Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 442/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Kolanowski Sędzia NSA Ewa Kwarcińska /spr./ Protokolant – Claudia Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 181,20 (słownie sto osiemdziesiąt jeden 20/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 442/03

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991 w kwocie [...] zł skarżącemu J.T..

W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy:

w zeznaniu za rok podatkowy 1991 skarżący wykazał obrót na poziomie [...] starych zł i dochód w wysokości [...] starych zł. Wyliczony w zeznaniu podatek obrotowy wyniósł [...] starych zł (po denominacji [...] zł), podatek dochodowy wyniósł [...] starych zł (po denominacji [...] zł).

Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy określił p. J.T. zobowiązanie za 1991 r.:

- w podatku obrotowym w kwocie [...] starych zł (po denominacji [...] zł),

tj. na poziomie wynikającym z zeznania,

- w podatku dochodowym w kwocie [...] starych zł (po denominacji [...] zł).

Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] uchyliła w części decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] i obniżyła dochód z kwoty [...] starych zł do kwoty [...] starych zł oraz podatek dochodowy z kwoty [...] starych zł (po denominacji [...] zł) do kwoty [...] starych zł (po denominacji [...] zł).

W skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze z dnia 15 sierpnia 1995 roku p. J.T. wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.

Wyrokiem z dnia [...] Sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] w części dotyczącej podatku dochodowego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] uchyliła w części decyzję Urzędu Skargowego z dnia [...] i obniżyła dochód z kwoty [...] starych zł do kwoty [...] starych zł i podatek dochodowy z kwoty [...] starych zł (po denominacji [...] zł) do kwoty [...] starych zł (po denominacji [...] zł).

Wyrokiem z dnia [...] Sygn. akt [...] wydanym po rozpatrzeniu skargi z dnia 29 czerwca 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] stwierdzając, że decyzja ta została wydana po upływie terminu przedawnienia.

Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa, kierując się stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia [...], uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatkach obrotowym i dochodowym za rok 1991 i umorzyła postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.

Pismem z dnia [...] skarżący wniósł o wypłatę odszkodowania w kwocie [...] zł tytułem rekompensaty rzeczywistych szkód spowodowanych decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] W uzasadnieniu wniosku o odszkodowanie skarżący wskazał na dokonaną, w związku z decyzją Urzędu Skarbowego z dnia [...], wpłatę kwoty [...] zł (po denominacji) tytułem domiaru podatku dochodowego.

Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa odmówiła przyznania na wniosek skarżącego odszkodowania z tytułu szkody poniesionej na skutek wydania przez Urząd Skarbowy decyzji z dnia [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatkach obrotowym i dochodowym za rok 1991, która została uchylona w całości decyzją Izby Skarbowej z dnia [...]

Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy odmówił z urzędu zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991 w kwocie [...] zł.

Urząd Skarbowy stwierdził, że nadpłata powstała w dniu 2 stycznia 1995 r., a zatem upłynął okres ponad trzech lat od końca 1995 r. i w związku z tym nadpłata ta – zgodnie z treścią art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.) – nie podlega zwrotowi.

W odwołaniu z dnia 5 października 2001 r. skarżący wniósł o uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] oraz zwrot nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991 w kwocie [...] zł wraz z oprocentowaniem za okres od dnia 2 stycznia 1995 r. do dnia zapłaty podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 330 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego wykładnię w związku z art. 72 § 2,

2) art. 75 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie,

3) art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych poprzez

błędne zastosowanie.

Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991.

W skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze z dnia 14 stycznia 2002r. skarżący, podnosząc zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej, wniósł o uchylenie w całości decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] i skierowanie sprawy do ponownego, właściwego rozpatrzenia. Jednocześnie pismem z dnia 14 stycznia 2002 r. p. J.T. wniósł do Urzędu Skarbowego o zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 1991 w kwocie [...] zł wraz z oprocentowaniem na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa, działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn.. zm.), uwzględniła w całości skargę p. J.T. na decyzję ostateczną Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...], w ten sposób, że uchyliła w całości zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowań w sprawach: zaliczenia nadpłaty z urzędu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, zaliczenia przedmiotowej nadpłaty na wniosek podatnika na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, a następnie orzeczenia w sprawie jej zwrotu.

Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy odmówił zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991 w kwocie [...] zł.

Urząd Skarbowy stwierdził, że nadpłata podatku dochodowego za rok 1991 powstała w dniu 2 stycznia 1995 r. i w związku z tym orzekł, że nadpłata ta – zgodnie z treścią art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych nie podlega zwrotowi, bowiem upłynął okres ponad trzech lat od końca 1995 r.

Natomiast wniosek podatnika z dnia 14 stycznia 2002 r. o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych rozstrzygnięty został decyzją z dnia [...] ([...]).

W odwołaniu z dnia 12 listopada 2002 r. skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] Skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie. Skarżący podkreślił, że jako podstawę prawną działania Urząd Skarbowy wskazał art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych stanowiący jedynie zastrzeżenie do unormowań zawartych w art. 29 ust. 1. Brak powołania tego przepisu (art. 29 ust. 1) stanowi, zdaniem podatnika, naruszenie art. 210 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Skarżący podniósł, że w dniu 14 stycznia 2002 r. złożył wniosek o zaliczenie nadpłaty za rok 1991 na poczet przyszłych zobowiązań. Tym samym organ podatkowy pozbawiony został podstawy prawnej do działania w sprawie zwrotu nadpłaty, co wynika z warunkowej konstrukcji przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Zatem działania Urzędu Skarbowego w sprawie zwrotu nadpłaty jako pozbawione podstawy prawnej stanowiły naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej. Zdaniem p. J.T. decyzja Urzędu Skarbowego nosi ponadto znamiona działania burzącego zaufanie do organów podatkowych, bowiem rażąco podważa ona stanowisko Izby Skarbowej wyrażone w decyzji z dnia [...] przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W odwołaniu zawarte zostały ponadto wnioski o uchylenie postanowień Urzędu Skarbowego z dnia 5 kwietnia 2002 r. i z dnia 14 maja 2002 r. Nr [...].

W uzasadnieniu tejże decyzji organ odwoławczy odniósł się również do dyspozycji art. 330 O. p. oraz art. 29 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Zdaniem Izby Skarbowej bezspornym jest, że decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatkach obrotowym i dochodowym za rok 1991 (uchylona decyzją Izby Skarbowej z dnia [...]), na podstawie której p. J.T. dokonał w dniu 2 stycznia 1995 r. zapłaty przypisanej kwoty podatku dochodowego, została wydana w okresie obowiązywania ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.).

W myśl art. 29 ust. 2 ustawy za datę powstania nadpłaty uważa się w szczególności:

1) w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych – dzień złożenia zeznania rocznego,

2) w przypadku podatku dochodowego od osób prawnych – dzień złożenia zeznania wstępnego,

3) w przypadku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji - datę dokonania

zapłaty.

Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1994 r.), kwoty nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków (nadpłaty) podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich zobowiązań podlegają, z zastrzeżeniem ust. 4, zwrotowi z urzędu w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosił wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań.

Z wykładni gramatycznej powyższych przepisów wynika, że nadpłatami są zarówno kwoty nadpłaconych, jak i nienależnie uiszczonych podatków. Z orzecznictwa NSA wynika, że przez kwotę nadpłaconą należy rozumieć różnicę pomiędzy kwotą faktycznie uiszczoną a należną kwotą świadczenia podatkowego. Natomiast świadczenie jest nienależnie uiszczone wówczas, gdy podatnik świadczy określoną kwotę pieniężną, mimo że nie jest do tego zobowiązany lub też, gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny w postaci decyzji podatkowej, lecz został on uchylony [wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1999 r. Sygn. akt I SA/Lu 1245/98].

Postępowanie z kwotą nadpłaty uzależnione jest od okoliczności określonych w art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z treścią tego przepisu organ podatkowy w pierwszej kolejności powstałą nadpłatę zalicza z urzędu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe bądź też na wniosek podatnika – na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Dopiero w przypadku braku zaległych lub bieżących zobowiązań nadpłata podlega zwrotowi z urzędu, w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty – jeżeli nie upłynął termin określony w treści art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Potwierdzenie zasadności tego stanowiska można znaleźć m. in. w wyroku z dnia 25 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 8011/98, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nadpłata, o ile nie podlega zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od powstania tej nadpłaty. Zwrot ten następuje z urzędu.

Zdaniem Izby, jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy Urząd Skarbowy stwierdził, że na skarżącym nie ciążą bieżące, ani zaległe zobowiązania podatkowe.

Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy odmówił zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991 w kwocie [...] zł na poczet przyszłych zobowiązań. Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej dnia [...] ([...]).

Od decyzji tej skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzut wydania jej bez podstawy prawnej. Skarżący podniósł, że przed wszczęciem postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991 złożył – w dniu 14 stycznia 2002 r. – wniosek o zaliczenie przedmiotowej nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Zdaniem strony skarżącej, stosownie do interpretacji art. 330 Ordynacji podatkowej, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych lub art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej wykluczają możliwość prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w sytuacji, gdy podatnik wystąpił uprzednio z wnioskiem o zaliczenie tej nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań.

Skarżący podnosi, że wynik bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty wpłynął ujemnie na jego interes prawny, w ten sposób, że rażąco wydłużył rozpatrzenie istotnego dla strony wniosku w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań.

Zdaniem skarżącego organ podatkowe prowadząc bez podstawy prawnej bezprzedmiotowe postępowanie marnotrawią społeczne środki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W uzasadnieniu Izba Skarbowa odniosła się do orzecznictwa sądów administracyjnych.

W wyroku z dnia 28 grudnia 1995 r. Sygn. akt SA/Wr 761/95 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż w sytuacji, gdy organy podatkowe uznały, że nie istniał obowiązek zapłaty podatku dochodowego, a w związku z jego zapłatą powstała nadpłata to należy przyjąć, że nadpłata powstała w dacie, w której skarżący uiścił nienależną kwotę podatku.

W wyroku z dnia 9 maja 2001 r. Sygn. akt I SA/Gd 2472/00 NSA stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie ma żadnych podstaw by stwierdzić, że zaskarżona do Sądu decyzja organów podatkowych naruszała prawo. Zgodzić się bowiem należy, że stosownie do art. 330 ustawy Ordynacja podatkowa zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486; z późn. zm.). Przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych regulujące zagadnienie zwrotu nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków (nadpłaty) w okresie od 1991 r. uległy dość daleko idącym zmianom. (...) Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że do dnia 31 grudnia 1993 roku nadpłata nie podlegała zwrotowi po upływie lat 3 od końca roku, w którym powstała, jeżeli nie można było ustalić w tym czasie osoby uprawnionej do jej odbioru. Po tej zaś dacie, nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru. Bezspornym jest, że nadpłata dotyczy podatku za 1991 rok i powstała w wyniku zapłaty podatku w 1995 roku.

Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych za datę powstania nadpłaty uważa się w szczególności – w przypadku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji – datę dokonania zapłaty. W okolicznościach niniejszej sprawy jest to dzień 26 października 1995 r. Odrębną kwestią dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest natomiast bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty. Mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy art. 29 ust. 4 ustawy przewidują 3-letni termin do zgłaszania roszczenia o zwrot nadpłaty. (...) Zatem – zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych – termin do skutecznego domagania się zwrotu nadpłaty upłynął w dniu 31 grudnia 1998 r. Brak jest w związku z powyższym, podstawy prawnej do zwrotu nadpłaty podatku za rok 1991.

Nie można zgodzić się z wywodem skarżącej dotyczącym powstania nadpłaty, zgodnie z którym nadpłata powstała w dniu 29.09.1999 r., tj. w dniu uchylenia przez NSA decyzji organu podatkowego, na podstawie której strona zapłaciła podatek za rok 1991 i mają do niej zastosowanie przepisy ustawy Ordynacji podatkowej. Bezsporny w sprawie jest fakt, iż nadpłata powstała w dniu jej zapłaty, tj. w dniu 26 października 1995 r.

Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 1998 r. Sygn. akt S.A./Bk 1876/97 stwierdzając, że stosownie do uregulowania zawartego w art. 29 ust. 2 ustawy, w brzmieniu nadanym, ustawą z dnia 16 grudnia 1993 r., za datę postania nadpłaty uważa się, w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji – datę dokonania zapłaty. Skoro zapłaty dokonano w 1991 r., a od końca 1991 r. upłynęło więcej niż 3 lata to organy podatkowe nie naruszyły prawa, odmawiając zwrotu nadpłaty, bowiem ustawa stanowi, że po upływie 3 lat nadpłata nie podlega zwrotowi.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153/02, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153/02, poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargi zasługują na ich uwzględnienie.

Przedmiotem sprawy o sygn. akt I SA/Gd 442/03 jest odmowa zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami zaś w sprawie [...] – odmowa zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego za rok 1991 w kwocie [...] zł na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych skarżącego J.T.

Wskazując na błędną podstawę faktyczną i prawną zastosowaną przez organ odwoławczy w sprawie o sygn. [...] (odmowa zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań) odnieść należy się wprost do wiodącego w sprawach p. J.T. kwestii, a mianowicie zachowania terminu o jakim mowa w art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. nr 108/1993, poz. 486 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 1994 r.

Poza sporem między stronami jest fakt, iż skarżący dokonał w dniu 2 stycznia 1995 r. zapłaty kwoty podatku dochodowego w wykonaniu decyzji wymiarowej wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego.

Dysponując art. 29 ust. 3 (po 1.I..1994 r. – art.29 ust.4) ustawy o zobowiązaniach podatkowych wskazywał, że przedawnieniu podlegają tylko te nadpłaty, co do których nie można było ustalić osób uprawnionych do ich odbioru.

Innymi słowy przedawnienie nie dotyczyło tych sytuacji, w których organowi podatkowemu znana była osoba uprawniona do zwrotu, przed upływem 3 lat od końca roku, w którym powstała nadpłata.

Po dniu 1 stycznia 1994 r. przepis ten jest mniej korzystny dla podatnika, bowiem wskazuje, że trzyletni termin jest terminem przedawnienia roszczenia o zwrot nadpłaty niezależnie od tego, czy osoba podatnika była znana organowi podatkowemu, czy też nie.

Za datę powstania nadpłaty uważa się, w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych, dzień złożenia zeznania rocznego; w przypadku zaś uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji za datę powstania nadpłaty uważa się datę dokonania zapłaty (art. 29 ust. 2 pkt a) i c) ustawy o zobowiązaniach podatkowych).

Jak wskazano wyżej skarżący dokonał zapłaty podatku dochodowego w dniu 2.I.1995 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 września 2002 r. w sprawie I SA/Wr 329/02 (opubl. Przegląd Podatkowy 6/2003, str. 62), postawił tezę, że w przypadku, gdy do powstania nadpłaty doszło w wyniku zastosowania się podatnika do obowiązku zapłacenia nienależnego (lub w nienależnej wysokości) zobowiązania podatkowego określonego w wadliwej decyzji podatkowej, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego, termin o jakim mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest zachowany, gdy podatnik w okresie 3 lat od zapłacenia podatku wystąpił - w ramach przysługującego mu środka prawnego - (odwołania, skargi) z żądaniem skierowanym do organu podatkowego o uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności wadliwej decyzji.

W takim przypadku żądanie wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji wymiarowej, stanowiącej podstawę nienależnego świadczenia podatkowego jednocześnie zawiera w sobie roszczenie o zwrot nadpłaty, które stało się wymagalne w momencie jej stwierdzenia tzn. uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności takiej decyzji.

Sąd podziela, wyrażony w cyt. tezie wyroku NSA, pogląd odnosząc go do rozpoznawanych spraw.

Jak wynika z obszernie przytoczonego stanu faktycznego sprawy (zawartego również w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji jak i w odpowiedziach na skargę), skarżący konsekwentnie składał odwołania od decyzji wymiarowej (od dnia 27.XII.1994 r.) oraz skargi do NSA (od dnia 15.VIII.1995 r.), co jest poza sporem między stronami.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że żądanie skarżącego wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji wymiarowej stanowiącej podstawę przedmiotowego świadczenia nienależnego w kwocie [...] zł (z dnia 15.VIII.1995 r.) zawiera w sobie jednocześnie roszczenie o zwrot nadpłaty, która staje się wymagalna w momencie jej stwierdzenia tzn. uchylenia, zmiany lub stwierdzenia takiej decyzji.

Skoro skarżący złożył w terminie 3 lat od dnia dokonania zapłaty podatku dochodowego środek odwoławczy od decyzji wymiarowej stanowiącej podstawę dokonania zapłaty, koniecznym stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego również w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku dochodowego ([...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenia przy wydawaniu zaskarżonych decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153/02, poz. 1270) uchylił je. Zawarto rozstrzygnięcie w trybie art. 152 p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.s.a.

MK