Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1750/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie sędzia WSA Wojciech Rowiński sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na import wypreparowanej czaszki krokodyla syjamskiego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z [...] września 2021 r. nr [...], wydana na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. UE L 1997 61.1 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), w związku z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny (Dz. U. UEL2006,166.1, ze zm.), utrzymująca w mocy decyzję własną Ministra z dnia [...] lipca 2021 r. (znak: [...]), odmawiającą wydania zezwolenia na import z Tajlandii wypreparowanej czaszki krokodyla syjamskiego.

Zaskarżona decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

W dniu [...] kwietnia 2021 r. wpłynął do Ministra Klimatu i Środowiska wniosek A. B., o wydanie zezwolenia na import, w trybie retrospektywnym, z Tajlandii wypreparowanej czaszki krokodyla syjamskiego (Crocodylus siamensis). Do wniosku dołączono:

- pisemne wyjaśnienie dotyczące okoliczności sprawy, zawierające informację o braku posiadanej wiedzy, dotyczącej konieczności uprzedniego wystąpienia o wydanie zezwolenia importowego CITES, przy jednoczesnym zapewnieniu, że eksporter został zobowiązany przez zainteresowanego do sprzedaży i wysyłki okazu wraz z zezwoleniem eksportowym CITES,

- kopię zezwolenia eksportowego CITES nr [...] wydanego przez Organ Zarządzający CITES w Tajlandii z potwierdzeniem odprawy celnej w dniu [...] stycznia 2021 r. przed wylotem okazu z Tajlandii,

- fakturę zakupu czaszki krokodyla oraz kopie 5 dokumentów związanych z wysyłką okazu z Tajlandii,

- notatkę służbową E. J., [...] Służby Celno-Skarbowej w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w [...], z [...].03.2021 r. zawierającą informację o przekazaniu zainteresowanemu wyżej wymienionych kopii dokumentów.

[...] kwietnia 2021 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia w wniosku. W dniu [...] maja 2021 r. przekazano organowi kompletny wniosek dotyczący wydania zezwolenia importowego CITES.

Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2021 r. poinformowano wnioskodawcę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, jednocześnie informując o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień lub dowodów w sprawie w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Wnioskodawca nie skorzystał możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie.

Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Minister Klimatu i Środowiska odmówił wydania zezwolenia na import z Tajlandii wypreparowanej czaszki krokodyla syjamskiego (Crocodylus siamensis), wydawanego zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi - jako okazu gatunku objętego przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. wpłynął do Ministra Klimatu i Środowiska wniosek A. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy wydania zezwolenia na import.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. organ poinformował wnioskodawcę o zakończeniu postępowania dowodowego, możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz złożeniu dodatkowych wyjaśnień. Wnioskodawca nie skorzystał z takiej możliwości.

Po przeprowadzeniu postępowania Minister wydał powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że Krokodyl syjamski (Crocodylus siamensis) to gatunek objęty przepisami Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi roślinami i zwierzętami gatunków zagrożonych wyginięciem (Konwencji Waszyngtońskiej, CITES) - załącznik I oraz przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi - Aneks A. Powołano, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 wprowadzenie do Wspólnoty okazów gatunków wymienionych w Aneksie A wymaga uprzedniego przedstawienia zezwolenia na przywóz (zezwolenia importowego CITES) wydanego przez organ administracyjny (zarządzający) Państwa Członkowskiego przeznaczenia (w Polsce - Ministra Klimatu i Środowiska) w granicznym urzędzie celnym w miejscu wprowadzenia.

Organ uznał, że brak jest podstaw do zastosowania art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, przewidzianego do analizy wniosków o wydanie zezwoleń CITES w trybie retrospektywnym. Powołano, że stosownie do art. 15 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 warunkiem podstawowym, umożliwiającym dalszą analizę możliwości wydania zezwolenia importowego CITES z mocą wsteczną, jest poinformowanie przez eksportera, w momencie dotarcia lub przed wywozem przesyłki, właściwego organu zarządzającego CITES (w Polsce Ministra Klimatu i Środowiska), o przyczynach braku wymaganych dokumentów. Natomiast w wyniku analizy materiału dowodowego organ ustalił, że wezwaniem z początku lutego 2021 r. wnioskodawca został poinformowany przez właściwy organ celno-skarbowy w [...] o konieczności przekazania dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia odprawy celnej, czy i zezwolenia CITES na wwóz do UE 1 czaszki krokodyla syjamskiego. Jednak wniosek o wydanie zezwolenia w trybie retrospektywnym wpłynął do Ministra Klimatu i Środowiska dopiero dnia [...] kwietnia 2021 r., a uzupełnienie wniosku miało miejsce [...] kwietnia 2021 r. Tak więc warunek przewidziany w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 nie został spełniony. Organ zarządzający CITES w Polsce nie został poinformowany przez importera o fakcie importowania okazu ani przed dotarciem, ani w momencie dotarcia przesyłki zawierającej okaz gatunku podlegającego przepisom UE w zakresie Konwencji Waszyngtońskiej (CITES). Organ nie został również poinformowany o zaistniałej sytuacji niezwłocznie po jej ujawnieniu.

