Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 549/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.23 ust.1 pkt.5, art.30 , art.40 ust.1 pkt.1
journal: Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
law: Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
article: art.181
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec (spr.),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant asystent Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej na 2001 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2004 r. stwierdzająca wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] października 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej na 2001 r.

W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego stwierdził wygaśnięcie decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2001 w sprawie ustalenia wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej na rok 2001. Podstawą takiej decyzji były ustalenia dokonane w trakcie postępowania podatkowego, które wykazały, iż w okresie od 3 września do 31 grudnia 2001 roku skarżąca wykonywała usługi transportowe polegające na przewozie leków przy użyciu samochodu osobowego (marki Polonez, a później Mercedes-Benz 200D). Rodzaj wykonywanych usług okazał się niezgodny ze złożonym w dniu 30 sierpnia 2001 r. wnioskiem o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, którym skarżąca zgłosiła prowadzenie działalności w zakresie "taxi osobowe". M. K. nie zgłaszała uwag odnośnie otrzymanej decyzji w zakresie rodzaju działalności. Organ zaś wykazał, że podatniczka nie posiadała stosownych uprawnień do wykonywania zgłoszonych we wniosku usług przewozów taksówkowych. Wobec powyższych ustaleń, na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 5 i art. 40 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 ze zm.) organ pierwszoinstancyjny stwierdził wygaśnięcie decyzji dotyczącej ustalenia wysokości karty podatkowej na 2001 rok.

Od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego strona odwołała się, zarzucając organowi podatkowemu naruszenie art. 40 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. M.K. wskazała, że we wniosku PIT-16 wskazała stosowne dane zgodnie ze swoją wiedzą, zaś dane określające dokładny zakres działalności jako "taxi osobowe" zostały wpisane (po stwierdzeniu przez pracownika organu ich nieprecyzyjności) w wyniku sugestii pracownika organu podatkowego, bez wyjaśnienia powodów i skutków takiego wpisu. Pełnomocnik skarżącej zarzucił też naruszenie przepisów postępowania podatkowego. Organ podatkowy, przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej zbadał, i pozytywnie zweryfikował sytuacje podatniczki pod kątem opodatkowania kartą podatkową. Obowiązek przeprowadzenia postępowania co do tych okoliczność spoczywa na organie podatkowym, nie może on być przerzucany na podatnika, zaś wszelkie niejasności, wątpliwości nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Organ podatkowy, pomimo takiego obowiązku, nie zbadał spełnienia ustawowych przesłanek do opodatkowania w formie karty podatkowej, nie wyjaśnił też postępowania pracownika prowadzącego sprawę w zakresie wypełnienia deklaracji, z niewiadomych powodów nie uznał też złożonego w trybie art. 180 § 2 Ordynacji podatkowej oświadczenia podatniczki dotyczącego wykonywanych usług.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Wskazał, że podstawą wydania w dniu [...] października 2001 r. decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej na 2001 r. z tytułu prowadzenia usług transportowych przy użyciu jednego pojazdu w zakresie przewozu osób taksówkami była złożona przez podatniczkę deklaracja PIT-16 za 2001 r., określająca zakres wykonywanej działalności jako "taxi osobowe" Artykuł 23 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne określa katalog podatników, uprawnionych do stosowania tej formy opodatkowania. Ustęp 1 pkt 5 tego artykułu odnoszący się do przedmiotowych w sprawie usług transportowych odsyła do części V tabeli, z pkt 3 objaśnień do części V tabeli zaś wynika , że usługi taksówkowe w zakresie przewozu osób to te przy użyciu samochodu osobowego, a w zakresie przewozu ładunków dotyczą działalności z użyciem samochodu ciężarowego o ładowności do 2 t. Natomiast pojęcie taksówki precyzuje § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz.U. z 1996 r. Nr 155, poz. 722 ze zm.), który jako niezbędne wyposażenie taksówki wymienia taksometr i światło z napisem "TAXI". Usługi wykonywane przez podatniczkę w rzeczywistości dotyczyły przewozu towarów (leków), przy użyciu samochodu osobowego, a nie ciężarowego o ładowności do 2 ton. Taka sytuacja, gdy podatniczka we wniosku z dnia 30 sierpnia 2001 r. o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej podała dane niezgodne ze stanem faktycznym, na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, uprawniała organ podatkowy do podjęcia decyzji o wygaśnięciu decyzji o ustaleniu wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej. Jest rzeczą oczywistą, że odpowiedzialność za zgodność sformułowań zawartych we wniosku ze stanem faktycznym spoczywa na podatniku, który z wnioskiem o zastosowanie tej preferencyjnej formy opodatkowania występuje. Skoro określenie działalności podatniczki jako "taxi osobowe" nie było zgodne z faktycznym przedmiotem jej działalności, to fakt ten powinna ona zgłosić i zakwestionować, czego nie uczyniła. Nie możliwym też było pozytywne zweryfikowanie zadeklarowanej przez M.K. formy opodatkowania, jako że we wniosku nie ma informacji ani o faktycznie wykonywanej usłudze, ani o rodzaju wykorzystywanego pojazdu. Niezasadny jest więc zarzut naruszenie przez organ przepisów postępowania.

Skoro zatem podatniczka nie spełniła warunków ustawą przewidzianych do zastosowania preferencyjnej formy opodatkowania, to brak było podstaw jej zastosowania i zasadna była decyzja stwierdzająca wygaśniecie decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej na 2001 rok.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją M.K., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Strona zarzuciła organom podatkowym naruszenie przepisu art. 40 ust. 1 pkt. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, art. 121 oraz art. 210 § 1 pkt. 6 i § 4, art. 180 § 2 art., art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem strony organ podatkowy I instancji przeprowadził postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia opodatkowania w formie karty podatkowej z rażącym naruszeniem zasad postępowania podatkowego, a mianowicie organ nie zbadał w trakcie postępowania podatkowego, czy podatniczka spełnia ustawowe przesłanki do opodatkowania w formie karty podatkowej i czy dane wykazane w PIT-16 zgodne są ze stanem faktycznym. Pracownik organu podatkowego kazał dopisać M.K. dane, które nie miały odzwierciedlenia w stanie faktycznym. Ponadto organ podatkowy nie wskazał na jakiej podstawie odmówił wiarygodności oświadczeniu skarżącej z dnia 17 marca 2004 r. i nie ustosunkował się do jego treści w uzasadnieniu decyzji. Żadnym dowodem nie zostało też poparte przekonanie organu podatkowego, iż pracownik urzędu nie pomagał i nie udzielał rad co do sposobu wypełnienia deklaracji. Wręcz przeciwnie, inny kolor wpisu "taxi osobowe" dodatkowo potwierdza twierdzenie skarżącej, iż zakwestionowane prze organ podatkowy dane zostały umieszczone w trakcie czynności składania PIT -16 zgodnie z poleceniem pracownika organu podatkowego. Skutkami tak dokonanego wpisu nie można obciążyć podatniczki, działającej w zaufaniu do pracownika organu podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Przepis art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie stanowi, że zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej mogą płacić podatnicy prowadzący działalność w zakresie usług transportowych wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu – w warunkach określonych w części V tabeli. Usług tych dotyczą dwie pierwsze pozycje wymienionej tabeli, różnicując stawki podatku w zależności od tego, czy usługi przewozu odnoszą się do osób (Lp. 1) czy ładunków (Lp. 2).

Podatniczka M.K. w dniu 30 sierpnia 2001 r. złożyła do Pierwszego Urzędu Skarbowego deklarację PIT-16 w sprawie opodatkowania w formie karty podatkowej (k.-1 akt podatkowych). W deklaracji wykazała przedmiot działalności gospodarczej jako usługi transportowe, doprecyzowane w rubryce nr 37 – dokładny zakres działalności, dopiskiem "taxi osobowe". W oparciu o złożoną deklarację i o informacje w niej zawarte organ podatkowy w dniu [...] października 2001 r. wydał decyzję uwzględniającą wniosek w sprawie ustalenia wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej na rok 2001 (k.-2 akt podatkowych). Z decyzji tej jasno wynikało, iż dotyczy podatnika wykonującego usługi transportowe przy użyciu jednego pojazdu w zakresie przewozu osób taksówkami. Decyzja organu została wydana zgodnie z wnioskiem strony i w oparciu o deklarację, stanowiącą, zgodnie z art. 181 ordynacji podatkowej, dowód w postępowaniu podatkowym. Wobec braku – na tym etapie postępowania - jakichkolwiek wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w deklaracji, wobec faktu, iż dane te były wystarczające w swym zakresie do podjęcia decyzji przez organ - słusznie Pierwszy Urząd Skarbowy nie uznał za stosowne przeprowadzanie innych dodatkowych działań na potwierdzenie, czy też zanegowanie informacji zawartych w deklaracji. Domniemanie prawdziwości danych wskazanych przez M.K. dodatkowo potwierdzał fakt, iż była świadoma odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Wbrew twierdzeniom skargi, organ podatkowy nie miał innej możliwości weryfikowania prawdziwości zawartych we wniosku danych. Dowodem w tym postępowaniu podatkowym była deklaracja podatnika PIT-16, zawierająca wszystkie informacje konieczne do ustalenia czy podatnik spełnia warunki do opodatkowania kartą podatkową i wydania decyzji. Nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie rozstrzygania wątpliwości i niejasności na niekorzyść podatnika, mimo takich zarzutów skargi, gdyż takich wątpliwości organ podatkowy nie powziął.

