Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 780/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust.1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 672
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zmiany lasu na użytek rolny oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. została wydana przy następujących ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej.

Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2021 r. H. B, (dalej powoływana jako: "skarżąca") wystąpiła do Prezydenta Miasta B. o dokonanie zmiany części lasu na użytek rolny znajdującego się na działce oznaczonej nr geod. [...], obręb [...] – P., położonej przy ulicy D. w B.. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała m.in., iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody. Zdaniem wnioskodawczyni, na skutek zmiany lasu na użytek rolny będzie mogła dorobić do emerytury, uprawiając warzywa, owoce i hodując kury, a następnie sprzedając uzyskane plony. Wyjaśniła ponadto, iż działkę otrzymała w darowiźnie od syna i jest to jedyna działka jaką posiada i że potrzebuje miejsca do pracy oraz odpoczynku psychicznego.

W dniu 7 marca 2022r. skarżąca dołączyła do wniosku decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] stycznia 2022r. nr[...] o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla opisanego wyżej przedsięwzięcia zmiany lasu na użytek rolny.

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] lipca 2022 r., znak [...] odmówił skarżącej udzielenia zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny na ww. nieruchomości, stanowiącej jej własność. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U z 2022 r. poz. 672 ze zm., dalej jako: "ustawa o lasach") i ustalenie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona przesłanka zmiany lasu na użytek rolny w postaci szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu. Na podstawie oględzin z dnia 24 marca 2022 r. ustalono, że przedmiotowy grunt leśny znajduje się w zachodniej części działki nr geod. [...], obręb [...] - P. Działka ta tworzy prostokąt o wymiarach 34 x 37 m i łącznej powierzchni 0,1259 ha. Graniczy z pasem drogowym ulicy D. od południa, od zachodu łączy się z niedużym kompleksem leśnym, od wschodu z gruntami rolnymi i dalej zabudową jednorodzinną, a od północy z terenem zabudowanym domem jednorodzinnym. Objęty wnioskiem fragment lasu na działce zajmuje powierzchnię 0,039 ha, ale nie obejmuje on wszystkich gruntów leśnych na działce, których łączna powierzchnia wynosi 0,0473 ha. Stwierdzono także, że grunt rolny jest obecnie nieużytkowany, porośnięty roślinnością zielną, warstwą młodych krzewów i samosiewów drzew. Natomiast przedmiotowy fragment gruntu leśnego objętego wnioskiem tworzy kilka dojrzałych wiekowo drzew z gatunku sosna zwyczajna, w wieku około 40-50 lat, o obwodach pni od 100 cm do 150 cm. Sosny są w dobrym stanie zdrowotnym, o prawidłowych pokrojach, statykach, bez oznak zmian patologicznych na pniach. W podszycie występują natomiast głównie młode klony zwyczajne, dęby szypułkowe i czeremchy zwyczajne. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ nie dostrzegł przesłanek przemawiających za wydaniem decyzji zezwalającej na zmianę użytkowania lasu na użytek rolny. Jak podkreślił, trudna sytuacja materialna skarżącej, może stanowić uzasadnioną potrzebę zmiany lasu na użytek rolny, ale jest niewystarczającym argumentem potwierdzającym szczególność tej potrzeby zmiany. Ponadto, jak też zauważył organ, niemal 70 % przedmiotowej działki stanowi grunt rolny, a jedynie 30 % tej działki jest lasem. Tymczasem aż do połowy maja 2022r. grunt rolny nie był w żaden sposób użytkowany rolniczo przez skarżącą, pomimo że jej sytuacja materialna, jak zadeklarowała, nie była dobra już na etapie składnia wniosku o zmianę, tj. w grudniu 2021 roku.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, mianowicie: (-) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nieuwzględnienie trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącej, stanowiącej szczególnie uzasadnioną potrzebę właściciela lasu w myśl art. 13 ust. 2 ustawy o lasach; (-) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, poprzez niesumiennie i nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, przejawiające się w nieuwzględnieniu dowodów wykazujących trudną sytuację życiową i materialną skarżącej; (-) art. 8 kpa poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób podważający zaufanie strony do władzy publicznej - bagatelizując dowody świadczące o trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącej, bezpodstawnie zarzucając jej specjalne kreowanie warunków pod uzyskanie decyzji o określonej treści, orzekając wbrew stanowisku organów wydających opinie w sprawie (w tym RDOŚ); oraz (-) art. 8 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie podzieliło argumentacji odwołania i decyzją z [...] sierpnia 2022r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium w pierwszej kolejności przypomniało materialnoprawną podstawę wydanej decyzji - przepis art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, podkreślając, że przepis ten stanowi odstępstwo od zasady wynikającej z ust. 1 art. 13 ww. ustawy, zgodnie z którą podstawowym obowiązkiem, ciążącym na właścicielach lasów, jest obowiązek trwałego utrzymywania lasów oraz zapewnienia ciągłego użytkowania leśnego. Zmiana zaś lasu na użytek rolny może mieć zastosowanie jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych (a nie typowych, codziennych) potrzeb właściciela lasu. Zatem, aby uzyskać zezwolenie, właściciel lasu powinien wykazać, na czym polega owa "szczególnie uzasadniona potrzeba".

