Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 428/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: 7., art. 77 § 1 , art. 80, art. 151 § 1 pkt 1 ,. 145 § 1 pkt 4, art. 28
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: 145 § 1 pkt 1 lit. c, z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 17 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2022 roku sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2020 r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej też jako PINB) decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] 273 .2020 działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020r. poz. 256, dalej k.p.a.), odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], gdyż stwierdził brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a.

PINB wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] nałożył na Państwa B. i T. małżonków K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (w zakresie zgodnym z obowiązującymi przepisami), związanych z budową budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego w miejscowości S. ul. [...], działka nr [...] realizowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Starosty [...] nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 2010 r. i decyzji Starosty [...] nr [...] znak [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. zmieniającej ww. decyzję.

W dniu [...] sierpnia 2020 r. A. J. (dalej tez jako strona lub skarżący) wystąpił do PINB z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, 6, art. 147, art. 148 k.p.a. zakończonego decyzją znak: [...] z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczo-garażowego przy ul. [...] (dz.nr [...]) w S. . " A. J. wskazał, że nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym wydania przedmiotowego orzeczenia. Zwrócił uwagę, że sprawa nie dotyczy budynku kat. III (niewielkiego budynku gospodarczego), a budynku kat XVII tj. budynku usługowego - [...]. O istotnych odstępstwach nie może być mowy w sytuacji, gdy wybudowano budynek zupełnie inny niż ten, dla którego ustalono warunki zabudowy i który zaprojektowano. Obszar oddziaływania przedmiotowego budynku - w istocie [...] obejmuje nieruchomość skarżącego, który nie brał udziału w postępowaniu. O okolicznościach stanowiących podstawę skierowanego wniosku o wznowienie postępowania A. J. dowiedział się dnia [...] sierpnia 2020 r. tj. w dniu doręczenia pisma znak. [...] r. w trybie informacji publicznej.

W związku z powyższym PINB postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]

W niniejszej sprawie organ przeprowadził procedurę etapu wszczęcia postępowania na żądanie A. J. (art. 147, art. 148 §1 k.p.a.) i zakończył ten etap postanowieniem o wszczęciu postępowania wznowieniowego (art. 149 §1 k.p.a.). Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ pierwszej instancji badał wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie przewidzianym wart. 148 k.p.a., oraz czy jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 149 §2 k.p.a. postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej decyzji ostatecznej PINB w K. A. J. wskazał, że nie brał udziału w prowadzonym ww. postępowaniu jako strona. W związku z powyższym, organ ocenił czy istotnie A. J. powinien być stroną w ww. sprawie. Zgodnie z art. 28 k.p.a., "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie administracyjne albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Uzyskać więc status strony postępowania administracyjnego można wyłącznie wówczas, gdy wykaże się przysługiwanie interesu prawnego, który oparty jest o konkretny przepis prawa materialnego i z którego wynikają dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki.

Pełnomocnik Pana A. J. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. wskazał na okoliczności, które mówią o istnieniu jego interesu prawnego, twierdząc, że "O istotnych odstępstwach nie może być mowy w sytuacji, gdy wybudowano budynek zupełnie inny niż ten, dla którego ustalono warunki zabudowy i który zaprojektowano. Obszar oddziaływania przedmiotowego budynku - w istocie [...] obejmuje nieruchomość mojego mocodawcy, który nie brał udziału w postępowaniu". Na potwierdzenie powyższego strona przesłała dokumentację fotograficzną przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego tj. m.in. zdjęcie drzwi wejściowych nr [...] do budynku na których widnieje napis "[...] K. ul. [...] Czynne Pon. - Pt.: 8.00- 16.00 (...)".

Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że Pan A. J. jest współwłaścicielem nieruchomości o nr [...] położonej w S. przy ul. [...]. Nieruchomość ta nie graniczy z działką o nr [...] położoną w S. przy ul. [...]. Fakt lokalizacji działki skarżącego w niedalekim sąsiedztwie, nie uzasadnia w ocenie PINB okoliczności przyznania statusu strony w postępowaniu w sprawie budowy budynku gospodarczo-garażowego właścicielowi sąsiedniej nieruchomości. Ochrona uzasadnionego interesu sąsiada powinna opierać się na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno- budowlanych oraz norm dotyczących budowy obiektu budowlanego. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli takie zagospodarowanie koliduje z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych.