W tym miejscu podnieść też należy, iż skarżącą M.K. nie wykazała należytej dbałości o zgodność zgłoszonych danych ze stanem faktycznym: nie tylko wpisując we wniosku usługi taksówkowe w zakresie przewozu osób, których nie zamierzała wykonywać, ale też nie zgłaszając jakichkolwiek wątpliwości co do decyzji z dnia [...] października 2001 r., dotyczącej "przewozu osób taksówkami".

Artykuł 40 ust. 1 pkt. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne stanowi, że w przypadku gdy podatnik poda we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej dane niezgodne ze stanem faktycznym, powodujące nieuzasadnione zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej bądź ustalenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej w kwocie niższej od należnej – urząd skarbowy stwierdza wygaśnięcie decyzji, o której mowa w art. 30 ust. 1, to jest decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

Przepis ten jest potwierdzeniem faktu, że to na podatniku spoczywa dbałość i odpowiedzialność za treść i prawdziwość danych wykazanych we wniosku o zastosowanie tego rodzaju preferencyjnej formy opodatkowania, a konsekwencją podania danych nie mających odzwierciedlenia w rzeczywistości musi być stwierdzenie przez organ wygaśnięcia tej decyzji. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy podatkowe wykazały niewątpliwą niezgodność danych zawartych we wniosku z usługami faktycznie wykonywanymi przez podatniczkę: w roku 2001 nie wykonywała ona usług wskazanych we wniosku, to jest usług transportowych – taxi osobowe, ale usługi w zakresie przewozu ładunków – leków. Słusznie też podniósł organ podatkowy, iż wykorzystywany w prowadzonej przez M. K. działalności gospodarczej środek transportu nie spełniał kryteriów pojazdu będącego taksówką. Nie posiadał bowiem przewidzianego § 22 ust. 1 pkt. 1 rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r (Dz.U. z 1993 r. Nr 21 poz. 91 ze zm.) zalegalizowanego taksometru oraz dodatkowego światła z napisem "taxi" (pkt. 8). Faktem jest więc nie wypełnienie wszystkich prawem przewidzianych wymogów, uprawniających do zastosowania opodatkowania w postaci karty podatkowej. Natomiast przepis powołanego wyżej art. 40 przewidujący w wymienionych przypadkach stwierdzenie przez urząd skarbowy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, nie przewiduje żadnych odstępstw od tej zasady.

Należy mieć też na względzie, iż "w prawie podatkowym zasada powszechnie respektowaną jest niedopuszczalność takiej wykładni zawartych w nim uregulowań, stanowiących odstępstwo od unormowań powszechnych, która prowadziłaby do rozszerzającego stosowania wszelkiego rodzaju zwolnień lub ulg podatkowych, w tym także co do formy opodatkowania." (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 1996 r., sygn. SA/SZ 1553/95).

Nie zasadny jest argument skargi, iż organ podatkowy nie wziął pod uwagę oświadczenia strony z dnia 17 marca 2004 r. Nieuwzględnienie argumentów podatniczki nie oznacza, iż organ nie wziął pod uwagę całości materiału dowodowego w sprawie, zwłaszcza, iż z akt sprawy wynika, że oświadczenie to było przedmiotem analizy i rozważań będących podstawą decyzji. Bowiem przyjęta w art. 191 ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2000 r., sygn. I SA/Po 1342/99).

W tych okolicznościach, uznając iż zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego, mającego wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów prawa materialnego, które były podstawą jej wydania, a zarzuty skargi są bezzasadne, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji.