Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1343/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnota [....] na decyzję nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27 września 2021 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 29 kwietnia 2021 r. znak: [...], działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] i [...] w O., na działkach o nr [...], jako właścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego wykonanie następujących robót budowlanych w celu usunięcia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi:

"Strop pod poddaszem

1/ Odciążenie stropu pod poddaszem poprzez usunięcie warstwy ceglanej z podsypką piaskową oraz zasypki międzybelkowej na ślepym pułapie w celu zmniejszenia jego ugięcia;

2/ Odkrycie wszystkich belek stropowych wraz z częścią podporową na murze;

3/ Wymiana lub wzmocnienie belek skorodowanych na belki o przekroju tożsamym z obecnym po ich ocenie przez osobę pełniącą nadzór nad robotami budowlanymi, mającej stosowne uprawnienia budowlane i aktualny wpis do izby samorządu zawodowego;

4/ Belki stropowe zabezpieczyć przeciwgrzybicznie oraz ogniochronnie;

5/ Ułożyć warstwę izolacji termicznej z wełny mineralnej;

Strop nad parterem i pierwszym piętrem

6/ Odciążyć strop poprzez usunięcie warstwy piasku zmieszanego z wapnem i gruzem;

7/ Odkryć wszystkie belki stropowe wraz z częścią podporową na murze;

8/ Wymienić lub wzmocnić belki skorodowane na belki o przekroju tożsamym z obecnym po ich ocenie przez osobę pełniącą nadzór na robotami mającej stosowne uprawnienia budowlane i aktualny wpis do izby samorządu zawodowego;

9/ Belki stropowe zabezpieczyć przeciwgrzybicznie oraz ogniochronnie."

W decyzji wskazano, że wyżej wymienione roboty należy wykonać do 31 grudnia 2022 roku. Ponadto organ zakazał użytkowania ww. budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz przedstawionych ekspertyz ustalono, że przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny to obiekt czterokondygnacyjny o trzech kondygnacjach nadziemnych i jednej podziemnej. Parametry budynku: powierzchnia zabudowy - 589,78 m2, powierzchnia użytkowa - 1196,15 m2, kubatura - 9389,29 m3. Obiekt powstał około 1905 roku. Konstrukcja budynku: ściany z cegły ceramicznej pełnej, strop nad piwnicą i częścią korytarza - strop ceramiczny, łukowy na belkach stalowych, stropy w pozostałej części budynku drewniane belkowe, więźba dachowa drewniana płatwiowo-kleszczowa, pokrycie z blachy trapezowej. W dniu 12.04.2007 r. do organu wpłynęło pismo Prokuratora Rejonowego w O. z dnia 10.04.2007 r. dotyczące złego stanu technicznego stropów międzykondygnacyjnych w budynku wielorodzinnym zlokalizowanym w O. przy ul. [...] i [...] W związku z czym organ przeprowadził czynności kontrolne w przedmiotowym budynku i w udostępnionych lokalach mieszkalnych sprawdził strzałki ugięcia podłogi. Ponieważ stwierdzono w niektórych lokalach znaczne ugięcia stropów (do 3 cm na długości 500 cm) w dniu 18.05.2007 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego stropów międzykondygnacyjnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym w O. przy ul. [...] i [...] na działkach o nr [...], własności firma B Oddział Gospodarki Nieruchomościami w K..

