Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2359/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 376 poz 36  art. 2 ust. 2 lit. d
law: Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym
article: art. 56 w zw. z art. 58 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37  art. 1 pkt 2
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2019 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD, organ), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. S. (dalej: skarżący, strona) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD, organ I instancji) z [...] lipca 2019 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 złotych, utrzymał w mocy ww. decyzję.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58; dalej: u.t.d.) oraz lp. 1.1, lp. 2.10 i lp. 2.11 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły natomiast stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia w zakresie:

- wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 utd (Ip. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d.),

- wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. (Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Karę wymierzono skarżącemu uwzględniając przepis art. 92a ust. 3 u.t.d., który stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] kwietnia 2019 r. ok. godziny 11:15 w [...] poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował J. S. W chwili zatrzymania kierowca odpłatnie przewoził pasażera [...]. Kontrolowany pojazd przeznaczony był do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Opłata za przejazd nie została opłacona, bowiem kontrola odbyła się przed wykonaniem przejazdu. Na bokach pojazdu znajdowało się oznaczenie "[...]". Pasażer zamówił pojazd poprzez aplikację [...] zainstalowaną w telefonie, która służy do zamawiania odpłatnych przewozów osób. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. (v. k. 9 akt administracyjnych). W aktach sprawy znajduje się ponadto dokumentacja fotograficzna przestawiająca kontrolowany pojazd (v. k. 1-5 akt administracyjnych), zdjęcie aplikacji wskazujące na kierującego (v. k. 6 akt administracyjnych) oraz pismo informacyjne Urzędu Miasta [...] z [...] czerwca 2019 r., z którego wynika, że na dzień kontroli, kierujący pojazdem nie posiadał żadnego uprawnienia do wykonywania transportu drogowego (v. k. 23 akt administracyjnych).

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny [...] WITD decyzją z [...] lipca 2019 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 12 000 złotych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenia postępowania. Wskazał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 4 pkt 1 u.t.d., bowiem kierujący pojazdem nie posiadał statusu przedsiębiorcy a kontrolowany przewóz nie nosił cech wykonywania działalności gospodarczej. Zakwestionował ponadto ustalenia organu w zakresie wykonywania transportu drogowego oraz przewozu okazjonalnego.

Rozpoznając odwołanie GITD nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Jak podkreślił, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu kontroli kierujący pojazdem wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., dlatego też WITD prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej do 12 000 złotych - stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1.załącznika nr 3 to tej ustawy. Wskazał również, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że w dniu kontroli kierujący pojazdem wykonywał przewóz osób we własnym imieniu. Pasażer korzystał bowiem z usługi przewozu, która została zamówiona za pośrednictwem aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. O odpłatności usługi świadczą ustalenia protokołu kontroli, a w szczególności zapis, z którego wynika, że kierowca nie chciał wydać paragonu fiskalnego oraz znajdujące się w aktach zdjęcie z aplikacji [...]. Ponadto przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli kierujący pojazdem nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas kontroli kierujący pojazdem nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Brak wskazanych uprawnień potwierdza informacja zawarta w piśmie Urząd Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2019 r.

Odwołując się do treści art. 18 ust. 5 u.t.d. oraz wskazując na fakt umieszczenia na boku kontrolowanego pojazdu napisu "[...]" organ zaznaczył, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Wskazał jednocześnie, że ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyższej 7 osób łącznie z kierowcą. W sprawie bezsprzecznym natomiast jest, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli oraz dokumentacja fotograficzna zawarta w aktach sprawy. Organ nadmienił również, że napis "[...]" jednoznacznie kojarzy się z zachętą do pobrania aplikacji [...] celem skorzystania z usługi okazjonalnego przewozu osób oferowanego m.in. w dniu kontroli przez kierującego kontrolowanym pojazdem. Wskazując powyższe za zasadne organ uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej za naruszenie zakazu wskazanego w art. 18 ust. 5 pkt 1 u.t.d. w wysokości 8 000 złotych, stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 od tej ustawy.

