Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 694/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P.P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego D.K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [..] lutego 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] o odmowie przyznania P. P. zasiłku stałego na okres od [...]grudnia 2008 r. do [...] maja 2010 r.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 15 września 2014 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej W. wpłynął wniosek P. P. z dnia 8 września 2014 r., o przyznanie zasiłku stałego w okresie od dnia [...] grudnia 2008 r. do [...] maja 2010 r.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] Prezydent W. orzekł o odmowie przyznania ww. zasiłku stałego.

Od decyzji z dnia [...] października 2014 r. P. P., wniosła odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [..] lutego 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wolą wnioskodawczyni jest rozpatrzenie sprawy o przyznanie prawa do zasiłku stałego za okres od [...] grudnia 2008 r. do [...] maja 2010 r.

Tymczasem zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (u.p.s.) świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (...).

Brak jest zatem podstaw do przyznania świadczenia z uwagi na złożenie wniosku dnia 15 września 2014 r., tj. ponad cztery lata po upływie okresu na jaki strona żąda przyznania świadczenia. Przy czym po raz pierwszy P. P. wystąpiła o przyznanie prawa do zasiłku stałego wnioskiem złożonym dnia 11 maja 2010 r. i na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] uzyskała prawo do zasiłku stałego do dnia 31 marca 2013 r.

Kolegium wskazało, że "(...) w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, z którego wynika, że jeżeli niepełnosprawność nie została przerwana i istniała również w okresie od ustania dotychczasowej decyzji do dnia złożenia kolejnego wniosku o przyznanie zasiłku stałego to nie ulega wątpliwości, że w tym okresie strona spełnia ustawowe przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, uprawniające do przyznania tego świadczenia. Tym samym zasiłek stały powinien zostać przyznany za okres, gdy spełnione zostały ustawowe przesłanki. Zatem w takiej sytuacji nic ma zastosowania art. 106 ust. 3 ustawy określający początek przyznania i wypłacania zasiłku". Organ wskazał, że chodzi zatem takie sytuacje, gdy niepełnosprawność nie została przerwana i istniała również w okresie od ustania dotychczasowej decyzji do dnia złożenia kolejnego wniosku o przyznanie zasiłku stałego. Innymi słowy chodzi tu o stan faktyczny gdy osoba:

1. miała ustalone decyzją prawo do zasiłku stałego na czas określony,

2. w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wystąpiła kolejny raz o ustalenie stopnia niepełnosprawności jednakże nie uzyskała jeszcze orzeczenia,

3. uprawnienia wynikające z decyzji wskazanej w pkt 1 ustały wobec upływu wskazanego w niej okresu zasiłkowego,

4. już po ustaniu uprawnień wynikających z decyzji wskazanej w pkt 1 uzyskała stosowne orzeczenie potwierdzające ciągłość stanu niepełnosprawności,

5. to wtedy nie ma zastosowania art. 106 ust. 3 ustawy określający początek przyznania i wypłacania zasiłku - świadczenie powinno być przyznane w nowej decyzji nic od daty wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności, czy od daty złożenia kolejnego wniosku o zasiłek stały, ale jako kontynuacja decyzji wskazanej w pkt 1 - od dnia następnego po upływie okresu wskazanego w decyzji wskazanej w pkt 1.

Zasadnicze znaczenie miałoby zatem istnienie przed okresem od [...] grudnia 2008 r. do [...] maja 2010 r. decyzji przyznającej zasiłek stały. Jednakże w rozpatrywanej sprawie, jak wskazano powyżej, pierwsza decyzja została wydana później - tj. dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] i dopiero wówczas po raz pierwszy P. P. uzyskała prawo do zasiłku stałego, a uprawnienie to trwało do dnia 31 marca 2013 r. Okres od dnia [...] grudnia 2008 r. do [..] maja 2010 r. nie stanowi kontynuacji uprawnień do zasiłku stałego.

Organ wskazał, że przypadku ubiegania się przez osobę niepełnosprawną o kontynuację wypłały zasiłku stałego, o jakim mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s., gdy kolejne orzeczenie o niepełnosprawności zostało przez uprawnione organy wydane z opóźnieniem wskutek okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności, nie ma zastosowania przepis art. 106 ust. 3 tejże ustawy w zakresie, w jakim określa początek przyznania i wypłacania zasiłku, uzależniając go od daty złożenia wniosku. Przepis art. 106 ust. 3 u.p.s dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie, a nie kolejnym, w sytuacji gdy strona uzyskała prawo do świadczeń wcześniej.

