Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 905/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par 1 pkt 1 , art. 134 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40 ust 3, art. 40 ust 1 , art. 40 ust.12
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. K. i G. S.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg w Ś. decyzją Nr [...]

z dnia [...] r., na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985r.

o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), wymierzył G. S. – K. i A. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej Nr [...] ([...]) placem utwardzonym i częścią rampy rozładunkowej - wybudowanymi bez zezwolenia na powierzchni [...] m2 pasa drogowego w okresie od [...]r. do [...]r.

G. S.-K. i A. K. odwołali się od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Domagali się uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie. Decyzji zarzucali obrazę przepisów postępowania przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych w sprawie oraz obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Odwołujący się stwierdzili między innymi, że postępowanie rozgraniczeniowe konstytuuje nowy stan prawny nieistniejący poprzednio, w konsekwencji czego, decyzja nakładająca kary pieniężne może dotyczyć tylko i wyłącznie takich czynności, które polegają na zajęciu pasa drogowego i za które ponoszą odpowiedzialność.

Odwołujący się podnieśli nadto, że rampa, której dotyczy decyzja, znajduje się na terenie działki należącej do nich a nie w pasie drogowym. Poza ich działką znajduje się utwardzony dojazd do rampy wraz z konstrukcjami oporowymi utrzymującymi stateczność nasypu. Po dojeździe do rampy poruszają się samochody ciężarowe, które na rampie dokonują załadunku i rozładunku, w związku z czym odwołujący się twierdzą że konstrukcje oporowe są ściśle funkcjonalnie związane z funkcjonowaniem drogi i rozebranie ich ograniczyłoby tę funkcję, co byłoby niezgodne z definicją "ochrony drogi".

Małżonkowie K. wskazali także, że po rozgraniczeniu nie zajmują pasa drogowego i nie zamierzają go zajmować w przyszłości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 22 Kpa, art. 4 pkt 1, art. 39 ust. 1, 3 i 3a, art. 40 ust. 1, 2 pkt 3, 6 i 12,13 oraz art. 40d ust. 1 i 2 ustawy z dnia

21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 ze zm.),

§ 4 uchwały Nr XIII/63/04 Rady Powiatu w Świdwinie z dnia 21 kwietnia 2004 r.

w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych

w Powiecie Świdwińskim (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 43, poz. 801) oraz art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r.

o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz orzekło co do istoty sprawy wymierzając G. S. – K. i A. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł, za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] (na działce [...]), polegające na umieszczeniu w pasie drogowym placu utwardzonego oraz rampy rozładunkowej, bez zezwolenia zarządcy drogi, w dniach od [...] r. do [...] r.

Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja organu

I instancji o wymierzeniu odwołującym się kary pieniężnej w wysokości [...] zł została wydana po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w wyniku uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. poprzedniej decyzji w tej sprawie. W decyzji tej Kolegium między innymi wskazało, że rozstrzygnięcie

w przedmiocie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia wymaga nie tylko ustalenia,

że doszło do samowolnego zajęcia pasa drogowego wymaga również precyzyjnego określenia zajętej powierzchni i czasookresu tego zajęcia a także elementu pasa drogowego oraz celu zajęcia. Od tych bowiem okoliczności zależna jest wysokość kary pieniężnej stanowiącej dziesięciokrotność opłaty przewidzianej za zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 12 w zw. z ust. 4 - 6 ustawy o drogach publicznych). Ustalenie zajętej powierzchni pasa drogowego ma istotne znaczenie dla wyniku postępowania, co szczególnie wyraziste staje się wówczas, gdy strona kwestionuje przebieg granicy pasa drogowego i podnosi, że zajęty teren znajdował się poza pasem drogowym.

W zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że z ustaleń poczynionych

w trakcie postępowania wynika, iż poprzedni właściciel zakładu przetwórstwa W. K. wybudował w sąsiedztwie pasa drogowego ogrodzenie i rampę rozładunkową. Zakład ten wraz z działkami gruntu nabyli małżonkowie K. w [...] roku i na podstawie art. 55 Kodeksu cywilnego przejęli także odpowiedzialność

za samowolne wybudowanie obiektów w pasie drogowym. Ustalono także na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza P. z dnia [...] roku przebieg granic między działkami należącymi do Powiatowego Zarządu Dróg, do Gminy P. i do odwołujących się. W wyniku ustalenia przebiegu granic potwierdziła się okoliczność, że samowolnie wybudowane obiekty znajdują się w pasie drogowym.

W trakcie postępowania w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, strona rozebrała część obiektów.

Decyzja Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w Ś. z dnia [...] r. dotyczy pozostawionej w pasie drogowym części placu utwardzonego wraz z częścią rampy, które - jak ustalono- stanowią realne zagrożenie dla ruchu drogowego. Organ przyjął jako początkową datę zajęcia, od której rozpoczął naliczanie kary, dzień [...] roku (następny dzień po uprawomocnieniu się decyzji rozgraniczeniowej). Powierzchnię zajęcia obliczono podczas oględzin terenu, na [...] m2. Ustalając wysokość kary, organ zastosował stawkę wynikającą z § 4 Uchwały Rady Powiatu w Świdwinie nr XI11/63/04 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych w Powiecie Ś.

Kolegium po rozpatrzeniu odwołania uznało, że wskazane w nim zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, jednakże zaskarżona decyzja powinna być skorygowana w części dotyczącej czasu zajęcia pasa drogowego, a co za tym idzie – wysokości kary administracyjnej.

Kolegium wskazało, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r.

