Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 684/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...]lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do księgi małżeństw aktu małżeństwa oddala skargę /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach.

[...] września 2008 r. R. W. wystąpiła do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w C. (dalej Kierownik USC) z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z [...] czerwca 2007 r. o wpisaniu do księgi małżeństw roku 2007 aktu małżeństwa G. P. i J. P., sporządzonego w [...] P. H., U. N. P. W. pod numerem [...]. Jako podstawę prawną wskazano art. 145 par. 1 pkt 1 i 5 Kpa, żądając wszczęcia z urzędu postępowania w celu uchylenia ww. decyzji. Wskazano na fakt "zarejestrowania" na terenie RP małżeństwa J. S. P. i K. T. P., pod nr [...].

W związku z ustaleniami organu w kwestii interesu prawnego wnioskodawczyni w sprawie decyzji Kierownika USC z [...] czerwca 2007 r. (k-12 i 19 i 22), R.W. pismem z dnia [...] listopada zażądała od organu wydania rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami Kpa, tj. postanowienia o wznowieniu postępowania bądź – wobec braku podstaw – decyzji administracyjnej na podstawie art. 149 kpa. Wskazano, iż wolą wnioskodawczyni było wznowienie przedmiotowego postępowania bądź na wniosek, bądź – w razie braku przesłanek- wszczęcia z urzędu. Wskazano, iż organ badał kwestię interesu prawnego wnioskodawczyni, "tak jak przy wniosku strony o wznowienie". Przy braku przesłanek wznowienia, organ winien wydać decyzje o odmowie wznowienia, a organ przesłał pismo z informacją. Załączono kserokopię aktu zgonu J. S. P., z którego wynika, że jego żoną jest K. T. P..

W dniu [...]grudnia 2008 r. Kierownik USC wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu wskazano na spełnienie w sprawie z wniosku J. P. przesłanek z art. 73 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego (dalej prawo o aktach s.c.).

W odwołaniu R. W. wskazała, iż nie doręczono jej postanowienia organu prowadzącego sprawę o wszczęciu postępowania. Zatem, przedmiotowe postępowanie nie zostało formalnie wszczęte, a więc nie mogło się zakończyć postanowieniem o umorzeniu postępowania. Nadto wskazano na treść przepisów: art.22, 33, 55 prawa o aktach s.c., uznając, iż organ I instancji im uchybił.

W dniu [...] stycznia 2009 r., po rozpoznaniu odwołania R. W., Wojewoda W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r.: 1/ uchylił zaskarżona decyzję i 2/ nakazał wszczęcie wnioskowanego przez odwołującą się postępowania. Organ, z uwagi na ujawnienie aktu zgonu J. S. P. uznał, iż uzasadnione jest wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 Kpa. Wojewoda W. wskazał także na merytoryczny aspekt sprawy, wyrażając pogląd, iż Kierownik USC winien ustalić, czy poprzednie związki małżeńskie J. P. były rejestrowane w polskich księgach stanu cywilnego i zbadać, czy w aktach jest wpisana wzmianka o ich rozwiązaniu.

W dniu [...] stycznia 2009 r. Kierownik USC wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie o wpisanie (transkrypcję) zagranicznego aktu małżeństwa, zakończonego decyzją z [...] czerwca 2007 r. o wpisaniu do księgi małżeństw roku 2007 aktu małżeństwa G. P. i J. P.. Jako podstawę podano art.149 par. 1 pkt 5 Kpa, wskazując na aktu zgonu J. S. P., z którego wynika, że jego żoną jest K. T. P..

Po rozpoznaniu zażalenia J. P., reprezentowanej przez radcę prawnego P. T. K., na ww. postanowienie, Wojewoda W. utrzymał je w mocy, wskazując iż na postanowienie o wznowieniu postępowania nie przysługuje zażalenie.

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Kierownik USC uchylił swoją decyzję z [...] czerwca 2007 r. oraz orzekł o odmowie wpisania do księgi małżeństwa 2007 aktu małżeństwa i zawartego między P. G. i J. P. w [...] P. H., U. N. P. W. pod Nr [...]. Jako podstawę prawną wskazano art. 151 par. 1 pkt 2 iart. 145 par. 1 okt 5 Kpa.

