Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2148/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154  par. 1,  par. 2,  par. 6,  par. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis, sędzia WSA Joanna Skiba, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. C., M. P., J. C., M. M.(1), A. M.(1), A. M.(2), M. M.(2), J. J., I. G., E. H., C. K., A. S.(1), J. M., Z. S., A. S., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz I. C., M. P., J. C., M. M.(1), A. M.(1), A. M.(2), M. M.(2), J. J, I. G., E. H., C. K., A. S.(1), J. M., Z. S., A. S.(2), A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., sumę pieniężną w wysokości po 1.000 (jeden tysiąc) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz I. C., M. P., J. C., M. M.(1), A. M.(1), A. M.(2), M. M.(2), J. J., I. G., E. H., C. K., A. S.(1), J. M., Z. S., A. S.(2), A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 27 sierpnia 2020 r. I. C., M. P., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., J. J., I. G., E. J., C. S., A. S., J. M., Z. S., A. S., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości stosownej do bezczynności tego organu przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania, przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 5.000 zł na rzecz każdego ze skarżących oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie zwrócili się o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Skarżący podkreślili, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/13, Prezydent [...] został zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., I. G., E. J., J. J., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., J. S., Z. S., A. S., A. S., C. S. i M. Z. z dnia 28 stycznia 2008 r. o przyznanie odszkodowania pieniężnego za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] lit. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu 19 sierpnia 2013 r., wyznaczony przez Sąd termin upłynął w dniu 21 października 2013 r.

Wyrokiem z 23 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 288/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł w związku z niewykonaniem wyroku z 27 maja 2013 r.

Wyrokiem z 7 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 421/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 zł w związku z niewykonaniem wyroku z 27 maja 2013 r.

Następnie, wyrokiem z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1896/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5.000 zł w związku z niewykonaniem wyroku z 27 maja 2013 r. oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z uwagi na dalszą bezczynność Prezydenta [...] skarżący pismem z "30 stycznia" 2020 r. ponownie wezwali organ do wykonania prawomocnego wyroku, przyjmując, że pozostaje on w bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego nie podejmując czynności zmierzających do jego zakończenia.

W ocenie skarżących Prezydent [...] lekceważy wezwania do wykonania prawomocnego wyroku. Dla skarżących jest to szczególnie dotkliwe, gdyż domagając się rekompensaty za bezprawne pozbawienie mienia w okresie PRL, spotykają się z bezprawnym działaniem Prezydenta [...], który przez lata nie rozpoznaje wniosku o odszkodowanie, pomimo, iż taki obowiązek wynika z przepisów prawa oraz wyroku WSA.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] podkreślił, że w tej sprawie akta wraz z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Adminstracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1584/18, zostały zwrócone przez Sąd w dniu 24 kwietnia 2019 r. Pismem z [...] maja 2019 r. Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] wystąpiło do Archiwum Państwowego w W. oraz Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...] z prośbą o przesłanie akt lokalizacyjnych dla powyższej nieruchomości oraz innych lokalizacji obejmujących teren nieruchomości "[...]", w szczególności poproszono o przesłanie kserokopii dokumentów (decyzja lokalizacyjna, protokół przekazania itp.) dotyczących realizacji inwestycji ogródków działkowych na przedmiotowej nieruchomości. Pismem z [...] maja 2019 r. Biuro Spraw Dekretowych wystąpiło do Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...] o informację dot. posiadania przez Związek informacji lokalizacyjnych dla powyższej nieruchomości, jak również innych materiałów, które będą pomocne w ustaleniu daty powstania ogródków działkowych na przedmiotowym terenie. Pismem z [...] maja 2019 r. Biuro zwróciło się do Ministerstwa Finansów o udzielenie informacji, czy ww. nieruchomość była objęta układem indemnizacyjnym zawartym pomiędzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a państwami trzecimi, a także czy byli właściciele ww. nieruchomości lub inne osoby otrzymały odszkodowanie za ww. nieruchomość na podstawie umów indemnizacyjnych. Zleceniem z [...] lipca 2019 r. Biuro zwróciło się o wykonanie opracowania geodezyjnego mającego na celu rozliczenie dawnej nieruchomości hipotecznej w obecnych działkach ewidencyjnych.