W dniu 1 czerwca 2007 roku organ wydał postanowienie w którym na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane orzekł na rzecz firma B (...), jako właściciela obiektu budowlanego w postaci budynku, o obowiązku dostarczenia do organu wykonanej przez podmiot uprawniony do wykonania tego typu opracowań, ekspertyzy technicznej konstrukcji stropów ze szczególnym uwzględnieniem możliwości użytkowania przedmiotowego budynku przed wykonaniem stosownych robót remontowych wnikających z w/w opracowania. W dniu 12 lutego 2014 r. ponownie przeprowadzono kontrolę przedmiotowego budynku. Kontrola ta obejmowała ocenę stanu technicznego całego budynku wraz z oceną ugięć stropów w udostępnionych lokalach mieszkalnych. Stwierdzono zwiększenie ugięcia stropów o konstrukcji drewnianej. W piwnicach stwierdzono zawilgocenie i zagrzybienie ścian fundamentowych, ubytki budulca ścian oraz odkryte puszki instalacji elektrycznej oraz niefachowe przeróbki tej instalacji. W przestrzeni strychowej stwierdzono ślady zawilgoceń i zalań. Stwierdzono również widoczne ugięcie stropu, niefachowe podparcia elementów więźby dachowej. Administrator oświadczył, że w 2011 r. dokonano wymiany pokrycia dachowego na blachę trapezową. W kilku lokalach mieszkalnych stwierdzono wydzielenie z pomieszczeń kuchennych pomieszczeń łazienek, korytarzy. Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego organ zmienił zakres wszczętego postępowania na postępowanie w sprawie stanu technicznego całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego w O. przy ul. [...]. Za pismem z dnia 1.12.2015 r. inż. S. W. przekazał do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego sporządzone przez siebie w październiku 2015r. opracowania. W opracowaniach tych wskazano, że "konstrukcja więźby dachowej - stan zadowalający, konstrukcja stropów nad piwnicami - stan dobry, konstrukcja stropów nad parterem, I i II piętrem -stropy drewniane z podsufitką z desek z tynkiem wapiennym na trzcinie, ocieplone polepą i podłogą z desek. Stropy drewniane wykazują przekroczone dopuszczalne ugięcia - stan zły, konstrukcja ścian piwnic - stan mierny, konstrukcja ścian nadziemia - stan dobry, konstrukcja klatek schodowych - stan zadowalający." W ekspertyzie technicznej opisano i uwidoczniono na zdjęciach wykonane odkrywki stopów drewnianych.

1/ Odkrywka na poddaszu klatka nr [...] ściana szczytowa, miejsce oparcia belki na ścianie szczytowej wschodniej budynku - bardzo duży ubytek materiału około 15 cm od góry belki (przekrój poprzeczny belki wymiary 22 x 23 cm).

2/ Odkrywka w mieszkaniu nr [...] w klatce o nr [...] w pokoju w narożu południowo - wschodnim budynku - bardzo duży ubytek materiału około 12 cm od góry belki (przekrój poprzeczny belki 21 x 26 cm).

3/ Odkrywka na poddaszu klatka schodowa o nr [...], miejsce oparcia belki na ścianie

szczytowej zachodniej w narożu północno-zachodnim. Bardzo duży ubytek materiału

około 10 cm(belka w przekroju o wymiarach 22 x 23 cm).

4/ Odkrywka w mieszkaniu nr [...] klatka nr [...] w kuchni w miejscu oparcia belki na ścianie

zewnętrznej podłużnej południowej. Ubytki belki od góry 3 cm.

5/ Odkrywka w mieszkaniu nr [...] klatka nr [...] w kuchni w miejscu oparcia belki drewnianej na ścianie zewnętrznej podłużnej północnej. Ubytek belki od góry 3 cm.

6/ Odkrywka w mieszkaniu nr [...] klatka nr [...] w pokoju w miejscu oparcia belki na ścianie wewnętrznej podłużnej oraz w środku rozpiętości. Korozja belki - ubytek około 4 cm od góry przy oparciu oraz 5 cm w środku rozpiętości, (belka o przekroju 21 x 26 cm).

7/ Odkrywka w mieszkaniu nr [...] klatka nr [...] w pokoju w miejscu oparcia belki na ścianie zewnętrznej podłużnej północnej. Ubytek belki od góry 12 cm.

