Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 203/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant sekretarz sądowy Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. P. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych do napełnienia zbiornika ziemnego retencyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną w dniu [..] r.

(znak: [..]) na podstawie art. 273 ust. 6 w związku

z art. 271 ust. 3, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 i 2180) oraz art. 104 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 47 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.), Dyrektor Zarządu [..] w [..] [..] określił Nadleśnictwu [..] za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [..] (słownie:[..]) za pobór wód powierzchniowych z potoku b/n – dopływ rzeki [..] dla potrzeb napełnienia zbiornika ziemnego retencyjnego zlokalizowanego na działce Nr [...], obręb [..] (pkt 1).

W osnowie decyzji organ orzekający postanowił ponadto, że termin uiszczenia opłaty za IV kwartał 2018 r., o której mowa w pkt 1 wynosi 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji (pkt 2).

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 6 marca 2018 r. [..] Zarząd [..] w [..] na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 2 powołanej we wstępie ustawy – Prawo wodne, ustaliło

w formie informacji rocznej Nadleśnictwu [..] za okres od 1 stycznia

2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [..] zł za pobór wód powierzchniowych z cieku b/n dopływ rzeki [..] dla potrzeb napełnienia zbiornika retencyjnego zlokalizowanego na działce Nr [..], obręb [..]. Organ wskazał również w uzasadnieniu, że ustalając opłatę określił w decyzji kwoty rat kwartalnych oraz terminy ich płatności.

Następnie organ podał, że w dniu 23 marca 2018 r. doręczona została organowi reklamacja złożona w ustawowym terminie przez Nadleśnictwo [..], które wniosło w niej o zmianę reklamowanej informacji i ustalenie, że opłaty stałej za usługi wodne objęte pozwoleniem nr [..] z dnia [..] r. nie ponosi się. Nadleśnictwo [..] podniosło, że celem inwestycji jest poprawa bilansu wodnego regionu, ochrona przeciwpowodziowa zabezpieczenie trwałości i ciągłości ekosystemów leśnych poprzez spowolnienie szybkiego odpływu wody, a ponadto podnoszenie poziomu wód gruntowych i uwilgotnienie przyległych siedlisk, przeciwdziałanie suszy hydrologicznej, urozmaicenie i wzbogacenie środowiska leśnego, dostępność wody dla zwierzyny leśnej, ptactwa, owadów i innej fauny, ochrona przeciwpożarowa lasu oraz ochrona przed powodzią.

Reklamacja nie została uwzględniona i organ w dniu 5 kwietnia 2018 r. określił wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. w formie decyzji.

Decyzja została przez Nadleśnictwo [..] zaskarżona. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 września 2018 r. (sygn. akt

II SA/Wr [..]) uchylił zaskarżoną decyzję. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji zaktualizowała się potrzeba rozpoznania reklamacji Nadleśnictwa [..], z dnia [..] r. wniesionej od informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [..], [..] ([..] z dnia

[..] r.)

W związku z ponownym rozpatrzeniem reklamacji, z dnia [..] r. realizując obowiązek określony w art. 79a k.p.a. [..] Zarząd [..] w [..] pismem z dnia 4 grudnia 2018 r. wezwał Nadleśnictwo [..] do przedłożenia dowodów celem wykazania spełnienia przesłanek uzasadniających wykorzystywanie zbiornika i dokonywanie poboru wody do tego zbiornika, tylko

i wyłącznie na potrzeby nawadniania gruntów.

Nadleśnictwo w odpowiedzi na zawiadomienie poinformowało organ, iż posiada tylko pozwolenie wodnoprawne. W związku z powyższym, organ dokonał analizy dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu w tym:

– Decyzji - pozwolenia wodnoprawnego znak: [..] z dnia

[..] r. wydanego przez Starostę [..],

– Reklamacji Nadleśnictwa [..], znak: [..] z dnia [..] r.,

– Decyzji Burmistrza [..] z dnia [..]r.

