Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 539/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M.L. na bezczynność Rady Gminy Z. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na krytykę prasową I. zobowiązuje Radę Gminy Z. do udzielenia odpowiedzi na krytykę prasową zawartą w czasopiśmie "[...]" nr [...] ( [...]) w artykule " [...]" w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Rady Gminy Z. , o której mowa w pkt I wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Rady Gminy Z. na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 14 lipca 2020 r. M.L. ( dalej: skarżący) , jako redaktor naczelny czasopisma "[...]" , powołując się na art. 6 ustawy prawo prasowe , złożył - za pośrednictwem platformy elektronicznej e-PUAP - w Urzędzie Gminy Z. wniosek o udzielenie przez organ stanowiący Gminy odpowiedzi na krytykę prasową zawartą w artykule prasowym zamieszczonym w dniu [...] lipca 2020r. w internetowym wydaniu czasopisma "[...]" pod tytułem "[...]". Do przedmiotowego wniosku skarżący dołączył wspomniany wyżej artykuł , domagając się jednocześnie , na podstawie art. 4 ust. 3 prawa prasowego ,aby w przypadku odmowy udzielenia odpowiedzi organ poinformował w formie pisemnej o tym fakcie w terminie nie dłuższym niż 3 dni redaktora naczelnego [...] M.L. na wskazany adres wydawcy .

Pismem z dnia 7 sierpnia 2020 r. przewodnicząca Rady Gminy Z. wezwała skarżącego do sprecyzowania złożonego wniosku poprzez wyjaśnienie czy oczekuje rozpatrzenia pisma z dnia 14 lipca 2020 r. jako wniosku o udzielenie

informacji publicznej, czy też jako przekazanej krytyki prasowej, a także do wykazania czy i w jakiej prasie, w szczególności dzienniku lub czasopiśmie, ukazał się przedłożony artykuł i kto jest jego autorem oraz do wykazania, że w dacie złożenia wniosku z dnia 14 lipca 2020 r. osoba składająca ten wniosek była redaktorem naczelnym "[...]".

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 10 sierpnia 2020 r. , przesłanym drogą elektroniczną , wskazał , że jego pismo z dnia 14 lipca 2020 r. stanowi wniosek o udzielenie odpowiedzi na krytykę prasową, w którym podał podstawę prawną , nazwę czasopisma , numer edycji oraz treść artykułu.

W dniu 17 sierpnia 2020 r. drogą elektroniczną skarżący złożył ponaglenie na bezczynność Rady Gminy Z. w zakresie braku odpowiedzi na krytykę prasową.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. przewodnicząca Rady Gminy Z.,

powołując się na przepisy art. 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 50 prawa prasowego ,zawiadomiła skarżącego o pozostawieniu jego wniosku z dnia 14 lipca 2020 r. bez rozpoznania z uwagi na nie uzupełnienie przez niego braków wniosku .

W dniu 29 listopada 2020r. skarżący - jako redaktor naczelny czasopisma informacyjnego mieszkańców Gminy Z. " [...]" - wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Rady Gminy Z. w przedmiocie odpowiedzi na krytykę prasową. Skarżący powołując się na przepisy art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1914) domagał się :

1/ uznania, że organ stanowiący Gminy Z. dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy;

2/ stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3/ wyznaczenia organowi zobowiązanemu miesięcznego terminu do załatwienia sprawy;

4/ obciążenia organu, którego działanie objęte jest przedmiotem skargi kosztami postępowania skargowego .

Jako załączniki do skargi dołączono między innymi :

- UPP - Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia - wskazujące na doręczenie organowi przedmiotowego wniosku w dniu 14.07.2020 r. o godzinie 12:39,

- kserokopie dwóch postanowień Sądu Okręgowego we Wrocławiu : z dnia [...] lutego 2018r. sygn. [...] oraz z dnia [...] września 2019 r. sygn. [...], wskazujące na to ,że skarżący jest redaktorem naczelnym czasopisma " [...]" .

W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził , że krytyka prasowa jest publicznie prezentowaną oceną, opartą na konfrontacji jakiegoś stanu rzeczywistego z przyjętymi założeniami. Jest również ważnym elementem kontroli i krytyki społecznej. Natomiast brak odpowiedzi na krytykę prasową przewidzianą w art. 6 prawa prasowego, mimo upływu miesięcznego terminu od przekazania jej adresatowi przez redaktora naczelnego z żądaniem ustosunkowania się, jest w rozumieniu art. 4 ust. 3 tej ustawy równoznaczna z odmową udzielenia informacji, na którą to służy skarga do sądu administracyjnego. Jednocześnie skarżący przyznał, że otrzymał od radnej pełniącej funkcję przewodniczącej Rady Gminy Z. pismo z dnia 7.08.2020 r. w którym został wezwany do wykazania, czy i w jakiej prasie, w szczególności dzienniku lub czasopiśmie ukazał się przekazany artykuł, kto jest jego autorem oraz czy redaktor naczelny jest redaktorem naczelnym. Na powyższe pismo odpowiedział w dniu 10.08.2020 r. za pośrednictwem platformy e-PUAP. Wskazał na brak legitymacji jednego radnego do reprezentowania Rady Gminy na zewnątrz oraz podtrzymał żądanie.

Rada Gminy Z. ( dalej: organ) , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego , w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi. Organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r.. I OSK 1102/15, Lex nr 2035927 , podniósł ,że aby wniosek o udzielenie odpowiedzi na krytykę prasową, stanowiący de facto szczególny rodzaj wniosku o udzielenie informacji prasowej, mógł zostać rozpoznany w trybie przepisów ustawy prawo prasowe, konieczne jest wykazanie przez wnioskodawcę (skarżącego), że wniosek pochodzi od prasy w rozumienie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo prasowe i od osoby reprezentującej prasę, tj. od dziennikarza i/lub reaktora naczelnego . Organ przyto- czył zawarte w przepisach art. 7 ust. 2 pkt 1 , pkt 2 , pkt 3, pkt 5 i pkt 7 prawa prasowego ustawowe definicje pojęć prasy , dziennika ,czasopisma, dziennikarza , redaktora naczelnego . Wskazał też na art. 20 ust. 1 prawo prasowego, zgodnie z którym wydawanie dziennika lub czasopisma wymaga rejestracji w sądzie okręgowym właściwym miejscowo dla siedziby wydawcy, zwanym dalej "organem

rejestracyjnym". Mając na uwadze powyższe, w piśmie z dnia 07 sierpnia 2020 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania pisma z dnia 14 lipca 2020 r. poprzez wyjaśnienie czy oczekuje rozpatrzenia złożonego pisma jako wniosku o udzielenie informacji publicznej, czy też jako przekazanej krytyki prasowej, a także do wykazania czy i w jakiej prasie ukazał się artykuł (w szczególności dzienniku lub czasopiśmie) i kto jest jego autorem oraz do wykazania, że w dacie złożenia wniosku z dni 14 lipca 2020 r. skarżący był "redaktorem naczelnym [...]".

Wprawdzie w odpowiedzi na powyższe wezwanie do organu wpłynęła informacja z dnia 10 sierpnia 2020 r., w której skarżący sprecyzował, że pismo z dnia 14 lipca 2020 r. stanowi wniosek o udzielenie odpowiedzi na krytykę prasową, lecz nie uzupełnił on pozostałych braków tego pisma, co uniemożliwiło organowi weryfikację wniosku pod kątem czy istotnie pochodzi od prasy oraz czy zostało złożone przez redaktora naczelnego. Co istotne, we wniosku oprócz wskazania, że artykuł został zamieszczony w "internetowym wydaniu czasopisma [...]", de facto nie wiadomo nawet gdzie można szukać tego wydania, tj. brakuje informacji o źródle tego artykułu. W ocenie organu , budzi poważne wątpliwości czy załącznik do wniosku z dnia 14 lipca 2020 r. pochodzi rzeczywiście od prasy i redaktora naczelnego, tj. czy w ogóle powoływane przez skarżącego na "internetowe wydanie czasopisma [...]" można uznać za prasę i czasopismo w rozumieniu przepisów ustawy prawo prasowe, czy jest to jedynie jakiś wpis na jakimś portalu internetowym. Z uwagi na braki wniosku o udzielenie odpowiedzi na krytykę prasową złożonego w trybie ustawy prawo prasowe, które to braki nie zostały konwalidowane, pomimo stosownego wezwania, organ pozostawił wniosek z dnia 14 lipca 2020 r. bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 50 prawo prasowego. Według organu , powyższe okoliczności wykluczają możliwość uznania, że dopuścił się on bezczynności w załatwieniu wniosku.

W piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2021r. skarżący podniósł ,że organ stanowiący Gminy Z. w sposób wyczerpujący posiada wiedzę w zakresie tak formalnoprawnego statusu czasopisma [...] jak też umocowania skarżącego jako redaktora naczelnego tego czasopisma. Mianowicie, drugi z organów Gminy Z. - wójt brał udział w postępowaniu sądowo administracyjnym w sprawie bezczynności w odpowiedzi na krytykę prasową. Status tak czasopisma [...] jak i skarżącego został przez tut. sąd wyraźnie wskazany organowi w wyroku tut. Sądu z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt : IV SAB M/r 41/19 ( kasacja organu oddalona wyrokiem NSA z dnia z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt : I OSK 1780/19 ). Ponadto, w żądaniu odpowiedzi na krytykę prasową z dnia 14.07.2019 r. skarżący wyraźnie wskazał nazwę czasopisma, adres wydawcy, wskazał też że działa jako redaktor naczelny czasopisma [...].

Ponadto skarżący podniósł, że przewodniczącą rady gminy radna G.O. adresując do skarżącego wezwania różnej treści w imieniu Rady Gminy Z. ma wiedzę o sytuacji formalnoprawnej czasopisma [...] nie tylko z urzędu, ale też z osobistych kontaktów, również z inicjowanych postępowaniach sądowych ze skarżącym jako redaktorem naczelnym czasopisma [...]. Istotny jest też fakt, że to rada gminy uchwala budżet, z którego pokrywane są zasądzone przez tut. Sąd zwroty na rzecz skarżącego występującego jako redaktor naczelny [...] kosztów postępowań sądowych w sprawach bezczynności organu Gminy Z.

Pismami procesowymi z dnia 24 lutego 2021r. i 11 marca 2021r. organ podtrzymał stanowisko w kwestii braku wykazania przez skarżącego legitymacji , co uzasadniało pozostawienie jego wniosku bez rozpoznania .

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 21 marca 2021r. zawnioskował o dopuszczenie dowodu z załączonych do niniejszego pisma dokumentów w postaci:

- wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia [...] października 2020r. sygn. akt [...] na okoliczność wykazania, że przewodnicząca Rady Gminy Z. ma wiedzę o legalności lokalnego czasopisma " [...]", a nawet żądała zamieszczania na jego łamach przeprosin;

- wyroku Sądu Rejonowego w Trzebnicy z dnia [...] stycznia 2021r. sygn. [...] wraz z zgłoszeniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. , w którym G.O. , powołując się na pełnioną funkcję przewodniczącej Rady Gminy Z. , zgłasza popełnienie przestępstwa przez skarżącego jako redagującego czasopismo informacyjne "[...]" i podaje numer wpisu do rejestru czasopism { [...] ) , co dowodzi, że przewodnicząca Rady Gminy Z. ma i miała wiedzę o legalności czasopisma [...] w dniu składania przez skarżącego żądania odpowiedzi na krytykę prasową;

- postanowienia Sądu Rejonowego w Trzebnicy z dnia [...] listopada 2020r. sygn. [...] w sprawie nie uwzględnienia zażalenia pełnomocnika G.O. , której pełnomocnikiem był radca prawny, reprezentujący organ zobowiązany w niniejszej sprawie.

