Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 404/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 207 ust. 1 pkt 2 ust. 9 i ust. 12
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25  art. 39-41
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi Miasta G. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 36 937 (trzydzieści sześć tysięcy dziewięćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Zarząd Województwa [...] jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] po rozpatrzeniu wniosku Miasta G. z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...] r. dotyczącą zwrotu dofinansowania przez Miasto G. jako Beneficjenta projektu pn. "Budowa nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej [...] " realizowanego w oparciu o umowę z dnia 30 września 2010 r. o numerze [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, Priorytet VI. Zrównoważony rozwój miast, Działanie 6.1. Wzmacnianie regionalnych ośrodków wzrostu, współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, zobowiązującą do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, dofinansowania w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych [...]/100) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowanych otrzymanych przez Beneficjenta ze środków europejskich w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013.

Decyzję wydano na podstawie: art. 104, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej powoływanej jako k.p.a.), art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm., dalej powoływana jako u.z.p.p.r.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 596 z późn. zm.) oraz art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 4 i ust. 5 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 i ust. 12 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm., zwanej dalej u.f.p.).

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym ustalonym przez organ stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] r. Zarząd Województwa [...] uchwałą nr [...] dokonał warunkowego wyboru do dofinansowania projektu kluczowego pn. "Budowa nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej [...] ", złożonego przez Miasto G. w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (dalej: RPO WSL) Priorytet VI. Zrównoważony rozwój miast, Działanie 6.1. Wzmacnianie regionalnych ośrodków wzrostu, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Projekt zgodnie z art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (ówcześnie obowiązujący: Dz. U. UE. L Nr 210, poz. 25 z późn. zm., dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006) był traktowany jako tzw. "duży projekt" wymagający zatwierdzenia wkładu finansowego przez Komisję Europejską (dalej: KE). W dniu 22 września 2010 r. projekt został wysłany przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 (dalej: IZ RPO WSL) do KE w celu podjęcia niezbędnej decyzji w tym zakresie.

W dniu [...] r. Województwo [...] , reprezentowane przez Zarząd Województwa [...] , pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 (dalej: IZ RPO WSL, organ), jeszcze przed uzyskaniem decyzji KE zawarło z Beneficjentem, Miastem G. (dalej: Beneficjent) umowę warunkową o dofinansowanie ww. dużego projektu. Postanowienie o warunkowym charakterze umowy zostało zawarte w § 2 ust. 1 i stanowiło, że w momencie braku akceptacji dofinansowania dla danego projektu ze strony KE umowa ulegnie rozwiązaniu. W umowie również uzgodniono, że jeżeli zakres rzeczowy lub finansowy projektu zatwierdzony przez KE jest inny niż określony w umowie, strony zobowiązują się do niezwłocznej zmiany umowy w zakresie wynikającym z decyzji KE. Wydatki przeznaczone na zadania będące poza zakresem rzeczowym lub finansowym projektu zatwierdzonym przez KE uznane będą za niekwalifikowalne (§ 2 ust. 4); Ponadto strony umowy postanowiły, że Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu środków w przypadku negatywnej decyzji KE (§ 2 ust. 5). Na podstawie zawartej umowy przyznano Beneficjentowi dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej [...] zł i stanowiącej nie więcej niż 46,67% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu. W okresie trwania umowy Beneficjentowi zostały wypłacone środki w łącznej kwocie [...] zł ( w dniach [...] r.) tytułem refundacji wydatków.

Komisja Europejska kilkakrotnie zgłaszała uwagi do projektu, a to: 5 października 2010 r., 2 grudnia 2010 r., 11 stycznia 2012 r., po których wniosek ponownie przesyłano do KE.

Organ ustalił, że Komisja Europejska pismem z dnia 4 maja 2012 r. wydała decyzję negatywną wyrażając jednoznaczną odmowę akceptacji projektu celem jego finansowania ze środków europejskich, informując o niemożności dalszej jego oceny i uznając projekt za niemożliwy do zrealizowana w przedstawionym KE kształcie. Jednocześnie KE zaleciła rozważenie zredukowania projektu dla zapewnienia trwałości finansowej oraz wskazała, że zmodyfikowany projekt mógłby ponownie podlegać ocenie, po jego uprzedniej analizie z udziałem ekspertów Inicjatywy JASPERS (Wspólna Pomoc we Wspieraniu Projektów dla Europejskich Regionów; dalej: JASPERS).

W dniu 30 maja 2012 r. IZ RPO WSL, na wniosek Beneficjenta, skierowała projekt w dotychczasowym kształcie do JASPERS.

JASPERS w dniu 16 lipca 2012 r. wystosował ocenę stopnia gotowości projektu do realizacji. W podsumowaniu JASPERS wskazał że należałoby szczegółowo uzasadnić wielkość obiektu oraz jego stabilność finansową i być może będzie potrzeba ponownego rozpatrzenia samego projektu. Oprócz tego, ograniczenia czasowe w projekcie stwarzają duże ryzyko, nawet wtedy gdy wszystkie wymienione powyżej problemy techniczne zostaną ostatecznie rozwiązane.

W dniu 5 października 2012 r. JASPERS w nocie wyjaśniającej dotyczącej wybranych zagadnień przeglądu analizy wykonalności dla projektu zwrócił uwagę na bardzo poważne zagrożenie realizacji projektu w obecnej perspektywie finansowej, a wszelkie próby zniwelowania wspomnianych trudności wiążą się z przesunięciem daty przedstawienia projektu KE do co najmniej trzeciego lub czwartego kwartału 2013 r., a tym samym IZ RPO WSL rozważenie zamieszczenia projektu na liście priorytetów w następnym okresie programowania.

Zgodnie z art. 56 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 wydatki, w tym wydatki na duże projekty, są kwalifikowalne do wsparcia z funduszy, jeżeli zostały faktycznie poniesione pomiędzy datą przedłożenia Komisji programów operacyjnych lub od dnia 1 stycznia 2007 r., w zależności od tego, który z tych terminów jest wcześniejszy, a dniem 31 grudnia 2015 r. Operacje nie mogły zostać zakończone przed początkową datą kwalifikowalności. Oznacza to, że gdyby Beneficjent nie zdążył z realizacją projektu w terminie kwalifikowalności wydatków (tj. ponoszeniem wydatków), wszystkie koszty poniesione przez niego po okresie 31 grudnia 2015 r. byłyby, z mocy prawa, wydatkami niekwalifikowalnymi. Beneficjent nie mógłby ich przedstawić we wniosku o płatność, a IZ RPO WSL nie mogłaby ich rozliczyć, a więc uznać je za nadające się do refundacji.

Wobec powyższego, Zarząd w dniu 8 listopada 2012 r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie wszczęcia procedury związanej z rozwiązaniem umowy, na zasadzie porozumienia stron.

IZ RPO WSL, w ślad za podjętą uchwałą Zarządu, skierowała do Beneficjenta pismo z dnia 8 listopada 2012 r., w którym wskazała, że po negatywnym dla projektu stanowisku KE wyrażonym w maju 2012 r., na wniosek Beneficjenta zgłoszono projekt do wsparcia w ramach Inicjatywy JASPERS. Ocena JASPERS jak dotąd jeszcze się nie zakończyła, natomiast otrzymana nota datowana na 5 października 2012 r. wskazała na bardzo poważne zagrożenie realizacji projektu oraz ryzyko bardzo opóźnionego harmonogramu w kontekście wdrożenia Regionalnego Programu Operacyjnego i możliwości realokacji środków. Jako że ryzyko to IZ RPO WSL ocenia jako nieakceptowalne, wobec brzmienia art. 25 ust. 1 oraz art. 26 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju jak również art. 60 oraz art. 66 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, zdaniem IZ RPO WSL, niepodjęcie działań w sytuacji stwierdzenia ewidentnego zagrożenia dla realizacji programu, oznaczałoby rażące zaniedbanie z jej strony. Czas potrzebny na przeprowadzenie robót budowlanych określony został w projekcie na 27 miesięcy. Według JASPERS, nie jest to okres optymalny dla tak dużej inwestycji, chociaż mieści się w przedziale dopuszczalności. Pierwotnie proponowany czas wynosił 38 miesięcy. Zdaniem JASPERS, bez uszczegółowienia harmonogramu prac nie można odpowiedzieć ostatecznie, czy czas ten będzie wystarczający, co przekłada się na brak pewności co do możliwości zakończenia projektu w bieżącej perspektywie finansowej. IZ RPO WSL jednocześnie wskazała, że musi mieć na uwadze możliwości zrealizowania całego programu operacyjnego. Zamrożenie środków przeznaczonych dla projektu do czasu bliżej nieokreślonego wiąże się z oczywistym ryzykiem, że w przypadku dalszego braku akceptacji ze strony KE lub wydania decyzji pozytywnej w terminie zbyt późnym dla realizacji projektu, IZ RPO WSL nie będzie w stanie zagospodarować środków przeznaczonych dla projektu na realizację innych inwestycji i Województwo [...] utraci bezpowrotnie środki finansowe. Wobec powyższego, IZ RPO WSL stanęła przed koniecznością zrezygnowania z dalszej realizacji projektu.

Beneficjent, w odpowiedzi na pismo z dnia [...] r., oświadczył w piśmie z dnia [...] r., że nie przyjmuje propozycji rozwiązania umowy na zasadzie porozumienia stron. Jednocześnie poinformował, iż nie zgadza się z argumentami przytoczonymi w otrzymanym piśmie. Beneficjent zaznaczył, iż określenie 27 miesięcy jako czasu niezbędnego na przeprowadzenie robót budowlanych jest z technologicznego punku widzenia terminem realnym. Natomiast kwestia zmniejszenia projektu jak podkreślił Beneficjent "nie była i nie mogła być brana pod uwagę z racji tego, że tylko w obecnym kształcie hala [...] będzie pełnić kluczową rolę dla województwa [...] go, umożliwiając organizowanie w naszym regionie największych wydarzeń sportowych i kulturalnych. Zauważył, iż przywołana opinia Komisji Europejskiej nie stanowi jej decyzji, a więc nie jest bezwzględną przesłanką do rozwiązania umowy o dofinansowanie.

Wobec braku akceptacji ze strony Beneficjenta zaproponowanego sposobu rozwiązania umowy, Zarząd podjął uchwałę nr [...] z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie rozwiązania umowy powołując się na § 21 ust. 1 pkt 1 umowy z jednomiesięcznym okresem wypowiedzenia. Zgodnie z tym zapisem umowy IZ RPO WSL może rozwiązać umowę z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, w przypadku naruszenia postanowień umowy, w szczególności jeżeli Beneficjent nie rozpoczął realizacji projektu w terminie 3 miesięcy od ustalonego w § 4 ust. 1 pkt 2 umowy dnia rozpoczęcia realizacji projektu, z przyczyn przez siebie zawinionych; o ile warunki konkursu nie stanowią inaczej. O podjęciu tej uchwały Beneficjent został poinformowany pismami z dnia 4 stycznia 2013 r. oraz z dnia 18 marca 2013 r.

Jednocześnie IZ RPO WSL pismem z dnia 4 stycznia 2013 r., wezwała Beneficjenta do zwrotu środków w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia wypłaty środków do dnia dokonania zwrotu. Kwota ta stanowi różnicę pomiędzy całkowitą kwotą środków wypłaconych Beneficjentowi w ramach przedmiotowego projektu, a zwrotem dokonanym przez Beneficjenta w związku ze stwierdzoną przez IZ RPO WSL nieprawidłowością, dotyczącą naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych, w trakcie realizacji projektu ([...] zł – [...] zł = [...] zł). Termin do zwrotu środków upłynął w dniu 24 stycznia 2013 r.

Beneficjent, w odpowiedzi na ww. wezwanie z dnia 4 stycznia 2013 r., w piśmie z dnia [...] r. zarzucił, że zarówno uchwała Nr [...] Zarządu z dnia 21 grudnia 2012 r. jak i sformułowane na jej podstawie wezwanie są w świetle umowy, ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (...), ustawy z dnia 13 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (...) bezpodstawne i jako takie narażają miasto G. na szkodę oraz ponownie wskazał, że realizacja projektu nastąpiła z dniem 25 maja 2007 r.

IZ RPO WSL uznała, że informacje Beneficjenta potwierdzają, że nie rozpoczął on rzeczowej realizacji projektu w terminie określonym w umowie.

IZ RPO WSL, wskazała, że umowa w § 1 ust. 23 określa pojęcie "rzeczowego rozpoczęcia realizacji projektu" jako datę podpisania pierwszej umowy z wykonawcą na realizację projektu. Definicja ta została zamieszczona w instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie i informuje Beneficjenta, że w Tabeli E1 - Harmonogram rzeczowy zadań/etapów projektu w pozycji 4 Kluczowych etapów realizacji inwestycji, która jest odzwierciedleniem zapisów § 4 ust. 1 pkt 2 umowy, należy wpisać planowany termin rzeczowego rozpoczęcia realizacji (np. w przypadku prac budowlanych zgodnie z pierwszym wpisem do dziennika budowy). W związku z powyższym rzeczowym rozpoczęciem realizacji projektu zawartym w umowie, jest podpisanie przez Beneficjenta pierwszej umowy z wykonawcą robót budowlanych (inwestycyjnych). Beneficjent podał, że rozpoczął realizację projektu z dniem 25 maja 2007 r., tj. z chwilą podpisania umowy na wykonanie projektu budowlanego i wykonawczego o czym informował IZ RPO WSL. Wszystkie podpisane przez Beneficjenta umowy nie dotyczyły rzeczowej realizacji projektu, a jedynie prac przygotowawczych niezbędnych do rozpoczęcia realizacji projektu.

IZ RPO WSL ponadto wskazała, że: wydatki dokonane na podstawie umów zostały wpisane do wniosku aplikacyjnego i zgodnie z Wytycznymi w sprawie kwalifikowalności uznane przez IZ RPO WSL jako koszty kwalifikowalne. Wytyczne stanowią załącznik nr 2 do Uszczegółowienia i określają m.in. warunki uznania za kwalifikowalne poszczególnych rodzajów wydatków. Wydatkami niezbędnymi do przygotowania lub realizacji projektu inwestycyjnego, jakim jest budowa nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej [...] , są również wydatki związane z wycinką drzew czy też pełnieniem funkcji inżyniera kontraktu, nie są to jednak wydatki związane z rzeczową realizacją inwestycji w rozumieniu umowy. Beneficjent we wniosku aplikacyjnym, wnioskował o rzeczowe rozpoczęcie realizacji projektu na wrzesień 2010 r., zatem nie interpretował prac przygotowawczych jako rozpoczęcie rzeczowe, a po rozwiązaniu umowy prezentuje odmienne stanowisko. W sprawozdaniach oraz wnioskach o płatność Beneficjent informował o postępach w przygotowaniach do rozpoczęcia realizacji projektu. Beneficjent podjął decyzję o realizacji inwestycji nawet bez środków z RPO WSL.

Organ zauważył, że zgodnie z art. 25 ust. 1 oraz art. 26 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju jak również art. 60 oraz art. 66 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 - niepodjęcie działań ze strony IZ RPO WSL oznaczałoby możliwość postawienia zarzutu rażącego zaniedbania i działania na szkodę całego Województwa [...] go, które korzysta z dofinansowania RPO WSL a nie tylko miasta G. . IZ RPO WSL poinformowała, iż w związku z tym, że Beneficjent nie zwrócił dofinansowania, zostanie wszczęta procedura mająca na celu odzyskanie środków.

IZ RPO WSL w związku z zastrzeżeniami Beneficjenta co do skuteczności złożonego wypowiedzenia umowy, pismem z dnia 18 marca 2013 r. potwierdziła oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 umowy. Organ stwierdził, że termin wypowiedzenia upłynął w dniu 21 kwietnia 2013 r.

Wobec kwestionowania przez Beneficjenta skuteczności rozwiązania umowy, Marszałek Województwa zlecił wykonanie opinii prawnej w sprawie oceny prawidłowości złożenia przez Województwo [...] oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu, zawartej dnia 30 września 2010 r. z Miastem G. . Opinia została sporządzona w dniu 30 października 2013 r. przez radcę prawnego prof. dr hab. W. P., w której jednoznacznie stwierdzono, że umowa uległa rozwiązaniu.

Pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r., Beneficjent poinformował JASPERS, że w dniu 5 kwietnia 2013 r. Miasto G. zawarło umowę z wykonawcą tj. "A" S.A. ze S. na budowę nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej [...] . Wykonawca zobowiązany jest do zrealizowania inwestycji w ciągu 27 miesięcy od podpisania umowy, tj. do lipca 2015 r.

W dniu 14 maja 2013 r. Zarząd podjął uchwałę nr [...] w sprawie uchylenia uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia 24 sierpnia 2010 r. w sprawie dokonania warunkowego wyboru do dofinansowania projektu kluczowego pn. "Budowa nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej [...] ", złożonego przez Miasto G. w ramach naboru nr [...] ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, Priorytet VI. Zrównoważony rozwój miast, Działanie 6.1 Wzmacnianie regionalnych ośrodków.

Z uwagi na fakt, że Beneficjent nie dokonał, w odpowiedzi na wezwanie organu, zwrotu środków w wyznaczonym terminie wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia wypłaty środków do dnia dokonania zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez IZ oraz nie wyraził zgody na potrącenie środków przypadających do zwrotu wraz z odsetkami, IZ działając na podstawie art. 61 § 1 k.p.a., art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r., art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w związku z art. 67 u.f.p., uchwałą nr [...] Zarządu z dnia 28 maja 2013 r. wszczęła postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków finansowych wypłaconych Beneficjentowi, na podstawie umowy w ramach RPO WSL z płatności ze środków europejskich, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości podczas realizacji projektu.

Pismem z dnia 5 czerwca 2013 r., Beneficjent został zawiadomiony o wszczętym przez IZ RPO WSL postępowaniu administracyjnym i pouczony, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., o możliwości zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań na każdym etapie postępowania, jak również o możliwości działania w sprawie przez pełnomocnika, po złożeniu do akt stosownego pełnomocnictwa.

IZ RPO WSL ustaliła w postępowaniu na podstawie pierwszej wersji wniosku o dofinansowanie, że Beneficjent do podpisania umowy, tj. do dnia 30 września 2010 r. (będącego równocześnie zadeklarowanym terminem rozpoczęcia rzeczowej realizacji projektu), zrealizował następujące zadania:

- wykonanie Wstępnego Studium Wykonalności (od 2 sierpnia 2007 r. do 3 marca 2008 r.);

- wykonanie dokumentacji budowlanej (od 26 maja 2007 r. do 25 listopada 2008 r.);

- wykonanie Studium Wykonalności (od 1 września 2008 r. do 13 marca 2009 r.);

- wycinka drzew i krzewów (od 23 lutego 2009 r. do 30 kwietnia 2009 r.).

Z dokumentu pn. "Karta ewidencji poniesionych nakładów dla zadania "Budowa hali widowiskowo-sportowej [...] " od 01/01/2007 do 06/09/2010" wynika, że Beneficjent w okresie od roku 2007 do dnia 6 września 2010 r., nie poniósł wydatków związanych z rzeczową realizacją projektu. Jedyny wydatek jaki poniósł Beneficjent po tym czasie (w dniu 25 listopada 2010 r.) to wydatek związany z pełnieniem funkcji inżyniera kontraktu w okresie od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 października 2010 r.

Następnie IZ RPO WSL ustaliła, że w terminie do dnia 30 września 2010 r. Beneficjent nie rozpoczął rzeczowej realizacji projektu, tzn. nie przystąpił do prac budowlanych. Wskazują na to zapisy przedstawione przez Beneficjenta w składanych wnioskach o płatność oraz wnioskach sprawozdawczych.

IZ RPO WSL, działając jako organ I instancji ustaliła w oparciu o składane przez Beneficjenta wnioski o płatność (10 wniosków), że Beneficjent nie zawarł umowy z wykonawcą prac inwestycyjnych. Dopiero 5 kwietnia 2013 r. Miasto G. zawarło umowę z wykonawcą "A" S.A. ze S. na budowę nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej [...] .

Na podstawie powyższego organ I instancji stwierdził, iż Beneficjent zobowiązany był do stosowania postanowień umowy, w tym m.in. postanowień § 4, w którym określono procedurę o charakterze bezwzględnym, tj. określono okres i etapy realizacji projektu będącego przedmiotem umowy. W ocenie IZ RPO WSL powyższa procedura stanowiła procedurę, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w związku z czym organ stwierdził, iż Beneficjent naruszył § 4 umowy, a dokładnie procedurę określoną w tym postanowieniu umowy. Przyjęte założenia przez organ I instancji mają swoje podstawy w następującym ciągu logicznym, a mianowicie umowa wyznaczała zakres przedmiotowy tej procedury, zgodnie z § 3 ust. 8 umowy Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1 oraz z harmonogramem rzeczowo- finansowym stanowiącym załącznik nr 3 do Umowy. O datach realizacji poszczególnych etapów projektu decyduje Beneficjent i sam je określa we wniosku o dofinansowanie. Z kolei, IZ weryfikując harmonogram rzeczowy i finansowy nie ma uprawnień do jego zmiany, a tym samym narzucenia Beneficjentowi konkretnych terminów. Gdy Beneficjent nie określi należycie terminów związanych z rozpoczęciem i zakończeniem realizacji projektu, nie uwzględniając przy tym wszelkich aspektów prowadzenia inwestycji np. konieczności przesunięcia terminu składania ofert, nieprzedłużenie przez wybranego wykonawcę terminu związania z ofertą i konieczności ogłoszenia ponownego przetargu, jego działanie (zaniechanie) poniesie tego negatywne konsekwencje. Wskazano również, iż na podstawie oceny wniosku o dofinansowanie projektu nie można było przewidzieć, że Beneficjent w zaplanowanym przez siebie terminie nie rozpocznie prac budowlanych. W związku z czym przyjęto podczas oceny merytoryczno-technicznej wniosku, że ustalony przez Beneficjenta harmonogram jest prawidłowy. W konsekwencji terminy zadeklarowane we wniosku o dofinansowanie przez Beneficjenta są wprowadzane do umowy i od momentu jej zawarcia, Beneficjent jest nimi związany. Powyższe oznacza iż w przypadku, gdy Beneficjent podał datę niezgodną ze stanem faktycznym lub błędnie zaplanował realizację projektu, wówczas dochodzi do realizacji projektu w sposób niezgodny z umową, co jednocześnie w konsekwencji wiąże się z obowiązkiem zwrotu otrzymanych środków przez Beneficjenta. IZ zwróciła uwagę, iż rzeczowa realizacja projektu zgodnie z założonymi przez Beneficjenta terminami dobiegałaby końca. Beneficjent - zarzucając IZ RPO WSL opieszałość, a tym samym domagając się podpisania warunkowej umowy miał możliwość wskazania realnego terminu rozpoczęcia rzeczowej realizacji projektu.

IZ RPO WSL ustaliła, że Beneficjent zobowiązany był do rzeczowego rozpoczęcia realizacji inwestycji do dnia 30 września 2010 r., a rzeczowe rozpoczęcie realizacji inwestycji zostało zdefiniowane w § 1 ust. 23 umowy jako data podpisania pierwszej umowy z wykonawcą na realizację projektu. IZ RPO WSL uznała, że zakres znaczeniowy oznacza podpisanie pierwszej umowy z wykonawcą prac budowlanych (inwestycyjnych), jako że w umowie planowany termin "rzeczowego rozpoczęcia realizacji projektu" wskazany był jako zawarcie umowy z wykonawcą prac inwestycyjnych. IZ RPO WSL jako organ I instancji stwierdziła, że wskazana data rzeczowego rozpoczęcia realizacji dotyczyła podpisania pierwszej umowy z wykonawcą robót budowlanych. Powołano ponadto stanowisko Ministerstwa Rozwoju Regionalnego wyrażone w piśmie z dnia 19 czerwca 2009 r., w którym wskazano, że uproszczenie proponowane przez KE w praktyce oznacza możliwość wcześniejszego podpisania umowy oraz wcześniejszego przekazania środków beneficjentowi, jak również przedkładanie do KE poświadczenia zawierającego wydatki dla projektu, dla którego KE nie wydała dotychczas decyzji. Wówczas zawierana w ten sposób umowa będzie miała charakter warunkowy, co oznacza, iż w momencie braku akceptacji dofinansowania dla danego projektu ze strony KE umowa ulegnie rozwiązaniu, a Beneficjent będzie zobowiązany zwrócić w wyznaczonym terminie środki otrzymane na podstawie zawartej umowy.

Beneficjent informował IZ o podejmowanych już po zawarciu umowy działaniach zmierzających do wyłonienia wykonawcy robót budowlanych w trybie przetargowym, a następnie o zawarciu umowy z wykonawcą (kontrakt z dnia 5 kwietnia 2013 r.). Wobec powyższego IZ RPO WSL uznała, iż dopiero w tym dniu doszło do rozpoczęcia rzeczowej realizacji projektu przez Beneficjenta.

IZ RPO WSL stwierdziła również, iż środki wydatkowane przez Beneficjenta zostały wykorzystane wbrew obowiązującym w tym zakresie procedurom dotyczącym kwalifikowalności wydatków.

Wskazano, iż zasady kwalifikowalności wydatków zostały określone na poziomie prawa unijnego i wynikają z art. 56 ust. 3 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1083/2006 oraz na poziomie krajowym, m.in. Krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013. Przepisy dotyczące kwalifikowalności wydatków oznaczają, że Beneficjent był uprawniony do dokonania tylko tych wydatków, które były bezpośrednio i nierozłącznie powiązane z zakresem rzeczowym projektu, tj. budową hali [...] . Środki poniesione przez Beneficjenta i zrefundowane przez IZ RPO WSL dotyczyły etapu przygotowania inwestycji i z uwagi na fakt nierozpoczęcia realizacji zasadniczych prac w ramach projektu, ich zrefundowanie należy uznać za nieuzasadnione. Przy czym należy mieć na uwadze, iż zasadność (celowość) ponoszonych wydatków musi znaleźć swoje potwierdzenie w dokumentach programowych obowiązujących w ramach RPO WSL. Ponoszone wydatki na przygotowanie inwestycji, w sytuacji niepodejmowania najistotniejszego etapu (rzeczowego) stoi w sprzeczności z zasadami zawartymi w załączniku nr 2 Szczegółowego opisu priorytetów RPO WSL - Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w RPO WSL na lata 2007-2013. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 7 umowy refundacji lub rozliczeniu mogą podlegać jedynie wydatki kwalifikowalne poniesione zgodnie z zapisami umowy oraz dokumentami programowymi i przepisami prawa. Wydatki kwalifikowalne zostały zdefiniowane w § 1 ust. 20 umowy jako wydatki lub koszty uznane za kwalifikowalne i spełniające kryteria zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006, rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1828/2006, rozporządzeniem parlamentu Europejskiego i Rady nr 1080/2006, jak również w rozumieniu ustawy u.z.p.p.r. i przepisów rozporządzeń wydanych do ustawy oraz zgodnie z Wytycznymi krajowymi oraz Uszczegółowieniem Programu jak również z Wytycznymi w sprawie kwalifikowalności wydatków. W przypadku wykorzystania środków z naruszeniem procedur dochodzi również do naruszenia procedur dotyczących kwalifikowania wydatków określonych w Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków. W myśl Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków wydatek powinien być niezbędny do realizacji projektu (pkt 5.1) oraz powinien być dokonany w sposób oszczędny, tzn. w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania założonych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku (pkt 5.4).

