Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1498/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.7,77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.2 ust.1, art. 3, 39 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec ( spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1003/09 w sprawie ze skargi G.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010r. sygn. akt III SA/Kr 1003/09 oddalił skargę G.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego (pkt I) oraz przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adwokata P.B. - Kancelaria Adwokacka ul. R. [...],[...] - kwotę 240,- (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o kwotę podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu (pkt II).

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K.z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], którą to decyzją wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 K.p.a. oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art.17 ust. 1 pkt. 5, art. 39, art. 102, art. 104, art.106 oraz art. 109 cyt. ustawy o pomocy społecznej, a także § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) odmówiono G.P. przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za hotel.

W uzasadnieniu decyzji podano, że G.P. od listopada 2002 r. jest objęty pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. i korzysta z pomocy w formie zasiłku stałego, zasiłku okresowego i zasiłków celowych. Prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochodem jest comiesięczna darowizna otrzymywana od komornika sądowego w kwocie 150,00 zł, zasiłek stały w kwocie 327,00 zł oraz zasiłek okresowy w kwocie 133,71 zł. Z zasiłku stałego i zasiłku okresowego potrącane są alimenty w wysokości 3/5 świadczeń. Po odliczeniu alimentów jego dochód wynosi 334,28 zł i nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego dla jednoosobowego gospodarstwa domowego 477,00 zł i jest on uprawniony do otrzymania pomocy finansowej. G.P. wynajmuje jednoosobowy pokój w hotelu pracowniczym w Przedsiębiorstwie Usług Hotelarskich i Turystycznych "K.", za który miesięczna opłata wynosi 558,00 zł. Wprawdzie wielokrotnie kierowano do G.P. propozycje aby zamieszkał w hotelu o niższym standardzie, celem obniżenia kosztów wynajmu, to jednak nie zostały one przez niego przyjęte. Z dokumentacji wynika, że od czasu zamieszkiwania przez niego w hotelu, tj. od lutego 2004 r., otrzymał pomoc na dofinansowanie do opłat za hotel. W 2004 r. pomoc ta wynosiła łącznie 750,00 zł; w 2005 r. - 700,00 zł; w 2006 r. - 680,00 zł; w 2007 r. - 830,00 zł.; w 2008 r. - 2 270,00 zł.

Organ odwoławczy wskazał, że G.P. posiada 3 lokale mieszkalne w kamienicy w L. Dwa wynajmuje, a trzecie nie nadaje się do zamieszkania z uwagi na zły stan techniczny. Nie podejmuje on jednak żadnych działań, które mogłyby przyczynić się do poprawy jego sytuacji materialnej. Podkreślił, że organ pomocy społecznej poinformował wyżej wymienionego, że pomoc finansowa na opłatę hotelu będzie mu udzielana tylko do dnia 31 maja 2009 r. i do tego czasu miał on podjąć działania zmierzające do zmiany miejsca zamieszkania (np. zamieszkać w pokoju trzyosobowym w hotelu za 14,50 za dobę, aby zmniejszyć koszty jego zakwaterowania). Zwrócił także uwagę, iż co miesiąc otrzymuje on wsparcie finansowe w wysokości 610,71 zł (zasiłek stały - 327,00 zł, zasiłek okresowy - 133,71 zł, darowizna od komornika - 150,00 zł). Organ odwoławczy podkreślił, że w jego sprawie wydano jeszcze trzy inne decyzje, którymi przyznano mu zasiłki celowe na łączną kwotę 160 zł.

W konsekwencji organ drugiej instancji stwierdził, że organ pomocy społecznej udziela G.P. znacznej pomocy finansowej i można nawet stwierdzić, iż pozostaje on na utrzymaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Powołując się na treść art. 3 ust. 1 cyt. ustawy o pomocy społecznej wskazał jednak, że pomocy społecznej nie można traktować jako źródła dochodu, czy też formy utrzymania.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi G.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 39 ust 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4 cyt. ustawy o pomocy społecznej, a także naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi podał, że ma umiarkowany stopień niepełnosprawności. Odnosząc się z kolei do kwestii posiadanych nieruchomości podniósł, że czynsz z wynajmu lokali mieszkalnych zajmuje komornik. Natomiast propozycja, aby przeniósł się do pokoju dwuosobowego lub wieloosobowego jest dla niego urągająca i poniżająca. Stwierdził, że ma prawo korzystać z pomocy państwa zwłaszcza, iż przepracował 23 lata.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie jest zasadna.

W uzasadnieniu wyroku podał, że istotą zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 cyt. ustawy o pomocy społecznej jest zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji skoro organy ustaliły, że skarżący jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych w L., to może on w nich zamieszkać. A zatem stwierdzenie przez organy, że nie zaistniała przesłanka niezaspokojonej potrzeby mieszkaniowej skarżącego, jako jednej z podstawowych potrzeb bytowych jest oceną trafną. Ewentualne trudności związane z zamieszkaniem przez skarżącego w wynajmowanych przez niego lokalach powinny być rozwiązane na drodze cywilnoprawnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji kwestia złego stanu technicznego wolnego lokalu mieszkalnego nie mogła przesądzić o błędnej ocenie organów co do sytuacji skarżącego, skoro dysponuje on jeszcze dwoma innymi lokalami mieszkalnymi. Ponadto wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego przeprowadzono oględziny wolnego lokalu mieszkalnego, a z pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia 13 lipca 2009 r. wynika, że po remoncie lokal ten mógłby być zamieszkany, to jednak skarżący nie domagał się pomocy finansowej na jego remont lecz na pokrycie opłat za hotel.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący nie podejmował kroków w celu przezwyciężenia trudności życiowych, gdyż nie przystał on również na propozycje pracownika socjalnego co do wynajęcia tańszego pokoju hotelowego. Ponadto wskazał, że z pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej filia Nr 9 w K. z dnia 3 lipca 2009 r. wynika, że skarżący pomimo decyzji odmownej organu pierwszej instancji w dniu 9 czerwca 2009 r. wpłacił kwotę 540 zł z tytułu opłaty za hotel, wyjaśniając, że środki te uzyskał dodatkowo z pracy w komisji wyborczej do Parlamentu Europejskiego. A zatem skoro dysponuje on środkami na opłacenie pokoju hotelowego, to okoliczność te wskazuje na niezasadność jego żądania.

W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji uznał, że organy pomocy społecznej prawidłowo w oparciu o art. 39 cyt. ustawy o pomocy społecznej władne były do podjęcia wobec skarżącego decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego i w sposób wystarczający ją uzasadniły.

W ocenie Sądu pierwszej instancji organy te nie dopuściły się również naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Ustaliły, że zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej, której sfinansowania żądał skarżący, jest w jego sytuacji życiowe zbędne. Z kolei, odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu stwierdził, że zarzut ten nie znalazł potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Skarżący wiedział bowiem o toczącym się postępowaniu i brał w nim czynny udział wnosząc w tej sprawie pisma procesowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 stycznia 2009 r.; sygn. akt III SA/Kr 1055/08, LEX nr 478703).

Ponadto, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że interes skarżącego nie mógł być uwzględniony i być nadrzędny nad interesem społecznym, gdyż organy pomocy społecznej obowiązane są racjonalnie gospodarować posiadanymi środkami uwzględniając przy tym ilość osób o nie się ubiegających oraz okoliczność, że pomoc ma być udzielona w sposób współmierny do posiadanych środków.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; ze zm.) dalej P.p.s.a. skargę oddalił. Rozstrzygnięcie o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zapadło na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze. zm.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego G.P. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając go w zakresie pkt I zarzucił naruszenie:

1) art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2004 r. o pomocy społecznej przez ich niezastosowanie,

2) art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2004 r. o pomocy społecznej przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

