Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 25/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262  par. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi P.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 2 listopada 2015 r. nr 0201-PD3.4211.1.2015 w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

|

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 2 listopada 2015 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 2 lipca 2015 r. nr [...], odmawiające uchylenia postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 20 maja 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary porządkowej na P.J. w kwocie 1.500,00 zł za niestawienie się bez uzasadnionej przyczyny w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. w dniu 5 maja 2014 r. w charakterze świadka.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. nałożył na stronę karę porządkową w kwocie 1.500,00 zł za niestawienie się bez uzasadnionej przyczyny w Urzędzie Kontroli Skarbowej we Wrocławiu w dniu 5 maja 2014 r. w charakterze świadka. Organ podatkowy wskazał, że strona wielokrotnie była wzywana do złożenia zeznań w charakterze świadka, ale nie stawiła się na przesłuchanie. Dlatego też organ podatkowy dwukrotnie nałożył karę porządkową w wysokości 500,00 zł. Ponadto wobec strony skierowano do sądu akty oskarżenia, dotyczące utrudniania kontroli w dwóch innych postępowaniach, prowadzonych przez organ kontroli skarbowej.

Pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. strona złożyła wniosek o uchylenie powyższego postanowienia na podstawie art. 262 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), wskazując że w wyznaczonym terminie nie mogła się stawić, z uwagi na chorobę młodszego 4 – letniego syna (grypa żołądkowa) i brak możliwości zorganizowania natychmiastowej opieki nad dzieckiem. Strona wniosła o uznanie niestawiennictwa w dniu 5 maja 2014 r. za usprawiedliwione i uchylenie nałożonej kary porządkowej.

Po dwukrotnym uchyleniu przez organ odwoławczy postanowień organu pierwszej instancji, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we Wrocławiu postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. nr [...] odmówił uchylenia postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 20 maja 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary porządkowej na stronę w kwocie 1.500,00 zł za niestawienie się bez uzasadnionej przyczyny w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. w dniu 5 maja 2014 r. w charakterze świadka. Organ podatkowy wskazał, że istotnie w dniu 5 maja 2014 r. dzieci strony były nieobecne w przedszkolu, co jednak nie oznacza, że były chore. Żona strony wyjaśniła bowiem, że nie zawsze korzystają z pomocy lekarza w przypadku choroby dzieci. Nie przedłożyła również dowodu, potwierdzającego świadczenie pracy w dniu 5 maja 2014 r. na rzecz spółki J.K. Nieruchomości. Do opieki nad dziećmi pozostawały więc, oprócz strony, w dniu 5 maja 2014 r. jeszcze dwie osoby (matka i babka dzieci). Ukarany nie udowodnił istnienia przesłanek, mogących usprawiedliwić niedopełnienie obowiązku stawiennictwa.

W zażaleniu strona zarzuciła naruszenie:

- art. 159 Ordynacji podatkowej, ponieważ w wezwaniu skierowanym do świadka K.J. wskazano element, nie przewidziany przepisami prawa,

- art. 120 w związku z art. 121 w związku z art. 196 Ordynacji podatkowej przez budowanie stanu faktycznego sprawy w oparciu o fakt odmowy złożenia zeznania przez małżonka strony i poczynienie w związku z tym błędnych ustaleń faktycznych,

- art. 187 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej przez błędne ustalenie, że P. J. mógł stawić się w siedzibie organu na przesłuchanie w dniu 5 maja 2014 r.

Strona wskazała, że w art. 159 Ordynacji podatkowej nie przewidziano, aby organ podatkowy mógł wzywać osobę, nie będącą stroną postępowania, do przedłożenia określonych dokumentów, udowadniających okoliczności nie dotyczące strony, tylko innego podmiotu gospodarczego, tj. spółki J.K. Nieruchomości. Ponadto nie każda czynność związana z prowadzeniem przedsiębiorstwa możliwa jest do udowodnienia w formie dokumentu. Poza tym żona strony potwierdziła, że jedno z dzieci było chore i nie poszło do przedszkola. Natomiast stwierdzenie żony, że w przypadku choroby dzieci zostają pod opieką strony lub babki, nie oznacza że 5 maja 2014 r. osoba trzecia mogła pozostać z dziećmi.

Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazał że wniosek o uchylenie kary porządkowej powoduje, że organ ocenia zasadność twierdzenia o zaistnieniu okoliczności usprawiedliwiających niestawiennictwo i niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku. Strona nie usprawiedliwiła swojej nieobecności 5 maja 2014 r., pomimo że w wezwaniu podane zostały numery telefonów. Wezwanie zawierało też pouczenie o możliwości ukarania karą porządkową. Strona dysponowała więc wiedzą o konieczności powiadomienia o niemożności stawienia się na przesłuchanie oraz o konsekwencjach nie wywiązania się z obowiązku. Wyjaśnienie przyczyn nieobecności w wyznaczonym miejscu i terminie strona przedstawiła dopiero we wniosku z dnia 3 czerwca 2014 r. Jednakże strona nie przedstawiła potwierdzenia udzielenia dziecku porady lekarskiej w dniu 5 maja 2014 r. Natomiast z oświadczenia K. J. złożonego do protokołu przesłuchania w dniu 24 października 2014 r. wynika, że opieki nad dziećmi mogła podjąć się strona, matka lub babka dzieci. Strona nie przedstawiła dowodów i nie uwiarygodniła powodów świadczących o tym, że 5 maja 2014 r. była jedyną osobą mogącą zaopiekować się dziećmi. Również K. J. nie przedstawiła żadnych dowodów i nie uwiarygodniła, że 5 maja 2014 r. nie mogła sprawować opieki nad dziećmi. Firma J.K. Nieruchomości, należąca do żony strony zawiesiła swoją działalność z dniem 10 sierpnia 2012 r., a więc w 5 maja 2014 r. nie prowadziła działalności gospodarczej od blisko 2 lat. Organ podatkowy wyjaśnił również, że art. 159 § 1 Ordynacji podatkowej nie zawiera zamkniętego katalogu elementów wezwania, dlatego też treść wezwania do K. J. nie stanowi naruszenia art. 159 Ordynacji podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 121, art. 122, art. 187 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej przez błędne ustalenie, że skarżący mógł się stawić w siedzibie organu na przesłuchanie w dniu 5 maja 2014 r. Skarżący wyjaśnił, że ma dwoje dwoje malutkich rzeczy, a w dniu 5 maja 2014 r. jedno z nich zachorowało na grypę żołądkową. Przebieg grypy żołądkowej jest bardzo dotkliwy dla dorosłego człowieka, a tym bardziej dla malutkiego dziecka. Dlatego skarżący nie mógł usprawiedliwić nieobecności w tym samym dniu. Jednakże później usprawiedliwił swoje niestawiennictwo na przesłuchanie w charakterze świadka. Okolicznością obciążającą skarżącego nie może być nie udokumentowanie przez K. J., że w dniu 5 maja 2014 r. mogła zajmować się sprawami spółki. Nie można przyjąć, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi. Organ dokonał błędnej oceny zeznań świadka K. J. i to mimo informacji dyrekcji przedszkola "B.". Zeznania te nie wskazują, że 5 maja 2014 r. osoba trzecia mogła zająć się dziećmi. Nie sposób więc z całą pewnością uznać, że skarżący mógł stawić się na przesłuchanie przed organem podatkowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu jest następująca kwestia: czy wskazywane przez stronę okoliczności pozwalają uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo strony przed organem podatkowym w dniu 5 maja 2014 r. w charakterze świadka. Potwierdzenie tych okoliczności oznaczałoby wystąpienie przewidzianej w art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej przesłanki, obligującej organ podatkowy do uchylenia postanowienia nakładającego karę.

Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej świadek, który mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawił się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że był do tego zobowiązany, może zostać ukarany karą porządkową do 2.500 zł. Natomiast zgodnie z art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który nałożył karę porządkową, może na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo i uchylić postanowienie nakładające karę.

W świetle przytoczonej regulacji uchylenie postanowienia o ukaraniu karą porządkową jest możliwe tylko wówczas, gdy wnioskodawca wskaże przyczyny usprawiedliwiające niestawiennictwo w charakterze świadka. Przyczyny takie muszą być obiektywne i winny wskazywać na faktyczną niemożność spełnienia żądania organu podatkowego.

Należy podkreślić, że to strona ma obowiązek usprawiedliwić niestawiennictwo przed organem podatkowym i co najmniej uprawdopodobnić przyczyny tego niestawiennictwa. Natomiast organ podatkowy, wbrew sugestiom skarżącego, nie ma obowiązku ustalania przyczyn niestawiennictwa skarżącego i poszukiwania dowodów potwierdzających okoliczności wskazane przez osobę wezwaną ani też obowiązku wykazania, że strona była w stanie stawić się w organie podatkowym w danym dniu. W świetle treści art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej ciężar usprawiedliwienia niestawiennictwa przed organem podatkowym spoczywa na ukaranym. Ciężaru tego nie można przerzucać na organ podatkowy, którego aktywność procesowa w odniesieniu do wniosku złożonego przez ukaranego ogranicza się do oceny wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności, skutkujących niestawiennictwem oraz ustaleniem w ramach uznania administracyjnego, czy wystarczająco usprawiedliwiają one niestawiennictwo przed organem podatkowym (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 923/13).

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący jako przyczynę niestawiennictwa przed organem podatkowym w dniu 5 maja 2014 r. wskazał chorobę 4 – letniego syna na tzw. grypę żołądkową i brak możliwości zorganizowania natychmiastowej opieki nad dzieckiem. W trakcie postępowania wskazał również, że żona załatwiała w tym dniu sprawy spółki, w której była zatrudniona i nie mogła zaopiekować się chorym dzieckiem.

W ocenie Sądu, organy podatkowe zasadnie uznały, że skarżący nie usprawiedliwił w przekonujący sposób swojego niestawiennictwa przed organem podatkowym. Twierdzenia skarżącego pozostają ogólnikowe i gołosłowne, ponieważ powoływane przez niego okoliczności nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Strona nawet nie uprawdopodobniła przyczyn niestawiennictwa w wyznaczonym przez organ podatkowy terminie. Skarżący nie przedstawił bowiem potwierdzenia skorzystania z porady lekarskiej z uwagi na chorobę dziecka. O chorobie dziecka nie świadczy jedynie nieobecność dzieci w przedszkolu w dniu 5 maja 2014 r. Skarżący nie uprawdopodobnił również, że opieki nad dzieckiem nie mogła sprawować w tym dniu matka lub babka dzieci. Spółka J. K. Nieruchomości, zawiesiła swoją działalność z dniem 10 sierpnia 2012 r., a więc w 5 maja 2014 r. nie prowadziła działalności gospodarczej od blisko 2 lat. Skarżący ani jego żona nie byli w stanie nawet wskazać, jakiego rodzaju sprawy, dotyczące nie prowadzącej działalności gospodarczej spółki, załatwiała ewentualnie żona skarżącego w dniu 5 maja 2014 r. Okoliczności podawanych przez skarżącego nie potwierdziła także żona skarżącego, składając zeznania w dniu 24 października 2014 r. Wyjaśniła, że nie pamięta zdarzeń z dnia 5 maja 2014 r. i jeżeli mąż twierdzi, że przebywał w tym dniu z dziećmi, to przypuszcza, że jest to prawda. Świadek przywołała więc jedynie twierdzenia skarżącego w tym zakresie.

Wobec powyższego nieuzasadnione są zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej przez błędne ustalenie przez organy podatkowe, że skarżący mógł się stawić w siedzibie organu na przesłuchanie w dniu 5 maja 2014 r. Skarżący nie usprawiedliwił bowiem w przekonujący sposób swojego niestawiennictwa przed organem podatkowym w dniu 5 maja 2014 r. stosownie do art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej, a jak już powyżej wyjaśniono, organ podatkowy nie ma obowiązku ustalania przyczyn niestawiennictwa skarżącego i poszukiwania dowodów potwierdzających okoliczności wskazane przez osobę wezwaną.

Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.