IZ RPO WSL jako organ I instancji stwierdziła ponadto, iż Beneficjent naruszył przepis art. 56 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 jak i również art. 44 ust. 3 u.f.p., co oznacza niekwalifikowalność wydatków do tej pory poniesionych przez Beneficjenta i zrefundowanych przez IZ RPO WSL.

Naruszenie ww. procedury stanowi nieprawidłowość w oparciu o przepis art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Naruszenie to dotyczyło obowiązujących Beneficjenta procedur oraz wynikało z jego zaniechania, co w konsekwencji spowodowało poczynienie nieuzasadnionego wydatku i szkodę dla budżetu Unii. W takim stanie rzeczy IZ RPO WSL zobowiązana jest do pomniejszenia dofinansowania (anulowania całości wkładu publicznego w ramach RPO WSL) zgodnie z przepisami unijnymi oraz zobowiązania beneficjenta do zwrotu środków.

Istotne naruszenie przez Beneficjenta procedury obowiązującej przy wykorzystaniu otrzymanego dofinansowania, określonej w umowie, polegające na naruszeniu terminu rozpoczęcia realizacji projektu, stanowiło w ocenie organu I instancji, podstawę do przyjęcia, że zaistniała przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. uzasadniająca wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi.

W ramach projektu "Budowa nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej [...] ", Beneficjent otrzymał środki w łącznej kwocie [...] zł , które IZ RPO WSL wypłaciła w dniach 23 marca 2011 r. i 11 lipca 2011 r.

Wskazano przy tym, że Beneficjent, na podstawie decyzji Zarządu nr [...] z dnia 4 września 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję Zarządu nr [...] z dnia 17 lipca 2012 r. dokonał zwrotu środków w łącznej kwocie [...] zł.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, IZ RPO WSL działając jako organ I instancji, wydała w dniu [...] r. decyzję administracyjną nr [...] zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu dofinansowania w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W dniu 30 grudnia 2013 r., IZ RPO WSL otrzymała wniosek Beneficjenta o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją.

Beneficjent zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, iż umowa uległa rozwiązaniu podczas, gdy w przekonaniu Beneficjenta wypowiedzenie jej przez IZ RPO WSL było nieskuteczne, nie spełnił się również warunek rozwiązujący umowę. Beneficjent przyjął, iż nie doszło do rozwiązania umowy, a strony nadal pozostają związane jej postanowieniami i winny należycie wykonywać wynikające z niej obowiązki. W postanowieniu § 2 ust. 1 umowy przewidziano, że ma ona charakter warunkowy, co oznacza, że w momencie braku akceptacji dofinansowania dla projektu ze strony KE umowa ulegnie rozwiązaniu. Zapisy o analogicznej treści zostały powtórzone w § 23 ust. 3 umowy, gdzie przewidziano, że w przypadku odmowy KE wniesienia do projektu wkładu finansowego umowa ulega rozwiązaniu "z dniem doręczenia Decyzji Komisji Europejskiej Beneficjentowi". Tak więc umowa została zawarta pod warunkiem rozwiązującym, którym miała być negatywna decyzja KE. Zdaniem Beneficjenta taka decyzja nie została wydała przez KE, a więc warunek rozwiązujący się nie ziścił. Wątpliwości budzi również procedura i tryb wypowiedzenia umowy przez IZ RPO WSL. Stanowisko IZ RPO WSL co do daty, w której miało dojść do rozwiązania umowy jest rozbieżne, tj. raz przytacza się datę 11 lutego 2013 r., innym razem 21 kwietnia 2013 r. Beneficjent wskazuje, iż pismem z dnia 8 listopada 2012 r. IZ RPO WSL zwróciła się do Beneficjenta z propozycją rozwiązania umowy w trybie porozumienia strony wskazując w uzasadnieniu, że KE nie wydała, jak dotychczas, pozytywnej decyzji o projekcie oraz poddając w wątpliwość zakładaną przez Beneficjenta możliwość realizacji inwestycji w ciągu 27 miesięcy. Beneficjent odmówił wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy podkreślając, że termin wykonania robót jest realny, że ewentualna notyfikacja pomocy publicznej nie będzie miała wpływu na jego dotrzymanie, oraz że KE nie wydała negatywnej decyzji o projekcie. Następnie pismem z dnia 4 stycznia 2013 r. podpisanym przez Marszałka Województwa [...] go, poinformowano Beneficjenta, iż Zarząd na mocy uchwały podjął decyzję o rozwiązaniu umowy z jednomiesięcznym terminem jej wypowiedzenia liczonym od daty podjętej uchwały. Beneficjent, po wymianie korespondencji dotyczącym interpretacji § 21 ust. 1 pkt 1 umowy pozostał w przekonaniu, iż nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy. Z kolei, pismem z dnia 18 marca 2013 r. podpisanym przez dwóch członków Zarządu, poinformowano Beneficjenta, iż IZ RPO WSL sanuje uchybienie pisma z dnia 4 stycznia 2013 r., a także potwierdza wolę rozwiązania umowy. Beneficjent zaznacza, iż decyzję o rozwiązaniu umowy IZ RPO WSL podjęła jedynie na podstawie projektu Noty JASPERS oraz niepełnej oceny dokonanej przez ekspertów tej instytucji, a wycofanie projektu z dofinansowania spowodowało niemożność oceny projektu przez KE.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: k.c.) w związku z § 51 Statutu Województwa [...] poprzez naruszenie zasad reprezentacji. Beneficjent podnosi, iż zgodnie z art. 38 k.c. osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na jej statucie. Z przepisu art. 57 ust. 1 u.s.w. wynika, że oświadczenia woli w imieniu województwa składa marszałek województwa wraz z członkiem zarządu województwa, chyba, że statut województwa stanowi inaczej. W postanowieniu § 51 ust. 1 Statutu zapisano natomiast, że oświadczenia woli w imieniu Województwa składają: Marszałek wraz z członkiem Zarządu, dwaj członkowie Zarządu, Marszałek i osoba upoważniona przez Zarząd (pełnomocnik), jeden członek Zarządu i osoba upoważniona przez Zarząd (pełnomocnik). Oświadczenie woli IZ RPO WSL o rozwiązaniu umowy aby było skuteczne winno być złożone na jeden ze sposobów wskazanych w § 51 ust. 1 Statutu. Tymczasem pismo z dnia 4 stycznia 2013 r. zostało podpisane przez Marszałka, a więc z naruszeniem zasad reprezentacji. Beneficjent ww. pismu zarzuca brak zamieszczenia w jego treści oświadczenia o rozwiązaniu umowy (brak takiego sformułowania), Pismo zawiera błąd co do numeru uchwały Zarządu, a także nieprawdziwą informację odnośnie jej treści, tj. marszałek informuje bowiem, że została podjęta decyzja o rozwiązaniu umowy "z jednomiesięcznym terminem wypowiedzenia liczonym od daty podjęcia uchwały" podczas, gdy uchwała nie określa daty rozwiązania umowy. Ponadto w ww. piśmie Marszałek, nie będąc do tego umocowany oświadczył, że lZ RPO WSL zwalnia Beneficjenta ze stosowania § 18 ust. 1 i 2 umowy oraz procedury w tym zakresie. Z kolei, pismem z dnia 8 lutego 2013 r. IZ RPO WSL przekazała informację sprzeczną z treścią poprzedniego pisma z dnia 4 stycznia 2013 r. Rozbieżność dotyczyła daty rozwiązania umowy. Beneficjent jednocześnie zaznaczył, iż w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. podpisanym przez dwóch Wicemarszałków Województwa, została podjęta bezskuteczna próba "sanowania uchybień pisma z dnia 4 stycznia 2013 r." oraz "potwierdzenia woli rozwiązania umowy". Dodatkowo Beneficjent podkreślił, że kwestia czy doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy oraz w razie ustalenia, że doszło do jej rozwiązania - określenia daty, w której miałoby to nastąpić - jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego. Beneficjent podniósł, iż wydanie decyzji w sprawie ewentualnego zwrotu należności winno być wstrzymane do czasu rozważenia przez sąd tej materii.

