Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2883/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust.1 pkt 1, art. 48 ust. 2, art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze., zm.; dalej "ustawa") w zw. z art. 513 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 484, 514 ust. 2 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013r., poz. 1650) oraz art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania K. G. (dalej: "skarżący"), utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Przedmiotowa decyzja obejmowała również małżonkę skarżącego S. G. i dziecko D. G.

W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że skarżący, obywatel [...], narodowości [...] w dniu [...] kwietnia 2014 r., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, wnioskiem objęto też jego żonę. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżący wraz z żoną wyemigrował z uwagi na zaanektowanie [...] przez siły [...] i przymuszanie do przyjęcia obywatelstwa [...]. Następnie wyjaśnił, że był obrażany, uszkodzono mu samochód na [...] rejestracji. Ocenił, że był prześladowany na [...] poddawany przemocy – psychicznej przez przymuszanie do przyjęcia obywatelstwa [...]. Ma wykształcenie wyższe i prowadził własną działalność budowlaną, wykonywał usługi dla organów miasta i państwa na podstawie wygrywanych przetargów. Był nękany przez grupy przestępcze, które wymuszały od niego pieniądze, łapówki. We wniosku uchodźczym wskazał, że opuścił [...] i terytorium [...] 15 stycznia 2014r., kiedy udał się do żony, do [...]. Dacie tej przeczą w ocenie organu dalsze zeznania, że po referendum, a więc po [...] marca 2014r. podejście do niego osób go prześladujących pogorszyło się, ponieważ przeszły one na stronę [...], przestały podlegać władzom [...] i stały się bezkarne. Zdaniem organu I instancji takie twierdzenie sugeruje, że skarżący musiał wciąż przebywać na [...], w związku z czym nie jest możliwe ustalenie dokładnej daty opuszczenia [...]. Organ poddał też w wątpliwość zeznania skarżącego w części dotyczącej jego obaw o życie i bezpieczeństwo swoje i pozostałych członków rodziny ze względu na jego problemy w kraju pochodzenia oraz ogólna sytuację zwłaszcza, że zwracał głównie uwagę na trudności związane z prowadzeniem firmy i wymuszeniami grupy przestępczej w skład której wchodził mężczyzna pracujący jednocześnie jako funkcjonariusz miejscowej policji. Trudności te datował na 2011 r., a kraj pochodzenia opuścił znacznie później, bo w 2014r. W tym czasie przez 7 miesięcy mieszkał w [...], gdzie został odnaleziony przez swoich prześladowców, ale nie przywołał żadnych konkretnych zdarzeń świadczących o zagrożeniu jego bezpieczeństwa, nie zadeklarował tez innych problemów związanych z zamieszkiwaniem w stolicy. Zdaniem organu I instancji skarżący może nadal bezpiecznie przebywać na terytorium [...], zwłaszcza że osoby będące źródłem jego problemów zostały na anektowanym przez [...] [...], a sytuacja w kraju pochodzenia poza [...], [...] oraz [...] jest stabilna i kontrolowana przez rząd w [...].

Decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2015 r. odmówiono skarżącemu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu wskazano m.in., że brak jest przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, nadto nie występują okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej. Skarżący nie podał żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców.

W odwołaniu skarżący zarzucił decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, podnosząc że wadliwie rozpoznano jego sprawę. Skarżący w szczególności podważał sporządzonego protokołu wywiadu i przywołał fakt posiadania przez jego żonę obywatelstwa [...] i niemożność pobytu na terenie [...] oraz nie zbadanie sytuacji w [...].

