Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 440/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 136  ust. 3, 137, 216
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi [...] Towarzystwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], orzekającej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w S., przy ul. [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu [...] o nr KW [...] (część dawnej działki nr [...] z obrębu [...]) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Przedmiotowa decyzja wydana została stała w oparciu o następujące ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 roku Prezydent Miasta S. orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stwierdzając iż część dawnej działki nr [...] wchodzącej obecnie w skład działki nr [...], na podstawie aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 roku, została wniesiona jako wkład niepieniężny do spółki [...] Towarzystwo [...]" sp. z o.o., a prawo własności zostało ujawnione w księdze wieczystej nr Kw [...].

Odwołanie od tej decyzji złożył J. G. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją - uchylił decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Rozpoznając złożone odwołanie organ ustalił, iż umową notarialną z dnia

[...] grudnia 1979 r. Nr Rep [...], zawartą w trybie przepisów art. 6 ustawy z dnia

12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. Nr 10 poz. 64 z 1974 r.), Skarbu Państwa nabył nieruchomość oznaczoną nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącą własność J. G. z przeznaczeniem pod osiedle mieszkaniowe "[....]" - stosownie do ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia zatwierdzającej plan realizacyjny tego osiedla. Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Prezydent Miasta S., odmawiając zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stwierdził że działka nr [..] nie została użyta na cel inny niż w akcie notarialnym z dnia [...] grudnia 1979 r. czego zdaniem organu odwoławczego, nie potwierdzają ani zaskarżona decyzja, ani nadesłane akta sprawy.

Zdaniem Wojewody [...] należy przyjąć, że jedyną przesłanką do odmowy zwrotu przedmiotowej części działki nr [...] jest wniesienie jej tytułem aportu do "[...] Towarzystwa [...]" sp. z o.o.

Wojewoda podkreślił, że zgodnie z przepisami oraz linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego w przypadku, gdy organ administracji odmawia zwrotu nieruchomości nie na przesłankach ustawowych, lecz na przesłance faktycznej będącej skutkiem wyzbycia się przez Skarb Państwa (jednostkę samorządu terytorialnego) jej własności na rzecz osoby trzeciej to narusza tym "zasadę praworządności (art. 6 kpa), zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa), zasadę informowania stron (art. 9 kpa) a tym samym również zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa)" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30.11.2007 r., sygn. akt I OSK 1712/06)

Organ odwoławczy podniósł, że obowiązkiem zatem organu orzekającego o zwrocie, przed podjęciem decyzji w sprawie, jest dokonanie czynności regulujących stan prawny nieruchomości w taki sposób, aby nieruchomość w dniu wydania decyzji była we władaniu organu administracji, skoro dokonano rozporządzenia nią wbrew zasadzie wyrażonej w art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami (uchwała Sądu Najwyższego z 22.12.1993 r., sygn. akt III AZP 24/93). Zdaniem Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta S. winien podjąć starania celem przywrócenia poprzedniego stanu prawnego nieruchomości, co stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta S. winien zawiesić postępowanie administracyjne oraz wezwać stronę do wystąpienia o unieważnienie umowy wnoszącej wywłaszczoną nieruchomość tytułem aportu "[...] Towarzystwu [...] sp. z o.o., a ponieważ organ pierwszej instancji zaniechał powyższych czynności to decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 80 kpa.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło [...] Towarzystwo [...] Spółka z o.o. w S. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 §2 K.p.a.

Zdaniem skarżącego z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by rozpatrzenie sprawy zwrotu części przedmiotowej działki wymagało uzupełnienia materiału dowodowego, gdyż organ odwoławczy, nie kwestionuje zebranego materiału dowodowego ani nie podnosi konieczności jego uzupełnienia.

Skarżący podniósł, że zawieszenie postępowania nie jest okolicznością, którą należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zdaniem skarżącego oczywiście błędne jest przyjęcie, że jedyną przesłanką do odmowy zwrotu przedmiotowej części działki nr [...] jest wniesienie jej tytułem aportu do [...] Towarzystwa [...]" sp. z o. o w S .

Skarżący wskazał, że organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, iż przedmiotowa działka jest zagospodarowana zgodnie z przeznaczeniem wskazanym w akcie notarialnym a umowa spółki w której są określone cele działania skarżącego pozwala i co więcej nakazuje skarżącemu takie zagospodarowanie przedmiotowej działki.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do unormowania zawartego w przepisie art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do treści przepisu art. 134 p.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu mimo częściowo błędnego uzasadnienia. Generalnie zasady zwrotu nieruchomości reguluje rozdział 6 dział III ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.). Stosownie do treści art. 136 ust. 3, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uznanie nieruchomości za zbędną w powyższym rozumieniu następuje w przypadkach określonych i zdefiniowanych w ustawie, a konkretnie w art. 137 ust. 1.

Stosownie do zapisu w nim zawartego, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Niezbędnym zatem do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie:

1. celu, na który wywłaszczona została nieruchomość objęta wnioskiem,

a następnie

2. czy cel ten został zrealizowany w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy oraz w terminach tam wskazanych .

Zgodnie z art. 216 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się również do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że organ I instancji w postępowaniu dotyczącym zwrotu ustalił jedynie cel wywłaszczenia, nie zostały jednak zbadane inne przesłanki określone w art. 137 ust. ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. czy ten cel został zrealizowany i w jakich terminach. Prawidłowo zatem Wojewoda [...] zastosował art. 138 § 2 kpa, gdyż to postępowanie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ I instancji winien zatem zbadać wszystkie przesłanki określone w art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następnie po przeprowadzeniu już prawidłowego postępowania, wydać decyzję w przedmiocie wniosku J. G.

Na tym etapie postępowania administracyjnego nie można przewidzieć jaka będzie treść tej decyzji, jednak gdyby okazało się, że wystąpiły przesłanki do zwrotu nieruchomości organ winien mieć na względzie te zagadnienia, które Wojewoda [...] podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a odnoszące się do czynności regulujących stan prawny nieruchomości.

W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Na marginesie należy podnieść, że w przedmiotowym postępowaniu nie mają znaczenia cele statutowe i przedmiot działalności skarżącego, gdyż celem postępowania jest wyłącznie zbadania przesłanek warunkujących zwrot wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z treścią art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.