Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 785/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1 par. 2 art. 127 par. 1 art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: Specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi E. K.-B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., postanowieniem z [...], nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania E. K.-B. od pisma Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (dalej: MOPR) z [...], nr [...] informującego o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskiem z 19 stycznia 2018 r. E. K.-B. wystąpiła o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym.

Dyrektor MOPR pismem z 5 kwietnia 2018 r. poinformował wnioskodawczynię o negatywnym rozpatrzeniu wniosku z powodu braku środków.

E. K.-B. odwołała się od ww. pisma, wskazując że jest niezadowolona z odmowy przyznania jej wnioskowanego dofinansowania ze środków PFRON. Zdaniem strony rozpatrując jej sprawę postępowano niezgodnie z prawem, ponieważ powinna otrzymać odpowiedź w formie decyzji, od której będzie mogła się odwołać do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie do sądu administracyjnego. O takiej procedurze załatwienia sprawy dowiedziała się z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. z 13 sierpnia 2018 r. Zwróciła uwagę, iż stosowana od wielu lat "zasada pierwszeństwa" składania wniosków na początku roku, tj. od 2 stycznia każdego roku, nie znajduje oparcia w uchwałach Rady Miasta i zarządzeniach Prezydenta Miasta P. Dodała, że działanie organu jest niezgodne z przyjętymi zasadami uprzywilejowanie osób, które już wielokrotnie korzystały z dofinansowania ze środków PFRON, co jest niesprawiedliwe i narusza zasadę równości obywateli wobec prawa.

Organ odwoławczy dalej wskazał, że pismo Dyrektora MOPR z 5 kwietnia 2018 r. nie jest w istocie decyzją, gdyż nie spełnia minimalnych kryteriów wymaganych dla tej formy załatwienia sprawy. Oznaczono wprawdzie adresata aktu oraz zawarto rozstrzygnięcie, lecz brak jest oznaczenia organu oraz podpisu osoby upoważnionej do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie przyznania pomocy (dofinansowania) ze środków PFRON. Brak w nim oznaczenia, że zostało wydane przez Prezydenta Miasta P., sprawującego funkcję Starosty. Pismo zostało podpisane przez Dyrektora MOPR, który zgodnie z upoważnieniem z 2 września 2013 r. Nr [...] jest upoważniony przez Prezydenta Miasta P. sprawującego funkcję Starosty do:

- prowadzenia wszelkich spraw z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej wynikających z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób niepełnosprawnych (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.) oraz udzielanej w tym zakresie pomocy publicznej;

- zawierania i rozwiązywania umów cywilno-prawnych w zakresie spraw, o których mowa wyżej;

- wydawania kart parkingowych potwierdzających uprawnienia określone w prawie o ruchu drogowym.

Zdaniem organu analiza upoważnienia prowadzi do wniosku, że brak jest w nim dyspozycji do wydawania decyzji w ww. sprawach. Powoduje to, że pismo z 5 kwietnia 2018 r. nie spełnia minimum niezbędnych elementów formalnych decyzji. Nie można go zatem uznać za decyzję administracyjną. Tym samym niedopuszczalne jest wniesienie od tego pisma odwołania.

W skardze E. K.-B. wniosła o uchylenie ww. postanowienia Kolegium i wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W uzasadnieniu szeroko opisała przebieg postępowania z jej wniosku w sprawie o przyznanie dofinansowania ze środków PFRON, uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Nie zgodziła się z podjętym przez Kolegium rozstrzygnięciem, bowiem jej zdaniem organ w żaden sposób nie ustosunkował się merytorycznie do postępowania MOPR w P., nie ocenił sposobu rozdziału publicznych funduszy PFRON i dofinansowania do turnusów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak dotychczas.