W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez kierującego pojazdem w dniu kontroli nie spełniał także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Jak podkreślił, poddany kontroli pojazd przeznaczony jest do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej oraz dokumentacji fotograficznej. Z treści art. 18 ust. 4a u.t.d. wynika natomiast, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, a zatem pojazd poddany kontroli nie spełniał wskazanego powyżej wymogu. Dodatkowo pojazd ten nie spełniał wymogu art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., bowiem warunki przewozu z dnia kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie zryczałtowanej przed rozpoczęciem przewozu. Powyższe, zdaniem organu, potwierdza prawidłowość nałożenia na stronę kary pieniężnej wysokości 8 000 złotych stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 .t.d. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do tej ustawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli jako dokument urzędowy stanowi dowód tego co została w nim urzędowo stwierdzone. Podkreślał również, że zobowiązany jest uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu a zatem nie może swobodnie ocenić ani kwestionować treści protokołu kontroli, który potwierdza i odzwierciedla stan faktyczny istniejący w momencie kontroli.

Odnosząc się natomiast do zarzutu niewypełnienia, w dniu kontroli przez kierującego pojazdem, znamion przewozu okazjonalnego organ podkreślił, że wskazane przez odwołującego rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Zaznaczył, że definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d. odnosi się do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą, i jest ona definicją obowiązującą i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą.

Przechodząc do zarzutu braku ustaleń w zakresie tego, czy kierujący pojazdem wykonywał działalność gospodarczą, a także braku weryfikacji przez organ, czy kierujący pojazdem w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy organ uznał powyższe za nieistotne dla sprawy. Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Opolu z dnia 16 maja 2013 r., II SA/Op 529/12 wskazał, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w KRS, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d.

Organ podkreślił ponadto, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo określono adresata kary pieniężnej bowiem był nim podmiot świadczący przewóz drogowy w rozumieniu przepisów u.t.d.

Zdaniem GITD organ I instancji wypełnił również obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody konieczne do prawidłowego jej rozstrzygnięcia oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w pełni potwierdzał fakt naruszenia przez adresata decyzji przepisów u.t.d. a ponadto nie zawierał żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania w sprawie art. 92c u.t.d.

Podkreślając charakter kary pieniężnej, jako sztywno określonej w przepis art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. GITD zaznaczył, że nie miał możliwości kształtowania wysokości kary a zatem regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie miała zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zastosowania nie znalazły również przepisy art. 189e oraz art. 189f k.p.a, bowiem do decyzji nakładających karę pieniężną na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. zastosowanie znajdują okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92b ust. 1 u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższą decyzję w całości zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.:

- art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

- art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

- art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B.B.V.;

- art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

2. naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] kwietnia 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie [...];

- art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął powyższe zarzuty, wskazując m.in., że w dniu kontroli skarżący nie wykonywał działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie dzielności gospodarczej ani art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Podniósł, że nie tylko nie posiadał on statutu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Zaznaczył, że skarżący nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera i kierowcy z platformy internetowej o nazwie [...], służącej do skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] (nie zaś na rzecz kierowcy). Pełnomocnik nadmienił również, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową o nazwie [...] - karta płatnicza pasażera zostaje automatycznie obciążona po zakończonym przejeździe, co dzieje się nie na rzecz kierującego a na rzecz B. B.V. Jego zdaniem, prawidłowo przeprowadzona analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie prowadzi do uznania, że jeżeli już doszło do wykonania krajowego transportu drogowego, to podmiotem, w którego imieniu transport ten był wykonywany jest spółka, z którą skarżący zawarł stosowną umowę o współpracy.

Wskazując powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja GITD z [...] września 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] WITD z [...] lipca 2019 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 złotych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców (...) (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.).

Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d. "krajowy transport drogowy" oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do art. 4 pkt 6a u.t.d. "przewóz drogowy" oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1; dalej: rozporządzeniem (WE) nr 561/2006).

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1. samochodem osobowym,

2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3. taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 u.t.d.).

Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak również licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c oraz art. 6 u.t.d.

W myśl art. 87 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9;

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).

W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 karą pieniężną w wysokości 12 000 złotych sankcjonowane jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Ustalony w rozpoznawanej sprawie przez organy stan faktyczny, stanowiący podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej określonej w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. nie budzi wątpliwości i w ocenie Sądu stanowił on wystarczającą podstawę do wydania przez organy decyzji orzekających w tym przedmiocie.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj.: protokołu kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. wraz załącznikiem w postaci zdjęcia aplikacji [...] z telefonu pasażera, dokumentacji fotograficznej pojazdu marki [...] o nr rej. [...] - jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera na terenie miasta [...] ([...]), pojazdem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Zaznaczenia wymaga - czego nie kwestionował skarżący - że przedmiotowy kurs został zamówiony za pomocą aplikacji [...], opłata za kurs nie została opłacona bowiem kontrola odbyła się przez rozpoczęciem przejazdu. Ponadto pojazd posiadał oznaczenia w postaci napisu "[...]" umieszczonych na bokach pojazdu. Z akt sprawy wynika także, że skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył w istocie tego, czy skarżący w ogóle w chwili kontroli wykonywał krajowy transport drogowy noszący znamiona wykonywanej działalności gospodarczej, czy też – gdyby przyjąć, że w omawianym przypadku miał miejsce krajowy transport drogowy – podmiotem, w imieniu którego transport ten był wykonywany, był w istocie sam skarżący czy przedsiębiorca B.B.V. (właściciel platformy internetowej [...]). W tym właśnie zakresie skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w związku z tym poczynienie błędnych ustaleń.

W ocenie Sądu zarzuty te są nieuzasadnione, bowiem nie ma żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że opisane zdarzenie odpowiada definicji transportu drogowego a skarżący wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., i że w tym zakresie działał on we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Sąd podkreśla, że w toku postępowania skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających twierdzenie, że podmiotem, w imieniu którego transport był wykonywany był inny przedsiębiorca. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu bezsprzecznie natomiast wynika, że kierowcą wykonującym transport drogowy w zakresie przewozu osób w dniu kontroli był skarżący.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących braku znamion wykonywania przez niego działalności gospodarczej oraz braku posiadania przez statusu przedsiębiorcy, podkreślenia wymaga, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08). Zgodnie ze stanowiskiem NSA: "z przepisów ustawy o transporcie drogowym "nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej". W podobny sposób wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 16 maja 2013 r., II SA/Op 529/12, w którym stwierdził, że "wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym".

W świetle powyższego uznać należy, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, podejmowane przez niego działania stanowią działalność odpowiadającą definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.). Dzięki aplikacji internetowej [...] mogło bowiem dochodzić do "skojarzenia" skarżącego, jako wykonującego przewóz osób, z potencjalnymi klientami. Aplikacja ta jest sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem. Nie można zatem przyjąć, że skarżący nie otrzymywał wynagrodzenia za przewóz pasażerów. Wbrew twierdzeniom skarżącego, że zapłata za przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] nie zaś na rzecz kierowcy (czyli skarżącego), nie ulega wątpliwości, że skarżący, jako kierowca otrzymywał stosowne wynagrodzenie za przejazd.

W tym miejscu Sąd pragnie także zauważyć, że wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt C 434/15) - w odpowiedzi na wniosek o wydanie na podstawie art. 267 TFUE orzeczenia w trybie prejudycjalnym przez sąd gospodarczy nr 3 w Barcelonie, Hiszpania - Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d/ dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a/ dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo [...] (konkurencyjna aplikacja do aplikacji [...]), polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską, nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.

Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.

Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez skarżącego (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę [...] (platformę konkurencyjną do [...]), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonywał usługę transportową (podobnie wyrok WSA w Krakowie z 29 stycznia 2018 r., III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r., II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., VI SA/Wa 2358/17 i z 11 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 390/19).

Wskazane okoliczności przesądzają, że działanie skarżącego mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. W tej sytuacji na skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który to obowiązek spoczywa na podmiotach wykonujących faktyczną działalność, odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej.

W oparciu o dokonane ustalenia organy prawidłowo stwierdziły, że skarżący dokonał opisanego powyżej naruszenia prawa, za które nałożyły karę pieniężną w prawidłowej wysokości. Organy prawidłowo przyjęły, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut, że organy nie zebrały w sposób pełny materiału dowodowego, a ustalenia oparły jedynie na protokole kontroli, z którego - w ocenie skarżącego - nie wynika, by wykonywał on transport drogowy. W ocenie Sądu, materiał dowodowy, na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, został zgromadzony prawidłowo i w zakresie pozwalającym na rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy pozwalały na przyjęcie, że wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, na którą skarżący nie posiadał wymaganej licencji.

Należy ponadto zauważyć, że nie w każdym przypadku obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego spoczywa na organach administracji, prowadzących postępowanie. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organy materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez nie materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku zaoferowania takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżący dowodów takich nie zaoferował.

Nie można wobec tego podzielić zarzutu naruszenia przez organy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.

Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę jako bezzasadną, oddalił.