([..]) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

– Postanowienia [..] Dyrektora [..] we [..] ([..] ) z dnia [..] r.,

– operatu wodnoprawnego (1 karta)

i na tej podstawie uznał, iż brak jest podstawy do uznania zasadności reklamacji Nadleśnictwa [..]. Treść pozwolenia wodnoprawnego i zgromadzonych dokumentów nie wskazuje bowiem, że pobór wody dla potrzeb przedmiotowego zbiornika stanowi pobór do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw (art. 270. ust. 2 Prawa wodnego). Przenikanie zaś przez grunty wody nie jest poborem do nawadnia gruntów i upraw.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że za usługi wodne w postaci poboru wód powierzchniowych uiszcza się opłatę, która zgodnie z art. 270 ustawy Prawo wodne składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. W myśl przepisu art. 271 ust. 1 ustawy p.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej.

Organ działając na podstawie i w granicach prawa zobowiązany był naliczyć opłatę,

a ewentualne odstępstwo w tym zakresie mogłoby wynikać jedynie z wyraźnego przepisu ustawy. Analiza norm prawa wodnego pozwala jednak na twierdzenie, że ustawodawca wyraźnie formułuje w zakresie opłat zarówno zwolnienia przedmiotowe jak i podmiotowe jednakże nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie.

W ustawie Prawo wodne brak także przepisu, który pozwoliłby organowi fakultatywnie zwolnić podmioty z opłat za usługi wodne. Innymi słowy każdy, kto korzysta z usług wodnych i nie jest zwolniony od ponoszenia opłat na podstawie ustawy Prawo wodne zobowiązany jest do uiszczenia należności wyliczonych zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami.

Fakt naliczenia i wysokość opłaty stałej uzależniona jest od treści pozwolenia wodnoprawnego. Opłata stała stanowi formę rekompensaty za gotowość środowiska do udostępnienia zasobów wody. Wskazywany przez Nadleśnictwo [..]

art. 270 ust. 2 ustawy nie dotyczy przedmiotowej sprawy gdyż dyspozycja ujęta w tym artykule nie znajduje odzwierciedlenia w treści pozwolenia wodnoprawnego. Art. 403 ustawy wskazuje, że w pozwoleniu określa się cel korzystania z wód. Dla zastosowania zwolnienia z ust. 2 art. 270 ustawy - Prawo wodne w decyzji zezwalającej na pobór wód winno wyraźnie być wskazane, że pobór ten dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb. Treść pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę [..] znak:

[..] z dnia [..] r. i zgromadzonych dokumentów na podstawie których naliczono opłatę nie wskazuje na taki cel poboru wód.

Przepis art. 273 ust. 6 ustawy - Prawo wodne stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich określi wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji.

Nadleśnictwo [..] korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [..] r. wydanego przez Starostę [..] na pobór wód powierzchniowych w ilości 0,032 m³/s dla potrzeb napełnienia zbiornika retencyjnego, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązane jest ponosić opłatę za usługi wodne. Nadleśnictwo nie przedstawiło żadnych dowodów potwierdzających jej stanowisko w sprawie, pomimo, iż do ich przedstawienia została zobowiązana na mocy wezwania organu.

Następnie organ orzekający wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu [..] w [..] do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi [..] PLN (słownie zł: [..]) za pobór wód powierzchniowych albowiem reklamacja Nadleśnictwa [..] nie została uznana.

Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu [..] w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 3 Prawa wodnego oraz

§ 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502). Zgodnie z art. 271 ust. 3 Prawa wodnego "Wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m³/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ". W myśl art. 552 ust. 3 Prawa wodnego "w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2019 r. Wody Polskie ustalają wysokość opłat za usługi wodne, nie uwzględniając średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ)".

Z § 15 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że opłata stała wynosi "za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za

1 m³/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód".

Opłata za pobór wód powierzchniowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 471,6 m³/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,032 m³/s.

W zakończeniu uzasadnienia organ podał, że termin dokonania płatności opłat następuje kwartalnie, co zostało wskazane w treści informacji. Mając jednak na uwadze fakt, iż w związku z toczącym się postępowaniem wszczętym złożoną reklamacją, terminy ustawowe upłynęły zastosowanie znajduje przepis art. 47 § 1 i § 2 ordynacji podatkowej, który stanowi, że termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony

w § 1.