Kolegium, powołując się w dalszej kolejności na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wyjaśniło, że niezdefiniowane ustawowo pojęcie "szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu" należy pojmować, jako sytuację wyjątkową. Nie wystarczy zatem ustalenie wystąpienia po stronie właściciela lasu jakiejkolwiek potrzeby przekształcenia terenu leśnego na użytek rolny, ale musi to być potrzeba wykraczająca poza zwykłą. Za szczególne potrzeby mogą być uznane tylko takie wyjątkowe, kwalifikowane przesłanki, które w sytuacji konkretnego właściciela przeważają nad zasadą ochrony i trwałości utrzymania lasu. Przy zastosowaniu wykładni językowej zwrot "szczególnie uzasadniona potrzeba" oznacza "konieczność, mus, niezbędność, przymus sytuacyjny". Przekształcenie lasu w użytek rolny musi być zatem dla właściciela lasu czymś absolutnie niezbędnym w danej sytuacji, a znaczenie jej zaspokojenia dla właściciela lasu przeważać interes publiczny jego ochrony i pozwalać na odstąpienie od celów wyznaczonych w ustawie.

Akceptując w pełni wypracowaną na tle stosowania art. 13 ust. 2 ustawy o lasach praktykę orzeczniczą, SKO podkreśliło, że szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu, mająca uzasadniać przekształcenie lasu w użytek rolny, nie zaistniała w rozpoznawanym przypadku. Podnoszony bowiem we wniosku i w odwołaniu zamiar rolniczego użytkowania gruntów leśnych wnioskowanych do zmiany, z przeznaczeniem na warzywa: tj.: pomidory, ogórki, sałata, rzodkiew, papryka oraz zioła, które będą hodowane w tunelach foliowych, nie ma w sobie niczego szczególnego (jest istotą zmiany, a nie jej uzasadnieniem). Ubiegając się o zgodę na zmianę lasu na użytek rolny wnioskodawczyni powinna zaś wykazać, jaka szczególna potrzeba uzasadnia rolnicze wykorzystanie danej nieruchomości.