Według skarżącego powyższe bezsprzecznie dowodzi tego ,że zarówno przewodnicząca Rady Gminy jak i pełnomocnik występujący w niniejszej sprawie mają pełną świadomość, że ich obecne działanie ma na celu wyłącznie utrudnienie legalnie działającej prasie podejmowanej krytyki prasowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 , poz. 2325 ) – zwanej dalej p.p.s.a , kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa , o czym stanowi art. 149 §1 p.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności . Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu , mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

Przechodząc od tych ogólnych uwag do realiów badanej sprawy stwierdzić należy ,że przedmiotem skargi jest prawo do uzyskania odpowiedzi na krytykę prasową . Skarżący wskazując w treści skargi na swój status redaktora naczelnego czasopisma informacyjnego mieszkańców Gminy Z. " [...]" i powołując się na przepisy art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1914) wniósł skargę do tutejszego Sądu na bezczynność Rady Gminy Z. w przedmiocie odpowiedzi na krytykę prasową. Z uzasadnienia skargi wynika ,że bezczynność organu dotyczy wniosku skarżącego z dnia 14 lipca 2020r. , zawierającego żądanie udzielenia , na podstawie art. 6 ust.2 prawa prasowego , odpowiedzi na krytykę prasową zawartą w opublikowanym w dniu [...] lipca 2020r. w internetowym wydaniu czasopisma "[...]" artykule prasowym pod tytułem " [...]".

W tym miejscu przypomnieć należy ,że w art. 2 prawa prasowego ustawodawca określił obowiązki organów państwowych wobec prasy , wskazując ,że organy państwowe zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej stwarzają prasie warunki niezbędne do wykonywania jej funkcji i zadań(...) . Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 prawa prasowego prasa jest zobowiązana do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk, a organy państwowe, przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne oraz organizacje spółdzielcze są obowiązane do udzielenia odpowiedzi na przekazaną im krytykę prasową bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. W demokratycznym państwie prawnym pozostawienie organów samorządu terytorialnego poza zasięgiem obowiązku reagowania na krytykę prasową ich dotyczącą jest nie do przyjęcia i nie ma uzasadnienia normatywnego . Podmioty zobowiązane do odpowiedzi na krytykę prasową powinny tej odpowiedzi udzielić bez zbędnej zwłoki , najpóźniej jednak w ciągu miesiąca od otrzymania krytycznego artykułu.

Z treści przywołanego wyżej przepisu wynika zatem , że odpowiedzi na krytykę można domagać się po opublikowaniu krytycznego materiału . Na krytykę prasową jednostki wymienione w art.6 ust.2 i 3 prawa prasowego mają obowiązek udzielać odpowiedzi , jednak tyko wówczas gdy krytyka ta został im przekazana. Przy czym przez przekazanie należy rozumieć nie samo opublikowanie powszechnie dostępnego materiału prasowego , ale jakąkolwiek formę doręczenia krytykowanej jednostce treści zawartej w materiale prasowym wraz z zakomunikowaniem oczekiwania uzyskania odpowiedzi ( zob. J. Sobczak, Prawo prasowe , Komentarz , Warszawa 2008 , s. 303 ; B. Kosmus, G. Kuczyński (red) Prawo prasowe , Komentarz , Warszawa 2011, s.104; E. Ferenc-Szydełko, Prawo prasowe , Komentarz, Warszawa 2010 , s.72 ) . Dopuszczalne jest więc wykorzystanie każdego środka komunikacji do przedstawienia przez podmiot zainteresowany swojego żądania, przy czym nie zawsze chodzi o wniesienie podania rozpoczynającego postępowanie w rozumieniu art. 61 k.p.a., ale o odformalizowaną komunikację z podmiotem zobowiązanym do udzielenia odpowiedzi na krytykę. Tym samym dopuszczalna jest możliwość przesłania krytycznego artykułu drogą pocztową , nadanie w formie przekazu elektronicznego lub dostarczenie przez posłańca

Z kolei brak odpowiedzi na krytykę prasową , przewidzianą w art. 6 ust.2 prawa prasowego , mimo upływu miesięcznego terminu od przekazania jej adresatowi przez redaktora naczelnego z żądaniem udzielenia odpowiedzi jest równoznaczny z bezczynnością , na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego .

W ślad za uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 1987r. III AZP 2/87 ( OSN1988, nr 2-3, poz.25) powtórzyć należy, że krytyka prasowa jest – obok funkcji informacyjnych – ważnym zadaniem prasy . Stanowi ona istotny czynnik w rozwoju i kształtowaniu stosunków społecznych . Poddawanie krytyce ujemnych zjawisk występujących w życiu społecznym i ekonomicznym przyczynia się do ich eliminowania i tym samym do poprawy tych stosunków , eliminowania nieprawidłowości , zwiększania efektywności gospodarowania , wpływa na tworzenie klimatu wiarygodności i zaufania. Dlatego właśnie w art.44 ust.1 prawa prasowego przewidziana jest sankcja karna za utrudnianie lub tłumienie krytyki prasowej.

Wbrew twierdzeniom skargi , w kontekście dołączonych do skargi orzeczeń Sądu rejestrowego , nie ma wątpliwości ,że skarżący jest redaktorem naczelnym czasopisma " [...]" , spełniającego wymogi , o których mowa w art.7ust.2 pkt 3 prawa prasowego , zgodnie z którym za czasopismo uznaje się druk periodyczny ukazujący się nie częściej niż raz w tygodniu, a nie rzadziej niż raz w roku; przepis ten stosuje się odpowiednio do przekazu za pomocą dźwięku oraz dźwięku i obrazu innego niż określony art. 7 ust. 2 w pkt 2 ustawy prawa prasowego.

Pozostaje poza sporem w badanej sprawie , że wniosek skarżącego z dnia z dnia 14 lipca 2020 r. doręczono organowi wraz z wspomnianym wyżej artykułem prasowym, czego organ nie kwestionował . Natomiast sposób procedowania organu w odniesieniu do wspomnianego wniosku należy ocenić krytycznie . Przede wszystkim nie ma racji organ , kiedy wywodzi ,że powołanie się w przedmiotowym wniosku ( oprócz podstawy z prawa prasowego ) również na podstawę wynikającą z ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi brak , który nie pozwalał na załatwienie wspomnianego wniosku w trybie prawa prasowego . To rzeczą organu ,zwłaszcza ustrojowo funkcjonującego w ramach szeroko pojętych organów władzy publicznej , jest prawidłowa pod względem prawnym kwalifikacja wpływających doń podań i wniosków. O tym czy dane pismo dziennikarza jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej , czy też dotyczy realizacji obowiązku odpowiedzi na krytykę prasową decyduje jego treść , a nie jego forma zewnętrzna.

Z nazwy i treści omawianego wniosku oraz dołączonego doń załącznika w postaci artykułu prasowego jednoznacznie wynikało ,że składa go dziennikarz , który zgodnie z art.1 prawa prasowego urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania o jawności życia publicznego , kontroli i krytyki społecznej oraz oczekuje od organu uzyskania odpowiedzi na krytykę prasową . Zbędne zatem było wzywanie skarżącego pismem z dnia 7 sierpnia 2020r. do sprecyzowania w jakim trybie tj. ustawy o dostępie do informacji publicznej czy też w trybie prawa prasowego oczekuje rozpatrzenie wspomnianego wniosku . Podobnie jak - w ujawnionych okolicznościach sprawy- zbędnym formalizmem było wzywanie skarżącego do wykazania czy i w jakiej prasie, w szczególności dzienniku lub czasopiśmie, ukazał się przedłożony artykuł i kto jest jego autorem oraz do wykazania, że w dacie złożenia wniosku z dnia 14 lipca 2020 r. osoba składająca ten wniosek była redaktorem naczelnym "[...]".

Przepisy ustawy prawo prasowe wprowadzają minimum formalizmu w zakresie procedury złożenia wniosku o udzielenie odpowiedzi na krytykę prasową , nie został on bowiem obwarowany żadną szczególną formą lub wymogami formalnymi. Ustawodawca ogranicza się jedynie do wskazana ,że obowiązek odpowiedzi na krytykę rodzi się dopiero po przekazaniu krytyki, a nie wyprzedzająco w stosunku do rozpowszechnienia ujemnych ocen , jednak nie formułuje zasad i form , w jakich to przekazanie ma nastąpić oraz nie określa jakie wymogi formalne ma spełniać żądanie udzielenia odpowiedzi na krytykę prasową. Niewątpliwie podmiotem uprawnionym do uzyskania odpowiedzi na krytykę prasową jest autor krytycznego materiału prasowego i redaktor naczelny jednostki prasy , która ten materiał opublikowała .

W ocenie Sądu ,jeżeli organ zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na krytykę prasową miał wątpliwości co do umocowania skarżącego jako jak redaktora naczelnego czasopisma "[...]" , to po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 10 sierpnia 2020r. oraz po wydrukowaniu z internetowego portalu społecznościowego [...] pod nazwą " [...]" zwartego w numerze [...] z 2020 roku artykułu , wątpliwości te z całą pewnością powinny być rozwiane. Z wydruku wspomnianego artykułu wynika ,że skarżący jest redaktorem naczelnym i jednocześnie wydawcą czasopisma informacyjnego mieszkańców gminy Z. " [...]". Dane te pozwalały jednoznacznie zidentyfikować czasopismo , redakcję i działającego w jej imieniu redaktora naczelnego. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie organu o niewykazaniu przez skarżącego jako podmiotu zainteresowanego uzyskaniem odpowiedzi na krytykę prasową ,że ma on status redaktora naczelnego czasopisma . A tym samym jest podmiotem uprawnionym do żądania odpowiedzi na przekazana krytykę prasową .

Oznacza to , że w realiach badanej sprawy nie mamy do czynienia z brakiem formalnym wniosku o odpowiedź na krytykę prasową w zakresie legitymacji do jego wniesienia i w konsekwencji niedopuszczalne było w takim przypadku zastosowanie sankcji pozostawienia podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. W związku z tym nie ma racji organ , kiedy wywodzi ,że przedmiotowy z dnia 14 lipca 2020r. obarczony był brakami formalnymi , uniemożliwiającymi nadanie jemu biegu.

W świetle ujawnionych okoliczności sprawy , w tej konkretnej sytuacji zawiadomienie organu z dnia 24 sierpnia 2020r. o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania nie może być uznane za dopuszczalne i wystarczające z punktu widzenia , czy organ jako podmiot zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na krytykę prasową pozostaje w bezczynności.

Spajając tę część rozważań , należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o uzyskanie odpowiedzi na krytykę prasową został złożony w dopuszczalnej formie. Organ zobowiązany był zatem do rozpatrzenia go w trybie uregulowanym prawem prasowym .

Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 14 lipca 2020r. w terminie miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku .

Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa , gdyż zachowanie organu w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy prawo prasowe . Przemawia za tym fakt, że organ w sprawie nie pozostawał bierny, albowiem po wpłynięciu wniosku zareagował pismami z dnia 7 i 24 sierpnia 2020 r. Wprawdzie było to działanie nieprawidłowe, to wskazywało ono jednak na to , że celem organu nie było zlekceważenie wniesionego do niego wniosku , lecz jego rozpoznanie. W sytuacji sporu prawnego, który został rozstrzygnięty dopiero w toku postępowania sądowego nie można zatem uznać, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Należy przypomnieć ,że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy , jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. W ocenie Sądu , taka sytuacja szczególna - z przyczyn , o których była mowa wyżej - nie zaistniała w kontrolowanej sprawie. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. ( pkt III sentencji wyroku).

Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ wniosku o udzielenie odpowiedzi na krytykę prasową w zakresie wskazanym wyżej , z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.