W konsekwencji, z uwagi na konkretne okoliczności sprawy, nie zasadnym wydaje się uznanie za stronę właściciela sąsiedniej nieruchomości, który nie jest bezpośrednim sąsiadem nieruchomości wskazanej we wniosku. Z uwagi na swoją lokalizację, w znacznej odległość od działki o nr [...], w ocenie PINB, nie może być on stroną postępowania. Organ zaznaczył, że sąsiednie usytuowanie działek nie jest równoznaczne z oddziaływaniem ewentualnych obiektów usytuowanych na jednej działce na nieruchomość sąsiednią. Bowiem, sam fakt bezpośredniego graniczenia z działką inwestycyjną nie przesądza o byciu stroną podmiotu, którego nieruchomość graniczy z tą działką. Ponadto wnioskodawca nie wykazał, aby przez budowę doznawał jakiś ograniczeń lub aby budowany obiekt spowodował naruszenie przez niego warunków korzystania z jego nieruchomości. Co więcej, brak podstaw, aby stwierdzić, że sporna inwestycja w jakikolwiek sposób ogranicza możliwość korzystania przez skarżącego z posiadanej nieruchomości. Pan A. J. nie wykazał, że nastąpiło bezpośrednie i trwałe naruszenie jego interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. podniesiono, że obszar oddziaływania przedmiotowego budynku - w istocie [...] - obejmuje nieruchomość skarżącego. Organ wyjaśnił, iż przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, w tym zabudowy tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta usytuowana jest w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Organ uznał, iż należąca do Pana A. J. nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który stanowił przedmiot wniosku tj. budynku gospodarczo- garażowego.

W konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że nie zachodzi wskazywana przez Pana A. J. przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem nie ma on przymiotu strony. W związku z powyższym postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie powinno zostać zakończone decyzją wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie bowiem w postępowaniu wznowieniowym, iż z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje wydaniem właśnie takiej decyzji.

A. J. reprezentowany przez pełnomocnika odwołał się od ww. decyzji. W odwołaniu podał, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe, gdyż organ wadliwie uznał, że A. J. w przedmiotowej sprawie nie posiada legitymacji procesowej strony. Między innymi organ po wznowieniu postępowania (postanowienie z dnia [...].09.2020 r.) nie umożliwił A. J. wzięcia udziału w przeprowadzeniu jakiegokolwiek dowodu z oględzin. W uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał na jakiekolwiek ustalenia faktyczne. Między innymi nie ustalił jaka jest odległość przedmiotowego budynku od granicy działki nr [...]. Organ raz stwierdza, że sporny budynek znajduje się w niedalekim sąsiedztwie, a innym razem, że w znacznej odległości. Organ nie wskazał na jakiej podstawie stwierdził, że ów sporny obiekt w ogóle nie może oddziaływać na nieruchomość skarżącego. Najistotniejszym jednak błędem organu jest wadliwe rozumienie pojęcia strony w aspekcie naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Podał, że PINB w K. w żaden sposób nie odniósł się także do oceny i wskazań NSA zawartych w przedłożonym organowi w dniu [...].06.2020 r. wyroku sygn. akt II OSK [...] z dnia [...] stycznia 2020 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Motywując rozstrzygnięcie WINB podał, że w przedmiotowej sprawie nie widać związku pomiędzy budynkiem znajdującym się na nieruchomości [...] a nieruchomością skarżącego. Pan J. nie jest inwestorem przedmiotowego budynku ani właścicielem nieruchomości, na której się on znajduje, zatem nie legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu dot. projektu budowlanego zamiennego budynku na dz. o nr [...] co nie pozwala go uznać za stronę postępowania w myśl art. 28 k.p.a. Obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] nie został skierowany do Pana J. , zatem nie zostaje spełniony kolejny warunek, na podstawie którego art. 28 k.p.a. definiuje podmiot jako stronę postępowania. WINB podzielił stanowisko organu I instancji iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja aby Pan A. J. posiadał interes prawny by być uznanym za stronę postępowania, gdyż jak wskazuje orzecznictwo sądowo-administracyjne, z samego sąsiedztwa ww. nieruchomości nie można wywodzić interesu prawnego, który pozwala na uznanie za stronę postępowania. Dopiero powstanie ograniczenia i wskazanie naruszenia przepisu prawa materialnego pozwalać będzie na uznanie podmiotu za stronę postępowania. Z powodu braku wskazania przepisu prawnego, na którym pan A. J. opiera swój interes prawny w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe uznanie Pana A. J. za stronę postępowania.

Drugą przesłanką na jaką wskazał Pan A. J. we wniosku o wznowienie postępowania jest wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.). WINB wskazał, że postępowanie [...] zakończone zostało obowiązkiem sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku na działce [...] w S. . Przedmiotowy budynek powstał na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 2010 r. i decyzji Starosty [...] nr [...] znak [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. zmieniającej ww. decyzję. Budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, lecz w trakcie budowy odstąpiono od ustaleń i warunków określonych ww. decyzjami. Postępowanie [...] było prowadzone właśnie z uwagi na istotne odstępstwa od zatwierdzonego pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego. W sytuacji gdy wybudowany budynek odbiega od zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego rozpoczyna procedurę naprawczą. W toku postępowania naprawczego PINB zobowiązał Państwa B. i T. małżonków K. do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, który zgodnie z art. 51 ust 1 pkt 3 pr. bud. będzie uwzględniał zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Przedstawiony projekt budowlany zamienny zostanie poddany analizie i gdy będzie spełniał wszelkie wymogi zostanie zaakceptowany decyzją o której mowa w art. 51 ust 4. W treści art. 51 ust 1 pkt 3 pr. bud. ustawodawca nie wskazał, aby organ nadzoru budowlanego prowadzący procedurę naprawczą, w której żąda przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, żądał także przedstawienia stanowiska innego organu. Sam wnioskodawca nie wskazał przy tym jakiego organu stanowiska zabrakło. Zatem nie zaszła przesłanka, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.

WINB wskazał, że postępowanie [...] dotyczyło odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego i zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2018 r. o nałożeniu obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Natomiast z pism Pana A. J. można odczytać, iż jego intencją jest ustalenie rzeczywistego przeznaczenia budynku, o którym świadczyć może napis "[...]" widoczny na fotografiach znajdujących się w aktach organu I instancji. Jednakże jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, postępowanie, o którego wznowienie ubiega się strona na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest rozpatrywane w zakresie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia [...] czerwca 2019 r. sygn. akt: II SA/Rz [...]).

Zdaniem organu, skoro w przedmiotowej sprawie nie istnieją przesłanki aby Pan A. J. został uznany za stronę postępowania [...], jego żądanie nie ma oparcia w treści art. 145 § 1 pkt 4 oraz pkt 6 k.p.a. Zgodnie z poglądem zaprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK [...] uznanie, po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący stroną postępowania skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Zatem organ stwierdził, że PINB w K. prawidłowo wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. J. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie decyzji WINB znak sprawy: [...] z dnia [...] maja 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w K. znak: [...] ([...]) z dnia [...] października 2020 r. oraz o zasądzenie od WINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący zarzucił rażące naruszenia prawa:

• art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie i nie poczynienie niezbędnych ustaleń, że na działce nr [...] zrealizowano samowolnie obiekt usługowy (nawet przemysłowy), a zatem odmienny od tego, dla którego przeprowadzono proces inwestycyjny,

• art. 151 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 6 kpa w aspekcie art. 28 kpa przez ich niewłaściwe zastosowanie; organy nadzoru budowlanego obu instancji popełniły błąd subsumcji niewłaściwie uznając, że stan faktyczny przyjęty w sprawie upoważnia do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej (brak legitymacji procesowej strony - skarżącego) w sytuacji, gdy jest akurat odwrotnie. W istocie został wybudowany budynek inny niż ten, którego warunki zabudowy ustalono w decyzji o warunkach zabudowy, oraz inny niż ten na który Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę od Starosty [...]. O żadnych istotnych odstępstwach w przedmiotowej sprawie nie noże być mowy. Inwestor od samego początku miał zamiar wbudować budynek usługowo - produkcyjny ([...]) i taki budynek wybudował w istocie w warunkach samowoli budowlanej (art. 48 pr. bud.),

• art. 153 art. 170 p.p.s.a. polegające na całkowitym zignorowaniu oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku sygn. akt II SA [...] z dnia [...] lutego 2021 r.