Jak podkreśliło SKO, a wcześniej organ I instancji, niemal 70% przedmiotowej działki stanowi grunt rolny, a jedynie 30% tej działki jest lasem. Pomimo tego, grunt rolny na działce, stanowiący, jej większą część, aż do połowy maja 2022 roku nie był w żaden sposób użytkowany rolniczo przez skarżącą, pomimo, że jej sytuacja materialna nie była dobra już na etapie złożenia wniosku o zmianę lasu na użytek rolny w grudniu 2021 r. Kolegium podzieliło zatem stanowisko organu I instancji, iż skoro skarżącej zależało na poprawie sytuacji materialnej, a także na zapewnieniu sobie miejsca do pracy, a zarazem odpoczynku psychicznego, to zastanawiające jest dlaczego już od wczesnej wiosny nie zaczęła przygotowywać gruntu rolnego, obejmującego 70% działki, do zasiewu (co potwierdzają oględziny nieruchomości z dnia 24 marca 2022 r.), natomiast zrobiła to dopiero w drugiej połowie maja na końcowym etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Sytuacja ta, zdaniem SKO, budzi uzasadnione wątpliwości, co do faktycznych zamierzeń skarżącej. Ponadto, w ocenie Kolegium za odmową zmiany lasu na użytek rolny, przemawiają także rT zapisy Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B., uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] czerwca 2019 r., zgodnie z którym, las znajdujący się na przedmiotowej działce, wchodzi w skład podstawowego systemu przyrodniczego miasta. Na załączniku graficznym przedstawiającym kierunki zagospodarowania przestrzennego, obszar ten został wskazany jako 4ZL - tereny lasów. Ponadto w ww. Studium wskazano, iż podstawowy system przyrodniczy miasta tworzą obszary o najwyższych walorach przyrodniczych, mające znaczenie dla funkcjonowania całego miasta lub regionu, pełniące nadrzędne funkcje przyrodnicze (głównie klimatyczną, hydrologiczną i biologiczną) oraz podporządkowane im funkcje poza przyrodnicze (estetyczną, rekreacyjno- wypoczynkową). Na obszarach tworzących podstawowy system przyrodniczy miasta należy dążyć m. in. do utrzymania gruntów leśnych, z wyjątkiem realizacji niezbędnych inwestycji celu publicznego oraz udostępnianiem terenów rekreacyjno-wypoczynkowych.

Konkludując organ II instancji doszedł do wniosku, że skarżąca nie wskazała szczególnie uzasadnionej potrzeby zmiany lasu na użytek rolny. Podkreślił, że teren objęty wnioskiem stanowi las, więc zarówno zasady powszechnej ochrony lasów oraz trwałości utrzymania lasów (art. 8 ustawy o lasach) jak i konieczność ochrony środowiska naturalnego przed nieuzasadnioną degradacją powodują, że należy przyznać prymat interesowi publicznemu nad interesem strony w rozumieniu art. 7 kpa. Jest to tym bardziej konieczne, że strona nie wykazała w toku postępowania, żadnych szczególnych okoliczności uzasadniających zmianę przeznaczenia lasu właśnie na użytek rolny.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła skarżąca zarzucając jej naruszenie:

1) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez (a) brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego z jednoczesnym zaniechaniem oceny ustalonych okoliczności faktycznych w kontekście słusznego interesu Wnioskodawczym na tle interesu społecznego w przypadku uwzględnienia wniosku; (b) niesumiennie i nierzetelne przeprowadzenie postępowania, przejawiające się w pominięciu uznanej za wykazaną przed organem I instancji okoliczności szczególnie trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącej, która stanowiła uzasadnioną podstawę do uwzględnienia wniosku;

2) art. 8 kpa poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób podważający zaufanie strony do władzy publicznej - bagatelizując dowody świadczące o trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącej, bezpodstawnie zarzucając skarżącej specjalne kreowanie warunków pod uzyskanie decyzji o określonej treści, orzekając wbrew stanowisku organów wydających opinie w sprawie (w tym RDOŚ);

3) art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że nie zachodzi przypadek szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu w sytuacji jednoczesnego uznania przez organ I instancji, iż w przypadku wnioskodawczyni zachodzi okoliczność trudnej sytuacji życiowej i materialnej, która może uzasadniać "odlesienie" części nieruchomości, a także nieuprawnione przyjęcie, że poza wykazaną okolicznością obligatoryjnie muszą zaistnieć dodatkowe, inne przesłanki - nieskonkretyzowane jednak przez organ II instancji, jak również organ I instancji.