3. Błędną interpretację zapisu § 21 ust. 1 pkt 1 umowy poprzez uznanie, iż "rozpoczęcie realizacji projektu" oznacza "rzeczowe rozpoczęcie realizacji projektu" rozumiane jako podpisanie umowy z głównym wykonawcą, nie zaś, rozpoczęcie realizacji projektu obejmującego cały etap przygotowawczy oraz faktyczne podjęcie prac. Beneficjent również zaznacza, iż nie uwzględniono przy tej interpretacji definicji zawartej w Załączniku nr 2 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków, gdzie określono, czego mogą dotyczyć wydatki na prace budowlane. Ponadto Beneficjent zwracił uwagę na fakt, że w Wytycznych do RPO i Instrukcji wypełniania wniosku przedstawiono różne definicje pojęcia "rzeczowa realizacja projektu". W instrukcji wypełniania wniosku mowa jest o pierwszym wpisie do dziennika budowy. Natomiast Wytyczne dotyczące kwalifikowalności w punkcie 18.7 zaliczają do robót budowlanych również przygotowanie terenu pod budowę. Beneficjent stwierdził ponadto, że umowa w § 1 definiuje jedynie wytyczne nie definiuje instrukcji, co może wskazywać, iż na poziomie podpisania umowy następuje zmiana definicji rzeczowej realizacji projektu zgodnie z Wytycznymi kwalifikowalności i definicją w § 1 pkt 23 gdzie rzeczowa realizacja projektu to data podpisania umowy z wykonawcą. Z kolei umowa w§ 21 ust. 1 pkt 1 nie posługuje się pojęciem "rzeczowego rozpoczęcia realizacji projektu", a jedynie określeniem "rozpoczęcie realizacji projektu", pod którym należy rozumieć wykonanie jakichkolwiek prac przewidzianych w projekcie. Beneficjent podkreśla, że realizacja projektu została rozpoczęta przed zawarciem umowy. Zatem nie ma żadnego uzasadnienia, aby przez "rozpoczęcie realizacji projektu" w rozumieniu § 21 ust. 1 pkt 1 uważać "rzeczowe rozpoczęcie realizacji projektu" zdefiniowane w § 1 pkt 23. Beneficjent dodatkowo wskazuje, że definicja ta jest nielogiczna, gdyż przez "rzeczowe rozpoczęcie realizacji projektu" każe rozumieć zawarcie pierwszej umowy na realizację projektu, natomiast projekt "projekt" został zdefiniowany w § 1 ust. 22 umowy jako przedsięwzięcie szczegółowo określone we wniosku o dofinansowanie.

4. Oparcie decyzji na. informacjach wybiórczych bądź nieprawdziwych, bądź wysnucie wniosków niezgodnych ze stanem faktycznym. Beneficjent podniósł, iż IZ RPO WSL w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji odniosła się do zebranych w sprawie dokumentacji w sposób wybiórczy. Część stawianych w decyzji też jest niezasadna i przeczy przyjętym wcześniej założeniom. W decyzji został podniesiony zarzut, iż ze względu na wypłatę środków Beneficjentowi powstała szkoda realna. Beneficjent zaznaczył iż nie wskazano na czym rzeczona szkoda miałaby polegać, a tym samym nie wykazano jaką szkodę poniósł budżet Unii Europejskiej. IZ RPO WSL w decyzji wskazał również, iż sfinansowane wydatki stały się wydatkami nieuzasadnionymi, o których mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Beneficjent podkreślił, iż skoro wcześniej IZ RPO WSL uznała finansowane wydatki za uzasadnione niekonsekwentne jest uznanie ich w chwili obecnej za nieuzasadnione. W decyzji znajduje się argumentacja wskazująca na naruszenie przez Beneficjenta art. 44 ust. 3 u.f.p. Beneficjent podniósł, iż niezasadne jest dowodzenie, że poniesione wydatki nie były niezbędne dla realizacji projektu i nie były wydatkowane w sposób oszczędny. Ponadto, w treści decyzji pojawiają się informacje o nałożeniu na Beneficjenta korekty finansowej. Beneficjent zaznacza, iż w decyzji nie zawarto informacji dotyczącej odwołania się Beneficjenta do WSA w Gliwicach, uznaniu argumentacji Beneficjenta oraz złożeniu skargi kasacyjnej przez IZ RPO WSL na postanowienie WSA. Z kolei IZ RPO WSL złożyła skargę kasacyjną na postanowienie sądu, która nie została jeszcze rozpoznana. Beneficjent wskazał również, iż zaskarżona decyzja zawiera cytaty z różnych dokumentów i pism, często wyrwane z kontekstu, tj. przytoczony fragment pisma Beneficjenta z dnia 15 maja 2009 r., które dotyczy wykazu poprawek i wyjaśnień (ocena formalna) do uwag IZ RPO WSL. Jednocześnie Beneficjent podkreśla, iż definicje w dokumentach i wytycznych programowych są niespójne ze szczególnymi przepisami prawnymi, tj. w ustawie o zamówieniach publicznych. Zdaniem Beneficjenta nie można traktować umowy jako zbioru procedur i wywodzić stąd przesłanki do stwierdzenia o naruszeniu procedur zgodnie z u.f.p. Nie można postanowień dotyczących płatności uznać za procedurę,

5. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że Beneficjent nie wyraził woli na dokonanie zmian w umowie. Niektóre zmiany, zgodnie z instrukcją IZ RPO WSL miały zostać wprowadzone dopiero po pozytywnej ocenie przez KE. Beneficjent zaznaczył, iż w piśmie z dnia 24 listopada 2011 r. IZ RPO WSL zgadza się na wprowadzenie zmian aneksem do umowy po akceptacji projektu przez KE. Z kolei, stanowisko przeciwne zawarte w uzasadnieniu decyzji jest niezrozumiałe.

6. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że KE wydała negatywną opinię o projekcie. Beneficjent podnosi, iż KE jak dotąd nie wydała negatywnej opinii o projekcie. IZ RPO WSL błędnie wskazała w zaskarżanej decyzji, że w dniu 4 maja 2012 r. KE wydała negatywną decyzję - brak akceptacji dla projektu - informując o niemożności dalszej jego oceny. Beneficjent podkreśla, iż gdyby KE wydała negatywną opinię o projekcie, to wówczas umowa mogłaby być rozwiązana na mocy § 2 ust. 1 umowy.

Beneficjent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponadto wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia istotnej kwestii tj. czy doszło do wypowiedzenia umowy z dnia 30 września 2010 r. wskazując, że złożył pozew o zapłatę przeciwko Województwu [...] mu do Sądu Okręgowego w K.

W dniu 11 lutego 2014 r., Zarząd wydał postanowienie nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego w przedmiocie zwrotu środków wskazując, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Beneficjenta i zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, gdyż w sprawie prowadzonej przez IZ RPO WSL nie wystąpiło zagadnienie wstępne, o którym mowa w tym przepisie.

IZ RPO WSL jako organ II instancji w odniesieniu do przedstawionych powyżej zarzutów, stwierdziła, że zawarta umowa miała charakter warunkowy i strony ustaliły, że w przypadku braku akceptacji dofinansowania dla projektu ze strony KE umowa ulegnie rozwiązaniu. O warunkowym charakterze umowy świadczą również postanowienia zawarte w § 2 ust. 4 i 5. Postanowienia umowy zawierały warunek rozwiązujący, o którym mowa w art. 89 k.c., zgodnie z którym warunek rozwiązujący uzależnia ustalenie skutków czynności prawnej od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Ponadto realizacja projektu związana była w szczególności z rzeczowym rozpoczęciem inwestycji, tj. podpisaniem umowy z wykonawcą prac inwestycyjnych (budowlanych), a wskazane w umowie terminy realizacji projektu nie były w żaden sposób uzależnione od stanowiska KE. To sam Beneficjent wskazał okresy realizacji projektu już na etapie złożenia wniosku o dofinansowanie projektu. Beneficjent w tym zakresie miał pełną swobodę uwzględniając jedynie terminy określone przez IZ RPO WSL w dokumentach programowych i według swojej oceny określał terminy rozpoczęcia i zakończenia realizacji projektu. Jak wynika z dokumentacji, Beneficjent przy określaniu okresu rozpoczęcia realizacji nie wziął pod uwagę konieczności przesunięcia, tj. wydłużenia terminu, wskazane przez; Beneficjenta terminy we wniosku o dofinansowanie projektu zostały odpowiednio wprowadzane do Umowy i obowiązują od momentu jej zawarcia. Fakt nierozpoczęcia realizacji inwestycji zgodnie z terminem wskazanym w umowie, w ocenie IZ RPO WSL stanowi naruszenie umowy. Jak wynika z treści umowy Beneficjent zobowiązany był do rzeczowego rozpoczęcia realizacji inwestycji do dnia 30 września 2010 r., a dopiero w dniu 5 kwietnia 2013 r. Beneficjent zawarł kontrakt z wykonawcą robót budowlanych (Spółka "A" S.A.), co wskazuje na rozpoczęcie rzeczowej realizacji projektu z tym dniem.

Organ wskazał, że KE w piśmie z dnia [...] r. wyraziła brak akceptacji dla projektu Beneficjenta. Negatywna decyzja KE dotyczyła niemożności dalszej jego oceny. KE jednocześnie uznała projekt za niemożliwy do zrealizowania w przedstawionym kształcie i zaleciła rozważenie zredukowania projektu dla zapewnienia trwałości finansowej.

W ocenie IZ RPO WSL negatywna decyzja KE dla projektu ze wskazaniem zastrzeżeń co do zasadności realizacji projektu w kształcie przedstawionym przez Beneficjenta, jak również wątpliwości w nocie JASPERS podczas oceny projektu, mogły wpłynąć na decyzję Beneficjenta w zakresie dalszej realizacji projektu. Beneficjent pomimo powyższego kontynuował realizację projektu m.in. podpisując umowę z wykonawcą robót budowalnych.

W przedmiocie wszczęcia procedury związanej z rozwiązaniem umowy na zasadzie porozumienia, Zarząd podjął uchwałę nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r. Natomiast w dniu 21 grudnia 2012 r. Zarząd podjął uchwałę nr [...] w sprawie rozwiązania umowy na podstawie jej § 21 ust. 1 pkt 1.

W konsekwencji podjętych uchwal Zarządu, pismem z dnia 8 listopada 2012 r. zostało Beneficjentowi zaproponowane rozwiązanie umowy na zasadzie porozumienia. Z uwagi na brak wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy, w tym trybie nie doszło do jej rozwiązania. Następnie pismem z dnia 4 stycznia 2013 r. została przesłana do Beneficjenta informacja o podjęciu przez Zarząd uchwały z dnia 21 grudnia 2012 r., wskazująca przy tym jednomiesięczny termin wypowiedzenia umowy liczony od daty podjęcia, tj. od dnia 21 grudnia 2012 r. Przedmiotowe pismo zostało podpisane przez Marszałka. W odpowiedzi na powyższe, Beneficjent pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. poinformował, iż dalsze powoływanie się na treść § 21 ust. 1 pkt 1 umowy jako podstawy jej rozwiązania będzie przez niego traktowane jako naruszenie umowy przez IZ RPO WSL. Pismem z dnia 18 marca 2013 r. Zarząd podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko dotyczące rozwiązania umowy na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 dołączając kopie ww. uchwał Zarządu z dnia 21 grudnia 2012 r. oraz 28 lutego 2013 r. Przedmiotowe pismo zostało podpisane przez dwóch członków Zarządu. Jednocześnie w piśmie tym Beneficjent został poinformowany o aktualizacji Szczegółowego Opisu Priorytetu RPO WSL poprzez wykreślenie projektu z Indykatywnego Wykazu Indywidualnych Projektów Kluczowych.

Beneficjent miał możliwość zapoznania się treścią oświadczenia zawartą w piśmie z dnia 4 stycznia 2013 r. Jednakże mając na uwadze fakt, że dopiero pismo z dnia 18 marca 2013 r. zawierało oświadczenie woli zgodne z zasadami reprezentacji wynikającymi ze Statutu - podpisy dwóch członków zarządu, wskazywało na prawidłowy numer uchwały Zarządu z dnia 21 grudnia 2012 r. oraz wskazywało termin rozwiązania umowy, to należy uznać, że to ono zostało skutecznie złożone i tym samym wywarło skutki prawne.

Co do zarzutu błędnej interpretacji zapisu § 21 ust. 1 pkt 1 umowy poprzez uznanie, iż "rozpoczęcie realizacji projektu" oznacza "rzeczowe rozpoczęcie realizacji projektu" oraz traktowanie tego sformułowania w sposób zawężający, IZ RPO WSL jako organ II instancji wyjaśniła, iż w świetle obowiązującej przy naborze wniosku dokumentacji, Beneficjent został zobowiązany przy sporządzaniu wniosku o dofinansowanie do korzystania z Instrukcji wypełniania wniosków (§ 1 ust. 2 Regulaminu naboru wniosków o dofinansowanie projektów kluczowych w ramach RPO WSL). Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WSL (nie dotyczy Działań/Poddziałań: 1.1.1 (typ 7), 1.2, 3.1.1, 3.2.1) dalej: Instrukcja wypełniania wniosku, w punkcie E.l (Harmonogram rzeczowy - zadań/etapów projektu) wskazano, że harmonogram wymaga podania podstawowych danych odnoszących się do przebiegu realizacji projektu i należy dokonać podziału realizacji projektu na poszczególne etapy, czyli należy wskazać najważniejsze etapy realizacji projektu wraz z planowanymi terminami ich realizacji w tabeli "Kluczowe etapy realizacji inwestycji" określając planowane daty dla:

1.terminu rozpoczęcia prac przygotowawczych (termin poniesienia pierwszego wydatku na przygotowanie inwestycji),

2. planowanego terminu wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego,

3. planowanego terminu rzeczowego rozpoczęcia realizacji (np. w przypadku prac budowlanych zgodnie z pierwszym wpisem do dziennika budowy),

4. planowanego terminu rzeczowego zakończenia realizacji inwestycji,

5. planowanego terminu finansowego zakończenia inwestycji (poniesienia ostatniego wydatku),

6. planowanego rozliczenia projektu (przedstawienie ostatniego wniosku o płatność).

W § 1 ust. 23 umowy zostało zdefiniowane rzeczowe rozpoczęcie realizacji projektu jako data podpisania umowy z wykonawcą na realizację projektu. Z kolei, w § 4 ust. 1 zostały wskazane okresy realizacji projektu, w tym również rzeczowe rozpoczęcie realizacji wskazane na dzień 30 września 2010 r. Beneficjent będąc stroną umowy przedstawił i poprzez zawarcie umowy zaakceptował harmonogram realizacji projektu, a w konsekwencji kluczowe daty z tego harmonogramu zostały wpisane w § 4 ust. 1 umowy.

IZ RPO WSL jako organ II instancji zbadała również wydatkowanie środków przez Beneficjenta i stwierdziła, że środki te zostały wykorzystane wbrew obowiązującym w tym zakresie procedurom, dotyczącym kwalifikowalności. Co do zasady wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek poniesiony przez Beneficjenta. Terminy poniesienia wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu określa harmonogram rzeczowo- finansowy, będący załącznikiem do umowy. Zgodnie z Wytycznymi w sprawie kwalifikowalności wydatków, wydatki na roboty budowalne mogą być uznane za wydatki kwalifikowalne, jeśli zostały przedstawione we wniosku aplikacyjnym będącym załącznikiem do umowy o dofinansowanie projektu. Jak wskazał Beneficjent w piśmie z dnia 15 maja 2009 r. planowany termin rzeczowego rozpoczęcia realizacji inwestycji to data, w której zamierza podpisać umowę z wykonawcą prac budowlanych stanowiących rzeczową realizację projektu. Wydatki przeznaczone na wycinkę drzew i krzewów, są pracami budowlanymi w myśl Wspólnego Słownika Zamówień, jednak nie stanowią rzeczowej realizacji projektu w rozumieniu Umowy. Beneficjent zawierając umowę, potwierdził że rzeczowa realizacja projektu nie obejmuje wycinki drzew i krzewów, bo zgodnie ze stanem faktycznym została już zrealizowana, a rzeczowym rozpoczęciem będzie zawarcie umowy z wykonawcą robót budowlanych.

Treść projektu umowy znana była Beneficjentowi już w momencie aplikowania o środki unijne w ramach ww. konkursu, a ponadto, Beneficjent na etapie podpisywania umowy nie wnosił jakichkolwiek zastrzeżeń co do treści jej postanowień.

IZ RPO WSL odnosząc się do zarzutu traktowania materiału dowodowego w sposób wybiórczy i stronniczy, stwierdziła, iż obowiązkiem organu I instancji, było w pierwszej kolejności prawidłowe i pełne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Ustalenie stanu faktycznego w sprawie jest bowiem zawsze kluczowe, a także jest niezbędnym elementem zastosowania normy prawa materialnego. Wydając decyzję administracyjną, organ był przy tym związany regułami postępowania administracyjnego, które określały jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też, zobligowany był m.in. do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Miał również obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o wydaniu przez IZ RPO WSL działającej jako organ I instancji decyzji w oparciu o wybiórcze i stronnicze ustalenia, gdyż organ podejmując swoje czynności, zebrał pełny materiał dowodowy i go ocenił.

Zdaniem IZ RPO WSL jako organu II instancji, organ I instancji, wskazał za udowodnione okoliczności naruszenia przepisów prawa unijnego jak i prawa krajowego. W ocenie IZ RPO WSL organ I instancji dokonał wykładni przesłanki naruszenia prawa w zakresie popełnienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził zaistnienie szkody realnej ze względu na wypłatę środków Beneficjentowi. Wyjaśnił przy tym, iż sfinansowane wydatki stały się wydatkami nieuzasadnionymi, o których mowa art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, z uwagi na brak realizacji zasadniczej części projektu przez Beneficjenta.

Każdy wydatek publiczny powinien być dokonywany w sposób, o którym mowa w art. 44 ust. 3 u.f.p. Równocześnie zaś art. 44 ust. 3 pkt 2 tej ustawy nakazuje, by wydatki te dokonywane były w sposób umożliwiający terminową realizację zadań. Zobowiązanie się Beneficjenta co do rozpoczęcia rzeczowej realizacji projektu nie uprawnia bynajmniej go do odstępstwa od zasad wydatkowania środków publicznych. Środki te mają być wydatkowane w sposób umożliwiający terminową realizację wyznaczonych celów - zatem rozpoczęcie rzeczowej realizacji projektu w terminie zgodnym z umową.

