Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 141/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 1  pkt 4 art. 64 par. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...]; [...] w przedmiocie określenie kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej K. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia

11 stycznia 2018 r., znak: [...], [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 1 grudnia 2017 r., znak: [...] [...], w sprawie określenia "K. S." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej "Zobowiązana", "Spółka", "Skarżąca"), wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] w łącznej wysokości [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki. Postępowanie to prowadzone było na podstawie ww. tytułu wykonawczego obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2017 r. w łącznej wysokości [...] zł.

W dniu 6 czerwca 2017 r. organ egzekucyjny zawiadomił dwóch kontrahentów Zobowiązanej o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, wzywając ich, aby należnej kwoty z tytułu wykonywanych prac, świadczonych usług, dostarczonych towarów, bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczali na rzecz Zobowiązanej. Jednocześnie w dniu 23 czerwca 2017 r. na poczet zaległości objętych ww. tytułem wykonawczym Zobowiązana wpłaciła kwotę [...]zł.

Pismem z dnia 27 listopada 2017 r., w związku z zawiadomieniem organu z dnia 20 listopada 2017 r. o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego, Zobowiązana wniosła o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 14 września 2017 r. określił Zobowiązanej koszty egzekucyjne w sprawie w kwocie [...]zł.

Zobowiązana złożyła zażalenie na ww. postanowienie i wniosła o jego uchylenie w całości.

W uzasadnieniu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, Zobowiązana wskazała, że normy prawne które określają wysokość opłaty za czynności egzekucyjne (art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm. – dalej w skrócie "u.p.e.a.") wysokość opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz nakładają obowiązek uiszczenia powyższych opłat pomimo dobrowolnej zapłaty egzekwowanej należności po dokonaniu tych czynności (art. 64 § 8 u.p.e.a) naruszają zakaz nadmiernej ingerencji ustawodawcy poprzez to, że nie przewidują górnej granicy wysokości pobieranych opłat a także nie uwzględniają stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania poszczególnych czynności oraz nakładu pracy organu egzekucyjnego. Nie uzależniają także wysokości opłat egzekucyjnych od tego czy postępowanie zostało umorzone z uwagi na dobrowolne uiszczenie przez dłużnika należności w całości lub w części. Powoduje to, że są one nieadekwatne do zakładanego celu, którym jest przeprowadzenie skutecznej egzekucji a przy tym są nadmiernie dolegliwe.

Organ II instancji postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, wskazał,

że przedmiotem postępowania zażaleniowego jest określenie wysokości kosztów egzekucyjnych w oparciu o obowiązujące przepisy prawne w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14.

Wskazał, że organ określił na mocy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.) koszty egzekucyjne tytułem opłaty za zajęcie innych wierzytelności oraz opłaty manipulacyjnej. Trybunał nie uchylił ww. wyrokiem ani art. 64 § 1 pkt 4, ani art. 64 § 6 u.p.e.a., ale jednoznacznie wskazał w nim, że dla właściwej realizacji przedmiotowego wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 tej u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć podobne zarzuty.

Po przytoczeniu fragmentów ww. wyroku oraz treści art. 64 § 1 pkt 4 w związku

z § 7 u.p.e.a., a także art. 64 § 6 u.p.e.a., organ II instancji wskazał, że w sprawie egzekucję wszczęto przez skierowanie egzekucji do innych wierzytelności pieniężnych z tytułu wykonywanych prac i usług oraz dostaw towarów. Z akt sprawy wynikało, że po wszczęciu egzekucji otrzymano informację o wpłacie własnej Spółki z dnia 16 i 19 czerwca 2017 r. na łączną kwotę [...]zł. Pozostała kwota zaległości dochodzona na podstawie ww. tytułu wykonawczego została ostatecznie uregulowana w dniu 9 listopada 2017 r. drodze realizacji zajęć wierzytelności.

Organ II instancji wskazał, że za podstawę naliczenia kosztów przyjęto kwotę [...]zł. Na łączną kwotę kosztów [...] zł , wyliczoną według obowiązujących stawek procentowych składały się: opłata manipulacyjna – [...] zł ([...] od [...] zł); opłata za zajęcie w dniu 6 czerwca 2017 r. innych wierzytelności pieniężnych – [...] zł ([...] od [...] zł).

Nadto, organ, odnosząc ustaloną w sprawie wysokość kosztów do wskazań Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że nie znalazł podstaw do obniżenia ich wysokości. Jakkolwiek nie można zaprzeczyć, że egzekucja w tej sprawie została skutecznie zakończona i to w krótkim czasie, to mimo wszystko, zdaniem organu istnieją uzasadnione powody, aby uznać sprawę za skomplikowaną. W ocenie organu II instancji, sposób działania Spółki nastręczał organowi egzekucyjnemu w pracy szeregu utrudnień. Wierzyciel napotykał trudności w samym wystawieniu tytułu wykonawczego, następnie organ egzekucyjny również miał trudności w określeniu właściwej kwoty zaległości, dalej w dokonaniu zajęcia na właściwą kwotę zaległości (po każdej z częściowych wpłat przez zobowiązaną organ przesyłał do niej i dłużników zajętych wierzytelności zawiadomienia o wysokości zajęcia), konieczne było dokonywanie licznych przeksięgowań, nie tylko w zakresie zaległości, ale także kosztów egzekucyjnych.

