Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 646/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Prawo miejscowe
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 9 ust. 1 i 4, art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 53, art. 147 par. 1, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 28 grudnia 2005r. nr XVIII/525/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; I. stwierdza nieważność uchwały Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 28 grudnia 2005r. Nr XVIII/525/2005, II. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. /-/ M.Kwiecińska /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz


UZASADNIENIE

W dniu 29 października 2003 r. Rada Miejska w Kórniku na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podjęła uchwałę nr XVI/228/2003 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego w Czmońcu, gm. Kórnik w części dotyczącej działek nr [...] i [...], obręb [...].

W dniu 30 listopada 2005 r. Rada Miejska w Kórniku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 27 w związku z art. 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podjęła uchwałę nr XLVII/515/2005 w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kórnik, obejmującego zmiany w miejscowości: Czmoniec, Radzewo, Borówiec, Kamionki, Koninko, Szczytniki, Mościenica (obręb geodezyjny Skrzynki).

W dniu 28 grudnia 2005 r. Rada Miejska w Kórniku na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podjęła uchwałę nr XLVIII/525/2005 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej położonego w Czmońcu, gmina Kórnik. W § 6 ust. 3 tej uchwały stwierdzono: "Ustalenia niniejszej uchwały są zgodne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kórnik, które obejmuje zmiany dla miejscowości: Czmoniec, Radzewo, Borówiec, Kamionki, Koninko, Szczytniki, Mościenica (obręb geodezyjny Skrzynki), wprowadzone mocą uchwały Rady Miejskiej w Kórniku Nr XLVII /515/2005" z dnia 30 listopada 2005 r. Zgodnie z §7 uchwały planem objęto obszar około 1.5 ha. Na obszarze planu ustalono podstawowe przeznaczenie w postaci zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a także lasu wraz z ciągiem pieszo jezdnym. Spornym planem zmieniono przeznaczenie gruntów rolnych, o łącznej pow. 1. 3888 ha.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 11 maja 2006 r. Wojewoda Wielkopolski w oparciu o przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) orzekł nieważność uchwały nr XLVII/515/2005 z dnia 30 listopada 2005 r. Rady Miejskiej w Kórniku w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kórnik, obejmującego zmiany dla miejscowości: Czmoniec, Rydzewo, Borowiec, Kamionki, Koninko, Szczytniki, Mościenica.

Dnia 24 maja 2007r. Wojewoda Wielkopolski złożył skargę do tutejszego Sądu na uchwałę Rady Miejskiej w Kórniku nr. XLVIII/ 525/2005 z dnia 28 grudnia 2005r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Czmońcu Gm. Kórnik . Wojewoda zażądał stwierdzenia nieważności skarżonej uchwały. W uzasadnieniu wywiedziono, ze jako przeznaczenie podstawowe terenu objętego planem ustalono zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną. Stwierdzając zgodność miejscowego planu z ustaleniami studium Rada Miejska w Kórniku opierała się na studium gminy Kórnik , które obejmowało zmianę wprowadzoną uchwałą tejże Rady z 30 listopada 2005r Nr XLVII/515/2005. Przeprowadzona przez Wojewodę Wlkp. ocena zgodności z przepisami prawnymi uchwały Nr XLVII/515/2005 została zakończona wydaniem w dniu 11 maja 2006r. przez tegoż Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego, w którym stwierdzono nieważność poddanej kontroli uchwały. W związku z tym uchwała, która stanowiła podstawę prawną podjęcia skarżonej uchwały w przedmiocie planu miejscowego została pozbawiona mocy obowiązującej.

