Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1016/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2 pkt 3 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 189 poz 1598
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art, 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 152. art. 153. art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 28 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 roku sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) czerwca 2013 r., nr (...), Prezydent Miasta K., na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 18 ust. 1 pkt 3, art. 50, art. 101 ust. 1, art. 102, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia Ministra Polityku Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 189, poz. 1598 ze zm,) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", orzekł o odmowie przyznania Z. B. pomocy dla syna W. B. w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że przedmiotowe postępowanie zostało zapoczątkowywane wnioskiem Z. B. z dnia (...) października 2011 r., w którym zwrócił się on do organu o przyznanie pomocy w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania w postaci terapii pedagogiczno – logopedycznej oraz rehabilitacyjnej. Decyzją z dnia (...) listopada 2011 r. Prezydent odmówił przyznania wnioskowanej pomocy, jednak decyzja powyższa została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) grudnia 2011 r. Następnie decyzją z dnia (...) lutego 2012 r. odmówiono przyznania Z. B. pomocy, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2012 r. Na skutek złożonej przez Z. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi, sąd ten, wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 462/12 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia (...) lutego 2012 r.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta K. decyzją z dnia (...) lutego 2013 r. odmówił przyznania wnioskowanej pomocy, jednakże decyzją z dnia (...) marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie Prezydent Miasta podniósł, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że Z. B. wraz z żoną i trojgiem dzieci prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina zamieszkuje w lokalu składającym się z 3 pokoi. Mieszkanie wyposażone jest w sprzęt codziennego użytku adekwatny do potrzeb rodziny. Dzieci objęte są pomocą w formie dożywiania, świadczoną w miejscu pobierania nauki. Rodzina korzysta ze świadczeń rodzinnych wypłacanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w łącznej wysokości (...) zł miesięcznie, w tym z zasiłków rodzinnych w kwocie (...) zł, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w kwocie (...) zł oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie (...) zł. Syn wnioskodawcy – W. B. – posiada orzeczenie o niepełnosprawności, wraz ze wskazaniem: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzeczenia o Niepełnosprawności z dnia (...) września 2010 r. do dnia (...) września 2019 r. W celu sprawowania opieki nad synem przyznano Z. B. świadczenie pielęgnacyjne na okres od (...) października 2010 r. do (...) września 2019 r. w wysokości (...) zł miesięcznie oraz przysługuje mu dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości (...) zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawcy przysługuje od dnia (...) kwietnia 2013 r. do (...) grudnia 2013 r. pomoc finansowa dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości (...) zł miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości po (...) zł miesięcznie. Syn wnioskodawcy jest obecnie uczniem Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego (dalej jako: SOSW).

Pismem z dnia (...) grudnia 2012 r. Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował organ I instancji, że począwszy od dnia (...) stycznia 2012 r. syn strony - W. B. korzystał z usług rehabilitacyjnych w ramach NFZ od lutego do czerwca 2012 r. Ze świadczeń logopedycznych w tym terminie nie korzystał. Nadto Narodowy Fundusz Zdrowia załączył do pisma wykaz podmiotów udzielających świadczeń z zakresu rehabilitacji oraz logopedii na terenie K. W piśmie z dnia (...) grudnia 2012 r. Narodowy Fundusz Zdrowia wyjaśnił, że W. B. od lipca 2012 r. nie korzystał ze świadczeń udzielanych w zakresie rehabilitacji i logopedii w ramach umów z Narodowego Funduszu Zdrowia. Organ I instancji wystąpił również do 12 podmiotów mieszczących się na terenie K. a udzielających świadczeń na podstawie kontraktu z NFZ o udzielenie informacji o świadczonych usługach, terminach oczekiwania, limitu usług dla pacjenta. W odpowiedzi na wystąpienie organu I instancji wpłynęły od 5 podmiotów następujące odpowiedzi o dostępności usług rehabilitacyjnych i logopedycznych z których wynika, że usługi powyższe są dostępne na terenie miasta K..