Organ II instancji wskazał, że nie znalazł podstaw do obniżenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Jednocześnie stwierdził, że w sprawie koszty egzekucyjne określono według obowiązujących stawek procentowych, czego Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował. Zakwestionowana przez Trybunał niezgodność przepisów z Konstytucją z uwagi na brak określenia górnej granicy opłat, w ocenie organu nie ma przełożenia na wysokość kosztów naliczonych

w niniejszej sprawie.

Powołując się na brzmienie art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a, wskazał, że żadna z opłat

za zajęcie powstała w egzekucji prowadzonej na podstawie ww. tytułu nie przekraczała maksymalnego poziomu określonego przez ustawodawcę dla zajęcia nieruchomości ([...] zł). Wobec powyższego, mając na uwadze treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, organ II instancji stwierdził, że nie sposób uznać, iż w sprawie opłaty egzekucyjne zostały określone w nadmiernej wysokości.

Spółka w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S., zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. przez ustalenie kosztów egzekucyjnych w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty - wydatki egzekucyjne miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;

2) art. 64 § 6 u.p.e.a. przez ustalenie opłaty manipulacyjnej w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty i wydatki egzekucyjne miały wpływ

na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;

3) art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia,

w szczególności ustalenia czy określone przez organ koszty egzekucyjne wynikające z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostają

w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku tego postępowania;

4) 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony.

Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności zaskarżonego postanowienia.

W skardze Skarżąca podniosła zarzuty niewłaściwego zastosowania przepisów art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., które Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem z 28 czerwca 2016r. (sygn. akt SK 31/14), uznał za niekonstytucyjne oraz zaniechanie wyjaśnienia czy określone koszty wynikające z postępowania egzekucyjnego pozostają w związku z nakładem pracy organu egzekucyjnego.

Analiza akt sprawy, przeprowadzona z uwzględnieniem brzmienia przepisów będących podstawą prawną zaskarżanego orzeczenia, całokształtu okoliczności stanu faktycznego oraz i przede wszystkim - wskazań wynikających z powołanego wyżej orzeczenia Trybunału potwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wyjaśnienia czy określone koszty egzekucyjne pozostają konsekwencją podjętych przez organ egzekucyjny czynności.

Przypomnieć zatem należy, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził w nim między innymi, że:

- art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;

- art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.

W uzasadnieniu wyżej wymienionego wyroku (pkt 4.3. uzasadnienia) Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Trybunał jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną.

Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.

Jak uznał Trybunał, regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną.

Z uzasadnienia powyższego wyroku należy wyprowadzić zatem wniosek, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

Trybunał Konstytucyjny, wyjaśniając skutki swojego orzeczenia wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia organu I instancji wskazano, że na koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł składa się opłata manipulacyjna w wysokości [...] zł, opłata za czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innych wierzytelności pieniężnych w wysokości [...] zł. Koszty egzekucyjne tytułem opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej zostały naliczone zgodnie z art. 64 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., tj. przy przyjęciu odpowiednio stawek 5 % egzekwowanych należności w związku z zajęciem prawa majątkowego, a także stawki 1 % egzekwowanych należności przy określeniu opłaty manipulacyjnej.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przywołał orzeczenie Trybunału oraz omówił skutki tego wyroku, jego wpływu na możliwość dalszego orzekania w kwestii kosztów egzekucyjnych.

Organ II instancji wprawdzie odniósł się do specyficznego sposobu działania Skarżącej utrudniającego pracę organu, do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz ich czasochłonności, przy uwzględnieniu wielości zaległości Skarżącej, jednakże organ ten nie wykazał, jakie konkretnie poniósł wydatki w powiązaniu z określonymi czynności organu egzekucyjnego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym na podstawie ww. tytułu wykonawczego, które muszą znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji akt sprawy egzekucyjnej, a następnie w uzasadnieniu postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Organ musi zatem wykazać, że wysokość ustalonych kosztów egzekucyjnych jest powiązana w miarę możliwości z rzeczywistymi kosztami poniesionymi w konkretnym postępowaniu egzekucyjnym, a przy tym wyjaśnić jak ustalone koszty miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych w ustalonej wysokości.

W ponownym postępowaniu w przedmiocie obciążenia Skarżącej kosztami egzekucyjnymi organ powinien wziąć pod uwagę argumenty wyrażone w powołanym uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Wbrew zarzutom skargi skutkiem wskazanego orzeczenia Trybunału nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo - a więc w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają - muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Organ musi mieć również na uwadze to, że już z samej sentencji wyroku Trybunału wynikało, że przyczyną uznania przepisów za niezgodne z Konstytucją nie był brak w ustawie możliwości miarkowania wysokości opłat w pełnym zakresie. Wynika to też ze stwierdzenia Trybunału, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych jako jednej z metod określania wysokości opłat.

