Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 350/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późm.zm., dalej: K.p.a.) w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] o uznaniu za niezasadny zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wobec A. S. (dalej: zobowiązany, strona, skarżący) wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] obejmującego nieuiszczone opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2020 r., odsetki za zwłokę oraz koszty upomnienia.

W piśmie z dnia 3 lipca 2020 r. zobowiązany wniósł zarzut, w którym podniósł, że na początku 2012 r. wymeldował się i wyprowadził z mieszkania położonego w W. przy ul. [...] [...] m. [...] i od tej pory do dnia dzisiejszego jest to jedynie jego adres korespondencyjny. W związku z tym powiadomił Pocztę Polską S.A., aby skreślono go z listy osób zobowiązanych do opłacania abonamentu i podał, że ewentualnie obowiązek płacenia abonamentu winna przejąć żona zobowiązanego, nadal zamieszkująca pod wskazanym adresem. Wspomniane mieszkanie stało się wyłączną własnością żony zobowiązanego na mocy aktu notarialnego z dnia [...] r. Małżonka strony zmarła w dniu [...] r., a postępowanie spadkowe jest w toku. Zobowiązany od 2012 r. nie ma stałego miejsca zamieszkania, nie ogląda telewizji i nie słucha radia, a więc nie ma obowiązku opłacania abonamentu. Do pisma z dnia 3 lipca 2020 r. załączono kserokopię decyzji z dnia [...] r., którą Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji umorzyła stronie zaległości w opłatach abonamentowych za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę ze względu na nieskuteczność egzekucji.

W postanowieniu z dnia [...] r. nr [...] wierzyciel uznał zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku za niezasadny.

W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany ponowił wcześniejszą argumentację, podkreślając, że listem poleconym powiadomił Pocztę Polską S.A. o wymeldowaniu i wyprowadzce w styczniu 2012 r. z mieszkania w W. przy ul. [...]. Jednocześnie przyznał, że w 2008 r. otrzymał zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, jednakże dokument ten, jak i wiele innych utracił w pożarze domku letniskowego w 2008 r. (udokumentowanym kserokopią postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie zniszczenia domku letniskowego). Dodatkowo wskazał, że jest osobą w wieku 70 lat o bardzo złym stanie zdrowia, której niewielka emerytura jest zajęta przez komornika.

Organ II instancji nie uwzględnił zażalenia.

Na wstępie swoich rozważań wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Ustawy poprzedzające ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805), ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r., Nr 54, poz. 275), która weszła w życie z dniem 1 marca 1985 r. oraz wcześniejsza ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności (D.U. z 1961 r., Nr 8, poz. 48), która weszła w życie z dniem 14 lutego 1961 r. i ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., Nr 54, poz. 307 z późn. zm.). Regulacje te także nakładały na użytkowników odbiorników obowiązek ich rejestracji, wnoszenia opłat za korzystanie z nich oraz zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe.

Obowiązek wnoszenia opłat rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia (na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1324).

W dalszych wywodach zaskarżonego postanowienia wskazano, iż zobowiązany, wykonując ustawowy obowiązek dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Abonentowi, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342) przyporządkowany został indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Dowód w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia [...] r. załączono do postanowienia z dnia [...] r.

Odnosząc się do informacji, iż abonent w styczniu 2012 r. wymeldował się i wyprowadził z adresu ul. [...] [...]/[...] w W. podkreślono, że rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych przypisana jest do abonenta a nie do adresu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania abonent zobowiązany jest zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeśli natomiast nie posiada odbiorników powinien dopełnić formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników.

Jak stanowi § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (obowiązujący do 31 grudnia 2013 r.) o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, jak również o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik powinien niezwłocznie powiadomić właściwą placówkę Poczty Polskiej poprzez złożenie "Formularza zgłoszenia zmiany danych". Natomiast w myśl obecnie obowiązującej treści § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, przez zgłoszenie tego faktu w placówce pocztowej, lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.

Wyłącznie zatem podjęcie działań zmierzających do wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach, może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat z tytułu opłat abonamentowych. Tymczasem, jak wskazano w postanowieniu z dnia [...] r., Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez stronę formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników.

Czynność ta pozostaje w obowiązku abonenta, co potwierdził WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/GI 997/18. W orzeczeniu tym Sąd podzielił stanowisko wierzyciela, że skarżący nie wyrejestrował odbiorników i w konsekwencji zobowiązany jest do uiszczenia zaległych opłat abonamentowych objętych ww. tytułem wykonawczym ... [...]; ... Stwierdzić należy, że na dzień wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela, podmiot ten nie dysponował dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez skarżącego formalności przewidzianych prawem związanych z wyrejestrowaniem odbiornika rtv [...]; ... To na skarżącym ciąży obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Powszechnie, w doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że w sytuacji gdy zobowiązany podnosi zarzut nieistnienia obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powinien przedstawić dowody potwierdzające tę okoliczność. Na zobowiązanym bowiem spoczywa ciężar dowodu, gdyż to zobowiązany, wnosząc zarzut egzekucyjny, usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie ustaleń w tym zakresie. Sąd podziela w pełni pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażony w wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/GI 927/15, że regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika".