3) art. 7 oraz art. 77 K.p.a. poprzez niedostrzeżenie błędnego ich zastosowania przez organy pomocy społecznej.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o przeprowadzenie dowodu wskazanego w treści uzasadnienia, uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd pierwszej instancji oceniając prawidłowość zaskarżonych decyzji nie uwzględnił, całokształtu jego sytuacji życiowej i stanu faktycznego sprawy. Wyjaśnił, że wprawdzie dwa z lokali są zamieszkane, lecz w przypadku wypowiedzenia umów najmu nie ma on możliwości zapewnienia ich najemcom lokali zastępczych, natomiast czynsze z tych lokali zostały zajęte przez komornika w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że trzeci z lokali, w obecnym stanie technicznym nie nadaje się do zamieszkania bez gruntownego remontu, lecz nie dysponuje on odpowiednimi środkami na ten cel. Ponadto okoliczność ta nie została zarówno przez organy pomocy społecznej, jaki i Sąd pierwszej instancji rozważona. Wskazał, że sugerowana mu przez organy pomocy społecznej przeprowadzka z K. do L. stanowiłaby dla niego całkowitą i negatywną zmianę sytuacji życiowej, albowiem z L. nie łączy go nic oprócz własności ww. lokali. Organy powinny zatem ocenić, czy jego przeprowadzka nie pogłębiłaby i tak już trudnej sytuacji życiowej.

W ocenie skarżącego okoliczność, iż jego dochód wynosi 334,28 zł i nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego określonego w przepisach cyt. ustawy o pomocy społecznej tj. kwoty 477 zł., nie może być traktowana inaczej w tej sprawie , a inaczej w sprawie o zasiłek celowy na zakup żywności. Podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt III Sa/Kr 1004/09 uznał, iż skoro cierpi on na cukrzycę, a okoliczność ta nie została wzięta pod uwagę przez organ pomocy społecznej, to zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. o nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić. W sprawie doszło bowiem do przekroczenia granic uznania administracyjnego poprzez naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 3 ust. 1 i 11 cyt. ustawy o pomocy społecznej.

Ponadto skarżący podał, że z dochodu jaki osiąga, pokrywa wszelkie potrzeby bytowe m. in. zakup żywności, lekarstw oraz zakwaterowanie. Natomiast fakt, że cierpi na cukrzycę jest istotny zarówno dla sprawy o zasiłek celowy na żywność, jak i dla niniejszej sprawy. Konieczność zakupu lekarstw nie pozostaje bowiem bez znaczenia dla kwot, które pozostają do jego dyspozycji. W ocenie skarżącego brak środków na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych uprawnia go do otrzymania zasiłku celowego. Z kolei, niewzięcie pod uwagę jego choroby pozwala stwierdzić, że w tej sprawie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, albowiem powinien być rozpoznany całokształt jego sytuacji życiowej, a nie jedynie jej wycinek związany z własnością lokali w L.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji.

Wobec tego, że w skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod wskazany przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04 ONSAiWSA z 2005 r. nr 6 poz. 120). Z kolei, przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r. I OPS 10/09 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przypomnieć należy, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. może być tylko naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem polegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Takiego zaś naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie nie sposób się dopatrzeć.

Zdaniem skarżącego zaskarżony wyrok narusza art. 7 oraz art. 77 K.p.a., gdyż oddalono skargę pomimo naruszenia przez organ zasad ogólnych postępowania administracyjnego i nieuwzględnienia jego szczególnej sytuacji życiowej oraz tego, że cierpi on na cukrzycę, a posiadane przez niego lokale są zajęte lub nie nadają się do zamieszkania.

Przechodząc do oceny tego zarzutu zauważyć należy, iż zadaniem sądu administracyjnego jest między innymi ustalenie, czy materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym został oceniony przez organy administracyjne zgodnie z przepisami tego postępowania. W związku z tym Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy oraz, czy przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego nie została przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa zarzut ten jest niezasadny. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że Sąd pierwszej instancji w stanie faktycznym tej sprawy prawidłowo orzekł, że nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy w świetle dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji trafnie orzekł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został przez organy prawidłowo oceniony i był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Trafnie uznał, iż organy dokonały prawidłowej oceny prawnej stanu faktycznego oraz zasadnie bez naruszenia przepisów prawa materialnego uznały, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie opłaty za hotel.

Przechodząc do oceny zasadności zrzutów naruszenia prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 oraz art. 3 cyt. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stwierdzić należy, iż są one niezasadne.