Uzasadniając skargę wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana po tym, jak wyrok sygn. akt II SA/Po [...] z dnia [...] lutego 2021 r. stał się prawomocny. WINB wydając zaskarżoną decyzję był związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w w/w wyroku (art. 153 p.p.s.a.) i pomimo tego wydał orzeczenie, które w żadnej mierze nie jest zgodne z przywołanym wyrokiem - z treścią uzasadnienia tego wyroku - organy nie ustaliły w sposób jednoznaczny, czy wybudowany budynek jest budynkiem gospodarczo - garażowym, czy też budynkiem usługowym - warsztatem rzemieślniczym (kat. XVII), a nawet przemysłowym (kat. XVIII).

W powołanym wyroku WSA zwrócił uwagę, że to ustalenie może mieć istotne znaczenie dla oceny legitymacji A. J.. Jeżeli bowiem istnieje prawdopodobieństwo, że na działce [...] mamy do czynienia z innym jakościowo budynkiem, aniżeli ten, dla którego zatwierdzono projekt budowlany, to oznacza, że prawa skarżącego należy odnosić do inwestycji rzeczywiście realizowanej.

Tymczasem Organy po wznowieniu postępowania nie wypowiedziały się o funkcji i charakterystyce budynku na działce [...]. Interes prawny skarżącego powinno się oceniać przez pryzmat zrealizowania na działce [...] zabudowy usługowej i jej oddziaływań związanych z taką funkcją.

Skarżący wyjaśnił, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 6 kpa odnosi się do braku w obrocie prawnym jakiejkolwiek decyzji o warunkach zabudowy dla rzeczywiście wybudowanego budynku usługowego, a nawet przemysłowego o takich, a nie innych parametrach.

Ponadto całkowicie niezrozumiałym jest stwierdzenie WINB, że postępowanie dotyczące innego sposobu użytkowania niż ten, który został zatwierdzony w projekcie budowlanym toczy się już przez organem administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie rozważań Sąd zwraca uwagę, że w sprawie inwestycji na dz. nr [...] w S. dotyczącej realizacji obiektu budowlanego, określanego przez inwestorów "budynkiem gospodarczo- garażowym" zapadł już szereg decyzji a także wyroków tutejszego Sądu. Postępowanie w sprawie tego budynku trwa od 2016 r., a przed organami nadzoru budowlanego od 2018 r. kiedy inwestorzy wystąpili do PINB o przeprowadzenie kontroli budowy ww. obiektu. Stan sprawy został już wielokrotnie zrelacjonowany m.in. w sprawach o sygn. II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...] (pełne uzasadnienia dostępne w bazie orzeczeń CBOSA) wobec czego Sąd przytoczy tylko najważniejsze aspekty z punktu widzenia rozpoznania niniejszej sprawy.

Wnioskami z dnia [...] sierpnia 2020 r. A. J. wystąpił o wznowienie postępowań zakończonych wydanymi w toku postępowania naprawczego decyzjami PINB w K.: (1) z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], (2) z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] i (3) z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], wskazując, że nie brał udziału w postępowaniach zakończonych tymi decyzjami, a sprawy dotyczące obiektu na działce nr [...] nie dotyczą obiektu budowlanego kategorii III (niewielkiego budynku gospodarczego), ale obiektu budowlanego kategorii XVII: budynku usługowego – [...].

PINB wznowił postępowania administracyjne zakończone wymienionymi wyżej decyzjami, a następnie orzekł o odmowie uchylenia tych decyzji. Ostateczne decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy te decyzje zostały zaskarżone przez A. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – skargi zostały zarejestrowane odpowiednio pod sygn. akt II SA/Po [...], II SA/Po [...] i II SA/Po [...].

