Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4418/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus(spr) Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/P.Miładowski /-/M.Hrycaj /-/E.Makosz-Frymus


UZASADNIENIE

4/II SA/Po 4418/01

U Z A S A D N I E N I E

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek S.W., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] o pozbawieniu S.W. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZG ZBoWiD w W. z dnia [...] lipca 1987 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...]lutego do [...] kwietnia 1950 r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że S.W. uprawnienia kombatanckie nabył wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka, tj. od [...] lutego do [...] kwietnia 1950 r. pełnił służbę w Wojsku Polskim i nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu, co wynika z wykazu Centralnego Archiwum Wojskowego nr 647 z dnia 22 sierpnia 1995 r. Na tej podstawie Kierownik Urzędu stwierdził, że S.W. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach z 24 stycznia 1991 r. i na mocy tego przepisu pozbawił go uprawnień kombatanckich.

Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że nie jest obowiązany do dokonywania ustaleń, w szczególności, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 i art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.W. stwierdził, że nie zgadza się z decyzją Kierownika Urzędu o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. Skarżący podał, że w czasie pełnienia służby w Wojsku Polskim w latach 1949 - 1951 jednostka jego brała udział w walkach zbrojnych z bandą UPA i został wówczas ranny w rękę co spowodowało pobyt w szpitalu w R. przez okres dwóch miesięcy. Po wyjściu ze szpitala, jak stwierdził skarżący, dalej pełnił służbę wojskową.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Ustawodawca w art. 25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.) zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulował sytuację prawną osób, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1991 r., posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej, niż w poprzednio obowiązujących przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką ustawodawca w art. 25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia z wyjątkami określonymi w art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Do tej grupy osób należy S.W., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu "utrwalenia władzy ludowej" w okresie od [...] lutego do [...] kwietnia 1950 r. pełniąc tym czasie służbę wojskową w 4 Pułku KBW Rzeszów.

W związku z tym uzasadnione jest pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZG ZBoWiD z dnia [...] lipca 1987 r. .Jednak skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także w skardze twierdzi, że w czasie pełnienia służby wojskowej w 4 Pułku KBW Rzeszów brał udział w walkach z bandą UPA i został w tych walkach ranny.

Kierownik Urzędu stwierdził, że w okresie zaliczonym skarżącemu jako działalność kombatancka 4 Pułk KBW nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach powołując się na wykaz Centralnego Archiwum Wojskowego nr 647 z 22 sierpnia 1995 r. Skarżący jednak służbę w 4 Pułku KBW pełnił od [...] maja 1949 r. do [...] października 1951 r. Z powyższego wykazu wynika zaś, że Pułk ten walczył z bandami UPA w 1949 r. i 21 maja 1951 r., a więc w czasie pełnienia przez skarżącego służby.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że nie jest on obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach z dnia 24 stycznia 1991 r.

W sytuacji gdy kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień, a jednocześnie wskazuje na działalność kombatancką z innego tytułu, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taką osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należy dokładnie wyjaśnić czy uprawnienia te nie mogą być zachowane z innego, wskazanego tytułu. Takie stanowisko Sądu znajduje uzasadnienie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r. sygn. akt OPS 13/01 (ONSA 2002/4/132).

W związku z powyższym rzeczą organu będzie, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wnikliwe wyjaśnienie czy S.W. w czasie pełnienia służby wojskowej brał faktycznie udział w walkach z oddziałem bądź oddziałami UPA, co dawałoby podstawę prawną do ewentualnego zachowania przez skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271), orzekł jak w sentencji.

/-/P.Miładowski /-/M.Hrycaj /-/E.Makosz-Frymus

KB/