W ocenie organu z uwagi na brak spełnienia przesłanek do wydania zezwolenia importowego CITES z mocą wsteczną, opisanych w art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006, nie ma podstaw do wydania wnioskowanego zezwolenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. B. zaskarżając ją w całości. Decyzji zarzucono naruszenie następujących przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 865/2006 ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. UE. L. 2006. 166.1) poprzez błędna wykładnię, a to jest przyjęcie, że warunek konieczny do wydania zezwolenia na import z Tajlandii wypreparowanej czaszki krokodyla syjamskiego w trybie retrospektywnym w postaci poinformowania właściwego organu zarządzającego o braku zezwolenia najpóźniej w momencie dotarcia towaru obciąża wszystkich importerów bez względu na stan ich świadomości co do występujących regulacji prawnych, podczas gdy właściwa interpretacja ww. przepisów prowadzić winna do wniosku, że warunek poinformowania właściwego organu zarządzającego o braku zezwolenia w momencie dotarcia towaru - jako warunek wydania zezwolenia w trybie retrospektywnym - spełniony winien być wyłącznie przez tych importerów, którzy co najmniej w momencie wywozu towaru (w przypadku eksportu lub reeksportu) lub dotarcia towaru do granicy UE powzięli wiedzę o konieczności posiadania zezwolenia na import wypreparowanej czaszki krokodyla syjamskiego, a z przyczyn przez siebie niezawinionych owego zezwolenia przed podjęciem ww. czynności nie uzyskali lub o owo zezwolenie nie aplikowali;

2) art. 15 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 865/2006 ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. UE. L. 2006. 166.1) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji brak poczynienia przez organ ustaleń, czy w niniejszej sprawie zachodzi odstępstwo przewidziane w art. 15 ust. 1 ww. rozporządzenia;

3) art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie kompleksowego zebrania i oceny materiału dowodowego, polegające na przyjęciu, że po stronie wnioskodawcy występuje przyczyna powstania nieprawidłowości polegającej na niezłożeniu stosowanego wniosku z odpowiednim wyprzedzenie, umożliwiającym wydanie dokumentu przed wprowadzeniem okazu na terytorium Wspólnoty, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia wnioskodawcy nie mogą prowadzić do wniosku, że w chwili dokonywania zakupu oraz importu wypreparowanej czaszki na terytorium UE miał, lub przy zachowaniu wyższej staranności powinien był mieć wiedzę o konieczności uzyskania takiego zezwolenia na import;

4) art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie kompleksowego zebrania i oceny materiału dowodowego, niedopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i niepodjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładniejszego objaśnienia stanu faktycznego, w tym w szczególności zaniechanie porozumienia się z właściwymi organami Tajlandii, co skutkowało poczynieniem błędnych i niepełnych ustaleń, w tym brakiem ustalenia przez organ źródła pochodzenia wypreparowanej czaszki krokodyla syjamskiego, w tym w szczególności braku ustalenia faktu, że czaszka ta pochodziła z hodowli krokodyli syjamskich, a środki przeznaczone przez skarżącego na zakup czaszki wydatkowane zostały przez eksportera na czynności związane z podtrzymaniem prowadzonej hodowli, a zatem podtrzymanie ww. gatunku krokodyli objętych ochroną.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lipca 2021 roku, jak również o zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu i Środowiska wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej "ppsa"), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ppsa. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97) oraz art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 865/2006).

Krokodyl syjamski (Crocodylus siamensis) to gatunek objęty przepisami CITES - Załącznik I, oraz przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 Aneks A. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97, import okazów tego gatunku wymaga wydania zezwolenia na import. Stosownie zaś do art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 wprowadzenie do Wspólnoty okazów gatunków wymienionych w Aneksie A wymaga uprzedniego przedstawienia zezwolenia na przywóz wydanego przez organ administracyjny (zarządzający) Państwa Członkowskiego przeznaczenia w granicznym urzędzie celnym w miejscu wprowadzenia (w Polsce przez Ministra Klimatu i Środowiska - organ zarządzający CITES na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098, 1718).

Z uwagi na fakt, że skarżący nie uzyskał zezwolenia importowego CITES przed dotarciem do UE przesyłki z omawianym okazem, organ rozpatrywał sprawę z uwzględnieniem art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006, przewidzianego do analizy wniosków o wydanie zezwoleń CITES w trybie retrospektywnym (z mocą wsteczną).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 warunkiem podstawowym, umożliwiającym dalszą analizę możliwości wydania zezwolenia importowego CITES z mocą wsteczną, jest poinformowanie przez importera, w momencie dotarcia lub przed wywozem przesyłki, właściwego organu zarządzającego CITES (w Polsce Ministra Klimatu i Środowiska), o przyczynach braku wymaganych dokumentów.

Z akt sprawy wynika, że wniosek A. B. o udzielenie stosownego zezwolenia na import wpłynął do Ministra Klimatu i Środowiska dnia [...] kwietnia 2021 r. (wniosek uzupełniono na wezwanie organu dnia [...] kwietnia 2021 r.).

Na podstawie informacji pozyskanych od Urzędu Celno-Skarbowego w [...], stwierdzić należy, że wnioskodawca został poinformowany przez ww. Urząd, wezwaniem z dnia [...] lutego 2021 r., o konieczności przekazania dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia odprawy celnej, czyli zezwolenia CITES na wwóz do UE 1 czaszki krokodyla syjamskiego. Zaś wcześniejsze dotarcie omawianej przesyłki do granic UE potwierdza zapytanie Urzędu Celno-Skarbowego w [...] skierowane do organu w celu ustalenia czy dla danej przesyłki zostało wydane zezwolenie importowe CITES. W odpowiedzi z dnia [...] marca 2021 r. organ poinformował o braku wiedzy na temat danego importu i potwierdził brak wydania zezwolenia importowego CITES dla danej przesyłki (korespondencje email k. 74 akt sądowych).

Tak więc organ prawidłowo uznał, że warunek umożliwiający udzielenie zezwolenia, przewidziany w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 nie został spełniony. Mianowicie organ nie został przez importera (wnioskodawcę) poinformowany — w momencie dotarcia lub przed wywozem przesyłki — o braku wymaganej dokumentacji i jego przyczynach. Wniosek o wydanie zezwolenia został przekazany do organu dopiero po około dwóch miesiącach od dotarcia przesyłki do granic UE. Zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 warunkiem koniecznym do wydania zezwolenia w trybie retrospektywnym jest poinformowanie właściwego organu zarządzającego CITES o braku zezwolenia w momencie dotarcia towaru (w przypadku importu) lub przed wywozem towaru (w przypadku eksportu lub reeksportu). Stwierdzić należy, że powyższy zapis jest jednoznaczny, a skarżący nie dopełnił tego warunku. Ww. warunki obowiązują wszystkich importerów a przepisy prawa nie wprowadzają żadnych różnic i wyjątków ze względu na stan świadomości i wiedzy prawnej importerów czy też stopnia zawinienia skutkującego brakiem uzyskania stosownego zezwolenia w terminie przewidzianym prawem. W tym miejscu powołać należy, że zgodnie z art. 13 ww. rozporządzenia, wnioski o wydanie zezwoleń na przywóz, składa się z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym wydanie dokumentów przez wprowadzeniem okazów do Wspólnoty. W przedmiotowej sprawie wniosek został złożony dopiero w miesiącu kwietniu w sytuacji, gdy przesyłka dotarła do granic UE na początku miesiąca lutego.

Wskazać również należy, że wobec braku spełnienia warunku z art. 15 ust. 1 rozporządzenia, brak było podstaw do rozważania możliwości zastosowania ust. 2 art. 15 ww. rozporządzenia. Treść ust. 2 odnosi się bowiem do odstępstwa określonego w ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia. Również powoływane przez skarżącego zdanie 2 ustępu 2 odnosi się do odstępstwa określonego w ustępie 1. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w postępowaniu nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia konsultacji z organem zarządzającym CITES Tajlandii ponieważ organ nie kwestionował wydania zezwolenia eksportowego CITES dla danej przesyłki i jej wysyłki. Przedmiotem postępowania są kwestie dotyczące importu i braku spełnienia przez Importera formalności obowiązujących przy w wwozie okazów CITES do UE, o których organ tajski nie może posiadać wiedzy.

Z tych względów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 15 ust. 1 i 15 ust. 2 rozporządzenia.

Wbrew stanowisku skarżącego w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób pełny i kompleksowy, wystarczający do prawidłowej analizy spełnienia przesłanek wydania wnioskowanego zezwolenia w trybie retrospektywnym, zawartych w art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006, i podjęcia decyzji w przedmiotowej sprawie. Organ dokonał analizy dowodów i wyjaśnień przekazanych wraz z wnioskiem, konsultacji z Urzędem Celno-Skarbowym w [...], przeprowadził analizę wcześniejszej korespondencji z tym Urzędem. Jak zasadnie wskazał organ w złożonej odpowiedzi na skargę, przedmiot objęty wnioskiem jest okazem CITES w myśl przepisów UE dotyczących handlu dziką fauną i florą - art. 2 lit. t) rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 i podlega ograniczeniom tam przewidzianym, w tym konieczności uzyskania zezwolenia importowego CITES na jego wwóz do UE, niezależnie od faktu uzyskania go od osobnika o pochodzeniu hodowlanym. Niewątpliwie ustalanie pochodzenia tego okazu nie wymagało przeprowadzenia konsultacji z tajskim organem CITES ponieważ niezbędne do ustalenia tego faktu dane zostały zawarte w zezwoleniu eksportowym CITES wydanym przez ww. organ dla tego okazu a chęć posiadania i sprowadzania okazów gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES) wymaga od importera konieczności spełnienia wynikających z przepisów obowiązków (brak wiedzy i świadomości nie stanowi o zastosowaniu odstępstw od obowiązujących, ścisłych i wyraźnych regulacji).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.