8/ Odkrywka w mieszkaniu nr [...] klatka 13 w pokoju w miejscu oparcia belki na ścianie zewnętrznej szczytowej zachodniej w narożu. Ubytek belki od góry 5 cm. Na podstawie dokonanych odkrywek stwierdzono dużą korozję biologiczną wraz z ubytkami materiału belek stropowych w miejscu oparcia ich na ścianie oraz w połowie rozpiętości, porażenie belek przez korniki na całej długości, przekroczenie dopuszczalnego ugięcia, brak kotwienia belek w murze, brak izolacji poziomej belek w miejscu oparcia na murze, brak konserwacji stropu środkami grzybobójczymi i przeciwpożarowymi, brak wieńców lub kotwienia prętami w poziomach stropów, zły stan techniczny podłogi na poddaszu. Na podstawie przeprowadzonych badań sprawdzających i obliczeń statyczno-wytrzymałościowych i analiz stwierdza się, że budynek w obecnym stanie (stropy) nie spełniają stanu granicznego nośności i użytkowania. W związku z powyższym istniejące stropy nie nadają się do dalszego użytkowania.

W dniu 10 grudnia 2015 r. organ wydał decyzję orzekającą w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej budynku ul. [...] o nakazie usunięcia nieprawidłowości opisanych w ekspertyzie oraz o zakazie użytkowania budynku. Organ II instancji decyzją z dnia 25 stycznia 2016 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 13 marca 2017 r. organ ponownie przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości w trakcie których ustalono, że użytkowane są 3 lokale mieszkalne. Dokonano opisu stanu stropów i wykonano dokumentację fotograficzną. W dniu 9 marca 2017 r. wpłynęła ekspertyza techniczna dotycząca budynku. W opracowaniu wskazano, że generalnie elementy konstrukcji więźby dachowej są w miernym stanie technicznym. Większość z nich nie wymieniana jest od początku istnienia budynku. Wyraźne są ślady destrukcji biologicznej w formie nalotów i nielicznych miejsc opanowanych przez kornika. Widać gołym okiem mechaniczne ubytki w niektórych elementach i brak niektórych elementów więźby. Zauważono liczne miejsca, które niegdyś wielokrotnie zamakały na skutej nieszczelności pokrycia. Większość połączeń ciesielskich została zastąpiona połączeniami tymczasowymi bardzo wątpliwej jakości. (...) Niektóre elementy, zwłaszcza te o sporych rozmiarach posiadają już trwałe odkształcenia (...) należałoby praktycznie wymienić w całości więźbę wraz z pokryciem i zapewnić dodatkowo solidne zamocowanie w ścianach nośnych budynku poprzez skonstruowanie na nich wieńca żelbetowego i mocowanie kotwami stalowymi.(...) Schody zapewniające komunikację pionową między kondygnacjami mieszkalnymi (...). Warstwy wykończeniowe spoczników są zużyte i kwalifikują się do natychmiastowego remontu(...)". Stwierdzono również liczne nieprawidłowości w poszczególnych lokalach mieszkalnych.

Organ dokonał sprawdzenia obu ww. opracowań. Stwierdzono rozbieżności w dostarczonych dwóch ekspertyzach technicznych ww. budynku, tj.: w ekspertyzie z daty marzec 2016 r., na stronie 63, w punkcie 3 zamieszczono informację, iż "Stropy nadają się do użytkowania i są w stanie sprostać obciążeniom wynikających z funkcji mieszkalnej lokali. Niemniej jednak w wielu przypadkach konieczny jest natychmiastowy remont stropu polegający na wymianie uszkodzonych przez czynniki biologiczne i zalewanie elementów (belek nośnych stropu) oraz odciążenie stropu poprzez usunięcie warstwy polepy". Ponadto, w punkcie 4 napisano: "Kwalifikacja i wskazanie konkretnych elementów stropu do wymiany czy naprawy nie może odbywać się tylko i wyłącznie na podstawie miejscowych odkrywek lecz po całkowitym odsłonięciu konstrukcji stropu na całej powierzchni danego pomieszczenia w poszczególnych lokalach". Natomiast w ekspertyzie z daty 30.10.2015r., na stronie 5, pkt 7.2 napisano: "Dalsze użytkowanie budynku wymaga wymiany stropów: nad parterem, I i II-piętrem na nowe. Użytkowanie mieszkań bez wymiany stropów stwarza zagrożenie dla mieszkańców budynku". Rozbieżność dotyczy także ocenienia stanu technicznego stropu poddasza: w ekspertyzie technicznej z daty marzec 2016r. napisano, na stronie 15, iż "Stan techniczny stropów na tym poziomie oceniono jako dobry. Elementy nośne i warstwy wykończenia stropu są suche i nie doznały uszkodzeń mechanicznych. Warstwy są dobrze i trwale przymocowane jedna do drugiej. Nie stwierdzono miejscowych pęknięć czy próchnicy belek stropowych i desek" natomiast w ekspertyzie z daty 30.10.2015r. na stronie 4, pkt 1.1.3 zamieszczono informację: "W związku z powyższym przebywanie osób na poddaszu oraz składowanie materiałów jest zabronione. Zakaz dotyczy również mieszkań na drugim piętrze, które należy wyłączyć z użytkowania". W trakcie czynności kontrolnych w dniu 13.03.2017r. przedstawiciele organu sprawdzili stan techniczny belek stropowych w dostępnych odkrywkach. Stwierdzono, że na poddaszu klatki schodowej nr [...] w odkrywce po stronie północnej (ściana zewnętrzna) "belka nośna rozsypująca się na całym swoim przekroju". Stwierdzono również zły stan techniczny belek stropowych w lokalach mieszkalnych [...],[...],[...],[...].

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2018 r. PINB orzekł o obowiązku doprecyzowania treści dostarczonej ekspertyzy technicznej. W dniu 30.10.2018 r. do PINB w O. wpłynął protokół z okresowej rocznej kontroli stanu technicznego budynku z dnia 10.10.2018 r. autorstwa mgr inż. G. L., dotyczący budynku przy ul. [...]. W dniu 19.12.2018r. została przedłożona do PINB w O. Ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w O. przy ul. [...] z listopada 2018 r. autorstwa mgr inż. D. L., insp. M. S. i mgr J. K. z daty listopad 2018 r. Opracowanie zawiera szereg zaleceń do wykonania w obrębie więźby dachowej, stropów, pionów kominowych, stolarki okiennej i drzwiowej, ścian fundamentowych i posadzek, nadproży, instalacji elektrycznej, instalacji wodnej i kanalizacyjnej. W podsumowaniu (w pkt. 4) napisano "Na podstawie przeprowadzonej oceny stanu technicznego elementów budynku oraz przedstawionych ekspertyz i ich uzupełnień oraz doprecyzowań, orzeka się iż przedmiotowy obiekt po przeprowadzeniu powyższych zaleceń nie będzie powodował zagrożenia zdrowia i życia użytkowników. Po wykonaniu przedstawionych w opracowaniu zaleceń i wniosków, obiekt będzie zdatny do użytkowania. Przed rozpoczęciem ww. prac budowlanych należy bezwzględnie opracować wielobranżowy projekt budowlany (...)". W ocenie organu, na podstawie ustaleń z czynności kontrolnych i oględzin oraz wniosków z ekspertyz nieodpowiedni stan techniczny jest w pełni udowodniony i udokumentowany, stwarzający realne bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego. W dniu 11.01.2019 r. organ w wydanej decyzji orzekł o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

MWINB decyzją nr [...] z dnia 20 grudnia 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu MWINB w K. wskazał, że nakazy w skarżonej decyzji dotyczą robót, które posiadają charakter i cechy robót modernizacyjnych, a ich wykonanie wykracza poza ramy określone w art. 66 Prawa budowlanego. Wskazał również, że stan techniczny stropów drewnianych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] zagraża życiu i zdrowiu użytkowników w/w obiektu.