Powołując się na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu autor skargi podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zostały zebrane dowody (m.in. wyciąg z emerytury wskazujący na niskie dochody i związaną z tym trudną sytuację materialną, wyroki sądowe wskazujące na ciężką sytuację rodzinną, rachunki wskazujące na wysokie koszty utrzymania, zaciągane pożyczki), wykazujące na trudną sytuację osobistą, rodzinną i majątkową skarżącej, mającą charakter szczególnie uzasadnionych potrzeb związanych z jej egzystencją. Okoliczności te, zdaniem pełnomocnika skarżącej, dowodzą trudnej sytuacji życiowej, w jakiej znajduje się skarżąca. Miała ona zatem uzasadnioną potrzebę poprawy egzystencji z uwagi na panującą drożyznę, niskie dochody i bardzo trudną sytuację rodzinną, która wpłynęła na jej zdrowie psychiczne. Z jej perspektywy jest to sytuacja nadzwyczajna i wydanie decyzji we wnioskowanym zakresie wpłynęłoby na nią w sposób istotny, a przede wszystkim z korzyścią dla strony. Nie może zmienić tej oceny rzekomo powzięte przez organy wątpliwości co do faktycznego zamiaru wykorzystania przedmiotowego gruntu przez skarżącą. Tymczasem organy obu instancji bezpodstawnie dokonały nieuprawnionej oceny, iż jest to typowy codzienny przypadek w kontekście spełnienia przesłanki z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Pełnomocnik skarżącej podkreślił dodatkowo, że obszar przeznaczony do zmiany użytku (zajmuje powierzchnię jedynie 390 m2) i nie pełni żadnej znaczącej funkcji w gospodarce leśnej, znajduje się na nim jedynie 5 drzew co pominęły organy. Wnioskowany do zmiany użytku teren faktycznie przylega głównie do działek mieszkalnych z zabudową jednorodzinną co potwierdza mapa ewidencyjna. Organy nie podały zaś żadnej racjonalnej argumentacji dlaczego na tak małym obszarze praktycznie pozbawionym zadrzewień ma być kontynuowana przez skarżącą gospodarka leśna, która wiąże się też z koniecznością zalesienia. W szczególności, że z materiału dowodowego jasno wynika, że skarżąca będąc emerytką znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie posiada środków na takie działanie. Powołane przez skarżącą okoliczności mają, w ocenie jej pełnomocnika, charakter nadzwyczajny i szczególny, co uzasadnia wnioskowaną zmianę lasu na użytek rolny.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wbrew zarzutom skargi nie naruszają prawa materialnego, a ich wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2022 r. o odmowie dokonania wnioskowanej przez skarżącą - zmiany lasu na użytek rolny na działce nr geod.[...] , obręb - P. w B., stanowiącej jej własność.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U z 2022r. poz.672), zgodnie z którym zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Podkreślenia wymaga, że wykładnia powołanego przepisu, jak wskazuje się w orzecznictwie, nie może być oderwana od podstawowych uregulowań tej ustawy, w szczególności od zawartej w art. 1 zasady zachowania, ochrony i powiększenia zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową, a także regulacji, iż przepisy ustawy stosuje się do lasów bez względu na formę ich własności (art. 2 ustawy). Należy zauważyć, że art. 13 ust. 1 ustawy o lasach nakłada na właścicieli lasów obowiązek utrzymania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. W związku z powyższym przyjąć należy, że uszczuplanie powierzchni leśnej jest wyjątkiem od zasady utrzymywania dotychczasowej ich powierzchni leśnej, a nawet jej zwiększania. Jako wyjątek powinien być stosowany tylko po dogłębnej analizie przesłanek wynikających z ustawy (por. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 10 października 2019 r. II SA/Bk 466/19, WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2022r. II SA/Gl 673/22, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wskazać należy, że pojęcie "szczególnie uzasadnionych potrzeb", których zaistnienie – zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach może uzasadniać zmianę lasu na użytek rolny nie zostało zdefiniowane w ustawie i wobec tego, jego rozumienie wypracowane zostało przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Według zaś utrwalonej linii orzecznictwa, dla ustalenia istnienia "szczególnie uzasadnionych potrzeb", nie jest wystarczające wystąpienie po stronie właściciela zwykłych, lecz konieczne jest wystąpienie potrzeb kwalifikowanych, czyli nadzwyczajnych, wyjątkowych, wyraźnie odbiegających od potrzeb typowych. W orzecznictwie wskazywano, że pod sformułowaniem szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu należy rozumieć sytuację wyjątkową, będącą dla właściciela czymś absolutnie niezbędnym w danej sytuacji i jednocześnie uzasadnioną nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny. Tym samym powody wystąpienia z wnioskiem powinny wykraczać poza subiektywny interes strony, nawet jeżeli jest on uzasadniony. Szczególnie uzasadnionej potrzeby nie należy utożsamiać z uzasadnionym interesem strony, sprowadzającym się np. do chęci zagospodarowania działki dla celów rekreacyjnych, czy hodowlanych. Musi to być realna (a nie potencjalna) potrzeba wykraczająca poza potrzebę zwykłą (a więc wyjątkowa, kwalifikowana, uzasadniona szczególnymi okolicznościami), która w sytuacji konkretnego właściciela przeważa nad ww. ciążącymi na nim obowiązkami ochrony i trwałości utrzymania lasu. Prawidłowa wykładnia ww. przepisu nie może być bowiem oderwana od całości uregulowań ustawy p lasach. Jednocześnie zwrot "szczególnie uzasadniona potrzeba" nie może być intepretowany inaczej jak: "konieczność, mus, niezbędność, przymus sytuacyjny" (por. wyrok w sprawie II SA/Bk 463/16). Wyjątkowość sytuacji właściciela lasu, ubiegającego się o zezwolenie na jego zmianę na użytek rolny, postrzegana przez pryzmat ciążących na nim obowiązków oraz celów ustawy, powinna więc mieć wagę przewyższającą wartości chronione ustawą. Uszczuplanie powierzchni leśnej jest bowiem wyjątkiem od zasady jej dotychczasowego utrzymywania (a nawet zwiększania), który powinien być stosowany po dogłębnej analizie przesłanek wynikających z ustawy, przy uwzględnieniu opisanych wyżej priorytetowych celów i chronionych wartości (vide: wyroki w sprawach o sygn. II OSK 1448/10, II SA/Bk 1184/13, II SA/Bk 374/12, CBOSA). Z kolei, jak wywiódł NSA w sprawie II OSK 779/18, słowo "potrzeba" w języku polskim oznacza, że coś jest potrzebne, nieodzowne, że zachodzą okoliczności zniewalające do postąpienia tak a nie inaczej. Słowo "potrzeba" wiąże się z wystąpieniem stanu konieczności, niezbędności. We wszystkich znaczeniach słowo "potrzeba" łączy się z elementem pewnego przymusu sytuacyjnego, który może wynikać dla strony z różnych okoliczności. To z woli ustawodawcy nie wystarcza wykazanie wystąpienia uzasadnionych potrzeb po stronie właściciela lasu. Konieczne jest wykazanie ich szczególnego charakteru.

Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę niniejszej sprawy należy zgodzić się z rozstrzygnięciem organów, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, iż zachodzą szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu, umożliwiające wnioskowaną zmianę lasu na użytek rolny, zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. W szczególności nie wykazała, że ze względu na jego sytuację życiową i materialną taka zmiana jest niezbędna. We wniosku inicjującym postępowanie w sprawie, skarżąca wniosła o dokonanie zmiany części lasu na rolny wskazując na trudną sytuację materialną i życiową, w jakiej się znalazła (niska emerytura, wysokie opłaty miesięczne związane ze wzrostem cen oraz problemy rodzinne). Zdaniem wnioskodawczyni, na skutek zmiany lasu na użytek rolny będzie mogła dorobić do emerytury, uprawiając warzywa, owoce i hodując kury, a następnie sprzedając uzyskane plony, co zapewni jej miejsce do pracy oraz odpoczynku psychicznego.

W ten sposób skarżąca wskazała co prawda na istnienie po jej stronie potrzeby uzasadnionej poprawą warunków bytowych i uzyskania większych dochodów, jak również równowagi psychicznej (po okresie izolacji związanej z pandemią i trudnościami powodowanymi przez byłego małżonka), jednak trafnie oceniły organy, nie wykazała aby znajdowała się w sytuacji obiektywnego przymusu, wymagającego od niej takiego przekształcenia. Skarżąca nie wskazała w szczególności, aby zwiększenie istniejącej na jej działce, powierzchni gruntu rolnego, było niewystarczające dla realizacji ww. potrzeb.

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów obu instancji, znajdujących potwierdzenie w aktach sprawy, skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość oznaczoną nr geod. [...] o pow. 0,1259 ha w dniu [...] listopada 2021r. w drodze darowizny (akt notarialny Repertorium A numer[...] – k. 5 akt administracyjnych). W dniu 3 grudnia 2021r., a więc 10 dni od nabycia ww. nieruchomości, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przekształcenie części obszaru leśnego, znajdującego się na tej działce na użytek rolny z argumentacją przytoczoną powyżej. Tymczasem, jak wynika z ww. umowy darowizny, i co trafnie uwypukliły organy, niemal 70% przedmiotowej działki stanowi grunt rolny ( grunty orne zajmują powierzchnię 0,0786 ha), a jedynie 30% tej działki (tj. 0,0473) jest lasem. Nie ulega zatem żadnych wątpliwości, że deklarowana uprawa warzyw i owoców – celem poprawy warunków materialnych skarżącej, możliwa była i jest (bez zmiany przeznaczenia lasu na użytek rolny) na dość znacznej powierzchni, tj. 0,0786 ha posiadanej przez skarżącą działki. Skarżąca nie wykazała zaś, poza jednoznaczną deklaracji jej pełnomocnika w skardze, że "leśne przeznaczenie części nieruchomości już dziś powoduje brak możliwości poprawy socjalno – bytowej skarżącej", ażeby dotychczas posiadany areał rolny był niewystarczający do planowanych upraw, a w konsekwencji do poprawy sytuacji materialnej. Ponadto, idąc tokiem rozumowania pełnomocnika strony skarżącej można dojść do wniosku, że skoro 70 % powierzchni działki, użytkowanej jako rolna, jest "niewystarczające do poprawy socjalno – bytowej skarżącej", to mało prawdopodobne wydaje się, że przekształcenie pozostałych ok. 30 % gruntów leśnych na tej działce, zdecyduje o poprawie tej sytuacji.

W ocenie sądu wyrażona przez skarżącą potrzeba rolniczego użytkowania części lasu, tj. 390 m2 znajdującego się na jej działce o łącznej pow. 1259 m2, uzasadniona względami subiektywnymi (ogólnie wskazanymi jako poprawa sytuacji ekonomicznej), nie mogła zostać uznana za sytuację przymusową, bezwzględnie przemawiającą za udzieleniem zezwolenia na przekształcenie istniejącego lasu w użytek rolny. Jeszcze raz podkreślić należy, że zamiar skarżącej dotyczący zagospodarowania całej działki na cele uprawy warzyw i owoców oraz hodowli kur, jakkolwiek niewątpliwie świadczy o interesie skarżącej w zmianie przeznaczenia gruntu, i trudno też uznać go za niezrozumiały, to jednak nie oznacza istnienia szczególnie uzasadnionej potrzeby, aby takiej zmiany dokonać. Innymi słowy. Z subiektywnego punktu widzenia skarżącej o ile potrzeba uzyskania dodatkowego dochodu (ze sprzedaży warzyw, owoców, czy też jajek), może wskazywać na uzasadnioną potrzebę zmiany lasu na użytek rolny, o tyle obiektywne kryteria oceny tej przesłanki taką kwalifikację wykluczają. Z perspektywy składu orzekającego trudno też znaleźć logiczne wytłumaczenia, w jaki sposób deklarowana przez skarżącą "potrzeba odpoczynku psychicznego", uzasadnia wnioskowane przekształcenie istniejącego na jej działce lasu w użytek rolny. Powszechnie wiadomym jest bowiem, że to właśnie atmosfera lasu sprzyja poprawie nastroju i redukcji stresu. Stąd też prawdopodobne wydaje się, że uwzględnienie wniosku skarżącej i "odlesienie" części jej działki, mogłoby nie spełnić deklarowanej potrzeby odpoczynku psychicznego.