Rozpatrując sprawę ponownie organ II instancji wskazał, że na podstawie wywiadu przeprowadzonego w języku [...] Cudzoziemiec opisał swoją sytuację. Oświadczył, że przybył z [...] – [...]. We [...] pracuje jego matka, a na [...] pozostali liczni jego bliscy – maja trudności formalnoprawne z wyjazdem z powodu niepełnoletności jednej z sióstr skarżącego. Przed emigracją skarżący ukończył studia prawnicze i z zakresu zarządzania, pracował jako budowlaniec prowadząc od 2006 roku własną działalność. Z trudnościami – korupcja opuścił [...]. Opisał szczegółowo panujące tam mechanizmy korupcyjne, wyjaśnił, że przed referendum ukrywał się w [...] i [...], jego prześladowcy włączyli się do środowiska [...] i sprawują one aktualnie władzę na [...]. Skarżący wskazał, że w związku z korupcją nie może żyć w kraju pochodzenia, a być może jest poszukiwany na [...]. Uszkodzono mu samochód z tablicami rejestracyjnymi ze [...], jest prześladowany przez grupę z [...], obawia się powołania do służby wojskowej.

Rada wskazała w szczególności, że skarżący opuścił kraj pochodzenia z powodów, które nie stanowią przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową. W wyniku analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organ II instancji podzielił ustalenia i wnioski Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i uznał, że nie można wywnioskować aby Cudzoziemiec wraz z żoną mogli w sposób rzeczywisty i zasadny obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, czy też aby w kraju pochodzenia zaistniały okoliczności mogące stanowić przyczynę prześladowania lub doznania przez nich poważnej krzywdy z uwagi na możliwość relokacji na tereny kontrolowane przez rząd w [...]. Wskazując na treść art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie, zdaniem organu należy stwierdzić, że w przypadku skarżącego brak jest uzasadnionej obawy przed prześladowaniem na [...], a także nie występuje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Jeżeli bowiem na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tą część terytorium i zamieszkać na niej.

Rozpatrując ponownie sprawę Rada do Spraw Uchodźców wskazała, skarżący faktycznie posiada możliwość osiedlenia się w bezpiecznej części kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nie spotkał się z żadnymi negatywnymi działaniami ze strony instytucji państwa [...]. Główna przesłanka jego emigracji stała się korupcja i zamiar poprawy sytuacji materialnej. Zdaniem organu II instancji podstawą do skutecznego ubiegania się o status uchodźcy jest spełnienie którejś z przesłanek określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli wykazanie istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Prześladowanie, zaś winno:

1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenia praw człowieka, w szczególności praw, których naruszenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. ( ... ), lub

2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt. 1.

Organ podkreślił, że obawa przed prześladowaniami musi być realna (rzeczywista) a nie domniemywana (tzn. musi być oparta o przekonywujące okoliczności), zaś samo doznawanie prześladowań musi być osobiste, co winno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Organ prowadzący postępowanie ma oczywiście obowiązek wszechstronnego zbadania i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, ale ciężar wykazania prześladowań oraz uzasadnienia rzeczywistej obawy przed prześladowaniami spoczywa na stronie postępowania (tj. Wnioskodawcy). Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia skarżącego oraz inne dowody wzięte pod uwagę przez organ I instancji przy rozpatrywaniu wniosku nie wykazały, że może być mowa o uznaniu Cudzoziemca za osobę zagrożoną prześladowaniem w rozumieniu przepisów ustawy, a wiec z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej.

Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na to, że był lub będzie prześladowany z przyczyn o których mowa w Konwencji Genewskiej. Nie wskazał też na żadne okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę do uznania, że reemigracja na [...] oznaczałaby dla niego narażenie na prześladowanie lub dyskryminację. Okoliczności związane z korupcją nie stanowią przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej. Podkreślono, że skarżący posiada na [...] rodzinę, która nie doznaje prześladowań, co oznacza, że opisane przez stronę zdarzenia nie miały kontekstu etnicznego, rasowego, religijnego czy politycznego, ale wynikały z działań korupcyjnych, zamiaru nielegalnego wzbogacenia się w efekcie przejęcia jego majątku.