A zatem w ocenie skarżącego ustalenia przyjęte w tym planie są niezgodne z ustaleniami obowiązującego studium, przyjętego uchwałą z dnia 16 czerwca 1998r., gdzie dla terenu objętego planem nie przewidziano mieszkaniowego kierunku zagospodarowania. Niezgodność ta stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, w szczególności art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący wywiódł także, że Wojewoda może w każdym czasie zaskarżyć uchwałę w przedmiocie planu do sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę z dnia 23 maja 2007r. Gmina Kórnik powołując się na treść art. 125§1pkt. 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o zawieszenie postępowania gdyż rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem skargi zależy od wyniku postępowania sądowoadministracyjnego, toczącego się ze skargi Rady Miejskiej w Kórniku na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 11 maja 2006r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr XLVII/515/2005 z dnia 30 listopada 2005r. Rady Miejskiej w Kórniku w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kórnik, obejmującego zmiany dla miejscowości: Czmoniec, Rydzewo, Borowiec, Kamionki, Koninko, Szczytniki, Mościenica.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po ponownym rozpoznaniu sprawy, prawomocnym wyrokiem z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Po 462/07, oddalił skargę Gminy Kórnik na powołane rozstrzygnięcie nadzorcze. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż z akt sprawy wynikało , że w toku procedury planistycznej dotyczącej zmiany studium doszło do naruszenia zasad i istotnego naruszenia trybu postępowania w roz. art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Naruszenia te rzeczywiście uzasadniały stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały Rady Gminy z dnia 30 listopada 2005 r. w ramach rozstrzygnięcia nadzorczego przez Wojewodę Wielkopolskiego, który prawidłowo ustalił i wskazał na istotne różnice między uchwaloną zmianą Studium a projektem zmiany Studium odnoszącym się do miejscowości Borówiec, Kamionki, Szczytniki i Koninko, przekazanym w sierpniu 2005 r. do opiniowania i uzgodnień w trybie art. 11 pkt 6-8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003r. W projekcie poddanym procedurze opiniowania i uzgadniania teren objęty zmianą Studium nie obejmował obszaru jeziora w pobliżu miejscowości Skrzynki oraz znacznych obszarów leśnych na południe od miejscowości Borówiec; te same uwagi Sąd odniósł do projektu zmiany Studium dotyczącego miejscowości Borówiec, Kamionki, Szczytniki, Koninko, Rydzewo, Czmoniec przekazanego do uzgodnienia Wojewodzie w październiku 2005 r. Powyżej wymienione obszary nie znalazły się także w granicach terenu objętego zmianą Studium w projekcie Studium wyłożonym do publicznego wglądu w trybie art. 11 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co miało miejsce w okresie od 28 września 2005 do 28 października 2005 r. Wojewoda jako organ nadzorczy prawidłowo zastosował przepisy art. 91 i art. 90 ustawy o samorządzie gminnym, a zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze odpowiada prawu i w trakcie postępowania nadzorczego nie doszło do naruszenia prawa materialnego czy przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. Wojewoda Wielkopolski działając poprzez swego pełnomocnika podtrzymał skargę, podkreślił, iż wobec prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie II SA/Po 462/07 zarzuty skargi pozostają w pełni aktualne. W istocie bowiem unieważniona uchwała Rady Miejskiej w Kórniku w sprawie Studium była brana pod uwagę przy podejmowaniu uchwały, skarżonej w niniejszym postępowaniu. Rada Miejska stwierdzając zgodność zaskarżonej uchwały ze Studium oparła się na uchwale wyeliminowanej z obrotu. Skarżona uchwała w większej części dotyczy przeznaczenia terenu na cele mieszkaniowe, tymczasem Studium po wyeliminowaniu uchwały z dnia 30 listopada 2005 r., przewiduje dla tych terenów przeznaczenie rolne (lasy i pastwiska).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 powołanej ustawy organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wniesienie przez organ nadzoru skargi na uchwałę lub zarządzenie gminy nie zostało ograniczone terminem. Art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a., nie dotyczy terminu do wniesienia przez organ nadzoru skargi do sądu administracyjnego na uchwały lub zarządzenia organu gminy. Terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego nie wprowadza również art. 93 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym (por. stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 13 stycznia 2005 r., OSK 1575/04, OSS 2005/3/70 i w post. z dnia 29 listopada 2005 r., I OSK 572/05, LEX nr 196722).

Wojewoda Wielkopolski zatem składając niniejszą skargę nie uchybił terminowi do jej wniesienia.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) ustalenia studium uwarunkowań i i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy określającego politykę przestrzenną gminy, w tym zasady zagospodarowania przestrzennego, są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Innymi słowy plany miejscowe, ustalające przeznaczenie konkretnych terenów oraz warunki zabudowy i zagospodarowania, muszą być zgodne ze studium (por. Z. Niewiadomski [w:] Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H.Beck 2005, art. 9, Nb 15).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) plan miejscowy rada gminy uchwala po stwierdzeniu jego zgodności (a ściśle rzecz ujmując projektu planu) z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest uchwała Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 28 grudnia 2005r. Nr XLVIII/525/2005, mocą której uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej położonego w Czmońcu, Gm. Kórnik. Obszar planu obejmuje działki oznaczone numerami [...], położone przy południowej granicy z gminą Śrem, nieopodal drogi [...].

W kontrolowanej uchwale znajduje się zapis, że ustalenia planu pozostają w zgodzie z ustaleniami studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego Gm. Kórnik , obejmującym zmiany dla miejscowości Czmoniec, Radzewo , Borówiec , Kamionki , Koninko, Szczytniki, Kościenica uchwalone w dniu 30 listopada 2005r. uchwałą Rady Miejskiej w Kórniku Nr XLVII/515/2005.

Jak wynika z poczynionych w niniejszym uzasadnieniu rozważań, rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody została stwierdzona nieważność uchwały Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 30 listopada 2005r. o Nr XLVII/515/2005, obejmująca wskazane zmiany studium.

Stwierdzenie nieważności zmian studium oznacza, że badając zgodność planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego pominąć należało wyeliminowane rozstrzygnięciem nadzorczym zapisy uchwały. Orzeczenie wojewody stwierdzające nieważność uchwały organu gminy wywołuje bowiem skutki prawne od daty podjęcia uchwały (ex tunc).

Z tego powodu w trakcie trwania procesu sądowoadministracyjnego uzyskano rysunek studium bez naniesionych zmian z 2005r.

Z przeprowadzonej analizy dostarczonego rysunku oraz zapisów studium wynikało, że na obszarze objętym granicami skarżonego planu obowiązujące studium (bez zmiany z 2005r.) dopuszczało wyłącznie zagospodarowane rolne i leśne. Na terenie tym nie dopuszczono żadnej zabudowy, czy innego zainwestowania. Tymczasem skarżony plan przewiduje na objętym nim obszarze tereny zabudowy mieszkaniowej.

Zdaniem Sądu nie sposób dopuszczonej planem zabudowy mieszkaniowej pogodzić z przewidzianym w studium zagospodarowaniem rolnym i leśnym tego terenu.

Przyjąć zatem należało, iż postanowienia skarżonego planu są niezgodne z ustaleniami studium.

Stwierdzona niezgodność stanowi w istocie naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, skutkujące nieważnością zaskarżonej uchwały w myśl art. 28 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Stąd na zasadzie art. 147 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002. 153.1270. ze zm.), dalej p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. I sentencji.

Jak w pkt. II orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a.

/-/ W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska /-/ M. Kwiecińska