Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 164/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 33 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 29 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 31 października 2017 r., nr 1601-IEE.711.246.2017 w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 680,00 zł (słownie złotych: sześćset osiemdziesiąt 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 października 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) – dalej w skrócie "K.p.a." oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j: Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) - dalej w skrócie "u.p.e.a.", po rozpoznaniu zażalenia E. K. (dalej też jako: skarżący, strona, zobowiązany) na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 19 kwietnia 2017 r. w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 lutego 2017 r. o numerach: od [...] do [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego.

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu (dalej też: "Dyrektor ZUS", "organ egzekucyjny") prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 28 lutego 2017 r. o numerach: od [...] do [...], obejmujących zaległości z tytułu składek na:

- ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia 2011 r. do kwietnia 2014 r.,

- ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2011 r. do kwietnia 2014 r. (z wyłączeniem m-ca lipca 2012 r.) oraz

- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lutego 2012 r. do kwietnia 2014 r.

Podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu Inspektorat w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 12 czerwca 2014 r., Nr 240300/421/989/2014-RED-7561966904-DT o odpowiedzialności solidarnej E. K. za zobowiązania płatnika składek – "T." Sp. z o.o. z/s w R.

Zawiadomieniem z dnia 1 marca 2017 r., o Nr [...], Nr [...], Nr [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w "T.1" Sp. z o.o. w R. Odpis powyższego zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 15 marca 2017 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 8 marca 2017 r.

Następnie, pismem z dnia 22 marca 2017 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zarzutów skarżący wskazał: art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 u.p.e.a. Prowadzonej egzekucji zarzucono naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 u.p.e.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) – dalej też: "u.s.u.s." w zw. z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej też: "O.p." oraz art. 375 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.) – dalej też: "K.c."

W uzasadnieniu pisma pełnomocnik wskazał, że podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu Inspektorat w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 12 czerwca 2014 r., którą orzeczono "o odpowiedzialności E. K., zam. ul. [...], [...] K. - solidarnej za zobowiązania płatnika składek T. Sp. z o.o. z siedzibą w R., ul. [...], NIP: [...], REGON[...] z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne".

Pełnomocnik podkreślił, że zaległe składki wskazane w sentencji ww. decyzji zostały objęte umową z dnia 9 lutego 2016 r., Nr [...] o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek, zawartą przez płatnika "T." Sp. z o.o. z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu, przy czym płatnik wywiązuje się z tej umowy terminowo. Według pełnomocnika prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego, w sytuacji braku zaległości Spółki "T.", której zgodnie z zawartą umową "odroczono termin zapłaty składek rozkładając je na raty", jest niedopuszczalne i narusza zasady solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej.

Zaakcentowano, że podstawą odpowiedzialności strony jest decyzja wydana na podstawie art. 116 O.p., który to przepis przewiduje odpowiedzialność solidarną za "zaległości podatkowe". Pełnomocnik wskazał następnie na zasady solidarnej odpowiedzialności uregulowane przepisami Kodeksu cywilnego. Wywiódł, że skoro zobowiązanie płatnika "T." Sp. z o.o. w R. przestało być zaległe i wymagalne w związku z odroczeniem terminu zapłaty składek, to także zobowiązanie solidarne odpowiedzialnego za zaległe składki zobowiązanego przestało być wymagalne. Z powyższych względów pełnomocnik wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych zajęć wynagrodzenia za pracę oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. do czasu rozpatrzenia zarzutu.

Z związku z wniesionymi zarzutami, postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne i powiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o tym fakcie.

Następnie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 r. Dyrektor ZUS odmówił uwzględnienia zarzutu na postępowanie egzekucyjne, prowadzone względem zobowiązanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora ZUS z dnia 19 kwietnia 2017 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów, wydane na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności organ wyjaśnił, zasady odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości i wskazał, że jedną z grup podmiotów należących do tej kategorii stanowią członkowie zarządu spółek kapitałowych. Przytaczając przepisy mające w sprawie zastosowanie Dyrektor Izby wskazał na możliwość odroczenia terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenia należności na raty, przy uwzględnieniu możliwości płatniczych dłużnika oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

W dalszej kolejności organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika, jakoby "z chwilą rozłożenia na raty zaległości składkowych na mocy umowy z dnia 09 lutego 2016 r. Nr [...] zawartej pomiędzy T. sp. z o.o., a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu, nastąpiło odroczenie terminu płatności zaległości w skutek czego przestały one być zaległe i wymagalne". Podkreślono, że składki ubezpieczeniowe objęte zawartą umową istnieją nadal i są zaległościami składkowymi obciążającymi zarówno Spółkę jak i zobowiązanego do czasu ich wygaśnięcia, tj. do dnia uregulowania przez Spółkę rat określonych w umowie ratalnej lub do dnia uregulowania ich przez stronę, która ponosi za nie odpowiedzialność solidarną.

W kwestii zarzutu opartego na art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 u.p.e.a., tj. dotyczącego prowadzenia egzekucji pomimo odroczenia terminu płatności składek w ramach umów o rozłożeniu na raty należności, organ wskazał, że składając zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej reprezentujący stronę pełnomocnik uruchomił tryb zarzutów, których jedynie uznanie za uzasadnione odnosi skutek w postaci konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

W ocenie organu brak było także podstaw do wypowiedzenia się w przedmiocie instytucji zarzutów określonej w przepisach K.c., w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznawanej sprawy był zarzut nieistnienia obowiązku określony w art. 33 1 pkt 1 u.p.e.a. wniesiony w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego.

W rezultacie, nie dopatrując się wadliwości merytorycznej i formalnej wydanego przez Dyrektora ZUS postanowienia, organ odwoławczy przyjął, że spełnia ono wymogi przewidziane przepisami prawa, tj. art. 124 § 2 K.p.a. albowiem zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.

Skarżący wniósł do WSA w Opolu skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w której podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 8, art. 11 i art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. polegające na naruszeniu zasad przekonywania, wyjaśniania zasadności przesłanek oraz zasady przekonywania na skutek nie ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów opartych o przepis art. 375 § 1 K.c. i wadliwego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonego postanowienia, które nie zawiera wyjaśnienia stanowiska organu w zakresie braku wpływu na zobowiązanie skarżącego zawarcie przez płatnika składek umów o rozłożenie na raty w świetle art. 375 K.c.,

- art. 33 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., art. 29 ust. 1 i ust. 1a, art. 31, art. 32, art. 50 § 4 u.s.u.s. w związku z art. 51 § 1, art. 116 § 1 O.p. w związku z art. 375 § 1 K.c. polegające na bezzasadnej odmowie uwzględnienia zgłoszonego zarzutu i nie umorzeniu postępowania egzekucyjnego, na skutek nieprawidłowego przyjęcia, że rozłożenie na raty zaległości składkowych płatnika nie powoduje, że zaległość płatnika z tytułu składek przestaje istnieć, a zatem że zobowiązanie solidarne odpowiedzialnego skarżącego jako prezesa zarządu płatnika nie istnieje.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Op 11/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalił skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 31 października 2017 r. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 375 § 1 k.c. Sąd zwrócił uwagę, że przepis ten reguluje tryb wnoszenia zarzutów w postępowaniu cywilnym pomiędzy dłużnikiem solidarnym, a wierzycielem i nie ma zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Odnosząc się następnie do wpływu zawarcia umów ratalnych pomiędzy "T." Sp. z o.o., a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu na istnienie zaległości składkowych, za które odpowiada również skarżący, Sąd podkreślił, że organ omówił szczegółowo przepisy regulujące odpowiedzialność osób trzecich za zaległości składkowe Spółki, tj. art. 107, art. 116 oraz art. 108 O.p. traktujący o wszczęciu egzekucji wobec majątku osoby trzeciej, które mają zastosowanie do składek ubezpieczeniowych na mocy art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.), zwana dalej: "u.s.u.s.". Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z odesłania zawartego w art. 91 O.p. do art. 366 § 1 i art. 369 K.c. wynika, że po powstaniu solidarnego zobowiązania, a zatem po wydaniu decyzji w trybie art. 108 § 1 O.p., organ rentowy może dokonać wyboru zobowiązanego, od którego będzie dochodził zaspokojenia wierzytelności, postąpiwszy stosownie do art. 366 § 1 k.c.

Sąd odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku skarżącego jako Prezesa Zarządu Spółki w związku z zawarciem przez spółkę i wierzyciela umowy o spłatę zaległości w ratach stwierdził, że należności z tytułu składek ubezpieczeniowych stają się wymagalne w dacie obowiązku ich wyliczenia i zapłaty. Brak zapłaty powoduje powstanie zaległości składkowych z mocy samego prawa (51 § 1 O.p. w związku z art. 31 u.s.u.s.).

