznik nr 1, który stanowi integralną część decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Wójt bardzo obszernie przedstawił wszystkie czynności w toku postępowania i jego przebieg. Przedstawił także uwagi przedstawione w toku postępowania z udziałem społeczeństwa.

Przechodząc do oceny merytorycznych aspektów sprawy Wójt wskazał, że ze zgromadzonego materiału wynika, iż działalność zakładu M. S. i M. S. nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych wartości odniesienia oraz poziomów substancji w powietrzu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87) oraz z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2008 r. Nr 47 poz. 281, ze zm.). Organ wskazał, że w wyniku działalności rolniczej związanej z hodowlą zwierząt, do powietrza uwalniane są związki zapachowe, tzw. "odory". Emisja z systemu wentylacyjnego to głównie emisja gazu "odorów", których typowymi składnikami są amoniak i siarkowodór. Wójt przyjął, iż utrzymanie odpowiedniej temperatury i wilgotności wewnątrz budynków inwentarskich pozwoli zapewnić stężenia niższe niż dopuszczalne w zakresie amoniaku i siarkowodoru. W związku z tym, określono w decyzji warunki realizacji przedsięwzięcia mające na celu minimalizację powstawania substancji odorowych w pomieszczeniach inwentarskich oraz ich wydalania do powietrza systemem wentylacyjnym, poprzez zastosowanie specjalnych urządzeń oczyszczających powietrze (np. biofiltry lub inne urządzenia o podobnym działaniu). Organ dodał też, że w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się substancji odorowych i niezorganizowanej emisji towarzyszącej pojazdom poruszającym się po terenie działki i poza jej teren nałożono na inwestora warunek nasadzenia roślinności ochronnej w obrębie działki, na której zlokalizowana będzie chlewnia. W celu zminimalizowania emisji amoniaku do powietrza narzucono warunek stosowania pasz niskobiałkowych z aminokwasami oraz dodatków paszowych powodujących lepsze przyswajanie pokarmu. Ponadto zobowiązano inwestora, aby powstałą gnojowicę wywozić na pola tylko przy użyciu wozów asenizacyjnych posiadających aplikatory doglebowe celem ograniczenia emisji amoniaku i odorów do atmosfery.

Wójt wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, iż inwestor będzie pobierał wodę z wodociągu gminnego (cele socjalno-bytowe) oraz z planowanego własnego ujęcia wód podziemnych (zaopatrywanie chlewni, w tym pojenie zwierząt). Ścieki bytowe będą odprowadzane do szczelnego zbiornika bezodpływowego. Wody opadowe i roztopowe będą w sposób niezorganizowany odprowadzane do gruntu na terenie działki należącej do inwestora. Wójt podkreślił przy tym, że w uzupełnieniu do raportu inwestor zapewnił, że gnojowica będzie gromadzona zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033) w szczelnym zbiorniku (pod budynkiem chlewni) o pojemności umożliwiającej gromadzenie co najmniej 4 miesięcznej produkcji tego nawozu. Inwestor w raporcie zobowiązał się do działań mających na celu ochronę środowiska gruntowo-wodnego, w tym wykonania drenażu opaskowego na całym obwodzie dna zbiornika na gnojowicę, który wyłapie wycieki, jakie mogłyby powstać w wyniku ewentualnego rozszczelnienia zbiornika lub drugiej warstwy geomembrany. Drenaż ten będzie połączony ze studnią rewizyjną zamontowaną na zewnątrz zbiornika umożliwiającą wczesne wykrycie nieszczelności zbiornika. Inwestor będzie kontrolował szczelność zbiornika na gnojowicę poprzez dokonywanie okresowych oględzin zbiornika i sprawdzał szczelność oraz oznaki ewentualnego ubytku gnojowicy. Ponadto będzie miał obowiązek utrzymania w czystości i porządku zlewni wód opadowych i roztopowych z terenu przedsięwzięcia. Wody popłuczne, powstające w trakcie uzdatniania wody, będą odprowadzane do szczelnego zbiornika bezodpływowego, a po jego zapełnieniu nastąpi wywóz ścieków do oczyszczalni. W ocenie Wójta zaproponowane przez inwestora rozwiązania techniczne znalazły swoje odzwierciedlenie w warunkach realizacji inwestycji. Ponadto zobowiązano go do prowadzenia monitoringu zużycia wody oraz niezwłocznego usuwania wszelkich wykrytych nieszczelności wewnętrznego systemu wodociągowego.

W opinii organu wyżej opisane środki techniczne, a także ustalone warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w niniejszym postanowieniu, pozwolą na ochronę środowiska gruntowo-wodnego przed zanieczyszczeniami.

Następnie Wójt wskazał, że z uwagi na profil działalności zobowiązano inwestora do właściwego gospodarowania odpadami poprzez minimalizację ich ilości, selektywne magazynowanie w wydzielonych miejscach w sposób zabezpieczający środowisko gruntowo-wodne przed ewentualnymi zanieczyszczeniami oraz przekazywanie odpadów podmiotom posiadającym wymagane prawem zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami. Ponadto określono warunek, aby padnięte sztuki zwierząt natychmiast usuwano z budynków inwentarskich i magazynowano w zamkniętym, szczelnym kontenerze w wydzielonym pomieszczeniu chłodniczym o utwardzonym podłożu, maksymalnie 24 godziny, a następnie przekazywano uprawnionym do odbioru podmiotom, w celu unieszkodliwiania.

Wójt stwierdził, że w dał wiarę zawartym w raporcie i uzupełnieniu zapewnieniom inwestora, iż część nawozów naturalnych powstałych na terenie rozbudowanego gospodarstwa wykorzysta na gruntach własnych, a pozostałą ilość przekaże podmiotom zewnętrznym, z którymi zawrze stosowne umowy na podstawie ustawy o nawozach i nawożeniu.

Odnosząc się do innych aspektów inwestycji Wójt wyjaśnił, że analiza akustyczna została przeprowadzona dla najbardziej niekorzystnych warunków pracy chlewni. Zgodnie z deklaracją inwestora, po terenie inwestycji w tym samym czasie mogą poruszać się dwa samochody ciężarowe w porze dziennej oraz jeden pojazd w porze nocnej. Najbliższe tereny ochrony akustycznej znajdują się w odległości 80-100 m od granicy działki inwestycyjnej i są to tereny zabudowy zagrodowej oraz jeden budynek mieszkalny jednorodzinny będący w trakcie budowy. Organ uznał, że z przedstawionej w raporcie i uzupełnieniu do raportu analizy wpływu planowanej inwestycji na klimat akustyczny wynika, iż przy spełnieniu warunków przedstawionych w decyzji, inwestycja nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120 poz. 826) zarówno w porze dnia jak i w porze nocy. W celu zmniejszenia uciążliwości związanej z emisją hałasu, na inwestora nałożono obowiązek okresowej konserwacji wentylatorów zgodnie z zaleceniami producenta. W związku z tym, iż analiza akustyczna została przeprowadzona przy uwzględnieniu wentylatorów o określonych parametrach akustycznych, które to parametry zapewniają zachowanie akustycznych standardów ochrony środowiska, wpisano jako warunek konieczność zastosowania wentylatorów o określonych poziomach mocy akustycznych.

Z przedstawionej w raporcie oraz uzupełnieniu do raportu informacji wynika, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarami Głównych Zbiorników Wód Podziemnych. Użytkowymi poziomami wodonośnymi jest poziom międzyglinowy piętra czwartorzędowego oraz poziom mioceński. Najbliżej położonym ujęciem wód podziemnych jest ujęcie w miejscowości C. z średnią głębokością studni 114,5 i 115,0 m. Z uwagi na znaczną miąższość warstw słabo przepuszczalnych w postaci glin zwałowych i iłów dla studni nie zostały wyznaczone strefy ochrony pośredniej. W celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego zobowiązano inwestora, aby zbiornik na gnojowicę wykonał jako szczelny posadowiony pod rusztową posadzką chlewni wyposażony w drenaż opaskowy umożliwiający wczesne wykrycie nieszczelności zbiornika. Drenaż powinien być połączony ze studzienką rewizyjną zamontowaną na zewnątrz zbiornika.

Wójt zauważył też, że zgodnie z poczynionymi w toku postępowania ustaleniami wynika, iż planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarami podlegającymi ochronie prawnej, w odległości około 3 km od granic proponowanego obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty "G. w L.".

W opinii organu projektowana instalacja będzie nowoczesna i dostosowana do wymagań Najlepszej Dostępnej Techniki BAT, która dla ferm produkcyjnych oznacza stosowanie dobrej rolniczej praktyki w zakresie odżywiania oraz warunków bytowania zwierząt. Zastosowane rozwiązania technologiczne w znacznym stopniu ograniczą oddziaływania na ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę i powietrze. W trakcie typowego funkcjonowania przedmiotowej instalacji nie przewiduje się ponadnormatywnego wpływu na środowisko.

Organ ustalił, iż planowane przedsięwzięcie powstanie na bazie istniejącej fermy tuczników. Teren, na którym będzie realizowana inwestycja należy do regionów rolniczych, więc instalacje do chowu i hodowli zwierząt wpisane są w krajobraz.