Beneficjent w ramach projektu otrzymał środki o łącznej kwocie [...] zł. W ramach kontroli projektu, IZ RPO WSL stwierdziła nieprawidłowości w przeprowadzonym przez Beneficjenta postępowaniu o zamówienie publiczne w trybie przetargu nieograniczonego pn. Wykonanie dokumentacji projektowej hali widowiskowo- sportowej [...] w G. ul. [...] , i nałożyła korektę finansową w wysokości 5% kosztów kwalifikowalnych kontrolowanego zamówienia zgodnie z zasadami wynikającymi z dokumentu Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, tj. Taryfikatora (Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków UE). Beneficjent na podstawie decyzji Zarządu nr [...] z dnia 4 września 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję nr [...] z dnia 17 lipca 2012 r. dokonał zwrotu środków w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który nieprawomocnym wyrokiem uwzględnił skargę Beneficjenta.

Odnośnie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych dotyczącego uznania przez organ I instancji, że KE wydała negatywną opinię o projekcie, IZ RPO WSL jako organ II instancji stwierdziła, że jak wynika z materiału dowodowego, KE w piśmie z dnia 4 maja 2012 r. w sposób jednoznaczny odmówiła zatwierdzenia projektu celem jego finansowania ze środków EFRR (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) w oparciu o złożony do Komisji wniosek. KE uznając projekt za niemożliwy do zrealizowania w przedstawionym kształcie i zaleciła rozważenie zredukowania projektu dla zapewnienia trwałości finansowej.

Podsumowując, organ II instancji ustalił, że umowa zawarta z Beneficjentem została rozwiązana wskutek ziszczenia się warunku w niej przewidzianego (odmowa KE dla dofinansowania projektu), po drugie zaś umowa została skutecznie rozwiązana przez IZ RPO WSL poprzez złożenie w dniu 18 marca 2013 r. stanowczego oświadczenia woli o jej rozwiązaniu. IZ RPO WSL jako organ II instancji ustaliła, że Beneficjent wydatkował środki uzyskane w ramach RPO WSL z naruszeniem obowiązujących procedur, które stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

IZ RPO WSL działająca jako organ II instancji, w wyniku analizy materiału dowodowego w całości podtrzymała ustalenia co do stanu faktycznego oraz stanu prawnego postępowania administracyjnego prowadzanego w ramach I instancji zakończonego decyzją nr [...] z dnia 9 grudnia 2013 r. W jej ocenie organ I instancji prawidłowo orzekł w przedmiocie obowiązku zwrotu przez Beneficjenta kwoty w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta ze środków europejskich w ramach RPO WSL. Obowiązek zwrotu ww. kwoty stanowi konsekwencję anulowania w całości wkładu publicznego w ramach projektu w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości. Naruszenie wskazanych przepisów wpisuje się w dyspozycję normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystane z naruszeniem procedur. W konsekwencji zaskarżoną decyzją z dnia 11 marca 2014 r. utrzymała decyzję pierwszoinstancyjną.

Decyzja z 11 marca 2014 r. stała się przedmiotem skargi Beneficjenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wniesiono o jej uchylenie oraz o zasądzenie na rzecz skarżacego kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła:

1.naruszenie art. 145 §1 ust. 3 k.p.a w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a poprzez podpisanie postanowienia przez tych samych pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, czego konsekwencją było również naruszenie art. 15 k.p.a.

2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a poprzez wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji nr [...] z dnia 9 grudnia 2013 r., podczas gdy należało uznać, że decyzja ta jest nieprawidłowa.

3. naruszenie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a poprzez jego błędne zastosowanie czego efektem było zaskarżone postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, ewentualnie naruszenie przepisów postępowania a to art. 98 § 1 k.p.a poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ zgodnie z dyspozycją zawartą w tym przepisie mógł to uczynić.

4. naruszenie art. 75 k.p.a poprzez oparcie decyzji administracyjnej na opinii prawnej, która wskazała, którą datę wypowiedzenia umowy z dnia 30 września 2010 r. można ewentualnie uznać za wiążącą.

5. naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 15) ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez ustalenie, że doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w sytuacji gdy przyznane środki wydatkowane były w sposób prawidłowy, zatwierdzony wcześniej przez organ.

6. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2) u.f.p. w związku z art. 184 tej ustawy poprzez ich zastosowanie w konsekwencji i uznanie, iż środki pobrane na realizację projektu zostały wydatkowane z naruszeniem procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków przyznanych skarżącemu na podstawie umowy o dofinansowanie projektu, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, iż doszło do naruszenia jakichkolwiek procedur związanych z wydatkowaniem tychże środków.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów stwierdził, że są bezzasadne i wyjaśnił zajęte stanowisko.

Na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Pełnomocnik skarżącego przedłożył opinię prawną prof. S. D. i prof. Z. Ć. dotyczącą skuteczności wypowiedzenia umowy z [...] r., ponadto wskazał, że [...] r. nieprawomocnym wyrokiem Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo Miasta G. , w sprawie o zapłatę, sygn. [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Ponadto wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.. Określenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest zasadność zwrotu części dofinansowania przyznanego i wypłaconego skarżącemu na podstawie umowy z dnia 30 września 2010 r. o dofinansowanie projektu pn. "Budowa nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej [...] " zawartej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, Priorytet VI. Zrównoważony rozwój miast, Działanie 6.1. Wzmacnianie regionalnych ośrodków wzrostu, współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju.

Poza sporem jest, że ww. umowie co wprost wynika z jej postanowień zawartych w § 2, ust. 1 nadano charakter warunkowy, co oznaczało, że w momencie braku akceptacji dofinansowania dla projektu ze strony Komisji Europejskiej umowa ulegnie rozwiązaniu. Postanowienia umowy, które odnoszą się do decyzji Komisji Europejskiej, obowiązują do dnia wydania decyzji Komisji Europejskiej (§ 2 ust. 3 i § 23 ust. 2).

Istotny jest przy tym w rozpatrywanej sprawie zapis zawarty w § 23 ust. 3 umowy, który wyraźnie i jednoznacznie stanowi, że w przypadku, gdy Komisja Europejska odmówi wniesienia do projektu wkładu finansowego z Funduszy umowa ulega rozwiązaniu z dniem doręczenia decyzji Komisji Europejskiej Beneficjentowi.

Ponadto w § 21 ust. 1 umowy przewidziano również przypadki jej fakultatywnego rozwiązania przez IZ RPO WSL z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, w przypadku naruszenia przez Beneficjenta postanowień umowy, w szczególności w sytuacjach określonych w pkt od 1 do 7.

Z kolei, w § 21 ust. 2 przewidziano możliwość rozwiązania umowy przez IZ RPO WSL bez wypowiedzenia w przypadkach enumeratywnie wymienionych w pkt od 1 do 8.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie trafny jest zarzut strony skarżącej, iż organy błędnie ustaliły, że spełnił się warunek rozwiązujący umowę przez wydanie decyzji odmawiającej wniesienia do projektu wkładu z Funduszy przez Komisję Europejską.

Za taką decyzję organ uznał jedno z pism Komisji Europejskiej, a w szczególności pismo z dnia 4 maja 2012 r. Jednak lektura tego pisma zawartego w aktach sprawy prowadzi do odmiennego wniosku, a mianowicie, że Komisja Europejska wyraziła w nim jedynie swoją opinię i zalecenia. Co więcej adresatem tego pisma był Marszałek Województwa [...] .

Zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w celu wykonania kompetencji Unii instytucje przyjmują rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie. (....) Decyzja wiąże w całości. Decyzja, która wskazuje adresatów, wiąże tylko tych adresatów. Zalecenia i opinie nie mają mocy wiążącej.

W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U. UE L z 31 lipca 2006 r. 210. 25).

W szczególności o dużych projektach, informacjach przedkładanych Komisji Europejskiej oraz decyzjach Komisji stanowią przepisy art. 39 – 41 ww. Rozporządzenia. Przepis art. 41 ma następujące brzmienie:

1. Komisja dokonuje oceny dużego projektu, w razie potrzeby konsultując się z ekspertami zewnętrznymi, w tym z EBI, w świetle informacji, o których mowa w art. 40, jego spójności z priorytetami danego programu operacyjnego lub programów operacyjnych, jego wkładu w osiągnięcie celów tych priorytetów oraz jego spójności z innymi politykami Unii.

2. Komisja przyjmuje decyzję możliwie najszybciej, ale nie później niż w terminie trzech miesięcy po złożeniu przez państwo członkowskie lub instytucję zarządzającą dużego projektu, pod warunkiem że został on złożony zgodnie z art. 40. Decyzja ta określa aspekt fizyczny, kwotę, do której stosuje się poziom współfinansowania osi priorytetowej właściwego programu operacyjnego lub programów operacyjnych oraz roczny harmonogram lub roczne harmonogramy dla wkładu finansowego EFRR lub Funduszu Spójności.

3. W przypadku gdy Komisja odmawia wniesienia wkładu finansowego funduszy w duży projekt, powiadamia ona państwo członkowskie o powodach tej decyzji w terminie i na warunkach określonych w ust. 2.