Przy piśmie z [...] maja 2019 r. akta sprawy zostały przekazane do Prokuratury Regionalnej w W., która zwróciła akta do Urzędu w dniu [...] czerwca 2019 r. Następnie akta przy piśmie z [...] sierpnia 2019 r. zostały przekazane Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich i do dnia dzisiejszego nie zostały zwrócone. W ocenie organu, brak oryginałów akt postępowania administracyjnego oraz akt własnościowych uniemożliwiał wydanie rozstrzygnięcia, zatem obecna przewlekłość w prowadzonym postępowaniu nie jest zależna od organu I instancji. Organ nadmienił, że nałożona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1584/18 grzywna była sankcją dotkliwą. W tych warunkach Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W myśl art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W myśl art. 154 § 7 p.p.s.a. uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Z analizy akt administracyjnych wynika, że w sprawie spełniony został ustalony przytoczonym powyżej przepisem art. 154 § 1 p.p.s.a., warunek dopuszczalności skargi dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Pismem z 20 stycznia 2020 r. (k. 18 akt administarcyjnych) skarżący wezwali bowiem Prezydenta [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 maja 2013 r., sygn. akt

I SAB/Wa 156/13.

Podkreślić zatem trzeba, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyroki NSA: z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00 oraz z 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, CBOSA).

O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX/el. 2019)

Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z 27 maja 2013 r. sygn. akt

I SAB/Wa 156/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., I. G., E. J., J. J., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., J. S., Z. S., A. S., A. S., C. S. i M. Z. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku i akta sprawy zostały doręczone organowi w dniu 19 sierpnia 2013 r. Do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi złożonej w trybie ustalonym przepisem art. 154 p.p.s.a., tj. do [...] czerwca 2021 r., organ nie załatwił przedmiotowej sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny.

W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 27 maja 2013 r., uwzględniając, że jest to kolejna skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku, jak również, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie całości żądania objętego wnioskiem o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 5.000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku. Nie zmienia powyższej oceny okoliczność, że akta sprawy były wypożyczane innym organom na potrzeby prowadzenia odrębnych postępowań. W takich bowiem warunkach Prezydent [...] powinien wystąpić o uzgodniony co do terminu zwrot akt, mógł też skopiować akta w całości, czy części istotnych z punktu widzenia charakteru sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć przyjdzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; CBOSA). Zastrzeżenia Sądu budzi przede wszystkim fakt, że po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku z 27 maja 2013 r., sygn. akt

I SAB/Wa 156/13, do dnia wniesienia skargi rozpatrywanej w niniejszej sprawie, organ nie tylko nie wydał decyzji kończącej postępowanie, ale też, że po doręczeniu czwartego już z kolei wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie tego wyroku, wykonał nieliczne czynności, które zmierzały do koncentracji materiału dowodowego i zakończenia postępowania. Podkreślenia wymaga, że po doręczeniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1584/18, co miało miejsce w 24 kwietnia 2019 r., organ niezwłocznie, bo już [...] maja 2019 r. podjął czynności w sprawie. Następnie jednak, po udostępnieniu akt innym organom, Prezydent zaniechał podejmowania jakichkolwiek dalszych czynności w sprawie. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości Sądu, że bezczynność organu w wykonaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze za zasadne uznać należało również przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 1.000 zł. Wysokość sumy uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania pomimo nałożenia już na niego grzywny za niewykonanie wyroku.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz art. 154 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd, w oparciu o art. 154 § 7 p.p.s.a., przyznał skarżącym sumę pieniężną. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 265, ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

-----------------------

6