W przedmiotowym postępowaniu nie wykazano zatem istnienia szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu, co jest niezbędnym warunkiem uzyskania zgody na jego przekwalifikowanie.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi należało uznać je za niezasadne. Podkreślić należy, iż powoływanie się przez skarżącą na wnioski płynące z treści decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w B. w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny, nie mogło mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Fakt, iż organ ochrony środowiska nie uznał potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko nie oznacza, że istniały przesłanki do odlesienia spornej części działki gruntu. Sam organ w uzasadnieniu decyzji (k. 30 akt administracyjnych) wskazał, że "stwierdzenie, że dla planowanego przedsięwzięcia nie jest potrzebne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, nie wpływa na rozstrzygniecie kluczowej kwestii dla sprawy, tj. dowiedzenia przez organ wydający decyzję o zmianie lasu na użytek rolny, że planowane działania są podyktowane szczególnie uzasadnionymi potrzebami właściciela lasu". Dlatego nie można zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącej, że organy w sprawie nie wzięły pod uwagę treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Powyższa decyzja niewątpliwie nie stanowiła przeszkody dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o zmianę lasu na użytek rolny, jednakże nie przesądzała o jego zasadności. Skoro skarżąca nie wykazała, że zamiana lasu na użytek rolny jest podyktowana szczególnymi jej potrzebami, to zaskarżonej decyzji nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa.

Kontrolując prawidłowość zaskarżonej decyzji, wydanej w oparciu o uznanie administracyjne, sąd badał też - oprócz tego czy organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy rozstrzygnięcia wynikają z dokonanych ustaleń – czy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W ocenie sądu, orzekające w sprawie organy wymogom wyżej wskazanym sprostały. Zarówno dokonana przez nie analiza okoliczności faktycznych, jak i przeprowadzone postępowanie dowodowe nie budzą wątpliwości co do ich prawidłowości. W tych okolicznościach zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, należało uznać za niezasadne.

Odnośnie zaś rozważenia interesu publicznego i prywatnego wskazać należy, że zgodnie z art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając to uwadze stwierdzić należy, że skoro uszczuplanie powierzchni leśnej jest wyjątkiem od zasady utrzymywania dotychczasowej powierzchni leśnej, a nawet jej zwiększania, to by przeciwstawić tej generalnej zasadzie mającej na celu ochronę interesu publicznego interes indywidualny - musi być on wyjątkowy, szczególny, obiektywnie uzasadniający to przełamanie. Potrzeby obiektywnie postrzegane jako zwykłe, choć zrozumiałe, nie są tymi, które uzasadniają wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Taka ocena wynika z uzasadnień wydanych decyzji, zatem również zarzut naruszenia art. 7 kpa nie może być oceniony jako uzasadniony. Ocena ta, istotnie różniąca się od tej prezentowanej przez skarżącą, w realiach rozpatrywanej sprawy była uprawniona i nie nosi cech dowolności.

Mając na uwadze powyższe skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), o czym orzeczono jak w sentencji wyroku