Wbrew ustaleniom organu, Sąd stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja Komisji Europejskiej, odmawiająca wniesienia wkładu finansowego w projekt objęty wnioskiem Miasta G. . Pismo z dnia 4 maja 2012 r., jakie Komisja Europejska skierowała do Marszałka Województwa [...] zawierało jedynie informację, że projekt w obecnej formie uważa za nierentowny i z tej przyczyny nie może go zatwierdzić, przy czym wyraziła gotowość zorganizowania w Brukseli specjalnego spotkania z beneficjentem, przedstawicielami z biura JASPERS i ewentualnie z niezależnym konsultantem, aby przekształcić ten projekt, celem ponownego złożenia zrewidowanego wniosku o dofinansowanie projektu. Wyznaczyła Marszałkowi dwumiesięczny termin na udzielenie odpowiedzi zaznaczając, że dopóki uwagi Komisji nie zostaną uwzględnione, procedura wyceny oraz zwłoka określone w art. 41 Ogólnego Rozporządzenia 1083/2006 pozostają wstrzymane. Z załączonych akt administracyjnych nie wynika czy i jaka odpowiedź została przez Marszałka udzielona Komisji Europejskiej, wiadomo natomiast, że zwrócono się do Ministra Rozwoju Regionalnego o objęcie projektu inicjatywą JASPERS (str. 38 akt) celem sprawnego wydatkowania środków.

A zatem kontynuowano ocenę projektu z przedstawicielami z biura JASPERS.

W dniu 16 lipca 2012 r. JASPERS sporządziło ocenę stopnia gotowości projektu do realizacji wyrażając w zaleceniach swoje obawy co do realizacji projektu.

Zakończenie realizacji działań JASPERS nastąpiło natomiast w dniu 7 grudnia 2012 r. z wnioskami, w których podtrzymano obawy dotyczące rozmiaru obiektu i jego finansowej trwałości, które wymagają szczegółowego wytłumaczenia oraz ponownego rozpatrzenia.

Należy przy tym podkreślić, że w tym czasie nadal Komisja Europejska nie wydała decyzji, o której mowa w art. 41 Rozporządzenia 1083/2006 i w § 23 ust. 3 umowy, której doręczenie Miastu G. skutkowałoby rozwiązaniem umowy z dniem jej doręczenia.

Zgodnie z art. 41 Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE C z 14 grudnia 2007 r. 303.1) każdy ma prawo do dobrej administracji wyrażającym się w bezstronnym i sprawiedliwym rozpatrzeniu swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. Jeżeli zatem działania JASPERS ostatecznie zakończyły się w dniu 7 grudnia 2012 r., to wówczas proces oceny tego projektu powinien zostać zakończony decyzją Komisji Europejskiej w przedmiocie jego dofinansowania. W interesie organu jako instytucji zarządzającej leżało żądanie końcowej oceny złożonej dokumentacji (wniosku) przez Komisję Europejską.

W tej sytuacji organ błędnie ustalił, że umowa zawarta z beneficjentem została rozwiązana wskutek ziszczenia się warunku w niej przewidzianego tj. odmowy KE dla dofinansowania projektu co miało nastąpić w ww. piśmie z 4 maja 2012 r. W tym czasie ocena projektu przez Komisję Europejską nie była zakończona.

Jako drugą niezależną przyczynę rozwiązania umowy organ wskazał złożenie w dniu 18 marca 2013 r. oświadczenia woli o jej rozwiązaniu, a to wobec braku zgody beneficjenta na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, ku czemu Zarząd zmierzał podejmując 8 listopada 2012 r. uchwałę w sprawie wszczęcia procedury związanej z rozwiązaniem umowy na zasadzie porozumienia stron.

Zarząd Województwa [...] w dniu 21 grudnia 2012 r. podjął uchwałę w sprawie rozwiązania umowy z dnia 30 września 2010 r. na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 umowy. Już w dniu 4 stycznia 2013 r. Marszałek Województwa [...] wezwał Beneficjenta do dokonania zwrotu otrzymanego dofinansowania w kwocie 2 971 970,97 zł, informując o podjętej uchwale.

Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 umowy, IZ RPO WSL może rozwiązać umowę z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia w przypadku naruszenia postanowień umowy, w szczególności, jeżeli beneficjent nie rozpoczął realizacji projektu w terminie 3 miesięcy od ustalonego w § 4 ust. 1 pkt 2 umowy dnia rozpoczęcia realizacji projektu, z przyczyn przez siebie zawinionych; o ile warunki konkursu nie stanowią inaczej.

Z kolei, § 4 ust. 1 pkt b stanowi, że okres realizacji projektu ustala się na rzeczowe rozpoczęcie realizacji na 30 września 2010 r.

Z ww. postanowień umowy wynika zatem, że organ skorzystał z fakultatywnego sposobu rozwiązania umowy z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, bowiem w jego ocenie beneficjent nie rozpoczął realizacji projektu w terminie do 30 grudnia 2010 r. Organ nie wskazał przy tym na zawinione przyczyny opóźnienia. Co więcej w 2011 r. akceptował i realizował wnioski Beneficjenta o płatności i wypłacił na jego rzecz w sumie kwotę [...] zł.

Wielość i treść podejmowanych uchwał oraz wysyłanej przez organ do Beneficjenta korespondencji zmierzającej do rychłego rozwiązania umowy z Miastem G. wobec jednoznacznej i konsekwentnej postawy Beneficjenta zaprzeczającemu skuteczności podjętych działań, spowodowała zlecenie przez organ prywatnej opinii prawnej w sprawie oceny prawidłowości złożenia przez Województwo [...] oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu, zawartej dnia 30 września 2010 r. W ocenie jej autora radcy prawnego prof. dr hab. W.P. skutecznym było oświadczenie o rozwiązaniu umowy w trybie § 21 ust. 1 pkt 1 i wyrażone w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. i z dniem jego doręczenia Miastu G. rozpoczął bieg miesięczny okres wypowiedzenia umowy.

Wskazany przez organ tryb rozwiązania umowy z dnia 30 września 2010 r. nadal jednak pozostaje między stronami sporny. Beneficjent kwestionuje skuteczność wypowiedzenia umowy czemu dał wyraz najpierw w prowadzonej korespondencji, następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją pierwszoinstancyjną z dnia 9 grudnia 2013 r., dalej w pozwie skierowanym do sądu powszechnego i następnie w zarzutach skargi.

Miasto G. wytaczając przed wydaniem zaskarżonej decyzji powództwo cywilne przed Sądem Okręgowym w K. , domagało się zapłaty dalszych płatności zgodnie z zawartą umową zarzucając przy tym bezskuteczność wypowiedzenia umowy. Sprawa ta prowadzona pod sygn. [...] nie została dotychczas prawomocnie zakończona.

Beneficjent w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wnosił o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zasadniczej kwestii tj. skuteczności wypowiedzenia umowy.

Zarząd Województwa [...] postanowieniem nr [...] z dnia 11 lutego 2014 r. odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego, a to na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 123, art. 141 § 1 i art. 101 § 3 k.p.a.

Art. 101 § 3 k.p.a. stanowi, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Organ błędnie pouczył stronę o możliwości złożenia na to postanowienie zażalenia. Postanowienie o odmowie zawieszenia postepowania podlega zatem ocenie w ramach kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że zagadnienie skuteczności wypowiedzenia Beneficjentowi umowy w trybie art. § 21 ust. 1 pkt 1 umowy jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., bowiem determinuje ustalenie zasadności wszczęcia postepowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków finansowych wypłaconych Beneficjentowi w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości podczas realizacji projektu.

Należy w tym miejscu wyraźnie wskazać, że strony zawarły umowę o charakterze cywilnoprawnym mimo, że przyznane i wypłacone środki pozostają środkami publicznymi, które mogą być wykorzystane wyłącznie w celu i na warunkach określonych w umowie. Warunki te zostały jasno i wyraźnie sprecyzowane w treści zawartej umowy.

Należy również zauważyć, że skarżąca wystąpiła ze stosownym powództwem na drogę postępowania sądowego przed sądem powszechnym z żądaniem zapłaty, a w tym ustalenia bezskuteczności wypowiedzenia umowy.

Zgodnie z § 26 ust. 3 umowy w przypadku braku porozumienia stron umowy, spory wynikające z jej realizacji poddano rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy według siedziby IZ RPO WSL.

Skoro zatem taki spór zawisł pomiędzy stronami przed wydaniem zaskarżonej decyzji to organ miał obowiązek zawiesić postępowanie do czasu jego prawomocnego zakończenia, a to w trybie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a.

Skuteczność wypowiedzenia przez organ umowy jest w niniejszej sprawie zagadnieniem kluczowym, bowiem zgodnie z § 21 ust. 3 umowy, w przypadku rozwiązania umowy z powodów, o których mowa w ust. 1 i 2 (......) Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od dnia przekazania dofinansowania, w terminie wyznaczonym przez IŻ RPO WSL na rachunek bankowy przez nią wskazany. Ponadto przyczyna wypowiedzenia umowy stanowi nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia 1083/2006 i na którą powołuje się organ wskazując na naruszenie obowiązujących procedur przez Beneficjenta.

Podsumowując należy stwierdzić, że odmowa zawieszenia postępowania i rozstrzygnięcie sprawy przed prawomocnym zakończeniem postępowania cywilnego stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu decyzja organu odwoławczego była zatem w tym stanie rzeczy przedwczesna. Z tej racji również przedwczesna i tym samym niecelowa jest ocena w niniejszym postępowaniu pozostałych zarzutów skargi.

Powyższe czyni koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji z 11 marca 2014 r. na podstawie art. 145 §1 ust. 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.