Nadleśnictwo [..] dokonało w terminie płatności za trzy kwartały 2018 roku, w związku z tym cytowane przepisy odnoszą się do płatności za IV kwartał 2018 r.

Opisana powyżej decyzja została zaskarżona przez [..]– Nadleśnictwo [..], które wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi pełnomocnik strony skarżącej, zaskarżając wydaną w sprawie decyzję Dyrektora Zarządu [....] w [..] w całości, zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania,

w szczególności art. 7, art. 77 § 2 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego i w konsekwencji jego nierozpatrzenie oraz naruszenie art. 270 ust. 2 ustawy – Prawo wodne poprzez uznanie, iż z treści pozwolenia wodnoprawnego nie wynika, że strona dokonuje poboru wody dla celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, co zdaniem organu uprawnia do naliczenia opłaty stałej.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego Nadleśnictwa wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał m. in., że Nadleśnictwo [..] wybudowało zbiornik wodny retencyjny, ziemny, wraz z budowlami towarzyszącymi i w sposób szczególny korzysta z wód na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [..] z dnia [..] r. – [..]. Nadleśnictwo zgodnie z pozwoleniem szczególnie korzysta z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych z potoku [..] dla potrzeb napełnienia zbiornika ziemnego retencyjnego zlokalizowanego na działce

nr [..] ob. [..], piętrzenia wód w zbiorniku, retencjonowania wód

i odprowadzania nadmiaru wód ze zbiornika przelewem powierzchniowym do potoku [..].

Pozwolenie wodnoprawne wydane zostało w oparciu o ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U z roku 2005 nr 239, poz. 2019 ze zm.) i zgodnie z art. 128 tej ustawy w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki.

Pozwolenie wodnoprawne zawiera określenie, że poboru wód dokonuje się dla potrzeb napełnienia zbiornika retencyjnego, piętrzenia wód w zbiorniku, retencjonowania wód

i odprowadzania nadmiaru wód ze zbiornika. Powyższe sformułowania nie wykluczają, wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, ustalenia, że pobór wód dla potrzeb zbiorników stanowi pobór do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów

i upraw, co z kolei zgodnie z art. 270 ust. 2 aktualnie obowiązującego prawa wodnego winno skutkować nie pobieraniem opłaty stałej.

Zdaniem strony skarżącej poprawne ustalenie celu wykorzystywania wody na podstawie wskazywanego pozwolenia wodnoprawnego wymaga analizy dokumentów stanowiących podstawę wydania decyzji zawierającej pozwolenie wodnoprawne, tym bardziej, że w uzasadnieniu decyzji Starosty [..] zawarte jest sformułowanie, że celem (zadaniem) projektowanych prac jest zwiększenie retencji wody na obszarze zlewni górskiej, poprawa bilansu wodnego, ochrona przeciwpowodziowa i wzrost różnorodności biologicznej i krajobrazowej. Pełnomocnik zwrócił tez uwagę, że projektowane prace wchodziły w zakres szerszej inwestycji

w ramach projektu "[..]".

Operat wodnoprawny na wybudowanie zbiornika wodnego, bocznego na potoku [..] zawiera stwierdzenie, że zasadniczym celem szczególnego korzystania

z wód powierzchniowych z potoku [..] jest retencjonowanie wód w celu zwiększenia retencji na obszarze zlewni górskiej. W ten sposób wzmocniona zostanie funkcja ochronna lasów górskich w szczególności polegająca na zmniejszeniu fali wezbraniowej i wydłużeniu czasu jej trwania.

Zdaniem pełnomocnika istotne jest również, że w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia

o nazwie "[..]" Burmistrz [..] wydał decyzję z dnia [..] r. stwierdzającą brak podstaw przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia wskazując w uzasadnieniu, że celem przedsięwzięcia jest poprawa bilansu wodnego regionu, ochrona przeciwpowodziowa, zabezpieczenie trwałości

i ciągłości ekosystemów leśnych poprzez spowolnienie odpływu wody, wzrost bioróżnorodności poprzez rozwój fauny związanej ze środowiskiem wodno-błotnym oraz zwiększanie bazy pokarmowej dla ptaków i nietoperzy, a także zatrzymywanie transportu rumowiska przez wody cieków.