W treści uzasadnienia przytoczono brzmienie art. 73 ustęp 1 ustawy prawa o aktach stanu cywilnego oraz podano, iż decyzją nr [...] z [...].06.2007 Kierownik USC wpisał do ksiąg małżeństw w 2007 roku akt małżeństwa zawarty między P. G. urodzonym [...] maja 1930 roku w I. i P. J. urodzoną [...] stycznia 1935 r. w K., sporządzony w [...] P. H., U. N. P. W. pod nr [...] dnia [...] maja 1976 r. Jednocześnie, według odpisu zupełnego aktu małżeństwa nr [...] USC G., gdzie jest zarejestrowane małżeństwo zawarte między P. J. S. urodzonym [...] maja 1930 w I. i W. K. T. urodzoną [...] czerwca 1936 r. w K., brak jest wzmianki dodatkowej w tym akcie o rozwiązaniu tego małżeństwa. Kierownik USC postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz pismem z dnia [...] .04.2009 r. zwrócił się do stron to jest Pani. J. P. zamieszkałej w A. oraz do pełnomocnika Pana. P. T. K. ul. L. [...] G., do załatwienia niezbędnych formalności celem uzupełnienia aktu małżeństwa nr . J. S. P. i K. T. W. o wyżej wymienioną wzmiankę. W związku z niedopełnieniem formalności rozstrzygnięto jak w sentencji decyzji.

W odwołaniu J. P., reprezentowana przez radcę prawnego P. T. K., zarzuciła decyzji I-szoinstancyjnej naruszenie przepisów art. 107 par. 1, art. 7, art. 147, art. 149 par. 3 w zw. z art. 28 Kpa oraz art. 73 i art. 4 prawa o aktach s.c. Uzasadniając zarzuty, wskazano, iż decyzja nie solenia wymagań z art. 107 par. 1 kpa, nadto, nie podano podstawy materialnoprawnej decyzji, ani nie podjęto wszelkich kroków do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia, że R. W. ma interes prawny, który uzasadniałby jej status strony w niniejszym postępowaniu.

Wskazano także na złożony przez R. W. jako dowód w sprawie, kopię skróconego odpisu aktu zgonu J. S. P., gdzie w rubryce III dotyczącej małżonka brak jest jakichkolwiek wskazań takiej osoby; tym samym brak podstaw do jednoznacznego przyjęcia, że fakt rozwiązania małżeństwa J. S. P. i K. T. W. nie został odnotowany w polskich księgach stanu cywilnego. Odwołujący powołał się na treść art. 4 prawa o aktach s.c., zastrzegający wyłączność drogi sądowej w takich sprawach, oraz art. 73 tej ustawy. Z tego ostatniego przepisu nie wynika obowiązek weryfikowania (czy to przez wnioskodawcę, czy przez organ) innych aktów stanu cywilnego osób, których dotyczy akt stanu cywilnego sporządzony za granicą. Na koniec stwierdzono, że brak w przepisach dotyczących akt stanu cywilnego "(...) jakiegokolwiek mechanizmu zakazującego wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego obcego aktu małżeństwa na podstawie legalnego (...) dokumentu. Próby wywodzenia, że może prowadzić to do formalnej bigamii (...) są zbyt daleko idące."

Dnia [...] lipca 2009 r. Wojewoda W. decyzją nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; Kpa) oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania p. J. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ nie znalazł podstawy do jej uchylenia lub zmiany.

Wojewoda W. przytoczył treść przepisów art. 145 § 1 p. 5, art. 147, art. 151 § 1 p. 2 Kpa oraz art. 73 ust. 1 prawa o aktach s.c.

Organ wskazał na brak działań strony odwołującej, które w efekcie doprowadziłyby do zamieszczenia w akcie małżeństwa J. S. P. i K. T. W.wzmianki o jego rozwiązaniu. W związku z tym organ zauważył, że utrzymanie stanu dotychczasowego naruszałoby art. 4 ustawy Prawa o aktach stanu cywilnego. Przepis ten stanowi, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. Skoro więc z pierwotnego aktu małżeństwa nr [...] sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego w G. nie wynika by było ono rozwiązane, to wpisanie kolejnego aktu małżeństwa J. S. P. do polskich ksiąg stanu cywilnego stanowiłoby naruszenie tego przepisu.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Wojewoda W. wyjaśnił że stronami postępowania wymienionymi w decyzji są p. J. P., w imieniu której działa p. P. T. K. oraz p. R. W.. Wskazano ich w tej części decyzji, z której wynika do kogo jest ona skierowana. W podstawie prawnej organ I instancji powołał się zasadniczo na przepisy Kpa, a obok nich w uzasadnieniu na art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego jako stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.

Co do interesu prawnego p. R. W., to wykazała go, przedstawiając pismo z dnia [...] października 2008 r. do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Cz. wraz z załącznikami, w tym postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.

Organ wyjaśnił także, że w dniu [...] listopada 2008 r. uzupełniono akt zgonu J. S. P. wydany dnia [...] marca 2008 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w G.. Decyzją kierownika USC w G. wpisano wzmiankę dodatkową o treści: "K. T. P. rod. W.".

Co do drogi sądowej, o której mówi art. 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, miałby on zastosowanie, gdyby był kwestionowany akt małżeństwa J. S. P. i K. T. W.. Obowiązek "weryfikowania innych aktów stanu cywilnego", jak ujął to odwołujący się, wynika z art. 4 ww. ustawy. W rozpatrywanej sprawie oznacza on, że zanim Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego przystąpił do transkrypcji aktu zagranicznego powinien ustalić (np. w formie pisemnego oświadczenia wnioskodawcy) czy osoby, których transkrypcja ma dotyczyć, pozostawały w związkach małżeńskich, czy były me rejestrowane w polskich księgach stanu cywilnego. Jeśli tak, to powinien zażądać odpisów zupełnych aktów małżeństwa i ustalić czy jest wzmianka o ich rozwiązaniu. Dopiero po stwierdzeniu, że nie ma przeszkód przystąpić do transkrypcji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł, działając w imieniu J. P., radca prawny P. T. K.. zarzucając jej obrazę przepisów prawa w związku z naruszeniem przepisów Kpa: art. 107 §1 w zw. z art. 140, art. 147 w zw. z art. 28, art. 145 §1 pkt 5 oraz art. 73 ust. 1 i art. 4 prawa o aktach s.c. Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, odnosząc się także do wad decyzji II-instancyjnej.

Skarżący zaakcentował, iż również decyzja organu II instancji nie daje odpowiedzi, czy przedmiotowe postępowanie zostało wznowione z urzędu, czy też na wniosek strony. W ocenie skarżącego brak wskazania podstawy prawnej wznowienia postępowania stanowi istotne naruszenie wymogów określonych w art. 107 §1 K.p.a., jakie winna spełniać decyzja administracyjna.

Także zaskarżona decyzja nie zawiera prawidłowego oznaczenia stron. Stwierdzono również, iż wbrew treści art. 28 Kpa przyjęto, że R. W. może być stroną w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa o aktach stanu cywilnego transkrypcja jest dokonywana na wniosek zainteresowanej osoby. Z treści tego przepisu wynika wprost, że stroną postępowania o dokonanie transkrypcji jest osoba zainteresowana jej dokonaniem. Gdyby z przytoczonego przepisu wynikało co innego, to organ, do którego wystąpiono z wnioskiem o transkrypcję, winien przeprowadzić czynności zmierzające do ustalenia czy w postępowaniu biorą udział wszystkie podmioty będące stronami. Skarżący przywołał tezę wyroku WSA w Warszawie z dnia 24.01.2007r., sygn. akt IV SA/Wa 2006/06: "Oznaczenie stron lub strony wskazuje na podmioty praw lub obowiązków, a więc te, które z decyzji nabyły prawa lub dla których ona ich nie tworzy." W tym kontekście stwierdził, że na żadnym etapie postępowania podjętego na wniosek R. W. nie wykazano, by decyzja w tej sprawie wskazywała R. W. jako podmiot praw lub obowiązków.

Skarżący odniósł się też do podstawy dla wznowienia postępowania; Wojewoda W. wydając zaskarżoną decyzję, przyjął że właściwą podstawą dla wznowienia postępowania, w wyniku którego odmówiono transkrypcji aktu małżeństwa Skarżącej, jest ujawnienie nowych dowodów, istniejących w chwili wydania decyzji, a nie znanych organowi. Zdaniem Skarżącego, po pierwsze organ I instancji w postępowaniu zwykłym nie prowadził żadnego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia statusu cywilnego Skarżącej, czy jej zmarłego męża, ograniczając się do zbadania legalności i wiarygodności dokumentów związanych bezpośrednio z transkrypcją. W ocenie strony Skarżącej takie postępowanie organu I instancji znajduje pełne oparcie w przepisach Prawa o aktach stanu cywilnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto, gdyby przyjąć w tym względzie stanowisko organu II instancji za uzasadnione, to w istocie ujawnienie się nowych dowodów po wydaniu decyzji byłoby wyłącznie wynikiem zaniechań organu prowadzącego postępowanie, a nie można zgodzić się z ponoszeniem negatywnych skutków takiej bezczynności przez stronę. Analizując przepis art. 145 §1 pkt 5 K.p.a. należy stwierdzić, że nie chodzi tu o jakiekolwiek dowody, a wyłącznie takie, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z ujawnionego nowego dowodu w sprawie nie wynika, że akt małżeństwa przedstawiony przez J. P. jest przerobiony, poświadcza nieprawdę - jak kłamliwie w zawiadomieniu do Prokuratury zarzuca R. W., został uzyskany w wyniku przestępstwa. Żaden z dowodów przedstawionych przez Skarżącą przy wniosku nie został skutecznie zakwestionowany w wyniku ujawnienia nowego dowodu.

W ocenie strony Skarżącej, organ II instancji przypisuje niewłaściwe znaczenie normie zawartej w art 4 Prawa o aktach stanu cywilnego uznając, że stanowi on delegację dla organu do badania czy osoby, których transkrypcja ma dotyczyć "pozostawały w związkach małżeńskich, czy były one rejestrowane w polskich księgach stanu cywilnego." Wojewoda W. dopuszcza tu np. formę pisemnego oświadczenia wnioskodawcy. Powyższa interpretacja jest wadliwa, a wyciągane z niej wnioski zmierzają do prowadzenia przeciwdowodu wobec dokumentu urzędowego, obcego, ale jednak urzędowego, którym w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzono, iż zawierający związek małżeński przed jego zawarciem mieli status rozwiedzionych. Przepis art. 4 Prawa o aktach stanu cywilnego nie zawiera żadnego nakazu prowadzenia postępowania dowodowego w związku z art. 73 ust. 1 Prawa o aktach stanu cywilnego. Przepis ten wprost zastrzega wyłączność drogi sądowej w sprawach dotyczących wiarygodności zdarzeń stwierdzonych aktami stanu cywilnego (wyrok NSA z dnia 18.07.2001r., sygn. akt SA 493/01). W przywołanym wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził: Nie ulega wątpliwości (...) że akty stanu cywilnego (w tym zawarcia małżeństwa przez określone osoby) stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. Ich niezgodność z prawem - stosownie do treści art. 4 powołanej ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego - może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Akt małżeństwa stanowi dowód, że wymienieni w akcie mężczyzna i kobieta złożyli w oznaczonym miejscu i dacie oświadczenia, że wstępują w związek małżeński.

Skarżący podniósł także, że zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa o aktach stanu cywilnego, akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek zainteresowanej osoby lub z urzędu. Ani ten przepis, ani żaden inny nie nakłada na wnioskodawcę, czy też organ kompetentny dla prowadzenia postępowania w tym zakresie, obowiązku weryfikowania innych aktów stanu cywilnego osób, których dotyczy akt stanu cywilnego sporządzony za granicą. Nadto zauważono, że Skarżąca nie będąc stroną w sprawie rozwodowej pomiędzy jej małżonkiem i jego pierwszą żoną, nie ma żadnej legitymacji do ubiegania się o wydanie odpisu wyroku rozwodowego, na co przedstawiono dowód w postaci odpisu pisma z Sądu w V. (A.) z dnia [...].05.2008r.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Do pisma z dnia [...] lutego 2010 r. Skarżąca załączyła zaświadczenie Najwyższego Sądu stanu V. z dnia [...] grudnia 2009 r. na okoliczności skutecznego rozwiązania małżeństwa J. S. P. z K. T. P..

W piśmie z dnia [...] marca 2010 r. R. W. wskazała, iż powyższy akt: zaświadczenie Najwyższego Sądu stanu V. z dnia [...] grudnia 2009 r. nie był w Polsce transkrybowany. Dodano, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności rozstrzygnięcia organu świetle zebranych materiałów dowodowych w kontrolowanym postępowaniu; inicjatywę pełnomocnika Skarżącej należy uznać za spóźnioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.- dalej ppsa). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości oceniają zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy – ppsa, sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 par. 1 ppsa: Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż nie zachodzi żadna z przesłanek, wymienionych w art. 145 § 1 ppsa. Sąd nie stwierdził, by zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Stwierdzone uchybienia proceduralnoprawne nie upoważniają do uchylenia obu decyzji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit b lub c ppsa. Nie stwierdzono też uchybień materialnoprawnych , które miały wpływ na wynik sprawy.

Powyższe nie oznacza, iż Sąd nie zauważył uchybień proceduralnoprawnych, jakich dopuściły się organy, w szczególności organ I instancji, w poddanej kontroli sprawie administracyjnej. Sąd jest natomiast zdania, iż nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy.

W związku z zarzutami skargi, Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do wcześniejszych czynności organów obu instancji, tj. poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

I tak, zdaniem Sądu, nie było "pierwszego" postanowienia o wznowieniu postępowania z "wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z [...] czerwca 2007 r. o wpisaniu do księgi małżeństw roku 2007 aktu małżeństwa G. P. i J. P., złożonego przez R. W. pismem z dnia [...] września 2008 r. Organ wzywał wnioskodawczynię o wykazanie interesu prawnego, następnie poinformował R. W., że Ona takiego interesu nie ma. Na to, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w C. (dalej Kierownik USC) nie wydał wówczas postanowienia, wskazuje sama R. W. w piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. żądając od organu wydania rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami Kpa, tj. postanowienia o wznowieniu postępowania bądź – wobec braku podstaw – decyzji administracyjnej na podstawie art. 149 kpa. W tym zakresie należy stwierdzić, iż żądanie R. W. znajdowało oparcie w przepisach Kpa. Tym samym błędnym było wydanie przez Kierownik USC decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. W tym miejscu wskazać jednak należy na decyzję Wojewody W. z dnia [...]stycznia 2009 r., którą uchylono ww. decyzję o umorzeniu i nakazano wszczęcie postępowania. Jest ona prawidłowa w aspekcie formalnoprawnym poprzez to, że usunęła z obrotu prawnego decyzję o umorzeniu postępowania, którego nie wszczęto.

Zdaniem Sądu, postanowienie z dnia [...]stycznia 2009 r. o wznowieniu postępowania w sprawie o wpisanie (transkrypcję) zagranicznego aktu małżeństwa, zakończonego decyzją z [...] czerwca 2007 r., wydane zostało przez Kierownika USC z urzędu. W ww. postanowieniu organ nie wymienia wniosku o wznowienie. Natomiast prawidłowo wskazuje podstawę prawną: art.149 par. 1 pkt 5 Kpa, wskazując na aktu zgonu J. S. P., z którego wynika, że jego żoną jest K. T. P.. Należy dodać, nawiązując do ważkiego zarzutu skargi, iż Organ w uzasadnieniu nie odnosi się do kwestii interesu prawnego R. W.. Jednak fakt, że organ doręczył ww. postanowienie R. W. wskazuje, że uznał Ją za stronę. Zdaniem Sądu, uznanie R. W. za stronę w przedmiotowym postępowaniu jest prawidłowe. Należy dodać, że również zaskarżone w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym: decyzja I-szoinstancyjna i II-instancyjna doręczone zostały R. W., co według Sądu jest trafne.

Warto przytoczyć w tym miejscu tezy wyroku WSA z dnia 14 stycznia 2008 r., wydanego na tle art. 83 Prawa o aktach stanu cywilnego, które jednak - co do istoty – mają odniesienie także do okoliczności niniejszej sprawy (sygn. III SA/Kr 945/07; LEX nr 465054): "Wykazanie interesu prawnego w żądaniu uzyskania odpisu aktu stanu cywilnego, ma polegać na wskazaniu okoliczności, które w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu przepisu z którego wprost wynikałby obowiązek przedłożenia aktu stanu cywilnego. Ocena organów czy w konkretnej sprawie strona ma interes prawny w żądaniu uzyskania dokumentu - odpisu aktu stanu cywilnego - nie może być wykonywana wyłącznie przez pryzmat cech interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym."

W doktrynie ugruntowany jest pogląd, że norma, z której wywodzony jest interes prawny nie musi dotyczyć wprost sfery administracyjnoprawnej; Bardzo często interes prawny wynika z norm prawa cywilnego, np. norm dotyczących prawa własności (czy, jak w analizowanym przypadku: z norm dotyczących praw spadkowych). Ważne jest, by norma ta należała do prawa materialnego (patrz J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2006, s. 272). Tak więc, w przedmiotowej sprawie istnieje podstawa normatywna dla konstrukcji interesu prawnego R. W., w oparciu o którą można przeprowadzić badanie jego cech (na temat cech interesu prawnego patrz j. w., s. 271-272). Zdaniem Sądu, indywidualność, bezpośredniość, konkretność i aktualność tego interesu wynika stąd, że R. W. legitymuje się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku po J. S. P. w części ½ (k- 22 akt administracyjnych).

Odnosząc się do zaskarżonych w niniejszym postępowaniu: decyzji Kierownika USC z dnia [...] maja 2009 r. uchylającej własną decyzję z [...] czerwca 2007 r. oraz orzekającej o odmowie wpisania do księgi małżeństwa 2007 aktu małżeństwa i zawartego miedzy P. G. i J. P. w A. oraz decyzji Wojewody W. z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymującej w mocy decyzję I-szoinstancyjną, stwierdzić należy, iż ta 1-sza nie jest pozbawiona wad. Sąd zauważa, iż sentencja nie jest sformułowana w sposób poprawny językowo, jednak jej sens jest jednoznaczny. W uzasadnieniu decyzji Kierownika USC brak bezpośredniego wyjaśnienia związku między zastosowanym art. 73 ust. 1 Prawa o aktach s. c. a stanem faktycznym sprawy. Nie wyjaśniono również podstaw zobowiązania J. P. do "załatwienia niezbędnych formalności celem uzupełnienia aktu małżeństwa nr [...] J. S. P. z K. T. W.". Decyzja organu II instancji wady decyzji Kierownika USC naprawia.

Wojewoda W. w uzasadnieniu swojej decyzji przede wszystkim jasno stwierdza, że R. W. jest stroną postępowania i wyjaśnia przyczyny takiego Jej statusu. Zdaniem organu, interes R. W. wiąże się z Jej prawami spadkowymi po zmarłym J. S. P., co zostało udowodnione postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Jak już wskazywano, Sąd jest takiego samego zdania.

Organ wyjaśnia też związek między stanem faktycznym sprawy a unormowaniem art. 73 w związku z art. 4 Prawa o aktach s.c., wskazując na uzupełnienie aktu zgonu J. S. P. dotyczące współmałżonka, poprzez wpisanie wzmianki: "K. T. P. rod. W.." W tym kontekście Sąd podziela istotę poglądu, zaprezentowanego przez Wojewodę, iż "obowiązek weryfikowania innych aktów stanu cywilnego" przez organ dokonujący transkrypcji nie jest wykluczony przepisami Prawa o aktach s.c. W wyroku z dnia 18 lipca 2001 r. NSA stwierdził: "Dostosowanie treści aktu stanu cywilnego stwierdzającego zdarzenie niezgodne z prawdą do stanu rzeczywistego może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowym. Nie może ono nastąpić w postępowaniu administracyjnym lub też sądowoadminostarcyjnym." Należy dodać, iż w niniejszym postępowaniu nie miało miejsca żadne "dostosowanie treści aktu stanu cywilnego stwierdzającego zdarzenie niezgodne z prawdą do stanu rzeczywistego".

W tym miejscu Sąd dochodzi do najistotniejszego motywu podjęcia rozstrzygnięcia oddalającego skargę, sformułowanego w oparciu o normę zawartą w art. 73 Prawa o aktach s.c.

Na wstępie Sąd podkreśla, iż znane są składowi orzekającemu poglądy prawne wyrażane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne i doktrynę na tle art. 73 Prawa o aktach s. c., w tym dotyczące charakteru prawnego transkrypcji aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą (patrz zwłaszcza P. Wypych, Charakter prawny transkrypcji aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, KPP 2003/1/189). W orzecznictwie i piśmiennictwie, co do zasady przyjmuje się, że działając na podstawie art. 73 Prawa o aktach s.c., kierownik USC "(...) ocenia jedynie, czy przedmiotem transkrypcji jest odpis aktu stanu cywilnego. Nie bada on w zasadzie merytorycznej strony aktu." Cytat ten pochodzi z publikacji A. Czajkowskiej, E. Pachniewskiej, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, Orzecznictwo, Wzory dokumentów i pism (LexisNexis Warszawa 2004 r., s.195). Ilustrując powyższą konstatację przykładem, wskazuje się w cytowanym Komentarzu, iż kierownik USC nie ustala "(...) czy akt dotyczy małżeństwa bigamicznego lub małżeństwa, które nie zostało zawarte, chyba, że uzyska w tej sprawie uprawdopodobnioną informację. W takiej sytuacji odmówi transkrypcji aktu zagranicznego (...)" ( j. w.)

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd prawny. Pozostaje zatem ocenić, czy ustalenia stanu faktycznego sprawy stanowią wystarczającą podstawę, by organy uznały za uprawdopodobnioną informację o bigamicznym małżeństwie J. S. P. z J. P..

Oceniając zebrany materiał dowodowy w toku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, Sąd nie ma wątpliwości, iż organ miał podstawy, by uznać powyższą informację za uprawdopodobnioną. Organy zebrały dowody na to, że przed transkrypcją zagranicznego aktu małżeństwa J. S. P. z J. P., J. S. P. pozostawał w związku małżeńskim z K. T. P. rod. W., zarejestrowanym w polskich księgach stanu cywilnego; nie dysponował natomiast dowodami, iż to wcześniejsze małżeństwo zostało rozwiązane. Stąd przekonanie Sądu, iż organy właściwie oceniły materiał dowodowy i prawidłowo zastosowały normę zawartą w art.73 Prawa o aktach stanu cywilnego.

Końcowo zauważyć należy, iż Sąd bada legalność zaskarżonych decyzji w świetle obowiązujących w dniu ich wydania przepisów prawnych, zaś oceniając postępowanie dowodowe uwzględnia zebranie i wykorzystanie dostępnych wówczas dowodów w sprawie. Oznacza to m. in., że przesłane Sądowi zaświadczenie Najwyższego Sądu stanu V. z dnia [...] grudnia 2009 r. na okoliczność skutecznego rozwiązania małżeństwa J. S. P. z K. T. P. nie podlega uwzględnieniu w niniejszym postępowaniu sądowym. Może być natomiast wykorzystane w celu dokonania ponownej transkrypcji aktu małżeństwa G. P. i J. P., sporządzonego w [...] P. H., U. N. P. W. pod numerem [...].

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, działając na podstawie art. 151 ppsa, jak w sentencji wyroku.