Rada zakwestionowała też okoliczności związane z powołaniem do odbycia służby wojskowej podnosząc, że nie istnieją żadne realne przesłanki świadczące o powołaniu w szeregi wojsk [...] obywateli innego państwa na zasadzie poboru prowadzonego wśród mieszkańców rejonów kontrolowanych przez [...].

Zakwestionowano też zasadność uznania, że żona obywatela [...] pani S. G. nie może przebywać na [...] bowiem trafnie organ I instancji wskazał na taką możliwość. Rada zwróciła tez uwagę na specjalne regulacje związane z migracją byłych obywateli [...] po obszarze państw wchodzących w skład b [...].

W świetle powyższego w ocenie Rady należy uznać, że skarżący nie był prześladowany na obszarze [...] z powodów konwencyjnych i wyczerpał przesłanki art. 1A Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego oraz art. 13 ust. 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Organ powołał się także na treść art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy wskazując, że w przypadku reemigracji do kraju pochodzenia skarżący nie byłby narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje. Rada wskazała, że cudzoziemiec może osiedlić się w dowolnej części [...], oceniła że nie jest on poszukiwany przez władze swego kraju. Potwierdzony został brak związku przyczynowego między doznanymi zdarzeniami a wyjazdem z kraju pochodzenia do Polski. W konkluzji zdaniem Rady nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez skarżącego poważnej i realnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Z tych względów uznano, że skarżący nie spełnił przesłanek do objęcia go ochroną uzupełniającą na terytorium RP i zgodnie z art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony odmówił jej udzielenia.

W przypadku powrotu do kraju pochodzenia nie można uznać za wiarygodne, aby znalazł się w sytuacji rzeczywistego ryzyka zagrożenia jego prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub też aby został poddany torturom albo nieludzkiemu traktowaniu, karaniu, zmuszaniu do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego czy ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i obywatela sporządzonej w Rzymie dnia 4.11.1950r., zaś strona ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Nie zachodzi tez przesłanka uzasadniająca udzielenia zgody na pobyt tolerowany w celu ochrony życia osobistego, skoro strona przebywa w Polsce wraz z żoną i dzieckiem, których też obejmuje decyzja.

Organ II instancji uznał, że prowadząc postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy właściwie zastosował przepis art. 7, 77 kpa, gdyż właściwie i trafnie przeprowadził postępowanie dowodowe, z pełnym poszanowaniem reguł administrowania, opierając swoją ocenę na przekonujących podstawach czemu dał wyraz w uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia. Prowadził przesłuchanie, za zgoda skarżącego, w zrozumiałym dla strony języku, który został podpisany przez skarżącego jako zgodny z treścią złożonych zeznań. Tym samym odrzucono zarzuty dotyczące fragmentarycznego zapisu złożonych zeznań.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucając jej naruszenie:

1. prawa materialnego tj. treści art. 1 Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźców z 1951r. oraz Protokołu Nowojorskiego z 1967r., poprzez stwierdzenie, że skarżący nie jest uchodźcą w rozumieniu tych artykułów;

2. istotne naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji; art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów państwa.

W piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi, którego autorem jest pełnomocnik z urzędu skarżącego zarzucono:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 86, 78 § 1 i 2 kpa polegające na zaniechaniu przesłuchania skarżącego w charakterze strony, pomimo treści odwołania zarzucającego niewyjaśnienie szeregu okoliczności;

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 75, 86 kpa polegające na zaniechaniu przesłuchania zony skarżącego mimo, że obowiązkiem organu jest branie pod uwagę osobistych uwarunkowań cudzoziemca, a S. G. posiada wiedzę na temat prześladowań i zagrożeń dla bezpieczeństwa skarżącego na terenie [...], zaś obowiązkiem organu było wyczerpujące zbadanie okoliczności sprawy i zgromadzenie niezbędnych dowodów;

3. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77, 80 w zw. z art. 18a ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez brak uwzględnienia, że skarżący był w przeszłości zagrożony doznaniem poważnej krzywdy, co winno być wzięte pod uwagę przy dokonywaniu oceny, czy występują przesłanki do udzielenia ochrony uzupełniającej;

4. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 15 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. polegające na bezpodstawnym uznaniu, że wobec skarżącego nie występuje zagrożenie narażenia go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez poniżające traktowanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, gdy okoliczności sprawy wprost wskazują na, że wobec skarżącego stosowano przemoc stanowiącą realne zagrożenie dla życia lub zdrowia.