Ponadto [..] Dyrektor [..] we [..] w postanowieniu

z dnia [..]r. dotyczącym tego samego przedsięwzięcia wyraził opinię o nie istnieniu konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W uzasadnianiu organ wskazał, że po zakończeniu robót budowlanych stałe zasilanie zbiornika w wodę doprowadzi do podniesienia poziomu wód gruntowych wokół zbiornika, co w dużym stopniu przyczyni się do odbudowania różnorodnej szaty roślinnej, a w późniejszej fazie przyczyni się do polepszania warunków siedliskowych na tym terenie dla zwierząt.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik stwierdził też, że aby w sposób właściwy dokonać oceny, czy pobór wody dla potrzeb przedmiotowych zbiorników stanowi pobór do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów należy dokonać analizy wszystkich przytoczonych decyzji administracyjnych, postanowień, a nawet dokumentów projektowych (operat wodnoprawny).

Wskazał ponadto, że ustawa o lasach w art. 6 definiuje pojęcie gospodarki leśnej i trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Gospodarka leśna jest to działalność leśna

w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu.

Trwale zrównoważona gospodarka leśna - to działalność zmierzającą do ukształtowania struktury lasów i ich wykorzystania w sposób i tempie zapewniającym trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania, teraz i w przyszłości, wszystkich ważnych ochronnych, gospodarczych i socjalnych funkcji na poziomie lokalnym, narodowym i globalnym, bez szkody dla innych ekosystemów.

Trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się z uwzględnieniem

w szczególności następujących celów min. ochrony wód powierzchniowych

i głębinowych, retencji zlewni, w szczególności na obszarach wododziałów i na obszarach zasilania zbiorników wód podziemnych ( art. 7 ustawy o lasach).

W ocenie pełnomocnika przedmiotowy 4 zbiornik powstał, aby realizować cele leśne

w ramach zrównoważonej gospodarki leśnej prowadzonej przez stronę skarżącą jako jej zadanie ustawowe. Sprawne funkcjonowanie zbiornika retencyjnego związane jest

z zaspokojeniem potrzeb nawadniania gruntów wokół zbiornika i przeciwdziałania skutkom suszy, zatem niesłusznie organ uznał, że strona skarżąca nie może skorzystać z normy prawnej zawartej w art. 270 ust. 2 prawa wodnego.

W doręczonej Sądowi w dniu 25 marca 2019 r. odpowiedzi na skargę, działająca imieniem organu – Dyrektora Zarządu [..] w [..], pełnomocnik wniosła o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi pełnomocnik organu wyjaśniła, że fakt naliczenia i wysokość opłaty stałej uzależniona jest od treści pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego, a dokładniej: od maksymalnej ilości pobranej wody przewidzianej w przedmiotowej decyzji. Jest ona zatem ustalona na podstawie wartości maksymalnych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, które stanowią niejako treść rozstrzygnięcia ujętego w kategorię pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący jest adresatem pozwolenia wodnoprawnego które stanowiło podstawę wymierzenia spornej opłaty.

Ponadto pełnomocnik wskazała, że za usługi wodne w postaci poboru wód powierzchniowych uiszcza się opłatę, na którą zgodnie z art. 270 ust. 1 składa się

opłata stała oraz zmienna uzależniona od ilości wód pobranych. W myśl przepisu

art. 271 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej. Organ działając na podstawie i w granicach prawa zobowiązany był naliczyć sporną opłatę, a ewentualne odstępstwo w tym zakresie mogłoby wynikać jedynie z wyraźnego przepisu ustawy. Analiza norm prawa wodnego pozwala na twierdzenie, że ustawodawca w zakresie opłat formułuje wyraźnie zwolnienia przedmiotowe, jak i podmiotowe, które nie znajdują jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie. W ustawie Prawo wodne brak także przepisu, który pozwoliłby organowi fakultatywnie zwolnić podmioty z opłat za usługi wodne. Innymi słowy każdy, kto korzysta z usług wodnych i nie jest zwolniony od ponoszenia opłat na podstawie ustawy Prawo wodne, zobowiązany jest do uiszczenia należności wyliczonych zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami.

Zgodnie z art. 271 ust. 3 ustawy, wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m³/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego oraz zgodnie z przepisami rozporządzenia.

Fakt naliczenia i wysokość opłaty stałej uzależniona jest od treści pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem pełnomocnika wskazywany przez skarżącą art. 270 ust. 2 ustawy prawo wodne nie dotyczy przedmiotowej, sprawy, gdyż dyspozycja ujęta w tym przepisie nie znajduje odzwierciedlenia w treści pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 403 ustawy prawo wodne wskazuje, że w pozwoleniu wodnoprawnym określa się cel korzystania z wód. Dla zastosowania zwolnienia, o jakim mowa w art. 270 ust. 2 ustawy, w decyzji zezwalającej na pobór wód winno wyraźnie być wskazane, że pobór ten dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb. Treść pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Jeleniogórskiego na podstawie którego naliczono opłatę nie wskazuje na taki cel poboru wód. Przepis art. 34 pkt 12 ustawy Prawo wodne wyraźnie wskazuje, że nawadnianie gruntów lub upraw wodami w ilości większej niż średniorocznie 5 m³ na dobę stanowi szczególne korzystanie z wód, tymczasem z treści pozwolenia wodnoprawnego stanowiącego podstawę spornej opłaty, wynika, że skarżąca korzysta z tzw. usług wodnych, o których mowa w art. 35 ust. 3 ustawy. Skutkuje to przyjęciem stanowiska, że przepis art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne nie znajduje zastosowania

w przedmiotowej sprawie.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 25 czerwca 2019 r. pełnomocnik organu oświadczyła, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.

Ponadto Sąd postanowił dopuścić dowód z załączonej do skargi decyzji Burmistrza [..] z dnia [..] r. Nr [..].

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym

w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1

i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302)

i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami procedury administracyjnej,

a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala – odpowiednio –

w całości lub części (art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji

z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności Sąd uznał, że decyzja ta narusza prawo w sposób, który obliguje Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Dyrektora Zarządu [..] w [..] [..] określająca – na podstawie art. 271 ust. 3 w związku z art. 273 ust. 6 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo wodne – Nadleśnictwu [..] na okres od 1 stycznia 2018 r. do

31 grudnia 2018 r. opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych z potoku b/n dopływ rzeki [..] dla potrzeb napełniania zbiornika ziemnego retencyjnego zlokalizowanego na działce Nr [..], obręb [..], dokonywanego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Nadleśnictwu [..] ([..]), decyzją Starosty [..] z dnia [..] r. (znak: [..]).

Kontrolowana przez Sąd w rozpoznawanej sprawie decyzja organu wodnego jest konsekwencją procesową kasacyjnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2018 r. (sygnatura akt II SA/Wr [..]), wcześniej opisanego.

Uchylając poprzednio wydaną w sprawie – w związku z nieuznaniem reklamacji – decyzją określającą Nadleśnictwu [..] opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych, Sąd w składzie wówczas orzekającym w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w jego ocenie organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie określenia faktycznego poboru wód powierzchniowych przez skarżące Nadleśnictwo, ograniczając się w tej kwestii do treści pozwolenia wodnoprawnego.

Sąd uznał wówczas, że zgodzić się należy z organem w tej mierze, iż pozwolenie wodnoprawne stanowi źródło danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, jednakże sam fakt jego wydania nie przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty przez jego adresata. Sąd zwrócił też uwagę, że organ orzekający nie wskazuje na jakiej podstawie doszedł do przekonania, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Powołuje się organ jedynie na samą treść pozwolenia wodnoprawnego, które w jego ocenie nie wskazuje wyraźnie, że pobór wód dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów, a z powyższą oceną w kwestii braku zaistnienia przesłanki do zwolnienia skarżącego z opłaty na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, trudno się zgodzić. W treści pozwolenia wodnoprawnego Starosta [..] odwołuje się bowiem do operatu wodnoprawnego, jak i do uprzedniego postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w doręczonej organowi kopii decyzji środowiskowej, określono, że celem inwestycji jest poprawa bilansu wodnego regionu, ochrona przeciwpowodziowa, wzrost bioróżnorodności, zwiększenie bazy pokarmowej dla ptaków i nietoperzy oraz zatrzymanie transportu rumowiska. Zdaniem Sądu poprzednio orzekającego organ nie powinien abstrahować od treści operatu, z którego również wynikają cele retencyjne i zapobiegania suszy na górskich obszarach leśnych.

W ocenie Sądu wówczas orzekającego analiza treści powyższych dokumentów wskazuje, że może mieć w sprawie zastosowanie zwolnienie, o którym mowa w art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, ale z treści zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, aby organ w ogóle uwzględnił przedmiotowe dokumenty, które w istocie stanowią rozwinięcie i opis tego, co ujęte zostało w treści samego pozwolenia wodnoprawnego.

Na skutek opisanych naruszeń przepisów postępowania co najmniej przedwczesne było stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Wnioski takie organ będzie mógł wyprowadzić dopiero po przeprowadzeniu niewadliwego formalnie postępowania dowodowego.

W zakończeniu uzasadnienia poprzednio wydanego w sprawie wyroku kasacyjnego Sąd odwołał się do przepisu art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę będzie się kierował wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zmierzając do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przede wszystkim w zakresie wystąpienia okoliczności zwalniającej skarżące Nadleśnictwo z obowiązku uiszczenia opłaty stałej za pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów.

W tym kontekście należy wyjaśnić, że stosownie do treści powołanego powyżej przepisu procesowego, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Związanie oceną prawną zawartą w wyroku oznacza, że wywiera on skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie (np. wyrok WSA w szczecinie z dnia 13 czerwca 2019 r, sygn. akt II SA/Sz 372/19).

W judykaturze administracyjnej podkreślano też stanowczo, że ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania mogą dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W ponownym postępowaniu organ jest zobowiązany do podporządkowania się w pełnym zakresie ocenie i wskazaniom Sądu, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego (np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 174/19).

Zdaniem Sądu w składzie obecnie rozpoznającym sprawę Dyrektor Zarządu [..] w [..] [..] orzekając ponownie o wysokości przedmiotowej opłaty stałej nie zastosował się do uwag i zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II SA/Wr [..].

W zaskarżonej decyzji organ nie przedstawił żadnych rozważań dotyczących argumentacji zawartej w reklamacji i treści załączonych do reklamacji dokumentów, ograniczając się do wskazania przepisów prawa, z których wynika powinność uiszczania opłat z tytułu korzystania z usług wodnych. Ponadto – stwierdzając, że przepis art. 270 ust. 2 ustawy – Prawo wodne, z którego Nadleśnictwo [..] wyprowadza swoje twierdzenia o uprawnieniu do zwolnienia z przedmiotowej opłaty, nie dotyczy przedmiotowej sprawy – organ orzekający analizuje treść pozwolenia wodnoprawnego, z którego korzysta skarżące Nadleśnictwo w odniesieniu do aktualnego stanu prawnego, mimo, że pozwolenie to było udzielone w warunkach obowiązywania ustawy – Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r.

Ponadto – w ocenie Sądu w składzie obecnie orzekającym w sprawie organ decyzyjny powinien był odnieść się do treści zapisu zawartego w pkt II ppkt 1 pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Nadleśnictwu [..] decyzją Starosty [..] z dnia [..]r., w którym użyte zostało określenie "... dla potrzeb napełnienia zbiornika ziemnego retencyjnego ...",

co sugeruje jednokrotność tej czynności (po wybudowaniu zbiornika w przystąpieniu do jego użytkowania), a nie napełnianie go corocznie, które – w okolicznościach tej sprawy – uzasadniałoby ustalanie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych z potoku b/n dopływu rzeki [..] w każdym kolejnym roku kalendarzowym w okresie do dnia 31 lipca 2031 roku.

Zdaniem Sądu nie znajduje również uzasadnienia stanowisko organu orzekającego, uznające że skorzystanie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 270 ust. 2 ustawy – Prawo wodne jest możliwe wówczas, gdy pobór wód odbywa się tylko i wyłącznie na potrzeby nawadniania gruntów.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej we wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika, taryfowo określone.

Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien uwzględnić uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu.