Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 923/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania skargę oddala


UZASADNIENIE

SA/Rz 923/03

U Z A S A D N I E N I E

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. /[...]/, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /j. t. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960/ po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2003 r. [...] o zameldowaniu O. Ś.-S. na pobyt stały przy ul. Z. w R., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika, że według ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego W. S. i E. S. są właścicielami – na prawach wspólności ustawowej – nieruchomości położonej w R. przy ul. Z., zaś rozwód ich małżeństwa został orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego [...] – Sądu Rodzinnego z dnia 5 maja 1989 r. sygn. akt [...]. W dniu 16 października 2001 r. żona W. S., O. Ś.-S. złożyła wniosek o zameldowanie na pobyt stały pod adresem ul. Z., składając formularz zgłoszenia pobytu stałego na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – organ I instancji wszczął postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy za pomocą decyzji administracyjnej. Obecnie przesłankami zameldowania osoby na pobyt stały są: zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania /art. 6 ust. 1 ustawy/ i powstanie obowiązku meldunkowego /art. 10 ust. 1 ustawy/. Realizacja obowiązku meldunkowego odbywa się przez dokonanie czynności zameldowania /czynności materialno-technicznej/ we właściwym organie gminy, a wyjątkowo poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Według zeznań O. Ś.-S. i jej męża W. S. od sierpnia 2001 r. zamieszkuje ona w budynku przy ul. Z. w R., fakt ten potwierdzają świadkowie – sąsiedzi powyższej posesji /J. O., A. M., M. M., H. P./. Natomiast E. S. tego faktu nie przyznała, w oględzinach nieruchomości w dniu 17 lutego 2003 r. nie uczestniczyła, zaś w dniu 30 maja 2003 r. W. S. uniemożliwił jej okazanie przedmiotu oględzin.

W ocenie organu II instancji decyzja o zameldowaniu O. Ś.-S. na pobyt stały przy ul. Z. w R. jest słuszna i nie ma podstaw do jej zakwestionowania. Fakt zamieszkiwania O. Ś.-S. pod wskazanym wyżej adresem dowodzą zeznania stron W. S. i O. Ś.-S. oraz zeznania świadków, które są spójne, logiczne i dlatego zasługują na wiarę. E. S. powyższego faktu nie przyznała, ale od 1999 r. nie zamieszkuje na przedmiotowej nieruchomości i dlatego nie może posiadać wiarygodnych informacji w tym zakresie. W trakcie oględzin przedmiotowej nieruchomości, zleconych przez organ II instancji, W. S. uniemożliwiając E. S. wejście do domu, potwierdził tym samym jej twierdzenie, iż od 1999 r. nie ma ona dostępu do tej nieruchomości. Zaprzeczenie E. S. pozostaje w sprzeczności z całokształtem zebranego materiału dowodowego i oznacza, że złożyła ona zeznania na użytek procesu administracyjnego, na poparcie swoich twierdzeń nie przedłożyła żadnych dowodów. Ponowne zaś przeprowadzanie oględzin jest zbędne wobec jednoznaczności innych dowodów. Zarzuty podniesione przez E. S. w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Decyzja organu I instancji nie narusza art. 199 K.c., do zameldowania wystarczające jest potwierdzenie na odpowiednim formularzu zgłoszenia pobytu stałego osoby, która ma być zameldowana przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości. O tym, że zameldowanie ma charakter czysto rejestracyjny i służy ustaleniu tylko stanu faktycznego a nie stanu prawnego przesądził Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. /Dz. U. Nr 78, poz. 716/. Nie został naruszony art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez organy administracji, co wyjaśniają postanowienia odmawiające zawieszenia postępowania. Niewiarygodne jest twierdzenie odwołującej się, że Wojewoda nie odniósł się do postanowienia sądu powszechnego zakazującego W. S. meldowania innych osób /w kwestiach meldunkowych istnieje niedopuszczalność drogi sądowej/. Nadto podkreślono, że odwołująca się nie rozumie prawnej istoty niniejszej sprawy i błędnie utożsamia meldunek z prawem podmiotowym do nieruchomości. Zameldowanie i wymeldowanie są czynnościami materialno-technicznymi, służą rejestracji określonych faktów, a nie ustalaniu cywilnoprawnych uprawnień do lokalu.

Opisaną decyzję organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2003 r. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. S., zarzucając tej decyzji:

- naruszenie art. 85 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie oględzin /odbyło się pod nieobecność skarżącej/,

- zlekceważenie postanowienia Sądu Rejonowego [...] o zakresie meldowania innych osób,

- całkowicie błędne przyjęcie, że zameldowanie jest jedynie czynnością materialno-techniczną służącą rejestracji pobytu, gdy osoba przebywa bez tytułu prawnego w lokalu i toczy się sprawa o eksmisję,

- zawarcia w protokole zeznań skarżącej twierdzeń nie pochodzących od niej a polegających na zmianie słownictwa i uznanie jej zeznań za niewiarygodne,

- dokonanie całkowicie dowolnej oceny zeznań świadków przesłuchiwanych podczas oględzin w dniu 30 maja 2003 r.,

- naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania mimo, że rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. sprawy o podział majątku dorobkowego i o eksmisję O. Ś.-S. z przedmiotowego lokalu.

Na tej podstawie skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W ocenie skarżącej w toku postępowania administracyjnego nie wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, że O. Ś.-S. zamieszkuje w domu mieszkalnym przy ul. Z. z zamiarem stałego pobytu. Dysponuje ona bowiem lokalem mieszkalnym przy ul. B. w R.. Postępowanie prowadzone było nieobiektywnie, od początku faworyzowano w nim O. Ś.-S. /dowodem tego jest posługiwanie się dowodem osobistym z zameldowaniem przy ul. Z., chociaż decyzja stała się ostateczna dopiero w czerwcu br./. Tendencyjnie oceniono zeznania skarżącej, nigdy nie wnosiła o umożliwienie jej korzystania z nieruchomości. Treść uzasadnienia decyzji jest wyjątkowo napastliwa i naruszająca zasady, jakim powinno odpowiadać pismo pochodzące od organu państwowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi E. S., gdyż została ona wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie /przed tą datą/ nie zostało zakończone.

Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, przy czym sąd – z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniające zatem zaskarżoną decyzję w omówionym zakresie Sąd nie stwierdził, aby przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa mogącego stanowić podstawę do uwzględnienia skargi i tym samym skutkującego usunięciem tejże decyzji z obrotu prawnego.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960/ obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub czasowy obciąża osobę, która przebywa w danej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby.

Pojęcie pobytu stałego definiuje art. 6 cyt. wyżej stanowiąc w ust. 1, że jest to zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Czynności meldunkowe – meldowania lub wymeldowania – dokonywane są zgodnie z oświadczeniem woli /zgłoszeniem/ osoby, która wykonuje swój obowiązek meldunkowy /art. 47 ust. 1 powyższej ustawy/. Jeżeli jednak zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy w drodze decyzji administracyjnej /art. 47 ust. 2 tej ustawy/.

W dniu 27 maja 2002 r., a więc już przed wydaniem zaskarżonej decyzji Trybunał Konstytucyjny wyrokiem sygn. akt K 20/01 /Dz. U. Nr 78, poz. 716/ orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z mocą obowiązującą od dnia 19 czerwca 2002 r.

W motywach tegoż wyroku Trybunał Konstytucyjny wywiódł, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Oznacza to, że zameldowanie jest czynnością rejestrującą o charakterze deklaratoryjnym i że dla jego dokonania wymieniona uprzednio w art. 9 ust. 2 powyższej ustawy przesłanka utraciła wszelkie znaczenie. Zameldowanie zatem określonej osoby nie jest uzależnione od uprzedniego wykazania jej uprawnienia do przebywania w lokalu, a który to obowiązek w poprzednim stanie prawnym ciążył na właścicielu /współwłaścicielach/ czy zarządcy lokalu.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej do ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy, znajdującego oparcie w zebranych dowodach, należało dojść do wniosku, że zameldowanie O. Ś.-S. na pobyt stały w budynku mieszkalnym przy ul. Z. w R. /współwłaścicielem nieruchomości jest jej mąż W. S./ było prawidłowe i w konsekwencji nie narusza prawa. Materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza bez wątpienia zamieszkiwanie przez O. Ś.-S. pod adresem wyżej wskazanym z zamiarem stałego pobytu i powstanie po jej stronie obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 cyt. ustawy. Odmienne natomiast twierdzenia skarżącej – co do faktu zamieszkiwania O. Ś.-S. pod w/w adresem, jak i zarzut dowolnej oceny zeznań świadków w tym względzie – nie znajdując jakiegokolwiek potwierdzenia w zebranych dowodach, a także wobec nieprzedłożenia ich przez skarżącą nie zasługiwały na wiarę.

Zarzut skarżącej wskazujący na naruszenie art. 85 § 1 i 2 k.p.a. nie może być skuteczny. Zauważyć bowiem należy, że organ I instancji prawidłowo zawiadomił skarżącą o miejscu i czasie oględzin, lecz nie wzięła ona w nich udziału. Organ odwoławczy dodatkowo zlecił przeprowadzenie w dniu 30 maja 2003 r. oględzin przedmiotowej nieruchomości "w trosce o poszanowanie praw stron uczestniczących w procesie administracyjnym", dysponując już wcześniej dowodami wystarczającymi "do praworządnego rozstrzygnięcia sprawy". Skarżąca była wówczas obecna – uczestniczyła w oględzinach, a jedynie – jak wynika z treści protokołu z oględzin – nie została przez W. S. /byłego męża/ wpuszczona do budynku, gdyż "próbowała wprowadzić się do budynku...". Jednocześnie W. S. podał do tegoż protokołu, że "wpuściłby ją do domu, ale bez bagaży".

Z powyższego zatem wynika, że skarżąca nie ma dostępu do budynku mieszkalnego /będąc współwłaścicielem nieruchomości/, zaś fakt zamieszkiwania w nim O. Ś.-S., w świetle innych dowodów jest niewątpliwy. Z przyczyny więc opisanej wadliwości oględzin, w istocie przez siebie spowodowanej, nie można ocenić zarzutu skarżącej, jako uzasadniającego zakwestionowanie zaskarżonej decyzji.

W orzecznictwie sądowym /np. wyrok NSA z dnia 26.11.2003 r. SA/Rz 1103/01, z dnia 11.04.2001 r. SA/Rz 1813/99/, jak i literaturze prawniczej prezentowany jest konsekwentnie pogląd, iż zameldowanie jest czynnością techniczną dokonywaną w drodze rejestracji /stanu faktycznego, a nie stanu prawnego/; Sąd w składzie obecnym pogląd ów podziela. Stąd też twierdzenie skarżącej, że całkowicie błędnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, iż zameldowanie jest jedynie czynnością materialno-techniczną służącą rejestracji pobytu nie może uzyskać akceptacji Sądu.

Nie podziela Sąd pozostałych zarzutów skargi, stanowiących w istocie ponowienie zarzutów uprzednio zawartych w odwołaniu, akceptując natomiast argumentację przedstawioną w tym względzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nie mogły też uzyskać akceptacji Sądu twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skargi, jakoby postępowanie administracyjne prowadzone było nieobiektywnie i faworyzowano w nim O. Ś.-S. Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie nie daje żadnych podstaw do czynienia organom obu instancji takiego zarzutu /zaniedbania obowiązków proceduralnych/.

Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.