W oparciu o powyższe autor skargi wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów.

Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego, bowiem jego przeprowadzenie prowadziłoby do obejścia przepisów ustawy p.p.s.a. o niemożności przeprowadzenia dowodów osobowych przez sądem administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rozpoznając sprawę Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod kątem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2012r. poz. 680 ze zm.), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951r. (Dz.U. 1991r. Nr 119, poz. 515 ze zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku 31 stycznia 1967r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania stronie skarżącej ochrony międzynarodowej - statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany.

Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie, o którym mowa w art. 13 ust. 1, musi:

1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm.), lub

2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1. Prześladowanie może polegać w szczególności na:

1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;

2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;

3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący;

4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;

5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;

6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.

Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).

Uchodźcą jest więc osobą, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Postępowania administracyjne, których przedmiotem jest nadanie statusu uchodźcy wymagają przede wszystkim przeprowadzenie oceny oświadczeń ubiegającego się o tą ochronę cudzoziemca. W postępowaniu takim organy orzekające, co do zasady, napotykają bowiem na istotne utrudnienia w kompletowaniu materiału dowodowego. Brak jest realnych możliwości dokonywania przez organ bezpośrednich, samodzielnych ustaleń w odniesieniu do sytuacji cudzoziemca w kraju jego pochodzenia poprzez np. przesłuchanie świadków, dokonanie oględzin, itd. Wobec tego, że zasadniczym elementem materiału w sprawie są zeznania ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca, organ zeznania te musi szczególnie wnikliwie zweryfikować i rozważyć w kontekście sytuacji, którą określa.

W tym miejscu należy wskazać, na inne instrumenty ochrony międzynarodowej, z których ewentualnie powinny skorzystać organy w ramach procedury uchodźczej. Instrumenty te, podobnie jak nadanie statusu uchodźcy mają ściśle określony cel, jakim jest, w szerokim ujęciu, ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Zgodnie z art. 15 ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w wypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP jeżeli jego wydalenie:

- mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 4.11.1950r.;

- naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu cyt. Konwencji lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ dnia 20.11.1989r. (Dz. U. z 1991r. Nr 120, poz. 526 oraz 2000r., Nr 2, poz. 11) w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, nie narusza prawa. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Rady do Spraw Uchodźców, że w oparciu o zeznania skarżącego oraz zgromadzony materiał dowodowy nie zostały spełnione przesłanki do nadania mu statusu uchodźcy, ani ochrony uzupełniającej ani też zgody na pobyt tolerowany.

Z akt sprawy wynika, że skarżący wyjechał skarżący wyemigrował z [...] na [...] z uwagi na zaanektowanie [...] przez siły [...] i przymuszanie do przyjęcia obywatelstwa [...]. W kraju pochodzenia prowadził własną działalność budowlaną, wykonywał usługi dla miasta i państwa na podstawie wygrywanych przetargów. W związku z prowadzoną firmą, podobnie jak inni [...] przedsiębiorcy, był nękany przez grupy przestępcze, które wymuszały od niego pieniądze, łapówki. Szeregi grupy przestępczej nękającej skarżącego zasilał mężczyzna pracujący jednocześnie jako funkcjonariusz miejscowej policji. Doszło nawet do porwania, napadu jakiego dokonano w [...], kiedy to skarżący w kwietniu 2011r. jechał złożyć zawiadomienie o popełnionym przestępstwie. Miał też miejsce fakt czasowego zamieszkiwania przez skarżącego, przez okres 7 miesięcy, w [...], gdzie jak wskazał został odnaleziony przez swoich prześladowców. Nie podał jednak żadnych zdarzeń świadczących by jego bezpieczeństwo zostało w związku z tym zagrożone. Osoby, które stwarzały mu problemy w prowadzeniu działalności gospodarczej pozostały na [...]. Istotnym jest, że skarżący nie był obiektem zainteresowania władz kraju pochodzenia z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, objęcia ochroną uzupełniającą lub udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Trafną jest ocenia stanu faktycznego, okoliczności podanych przez skarżącego dokonana przez organ bowiem skarżący w żaden sposób nie uzasadnił spełnienia przesłanek do uzyskania statusu uchodźcy. Aczkolwiek cudzoziemiec wykazał zasadność obaw związanych dalszym zamieszkiwaniem w miejscu swego zameldowania tj. na [...], ze względu na niechęć przyjęcia obywatelstwa [...], co jest równoznaczne z posiadaniem poglądów politycznych odmiennych od większości społeczeństwa [...] oraz tamtejszych władz, to kluczowym jest możliwość zamieszkania w innym bezpiecznym rejonie [...]. Skarżący może skutecznie uchronić się od powyższych zagrożeń poprzez relokację wewnętrzną, tj. przeniesienie się do innego rejonu [...], wolnego od zagrożenia separatyzmem. Oczywistym jest bowiem, że przeważająca część terytorium [...] nie tylko nie jest dotknięta działaniami zbrojnymi, pozostając całkowicie pod kontrolą władz [...], ale nie stoi w obliczu groźby secesji. Zagadnienie relokacji wewnętrznej reguluje na gruncie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP art.18, w myśl którego to przepisu, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia (ust. 1). Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca (ust.2).

Podzielić należy stanowisko organów, że odniesienie osobistych uwarunkowań skarżącego do sytuacji panującej na większości terytorium [...] nie daje podstaw do uznania, aby skarżący nie mógł legalnie i bezpiecznie przemieścić się na to terytorium i tam zamieszkiwać. Organ właściwie ustalił, że na pozostałych terenach [...] aparat państwowy funkcjonuje w miarę normalnie, a władze centralne, jak i regionalne, starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom. Na terenach tych nie dochodzi do starć zbrojnych ani innych zdarzeń, które rodziłyby bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw dla większej liczby obywateli. Co bardzo istotne władze [...], zarówno na poziomie centralnym jak i wojewódzkim, wystąpiły z ofertą pomocy przesiedleńcom ze wschodniej [...] i podejmują działania w celu zapewnienia im schronienia. Powstały punkty informacyjne na wszystkich dworcach kolejowych, jak również uruchomiono specjalne linie telefoniczne zarówno w Ministerstwie Polityki Społecznej oraz w obwodowych Administracjach Państwowych, gdzie można uzyskać niezbędne informacje dotyczące osiedlenia, korzystania z opieki zdrowotnej, zatrudnienia oraz pobierania takich świadczeń jak rekompensaty, renty czy emerytury. Ponadto organy [...] władzy pomagają przybywającym uchodźcom w zameldowaniu czy rejestracji samochodu oraz rejestracji firmy. Zauważyć trzeba, że [...] kwietnia 2014 r. została przyjęta ustawa o terytoriach okupowanych, która stanowi, iż [...] mają prawo do swobodnego przemieszczania się po całym terytorium [...]. Należy także zwrócić uwagę na opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC, z którego wynika ponadto, że w reakcji na problemy mieszkaniowe przesiedleńców z [...] oraz z [...], władze oraz urzędnicy Państwowych Administracji Obwodowych centralnych i zachodnich obwodów dokonują wszelkich starań by zapewnić miejsce pobytu lub zamieszkania dla przesiedleńców, w którym zostanie im zapewniona pomoc socjalna, medyczna, oświatowa itp. Akcentuje się, że duży wysiłek w pomoc przesiedleńcom podejmuje również społeczeństwo [...]. Wprawdzie pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania z pewnością trudne, ale umożliwiają one egzystencję osobom, które z nich korzystają. Należy tez podzielić stanowisko organu, że nie istnieje konieczność badania, czy skarżący jest rzeczywiście poszukiwany na terytorium [...], skoro nadal jest on obywatelem [...], a jego ewentualne poszukiwania przez władze [...] pozostają bez wpływu na przedmiotowe postępowanie.

Niezasadne są też zarzuty skargi odnoszące się do kwestii dotyczącej żony skarżącego. Należy powtórzyć za organem, że oboje małżonkowie, po rejestracji ślubu (z aktu wynika bowiem, że pobrali się i zarejestrowali związek małżeński w [...], a skarżący według prawa [...] jest osobą rozwiedzioną o czym świadczy wpis do jego dokumentów tożsamości) będą mogli bez przeszkód zamieszkać na terytorium [...] pozostającej pod władzą [...] i wspólnie wychowywać małoletnie dziecko. Skarżący jest osobą narodowości [...], swobodnie komunikująca sią w języku [...], wobec czego zamieszkanie w dowolnej części kraju pochodzenia nie powinno nastręczać mu trudności pod kątem integracji z miejscowa społecznością. Z opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia nr [...] z [...].11.2014r i nr [...] z [...].10.2014r wynika, że żadne mniejszości narodowe nie są prześladowane na [...], zatem żona skarżącego, będąca obywatelką [...], może bezpiecznie mieszkać wraz z mężem w dowolnym miejscu [...] kontrolowanej przez władze w [...]. Przejawy nietolerancji wobec osób pochodzących ze [...] czy [...] uznać należy za incydentalne, a jej jednostkowe przejawy nie mogą świadczyć o dyskryminacji ze strony całego społeczeństwa.

Organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej. Brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być realnie narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Należy również wskazać, że realne zagrożenie doznania poważnej krzywdy, ograniczone jest wyłącznie do [...], wschodnich rejonów [...], a nie występują jednocześnie okoliczności uniemożliwiające bezpieczne i legalne przemieszczanie się na tereny kontrolowane przez rząd w [...], nie objęte konfliktem i zamieszkanie tam.

Sąd zauważa, iż kwestia osób przesiedlonych oraz sytuacja na terenach zachodniej [...], w kontekście realiów funkcjonowania systemu pomocy dla osób, które opuściły tereny objęte konfliktem, była przedmiotem szczegółowej analizy organów orzekających. Skarżący formułując zarzut rzekomo wadliwych ustaleń Rady co do możliwości relokacji wewnętrznej, starał się podważyć konkretne ustalenia organu (w tym te uwzględniające indywidualne kwestie rodzinne i osobiste cudzoziemca) przywołując aktualny raport, z którego w jego ocenie wynika że uchodźcy są pozostawieni bez jakiejkolwiek pomocy. Przyjęty przez skarżącego sposób argumentacji stoi w zasadniczej sprzeczności z wysłowionymi postulatami oraz zarzutami wskazującymi na konieczność rozpatrywania jego sprawy w kontekście indywidualnych i konkretnych uwarunkowań jakimi legitymuje się cudzoziemiec. Jednocześnie należy wskazać, iż na [...] nie istnieją jakiekolwiek ograniczenia prawne przemieszczania się obywateli i zmieniania przez nich miejsca zamieszkania. Mieszkańcy terenów zagrożonych opuszczający swoje dotychczasowe miejsca zamieszkania w związku z panująca w nich sytuacją, mają co do zasady możliwość zamieszkania w innych bezpiecznych rejonach [...], zarówno pod względem prawnym jak i faktycznym. W dniu 1 października 2014r. Gabinet Ministrów [...] przyjął postanowienia regulujące ważniejsze kwestie dotyczące ochrony/opieki socjalnej osób, które przemieściły się z tymczasowo okupowanych terytoriów [...] oraz rejonów prowadzenia operacji antyterrorystycznej tj. tryb wyrabiania i wydawania zaświadczeń o wpisaniu do ewidencji osób, które się przesiedlają/przemieszczają, nadawania comiesięcznej pomocy finansowej na pokrycie kosztów życia, opłat mieszkaniowo – komunalnych. Przesiedleńcy maja dostęp do systemów ochrony zdrowia. Tymczasem skarżący nie podjął żadnych prób uzyskania wsparcia w centralnej czy zachodniej części kraju. Potwierdzone dane wskazują, iż poziom wsparcia i pomocy jaki oferuję władze [...] wewnętrznym przesiedleńcom jest znaczący, aczkolwiek zapewne niezupełnie wystarczający wobec rosnącej ilości potrzeb. Niemniej jednak w konkretnym przypadku skarżącego nie sposób odpowiedzialnie stwierdzić, że istnieją jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające Cudzoziemcowi i jego żonie skorzystanie z pomocy w kraju pochodzenia. Należy podkreślić, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek przeszkód odnoszących się do osobistej sytuacji, które czyniłyby ewentualne starania o uzyskanie pomocy na [...] bezskutecznymi lub też mogły być powodem uzasadnionych obaw co do szans na normalizację swoich spraw.