W oparciu o materiał zgromadzony w sprawie organ stwierdził, że przy przestrzeganiu zasad dobrej praktyki hodowlanej i uwzględnieniu zastrzeżeń zawartych w niniejszej decyzji nastąpi minimalizacja negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

W dalszej części uzasadnienia Wójt podkreślił, że uwzględnienie w projekcie budowlanym przedstawionych w decyzji rozwiązań technicznych, warunków realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia daje gwarancję, że zamierzona inwestycja spełni wymogi stawiane przez przepisy u.u.i.ś. oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli w dniu 13 czerwca 2011 r. M. L. oraz L. G..

Pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. skarżący uzupełnili odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 62 u.u.i.ś. przez brak odniesienia się w decyzji do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych; art. 80 u.u.i.ś. poprzez rozbieżność pomiędzy decyzją a raportem; art. 85 u.u.i.ś. poprzez niewzięcie pod uwagę wniosków i uwag zgłoszonych przez społeczeństwo. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia: art. 10 i 30 K.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych właścicieli nieruchomości [...] położonej w B.; art. 10 i 28 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie kręgu stron postępowania – ograniczenie go do właścicieli nieruchomości sąsiednich; art. 33 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez jego błędne zastosowanie, jak również naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7, 8, 12, 75 oraz 77 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że krąg stron postępowania nie powinien być ograniczony wyłącznie do właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, ale powinien również obejmować właścicieli nieruchomości, na które będzie ona oddziaływać. Wójt zaniechał jednakże przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stron postępowania, pomimo iż w toku postępowania zgłaszane były liczne zastrzeżenia dotyczące negatywnego oddziaływania inwestycji. Dodatkowo podniesiono, iż organ wadliwie nie zawiesił postępowania do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłych właścicielach działki nr [...] , a więc nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji. Zdaniem skarżących na podstawie art. 33 u.u.i.ś. obowiązkiem organu było powiadomienie o podjęciu każdej z czynności procesowych wymienionych w tym przepisie. Tymczasem wójt nie zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz wadliwie zawiadomił o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazano, że Wójt dopuścił się również naruszenia art. 49 K.p.a. poprzez wadliwe pozostawienie niektórych, zgłoszonych na skutek zawiadomienia z dnia 3 grudnia 2009 r. zastrzeżeń, pomimo, iż nie minął termin przewidziany powyższym artykułem. Zakwestionowano również prawidłowość zawiadomienia o rozprawie administracyjnej konkludując, iż w sprawie doszło do naruszenia prawa społeczeństwa do udziału w toczącym się postępowaniu, gdyż osoby, które nie były stronami postępowania i nie były obeznane z procedurą nie miały możliwości czynnego w nim udziału.

W dalszej odwołania wskazano, iż wbrew art. 62 u.u.i.ś. organ nie odniósł się w kwestionowanej decyzji do wpływu inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych, pomimo, iż w toku postępowania wielokrotnie wskazywano na zagrożenie powyższych wartości w przypadku wydania decyzji pozytywnej. Brak powyższych rozważań przesądził też o naruszeniu zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, określonych K.p.a.

Skarżący zarzucili Wójtowi też, że nie rozpoznał wniosku J. J. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego laryngologa. W treści zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie odniósł się do powyższej kwestii. Podniesiono także, że treść zaskarżonej decyzji odbiega od ustaleń zawartych w raporcie, natomiast w samej decyzji nie wyjaśniono, w jaki sposób wzięto pod uwagę i w jakim zakresie uwzględniono uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.

Decyzją z dnia [...] 2011 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej powoływane jako "Kolegium") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie powtórzyło dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśniło, że Wójt w toku postępowania umożliwił stronom i społeczeństwu udział na każdym jego etapie. Zdaniem Kolegium uwzględniono wszelkie sprzeciwy poprzez określenie szczegółowych warunków realizacji przedsięwzięcia. Odnosząc się do zarzutu nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego organ wskazał, iż J. J. przedłożyła zaświadczenie wydane przez lekarza alergologa, z którego wynika, że jej syn cierpi na astmę oskrzelową oraz alergię wieloważną, jednakże nie wskazano, aby choroby te mogły być wywołane zamieszkaniem w sąsiedztwie chlewni.

Na powyższą decyzję skargę złożyli M. L. oraz L. G..

Podtrzymali w niej zarzuty odwołania.

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r., II SA/Po 1025/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Kolegium z dnia 9 sierpnia 2011 r., SKO-4220A/29/11.

W uzasadnieniu wyroku w pierwszej kolejności Sąd wskazał, że zgodnie z art. 72 ust.1 u.u.i.ś. przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji wymienionych w tym przepisie konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymóg uprzedniego ustalenia środowiskowych uwarunkowań odnosi się do przedsięwzięć enumeratywnie wymienionych w rozporządzeniu do ustawy. Sąd podkreślił, że w dacie wszczęcia postępowania obowiązywało w powyższym zakresie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które to rozporządzenie, na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397) znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Następnie Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem mającym na celu udzielenie zezwolenia na lokalizację lub realizację inwestycji. Służy ono wyłącznie weryfikacji oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Dlatego postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję. Postępowanie to dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (zob. wyrok z dnia 22 kwietnia 2010 r., II OSK 696/09 oraz wyrok z dnia 30 czerwca 2010 r., II OSK 988/09, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd zaznaczył, że w sprawie bezspornym jest, iż przedsięwzięcie zostało wymienione w § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. Tym samym wydanie decyzji musiało zostać poprzedzone sporządzeniem raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Zakres powyższego raportu został zakreślony postanowieniem Wójta Gminy C. z dnia z dnia 24 lipca 2009 r., i został on następnie uzupełniony na mocy postanowienia z dnia 31 marca 2010 r. o oddziaływanie na środowisko projektowanej budowy otworu studziennego, służącego do ujmowania wód podziemnych z utworów czwartorzędowych na potrzeby zaopatrzenia w wodę projektowanej chlewni tuczników.

Dalej Sąd wyjaśnił, że szczególny cel postępowania w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, którym jest określenie wymagań i parametrów planowanej inwestycji w zakresie ochrony środowiska powoduje, że decyzja taka musi zawierać szczególne elementy.

Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś., w przypadku gdy potrzeba taka wynika z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji należy zobowiązać inwestora do podjęcia działań służących zapobieganiu, ograniczaniu oraz monitorowaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W sprawie, na stronie 27 raportu oddziaływania inwestycji na środowisko zawarto zalecenie, co do konieczności zainstalowania w planowanej chlewni 24 sztuk wentylatorów asymetrycznych. Raport został następnie przedłożony do uzgodnienia RDOŚ, który w dniu 18 sierpnia 2010 r. uzgodnił planowaną inwestycję wskazując jednocześnie, iż w planowanej chlewni należy zamontować po 8 sztuk wentylatorów ściennych oraz po 4 sztuki wentylatorów szczytowych. Ustalenia powyższe zostały powtórzone w decyzji organu Wójta, w której również zobowiązano inwestora do zamontowania 8 sztuk wentylatorów ściennych oraz po 4 sztuki wentylatorów szczytowych. Sąd stwierdził, że tym samym powstała sprzeczność pomiędzy ustaleniami raportu, a uzgodnieniem RDOŚ oraz decyzją Wójta. Sąd zauważył następnie, że uzgodnienie RDOŚ w zakresie wentylatorów stanowiło oczywistą omyłkę organu. Wskazuje na to fakt wydania w dniu 6 czerwca 2011 r. postanowienia RDOŚ, w którym sprostował on uzgodnienie dotyczące wentylacji prowadzonej chlewni zastępując uzgodnienie dotyczące konieczności zamontowania 8 sztuk wentylatorów ściennych oraz po 4 sztuki wentylatorów szczytowych zapisem wskazującym na konieczność zainstalowania w planowanej chlewni 24 sztuk wentylatorów dachowych. Postanowienie powyższe zostało jednakże wyeliminowane z obrotu prawnego postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 grudnia 2011 r. (postanowienie to zostało przedłożone do akt sądowych w sprawie II SA/Po 1025/11), który uznał, że zaistniała omyłka nie powinna być naprawiana w trybie sprostowania.

Sąd stwierdził, że powyższe okoliczności wskazują na rozbieżność pomiędzy decyzją organu pierwsze instancji, uzgodnieniem RDOŚ oraz treścią raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Identyczna rozbieżność istniała w chwili rozstrzygania przez organ odwoławczy.

Zdaniem Sądu w tym stanie rzeczy rolą Kolegium było rozważenie konieczności zmiany decyzji Wójta w zakresie sposobu wentylacji nowo projektowanej chlewni.

W uzasadnieniu wyroku zawarto następnie wskazania, w jaki sposób zmiana decyzji powinna nastąpić. Sąd powołał się na art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś., z którego wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach musi zobowiązywać inwestora do podejmowania działań, które służyć mają zapobieganiu, ograniczaniu oraz monitorowaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Elementy powyższe wynikać muszą z przedłożonej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a więc, jak ma to miejsce w sprawie, z przedłożonego raportu. Sąd zauważył też, że nie ma podstaw do uznania, aby organ prowadzący postępowanie związany był uzgodnieniem RDOŚ, który uzgadnia inwestycję na podstawie przedłożonego raportu. Uzgodnienie wydawane w drodze postanowienia na podstawie art. 77 ust. 3 u.u.i.ś. jest niezaskarżalne. Postanowienie, o jakim mowa w art. 77 u.u.i.ś., nie ma mocy wiążącej dla organu prowadzącego postępowanie główne w zakresie wyboru właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym nie zwalnia ono organu z obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, stosownie do wymogów wynikających z prawa materialnego, w którym to postępowaniu zostanie dokonana również ocena przedłożonego uzgodnienia. W ocenie Sądu możliwe jest również zakwestionowanie postanowienia o uzgodnieniu inwestycji w drodze odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej w oparciu o treść art. 142 K.p.a. Sąd powołał się też na wyrok z dnia 22 kwietnia 2010 r., II OSK 711/09 i podkreślił, że w przypadku zakwestionowania w odwołaniu niezaskarżalnego postanowienia w oparciu o treść art. 142 K.p.a., organ odwoławczy nie wydaje na skutek takiego zaskarżenia odrębnego postanowienia. Uwzględnienie, podnoszonych w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do postanowienia, na które nie służy zażalenie, znajduje swój wyraz w uwzględnieniu odwołania i związanym z tym rozstrzygnięciem, przewidzianym w art. 138 K.p.a. Dalej Sąd wywiódł, że skoro skarżący już na etapie postępowania odwoławczego wskazał na sprzeczność pomiędzy przedłożonym raportem a postanowieniem RDOŚ oraz decyzją Wójta, to obowiązkiem organu odwoławczego było wypowiedzenie się, co do powyższej kwestii. W szczególności organ powinien, w trybie art. 142 K.p.a. skontrolować prawidłowość uzgodnienia, a w przypadku stwierdzenia, iż jest ono oczywiście wadliwe, uchylić decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w zakresie, w jakim nie odpowiadała ona zapisom przedłożonego raportu oraz orzec w tym zakresie co do istoty.

Kolejną kwestią, na którą zwrócił uwagę Sąd w wyroku II SA/Po 1025/11 była kwestia obowiązku wskazanego w raporcie na stronie 71, dotyczącego zawarcia przez inwestora umowy z innymi rolnikami na udostępnienie do nawożenia dodatkowo 89 – 90 ha gruntów. Sąd zauważył, że konieczność sprostania wymogom określonym w ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu była przedmiotem wielu kontrowersji w ramach postępowania. Ostatecznie inwestor przedłożył umowę zbycia gnojownicy. Analizując decyzję Wójta Sąd wskazał, że nie zawarto w rozstrzygnięciu zobowiązania inwestorów do zawarcia umowy. Zdaniem Sądu kwestia ta była istotna, gdyż w świetle art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś. w decyzji należy zobowiązywać inwestora do podejmowania działań, które służyć mają zapobieganiu, ograniczaniu oraz monitorowaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wymóg posiadania stosownej umowy na wywóz nawozu ma w istocie zapobiegać przekraczaniu dozwolonej dawki azotowej, a więc chronić przed negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko. Dlatego, w ocenie Sądu, wymóg powyższy powinien stanowić istotny element decyzji, przesądzający o możliwości dopuszczenia planowanej inwestycji. Organ powinien - mając na względzie art. 82 u.u.i.ś. – rozważyć konieczność uzupełnienia decyzji Wójta o stosowny zapis dotyczący wywozu powstałej gnojownicy.

W dalszej części uzasadnienia Sąd – rozpatrując zarzuty skargi - zwrócił uwagę także na szereg innych kwestii, które powinny być uwzględnione w dalszym toku postępowania administracyjnego.

Po pierwsze, Sąd uznał trafność zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania przez Kolegium. Zaznaczył, że pomimo, iż w ramach prowadzonego, już od ponad 3 lat postępowania zgromadzono niezwykle obszerny materiał dowodowy, a w samym odwołaniu podniesiono szereg zarzutów zarówno merytorycznych, dotyczących prawidłowości samej decyzji środowiskowej, jak i ogólnych – dotyczących prawidłowości czynności podejmowanych w postępowaniu, organ odwoławczy, w niezwykle lakoniczny sposób wskazał na prawidłowość zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu rolą Kolegium było szczegółowe przeanalizowanie akt sprawy oraz odniesienie się do podniesionych przez skarżących zarzutów. Odzwierciedleniem powyższych czynności powinna być decyzja, w której Kolegium zobowiązane było wskazać na dowody, którym dało wiarę przy rozstrzyganiu zawisłej sprawy, oraz wyjaśnić dlaczego, poszczególne zarzuty skarżących okazały się zasadne, względnie niezasadne. Decyzja organu odwoławczego winna przedstawić tok rozumowania organu odwoławczego i nie mogła sprowadzać się wyłącznie do wskazania, iż organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania umożliwił stronom i społeczeństwu udział na każdym jego etapie oraz uwzględnił wszelkie sprzeciwy poprzez określenie szczegółowych warunków realizacji przedsięwzięcia.

Sąd stwierdził też, że decyzja Kolegium z dnia 9 sierpnia 2011 r. naruszyła art. 107 § 3 K.p.a. Nie ulegało wątpliwości Sądu, iż decyzja ta nie spełniała wymogów określonych w tym przepisie, gdyż wybiórczo i lakonicznie odnosiła się do podniesionych przez stronę zarzutów odwołania, jak i samego postępowania. Zdaniem Sądu Kolegium w szczególności nie dokonało samodzielnej oceny przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko oraz nie zbadało zgodności decyzji z uzgodnieniami organów opiniujących. Zdaniem Sądu de facto organ odwoławczy nie odniósł się więc, co do legalności zgromadzonego materiału dowodowego.

Sąd zwrócił uwagę, że nie rozpoznano zarzutu naruszenia prawa do udziału społeczeństwa w postępowaniu w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tymczasem u.u.i.ś. szczegółowo reguluje, w Dziale III, kwestię udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Zasady powyższe, jako lex specialis, modyfikują ogólne zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu określone w K.p.a.. Szczególne znaczenie ma przy tym art. 33 u.u.i.ś., który wprost zobowiązuje organ do podania do publicznej wiadomości informacji o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji wymagających udziału społeczeństwa. Zdaniem Sądu zasadnie wywiedziono w skardze, że obowiązek określony powyższym artykułem ma charakter bezwzględny i oznacza konieczność powiadomienia społeczeństwa o każdej czynności w nim wymienionej. Skarżący już na etapie odwołania zakwestionowali prawidłowość zastosowania powyższego artykułu, argumentując, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie dopuścił się jego naruszenia. Sąd zwrócił uwagę, że w szczególności zakwestionowano prawidłowość zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 15 czerwca 2009 r. oraz zawiadomienia o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z dnia 3 grudnia 2009 r. Organ odwoławczy nie odniósł się jednakże do powyższych zarzutów wyjaśniając jedynie, iż organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania umożliwił stronom i społeczeństwu udział na każdym jego etapie. W szczególności Kolegium nie wyjaśniło więc, czy do publicznej informacji została podana informacja o każdej czynności wymienionej w art. 33 u.u.i.ś. oraz nie ustosunkowało się do podnoszonych przez skarżących zarzutów. Co więcej, Kolegium nie wskazało na konkretne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Zdaniem Sądu było to o tyle istotne, iż ich analiza wskazuje na braki w dokumentach niektórych doręczeń. Sąd przykładowo wskazał też, że dokumentacji dotyczącej podania do publicznej informacji przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko brak było potwierdzenia sołtysa wsi B. o podaniu ogłoszenia do publicznej wiadomości. W aktach sprawy znajdowała się jedynie informacja podpisana przez E. K. o wywieszeniu ogłoszenia oraz o jego zdjęciu. Brak było jednak informacji o tym, kim jest osoba, która wywiesiła powyższą informację. Podobnie w aktach sprawy brak było informacji o wywieszeniu zawiadomienia w Urzędzie Gminy – w aktach sprawy znajdowała się tylko informacja o jego wywieszeniu, przy czym niemożliwe było określenie, kiedy obwieszczenie zostało zdjęte.

Zdaniem Sądu, wobec zakwestionowania przez skarżących prawidłowości zastosowania art. 33 u.u.i.ś., obowiązkiem Kolegium było podjęcie szczegółowych wyjaśnień, w tym odniesienie się do stwierdzonych braków zawiadomień. Konieczne było również rozważenie zasadności uzupełnienia materiału dowodowego, o dokumenty potwierdzające fakt zawiadomienia społeczeństwa o toczącym się postępowaniu. Wyjaśnienia również wymagało, czy ewentualna wadliwość zawiadomień, o jakich mowa w art. 33 u.u.i.ś. powinna skutkować wadliwością całego postępowania.

Sąd wyjaśnił, iż u.u.i.ś. nie zawiera normy prawnej, która wskazywałaby, iż naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu powinno skutkować bezwzględną eliminacją z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć. Oznacza to, iż ewentualne naruszenie musi podlegać ocenie pod kątem ustalenia, czy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu jest to o tyle istotne, iż postępowanie toczyło się z czynnym udziałem społeczeństwa. Zarówno ilość składanych wniosków i sprzeciwów, jak i fakt przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, o której mieszkańcy zostali zawiadomieni w formie kurendy, wskazuje, iż mieszkańcom zapewniono czynny udział w postępowaniu oraz informowano ich o podejmowanych działaniach. Stąd też Sąd zwrócił Kolegium uwagę, by podczas ponownego rozpoznawania sprawy w pierwszej kolejności uzupełniło materiał dowodowy o dokumenty potwierdzające prawidłowość dokonanych zawiadomień, a w przypadku, gdyby okazało się to niemożliwe, do dokonania oceny, czy braki powyższe są na tyle istotne, że uzasadniają wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji.