W dniu 1 kwietnia 2020 r. do organu wpłynął protokół z okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku autorstwa G. L. posiadającego uprawnienia budowlanej o specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Opracowanie to zawiera stwierdzenie, że nie wykonano zaleceń pokontrolnych z poprzednich protokołów, a we wnioskach końcowych autor zawarł stwierdzenie, że "część budynku może zagrażać życiu i zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska - należy zakazać jej użytkowania. Wynik oględzin oraz wnioski z ekspertyz jednoznacznie wskazują na bezpośrednie realne zagrożenie wystąpienie katastrofy budowlanej.

W związku z powyższym w dniu 23.09.2020 r. organ orzekł na podstawie art. 68 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego w O. przy [...] na działkach o nr [...] o nakazie wyłączenia z użytkowania budynku w całości z uwagi na stan techniczny budynku grożący zawaleniem. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od ww. decyzji odwołanie wniosły strony postępowania.

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19.01.2021 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponieważ sprawą niecierpiącą zwłoki jest usunięcie stanu zagrożenia zdrowia i życia organ nakazał wykonanie robót polegających na wymianie skorodowanych drewnianych belek stropowych. Jeżeli właściciele budynku uznają, że należy przeprowadzić "modernizację" budynku, czyli wykonanie prac wykraczających poza kompetencje organu, na ich wykonanie należy uzyskać decyzję pozwolenia na ich realizację wydaną przez organ architektoniczno-budowlany.

Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał w dniu 29 kwietnia 2021 r. decyzję opisaną na wstępie. Od tej decyzji odwołanie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...]

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 września 2021 r. nr [...] znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i w tym zakresie określił termin wykonania nałożonych obowiązków do dnia 30 kwietnia 2023 r. w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżona decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy zebranego materiału dowodowego wynika, że w budynku przy ul. [...] występuje szereg nieprawidłowości obejmujących nie tylko zły stan stropów, ale również zły stan konstrukcji dachu, a także m.in. stan instalacji, kominów, zawilgocenia ścian. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż o ile w ocenie właściwego organu nadzoru budowlanego, mającej swoje oparcie w zebranych dokumentach i wiedzy fachowej pracowników państwowego nadzoru budowlanego, obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, to organ nadzoru władny jest do wydania natychmiastowego rozstrzygnięcia. Oczekiwanie na wynik drobiazgowo prowadzonego postępowania dowodowego co do wszystkich nieprawidłowości mogłoby skutkować wypaczeniem celu postępowania zmierzającego do nałożenia na właściciela obiektu obowiązków zmierzających do likwidacji stanu zagrożenia i poprawy stanu technicznego obiektu. Zważyć bowiem należy, że procedury związane z doprowadzeniem obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego oparte na przepisie art. 66 Pr. bud. są często długotrwałe, a organ nadzoru budowlanego stwierdzając realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi jakie niesie za sobą stan techniczny dowolnego obiektu budowlanego zobligowany jest do podjęcia natychmiastowych działań, które w pierwszej kolejności przedmiotowe zagrożenie zlikwidują. MWINB w K. przychylił się w tym zakresie do linii orzeczniczej prezentowanej w m.in. wyrokach WSA w Krakowie z dnia 19.12.2016r. sygn. akt II SA/Kr 1086/16 czy WSA w Warszawie z dnia 23.05.2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1463/16. Wobec powyższego zasadne w niniejszej sprawie było podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie stanu zagrożenia wynikającego ze stwierdzonych nieprawidłowości w stropach budynku przy ul. [...].

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, że nie stanowią one podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji PINB z dnia 29.04.2021 r. Wyznaczony przez PINB ponad półtoraroczny termin wykonania nałożonych obowiązków z technicznego punktu był w ocenie MWINB w K. wystarczający, a w odwołaniu nie wskazano wystarczających argumentów, aby ten termin wydłużyć do 31.12.2024 r. Mając na względzie, iż zaskarżonej decyzji w zakresie nałożonym przepisem art. 66 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. nie został nałożony rygor natychmiastowej wykonalności, zasadna będzie zmiana terminu wykonania nałożonych obowiązków do dnia 30.04.2023 r. uwzględniając zły stan techniczny budynku, co bezpośrednio wpływa na jego dalszą degradację. Podkreślono, że obowiązek dbałości o stan techniczny obiektu budowlanego w tym obowiązek usuwania nieprawidłowości spoczywa na właścicielu obiektu z mocy prawa (art. 61 pkt 1 Pr. bud.). Obowiązku tego nie wyłącza i nie dezaktualizuje fakt prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie stanu technicznego danego obiektu. Fakt, że organ nadzoru budowlanego podejmuje działania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego nie zwalnia właściciela z obowiązku dbałości o stan techniczny obiektu wynikającego z przepisów prawa. W myśl przepisów Prawa budowlanego właściciel obiektu jest nadal odpowiedzialny za utrzymywanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Działania dla usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego winny być prowadzone zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane odpowiednio do ich zakresu - w trybie napraw bieżących, niezwłocznego usuwania uszkodzeń stwarzających zagrożenie dla ludzi lub mienia, lub w ramach remontu, który można prowadzić po uprzednim uzyskaniu zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. Odnośnie zarzutu konieczności pozyskania znacznych środków pieniężnych MWINB w K. poinformował, iż w postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości utrzymania obiektu budowlanego, zmierzającym do usunięcia nieprawidłowości powodujących stan zagrożenia, organ administracji nie jest związany brakiem środków finansowych po stronie skarżącej. Organ nie rozstrzyga bowiem o sposobach finansowania wykonania niezbędnych robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego budynku. Zatem, organ odwoławczy stojąc na straży przepisów Prawa budowlanego nie może interpretować ich w sposób dowolny, a rym samym nie może wstrzymywać wykonania tych robót ze względu na trudności ekonomiczne lub techniczne w ich przeprowadzeniu. MWINB w K. przychyla się w tym zakresie do linii orzeczniczej prezentowanej m.in. w wyroku WSA w Krakowie z dnia 23.01.2017r. sygn. akt II SA/Kr 1182/16 w którym wskazano cyt.: "Trudna sytuacja majątkowa skarżących budzi zrozumienie, lecz nie ma znaczenia dla konieczności podporządkowania się przez współwłaścicieli nieruchomości normom art. 66 prawa budowlanego".

Organ stwierdził, po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego, podnoszonych zarzutów, MWINB w K., że nie zachodzą okoliczności do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. tj. aby istniała konieczność wyjaśnienia nowych okoliczności i zebrania kolejnego materiału dowodowego mająca istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w O. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub o zmianę w zakresie prac zobowiązanych do wykonania i zmianę terminu wykonania remontu na okres do 31 grudnia 2024 r.

W uzasadnieniu strona skarżąca podała, że decyzja nie została dotychczas doręczona skutecznie do pełnomocnika Wspólnoty oraz do zarządcy, który w dniu 28.10.2021 r. zwrócił się pisemnie o jej przesłanie. Działając na podstawie otrzymanego od jednego z właścicieli zdjęcia decyzji należy podnieść, iż najbardziej prawdopodobną przyczyną nieskutecznego doręczenia jest błędnie wpisane w całej decyzji nazwisko pełnomocnika, które prawidłowo brzmi "[...]", a organ administracyjny posługiwał się nazwiskiem "[...]". Biorąc pod uwagę powyższe zwrócono się ponownie o doręczenie ww. decyzji. Strona skarżąca wskazała również, że zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W decyzji tej organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji na stronie 1 określony został przedmiot postępowania, czyli zakres nałożonych prac remontowych zawierający 9 kategorii do wykonania. Wskazane prace spowodują, że z przedmiotowego budynku nie pozostanie nic poza ścianami zewnętrznymi i belkami stropowymi, gdyż wskazany zakres doprowadzi do zniszczenia wszystkich instalacji, ścian, pieców itp. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20.05.2016 r., sygn. akt: I OSK 2238/14 wskazał, że roboty budowlane objęte nakazem wydanym w oparciu o art. 66 ust. 1 pr. bud. mają jedynie charakter naprawczy. Niezależnie od powyższego skarżąca kwestionuje realność terminu wykonania nałożonych obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.04.2014 r., sygn. akt: II OSK 2801/12 wskazuje, że organ nadzoru budowlanego powinien określić realny termin wykonania robót. Wynikający z decyzji, a przypadający na dzień 31.12.2022 r. nie jest realny. W pierwszej kolejności termin ten nie uwzględnia okresu czasu, w którym wydana decyzja zostanie poddana kontroli.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że z mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia orzekania przez Sąd stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, jako że Sąd nie stwierdził naruszeń prawa uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Przedmiot kontroli w przedmiotowej sprawie stanowi decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego, którą nakazano, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020 r., poz. 1333 ze zmian.; dalej: p.b.) wykonanie robót budowlanych opisanych na wstępie.

Instytucja określona w art. 66 p.b. pozostaje w ścisłym związku z treścią art. 61 p.b. określającego obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, tj. utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 (pkt 1), zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (pkt 2).

Zgodnie z art. 66 ust. 1 p.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Stosownie do art. 66 ust. 2 p.b., w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

W literaturze zauważono, że "konstrukcja przepisów zawartych w ust. 1 wskazuje, iż decyzje podejmowane na ich podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści ust. 1, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości" (E. Janiszewska-Kuropatwa, komentarz do art. 66, teza 1, w: Z. Niewiadomski (red.), "Prawo budowlane. Komentarz", Legalis 2021). Nie ulega również wątpliwości, że "stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu przez właściwy organ powinno zostać udokumentowane wynikami kontroli jego stanu technicznego. Wynikający z ustaleń kontroli zakres stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia powinien zostać określony bezpośrednio w treści decyzji lub w ekspertyzie technicznej, przywołanej w tej decyzji" (E. Janiszewska-Kuropatwa, ibidem, teza 5).

Bezspornie, na dzień orzekania przez organy administracji budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w O. był w bardzo złym stanie technicznym. W bardzo złym stanie technicznym były w szczególności stropy tego budynku. Okoliczność tę potwierdzają w szczególności: protokół kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego, przeprowadzonej przez pracowników PINB w O. w dniu 13.03.2017 r., zawierający opis stanu stropów i dokumentację fotograficzną; ekspertyza techniczna z marca 2016 r. autorstwa mgr. inż. A. B., mgr inż. arch. S. W. i mgr inż. G. R.; protokół okresowej rocznej kontroli stanu technicznego budynku z 10 października 2018 r. autorstwa mgr. inż. G. L., ekspertyza techniczna z listopada 2018 r. autorstwa mgr. inż. D. L., insp. M. S. i mgr. J. K.; protokół okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku z 19 marca 2020 r. autorstwa mgr. inż. G. L..

Zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia twierdzenie, że w związku ze złym stanem technicznym stropów wystąpiło zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, a jednocześnie pozwolił organowi sformułować zakres robót budowlanych, których wykonanie konieczne jest do usunięcia opisanego zagrożenia. W ocenie Sądu zakres robót - określonych jako naprawcze i odtworzeniowe - jest adekwatny do stwierdzonego zagrożenia i kompetencji orzeczniczych organów w ramach art. 66 ust. 1 p.b. Zgromadzony materiał dowody uzasadnia również sformułowanie zakazu użytkowania obiektu budowlanego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, stosownie do art. 66 ust. 2 p.b.