Nr 19, poz. 115 ze zm.), uregulowana w tych przepisach definicja pasa drogowego, wynikający z art. 39 ust. 1 pkt 1 zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego

(w szczególności lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego), obowiązek uzyskania zezwolenia zarządcy drogi

na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem utrzymaniem i ochroną dróg (art. 40) oraz konsekwencje związane z uzyskaniem zezwolenia i z jego brakiem (art. 40 ust. 6, 8, 12).

Organ odwoławczy podał również podstawę prawną ustalenia stawek opłaty

za zajęcie pasa drogowego(uchwałą Nr XIII/63/04 Rady Powiatu w Świdwinie z dnia

21 kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych w Powiecie Ś.).

Powołując się na ww. przepisy Kolegium stwierdziło, że umieszczenie w pasie drogowym obiektów i urządzeń niezwiązanych z funkcjonowaniem drogi,

a wchodzących w przestrzeń pasa drogowego, winno być poprzedzone uzyskaniem dla tego celu stosownego, odpłatnego zezwolenia. W przeciwnym razie zarządca drogi może nakazać przywrócenie stanu poprzedniego, a niezależnie od tego obowiązany jest wymierzyć zajmującemu pas drogowy bez zezwolenia, karę pieniężną. Nałożenie kary nie zależy od uznania zarządcy drogi i jeśli zachodzą przesłanki do jej wymierzenia, obowiązkiem zarządcy drogi jest nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

W niniejszej sprawie- zdaniem Kolegium- nie ma wątpliwości, że nastąpiło zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi.

Organ nie zgodził się z poglądem małżonków K., że zajęcie pasa drogowego polega wyłącznie na faktycznym umieszczaniu w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, za które ponosi odpowiedzialność wyłącznie ten podmiot, który dokonał takiego umieszczenia, nie ponosi zaś odpowiedzialności ten, kto nabył nieruchomość przylegającą do pasa drogowego i korzysta z tych poprzednio umieszczonych elementów w pasie drogowym.

Jeśli znajdujące się w pasie drogowym bez zezwolenia elementy budowlane

i urządzenia, nieumieszczone przez zarządcę drogi jako służące potrzebom zarządzania drogą i potrzebom ruchu drogowego, związane są z nieruchomością i są wykorzystywane przez jej właściciela, to należy uznać, że jest on podmiotem zajmującym pas drogowy bez zezwolenia. W tym kontekście sprawy, nie ma istotnego znaczenia, czy obecnie zajmujący pas drogowy, nabyli nieruchomość, zakład, czy przedsiębiorstwo i czy w tych okolicznościach znajduje zastosowanie art. 55 Kodeksu cywilnego. Istotny jest zaś stwierdzony fakt korzystania przez odwołujących się (dostawców i odbiorców prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa) z części utwardzonego placu i rampy rozładunkowej, znajdującej się w pasie drogowym, na umieszczenie czego w pasie drogowym, nie uzyskali oni zezwolenia zarządcy drogi. Te elementy budowlane są integralną częścią zabudowań posadowionych na ich posesji, budynków i urządzeń należącego do nich zakładu przetwórstwa rybnego. Faktem jest, że to nie małżonkowie K. wybudowali te budynki zakładu, w tym i znajdującą się w pasie drogowym część placu i rampy. Okoliczność ta nie daje stronie uprawnienia do korzystania z tych części, znajdujących się w pasie drogowym, bez zezwolenia zarządcy drogi.

Zdaniem Kolegium – a wbrew twierdzeniom odwołujących się- fakt pozostawania urządzeń w pasie drogowym, wynika z decyzji Burmistrza P. z dnia [...] roku o ustaleniu granic między działkami należącymi do Powiatowego Zarządu Dróg, do Gminy P. i do małżonków K. Przebieg granic został ustalony na podstawie wskazanych szczegółowo przez uprawnionego geodetę L. K., punktów granicznych oraz na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Zgodnie z tymi ustaleniami dokonano odpowiednich uzupełnień na mapie ewidencyjnej, której wyrys znajduje się w aktach sprawy. Na tej mapie zaznaczono między innymi położenie działki nr [...]. W aktach sprawy znajduje się także zawiadomienie Sądu Rejonowego w B. VIII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych, że założono księgę wieczystą (Kw [...]) dla nieruchomości, w skład której wchodzi między innymi działka nr [...] obr. [...],stanowiącej drogę, należącą do Powiatu Ś. Na szkicu polowym z rozgraniczenia, sporządzonym przez geodetę zaznaczono zabudowania znajdujące się na działkach, których dotyczyło rozgraniczenie. Z tego szkicu wynika, że część zabudowań rozciąga się na działkę nr [...].

Kolegium wskazało nadto, że istotne dla sprawy jest i to, że w dniu [...] roku, Burmistrz P., geodeta, poprzedni właściciel nieruchomości,

na której znajduje się zakład oraz A. K., dokonali oględzin nieruchomości,

z czego sporządzili notatkę, w której wskazano, iż część placu utwardzonego wraz

z częścią rampy załadunkowej zlokalizowana jest w pasie drogowym, na działce nr [...] oraz, że tę część działki użytkuje A. K. Do notatki dołączono załączniki graficzne (szkice) przedstawiające stan faktyczny, na których zaznaczono położenie utwardzonego placu i rampy, częściowo na działce nr [...]. Z notatki wynikało również, że stan faktyczny nie był kwestionowany przez uczestników czynności, w tym przez A. K.

Odwołujący się nie kwestionowali również tak ustalonego stanu faktycznego

w późniejszej korespondencji z organem pierwszej instancji (pismo z dnia [...] roku znajdujące się w aktach sprawy) i deklarowali zamiar uregulowania sprawy.