Sąd podkreślił, że rozłożenie na raty niezapłaconych w terminie składek ubezpieczeniowych nie powoduje, że przestają one istnieć z powodu braku wymagalności. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że składki ubezpieczeniowe objęte umową ratalną istnieją nadal i są zaległościami składkowymi obciążającymi zarówno Spółkę jak i skarżącego, aż do dnia wygaśnięcia, tj. do dnia uregulowania przez Spółkę rat określonych w umowie ratalnej lub do dnia uregulowania ich przez członka zarządu, który ponosi za nie odpowiedzialność solidarną.

Odnosząc się do zaświadczenia o niezaleganiu wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu na rzecz "T." Sp. z o.o., które miało potwierdzać fakt nieistnienia składek, za które odpowiada skarżący, Sąd stwierdził, że słusznie zważono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek na podstawie art. 50 ust. 4 u.s.u.s. i art. 123 K.p.a.

Zaświadczenie potwierdza fakt, iż na dzień wydania takiego zaświadczenia podmiot, na rzecz którego wydawane jest zaświadczenie nie posiada żadnych zaległości. Zaświadczenie może jednak otrzymać też płatnik, który co prawda posiada zaległości w opłacaniu składek, lecz zostały one rozłożone na raty i który w terminie wykonuje postanowienia podpisanej umowy w sprawie ulgi. Zaświadczenie takie musi jednak zawierać klauzulę o korzystaniu przez płatnika z tej ulgi. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. "T." Sp. z o.o. otrzymała w dniu 6 listopada 2017 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu Inspektorat w Strzelcach Opolskich zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek. Oznacza to, że płatnik ten nie posiada bieżących zaległości składkowych. Sąd zwrócił uwagę na znajdującą się w tym zaświadczeniu informację, iż Spółka korzysta z ulgi w postaci układu ratalnego na spłatę należności, które nie są w związku z tym wymagalne na dzień wydania zaświadczenia. Okoliczność ta, w ocenie Sądu, nie wskazuje że zaległości te przestały definitywnie istnieć w skutek zawartego układu ratalnego. Sąd podkreślił, że przepisy u.s.u.s. ani przepisy K.p.a. nie zawierają regulacji analogicznej do art. 306e § 5 O.p. wprowadzającej fikcję prawną braku zaległości na potrzeby wydawania zaświadczeń o niezaleganiu. Brak jest również w art. 31 u.s.u.s. odesłania do tego przepisu. Z tego względu Sąd uznał, że dołączone do skargi zaświadczenie o niezaleganiu w składkach ubezpieczeniowych wydane na rzecz "T." Sp. z o.o. nie korzysta z domniemania fikcji prawnej nie istnienia zaległości, które zostały rozłożone na raty. W konsekwencji zaległości składkowe objęte umową ratalną pomiędzy Spółką a ZUS istnieją nadal, i mogą być dochodzone od skarżącego na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych.

Skarżący, działając za pośrednictwem pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w wyniku czego Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok (zob. wyrok NSA z dnia 2.02.2022 r., sygn. akt III FSK 269/21; dostępny, podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Szczegółowe przedstawienie przyczyn uchylenia wyroku I instancji zostanie przytoczone w dalszej części uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji czy postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Należy również wskazać, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej.

Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 967/12).

W uzasadnieniu wyroku NSA z 2.02.2022 r. (sygn. akt III FSK 269/21) Sąd ten podzielił zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. - art. 33 § 1 pkt. 2 i art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., art.29 ust. 1 i 1a, art. 31, art. 32, art. 50 § 4 u.s.u.s. w związku z art.51 §1, art. 116 §1 O.p. w związku z art. 375 § 1 k.c. polegający na niewłaściwym ich zastosowaniu.

Wyjściowe znaczenie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma wskazanie sposobu rozumienia przywołanego w skardze kasacyjnej art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie. Pozwoli to bowiem w dalszej kolejności ocenić pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. We wskazanej regulacji ustawodawca określił podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, którymi mogą być: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Ustawowe sformułowanie podstaw tego zarzutu oznacza, że w razie ich zaistnienia powodują one określone konsekwencje w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Pierwsze dwie ze wskazanych podstaw zarzutu odnoszą się wprost do obowiązku, tj. w znaczeniu odroczenia terminu jego wykonania, czy też braku jego wymagalności z innego powodu. W tym drugim przypadku nie ma zatem znaczenia konkretny powód, lecz przesądzające znaczenie ma skutek w postaci braku wymagalności obowiązku. Ostatnia z podstaw zarzutu odnosi się do czynności rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Należy przy tym podkreślić, że każda z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może mieć zastosowanie w danym przypadku, gdyż te dotyczące wprost wskazanego obowiązku zostały sformułowane poprzez użycie alternatywy rozłącznej, niezależnie od tego, że normodawca używa w tym przypadku określenia nieostrego "innego powodu". Rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej stanowi również samodzielną podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