W sprawie o sygn. II SA/Po [...] Sąd dokonał kontroli decyzji WINB z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję PINB z dnia [...] października 2020 r. o odmowie uchylenia przez ten organ decyzji własnej z dnia [...] lipca 2019 r., [...] z powodu stwierdzenia braku zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. Decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. dotyczyła zaś zatwierdzenia przez PINB projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na wznowienie robót (k. 8-12 akt adm. nr [...]). Sąd w wyroku dnia [...] listopada 2021 r. sygn. II SA/Po [...] orzekł o uchyleniu wymienionych powyżej decyzji WINB i poprzedzającej ją decyzji PINB.

Z kolei w sprawie o sygn. II SA/Po [...] przedmiotem kontroli Sądu była decyzja WINB z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję PINB z dnia [...] października 2020 r., nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] wydanej w przedmiocie udzielenia B. i T. K. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...], z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Sąd w wyroku z dnia [...] lutego 2022 r. sygn. II SA/Po [...] uchylił ww. decyzje organów obu instancji.

Sąd z urzędu dostrzegł również, że poza tożsamością wniosków A. J. (powołanej podstawy wznowienia), argumentacja decyzji PINB jak i WINB w wyżej wymienionych decyzjach była w zasadzie taka sama jak w obecnie rozpoznawanej sprawie. Stanowisko skarżącego wyrażane w odwołaniu, jak i skardze również było identyczne we wszystkich trzech sprawach. Spór sprowadzał się ostatecznie do oceny interesu prawnego A. J. w zakresie bycia stroną w postępowaniach, których wznowienia się domagał (co do drugiej podstawy wznowienia Sąd wypowie się w dalszej części uzasadnienia).

Obecnie rozpoznając sprawę Sąd podziela w całości stanowiska i argumentację wyroków o sygn. II SA/Po [...] i II SA/Po [...]. Sąd stwierdza, że organy nadzoru nie postąpiły właściwie relatywizując sytuację prawną A. J. (jako właściciela działki [...]) do budynku o charakterze "gospodarczo-garażowym" (na działce [...]), kwitując krótko, że nie ma on interesu prawnego w sprawie dotyczącej nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczo- garażowego na dz. nr [...] w S. .

WINB w zaskarżonej decyzji wskazał, że postępowanie [...] dotyczyło odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego i zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2018 r. o nałożeniu obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, natomiast z pism skarżącego wynikało zdaniem organu, iż intencją strony było ustalenie rzeczywistego przeznaczenia budynku znajdującego się na działce nr [...]. A. J. konsekwentnie twierdził, iż w sprawie nie mamy do czynienia z budynkiem garażowo- gospodarczym a budynkiem usługowym ([...]), co w kontekście jego interesu prawnego ma istotne znaczenie, a zostało pominięte przez organy. W powołanym przez skarżącego wyroku o sygn. II SA/Po [...] z dnia [...] lutego 2021 r. WSA wskazał, że A. J. wyrażał obawy, że w bliskim sąsiedztwie jego budynku mieszkalnego powstał na działce [...] [...]. Sąd stwierdził, że obawy te są uprawdopodobnione chociażby przez to, że sporny budynek, mający stosunkowo znaczne rozmiary, opatrzony jest niedwuznacznym szyldem "[...]", i nakazał w tym właśnie kontekście jego zarzuty zweryfikować. Przy tym WSA stwierdził, że jeśli potwierdzi się przeznaczenie spornego budynku pod zakład tapicerski, to wówczas legitymację skarżącego do żądania przeprowadzenia postępowania administracyjnego w odniesieniu do tego budynku należałoby ustalać z uwzględnieniem przede wszystkim funkcji i charakterystyki obiektu w postaci rzeczywiście zrealizowanej (usługowej), w tym z uwzględnieniem oddziaływań związanych z docelowym przeznaczeniem (zob. uzasadnienie do wyroku dostępne w bazie orzeczeń CBOSA).

Sąd nie ma wątpliwości, że wypowiedzi zawarte w uzasadnieniu wyroku II SA/Po [...] dotyczą nie odrębnej sprawy, ale statusu A. J. (jako właściciela działki [...]) jako ewentualnie posiadającego interes prawny w postępowaniu dotyczącym zgodności z prawem budynku na działce [...] w takim stanie, w jakim rzeczywiście go wybudowano. Wszystkie działania organów nadzoru budowlanego prowadzone w latach 2018-2020 miały na celu jeden przedmiot- niezgodnie z projektem wybudowany budynek na działce [...]. Tak samo jak działań dotyczących budynku domagali się sami inwestorzy w piśmie z dnia [...] marca 2018 r., tak samo weryfikacji budowy domagał się A. J. w pismach z dnia 14 i [...] czerwca 2019 r. Budynek ten istnieje, spełnia określoną funkcję, ma obiektywne gabaryty, wymiary i układ pomieszczeń i wymagał ingerencji ze strony nadzoru budowlanego.

Reasumując, zdaniem Sądu, organy nie oceniły interesu prawnego skarżącego w kontekście budynku – zakładu tapicerskiego, lecz odnosiły swoje rozważania do "budynku gospodarczo garażowego", ignorując stanowisko A. J. w tym zakresie. Nie jest bowiem trudno wyobrazić sobie, iż oddziaływanie zakładu jest inne niż budynku gospodarczo- garażowego. Wobec tego zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego pochopnie uznały, że A. J. nie jest uprawniony do żądania wznowienia zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2018 r. postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Sąd ma też świadomość, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], nałożono obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego "budynku gospodarczo-garażowego". Powyższe jednak nie może odwrócić uwagi od tego, że budynek ma wiele cech mogących świadczyć o jego produkcyjnym charakterze. Tymczasem to właśnie ten rzeczywiście i obiektywnie istniejący budynek był wyjściowo przedmiotem kontroli nadzoru budowlanego i następnie postępowania naprawczego, które nałożyło na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

Podkreślenia końcowo wymaga, że stronami postępowania legalizującego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 pr. bud. są podmioty, których interes prawny jest ustalany na zasadach ogólnych stosownie do treści art. 28 k.p.a. Oznacza to, że jeśli organy ocenią interes prawny skarżącego mając na uwadze produkcyjne przeznaczenie budynku (gabaryty nieprzystające do budynku gospodarczo-garażowego mającego spełniać funkcję służebną względem budynku mieszkalnego, intencje inwestorów wyrażone w szyldach kategoryzujących budynek jako usługowy oraz w woli inwestorów uzyskania decyzji na zmianę użytkowania tego budynku, profil działalności gospodarczej inwestorów), ich wnioski mogą być odmienne niż zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach. Stroną ww. postępowania nie musi być wyłącznie inwestor czy właściciel nieruchomości, jak stwierdził to w uzasadnieniu WINB.

Zarzut skargi w zakresie, w jakim dotyczył naruszenia art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a., okazał się nieskuteczny. Na wskazany przepis może się bowiem powołać osoba, wobec której ustalone zostanie, że ma prawa strony w sprawie. Pierwszoplanowe znaczenie miały więc wobec A. J. ustalenia dotyczące jego statusu jako strony (art. 28 k.p.a.) w kontekście przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zgłoszony w skardze zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. nie miał charakteru istotnego. Rzeczywiście w pouczeniu błędnie podano, że wpis od skargi w sprawie wynosi [...] zł, podczas gdy powinien wynieść [...] zł. Jednak skarżący ostatecznie wiedział, jakie koszty sądowe musi ponieść i skutecznie złożył skargę.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), w punkcie I wyroku uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2020 r., nr [...], albowiem zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 K.p.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organy nadzoru budowlanego zastosują się do wskazówek i zaleceń zawartych w treści niniejszego uzasadnienia. Ich rolą będzie zajęcie stanowiska co do oceny charakteru konkretnego, istniejącego budynku będącego przedmiotem postępowania – który już na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego można z wysokim prawdopodobieństwem kwalifikować jako budynek usługowy [...]) – w tym także odniesienie się do uwag A. J., oraz następnie ustalenie – w takim właśnie kontekście – czy możliwe jest zidentyfikowanie po stronie skarżącego interesu prawnego (art. 28 K.p.a.), co dalej skutkowałoby uznaniem bądź nie uznaniem wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem wpisu od skargi, kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).