Skarżąca zarówno w skardze jak i kolejnych pismach procesowych wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Poza zwrotem wpisu sądowego domaga się przyznania zadośćuczynienia w kwocie 2000 zł z tytułu przewlekłości postępowania i przekazania go na Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Ponadto zwrotu kosztów jakie poniosła w trakcie załatwiania sprawy w wysokości 520 zł, w tym opłat pocztowych (148,80 zł), kosztów podróży do Ł. pociągiem (71,34 zł) kosztów ksero oraz materiałów biurowych (300 zł).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wydane na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącego od wydanej przez organ pierwszej instancji pisemnej informacji z 5 kwietnia 2018 r., którą organ nie uwzględnił wniosku skarżącej z 19 stycznia 2018 r. o dofinansowanie kosztów uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ze środków PFRON.

Oceniając prawidłowość powyższego stanowiska organu należy w pierwszej kolejności przywołać treść przepisu art. 134 k.p.a. , który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Instytucję procesową niedopuszczalności odwołania, o której mowa w tym przepisie należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy kodeksu i przepisy szczególne. Trafnie zauważa Kolegium ,że przyczyny niedopuszczalności odwołania mogą mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. Do przyczyn przedmiotowych zalicza się m.in. przypadek wniesienia odwołania od aktu nie mającego charakteru decyzji administracyjnej, bowiem stosownie do art. 127 § 1 k.p.a., odwołanie służy od wydanej w pierwszej instancji decyzji administracyjnej.

Według organu informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON, o której mowa w § 5 ust 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. (Dz.U. 2007 r. Nr 230, poz.1694) stanowi czynność lub akt inny niż decyzja administracyjna, w efekcie czego zakwalifikowało powiadomienie z 5 kwietnia 2018 r. o negatywnym rozpatrzeniu wniosku skarżącego jako zwykłe pismo informacyjne, a nie decyzję administracyjną, co w konsekwencji spowodowało stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze niedopuszczalności wniesionego przez skarżącą odwołania od ww. pisma.

Kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wymaga zatem ustalenia, jaki charakter prawny ma akt podejmowany w sprawie wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON, a mianowicie rozstrzygnięcie, czy stanowi on decyzję administracyjną, czy też zwykłe pismo informacyjne, które nie podlega zaskarżeniu.

Zagadnienie kwalifikacji charakteru aktu podejmowanego w sprawie przyznania dofinasowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON było już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Stanowisko sądów administracyjnych w tym zakresie nie było jednomyślne. W jednej grupie orzeczeń prezentowano stanowisko, wedle którego nie istnieje żaden akt prawny który przewiduje wydanie decyzji w tego typu sprawach (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt. II SA/Ol 410/11, LEX nr 1258710, wyrok WSA w Kielcach z 11 września 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 399/08, LEX nr 533602). W konsekwencji uznawano, że negatywne rozpatrzenie wniosku w przedmiocie dofinansowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON załatwiane jest w formie zwykłego pisma informacyjnego.

Jednak dominującą i utrwaloną już jest linia orzecznicza, która prezentuje pogląd odmienny, a mianowicie, że akt podejmowany w sprawie wniosku o przyznanie przedmiotowego dofinansowania stanowi decyzję administracyjną (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2015 r., sygn. IV SA/Po 1014/14, LEX nr 1807895, wyroki WSA w Bydgoszczy z 3 grudnia 2013 r., sygn. II SA/Bd 643/13, LEX nr 1432722 i z 9 lutego 2012 r. sygn. II SA/Bd 1046/11 LEX nr 1253297, wyrok WSA w Gliwicach z 17 stycznia 2013 r. sygn. IV SA/Gl 232/12 LEX nr 1296354).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje to drugie stanowisko i zasadniczy tok rozważań zawarty w tych ostatnich orzeczeniach .

Odniesienie się do spornego zagadnienia wymaga w pierwszej kolejności wskazania, że warunki przyznawania świadczeń ze środków PFRON na dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ustawodawca określił w art. 10e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018, poz. 511 ze zm.), warunkując uprawnienie do tego świadczenia od spełnienia kryterium niepełnosprawności oraz kryterium dochodowego. Szczegółowe warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu, zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 10d ust. 8 pkt. 2 powołanej ustawy określa wskazane wyżej rozporządzenie w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. W myśl § 5 ust. 14 tego rozporządzenia centrum pomocy rodzinie w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia. Informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie, zgodnie z ust. 15 § 5 wskazanego rozporządzenia, zawiera odpowiednio: 1) imię i nazwisko, adres i numer PESEL albo numer dokumentu tożsamości; 2) informację o wysokości przyznanego dofinansowania; 3) informację o wysokości przyznanego dofinansowania dla opiekuna; 4) uzasadnienie w przypadku nieprzyznania dofinansowania.

Zdaniem sądu analiza przytoczonych przepisów w kontekście konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawego oraz zasady prawa do sądu i sprawiedliwego procesu, a także z uwzględnieniem określonych w art. 8 i 9 cytowanej ustawy celów rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych, formą której wsparcia jest m.in. turnus rehabilitacyjny (art. 10 pkt 2 ustawy), prowadzi do wniosku, że w przypadku o którym mowa w § 5 ust 14 rozporządzenia, mamy do czynienia z decyzją administracyjną rozstrzygającą wniosek o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON, pomimo użytego w tym przepisie zwrotu "powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku". Przepis art. 104 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje wprost pojęcia "decyzja", niemniej jednak w art. 107 k.p.a. wymienia elementy formalne decyzji. Decyzja jest rodzajem aktu administracyjnego, stanowiącym oparte na przepisach prawa zewnętrzne, władcze i jednostronne oświadczenie woli organu administracji, określające sytuację prawną konkretnego podmiotu w określonej sprawie, który wydany został w trybie kodeksu postępowania administracyjnego i który odpowiada wymogom formy określonym w art. 107 k.p.a. O tym, czy dany akt jest decyzją czy nie, przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy, treść przepisu będącego podstawą działania organu. Nie zawsze bowiem określa się w przepisach prawa wydawane rozstrzygnięcia mianem decyzji administracyjnej, a nazwa nadana rozstrzygnięciu nie jest koniecznym warunkiem jego kwalifikacji. Przepisy prawa mogą nie wskazywać wyraźnie decyzyjnej formy załatwienia sprawy. Istotnym jest zatem, aby istniała norma prawa materialnego, która określała sprawę administracyjną i organ właściwy do władczego i zewnętrznego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach podmiotu w indywidualnej sprawie, choćby dla rozstrzygnięcia takiego przepis nie wyznaczał expressis verbis formy załatwienia sprawy w postaci decyzji administracyjnej (zob. wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 232/13, dostępny na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Domniemanie załatwienia sprawy w drodze decyzji należy stosować w sytuacji, kiedy z normy prawa materialnego, stanowiącej podstawę jej wydania, można w sposób nie budzący wątpliwości wyprowadzić w drodze konkretyzacji normy prawnej, uprawnienia lub obowiązku jednostki, dla którego nie została przewidziana wprost forma działania organu w drodze decyzji administracyjnej (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12, CBOSA). Choć prawo materialne administracyjne, konstytuując normy stanowiące podstawę do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych, nie daje wielokrotnie odpowiedzi na pytanie, czy rozstrzygnięcie to ma mieć formę decyzji administracyjnej, mając na względzie ochronę praw jednostki, jaką uzyskuje ona w przypadku sformalizowanego postępowania administracyjnego, należy przyjąć, że w takich wątpliwych sytuacjach mamy do czynienia z decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. ( zob. wyrok WSA w Gliwicach z 17 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 232/12, CBOSA).

Niezależnie od tego za decyzyjną formą załatwienia sprawy administracyjnej przemawia, wynikające z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), prawo jednostki do procesu oraz do sprawiedliwości proceduralnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że prawo do procesu ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy, że obywatel ma prawo do tego, by jego oparte na prawie materialnym wnioski i roszczenia były rozpatrywane w ramach przewidzianej prawem procedury, że nie jest zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów wykonujących administrację publiczną, w którym wnioski obywateli załatwiane są poza procedurą, a także że zasada demokratycznego państwa prawnego wymaga, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej, a więc gwarantowały stronom i uczestnikom postępowania m.in. prawo do przedstawiania i obrony swoich racji, oraz zaskarżania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane art. 78 Konstytucji RP (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12; uchwała NSA z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1185/04; wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05, - dostępne na stronie CBOSA).