NSA wskazał, że badając zastosowanie wskazanych podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej do niniejszej sprawy należy uwzględnić konsekwencje umowy zawartej w trybie art. 29 ust. 1 u.s.u.s. Zgodnie z tym unormowaniem, ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie, Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Zarówno odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek jak również rozłożenie tych należności na raty następuje w formie umowy po myśli art. 29 ust. 1a u.s.u.s. Należy przy tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zauważyć, że ustawodawca posługuje się wyrażeniem należności z tytułu składek, odnosząc je zarówno do odroczenia terminu płatności, jak również rozłożenia na raty. W niniejszej sprawie została zawarta umowa dotycząca rozłożenia spłaty zaległości na raty. Stąd też kluczowe staje się, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonanie oceny tej umowy z punktu widzenia istniejących podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej stosownie do art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Dla dokonania oceny tej umowy, tj. skutków jej zawarcia w odniesieniu do przywoływanych podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji należy także uwzględnić art. 31 u.s.u.s., zgodnie z którym do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio wskazane przepisy O.p. Zarówno odesłanie o charakterze odpowiedniego stosowania, jak również wskazanie, które regulacje mają w tym przypadku zastosowanie jest potwierdzeniem charakteru prawnego tej należności. Trzeba podkreślić, że w ramach wymienionych w art. 31 u.s.u.s. przepisów O.p. normodawca nie wskazał art. 67a O.p., który zawiera między innymi podstawę prawną dla odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej. Ustawodawca nie odesłał także m.in. do odpowiedniego stosowania unormowań dotyczących chociażby definicji podatnika. Oznacza to zatem, że należności z tytułu składek mają odrębny charakter prawny i nie można nawet w sposób odpowiedni stosować przepisów Ordynacji podatkowej, poza tym zakresem, który wprost został wskazany w art. 31 u.s.u.s. Brak jest zatem podstaw prawnych do stosowania art. 67a § 1 pkt 2 O.p., a więc nie można kwalifikować skutków zawarcia umowy stosownie do art. 29 ust. 1 u.s.u.s. w zakresie należności jako istniejących zaległości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy ponownie podkreślić, że w regulacji art. 29 ust. 1 u.s.u.s. normodawca posługuje się sformułowaniem dotyczącym rozłożenia należności na raty. Nie należy zatem dokonywać przekwalifikowania tego pojęcia. Trzeba zatem uznać, że zawarcie tej umowy powoduje skutek w postaci braku możliwości ujęcia tych należności w kategoriach zaległości składkowych, przy czym w ramach okresu wywiązywania się płatnika z postanowień tej umowy. Jeżeli bowiem dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w przepisach O.p.

Dodatkowym potwierdzeniem wykładni wskazanych unormowań jest wydane w sprawie zaświadczenia ZUS Oddział w Opolu z 6 listopada 2017 r., w którym wprost wskazano, że płatnik nie posiada zaległości w płatności składek. Zaprezentowany sposób wykładni ma przesądzające znaczenie dla określonego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie wskazanych regulacji u.p.e.a. oraz u.s.o.s.

Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt. 2 i art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., art. 29 ust. 1 i 1a, art. 31, art. 32, art. 50 § 4 u.s.u.s. w związku z art. 51 §1, art. 116 §1 O.p. w związku z art. 375 § 1 k.c.

Jak wyjaśniono już na wstępie Sąd w składzie obecnie rozpoznającym skargę na mocy przepisu art. 190 p.p.s.a. jest związany wytycznymi zaprezentowanymi w powyższym wyroku.

Tym samym Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 33 § 1 pkt. 2 i art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., art. 29 ust. 1 i 1a, art. 31, art. 32, art. 50 § 4 u.s.u.s. w związku z art. 51 §1, art. 116 §1 O.p. w związku z art. 375 § 1 k.c., co skutkuje koniecznością jego uchylenia na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, organ winien mieć na względzie ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone powyżej.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w minimalnej stawce – 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), wpis od skargi (100 zł), opłata kancelaryjna (100 zł).