Istotnym w niniejszej sprawie jest również wyrok z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 693/19, w którym WSA w Olsztynie stanął na stanowisku, że: "... Niedopuszczalne jest natomiast wywodzenie przez skarżącego korzystnych dla siebie skutków prawnych z faktu, iż nie dochował obowiązku poinformowania właściwego organu o zmianie miejsca zamieszkania. W (...) r. gdy skarżący zmieniał miejsce zamieszkania obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz, U. z 1993r. nr,70 poz, 338). Zgodnie z brzmieniem § 4 tego aktu posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Zobowiązany nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych z faktu zaniechania spełniania wynikającego z przytoczonego przepisu obowiązku, lub braku możliwości udokumentowania, że tego obowiązku dochował".

Przepisy rozporządzenia w sposób wiążący wszystkich abonentów i operatora wyznaczonego ustalają zasady rejestracji odbiorników oraz zmian zgłoszonych wcześniej danych na specjalnych, ustalonych rozporządzeniem formularzach. Ustalony tryb postępowania nie przewiduje odstępstw, co nie pozwala dokonywać zmian w bazie abonentów na podstawie informacji otrzymanych w pismach, faksach, czy innej formie.

Nadto organ II instancji nadmienił, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w sytuacjach wyjątkowych, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu. Wystąpienie do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z wnioskiem o umorzenie lub rozłożenie na raty zadłużenia w opłatach abonamentowych nie stanowi o nieistnieniu obowiązku. Dopiero decyzja podjęta przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji stanowi podstawę dla wierzyciela do podjęcia dalszych działań.

Odnosząc się do informacji, iż Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji umorzyła w 2019 r. zaległości strony w opłatach abonamentowych wierzyciel potwierdził, iż w dniu [...] r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wydała decyzję nr [...], którą umorzyła zaległości w opłatach abonamentowych i odsetki w ich uiszczaniu za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2013 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł, objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...].

Natomiast w odniesieniu do informacji, że zobowiązany ma 70 lat i jest na emeryturze wskazano, że mógłby on uzyskać zwolnienie od opłat abonamentowych. W myśl.art.4 ust.1 ustawy o opłatach abonamentowych osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym ogłaszanego przez Prezesa GUS, mogą uzyskać zwolnienie z opłat abonamentowych. Zgodnie z art. 4 ust. 3 wspomnianej ustawy zwolnienia określone w ust. 1 pkt. 1 i 3-8 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j, Dz. U. z 2020 r. poz. 1041) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania, z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.

W konkluzji organ II instancji stwierdził, że zarzut nieistnienia obowiązku zasadnie uznano na nieuzasadniony. W konsekwencji brak jest przesłanek uprawniających do wystąpienia do organu egzekucyjnego o umorzenie prowadzonego wobec strony postępowania egzekucyjnego.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. o uznanie nieistnienia obowiązku opłacania abonamentu RTV.

W uzasadnieniu skargi ponownie wskazał, że w styczniu 2012 r. wymeldował się i wyprowadził z adresu przy ul. [...] [...] m. [...] w W.. Od tej pory nie posiada stałego adresu zamieszkania i zameldowania, a także odbiorników RTV. O fakcie wymeldowania się i wyprowadzenia się z tego adresu poinformował Pocztę Polską S.A. listem poleconym wraz z prośbą o wykreślenie z listy abonentów, gdyż nie posiadał (i nie posiada nadal) odbiorników.

Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że nie mógł dokonać wyrejestrowania w oparciu o książeczkę RTV, gdyż wraz z wieloma innymi dokumentami spłonęła ona w pożarze domku letniskowego w 2008 r. W tym stanie rzeczy oczywiste jest, że dokonał wyrejestrowania odbiorników w takiej formie, w jakiej było to możliwe i nie ma obowiązku opłacania abonamentu RTV. O dokonaniu wyrejestrowania świadczy także okoliczność, że skarżący, świadomy swoich uprawnień, nie wystąpił o zwolnienie z opłat z uwagi na wiek i wysokość emerytury.