Organ I instancji uzyskał również opinię z Gabinetu Terapii Pedagogiczno-Logopedycznej "A" z dnia (...) kwietnia 2013 r., gdzie określono, że W. B. potrzebna jest intensywna terapia pedagogiczna, logopedyczna, rehabilitacyjna; najlepsze efekty przyniosłaby codzienna terapia, kontynuowana potem przez rodziców; zaświadczenie wystawione przez B. N. - fizjoterapeutę z dnia (...) kwietnia 2013 r., gdzie wyjaśniono, że zalecana ilość specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi to 6-7 godzin tygodniowo z możliwością zwiększenia godzin w okresie wiosennym-letnim; zaświadczenie lekarskie Zakładu Opieki Zdrowotnej "B" s.c. Poradnia Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży, gdzie wskazano na konieczność zapewnienia opieki usługami opiekuńczymi w wymiarze 30 godzin tygodniowo. W odpowiedzi na pismo z dnia (...) kwietnia 2013 r. B. N. wyjaśniła, że usługi zalecane dla W. B. powinny obejmować wielozmysłową stymulację ruchową rąk – nóg, pracę psychomotoryczną z uwzględnieniem ćwiczeń i treningu rąk, poprawa świadomości własnego ciała, kształcenie lateralizacji, orientacji (prawo-lewa, przód-tył) w obrębie ciała przestrzeni, usprawnienia pamięci, wyobraźni słuchowej poprzez naśladownictwo i powtarzalność ćwiczeń z zalecaną wcześniej ilością godzin, z częstotliwością: 6 dni w tygodniu, 2 razy po 2 godz. i 3 dni po 1 godz. Gabinetu Terapii Pedagogiczno-Logopedycznej "A", w odpowiedzi na zapytanie organu o podanie ilości godzin zalecanych usług logopedycznych, pedagogicznych i rehabilitacyjnych z podziałem na poszczególne rodzaje i ich częstotliwość w tygodniu wyjaśnił, że dla optymalnego rozwoju dziecka oraz jego bezpieczeństwa ważne jest aby zachowana była konsekwencja pracy z dzieckiem między specjalistami a rodzicami. J. R. podała z kolei, iż zajęcia z dzieckiem ma raz w tygodniu, nie podając ilości zajęć, rodzaju i częstotliwości, podkreślając, iż nie jest osobą do tego upoważnioną. Lekarz psychiatra z Zakładu Opieki Zdrowotnej "B" s.c. w piśmie z dnia (...) czerwca 2013 r. uwzględniając terminy zajęć szkolnych W. B. doprecyzowała swoje stanowisko co do liczby godzin specjalistycznych usług opiekuńczych ustalając je łącznie w wymiarze 2 godzin dziennie (logopeda lub fizjoterapeuta – rehabilitant).

Narodowy Fundusz Zdrowia w piśmie z dnia (...) marca 2013 r. wskazał, że W. B. nie korzysta z usług rehabilitacyjnych ani logopedycznych w ramach NFZ w terminie od (...) stycznia 2013 r. (stan na (...) marca 2013 r.). Nadto NFZ przedłożył do pisma wykaz podmiotów udzielających świadczeń z zakresu rehabilitacji medycznej oraz logopedii oraz poinformował, że terminy oczekiwania na świadczenia są różne u każdego ze świadczeniodawców, co można sprawdzić na wskazanej stronie internetowej. Następnie podniesiono, że na terenie K. znajduje się kilkanaście podmiotów świadczących usługi w ramach kontraktu z NFZ, zarówno z zakresu rehabilitacji jak i logopedii oraz przedstawiono dostępne usługi oraz czas oczekiwania na nie. Przedstawiono również usługi świadczone w SOSW oraz plan zajęć W. B., jak również scharakteryzowano zajęcia dostępne w organizacjach niepublicznych (fundacjach i stowarzyszeniach). Organ I instancji wskazał dodatkowo, że Z. B. w dniu (...) czerwca 2013 r. wyraził zgodę na współpracę z asystentem rodziny zatrudnionym przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w celu przezwyciężenia trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych – pomoc ta będzie świadczona do dnia (...) grudnia 2013 r.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, że w świetle przepisów regulujących zasady przyznawania usług opiekuńczych nie ma możliwości objęcia osób niepełnosprawnych (w tym dzieci niepełnosprawnych) specjalistycznymi usługami opiekuńczymi, których zakres byłby uzupełnieniem (zastąpieniem) usług świadczonych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie odrębnych przepisów. Zdaniem organu, jak wynika z informacji uzyskanych z NFZ, zakładów opieki zdrowotnej, stowarzyszeń i fundacji istnieje szeroki wachlarz możliwości udzielenia pomocy dziecku Z. B. w wymaganym zakresie przez podmioty znajdujące się poza systemem pomocy społecznej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. B. nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem oraz przedstawiając w obszerny sposób dotychczasowy przebieg postępowania jak również sytuację zdrowotną syna, zasady jego leczenia oraz związane z tym koszty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lipca 2013 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K.

W szczegółowym uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, że niewątpliwie W. B. potrzebuje pomocy specjalistycznej. Podtrzymano jednak stanowisko organu I instancji, że rodzaj i zakres tych usług może być zapewniony przez placówki znajdujące się na terenie gminy K. – zarówno przez placówki mające kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, jak i organizacje społeczne tj. fundacje i stowarzyszenia. Tym samym, w ocenie Kolegium, nie było konieczność przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. B., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucono naruszenie art. 50 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7 i 8 K.p.a. W ocenie skarżącego, w świetle art. 50 ustawy o pomocy społecznej obowiązkiem organów było przyznanie mu pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Podniesiono, że decyzja odmowna świadczy o braku należytego rozpatrzenia sprawy oraz o braku uwzględnieniu potrzeb małoletniego W. B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji odmawiającej przyznania Z. B. pomocy dla syna W. w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania przez opiekuna Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych z siedzibą w K.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 powołanej powyżej ustawy przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 stawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 1328/10, Baza NSA).

W przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który w wyroku z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 462/12, wskazał, że prowadząc postępowanie, zainicjowane wnioskiem Z. B. z dnia (...) października 2011 r. w przedmiocie przyznania mu pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych na rzecz syna W. B., organy administracji publicznej nie mogły ograniczać się wyłącznie do oceny zaistnienia przesłanek określonych w § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Polityku Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, a więc oceny, czy wnioskowana pomocy obejmuje rehabilitację fizyczną i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ale były również zobowiązane do dokonanie oceny, czy syn wnioskodawcy wymaga usług specjalistycznych, o jakich mowa w § 2 pkt 5 powołanego powyżej rozporządzenia, a więc czy konieczne jest zapewnienie mu dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno – wychowawczych, o ile nie ma on możliwości uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Tym samym obowiązkiem organów prowadzących ponownie postępowanie było ustalenie, jakiego rodzaju specjalistyczne usługi opiekuńcze, dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności W. B.a, były w przedmiotowej sprawie niezbędne.

Równocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w powołanym powyżej wyroku wskazał, że fakt korzystania podopiecznego ze świadczeń rehabilitacyjnych w zakresie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie stanowi przeszkody do przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie rehabilitacji leczniczej i usprawnienia zaburzonych funkcji organizmu, o ile powyższe świadczenia wzajemnie się nie pokrywają. Zwrócono bowiem uwagę na fakt, że o ile zasadą jest, że świadczenia z zakresu opieki zdrowotnej, stanowią podstawowy system, w ramach którego udzielana jest pomoc osobom potrzebującym, o tyle w przypadku, w którym uzyskane świadczenia objęte przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r., o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (czy też ustawy dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego), nie zrealizowały wszystkich niezbędne potrzeby wnioskującego, możliwe jest przyznanie mu pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Innymi słowy, świadczenia w postaci dostępu do rehabilitacji w formie specjalistycznych usług opiekuńczych można uzyskać, o ile pomimo zapewnionego dostępu do usług w ramach systemu opieki zdrowotnej, osoba potrzebujące wciąż posiada niezaspokojone potrzeby związane z koniecznością rehabilitacji związanej z rodzajem posiadanego schorzenia oraz niepełnosprawności.

W powyższym świetle obowiązkiem organów administracji publicznej było ustalenie, w pierwszej kolejności, jakie świadczenia są niezbędne w niniejszym przypadku, a więc jednoznacznego określenia, jakiej pomocy wymaga syn skarżącego, oraz jaki powinien być zakres świadczonych na jego rzecz świadczeń rehabilitacyjnych. Następnie organy powinny były ustalić, czy istnieje rzeczywista możliwość uzyskania tych świadczeń w ramach systemu opieki zdrowotnej, a jeżeli tak, to czy uzyskiwane świadczenia są wystarczające, a więc, czy umożliwiają pełne zaspokojenie potrzeb W. B.. Kontrola wydanych rozstrzygnięć wskazuje jednak, że organy nie wywiązały się z powyższych obowiązków, a wydane decyzje zostały oparte na niepełnym materiale dowodowym, a więc z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.

Sąd wskazuje, że istotnie, jak prawidłowo podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, syn skarżącego wymaga codziennie czterech godzin specjalistycznych usług opiekuńczych w formie zajęć z logopedą lub fizjoterapeutą – rehabilitantem (pismo lekarza psychiatry z "B" s.c. z dnia (...) czerwca 2013 r.). W konsekwencji prowadzone postępowanie administracyjne winno zmierzać do ustalenie, czy powyższe potrzeby W. B. są, czy też mogą być rzeczywiście realizowane w ramach systemu opieki zdrowotnej. Zebrany materiał dowodowy, w tym przedstawione zaświadczenia z placówek opieki zdrowotnej świadczących usługi dostępne w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, nie daje jednak jasnej odpowiedzi na pytanie, co do możliwości objęcia syna skarżącego świadczeniami w wymaganym czasowo zakresie. Jest to o tyle istotne, że jak wynika z pisma Gabinetu Terapii Pedagogiczno-Logopedycznej "A", zapewnienie optymalnego rozwoju dziecka wymaga zachowania konsekwencji w pracy z dzieckiem.

Sąd zwraca uwagę, że prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ I instancji wystąpił z zapytaniem do 12 podmiotów mieszczących się na terenie K., które udzielają świadczeń na podstawie kontraktu z Narodowego Funduszu Zdrowia, co do możliwości uzyskania świadczeń rehabilitacyjnych. W odpowiedzi uzyskano informację od 5 z powyższych podmiotów. Zwraca jednak uwagę fakt, że z przesłanych do organu informacji nie sposób ustalić, czy możliwe jest zaspokojenie potrzeb syna skarżącego. W szczególności z uzyskanych informacji nie wynika, czy przedstawiony okres oczekiwania oznacza okres, po którym wnioskodawca będzie objęty już codzienną opieką, czy też każda wizyta wymaga oczekiwania. Jest to o tyle istotne, że w przedmiotowej sprawie niezbędne stało się ustalenie, czy możliwe jest objęcie W. B. codziennym dostępem do wnioskowanych świadczeń, w ustalonym zakresie czterech godzin dziennie. Podobnie, z przedstawionych informacji nie wynika, czy w placówkach, w których nie ma konieczności umówienia się na wizytę z wyprzedzeniem, istnieją ograniczenia związane z ilością świadczeń udzielanych w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia w danym miesiącu. Nie wiadomo zatem, czy i w jakim zakresie potrzeby wnioskodawcy zmieściłby się w limicie usług świadczonych przez powyższe placówki.

W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że syn skarżącego na dzień orzekania (tak, jak w latach poprzednich) nie korzystał z pomocy w ramach systemu opieki zdrowotnej, a więc nie korzystał ze świadczeń rehabilitacyjnych, logopedycznych lub innych świadczeń w ramach powszechnie dostępnych usług medycznych. Prowadząc przedmiotowe postępowanie zaniechano jednak wyjaśnienia, powodów, dla których syn skarżącego nie korzystał z powyższych usług. Nie wiadomo więc, czy w ogóle nie zgłaszał on się do tego rodzaju placówek, czy też fakt braku korzystania z usług systemu opieki zdrowotnej był podyktowany wystąpieniem innych okoliczności, przeszkód, uniemożliwiających mu uzyskanie pomocy w rehabilitacji. W szczególności nie wiadomo, czy występował on do placówek ochrony zdrowia z wnioskiem o przyznanie mu świadczeń rehabilitacyjnych, lecz odmówiono mu do nich dostępu, czy też czas oczekiwana na ich uzyskanie był tak odległy, że czynił je całkowicie iluzorycznymi.

Zdaniem Sądu, przedstawione powyższej okoliczności wskazują, że rozpoznając przedmiotową sprawę organy oparły się na niepełnym materiale dowodowym. Rolą organów było bowiem wyjaśnienie jak codzienne potrzeby w zakresie świadczeń rehabilitacyjnych oraz logopedycznych mogą być konkretnie i rzeczywiście zaspokojone w ramach środków dostępnych z Narodowego Funduszu Zdrowia, oraz czy dostępne formy pomocy zaspokajają wszystkie niezbędne potrzeby syna skarżącego. Tymczasem prowadzone postępowanie dowodowe, choć niezwykle obszerne, nie daje jednak jednoznacznej odpowiedzi na powyższe pytania.

Dodatkowo Sąd podkreśla, iż całkowicie nietrafne były spostrzeżenia poczynione przez organy administracji publicznej, że przeciwko przyznaniu skarżącemu wnioskowanej pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, przemawia możliwość uzyskania pomocy poza systemem opieki zdrowotnej, a więc w ramach istniejących pozarządowych stowarzyszeń i fundacji. Sąd wyjaśnia, że choć niewątpliwie celem organizacji non – profit jest pomoc osobom znajdującym się w ciężkiej sytuacji życiowej, to jednak nie mogą one zastępować organów administracji publicznej, w tym organów pomocy społecznej, których ustawowym obowiązkiem jest świadczenie pomocy na rzecz osób najbardziej potrzebujących. Konsekwentnie dostępność określonych usług, w tym usług rehabilitacyjnych, w ramach działalności powyższych podmiotów, nie zwalnia organów od konieczność świadczenia pomocy w formie specjalistycznych usług specjalistycznych. W przedmiotowej sprawie ma to szczególne znaczenie, gdyż syn skarżącego nie korzysta z powyższych usług. Dopiero ewentualne dobrowolne objęcie W. B. opieką organizacji pozarządowych, zwalniałoby organ od konieczności świadczenia pomocy jedynie w zakresie, w jakim korzystanie z usług tych organizacji przyczyniałoby się to do zaspokajania jego codziennych potrzeb życiowych.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że prowadząc przedmiotowe postępowanie organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaniechano bowiem ustalenia istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności faktycznych dotyczących wyjaśnienie jakie codzienne potrzeby syna skarżącego, w zakresie świadczeń rehabilitacyjnych oraz logopedycznych mogą być konkretnie i rzeczywiście zaspokojone w ramach środków dostępnych z Narodowego Funduszu Zdrowia, oraz czy dostępne formy pomocy zaspokajają jego wszystkie niezbędne potrzeby. Działanie powyższe stanowi naruszenie art. 7 K.p.a., który wymaga dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organy, oraz art. 77 § 1 kpa, nakazującego organom administracji publicznej zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organy będą zobowiązane do uwzględnienia treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W szczególności wyjaśnienia będzie wymagało ustalenie zakresu potrzeb wnioskodawcy i porównanie ich ze świadczeniami, jakie może on rzeczywiście otrzymać w ramach systemu opieki zdrowotnej.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.