Kolegium zwróciło również uwagę na to, że zajmujący pas drogowy G. S.-K. i A. K., nie zwrócili się do zarządcy drogi z wnioskiem

o zezwolenie na zajęcie tego pasa, pomimo kilkakrotnych wezwań do uregulowania

tej kwestii i uzyskania informacji o potrzebie legitymowania się takim zezwoleniem oraz o konsekwencjach nieposiadania zezwolenia w postaci nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia (wezwanie z dnia [...] r. doręczone w dniu [...] r.; wezwanie z dnia [...] r., doręczone w dniu [...]r.; informacja wraz z drukiem wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego do wypełnienia, z dnia [...] r. doręczona w dniu [...] r.).

Kolegium zwróciło również uwagę, że w trakcie ponownego postępowania, poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, organ pierwszej instancji, w dniu [...] roku, ponownie dokonał kontroli przedmiotowego odcinka pasa drogowego, w celu potwierdzenia zajmowania go przez małżonków K. oraz dokładnego ustalenia powierzchni obiektów i urządzeń niezwiązanych

z funkcjonowaniem drogi, umieszczonych w pasie drogowym bez zezwolenia, jak

i ustalenia powierzchni urządzeń rozebranych i usuniętych z pasa drogowego. Powierzchnię zajęcia pasa drogowego, którego dotyczy zaskarżona decyzja, ustalono na [...] m2. O tej czynności uprzednio powiadomiono stronę postępowania.

Kolegium w oparciu o akta administracyjne sprawy ustaliło również czas zajęcia pasa drogowego.

W rozpatrywanej sprawie zajęcie pasa drogowego nastąpiło poprzez umieszczenie w pasie drogowym obiektów budowlanych przez uprzedniego właściciela nieruchomości sąsiadującej z pasem drogowym oraz posadowionego na tej nieruchomości zakładu przetwórstwa rybnego i trwało nadal po nabyciu nieruchomości wraz zakładem przez obecnych właścicieli. Z uwagi na to, że powstał spór co do dokładnego przebiegu granic tej nieruchomości oraz nieruchomości z nią sąsiadujących, w tym stanowiącej drogę działki nr [...], dokonano w drodze decyzji określenia przebiegu granic. Moment uprawomocnienia się tej decyzji, został przez organ pierwszej instancji przyjęty za moment, od którego zajęcie pasa drogowego było pewne i stwierdzone, a tym samym za moment, od którego należy obliczyć ilość dni zajęcia pasa drogowego.

Kolegium doszło jednak do przekonania, że w zaskarżonej decyzji w sposób nieprawidłowy obliczono liczbę dni, w których miało miejsce zajęcie pasa drogowego, za które należy wymierzyć odwołującym się karę. W opinii organu odwoławczego należało wziąć pod uwagę nie tylko fakt, że zajęcie pasa drogowego miało swój początek jeszcze przed nabyciem nieruchomości przez małż. Krysa oraz fakt,

że dopiero ostateczna decyzja o ustaleniu granic między działkami należącymi

do Powiatowego Zarządu Dróg, do Gminy P. i do małż. K., ustaliła przebieg granic pomiędzy tymi działkami i pozwoliła na stwierdzenie, że ma miejsce zajęcie pasa drogowego, ale także fakt, że organ pierwszej instancji poinformował stronę o konieczności uregulowania zastanego stanu faktycznego i uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego a także o konsekwencjach nie wypełnienia tych obowiązków, a przede wszystkim datę uzyskania przez stronę tej informacji.

W zachodzącym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, niezbędne było poinformowanie strony o jej sytuacji prawnej i ciążących na niej obowiązkach. Organy administracji publicznej mają bowiem obowiązek stosowania zasad postępowania administracyjnego, do których między innymi należy zasada określona w art. 9 Kpa.

Datą początkową zajęcia pasa był, zdaniem Kolegium, dzień następujący

po dniu, w którym strona uzyskała informacje o konsekwencjach związanych

z niewykonaniem ciążących na niej obowiązków z uwagi na bezprawne zajmowanie pasa drogowego. W związku z tym organ ustalił, że małż. K. otrzymali pierwsze wezwanie do uregulowania kwestii zajmowania pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia i uzyskali informację o potrzebie legitymowania się takim zezwoleniem oraz o konsekwencjach nieposiadania zezwolenia w postaci nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, na piśmie z dnia [...] r., które zostało doręczone w dniu [...] r. Uznać należy, że od dnia otrzymania tego pisma powinni mieć świadomość, że zajmują pas drogowy bez zezwolenia, co się wiąże z obowiązkiem niezwłocznego uzyskania zezwolenia, a w przeciwnym razie z nałożeniem kary przez zarządcę drogi za takie zajęcie pasa drogowego.

Analizując zaskarżoną decyzję Kolegium stwierdziło, że błędne ustalenie daty,

od której należy obliczyć liczbę dni, w których miało miejsce zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, spowodowało zawyżenie tej liczby dni, co w konsekwencji doprowadziło do zawyżenia wysokości kary wymierzonej odwołującym się.

Kolegium obliczyło wysokość kary w sposób następujący :

- powierzchnia zajęcia [...] m2,

- liczba dni zajmowania pasa drogowego [...] - obliczona od dnia [...] r. (pierwszy roboczy dzień po otrzymaniu wezwania z dnia [...] r.) do dnia

[...] r. (dzień wydania zaskarżonej decyzji),

- stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego 0,50 zł (§ 4 Uchwały Rady Powiatu

w Świdwinie nr XIII/63/04 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych w Powiecie Świdwińskim)

wysokość opłaty [...] m2 X [...] dni x 0,50 zł = [...] zł

wysokość kary (10-krotność opłaty) [...] zł x 10 = [...] zł.

G. S.-K. i A. K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.

Skarżący zarzucali zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych występujących w niniejszej sprawie oraz naruszenie postanowień zawartych w rozdziale II zasady ogólne Kpa, a nadto rozstrzygnięcie sprawy przez SKO co do istoty, bez zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się przez wnoszących skargę co do zebranego materiału dowodowego, jak również rozstrzygnięcie sprawy bez zawiadomienia właściciela działki, tj. Gminy P., o toczącym się postępowaniu administracyjnym;

Zarzucali nadto obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 40 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez jego niewłaściwe zastosowanie i wykładnię oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych przez jego niezastosowanie.

G. S. K. i A. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu decyzji skarżący podnieśli, że decyzja Kolegium, którą skarżą jest czwartą decyzją w niniejszej sprawie. Już w odwołaniu od pierwszej decyzji z dnia [...] r. zarzucali, że Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg przytacza nieprawdziwe okoliczności.

Organ przyjął, że decyzją Burmistrza P. z dnia [...] r. ustalono, że należąca do strony rampa, płyta betonowa i ogrodzenie znajdują się

w pasie drogowym drogi powiatowej, a wybudowane zostały bez zezwolenia zarządcy drogi. Tymczasem przedmiotowa decyzja zawiera zupełnie inne rozstrzygnięcie, bowiem orzeka, cyt:

"1. O ustaleniu granic pomiędzy działką nr [...] położoną w obrębie ewidencyjnym C. stanowiącą własność Gminy P., dla której nie ma założonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów z:

a. działką nr [...] położoną w obrębie ewidencyjnym C. gm.P. [...] stanowiącą własność Powiatu Ś. - Powiatowego Zarządu Dróg

w Ś., dla której nie ma założonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów,

b. działką nr [...] położoną w obrębie ewidencyjnym C. gm. P. stanowiącą własność małżonków A. K. i G. S. – K., dla której Sąd Rejonowy w B. VIII Wydział Zamiejscowy Wydziału Ksiąg Wieczystych w Ś. prowadzi Kw. Nr [...]),

c. działką nr [...] położoną w obrębie ewidencyjnym C. gm. P.

stanowiącą własność małżonków A. K. i G. S. – K., dla której Sąd Rejonowy w B. VIII Wydział Zamiejscowy Wydziału Ksiąg Wieczystych w Ś. prowadzi Kw. Nr [...]), w sposób przedstawiony przez geodetę L. K. (upr. nr [...])

w protokole granicznym znajdującym się w operacie technicznym z rozgraniczenia nieruchomości, zarejestrowanym pod nr [...]."

Treść decyzji Burmistrza, zdaniem skarżących - jednoznacznie dowodzi, iż brak jest ustaleń, jakoby rampa, płyta betonowa i ogrodzenie znajdowały się w pasie drogi powiatowej. Nadto w postanowieniu Burmistrza P. z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania rozgraniczającego wskazano, że rozgraniczenie jest spowodowane brakiem danych geodezyjnych do jednoznacznego ustalenia granic. Już w samej cytowanej decyzji z dnia [...] r. zaznaczono, że działka nr [...] stanowiąca własność Powiatu Ś., nie ma założonej księgi wieczystej, ani zbioru dokumentów. O niepewności prawnej świadczy również okoliczność, że w czasie oględzin działki nr [...] dokonanej w dniu [...] r. z udziałem Burmistrza P., byłych i poprzednich właścicieli działek oraz udziałem z Geodety Powiatowego i Inspektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami stwierdzono, że zgodnie z mapą ewidencyjna wydaną przez Starostę Ś. granica działki nr [...] przylegająca do pasa drogowego nr [...] stanowiąca obecnie własność A. K. przebiega przez budynek kościoła dzieląc go na dwie części, a tym samym istnieje przypuszczenie, że taki stan powstał po aktualizacji w [...] r. istniejącego podkładu mapowego w wyniku przesunięcia granic.

Zdaniem skarżących okoliczności te świadczą o bezpodstawności twierdzenia zawartego w zaskarżonej decyzji, jakoby nastąpiło bezprawne zajęcie pasa drogowego - w bliżej nieokreślonej przeszłości i niewiadomo przez kogo (a na pewno nie przez A. K. i G. S. – K.), skoro nie było ustalonego jakiegokolwiek stanu prawnego przebiegu pasa drogowego (nie było znaków granicznych, nie była założona księga wieczysta, ani zbiór dokumentów, podkłady geodezyjne zostały przesunięte około [...] r.).

Tym samym więc postępowanie rozgraniczeniowe konstytuuje nowy stan prawny nieistniejący poprzednio. W konsekwencji decyzja nakładająca kary pieniężne może dotyczyć tylko i wyłącznie takich czynności, które można zarzucić A. K. i G. S. - K. Gdyby więc skarżący po dokonanym rozgraniczeniu zajęli wytyczony na nowo pas drogowy przez jakiekolwiek konkretne działania, to tylko wówczas można by twierdzić, że ponoszą za te swoje działania odpowiedzialność skutkującą karą pieniężną. Niewątpliwie po dokonanym rozgraniczeniu, a więc w [...]r., A. K. i G. S. – K. nie dokonali zajęcia pasa drogowego, a wprost przeciwnie - rozebrali na swój koszt wybudowany niewiadomo przez kogo i kiedy fragment płotu oraz bramę wjazdową prowadzącą do nieruchomości i wybudowali nowy płot przebiegający po nowo wytyczonej granicy. Tego rodzaju roboty rozbiórkowe winny obciążać właściciela nieruchomości bądź zarządcę drogi. Za bezsporne należy uznać, że rozebranie po ustaleniu granic dotychczasowego płotu i wybudowanie go w innym miejscu nie może być traktowane jako zajęcie pasa drogowego.