Odnosząc się już do zarzutu skarżącej, która wskazywała, że w wyniku wskazanych prac z przedmiotowego budynku nie pozostanie nic poza ścianami zewnętrznymi i belkami stropowymi, zauważyć należało, że instytucja określona w art. 66 ust. 1 p.b. może dotyczyć każdego elementu obiektu budowlanego, w tym tak znaczącego elementu konstrukcji budynku, jakim są stropy. Organ nadzoru budowlanego mógł zatem, a nawet powinien był nałożyć opisane wyżej obowiązki, jeśli było to niezbędne do usunięcia zagrożenia. Trzeba również wskazać, że przywołany zarzut dotyczy w dużej mierze samego sposobu (techniki) wykonania nakazanych robót, co już pozostaje poza treścią kontrolowanej decyzji, a tym samym i kontroli sądu administracyjnego.

Sąd nie podzielił ponadto zarzutu skarżącej dotyczącego zbyt krótkiego – w jej mniemaniu – terminu wykonania nałożonych obowiązków. Zauważyć należy, że Wojewódzki Inspektor przedłużył termin wyznaczony w decyzji organu pierwszej instancji – z 31 grudnia 2022 r. do 30 kwietnia 2023 r., a równocześnie przedstawił uzasadnione racje za ustaleniem takiego, a nie innego (w szczególności dłuższego) terminu wykonania obowiązków, nawiązując tu do złego stanu technicznego budynku oraz zakresu nałożonych obowiązków. Niewątpliwie, dla skuteczności opisanej instytucji wymagany jest rygor czasowy, chociażby dlatego, by nie pogłębiał się zły stan obiektu budowlanego, a co za tym idzie – stan zagrożenia z tego wynikający. Jak też słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, w uzasadnionym przypadku adresat decyzji może wystąpić o zmianę ostatecznej decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązku.

Nie przekonują również zgłoszone w tym kontekście argumenty skarżącej co do konieczności pozyskania znacznych środków pieniężnych niezbędnych do realizacji nakazanych robót budowlanych. Sąd podziela argumentację Inspektora Wojewódzkiego, że w przedmiotowym postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości utrzymania obiektu budowlanego, zmierzającym do usunięcia nieprawidłowości powodujących stan zagrożenia, organ nadzoru budowlanego nie bada kwestii możliwości finansowych podmiotu zobowiązanego do należytego utrzymania obiektu. Od możliwości finansowych tego podmiotu nie jest w szczególności zależny zakres nakazanych robót. Nie sposób również nie zauważyć w okolicznościach sprawy, że kwestia bardzo złego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w O. nie wynikła nagle, a jest problemem wieloletnim. Dość powiedzieć, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zainicjowane zostało w 2007 roku. Konieczność wykonania przedmiotowych robót (a tym samym również ich sfinansowania) nie mogła być zatem dla skarżącej zaskoczeniem.

Sąd nie dopatrzył się ponadto uchybień przepisom procesowym mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., co też znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Również zarzucona w skardze okoliczność błędnego zaadresowania korespondencji skierowanej do pełnomocnika skarżącej, której nazwisko zmieniono z "[...]" na "[...]", nie miała wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji i skuteczność jej doręczenia. Słusznie zauważa się w odpowiedzi na skargę, że adresat oznaczony był nie tylko przez imię i nazwisko, lecz także dodatkowo przez nazwę prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 79 akt MWINB) brak jest jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela, wskazującej, że nie doręczono przesyłki wskutek błędnego oznaczenia adresata. Z dowodu tego wynika natomiast, że przesyłka była dwukrotnie awizowana i nie została odebrana. Wobec czego należało przyjąć, że decyzja została skutecznie doręczona na zasadzie art. 44 § 4 k.p.a. Finalnie też okoliczność ta nie miała wpływu na skuteczność wniesienia skargi, w szczególności na zachowanie terminu do wniesienia skargi.

Wobec przedstawionych okoliczności sprawy, należało skargę oddalić, o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.