Opuszczenie kraju z powodu trudnej sytuacji i próba poszukiwania lepszych warunków życia, aczkolwiek zrozumiała, nie stanowi jednak podstawy do udzielenia ochrony międzynarodowej. Nie można podzielić zarzutu skarżącego, że organ niewłaściwie ocenił brak możliwości bezpiecznego osiedlenia się w innej części [...]. Fakt, że pomoc, której mogą oczekiwać przesiedleńcy jest skromna nie oznacza, że nie może ona być skutecznie udzielona osobom, które o nią proszą i podejmują w tym zakresie odpowiednie starania. Organ właściwie ocenił, że wprawdzie pomoc dla przesiedleńców może nie być w pełni satysfakcjonująca, co w oczywisty sposób wynika chociażby z pogorszenia sytuacji osób zmuszonych do konieczności znalezienia nowego centrum spraw osobistych, życiowych, znalezienia pracy i mieszkania. Zgodzić się jednak należy z organem, że osobom, które takiej pomocy poszukiwały została ona udzielona i mogą one w sposób niezagrożony egzystować na innych terenach [...].

Nie można także zgodzić się z argumentacją dotyczącą dyskryminacyjnego traktowania przesiedleńców w innych częściach [...]. Abstrahując od zwykłych niedogodności związanych z samym faktem konieczności przemieszczenia, zmiany warunków życiowych oraz odnalezienia się w nowym środowisku, brak jest podstaw do twierdzenia, że osoby te są prześladowane i poddawane nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu. Podzielić także należy stanowisko organów odnośnie obaw skarżącego związanych z powołaniem do armii, w związku z ogłoszona na [...] moblizacją nie stanowią przesłanki do objęcia go ochrona międzynarodową. Osoby pochodzące z [...], czy wschodnich terenów [...] – mogą zasilić szeregi armii jedynie na zasadzie dobrowolności.

W ocenie Sądu argumentacja skarżącego wskazuje, że jest on imigrantem ekonomicznym, który poszukuje lepszego bytu materialnego, co jakkolwiek jest zrozumiałe, to jednak nie może uzasadniać przyznania ochrony statusowej w myśl przepisów ustawy. Na marginesie warto dodać, że skarżący może podjąć próbę zalegalizowania swojego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie innych przepisów.

Podstawą do objęcia cudzoziemca jedną z form ochrony międzynarodowej nie jest sytuacja panująca w kraju pochodzenia, stan poszanowania praw człowieka czy obywatela, poziom oświaty, opieki zdrowotnej, lecz czy skarżący wyczerpuje przesłanki ujęte w zamknięty katalog przyczyn wymienionych w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim oraz w ustawie o udzielaniu ochrony. Prawidłowe są ustalenia i konstatacja organów, że w przypadku powrotu skarżącego do kraju pochodzenia, nie można uznać za wiarygodne by znalazł się w sytuacji rzeczywistego ryzyka zagrożenia jego prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub został poddany torturom albo nieludzkiemu traktowaniu, karaniu, zmuszaniu do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sadowego, czy ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i obywatela, zaś skarżący ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Nie ma także podstaw do uznania zarzutu braku zbadania przez organy indywidualnej sytuacji skarżącego skoro z podanych przez niego okoliczności nie wynika, aby był on w sposób zindywidualizowany zagrożony działaniami dyskryminującymi na pozostałych terytoriach [...]. Brak dostatecznego finansowania potrzeb przesiedleńców wynika z ogólnej sytuacji kraju i jego możliwości ekonomicznych, zaś trudności związane ze znalezieniem pracy i organizacji nowego centrum spraw życiowych należą do problemów, które w tego typu sytuacjach dotyczą każdej osoby przesiedlającej się w inne miejsce kraju.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Sąd na wstępie wskazuje, podzielając w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 18 marca 2002r. sygn. V SA 3685/00 (Lex nr 109238), że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na prześladowania skarżącego czy zagrożenia jego praw do życia, w tym również życia rodzinnego, wolności i bezpieczeństwa. Jest to szczególne trudne w sytuacji, gdy za faktem ubiegania się o status uchodźcy stoją inne motywy migracji, zwłaszcza przyczyny ekonomiczne. Gdy więc ubiegający się o status uchodźcy twierdzi, że żywi obawę przed prześladowaniami, na nim spoczywa ciężar wykazania obaw.

W niniejszej sprawie, Stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. został zebrany niezbędny do wydania decyzji materiał dowodowy, który zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Niezasadny jest zarzut dotyczący nieprzesłuchania żony skarżącego na okoliczność prześladowań i zagrożeń dla bezpieczeństwa skarżącego trudno bowiem przyjąć, że wiedza żony skarżącego jest w tym przedmiocie większa aniżeli samego zainteresowanego, który był przecież słuchany na tę okoliczność przesłuchiwany w charakterze strony w dniu [...].10.2014 r. (protokół przesłuchania k. 95 – 107) i podczas przesłuchania uchodźczego w dniu [...].04.2014 r. (k. 29 - 37). Zauważyć należy, że przesłuchania skarżącego odbyły się w zrozumiałym dla niego języku [...], za zgodą skarżącego. Treść protokołów została skarżącemu odczytana i skarżący podpisał je jako zgodne z jego zeznaniami, co więcej skarżący pokwitował odbiór kopii protokołu przesłuchania z [...].10.2014r. (k. 95 akt administracyjnych) w związku z tym nie sposób zaakceptować jego późniejszych zarzutów dotyczących nieścisłości protokołu. Skarżący był pouczany w toku prowadzonego postępowania o treści art. 10 kpa. Organ prawidłowo przeanalizował wiarygodność i logiczną wartość złożonych przez skarżącego oświadczeń i zeznań oraz dokumentów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, a zatem został spełniony wymóg art. 107 § 3 k.p.a. dotyczący uzasadnienia decyzji. Jednocześnie słusznie organ uznał, że powoływanie się na ogólne informacje dotyczące kraju pochodzenia, nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, iż skarżący podlegał wskazywanym przezeń praktykom, bowiem w zaprezentowanej przez skarżącego argumentacji zabrakło jakiegokolwiek elementu indywidualnego odnoszącego się wprost do skarżącego.

Organ zasadnie przyjął także, jak wymaga art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż strona skarżąca nie wykazała faktów czy okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z przyczyn wymienionych w art. 13 ustawy.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności wydanej w sprawie decyzji i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

-----------------------

6