W świetle art. 2 ust. 1 powołanej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepis ten przewiduje zastosowanie pomocy społecznej przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: występowanie trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Najczęstsze powody powstania tych sytuacji określa art. 7 cyt. ustawy. Ocena sytuacji należy do pracowników organów pomocy społecznej, którzy zajmują się ukierunkowaniem wsparcia. Natomiast druga przesłanka przyznania pomocy, wynikająca z zasady subsydialności odnosi się do niemożliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Pomoc społeczna jest nienależna wówczas, gdy jednostka (rodzina) nie wykorzystuje własnych uprawnień, zasobów i możliwości, bo ich nie ma lub gdy nie potrafi zrobić z nich użytku. Bierność potencjalnego świadczeniobiorcy w wykorzystywaniu własnych możliwości i uprawnień może stanowić przesłankę odmowy przyznania pomocy. Z kolei, art. 3 cyt. ustawy o pomocy społecznej określa kolejne zasady i cele pomocy społecznej.

Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 7 omawianej ustawy, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach instytucji pomocy społecznej. Ocena warunków i możliwości udzielenia określonego rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy, należy do organu administracji, któremu w tym zakresie pozostawiono określony zakres swobody. Trzeba mieć na względzie, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Podkreślić należy, iż uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości jaką uzna za zasadną. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają bowiem charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Na subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej wskazał także Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt SK 15/01 ( OTK ZU nr. 8, poz.252) stwierdził, że brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy, co wynika w szczególności z zasady indywidualizacji leżącej u podstaw koncepcji pomocy społecznej (por. K.Kolasiński, Pojęcie i kryteria rozróżniania form zabezpieczenia społecznego, PiZS 1969, z. 5). Pomoc ta nie może być zatem traktowana jako stałe źródło dochodu służące zaspokajaniu najbardziej nawet uzasadnionych potrzeb bytowych. Z tych względów, zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 oraz art. 3 cyt. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie zasługiwał na uwzględnienie.

Jako nietrafny ocenić należy także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 39 ust.1 i 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Przepis ten stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Niewątpliwie żądanie przyznania pomocy m.in. na zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej mieści się w katalogu potrzeb, na zaspokojenie których może być on przyznany. Nie oznacza, to jednak, że wniosek o jego przyznanie złożony przez osobę, która nie przekracza kryterium dochodowego, zostanie jej przyznany. Przyznanie zasiłku celowego nie ma bowiem charakteru obligatoryjnego. Jest to świadczenie fakultatywne zarówno w zakresie jego przyznania jak i wysokości. Wskazać należy, iż przepis ten nie może być interpretowany z pominięciem innych przepisów powołanej ustawy, w tym art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 4 omawianej ustawy. W świetle ostatnio powołanego przepisu potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zwraca uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 17 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 4332/01, z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/2006, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07 i dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 39 ust.1 i 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej. Prawidłowo uznał, iż organy orzekające w niniejszej sprawie wykazały zasadność odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego na dofinansowanie opłat za hotel. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji w sposób szczegółowy wskazano wysokość i strukturę osiąganych przez niego dochodów, a także aktualne koszty związane z zakwaterowaniem go w jednoosobowym pokoju w hotelu pracowniczym w Przedsiębiorstwie Usług Hotelarskich i Turystycznych "K.". Przy czym, w okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że skarżący jest właścicielem 3 lokali mieszkalnych w L. oraz w miesiącu czerwcu dysponował środkami na uregulowanie należności z tytułu opłaty za hotel. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaaprobował stanowisko organów, że w sprawie nie wystąpił brak zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej skarżącego, który uzasadniałby przyznanie mu zasiłku celowego na dofinansowanie do opłaty za hotel.

W związku z powyższym fakt, iż skarżący jest osobą chorą na cukrzycę nie miał znaczenia w tej sprawie. Subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej, o którym była mowa na wstępie przesądza bowiem, iż w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej, legitymuje się prawem własności do lokalu mieszkalnego, to jest ona w stanie pokonać dotyczące tej kwestii trudności życiowe wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Bez znaczenia w tej sytuacji było zatem również to, iż dwa z ww. lokali są wynajmowane, a jedyny wolny lokal jest w złym stan technicznym.

W konsekwencji należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy ocenił prawidłowość zaskarżonych w tej sprawie decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.