W związku z tym, swoiste miarkowanie powinno w zasadzie pojawić się dopiero wówczas, kiedy można stwierdzić, że procentowo ustalone opłaty przekraczają maksymalny rozsądny pułap poszczególnych opłat. W praktyce, w sytuacji braku koniecznej interwencji ustawodawcy, nie da się, stosując omawiane przepisy w poszczególnych sprawach, oderwać od okoliczności faktycznych i prawnych konkretnych spraw. W niniejszej sprawie obowiązkowi temu organ nie dochował.

Zatem, w razie braku interwencji ustawodawcy do czasu ponownego orzekania w sprawie, zadaniem organu będzie w pierwszym rzędzie odpowiedź na pytanie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a., in concreto przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, a jeśli nie, to w jakim zakresie na gruncie tej sprawy należy je miarkować.

Z akt sprawy wynika, że czynności faktyczne, jakie w rozpoznawanej sprawie były podejmowane przez organ egzekucyjny, sprowadzały się zasadniczo do doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz do wysłania pism (zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności), a więc czynności egzekucyjnych nie wymagających szczególnego nakładu pracy czy obarczonych wysokim poziomem skomplikowania. Bezspornie, na co słusznie zwróciła uwagę Skarżąca, z trudności finansowych nie można czynić zarzutu, podobnie jak z cząstkowego regulowania należności, czy też z braku chęci korzystania z systemu ratalnego obarczonego przecież dodatkowymi kosztami obsługi.

Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien zatem uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, które to okoliczności winny być udokumentowane w aktach sprawy egzekucyjnej i wskazane szczegółowo w rozstrzygnięciu. Brak takiego wskazania powoduje bowiem, że w istocie takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej. Nie sposób bowiem poznać, jakie czynności organu egzekucyjnego, jaki nakład pracy organu egzekucyjnego, legły u podstaw takiego ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych – tak jak ma to miejsce w uchylonym przez Sąd postanowieniu.

Koszty egzekucyjne, ponoszone przez organ egzekucyjny w celu realizacji wniosku egzekucyjnego wierzyciela, mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego, nie zaś wierzyciela, jednakże to organ egzekucyjny musi dowieść ich faktyczne poniesienie, z uwzględnieniem przy tym nakładu pracy, stopnia skomplikowania czy zawiłości czynności egzekucyjnych, co musi jednak znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, które ma przekonać wierzyciela, że koszty były zasadne i celowe. Taką właśnie funkcję poznawczą pełni postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych, wydane na podstawie art. 64c § 4 i 7 u.p.e.a., przy czym ustalone koszty muszą być weryfikowalne, poddawać się kontroli. Nie budzi przy tym wątpliwości, że organ egzekucyjny, by zapewnić sprawność dalszego funkcjonowania aparatu egzekucyjnego, powinien odzyskać zwrot co najmniej poniesionych kosztów, stąd ustawodawca w art. 64c § 4 u.p.e.a. przyjął rozwiązanie nakazując obciążenie wierzyciela kosztami w przypadku, gdy koszty nie mogą być wyegzekwowane od zobowiązanej strony. Jednakże organ egzekucyjny powinien mieć zawsze na uwadze, że z punktu widzenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego istotne jest jednak zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone. Wszystko powinno się odbywać w ramach i przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego stanu faktycznego danej sprawy, co musi być weryfikowalne i poddawać się kontroli sądowej.

Organy, stosując prawo, powinny zatem tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby ustrzec się przed zarzutem naruszenia standardów określonych w wyroku Trybunału. Precyzując, nie powinno dojść do pozyskania dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. Stąd odwoływanie się przez analogię do kwoty z tytułu zajęcia nieruchomości w ww. okolicznościach wyroku Trybunału, nie może być uznane za uzasadnienie ustalonej w niniejszym postępowaniu kwoty kosztów egzekucyjnych. A zatem, organ egzekucyjny, ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, ma obowiązek przede wszystkim wykazać poniesione wydatki w zakresie określonej czynności egzekucyjnej, a zatem udokumentować wydatki nierozerwalnie związane z konkretną czynnością egzekucyjną, a następnie dokonać oceny stopnia jej skomplikowania, czasochłonności, czy też uwzględnić inne okoliczności, które miały zdaniem organu egzekucyjnego wpływ na wysokość ustalanych kosztów egzekucyjnych, mając na uwadze by tak ustalone koszty nie stanowiły dodatkowej dolegliwości (kary) dla zobowiązanego lub wierzyciela. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie dochował tym warunkom, a w szczególności nie wykazał poniesionych wydatków w powiązaniu z czynnościami egzekucyjnymi dokonanymi w niniejszej sprawie egzekucyjnej, co skutkowało, że ustalone koszty egzekucyjne nie poddają się kontroli sądowej.

Wobec tego, Sąd uznał zarzuty skargi w części dotyczącej uzasadnienia ustalenia kosztów egzekucyjnych za zasadne i uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a.").

O zwrocie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie [...]zł, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz.1804 ze zm.), na którą składają się: uiszczony wpis sądowy ([...] zł), uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej (radcy prawnego) z tytułu zastępstwa procesowego ([...] zł).