Nie stanowi również - w ocenie skarżących - zajęcia pasa drogowego istniejący od niepamiętnych czasów utwardzony odcinek pomiędzy jezdnią, a wjazdem na ich posesję. Istotnie, dojazd do bramy posesji jest utwardzony, ale owo utwardzenie dojazdu nie może być traktowane jako zajęcie pasa drogowego. W tej sytuacji zaskarżona decyzja formułuje absurdalny wniosek, iż nie może istnieć połączenie pomiędzy drogą publiczną, a bramą wjazdową na posesję. Tego rodzaju twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji sprzeczne jest z elementarnymi zasadami wyrażonymi w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Należy przytoczyć, iż w art. 4 ust. 1 znajduje się definicja pasa drogowego, która wskazuje, iż stanowią go obiektu budowlane związane z obsługą ruchu. Utwardzone połączenie pomiędzy bramą wjazdową na posesję a drogą jest ewidentnie i bezspornie związane z ruchem po drodze. Gdyby więc rozebrać dojazd (którego małżonkowie K. nie wybudowali) to nieruchomość małżonków Krysa zostałaby odcięta od drogi publicznej.

Skarżący stwierdzili również, że z definicji pasa drogowego wynika, iż jest to grunt wydzielony liniami granicznymi. Tymczasem do czasu rozgraniczenia nie istniały żadne linie graniczne. Ponadto zgodnie z art. 6a ust. 3 przebieg istniejących dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu -której brak.

Podobne konsekwencje odnoszą się również do analizy użytego w ustawie określenia oznaczającego "drogę", jak również "zjazd", "konstrukcja oporowa", "ochrona drogi". Wskazać więc należy, iż z drogi istnieje zjazd do nieruchomości wnoszących odwołanie. Zjazd jest elementem pasa drogowego związanego z funkcjonowaniem drogi, a więc w oparciu o art. 38 cytowanej ustawy o drogach publicznych jest ewidentnie związany z gospodarką drogową. Podobne konsekwencje można wyprowadzić z analizy art. 40 ustawy o drogach publicznych. Tym samym więc płyty betonowe istniejące pomiędzy pasem jezdni, a bramą wjazdową są związane z funkcjonowaniem drogi, co oznacza, że nie jest wymagana jakakolwiek zgoda określona w art. 40 ustawy. Oczywistym jest również, że w zaskarżonej decyzji nie wykazano, aby ułożone płyty betonowe stanowiące dojazd do bramy zakłócały wykonywanie zadań zarządu drogi, o czym mowa w art. 38 ustawy.

W zaskarżonej decyzji Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg posługuje się terminem "rampa" i twierdzi, że "rampa" ta znajduje się w pasie drogowym. Jest to twierdzenie zupełnie bezpodstawne, bowiem faktycznie rampa istnieje, ale znajduje się ona na terenie nieruchomości skarżących i jest oddalona o kilka metrów od nowo ustalonej granicy. Do rampy istnieje z drogi dojazd, który jest utwardzony i z uwagi

na naturalne ukształtowanie terenu po obu stronach tego dojazdu są usytuowane konstrukcje oporowe, które utrzymują w stanie stateczności nasyp (art. 4 ust. 16 ustawy). Po dojeździe do rampy poruszają się samochody ciężarowe, które na rampie dokonują załadunku bądź rozładunku. Tym samym więc konstrukcje oporowe są ściśle funkcjonalnie związane z funkcjonowaniem drogi. Definicja "ochrony drogi" (art.4 ust. 21 ustawy) stwierdza, że polega ona m.in. na niedopuszczeniu do ograniczenia funkcji drogi. Rozbiórka murów oporowych, spowoduje utratę stabilności skarpy i ograniczenie funkcja drogi, gdyż do rampy rozładunkowej (na działce małżonków K.) nie mogłyby wjechać samochody.

Zaskarżona decyzja w swojej istocie zmierza więc do ograniczenia funkcji drogi

i odcięcia małżonków K. od drogi publicznej. W niniejszej sprawie bezsporne jest,

że droga ma charakter lokalny (jest to droga gruntowa), która prowadzi przede wszystkim do zabudowań przedsiębiorstwa małżonków K. Pozbawienie dostępu

do drogi publicznej uniemożliwiłoby prowadzenie działalności gospodarczej i stanowi

co najmniej nadużycie prawa i jest sprzeczne z zasadą zawartą w art. 5 k.c. oraz

z zasadami ogólnymi wyrażonymi w kodeksie postępowania administracyjnego.

Małż. K. podnieśli również, że uchwała nr XII/63/04 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Rady Powiatu w Świdwinie określa stawki opłat w przypadkach zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z ochroną dróg, a dotyczące m.in. umieszczania w pasie drogowym urządzeń nie związanych z potrzebami ruchu drogowego. Urządzenia ułatwiające dojazd z drogi publicznej do bramy i rampy wnoszących odwołanie są ewidentnie związane z potrzebami ruchu drogowego i dlatego nie można stosować jakichkolwiek opłat karnych.

Skarżący podnieśli nadto, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] r. dotyczyła tylko i wyłącznie działki nr [...]. Tymczasem niniejsza decyzja Zarządu Powiatowego Dróg w Ś. nie dotyczy działki nr [...] lecz pasa drogowego, który objęty jest działką nr [...]. Tym samym powoływana decyzja nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie ma żadnego odniesienia do pasa drogowego. Twierdzenie, jakoby Zakład Przetwórstwa [...] skarżących posiadał legalny wjazd z drogi powiatowej jest lakoniczne, bowiem nie można na tej podstawie ustalić, o jakim wjeździe jest mowa. Zdaniem wnoszących odwołanie Zakład posiada trzy wjazdy, tak jak przewidują to przepisy sanitarne, które zabraniają, aby krzyżowały się drogi wjazdu i wyjazdu. Jeden z wyjazdów usytuowany na działce nr [...] jest całkowicie nieprzydatny dla ruchu samochodów ciężarowych, bowiem poprowadzony jest po stromej skarpie i kąt nachylenia tego wjazdu wynosi około 30% - 40%. Żaden samochód ciężarowy nie jest w stanie pokonać tego wjazdu. Cały ruch samochodów ciężarowych dostarczających produktu i odbierający produkty

z zakładu odbywa się dwoma pozostałymi wyjazdami usytuowanymi na działce nr [...] (działka nr [...] nie ma innych wjazdów) Wymóg dwóch wjazdów wymusza obowiązek nie krzyżowania się drogi dostawy i odbioru. Zlikwidowanie jednego z tych istniejących dojazdów spowoduje konieczność natychmiastowego zamknięcia zakładu i zwolnienia wszystkich zatrudnionych osób. Z tego powodu Starosta Ś. zostanie poinformowany odrębnym pismem, aby miał świadomość, iż urzędnicy powiatowi, w sposób nieuzasadniony i sprzeczny z prawem, zamierzają doprowadzić do zwiększenia bezrobocia i upadku zakładu produkcyjnego - jednego z większych na terenie powiatu.

Niezrozumiałe dla skarżących jest twierdzenie, jakoby istniejące dwa dojazdy

do zakładu nie były związane z obsługą ruchu drogowego, skoro wszystkie samochody ciężarowe wjeżdżające i wyjeżdżające z terenu zakładu, korzystają z dwóch przedmiotowych wjazdów. Niezrozumiałe jest również stwierdzenie, jakoby przedmiotowe wjazdy służyły wyłącznie właścicielom posesji i aby mogło to utrudniać ruch drogowy przez wyjeżdżające pojazdy. Jest to zarzut wprost absurdalny, gdyż oczywistym jest, że zjazd prowadzi do posesji małżonków Krysa, ale faktycznie korzystają z nich tylko i wyłącznie kontrahenci zakładu. Jeżeliby przyjąć sposób rozumowania zaprezentowany w niniejszej decyzji, to należałoby odciąć wszystkie istniejące w Polsce zjazdy do posesji pod pretekstem, że służą one właścicielom tychże posesji i mogą potencjalnie utrudniać ruch drogowy.

Nieuzasadnione jest powołanie się – zdaniem skarżących- na przepis art. 554 kc, który istotnie reguluje solidarną odpowiedzialność zbywcy i nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania związane z jego prowadzeniem. Organ administracji I instancji nie dokonał podstawowych ustaleń w sprawie, a mógł to z łatwością uczynić poprzez przeprowadzenie dowodu z akt księgi wieczystej. Małżonkowie Krysa nie nabyli przedsiębiorstwa, lecz przedmiotem transakcji były tylko i wyłącznie zabudowane działki gruntu, w tym również działka nr [...]. Małżonkowie K. nie dokonali zakupu działki nr [...], która obejmuje pas drogowy. Skoro w pasie drogowym znajduje się zjazd,

to ewidentnie jest on własnością Skarbu Państwa i małżonkowie K. nie mogą

do niego wysuwać żadnych roszczeń. W niniejszej sprawie bezsporne jest,

że małżonkowie K. nie wybudowali w pasie drogowym żadnych urządzeń. Jeżeli więc w pasie drogowym znajdują się ulepszenia drogi, to roszczenia o zwrot nakładu mogą mieć tylko osoby, które to wybudowały. Małżonkowie K. nie wiedzą, kto

to wybudował, ani też kiedy. Natomiast wiedzą, że zakład nieprzerwanie istnieje

do [...] r. i od samego początku istniały w tym miejscu zjazdy, bowiem ukształtowanie terenu (brak stromej skarpy) tylko w tym miejscu pozwala na wjazd i wyjazd samochodów ciężarowych. Stan taki istnieje więc co najmniej [...] lat, o ile nie dłużej.

Małżonkowie K. zwrócili również uwagę, że bezpodstawnie organ przyjmuje,

że działka nr [...] położona w C, gmina P. stanowi ich własność w sytuacji, gdy jest to teren Gminy P.

Niezasadne jest twierdzenie, jakoby wjazd do bramy stanowił realne zagrożenie dla ruchu drogowego. Zjazd z drogi na posesję służy celom ruchu drogowego i twierdzenie, że jest to zajęcie pasa drogowego jest nieuprawnione.

Skarżący zarzucali również, że w postępowaniu administracyjnym nie ustalono czy owe elementy budowlane zostały wybudowane bez zezwolenia. Nie ustalono nawet, w którym roku zostały one wybudowane. W zaskarżonej decyzji Kolegium nie wyjaśniło także , z jakiego powodu uznaje, że wjazd na działkę, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, nie jest związany z ruchem drogowym. Droga nr [...] na działce nr [...] jest to lokalna droga polna, która nigdy nie jest remontowana, ma fatalną nawierzchnię nieutwardzoną i korzystają z niej praktycznie wyłącznie wnoszący skargę.

Gdyby przyjąć, że istniejący w pasie drogowym utwardzony dojazd nie jest związany z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, to zgodnie z art. 38 mogą pozostać w dotychczasowym stanie, o ile nie utrudniają ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. Sąd - na wniosek A. K. - dopuścił dowód z aktu notarialnego Repertorium A numer [...] na okoliczność potwierdzenia stanu nabytej nieruchomości przez skarżącego dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje jednakże sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administra-cyjnego,

3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ

na wynik sprawy.

Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] roku nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się bowiem nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów.

Głównym aktem prawnym regulującym kwestie związane z zajęciem pasa drogowego jest ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), określana w dalszej części jako "ustawa". Postanowienia w/w ustawy, jak wynika z jej tytułu, dotyczą "dróg publicznych". W art. 1 ustawy zamieszczona została definicja "drogi publicznej" przez którą należy rozumieć drogę zaliczoną na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonym w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe oraz drogi gminne (art. 2 ust. 1 ustawy). W myśl art. 6a ust. 1-3 ustawy, do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust.1 i art. 6 us.t1, stanowiące połączenia miast będących siedzibą powiatów z siedzibami gmin i siedzibami gmin między sobą. Zaliczenie do kategorii dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu w porozumieniu z zarządem województwa, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gminy, na obszarze których przebiega droga oraz zarządów sąsiednich powiatów, a w miastach na prawach powiatu – opinii prezydentów miast. Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady powiatu, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na obszarze których przebiega droga.

W rozpoznawanej sprawie organy zgodnie przyjęły, że grunt którego dotyczy sprawa, oznaczony jako działka nr [...] jest drogą powiatową należącą do powiatu świdwińskiego, a jej przebieg oraz status wynika z uchwały Rady Powiatu Świdwińskiego w sprawie Nr XXXVII/200/2002 z 6 września 2002r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg i ulic powiatowych.

Dla oceny zgodności z prawem wymierzenia kary nie mają znaczenia okoliczności, z powodu których skarżący zajmowali pas drogowy, gdyż istotną kwestią jest władanie tym pasem bez zezwolenia.

Art. 40 ust. 1 ustawy stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane

z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie

z właściwymi przepisami (ust. 12 pkt 1). Żaden zaś z przepisów rozdziału 4 ustawy, zatytułowanego "Pas drogowy", nie przewiduje odstępstw ani stopniowania wymierzenia opłaty bądź kary pieniężnej. Oznacza to, że w sytuacji gdy dany podmiot zajął bez wymaganego zezwolenia pas drogowy na cele niewymienione w ustawie, obowiązany jest do uiszczenia kary pieniężnej, określonej w decyzji organu wydającego zezwolenia. Organ ten jest z kolei zobowiązany do wydania decyzji wymiarowej, jeśli stwierdzi naruszenie ww. przepisów.

Należy mieć jednak na uwadze, że każdy przypadek zajęcia pasa drogowego

w celu zlokalizowania w nim urządzenia lub obiektu niewiązanego z funkcjonowaniem drogi publicznej, bez uprzedniego uzyskania wymaganego prawem zezwolenia lub wprawdzie na podstawie takiego zezwolenia, ale z naruszeniem określonych w nim warunków, stanowi podstawę do pobrania przez zarządcę drogi opłaty z tego tytułu. Podkreślić należy, że użyte w art. 40 ust. 3 ustawy sformułowanie "ustala się" oznacza, że organ ma obowiązek ustalenia opłaty w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Opłata za zajęcie pasa drogowego jest pobierana za sam fakt zajęcia, a nie za czerpanie korzyści z tego zajęcia, w konsekwencji, wymierzenie kary jest obligatoryjne i niezależne od badania przyczyn niezłożenia wniosku.

Analiza przepisu art. 40 ustawy prowadzi do wniosku, że karze na jego podstawie podlega utrzymywanie stanu rzeczy polegającego na zajmowaniu pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia, bez względu na czas i okoliczności jego powstania. O tym, że sankcjonowane jest "zajmowanie", jako pewien stan rzeczy, a nie "zajęcie" jako jednoaktowa czynność, przekonuje konstrukcja samej sankcji. Poprzez odwołanie do art. 40 ust. 4-6, ustawa stanowi, że wysokość kary ustalana jest jako iloczyn stawki ustalonej przez zarządcę drogi, zajętej powierzchni oraz liczby dni zajmowania pasa.

Skarżący twierdzą, że postępowanie rozgraniczeniowe, stworzyło nowy stan prawny, który poprzednio nie istniał. Z tego powodu nie mogą ponosić konsekwencji prawnych dotyczących stanu sprzed rozgraniczenia. W konsekwencji decyzja nakładająca karę może dotyczyć tylko tych czynności, które można by przypisać

po rozgraniczeniu małżonkom K. Nadto podnieśli, że po wytyczeniu nowego pasa drogowego rozebrali na swój koszt fragment płotu oraz bramę wjazdową i zbudowali nowy płot biegnący wzdłuż nowo wytyczonej granicy.

Takie rozumienie zajmowania pasa drogowego, które przedstawili skarżący nie jest prawidłowe. Skoro bowiem karze miałoby podlegać samo zajęcie pasa, nie zaś utrzymywanie tego stanu rzeczy, to wysokość kary nie mogłaby być relatywizowana

do czasu trwania zajęcia. Należałoby się wówczas spodziewać raczej sankcji

o charakterze bezwzględnie oznaczonym lub sankcji oznaczonej względnie, poprzez podanie górnej i dolnej granicy zakresu możliwej do wymierzenia kary, analogicznie jak ma to miejsce w prawie karnym.

Odnosząc się do kolejnych twierdzeń skargi, jakoby organy administracji

nie wykazały samowolności w zajęciu pasa drogowego, a to z tego powodu, że zjazd

do posesji jest elementem pasa drogowego, a tym samym jego istnienie nie wymaga zgody, zarzuty te należy uznać za chybione. Niewątpliwie przesłanką wymierzenia sankcji administracyjnej opisanej w art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, jest dokonanie zajęcia pasa drogowego w sposób świadomie bezprawny, co należy rozumieć w ten sposób, iż dokonujący zajęcia uświadamia sobie, że czyni to wbrew istniejącemu zakazowi, bez wymaganego zezwolenia. Nieistotna jest przy tym

ani przyczyna braku zezwolenia, ani też okoliczności powstania zajęcia. Istotny jest wyłącznie fakt, że podmiot takiego uprawnienia nie posiadał i był tego świadomy.

W niniejszej sprawie w sposób bezsporny wykazano, że skarżący nabyli zakład przetwórstwa skomunikowany z drogą powiatową utwardzonym wjazdem podpartym murem oporowym, którego powierzchnia znajdująca się w granicach pasa drogowego wynosi [...] m2 . Z wjazdu tego, czemu nie przeczą skarżący, korzystali dostawcy i odbiorcy prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa ze względu na istniejące wymogi weterynaryjne ( konieczność korzystania z co najmniej dwóch wjazdów).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, ze małżonkowie K. byli świadomi bezprawności swoich działań, albowiem wzywani przez organ do uregulowania stanu prawnego zajmowanego pasa drogowego poprzez rozbiórkę obiektów lub uzyskanie zezwolenia zobowiązywali się do wykonania określonych czynności wnosząc m. in. o przedłużenie terminu, lecz w istocie nie podjęli takich działań legalizacyjnych, które pozwoliły by na uniknięcie kary pieniężnej.

Zdaniem Sądu, za udowodnione należy uznać usytuowanie obiektów nie związanych z funkcjonowaniem drogi w pasie drogowym, albowiem wynika to wprost

z decyzji Burmistrza P. z dnia [...] r. o ustaleniu granic pomiędzy działkami stanowiącymi własność małżonków K., Gminy P. oraz Powiatu Ś. (działka drogowa nr [...]). Również dokumenty sporządzone przez uprawnionego geodetę w ramach ww. postępowania wskazują, że część utwardzonych urządzeń do obsługi przedsiębiorstwa znajduje się w pasie drogowym. Znamienne jest to, że ustaleń tych małżonkowie K. nie kwestionowali podczas oględzin nieruchomości, które miały miejsce w dniu [...] r.

Należy również zwrócić uwagę, że od dnia wezwania skarżących przez zarządcę drogi do usunięcia z pasa drogowego rampy, płyty betonowej i ogrodzenia (pismo z dnia [...] r.), do dnia wydania pierwszej decyzji w sprawie przez organ I instancji, strona podjęła wprawdzie działania zmierzające do zwolnienia pasa drogowego, jednakże wszystkich obiektów nie usunęła. Świadomie bezprawne zajmowanie pasa drogowego, upoważniało zatem organ administracji do nałożenia stosownej sankcji na podstawie art. 40 ust. 12 w/w ustawy.

Ustawa o drogach publicznych dla zapewnienia realizacji celu jakim jest unikanie stanów polegających na bezprawnym zajęciu pasa drogowego, przyznała właściwym organom administracji dwa uzupełniające się narzędzia prawne. Pierwszym z nich jest niewątpliwie określona w art. 36 ustawy kompetencja do wydania decyzji administracyjnej nakazującej przywrócenie zajętego pasa drogowego do stanu poprzedniego, drugim - uprawnienie do nakładania kar, określone w art. 40 ust. 12 ustawy. Oba te środki łączy cel jakim jest spowodowanie opróżnienia zajętego pasa drogowego. Środki te mogą być stosowne równolegle, bądź też organ może dokonać wyboru jednego z nich. Zarządca drogi może zatem dążyć do zlikwidowania zajęcia jedynie poprzez zastosowanie kary administracyjnej, jeżeli uzna, że działanie w takiej formie będzie skuteczniejsze w takim wypadku. W takim przypadku decyzja administracyjna o nałożeniu kary za zajęcie pasa drogowego, w sposób logiczny zawiera w sobie niejako dwa elementy: uznanie zajęcia za nielegalne oraz wymuszenie przywrócenia stanu zgodnego z prawem, za pomocą sankcji pieniężnej (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2002 r., II SA 3103/2000, LexPolonica 358921).

Dla nałożenia kary pieniężnej nie jest zatem wymagane uprzednie podjęcie działań czy to w formie cywilnoprawnej, czy też w postaci decyzji z art. 36 ustawy o drogach publicznych, które zmierzałyby do opróżnienia pasa drogowego, a przez to stanowiły wyraz nieakceptowania istniejącego stanu rzeczy (por. zachowującą aktualność w aktualnym stanie prawnym uchwałę NSA z 9 kwietnia 2001 r., OPK 6/2001, ONSA 2001/4/155).

Podkreślić również należy, że wbrew twierdzeniom skarżących strona nie może samowolnie umieszczać w pasie drogowym urządzeń, nawet jeśli te urządzenia związane są z drogą ( np. wjazd na posesję, dojazd do zakładu). O lokalizacji tychże decyduje zarządca drogi lub jej właściciel.

Reasumując, zdaniem Sądu organ odwoławczy wyczerpująco zbadał okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo ocenił zaistniały w niej stan faktyczny i prawny i odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich argumentów podniesionych przez skarżących w odwołaniu.

Również z urzędu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów administracji orzekających w sprawie, co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak

i zastosowania do jego oceny przepisów prawa z uwagi na wskazane już wcześniej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając na uwadze powyższe względy, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dniu jego podjęcia.

Z wyżej wskazanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w S.

na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.