Skoro więc działania władcze organów powinny być wykonywane w takich formach, które stwarzają jednostce możliwość obrony jej interesów w postępowaniu gwarantującym zachowanie standardów procesowych, a zachowanie takich standardów najpełniej gwarantuje decyzyjna forma rozstrzygania sprawy administracyjne, zaś brak jest ich w razie przyjęcia innej (niż decyzja) formy konkretyzacji praw lub obowiązków jednostki, to tym samym koniecznym jest, w świetle wskazanych wyżej praw jednostki wywodzonych z zasady demokratycznego państwa prawa, aby w sytuacji, gdy ustawa nie wskazuje wyraźnie formy prawnej działania organu, lecz wynika z niej kompetencja organu do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej jednostki, obowiązywała decyzyjna forma rozstrzygnięcia takiej sprawy. Domniemanie załatwienia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej jest uzasadnione również w świetle konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), gdyż w przypadku, gdyby rozstrzygnięcie organu administracji było podejmowane poza jakąkolwiek procedurą, możliwość skontrolowania przez sąd administracyjny legalności takiego rozstrzygnięcia by de facto nie istniała. (por. WSA w Bydgoszczy w wyroku z 3 grudnia 2013 r., II Sa/Bd 643/13, CBOSA).

W świetle poczynionych uwag stwierdzić należy, że kierowana do strony poza jakąkolwiek procedurą informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego, o którym mowa w § 5 ust. 14 powołanego rozporządzenia jako akt władczy i jednostronny organu, rozstrzygający o publicznym uprawnieniu jednostki, spełnia przesłanki konieczne do uznania jej za decyzję administracyjną. Zatem pomimo, że wskazany przepis wyraźnie nie stanowi, iż rozstrzygnięcie to ma charakter decyzji, to jednak domniemanie decyzyjnej formy załatwienia sprawy administracyjnej oraz prawa do sądu i sprawiedliwego procesu osoby ubiegającej się o przedmiotowe świadczenie, każe opowiedzieć się za decyzyjną postacią rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego. Uprawnienie skarżącego do uzyskania świadczenia w postaci dofinansowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego wynika bowiem z przytoczonych na wstępie rozważań przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i rozporządzania w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, zaś kompetencja orzekającego w sprawie organu do jednostronnego i władczego wypowiedzenie się w kwestii tego uprawnienie wprost z § 5 ust. 14 powołanego rozporządzenia.

Bezspornie organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację zadań, w tym na zadania z § 4 rozporządzenia i winny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych. Nie budzi też wątpliwości, że z różnym stopniem niepełnosprawności mogą wiązać się większe, czy mniejsze koszty turnusów rehabilitacyjnych i rzeczą organów jest dostosowanie środków do faktycznych potrzeb uprawnionych. Oznacza to ,że zarówno przyznanie , jak i rozmiar dofinansowania będzie zawsze przedmiotem uznania organu (nie mającym nic wspólnego z dowolnością), jednakże prawo do takiego dofinansowania jest wyraźnie określone w przytoczonych przepisach i wiąże się z zaistnieniem przesłanek pozytywnych – stwierdzenie niepełnosprawności.

W takich okolicznościach nie można dopuścić do sytuacji, aby w demokratycznym państwie prawnym, wniosek skarżącego o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego, mający znacznie dla realizacji jego praw, byłby rozpatrywany poza procedurą, co zaistnieje w przypadku braku formy decyzji rozstrzygnięcia takiego wniosku, w szczególności że rozstrzygnięcie to oparte jest na uznaniu administracyjnym i nieostrych kryteriach wyboru. Oceny tej nie zmienia kwestia wskazania - w § 5 ust. 14 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych – formy pisemnej powiadomienia wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia jego wniosku o dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego . Wskazanie przez prawodawcę pisemnej formy jako prawnej formy działania organu administracji – w przypadku rozstrzygania przez organ o publicznoprawnym uprawnieniu jednostki – nie wyklucza , jak usiłuje tego dowieść Kolegium , decyzyjnej formy działania.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że w art. 107 k.p.a. zostały określone niezbędne elementy decyzji, do których między innymi należą: oznaczenie organu administracji państwowej, data wydania decyzji, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne, podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lipca 1981 r. SA 1163/81 (OSPiKA 1982 z. 9-10 poz. 169), wyjaśnił, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami , pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzje. Do takich konstytutywnych elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Wszystkie te niezbędne elementy pozwalające uznać pismo za decyzję administracyjną posiada pismo z dnia [...] skierowane do skarżącego.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na brzmienie art. 107 § 2 k.p.a., zgodnie z którym przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Oznacza to, że przepisy prawa, zarówno materialnego, jak i procesowego, mogą upoważniać lub obligować organ administracji publicznej do zamieszczania w decyzji administracyjnej dalszych elementów poza wskazanymi w art. 107 § 1. Zdaniem sądu takim przepisem szczególnym jest w analizowanej sprawie jest przepis § 5 ust. 15 pkt 1-4 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, wskazujący na to , że "informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinasowanie" powinna zawierać takie elementy , jak : imię i nazwisko, adres i numer PESEL albo numer dokumentu tożsamości, informację o wysokości przyznanego dofinasowania, informację o wysokości przyznanego świadczenia dla opiekuna i uzasadnienie w przypadku nieprzyznania dofinasowania. Te szczególne elementy, zwłaszcza obowiązek sporządzenia uzasadnienia w przypadku nieprzyznania dofinasowania przemawiają dodatkowo za tym, że informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego jako akt władczy i jednostronny organu, rozstrzygający o publicznym uprawnieniu jednostki, spełnia przesłanki konieczne do uznania jej za decyzję administracyjną.

Konkludując powyższe rozważania, stwierdzić należy ,że w sprawie miało miejsce istotne naruszenie art. 134 k.p.a., na skutek potraktowania rozstrzygnięcia organu I instancji jako zwykłego pisma, a nie decyzji administracyjnej, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji art. 10e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i § 5 ust. 14 rozporządzenia, w sprawie turnusów rehabilitacyjnych , stanowiących podstawę materialnoprawną do orzekania w formie decyzji w sprawie dofinansowania ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym.

Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako zasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm.).

O zasądzeniu 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania równych wysokości wpisu orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.

W pozostałym zakresie wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony.

Stosownie do treści art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 300, 398, 770 i 914).

Wobec tego należy wskazać, że w myśl art. 85 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Nadto z art. 91 ustawy wynika, że wypadku gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności w związku z jej udziałem w postępowaniu sądowym, należności te przyznaje się stronie w wysokości przewidzianej dla świadków.

Z treści powyższych przepisów wynika, że tylko w sytuacji gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzi stawienie się strony lub pełnomocnika na podstawie art. 91 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wnioskowanie o zwrot kosztów podróży, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z 14 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1039/13 i powołane tam orzeczenia; z 6 lutego 2014 r., sygn. akt I GZ 15/14 oraz wyroki NSA z 5 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1079/06 oraz z 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 838/13, treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Tymczasem w niniejszej sprawie stawiennictwo na rozprawie, jak wynika z wezwania na rozprawę było nieobowiązkowe. Poza tym wskazany przepis art. 205 § 1 p.p.s.a. nie obejmuje swym zakresem żądanego przez skarżącą zwrotu kosztów opłat pocztowych, wykonanych kserokopii oraz zakupionych materiałów biurowych. Tym samym wniosek ww. zakresie nie mógł zostać uwzględniony.

Odnosząc się do żądania zasądzenia od organu zadośćuczynienia z tytułu przewlekłości postępowania zaznaczyć należy iż w myśl art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny (...) lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (...). Natomiast przedmiotem niniejszego postepowania jest skarga na postanowienie w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania nie zaś na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postepowania przez organ administracji. Wobec tego i w tym zakresie wniosek skarżącej nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Wobec powyższego sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Lp/