Sąd zwrócił uwagę, że Kolegium nie odniosło się należycie do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 49 K.p.a. Jednocześnie zauważył, że stosowanie art. 49 K.p.a. w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest znacząco ograniczone. Wskazując na pogląd wyrażony w wyroku z dnia 4 listopada 2010 r., II OSK 1297/10 Sąd zaznaczył, że art. 33 u.u.i.ś. stanowi lex specialis w stosunku do regulacji przewidzianej w K.p.a., a to z kolei oznacza, że bieg 21-dniowego terminu do składania uwag i wniosków, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7 u.u.i.ś. rozpoczyna się z dniem podania go do publicznej wiadomości.

W ocenie Sądu organ odwoławczy nie odniósł się również do podnoszonego zarzutu naruszenia art. 62 u.u.i.ś. poprzez zaniechanie rozważenia wpływu inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dobra materialne. Choć zarówno w przedłożonym przez inwestora raporcie, jak i w decyzji Wójta znalazły się odniesienia do powyższej kwestii, to jednak organ zaniechał podjęcia własnych ustaleń. W szczególności nie odniósł się do podniesionego zarzutu oraz nie wyjaśnił, czy w jego ocenie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przyczyni się do ewentualnego zagrożenia życia i zdrowia ludzi oraz dóbr materialnych.

Uzupełniająco Sąd odniósł się także do zagadnienia dotyczącego ustalenia stron postępowania. Wskazał, że u.u.i.ś. nie zawiera definicji strony, dlatego w sprawie należy posłużyć się art. 28 K.p.a. Dalej Sąd wyjaśnił, że problematyka istnienia interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu musi być łączona z oceną projektowanej inwestycji na środowisko zwłaszcza w kontekście analizy przedłożonego raportu. Dlatego, w opinii Sądu, ustalenie kręgu stron postępowania oznacza konieczność sięgnięcia do ustaleń raportu, w którym określony jest zakres oddziaływania inwestycji zarówno na środowisko, jak i na nieruchomości sąsiednie. Dopiero jego analiza umożliwia ustalenie kręgu stron postępowania, a więc ustalenia właścicieli nieruchomości, na które będzie oddziaływać planowana inwestycja. Sąd podkreślił jednocześnie, iż w powyższym zakresie za przydatne uznać należy znajdujące się w raporcie mapy, na które naniesiono zakresy stężeń substancji uciążliwych oraz hałasu. Poddając pod wątpliwość prawidłowość ustalone kręgu stron Sąd zwrócił zwłaszcza uwagę na to, że nie jest jasne dlaczego decyzje obu instancji zostały doręczone Jolancie J.ej oraz P. Z., a więc osobom, które nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji. Stąd też konieczne stało się ustalenie kręgu stron postępowania, przy czym, w opinii Sądu obowiązkiem Kolegium było odniesienie się w tym celu do przedłożonego raportu.

Sąd nie uznał natomiast zarzutu skarżących dotyczącego braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego laryngologa. Na etapie postępowania wyjaśniającego, toczącego się przed Wójtem, J. J. zwróciła się do organu z wnioskiem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego laryngologa. Równocześnie z dostarczonego przez nią zaświadczenia wydanego przez lekarza alergologa wynikało, że jej syn cierpi na astmę oskrzelową. W zaświadczeniu nie wskazano jednakże, aby choroba ta mogła być wywołana zamieszkaniem w sąsiedztwie chlewni. Sąd wyjaśnił, że za dowód w sprawie mogą zostać dopuszczone te wszystkie środki dowodowe, które służą ustaleniu okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy. Osoba wnioskująca o przeprowadzenie dowodu nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego można by wywieść związek pomiędzy planowaną inwestycją, a astmą oskrzelową oraz alergią wieloważną. Co więcej, również w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko nie wskazano, aby realizacja przedsięwzięcia mogłaby mieć niekorzystny wpływ na mieszkańców terenów, na które oddziałuje, poprzez wywołanie symptomów powyższych chorób.

Za nietrafny Sąd uznał też zarzut naruszenia art. 30 K.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych właścicieli nieruchomości [...] położonej w B. Sąd podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie (wyrok z dnia 1 czerwca 2010 r., II OSK 861/09), że nie ma jakichkolwiek podstaw do oczekiwania od organów lub inwestora doprowadzenia do uzgodnienia zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym stanem prawnym w drodze przeprowadzenia postępowania spadkowego po tych zmarłych osobach oraz do wpisania tych osób do urządzeń ewidencyjnych. Skoro interes prawny w postępowaniu mają właściciele nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja oraz właściciele nieruchomości sąsiednich, na które inwestycja może oddziaływać, to obowiązkiem organów jest tylko i wyłącznie ustalenie w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) tych właścicieli. Nie ma natomiast jakichkolwiek podstaw do oczekiwania od organów lub inwestora doprowadzenia do uzgodnienia zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym stanem prawnym w drodze przeprowadzenia postępowania spadkowego po tych zmarłych osobach oraz do wpisania tych osób do urządzeń ewidencyjnych. Sąd zasygnalizował jedynie na konieczność rozważenia zastosowania art. 30 § 5 K.p.a.

W konkluzji wyroku II SA/Po 1025/11 Sąd zaznaczył, że Kolegium dopuściło się naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 7, 15, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zalecił też, aby organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględnił rozważania zawarte w wyroku, ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz rozważył wpływ ewentualnych wadliwości postępowania na wynik sprawy. Sąd podkreślił też, że Kolegium powinno rozpoznać sprawę w jej całokształcie, badając dopuszczalność wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zawrzeć w niej wszystkie konieczne elementy oraz ocenić wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, przy równoczesnym rozważeniu konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty potwierdzające prawidłowość dokonanych ogłoszeń.

Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2012 r., II SA/Po 1025/11 decyzją z dnia [...] 2013 r., [...] Kolegium, powołując się m.in. na art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.,

– uchyliło pkt II.9 decyzji Wójta z dnia [...] 2011 r., [...] i w to miejsce orzekło: "Zawrzeć umowy na odbiór gnojowicy z innymi rolnikami na udostępnienie do nawożenia 90 ha gruntów; gnojowicę wywozić na pola przy użyciu wozów asenizacyjnych posiadających aplikatory doglebowe celem ograniczenia emisji amoniaku i odorów do środowiska";

– uchyliło pkt II.19 decyzji zaskarżonej decyzji i w to miejsce orzekło: "W projektowanym obiekcie zamontować 24 sztuki wentylatorów dachowych o poziomie mocy akustycznej 53 dB";

– pozostałym zakresie Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Skargę od decyzji z dnia [...] 2013 r., [...] złożyli L. G. i M. L.. Wnieśli oni o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] 2011 r., [...]. Zażądali również zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 23 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Po 448/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zauważył, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r., II SA/Po 1025/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uchylając wcześniejszą decyzję Kolegium o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 9 sierpnia 2011 r., stwierdził między innymi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy. Sąd w wyroku z 3 lipca 2012 r. wskazał, jakie elementy winien zawrzeć organ odwoławczy w swojej decyzji. Tymczasem, choć Kolegium rozpoznając ponownie odwołanie po uchylającym wyroku Sądu z dnia 3 lipca 2012 r., II SA/Po 1025/11 w istotnej części zrealizowało zawarte tam wskazania, to jednak wnikliwa analiza materiału sprawy prowadzi do wniosku, że uzasadnienie decyzji z dnia [...] 2013 r., [...] nadal zawiera braki relewantne z punktu widzenia przepisów u.u.i.ś.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w swojej kolejnej decyzji nie odniósł się w żadnym fragmencie do treści art. 80 ust. 1 i art. 85 u.u.i.ś., które określają szczególne wymogi decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium zdaje się też nie dostrzegać, co z kolei trafnie uwypuklają skarżący, że w decyzji Wójta z dnia 20 maja 2011 r. uwagi i wnioski społeczeństwa zostały w gruncie rzeczy tylko wymienione, a stanowisko do nich zostało przedstawione przez przywołanie stanowiska inwestora.

Wyjaśniono, iż obowiązkiem organu było:

– przedstawienie, jakie uwagi i wnioski w toku postępowania z udziałem społeczeństwa zostały złożone,

– czy zostały one złożone w terminie (skarżący w odwołaniu zarzucali, że niektóre uwagi niezasadnie zostały pominięte),

– jakie zarzuty podniesiono w tych uwagach i wnioskach oraz

– jakie znaczenie - zdaniem organu - poszczególne uwagi i wnioski ewentualnie miały dla sprawy.

Sąd zaznaczył, iż syntetyczne stwierdzenie Kolegium, że uwagi dotyczyły "w głównej mierze uciążliwości zapachowych , przekroczenia norm hałasu, obniżenia wartości nieruchomości sąsiednich" było niewystarczające, gdyż w uwagach znalazły się także inne obawy, które przynajmniej wymagały zajęcia stanowiska. Sąd natomiast nie jest władny samodzielnie czynić ustaleń w powyższym zakresie. Sąd administracyjny uprawniony jest do kontroli legalności działań organów administracji publicznej, nie może natomiast ich zastępować.

Dalej wskazano, iż organ odwoławczy obowiązany był wyjaśnić, czy "do publicznej informacji została podana informacja o każdej czynności wymienionej w art. 33 ustawy z dnia 03 października 2008 r.". Kolegium powinno było wskazać "na konkretne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy". Tymczasem organ odwoławczy wymienił wszystkie czynności określone w art. 33 ust. 1 u.u.i.ś., jednak nie zweryfikował, powołując się na dokumentację sprawy, czy informacja o nich została należycie podana do publicznej wiadomości. Organ odniósł się jedynie do kwestii prawidłowości zawiadomienia o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko - przy czym i w tym przypadku ocena dokonana przez Kolegium nie została przeprowadzona w świetle relewantnych przepisów prawa (art. 33 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 11 u.u.i.ś.).

Kolegium nie wywiązało się też należycie z obowiązku oceny inwestycji w kontekście jej wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych. Sąd zaznaczył, iż obowiązek należytej weryfikacji przez Kolegium problematyki oddziaływania przedsięwzięcia na życie i zdrowie ludzi oraz dobra materialne nie oznacza, że organ musi przedstawiać i analizować bezwzględnie wszelkie cechy i parametry inwestycji. Niemniej konieczny zakres oceny inwestycji przez organ w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań powinien przynajmniej obrazować jej istotne oddziaływania w kontekście postępowania z udziałem społeczeństwa. Zdaniem Sądu w sprawie należytą ocenę przedsięwzięcia w kontekście jego wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych Kolegium powinno przeprowadzić niejako "równolegle" z procesem weryfikacji postępowania z udziałem społeczeństwa. To bowiem właśnie zgłoszone uwagi i wnioski konkretnych osób powinny uczulić organ na to:

– jakie zagrożenia osoby zgłaszające wnioski i uwagi dostrzegają,

– czy i którzy członkowie społeczeństwa (zgłaszający obawy), względnie ich dobra materialne, są ewentualnie narażeni na oddziaływanie przedsięwzięcia,

– wreszcie, czy zgłaszane obawy konkretnych osób są usprawiedliwione.

Takich ustaleń w decyzji z dnia 11 stycznia 2013 r. zabrakło.

Zastrzeżenia Sądu budziła także skrótowość wywodu zawartego w zaskarżonej decyzji obejmującego ocenę przedłożonego raportu. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie miał obowiązku ponownego, całościowego przedstawienia w uzasadnieniu wszystkich cech i parametrów inwestycji. Skoro jednak organ obowiązany jest do oceny zgodności inwestycji z prawem, to przynajmniej powinno wiązać się to:

– z odniesieniem się w uzasadnieniu decyzji do podstawowych parametrów i cech przedsięwzięcia,

– odnotowaniem, na jakie kwestie uwagę zwróciły organy uzgadniające oraz

– czy kwestie te zostały uwzględnione w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Sąd stwierdził także, iż Kolegium w sposób niepełny wykonało zalecenia wyroku II SA/Po 1025/11 dotyczące ustalenia stron postępowania. Organ wyjaśnił tylko status P. Z. oraz J. J.. Tymczasem w wyroku wyraźnie wskazano (a wskazanie to jest obecnie dla organu i Sądu w tej sprawie wiążące), że Kolegium obowiązane jest do "sięgnięcia do ustaleń raportu oddziaływania na środowisko, w którym określony jest zakres oddziaływania inwestycji zarówno na środowisko naturalne, jak i na nieruchomości sąsiednie. (...) "W powyższym zakresie za przydatne uznać należy znajdujące się w raporcie mapy, na które naniesiono zakresy stężeń substancji uciążliwych oraz hałasu". Wykonując wskazania wyroku II SA/Po 1025/11 organ odwoławczy powinien zatem przynajmniej określić - uwzględniając dane z raportu - które nieruchomości są objęte oddziaływaniem przedsięwzięcia i czy krąg ich właścicieli odpowiada kręgowi stron postępowania.

Dalej Sąd wskazał, iż całkowicie niezasadne są zarzuty i wywód skargi dotyczące związania Kolegium stanowiskiem wyrażonym przez RDOŚ w postanowieniu uzgadniającym, bowiem kwestia ta została jednoznacznie wyjaśniona przez Sąd w prawomocnym wyroku II SA/Po 1025/11.

Nadto nietrafnie też skarżący wywodzą w uzasadnieniu skargi, że do terminów składania wniosków i uwag w toku procedury z udziałem społeczeństwa należy stosować art. 49 K.p.a., a w konsekwencji liczyć ten termin od ostatniego dnia, w którym nastąpiło obwieszczenie. Również ta kwestia został wyjaśniona przez Sąd w prawomocnym wyroku II SA/Po 1025/11.

W wyroku II SA/Po 1025/11 przesądzona została także zgłoszona w skardze kwestia zasadności wniosku J. J. o dopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego laryngologa. Niezasadne były zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 § 1 i 30 K.p.a. dotyczące ustalenia następców prawnych właścicieli nieruchomości [...] położonej w B. Również i w tym przypadku postawiony zarzut zmierza do zakwestionowania stanowiska Sądu wyrażonego w wyroku II SA/Po 1025/11.

Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, iż rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. Nr 47, poz. 281 ze zm.), na które powołał się Wójt w decyzji z dnia [...] 2011 r. uchylone zostało 3 października 2012 r., a więc po wyroku Sądu II SA/Po 1025/11, a jednocześnie przed wydaniem decyzji Kolegium z dnia [...] 2013 r. Obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012 r., poz. 1031). Organ odwoławczy nie wyjaśnił czy zmiana ta miała istotny wpływ na ustalone parametry inwestycji.

Ponadto z akt administracyjnych nie wynikało, czy decyzja Kolegium z dnia 11 stycznia 2013 r. została podana do publicznej wiadomości zgodnie z art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. Skoro sprawa dotycząca określenia uwarunkowań środowiskowych jest rozpatrywana przez organy dwóch instancji (wskutek wniesienia odwołania) obowiązek stosowania art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. obciąża organy obu instancji, gdyż oba rozpoznają sprawę w całości merytorycznie. W niniejszej sprawie obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej przez Kolegium decyzji jest tym bardziej niewątpliwy, że zaskarżona decyzja miała charakter reformatoryjny (zmieniała uprzednio ustalone środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium w K. wydało w dniu [...] 2014r, decyzję nr [...], którą:

- uchyliło pkt II 9 decyzji organu I instancji i orzekło:" Zawrzeć umowy na odbiór gnojowicy z innymi rolnikami na udostępnienie do nawożenia 90 ha gruntów; gnojowicę wywozić na pola przy użyciu wozów asenizacyjnych posiadających aplikatory doglehowe celem ograniczenia emisji amoniaku i odorów do środowiska ",

- uchyliło pkt II 19 decyzji organu I instancji orzekło - " W projektowanym obiekcie zamontować 24 sztuki wentylatorów dachowych o poziomie mocy akustycznej 53 dB". W pozostałym zakresie utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z u.u.i.ś. postępowanie toczyło się z udziałem społeczeństwa. Organ pierwszej instancji zawiadamiał w drodze obwieszczenia na stronach internetowych Urzędu Gminy C. w Biuletynie Informacji Publicznej oraz poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy i w pobliżu miejsca realizacji przedsięwzięcia o wszystkich czynnościach podejmowanych w sprawie: o wszczęciu postępowania, ustaleniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zawieszeniu postępowania i podjęciu zawieszonego postępowania, o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, o uzupełnieniu raportu oddziaływania na środowisko, o rozprawie administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o zgromadzeniu materiału dowodowego umożliwiającego merytoryczne rozpatrzenie sprawy oraz o wyznaczeniu nowych terminów załatwienia sprawy, i o wydaniu kwestionowanej decyzji.

Zdaniem organu działania te wyczerpywały dyspozycję art. 33 ust. 1 u.u.i.ś. Informacje były wywieszane na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy C. i posiadają w zasadzie adnotacje o terminie wywieszenia oraz o terminie zdjęcia z tablicy. Na terenie wsi B. informacje wywieszał sołtys wsi — B. O., a następnie E. K. pełniący obowiązki sołtysa, a od 13 lutego 2001 r. będący sołtysem. Zawiadomienie o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wywieszone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w C. zawiera adnotację określającą datę wywieszenia, brak natomiast określenia daty zdjęcia z tablicy. W treści ogłoszenia podano, że powinno ono być podane do wiadomości w dniach 15 grudnia 2009 r. - 5 stycznia 2010 r. Zdaniem Kolegium brak pełnej adnotacji nie dyskwalifikuje ogłoszenia szczególnie, że nie było ono jedynym, ponieważ informacja została umieszczona na stronie internetowej jak i w miejscowości B. - na tym ostatnim ogłoszeniu podano daty wywieszenia i zdjęcia. Powołując się na powyższe Kolegium uznało, że zainteresowani mogli skorzystać z praw przyznanych im u.u.i.ś. i uczestniczyć w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji środowiskowej. Organ odwoławczy zauważył też, że z materiałów sprawy wynika, iż korzystano z tego prawa składając w organie pierwszej instancji uwagi i zastrzeżenia.

Dalej organ wskazał osoby jakie wniosły w toku postępowania uwagi i zastrzeżenia i wyjaśnił, iż dotyczyły one emisji odorów, nieuwzględnienia na wykresach stężeń zanieczyszczeń innych kierunków wiatru niż zachodni, brak uwzględnienia w raporcie emisji zapachów ze zbiorników na gnojowicę oraz w momencie wywożenia gnojowicy. Podniesiono, że inwestor nie posiada wystarczającej powierzchni gruntów, na które można wywozić gnojowicę. Zastrzeżenia budziła także kwestia poboru wody z wodociągu na cele związane z chlewnią oraz możliwość negatywnego wpływu na jakość wód gruntowych. Wnioskodawcy twierdzili, że budowa chlewni uniemożliwi rozwój agroturystyki i obniży wartość nieruchomości. W uwagach i zastrzeżeniach złożonych w lipcu 2010 r. ponownie podniesiono kwestię szkodliwych zapachów, wielkiej produkcji gnojowicy, będącej wprawdzie nawozem jednak skoncentrowanym i zanieczyszczonym mikrobiologicznie, a który może skazić ich uprawy. Zwrócono uwagę na nieprawidłowe przyjęcie jednego kierunku, z którego wieją wiatry (zachodniego) przy dokonywaniu obliczeń.

Kolegium wskazało, iż Wójt realizując wymogi powołanej ustawy przeprowadził rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa, o której zawiadamiono kurendami, ogłoszeniem na stronie internetowej Urzędu Gminy oraz obwieszczeniami. Kolegium podkreśliło, że w rozprawie oprócz stron postępowania uczestniczyli mieszkańcy, a sama rozprawa pozwoliła wyjaśnić szereg problemów związanych z przyszłą inwestycją. Zdaniem Kolegium pewne niedociągnięcia w zakresie przestrzegania wymogów ustawowych związanych z udziałem społeczeństwa nie mają wpływu na ostateczny kształt rozstrzygnięcia i nie są podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do dalszych zagadnień Kolegium zaznaczyło, że w związku z zamiarem budowy otworu studziennego służącego do ujmowania wód podziemnych dla potrzeb projektowanego przedsięwzięcia (jednym z zastrzeżeń był problem zbyt dużego poboru wody dla potrzeb chlewni), inwestor został zobowiązany postanowieniem z dnia 31 marca 2010 r. do rozszerzenia zakresu raportu oddziaływania o dokumentację hydrogeologiczną, która po przedłożeniu została przyjęta bez zastrzeżeń przez Starostwo Powiatowe w P. (zawiadomienie z dnia 31 maja 2010 r., [...] ). Kolegium podkreśliło też, że inwestor w toku postępowania na żądanie RDOŚ przedłożył uzupełnienia raportu obrazujące emisję amoniaku do atmosfery oraz sposoby ograniczenia uciążliwości związanych z tą emisją, zagadnienia gospodarki wodnej oraz gospodarki odpadami.

Dalej Kolegium wywiodło, że przedsięwzięcie uzyskało pozytywne uzgodnienia z RDOŚ (postanowienie z dnia [...] 2010 r.) oraz z PPIS (postanowienie z dnia [...] 2009 r.). Organy uzgadniające w swoich postanowieniach opiniujących określiły warunki, które powinny być spełnione, aby zminimalizować oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko i ludzi stwierdzając jednocześnie, że ich spełnienie przez inwestora faktycznie zapewni minimalizację oddziaływań.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w postanowieniu RDOŚ wyraźnie podniesiono, że uwzględniono wszelkie sprzeciwy poprzez określenie szczegółowych warunków realizacji przedsięwzięcia. W raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko autor opracowania stwierdził, że w projektowanym budynku inwentarskim należy zamontować 24 sztuki wentylatorów dachowych, a natężenie hałasu dla wentylatorów dachowych wynosi 53 dB. Podano jednocześnie, iż w obiekcie istniejącym funkcjonuje 6 wentylatorów dachowych. W postanowieniu uzgadniającym RDOŚ określił obowiązek zamontowania w projektowanych obiektach po 8 sztuk wentylatorów ściennych oraz po 4 sztuki wentylatorów szczytowych. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r. RDOŚ sprostował własne postanowienie w trybie art. 113 K.p.a., jako oczywistą omyłkę pisarską. Postanowienie to zostało w trybie zażaleniowym uchylone przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i w tej sytuacji występuje rozbieżność pomiędzy zapisami raportu oddziaływania, a nakazami wprowadzonymi postępowaniem uzgadniającym. Wskazując na powyższe Kolegium - w celu likwidacji tych rozbieżności - wprowadziło zmianę w decyzji organu pierwszej instancji. Powołało się przy tym na zapadły w sprawie wyrok.

W dalszej części decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów związanych z faktem istnienia zabudowy mieszkaniowej w bliskim sąsiedztwie inwestycji. Wskazał, że na działce nr [...] znajduje się zabudowa mieszkaniowa inwestora i jest to jednocześnie teren wskazany na cele planowanego przedsięwzięcia. Budynek mieszkalny L. G. znajduje się na działce nr [...] i od terenu inwestycji oddzielony jest działką nr [...] - niezabudowaną stanowiącą własność A. i R. K.. Istnienie na działce nr [...] domu mieszkalnego nie jest nową okolicznością, ponieważ było to już sygnalizowane na początku postępowania, jak też kwestię tę podniesiono podczas rozprawy przed Kolegium 9 sierpnia 2011 r. W raporcie oddziaływania podano (na stronach 72 i 73-74) odległości poszczególnych obiektów usytuowanych w pobliżu chlewni, w stosunku do istniejącego budynku inwentarskiego, jak i w stosunku do obiektu projektowanego. Ponadto autor raportu w dodatkowych wyjaśnieniach datowanych 23 stycznia 2010 r. omówił metody obliczenia emisji zanieczyszczeń do atmosfery, jak i emisji hałasu i podkreślił, że najistotniejszą sprawą jest przyjęcie, iż najbliższe zabudowania tak zamieszkałe jak i będące w budowie znajdują się w odległości około 80-200 metrów. Do obliczeń przyjęto najbliższy budynek sąsiada znajdujący się w odległości 100 metrów. Tym samym stężenia maksymalne amoniaku i siarkowodoru na poziomie najbliższej zabudowy mieszkalnej nie przekroczą wartości dopuszczalnych, a stężenia jednogodzinne tak amoniaku jak i siarkowodoru nie przekraczają wartości dyspozycyjnych.

Dalej Kolegium zauważyło, iż sporządzony w sprawie raport oddziaływania odpowiada wymogom zakreślonym w art. 66 ustawy i odnosi się do poszczególnych elementów środowiska wskazując czy i jakie oddziaływania będzie wywierać przedsięwzięcie. Zastosowane techniki pozwalają na ograniczenie oddziaływań, które generalnie zamkną się w granicach nieruchomości inwestora. Dotyczy to zarówno emisji hałasu jak też emisji stężeń maksymalnych amoniaku oraz siarkowodoru. W raporcie wskazano także, iż w zasięg oddziaływania inwestycji nie występują obszary "Nartura 2000" oraz roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową. W sąsiedztwie przedsięwzięcia nie ma zabytków chronionych w myśl przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W raporcie stwierdzono, że nie zachodzi potrzeba ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania.

Kolegium zauważyło też, że Wójt wprowadził do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunki realizacji przedsięwzięcia określone przez organy opiniujące oraz zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wymogi zawarte w raporcie przeniesione zostały do postanowień uzgadniających i następnie do zaskarżonej decyzji. W kontekście uwag zgłaszanych w toku postępowania z udziałem społeczeństwa, Kolegium stwierdziło, że warunki określone w punkcie II podpunkty 1 -5 takie jak: stosowanie chowu rusztowego, utrzymywanie w pomieszczeniach inwentarskich sprawnego systemu wentylacji oraz odpowiedniej temperatury i wilgotności powietrza, stosowanie odpowiednich mieszanek paszowych jak też wprowadzenie hermetycznego i bezpyłowego przeładunku pasz oraz nasadzenie roślinności ochronnej na nieruchomości przeznaczonej pod realizację przedsięwzięcia mają na celu minimalizację emisji odorów oraz zmniejszenie niezorganizowanej emisji towarzyszącej ruchowi pojazdów i tym samym jest to odpowiedź na zastrzeżenia zgłaszane przez mieszkańców w toku postępowania.

Obowiązek przechowywania gnojowicy w szczelnym zbiorniku pod rusztową posadzką chlewni wzmocniono zobowiązaniem inwestora do wykonania drenażu opaskowego umożliwiającego wczesne wykrycie nieszczelności zbiornika. Gromadzenie gnojówki i gnojowicy w szczelnych zbiornikach umożliwiających gromadzenie co najmniej 4-miesięcznej produkcji zgodny jest z wymogami zawartymi w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu. Kolegium wskazało, że według unormowań tej ustawy (art.18 ust. 1) inwestor (z uwagi na fakt, że prowadzony przez niego chów obejmie 2000 stanowisk) jest zobowiązany do zagospodarowania 70% gnojówki i gnojowicy na gruntach, których jest posiadaczem. Inwestor okazał umowę zawartą z J. I. w przedmiocie odbioru gnojowicy. W toku toczącego się ponownie postępowania osoba ta potwierdziła, że podtrzymuje warunki umowy zawartej z M. S. i M. S.. Mimo istnienia tej umowy konieczne jest jednak zobowiązanie inwestora do zawarcia umów z rolnikami na udostępnienie do nawożenia 90 ha gruntów. Obowiązek ten ma na celu zminimalizowanie dawki azotu na hektar gruntu - dawka ta nie może przekroczyć 170 kg N/ha i został wyraźnie ustalony w raporcie oddziaływania.

W kwestii uwag społeczeństwa Kolegium wyjaśniło, że w uzasadnieniu decyzji Wójt określił, że uwzględnił wnoszone zastrzeżenia i przejawem tego są warunki określone dla inwestora, które powinien zachować realizując przedsięwzięcie. Kolegium zauważyło też, że nieruchomość inwestorów jest usytuowana na terenie wsi i stanowi działkę zagrodową. Inwestorzy są rolnikami, a zatem prowadzenie przez nich gospodarstwa zajmującego się chowem tuczników jest w pełni uzasadnione. Trudno stwierdzić by prowadzenie takiej działalności mogło wpłynąć na zmniejszenie wartości okolicznych nieruchomości. Ponadto na terenie gminy C., jak wynika to z ustaleń własnych organu I instancji istnieją trzy gospodarstwa agroturystyczne, w tym jedno w miejscowości B. oddalone od terenu przedsięwzięcia o około 3,4 km.

Wyjaśniono, iż w toku postępowania odwoławczego uchylono rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 roku w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu i w dniu 3 października 23012 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 roku (Dz.U. 2012, poz.1031 z 18 września 2012 roku). Analiza zapisów raportu pozwala na stwierdzenie, że dopuszczalne wartości odniesienia nie uległy zmianie dla przedstawionych w raporcie substancji. Dane i obliczenia zanieczyszczeń powietrza przestawione w raporcie i uzupełnieniu wykazują, że emisje wszystkich analizowanych substancji nie przekroczy dopuszczalnych wartości dla okresu 1 godziny, jak również dla okresu roku, poza terenem będącym własnością inwestorów. W tym stanie rzeczy żadna działka sąsiednia nie znajduje się w strefie oddziaływania i emisja substancji jest dopuszczalna i spełnia określone przepisami wymogi. Substancje zapachowe — złowonne nie są uregulowane przepisami, które określałyby poziomy wartości odniesienia oraz częstość przekroczeń i w tej sytuacji nie ma podstaw do analizowania ich rozprzestrzeniania. Podkreślono, że zmiana rozporządzenia, o którym mowa wyżej, nie wymaga uzupełnienia raportu oddziaływania.

W kwestii kręgu stron postępowania Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja jak i uprzednia decyzja organu odwoławczego zostały doręczone P. Z., który nie jest stroną postępowania, lecz jest pełnomocnikiem D. B. posiadającej przymiot strony (jest ona właścicielką działki nr 60 graniczącej z nieruchomością inwestorów). Zdaniem Kolegium przymiotu strony nie ma natomiast J. J.. Krąg osób mających przymiot strony postępowania ustalono w sposób prawidłowy, uwzględniając właścicieli nieruchomości usytuowanych w sąsiedztwie planowanej inwestycji.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. L. oraz L. G. zarzucając:

1. rażące naruszenie praw materialnego to jest:

- art. 62 ust. 1 pkt. a, b, d i ust. 2 w zw. z art. 3 ust 2 u.u.i.ś. poprzez ich niezastosowanie i brak ustaleń co do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz na dobra materialne,

- art. 80 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez rozbieżności między raportem oddziaływania na środowisko, a treścią zaskarżonej decyzji oraz poprzez nie wzięcie pod uwagę wyników postępowania z udziałem społeczeństwa,

- art. 85 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez niewzięcie pod uwagę wniosków i uwag zgłoszonych przez społeczeństwo;

2. rażące i mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów o postępowaniu, to jest:

- art. 138 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności.

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie,

- art. 10 § 1 k.p.a. i art. 30 k.p.a. poprzez naruszenie prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu w na skutek: nieustalenia właścicieli bądź osób posiadających inny tytuł prawny do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] (działka nr [...] w B.), niedopełnienie obowiązku zabezpieczenia interesów nieobjętego spadku po T. i K. W.,

- art. 10 § 1 k.p.a. i art. 28 k.p.a. poprzez naruszenie prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu w na skutek zawężenia kręgu stron poprzez ograniczenie go do właścicieli nieruchomości sąsiadujących i brak ustaleń co do oddziaływania planowanej inwestycji na inne nieruchomości, na które inwestycja będzie oddziaływała,

- naruszenie prawa do udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez niezastosowanie art. 33 ust. 1 pkt. 4, 5, 6, 7, 8 i ust 2 u.u.i.ś. oraz art. 5, 29 i 30 u.u.i.ś. i art. 49 k.p.a. oraz art. 35 u.u.i ś. poprzez jego błędne zastosowanie,

- naruszenie art. 6 k.p.a. i 7 k.p.a., poprzez pominięcie w toku prowadzonego postępowania niektórych przepisów prawa, których zastosowanie było obligatoryjne,

- art. 7 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do administracji publicznej,

- art. 12 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a poprzez uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz obowiązkowi dopuszczenia w sprawie istotnych dowodów,

- art. 77 ust. 1 pkt. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego nieprawidłową interpretację i prawidłowe zastosowanie,

- art. 153 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie.

Strona skarżąca powtórzyła zarzuty podnoszone w odwołaniu oraz dotychczas składanych skargą do sądu administracyjnego.

Zakwestionowano również możliwość określenia w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia warunkowo w sposób odmienny niż to uczynił organ uzgadniający.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zrealizowało należycie części wskazań zawartych w wydanych uprzednio w sprawie prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2012 r., II SA/Po 1025/11 oraz z dnia 23 października 2013 r. o sygn. II SA/Po 448/13.

Jak to już dokładnie wyjaśnił Sąd w wyroku z dnia 23 października 2013 r. w przypadku gdy w sprawie orzekał już sąd administracyjny to zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. skutkuje tym, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Związanie oceną prawną, o której mowa w tym przepisie oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 1328/10, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W wyroku z dnia 3 lipca 2012 r., II SA/Po 1025/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uchylając wcześniejszą decyzję Kolegium o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 9 sierpnia 2011 r., stwierdził między innymi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu rolą Kolegium było szczegółowe przeanalizowanie akt sprawy oraz odniesienie się do podniesionych przez skarżących zarzutów. Odzwierciedleniem powyższych czynności winna być decyzja, w której organ II instancji zobowiązany był wskazać na dowody, którym dał wiarę przy rozstrzyganiu zawisłej sprawy, oraz wyjaśnić dlaczego, poszczególne zarzuty skarżących okazały się zasadne, względnie niezasadne. Decyzja organu odwoławczego winna przedstawić tok rozumowania organu odwoławczego i nie mogła sprowadzać się wyłącznie do wskazania, iż organ I instancji w toku prowadzonego postępowania umożliwił stronom i społeczeństwu udział na każdym jego etapie oraz uwzględnił wszelkie sprzeciwy poprzez określenie szczegółowych warunków realizacji przedsięwzięcia". Z kolei w końcowej części wyroku z dnia 3 lipca 2012 r. Sąd podkreślił, iż organ odwoławczy winien przy tym rozpoznać sprawę w jej całokształcie, badając dopuszczalność wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zawrzeć w niej wszystkie konieczne elementy oraz ocenić wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.

W kolejnym wyroku wydanym w dniu 23 października 2013 r. II SA/Po 448/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylając wcześniejszą decyzję Kolegium o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 11 stycznia 2013 r., wyjaśnił, iż choć Kolegium rozpoznając ponownie odwołanie po uchylającym wyroku Sądu z dnia 3 lipca 2012 r., w istotnej części zrealizowało zawarte tam wskazania, to jednak wnikliwa analiza materiału sprawy prowadzi do wniosku, że w uzasadnienie decyzji z dnia [...] 2013 r., [...] nadal zawiera braki relewantne z punktu widzenia przepisów u.u.i.ś. Kolegium winno było szczegółowego przeanalizować akta sprawy oraz odnieść się do podniesionych przez skarżących w odwołaniu zarzutów.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie mimo zrealizowania części zaleceń zawartych w wyżej powołanych wyrokach w zaskarżonej decyzji Kolegium [...] 2014 r. nadal brak jest rozważań świadczących o zastosowaniu się do wszystkich tych zaleceń.

W wyroku z dnia 23 października 2013 r. Sąd szczegółowo omówił istotę udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia stwierdzając, iż decyzja organu odwoławczego tak samo jak decyzja organu I instancji powinna zawierać wyczerpujące omówienie wyników postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 85 ust. 2 u.u.i.ś.). Sąd ten zaznaczył, iż obowiązkiem Kolegium było:

– przedstawienie, jakie uwagi i wnioski w toku postępowania z udziałem społeczeństwa zostały złożone,

– czy zostały one złożone w terminie (skarżący w odwołaniu zarzucali, że niektóre uwagi niezasadnie zostały pominięte),

– jakie zarzuty podniesiono w tych uwagach i wnioskach oraz

– jakie znaczenie - zdaniem organu - poszczególne uwagi i wnioski ewentualnie miały dla sprawy.

Ponadto Sąd w wyroku z 23 października 2013 r. wskazał, iż decyzja organu odwoławczego stosownie do art. 62 u.u.i.ś. winna wskazać:

– jakie zagrożenia osoby zgłaszające wnioski i uwagi dostrzegają,

– czy i którzy członkowie społeczeństwa (zgłaszający obawy), względnie ich dobra materialne, są ewentualnie narażeni na oddziaływanie przedsięwzięcia;

– wreszcie, czy zgłaszane obawy konkretnych osób są usprawiedliwione.

Zauważyć należy, iż w decyzji z dnia [...] 2014 r. Kolegium szczerzej niż w poprzednich uchylonych decyzjach odniosło się do tych kwestii. Organ wskazał podmioty z imienia i nazwiska lub nazwy, które wniosły uwagi i wnioski w toku postępowania z udziałem społeczeństwa, wskazał, które z tych wniosków i uwag zostały wniesione po terminie w związku z tym zostały pozostawione bez rozpoznania. Niemniej w ocenie Sądu organ ten znowu zbyt ogólnie wymienił jakie zarzuty podniesiono w tych uwagach i wnioskach – nie wskazał kto wniósł konkretne zarzuty i wniosku - oraz jakie znaczenie - zdaniem organu - poszczególne uwagi i wnioski ewentualnie miały dla sprawy. Organ nie omówił też, czy zgłaszane obawy konkretnych osób są usprawiedliwione. Innymi słowy organ ten mimo wyraźnych zaleceń, nie wskazał dokładnie, autorów konkretnych uwagi i wniosków oraz ich obaw i nie odniósł się do nich indywidualnie. Na przykład, w zaskarżonej decyzji z [...] 2014 r. Kolegium nie odniosło się do co do skutków ewentualnej awarii, miejsc nasadzenia roślinności ochronnej - podniesionych w piśmie S. K. z dnia 30 grudnia 2009 r. Organ ten nie odniósł się także do niektórych ze wskazanych przez niego w uzasadnieniu decyzji uwag i wniosków. I tak na stronie 3 decyzji wskazał, iż uwagi dotyczyły m.in. nieuwzględnienia w raporcie środowiskowym tylko jednego kierunku wiania wiatrów (zachodniego) lecz w dalszej części uzasadnia w żaden sposób nie odniósł się do tego czy uwaga ta był słuszna, czy miała wpływ na ustalone inwestorowi parametry. Podobnie organ nie wypowiedział się co do uwag dotyczących nieuwzględnienia emisji zapachów z zbiornika na gnojowice, czy ryzyka zanieczyszczenia mikrobiologicznego.

Powyższe braki świadczą o niezastosowaniu się do wskazówek zawartych w wydanych już w tej sprawie wyrokach. Natomiast jak to już wyjaśniono w wyroku z dnia 23 października 2013 r. Sąd nie jest władny we wskazanym wyżej zakresie samodzielnie czynić ustaleń. Sąd administracyjny uprawniony jest do kontroli legalności działań organów administracji publicznej, nie może natomiast ich zastępować.

Dalej zauważyć należy, iż mimo zaleceń Sądu zawartego w wyrokach z dnia 3 lipca 2012 r. oraz 23 października 2013 r. organ odwoławczy nie wyjaśnił w dostatecznym zakresie czy do publicznej informacji została podana informacja o każdej czynności wymienionej w art. 33 u.u.i.ś. W wyroku z dnia 3 lipca 2012 r. wskazano wyraźnie, iż Kolegium powinno było wskazać "na konkretne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy". Tymczasem organ ten ponownie wymienił wszystkie czynności określone w art. 33 ust. 1 u.u.i.ś., jednak nie zweryfikował, powołując się na konkretną dokumentację sprawy, czy informacja o nich została należycie podana do publicznej wiadomości. Organ odniósł się jedynie do kwestii prawidłowości zawiadomienia o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko - przy czym i w tym przypadku ocena dokonana przez Kolegium nie została przeprowadzona w świetle relewantnych przepisów prawa (art. 33 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 11 u.u.i.ś.).

W wyroku z dnia 23 października 2013 r. Sąd nakazał organowi odwoławczemu dokonać oceny zgodności inwestycji z prawem, co przynajmniej powinno wiązać się:

– z odniesieniem się w uzasadnieniu decyzji do podstawowych parametrów i cech przedsięwzięcia,

– odnotowaniem, na jakie kwestie uwagę zwróciły organy uzgadniające oraz

– czy kwestie te zostały uwzględnione w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Z uzasadnianiu zaskarżonej decyzji Kolegium ogólnie wskazało na jakie kwestie zwróciły w swoim uzgodnieniu uwagę Regionalny Dyrektor Ochrony środowiska oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P.. Organ odwoławczy nie wyjaśnił jednak czy wszystkie te kwestie te zostały uwzględnione w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach np. nie wskazał jak spełniono wymagania prawidłowej gospodarki powstałymi odpadami komunalnymi i produkcyjnymi takimi jak padłe zwierzęta.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Kolegium nie zastosowało się również do wytycznych nakazujących mu ustalenie i wskazanie w decyzji sposobu ustalenia kręgu stron postępowania. W wyroku z dnia 23 października 2013 r. Sąd zaleciał, iż wykonując wskazania wyroku II SA/Po 1025/11 organ odwoławczy powinien przynajmniej określić - uwzględniając dane z raportu - które nieruchomości są objęte oddziaływaniem przedsięwzięcia i czy krąg ich właścicieli odpowiada kręgowi stron postępowania. Tymczasem organ ponownie stwierdził, iż P. Z. nie jest stroną postępowania a jedynie pełnomocnikiem strony D. B., a statusu strony nie posiada J. J.. Ponadto organ wyjaśnił ogólnikowo, iż krąg osób mających przymiot strony postępowania ustalono w sposób prawidłowy, uwzględniając właścicieli nieruchomości usytuowanych w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Kolegium nie wskazało przy tym co rozumie przez pojęcie sąsiedztwa. Czy chodzi o nieruchomości bezpośrednio graniczące z nieruchomością na której realizowana będzie inwestycja czy także inne nieruchomości. Organ nie wyjaśnił też w oparciu o jakie dane z raportu oddziaływania na środowisko opierał się ustalając w ten sposób krąg stron postępowania. Zatem również to zalecenie Sądu uznać należy za niezrealizowane.

Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż na uwzględnienie zasługiwały te zarzuty skargi, które dotyczyły naruszenia art. 153 p.p.s.a polegające na braku, mimo wytycznych Sądu ustaleń, które uwagi i wnioski zostały skutecznie złożone przez społeczeństwo oraz nie wzięcia pod uwagę wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, niepełnego zweryfikowania prawidłowości publikacji informacji o czynnościach w toku postępowania do publicznej wiadomości, nie zweryfikowania w sposób wymagany wpływu inwestycji na życie i zdrowie ludzi i dóbr materialnych (zarzuty naruszenia art. 62 ust. 1 pkt a i b u.u.i.ś.), niepełnej oceny zebranego materiału dowodowego (w zakresie opisanym wyżej) w kontekście przepisów prawa oraz nienależytego zweryfikowania kręgu stron postępowania.

Zauważyć ponadto należy, iż z zaskarżonej decyzji nie wynika czy została ona podana do publicznej wiadomości zgodnie z zaleceniem zawartym w wyroku II SA/Po 448/13. Sąd ten wyraził ocenę, zgodnie z którą obowiązek stosowania art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. obciąża organy obu instancji, gdyż oba rozpoznają sprawę w całości merytorycznie. Z informacji zawartej na ostatniej stronie zaskarżonej decyzji wynika, iż 3 jej egzemplarze zostały wysłane do Wójta Gminy C. w celu podania ich do publicznej wiadomości. Jednakże z akt sprawy nie wynika, czy decyzja ta faktycznie została upubliczniona. Brak jest jakiejkolwiek informacji o terminie i sposobie jej upublicznienia, stąd też nie można stwierdzić czy obowiązek ten został zrealizowany.

Jako chybione Sąd uznał te zarzuty skargi, które były już podnoszone we wcześniejszych skargach i które zostały uznane za niezasadne we wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach sądowych. Dotyczyły one :

- związania Kolegium stanowiskiem wyrażonym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w postanowieniu uzgadniającym,

- zastosowania art. 49 K.p.a. wobec składania wniosków i uwag w toku procedury z udziałem społeczeństwa,

- zasadności wniosku J. J. o dopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego laryngologa,

- dotyczące ustalenia następców prawnych właścicieli nieruchomości [...] położonej w B..

Zarzuty te były szeroko omówione w powołanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2012 r. i 23 października 2013 r. i ponowne podniesienie tych kwestii w niniejszej sprawie zmierza zatem w istocie do zakwestionowania prawomocnego i wiążącego orzeczenia sądowego (art. 153 P.p.s.a.), co nie może odnieść skutku.

W stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobligowany jest zastosować się do wytycznych wskazanych w niniejszym uzasadnieniu oraz w uzasadnieniach powołanych wyroków dnia 3 lipca 2012 r. i 23 października 2013 r. Decyzja organu powinna zawierać wszystkie elementy wskazane w tych orzeczeniach.

O kosztach postępowania i wykonalności decyzji orzeczono odpowiednio na podstawie art. 152 i 200 P.p.s.a.