Na powyższą decyzję P. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła organom brak kompetencji oraz świadome i celowe szkodliwe działanie na jej rzecz. Podkreśliła również, że jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, której organy pomocy społecznej powinny zapewnić pomoc w oparciu o dostarczoną dokumentację medyczną oraz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej radca prawny D. K. poparł wniesioną skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek z dnia 8 września 2014 r., w którym domaga się od organu przyznania jej zasiłku stałego za wcześniejszy okres tj. od dnia [...] grudnia 2008 r. do dnia [...] maja 2010r., z czym nie zgadzają się organy pomocowe.

Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie spór koncentruje się wokół prawidłowości ustalenia daty od jakiej skarżąca nabyła uprawnienie do zasiłku stałego zgodnie z treścią art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm. – u.p.s.) – jak wywodzi organ, czy też, co do zasady z chwilą określeniem stopnia niepełnosprawności - jak twierdzi strona skarżąca.

Z uwagi na zarysowany w sprawie spór wskazać należy, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej zgodnie z art. 106 ust. 1 u.p.s. Świadczenia te przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem (art. 106 ust. 3 u.p.s). Z przepisu tego wynika, jednoznacznie, iż świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku.

Organy administracyjne orzekające w sprawie miały możliwość przyznania stronie skarżącej zasiłku stałego, począwszy od miesiąca, w którym złożyła kompletny wniosek o zasiłek stały. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, iż reguła zawarta w art. 106 ust. 3 u.p.s znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy wniosek strony o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie (wyrok WSA w Białymstoku z 18 czerwca 2009 r., II SA/Bk 108/09, wyrok WSA w Poznaniu z 29 stycznia 2009 r., IV SA/Po 312/08, wyrok WSA w Lublinie z 18 czerwca 2008 r., II SA/Lu 317/08, wyrok WSA w Gliwicach z 21 lutego 2008 r., IV SA/GL 732/07, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Jednocześnie Sądy wskazują, że nie ma natomiast zastosowania w przypadku wniosku o kontynuację świadczenia.

Wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności składa się do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, zaś środki odwoławcze od orzeczeń tego organu rozpoznaje wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Orzeczenia tych organów w zakresie ustalenia stopnia niepełnosprawności stanowią dopiero podstawę udzielenia świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego. Jak wynika z art. 106 ust. 3 ustawy, świadczenia przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca w którym wniosek wraz z wymaganą dokumentacją został złożony do ośrodka pomocy społecznej. Postępowanie w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności oraz postępowanie w przedmiocie udzielenia świadczenia z pomocy społecznej są odrębnymi procedurami, w związku z czym nie należy ich ze sobą utożsamiać.

W przedmiotowej sprawie P. P. pierwszy raz wystąpiła o przyznanie zasiłku stałego wnioskiem z dnia 11 maja 2010 r. składając również orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na podstawie, którego organ decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. przyznał stronie prawo do zasiłku stałego do [..] marca 2012 r. Następnym wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. zgodnie z kolejnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. przyznany został zasiłek stały do [...] marca 2014 r. Dnia [...] kwietnia 2014 r. orzeczeniem nr [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczył skarżącą do [...] stopnia niepełnosprawności na okres do dnia [...] kwietnia 2015 r. Od orzeczenia tego skarżąca złożyła odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], który po rozstrzygnięciu w dniu [...] lipca 2014 r. orzeczeniem Nr [...], utrzymał w mocy orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. m.in. w części zaliczającej P. P. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do [...] kwietnia 2015 r.

Od powyższego orzeczenia P. P. wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego w W.,. Postępowanie w sprawie toczy się obecnie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.

W złożonym wniosku zaś P. P. domaga się przyznania zasiłku stałego od dnia istnienia niepełnosprawności tj. od [...] grudnia 2008 r. do czasu otrzymania pierwszego zasiłku stałego, o który ubiegała się wnioskiem z dnia 11 maja 2010 r. i został on przyznany decyzją z dnia [...] lipca 2010 r.

Wobec powyższych rozważań oraz przywołanego stanu prawnego, zgodzić się należy z organem, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie nie można bowiem mówić, że okres od dnia [...] grudnia 2008 r. do [...] maja 2010 r. stanowi kontynuację uprawnień do zasiłku stałego. Organ nie mógł zatem przyznać stronie wnioskowanego świadczenia za okres wsteczny, inny aniżeli określony przez ustawodawcę jako "za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek".

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy.