Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 14/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2 art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. Z na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

W. Z. złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody L. nr [...] z dnia [...] października 2010 r. odmawiającą C. Z. i W. Z. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. i M. małżonków Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości O.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 22 grudnia 1992 r. M. Z. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w G. o wypłacenie ekwiwalentu za mienie pozostawione przez 1939 r. na terenach wschodnich Polski.

W dniu 20 grudnia 2004 r. M. Z. zwróciła się do Wojewody L. z ponownym wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. i M. małżonków Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości O.

Pismem z dnia 25 lutego 2005 r. M. Z. zwróciła się do Wojewody L. o zawieszenie postępowania w sprawie o potwierdzenia prawa do rekompensaty z uwagi na konieczność uzyskania prawomocnego postanowienia spadkowego.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Wojewoda L. na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie potwierdzenia M. Z. prawa do rekompensaty, pouczając jednocześnie, iż jeśli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania strona nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.

W ciągu 3 lat od daty zawieszenia postępowania M. Z. nie złożyła wniosku o jego podjęcie.

Następnie wnioskami z dnia 30 lipca 2010 r. W. Z. i C. Z. wystąpili do Wojewody L. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. i M. małżonków Z. nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej w miejscowości O.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r. Wojewoda L. odmówił skarżącym potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. i M. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości O.

Od decyzji z dnia [...] października 2010r. W. Z. i C. Z. wnieśli odwołanie.

Decyzja z dnia [...] października 2010r.została utrzymana w mocy przez Ministra Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 2011r. Nr [...].

Dnia 15 marca 2016 r. W. Z. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2010r.

Organ wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., jednocześnie orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody nr [...] z dnia [...] października 2010 r.

Dnia 11 lipca 2016 r. W. Z. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa, gdyż nie zgadzał się z jej treścią.

Minister Skarbu Państwa wydał decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] marca 2011 r.

W. Z. wnioskiem z dnia 11 lipca 2016 r. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Uzasadniając powyższy wiosek wskazał, iż okoliczności dotyczące stanu zdrowia M. Z. stanowią nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji, a byłyby nieznane organowi administracji publicznej i miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Minister Skarbu Państwa podkreślił, iż powołany we wniosku o wznowienie postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga, by okoliczności faktyczne lub dowody, które spełniają te wymogi były istotne dla sprawy. Na etapie wszczęcia postępowania o wznowienie nie może być jednak badana kwestia wpływu danej podstawy na rozstrzygnięcie, zagadnienie to jest bowiem przedmiotem ustaleń już po dokonaniu wznowienia. Przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. będzie zachodziła wówczas, gdy ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody nieznane organowi wydającemu decyzje są istotne dla sprawy, to znaczy dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 429/06). Na tym etapie niezbędne jest więc jedynie wykazanie, że dany dowód lub okoliczność faktyczna mogą mieć choćby teoretyczny wpływ na zmianę rozstrzygnięcia. Oznacza to jednak, że muszą one dotyczyć tych okoliczności faktycznych, które stanowiły jego podstawę.

Odnosząc się do powyższego organ wyjaśnił, iż podstawą prawną decyzji Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody L. nr [...] z dnia [...] października 2010 r. o odmowie potwierdzenia C. Z. i W. Z. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. i M. małżonków Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości O., stanowił art. 7 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty nastąpiła z uwagi na złożenie wniosków po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Tym samym w niniejszej sprawie okolicznościami faktycznymi istotnymi dla sprawy były wyłącznie te okoliczności, które dotyczą terminu warunkującego skuteczne dochodzenie prawa do rekompensaty, tj. fakt złożenia wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. po 31 grudnia 2008r. Zdaniem organu, nie można zatem uznać, iż podnoszone przez W. Z. we wniosku o wznowienie postępowania oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności dotyczące stanu zdrowia M. Z. oraz przedstawione dowody w postaci kart informacyjnych leczenia szpitalnego z dnia [...] kwietnia 2005 r. i dnia [...] marca 2010 r. stanowią nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, a byłyby nieznane organowi administracji publicznej i miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Niezależnie od powyższego Minister Skarbu Państwa odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących stanu zdrowia M. Z. wyjaśnia, iż nie mogłoby one również stanowić podstawy do wznowienia postępowania wszczętego na wniosek ww. osoby. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Z kolei z treści § 2 ww. przepisu wynika, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.

W sprawie wszczętej na wniosek M. Z. w związku z trudnościami w skompletowaniu wymaganych dokumentów, pismem z dnia 25 lutego 2005 r. ww. osoba zwróciła się do organu wojewódzkiego z prośbą o zawieszenie postępowania w sprawie przyznania rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Wojewoda L. zawiesił postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że podstawą zawieszenia postępowania administracyjnego był wniosek M. Z. (art. 98 § 1 k.p.a.). W związku z powyższym organ administracji publicznej podejmuje zawieszone w tym trybie postępowanie wyłącznie wówczas, gdy wystąpi o to strona. Wynika to jednoznacznie z art. 98 § 2 k.p.a. Procedura ta wiąże się z konsekwencjami tego rodzaju, że o ile strona w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróci się o jego podjęcie, to żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane oraz następuje swoiste przywrócenie do stanu pierwotnego, to znaczy sprzed wszczęcia postępowania w danej sprawie.

We wskazanym terminie M. Z. nie złożyła wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Dlatego też wniosek M. Z. organ uznał za niebyły i nie wywołujący żadnych skutków prawnych, zarówno w sferze prawa materialnego, jak i procesowego. Nie może on zatem stanowić dla W. Z. i Pana C. Z. podstawy do ubiegania się o rekompensatę odnośnie mienia pozostawionego przez małżonków Z. Wobec faktu, iż M. Z. zmarła w dniu [...] marca 2010 r., a więc po upływie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, nie ma mowy o następstwie prawnym i możliwości zastosowania art. 30 § 4 k.p.a., pozwalającego spadkobiercom na wejście do postępowania na prawach strony w miejsce zmarłej wnioskodawczyni. C. Z. i W. Z. nie mogli wejść w miejsce M. Z. do postępowania, które na skutek braku wniosku o podjęcie postępowania traktuje się jako niebyłe.

Dodatkowo organ wskazał, iż okoliczności związane z kłopotami zdrowotnymi M. Z., nie mają wpływu na upływ 3 - letniego terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na prekluzyjny charakter terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. Postępowanie stało się bezprzedmiotowe ze względu na skutki braku złożenia wniosku o podjęcie postępowania w terminie.

W. Z. złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody L. nr [...] z dnia [...] października 2010 r. odmawiającą C. Z. i W. Z. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. i M. małżonków Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości O.

W. Z. podnosił w skardze okoliczności dotyczące stanu zdrowia M. Z. Podkreślał, że przedstawione dowody w postaci kart informacyjnych leczenia szpitalnego z dnia [...] kwietnia 2005 r. i dnia [...] marca 2010 r. stanowią nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, były nieznane organowi administracji publicznej i miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów podlegała oddaleniu w całości jako bezzasadna.

Przepis art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej "k.p.a.") wymaga, by okoliczności faktyczne lub dowody, które spełniają te wymogi były istotne dla sprawy. Na etapie wszczęcia postępowania o wznowienie nie może być jednak badana kwestia wpływu danej podstawy na rozstrzygnięcie, zagadnienie to jest bowiem przedmiotem ustaleń już po dokonaniu wznowienia. Przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. będzie zachodziła wówczas, gdy ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody nieznane organowi wydającemu decyzje są istotne dla sprawy, to znaczy dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 429/06). Na tym etapie niezbędne jest więc jedynie wykazanie, że dany dowód lub okoliczność faktyczna mogą mieć choćby teoretyczny wpływ na zmianę rozstrzygnięcia. Oznacza to jednak, że muszą one dotyczyć tych okoliczności faktycznych, które stanowiły jego podstawę.

Podstawą prawną decyzji Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] marca 2011r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody L. nr [...] z dnia [...] października 2010 r. o odmowie potwierdzenia C. Z. i W. Z. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. i M. małżonków Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości O., stanowił art. 7 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 2042, dalej "ustawa z dnia 8 lipca 2005 r.").

Odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty nastąpiła z uwagi na złożenie wniosków po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Tym samym w niniejszej sprawie okolicznościami faktycznymi istotnymi dla sprawy były wyłącznie te okoliczności, które dotyczą terminu warunkującego skuteczne dochodzenie prawa do rekompensaty, tj. fakt złożenia wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. po 31 grudnia 2008 r. Słusznie zatem organ przyjął, iż podnoszone przez W. Z. w skardze okoliczności dotyczące stanu zdrowia M. Z. oraz przedstawione dowody w postaci kart informacyjnych leczenia szpitalnego z dnia [...] kwietnia 2005 r. i dnia [...] marca 2010 r. nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, a byłyby nieznane organowi administracji publicznej i miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Na marginesie odnosząc się do wniosku M. Z. i zawieszenia postepowania przez organ, należy wskazać, że organ administracji publicznej podejmuje zawieszone na żądanie strony postępowanie, jeżeli zwróci się o to strona. W razie gdy w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W przypadku upływu terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. powstaje domniemanie, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wycofane. Wycofanie żądania wszczęcia postępowania następuje tutaj z mocy ustawy i nie wymaga zgody organu administracyjnego wyrażonego w formie decyzji (J. Jendrośka (w:) Komentarz, 1989, s. 103). Ponadto, termin 3 letni jest terminem zawitym i nie podlega przywróceniu bez względu na okoliczności powodujące zakończenie jego biegu dla strony.

Fakt, że M. Z. nie złożyła we wskazanym terminie wniosku o podjęcie postępowania powoduje, że wniosek uznaje się za wycofany. Natomiast, jej następcy prawni po upływie ww. terminu nie mogą być traktowaniu jako "kontynuatorzy" wniosku M. Z. Okoliczności dotyczące stanu zdrowia M. Z. nie miały zatem dla przedmiotowej sprawy znaczenia prawnego.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 kpa, art.77 § 1 kpa, art. 78 § 1 k.p.a. należało wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1754/13 podkreślił, że: Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem, musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu.

W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 czy art. 78 § 1 kpa, nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy jeżeli wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź, co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kwestia tego, że skarżący nie podziela oceny prawnej dokonanej przez organ sama w sobie nie stanowi naruszenia dyspozycji art.7 kpa, art.77 kpa czy art. 78 § 1 kpa.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.