Nadto skarżący nadmienił, że od 2012 r. komornik sądowy na podstawie prawomocnego, niesprawiedliwego wyroku ściąga od niego należność w łącznej wysokości [...] zł, pobierając maksymalną możliwą część niewielkiej emerytury. W tym stanie rzeczy oczywiste jest, że zaległe opłaty abonamentowe, których dotyczy niniejsza sprawa nigdy nie zostaną uiszczone.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi, akcentując w szczególności, że w zasobach archiwalnych nie odnaleziono pisma skarżącego przesłanego do Poczty Polskiej S.A. w 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z [...] r., którym Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. o uznaniu za niezasadny zarzutu nieistnienia obowiązku egzekwowanego od skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. obejmującego nieuiszczone opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2020 r., odsetki za zwłokę oraz koszty upomnienia.

Stosownie do art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.).

Szczegółowy zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej został sformułowany w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem, nadanym przez art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r., zmieniającej p.p.s.a. (Dz. U z 2019 r., poz. 2070), które weszło w życie z dniem 30 lipca 2020 r., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Wypada w tym względzie zauważyć, że przed nowelizacją przepis nie dopuszczał zaskarżenia postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Aktualnie przepis nie przewiduje wyłączeń tego rodzaju. W niniejszej sprawie została złożona skarga na postanowienie wierzyciela w przedmiocie oddalenia zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu nieistnienia obowiązku. Z racji tego, że wniesienie skargi nastąpiło po dacie wspomnianej wyżej nowelizacji, nie ulega wątpliwości, że jest ona dopuszczalna i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd.

Przystępując w dalszej kolejności do merytorycznej analizy niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) - wnosi się je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują z kolei przepisy art. 34 u.p.e.a.

Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021).

Jak stanowi art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r.) podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku.

Zaprezentowane wyżej przesłanki tworzą katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13 wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie :http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Co warte podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest ograniczony zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10).

W analizowanej sprawie skarżący zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy na wstępie, że w niniejszej sprawie wierzyciel wykazał, iż miała miejsce rejestracja odbiornika telewizyjnego na imię i nazwisko zobowiązanego, czego zresztą skarżący nie kwestionuje. Do przekazanych sądowi akt administracyjnych załączono oryginał wniosku z dnia 21 stycznia 2002 r. o rejestrację odbiornika radiowego i telewizyjnego pod adresem W., ul. [...] [...]/[...].

Zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (aktualnie t.j. Dz.U z 2020 r., poz. 1689), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.

W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że skoro w świetle ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. m.in. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14, z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14; z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13 oraz WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Po 57/14, wyrok NSA z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I GSK 637/21).

W niniejszej sprawie skarżący twierdzi, że w styczniu 2012 r. wyprowadził się z mieszkania w W. przy ul. [...] [...] m. [...] i poinformował wówczas Pocztę Polską S.A. listem poleconym o tym fakcie. W piśmie tym wniósł o zwolnienie z opłat związanych z abonamentem RTV, gdyż od tamtego czasu nie posiada ani radia ani telewizora. Dodatkowo wyjaśnił, że nie mógł dopełnić formalności wyrejestrowania odbiorników w książeczce radiofonicznej, gdyż ta spłonęła w pożarze domku letniskowego w listopadzie 2008 r.

W kontekście tej argumentacji wskazać przede wszystkim należy, że skarżący w żaden sposób nie udokumentował przesłania wspomnianego listu poleconego ani jego treści. Nadmienić także warto, że zobowiązanemu w sierpniu 2008 r. nadano indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych: [...], który zastąpił imienną książeczkę radiofoniczną. W 2012 r. nie było ona zatem konieczna do wyrejestrowania odbiorników. W myśl obowiązującego wówczas § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik posiadał obowiązek niezwłocznego powiadomienia operatora publicznego o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do tego rozporządzenia.

Jeżeli zatem abonent nie dokonał skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta. Tym samym obowiązek uiszczania przedmiotowych opłat przypisany jest do osób, a nie do adresu rejestracji. Zatem argumentacja o zmianie adresu nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 935/20).

Nadto zauważenia wymaga, że – jak wynika z decyzji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] r. - skarżący już co najmniej od 1 stycznia 2010 r., a więc na dwa lata przed wyprowadzką z lokalu przy ul. [...] nie uiszczał opłat abonamentowych. Zaniechanie realizowania obowiązku abonamentowego nie było zatem związane z zaprzestaniem używania odbiorników w związku z opuszczeniem mieszkania. Na marginesie odnotować także warto, że skarżący w listopadzie 2019 r. wnioskował o umorzenie opłat za okres od stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2013 r. i wówczas także nie dopełnił formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników.

Jak więc wykazano, rejestracja odbiorników z dnia 21 stycznia 2002 r., dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych, nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika lub dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych, a także z osiągnięciem odpowiedniego wieku abonenta, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Zasadna jest zatem dokonana przez wierzyciela ocena, że podniesiony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku nie jest zasadny.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.