Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2747/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Milena Dąbkowska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] Spółki z o.o. Spółki komandytowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2014 r.; sygn. akt III SA/Po 1239/13 w sprawie ze skargi [A] Spółki z o.o. Spółki komandytowej w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] Spółki z o.o. Spółki komandytowej w P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego [...] grudnia 2012 r. wydał decyzję o numerze [...], w której na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. - dalej jako u.t.d.) nałożył na przedsiębiorcę [A] Sp. z o.o. sp. komandytowa w P. karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 17 maja 2012 r. w miejscowości [...] został zatrzymany do kontroli samochód marki Man o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował B. S. Kierowca w trakcie kontroli okazał wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawione na [...] oraz zaświadczenia o działalności, z których wynikało, że jest zatrudniony przez [B] Sp. z o.o. w P. W trakcie przeprowadzonego w sprawie postępowania ustalono, że prowadzący pojazd kierowca B. B. S. nie był pracownikiem przedsiębiorstwa [A]. W piśmie z dnia 29 maja 2012 r. wyjaśniono, że skontrolowany kierowca jest zatrudniony w firmie [B] i świadczy pracę dla [A].

II.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka [A] wniosła o jej uchylenie zarzucając rażącą obrazę prawa materialnego tj.:

1. art. 4 pkt 4a u.t.d., poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że odwołująca nie spełnia łącznie wymogów związanych z wykonywaniem transportu na potrzeby własne,

2. art. 2 w zw. z art. 22 Kodeksu pracy poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie jedynie art. 2 Kp, pomimo, że ustawodawca nie zawarł w art. 4 pkt 4a u.t.d. odesłania do art. 2 Kp, a na gruncie prawa pracy zgodnie z art. 22 kp, jako pracownika należy traktować osobę, która wykonuje prace określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy,

3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w niniejszej sprawie miał miejsce międzynarodowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 2 u.t.d., podczas, gdy spółka wykonywała krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. oraz przyjęciu, że B. B. S. nie był pracownikiem spółki oraz że nie wykonywała ona niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne, a tym samym niezbędne było posiadanie przez nią licencji.

III.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej jako k.p.a.), art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1, art. 13, art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że wykonywany w dniu kontroli przewóz nie spełniał łącznie warunków określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d. (przewóz na potrzeby własne). Kierowca był zatrudniony na umowę o pracę w firmie [B] na stanowisku kierowcy. Zdaniem organu, przepis art. 4 pkt 4 u.t.d. posługuje się pojęciem "pracownik" zdefiniowanym w art. 2 Kp, bowiem brak jest przepisu szczególnego, który pozwalałby na przyjęcie innego znaczenia. Zgodnie zaś z art. 2 Kp "pracownikiem" jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru ,mianowania lub spółdzielczej umowy o prace.

Z przesłanych przez spółkę dokumentów w postaci umowy ramowej o współpracy z dnia 1 stycznia 2012 r., protokołu przesłuchania kierowcy, zaświadczeń o działalności wynika, że kierowca w chwili kontroli był zatrudniony tylko w przedsiębiorstwie [B].

Jednocześnie organ wskazał, że w treści zaskarżonej decyzji transport drogowy omyłkowo został określony jako międzynarodowy.

IV.

W skardze na tę decyzję [A] domagała się jej uchylenia, jak i uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając rozstrzygnięciom organów:

1. rażącą obrazę art. art. 4 pkt 4a u.t.d., poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że odwołująca nie spełnia łącznie wymogów związanych z wykonywaniem transportu na potrzeby własne,

2. art.2 w zw. z art. 22 Kodeksu pracy poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie jedynie art. 2 Kp , pomimo, że ustawodawca nie zawarł w art. 4 pkt 4a u.t.d. odesłania do art. 2 Kp, a na gruncie prawa pracy zgodnie z art. 22 Kp, jako pracownika należy traktować osobę, która wykonuje prace określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy,

3. art. 104 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy wynikające z braku odniesienia się przez organ do argumentów podniesionych przez skarżącą w piśmie z dnia 13 lutego 2013 r.

4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w niniejszej sprawie miał miejsce międzynarodowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 2 u.t.d., podczas, gdy spółka wykonywała krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. oraz przyjęciu, że B. B. S. nie był pracownikiem odwołującej spółki oraz że odwołująca nie wykonywała niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne, a tym samym niezbędne było posiadanie przez nią licencji.

V.

Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1239/13 Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.

Wskazał, że w sprawie stan faktyczny jest niesporny w zakresie, w jakim organy na podstawie przeprowadzonej kontroli stwierdziły prowadzenie bez wymaganej licencji pojazdu marki MAN, należącego do skarżącej spółki, przez B. B. S. zatrudnionego przez spółkę [B].

W kontekście powyższego WSA zauważył, iż zgodnie z art. 4 pkt. 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

▪ pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

▪ przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

▪ w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo

▪ celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Nie budzi żadnych wątpliwości, że aby uznać dany przejazd za przewóz na potrzeby własne, muszą zostać kumulatywnie spełnione warunki określone w art. 4 pkt 4 u.t.d. Oznacza to, że brak spełnienia któregokolwiek z nich uzasadnia kwalifikowanie wykonywanego przejazdu drogowego (na potrzeby własne), jako transportu drogowego, wymagającego licencji, której wypis, kierowca pojazdu był zobowiązany posiadać i legitymować się nim na żądanie uprawnionych organów - art. 5 ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Organy słusznie zatem przyjęły, że skarżącej spółki nie wiązał stosunek pracy z osobą prowadzącą pojazd. B. B. S. nie był bowiem pracownikiem strony w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy. Z treści przedłożonej umowy z dnia 1 stycznia 2012 r. wynika, że kierowca ten był zatrudniony przez [B] Sp. z o.o., nie zaś przez skarżącą. Kierowca nie był zatem pracownikiem strony w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. w zw. z art. 2 Kodeksu pracy. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy na gruncie ustawy o transporcie drogowym nie istnieje definicja pracownika, organy administracyjne prawidłowo odwołały się do legalnej definicji pojęcia pracownik zawartej w Kodeksie pracy.

WSA nie uwzględnił podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. W jego ocenie, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie z uwzględnieniem wymogów wynikających z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie oraz jakich okoliczności nie wziął pod uwagę.

VI.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła [A] Sp. z o.o. Sp. komandytowa w P., kwestionując to rozstrzygnięcie w całości.

Wyrokowi WSA w Poznaniu zarzucono:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), rażące naruszenia następujących przepisów prawa materialnego:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że skarżąca nie spełniła łącznie wymogów związanych z wykonywaniem transportu na potrzeby własne;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 2 i z art. 22 Kodeksu pracy poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie w sprawie jedynie art. 2 Kodeksu pracy, pomimo tego, że ustawodawca nie zawarł w art. 4 pkt 4a u.t.d. odesłania do art. 2 Kodeksu pracy, a na gruncie prawa pracy zgodnie z art. 22 Kodeksu pracy jako pracownika należy traktować osobę, która wykonuje pracę określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rażące naruszenia następujących przepisów prawa procesowego: art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy, które ma odzwierciedlenie w pozornym jedynie odniesieniu się do pozostałych zarzutów skarżącej i wadliwym uzasadnieniu wyroku.

Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku wydanego z rażącym naruszeniem prawa w całości oraz przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania,

2. zwrot kosztów postępowania skarżącej, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

VII.

Uzasadniając wadliwą interpretację art. 4 pkt. 4 lit. a) u.t.d. (zarzut 1a skargi kasacyjnej) wskazano, iż pod pojęciem niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne), należy rozumieć nie określony rodzaj działalności gospodarczej, lecz każdy przejazd pojazdu (nawet wykonywany jednorazowo) po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. W odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa, działalności podstawowej.

Przewóz w niniejszym stanie faktycznym nie miał charakteru przewozu zarobkowego. Był to przewóz na potrzeby własne, spełniający łącznie warunki określone w art. 4 pkt 4 lit. a-d u.t.d., wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spełnione zostały kumulatywnie cztery warunki, dotyczące: kierowcy, pojazdu, przewożonego ładunku lub osób i pozostawania poza zasięgiem przedmiotowym działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

W ocenie skarżącej kasacyjnie spełniona została przesłanka prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy. Biorąc pod uwagę mnogość form prowadzenia działalności gospodarczej, różnorodnych form zatrudnienia oczywiste jest, że wymóg ten będzie spełniony zarówno w przypadku, gdy osoba kierująca pojazdem jest osobą zatrudnioną na umowę o pracę, jak i na inne umowy (także cywilnoprawne), które stanowią o tym, że kierowca podlega kierownictwu przedsiębiorcy, na którego rzecz wykonywany jest transport. Spółka skarżąca korzystała z pracowników tymczasowych, zatrudnianych przez [B] Sp. z o.o., wykonujących jednakże pracę wyłącznie na rzecz skarżącej. Spółka jest użytkownikiem pracowników tymczasowych, w tym B. B. S. Pracownik tymczasowy wykonując pracę ma analogiczne obowiązki, jak inni pracownicy zatrudnieni u danego pracodawcy użytkownika. Jest on mianowicie zobowiązany wykonywać swoją pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Użytkujący natomiast ma identyczne obowiązki jak pracodawca. Art. 14 ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. Nr 166, poz. 1608, aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 360) stanowi, że pracodawca użytkownik wykonuje obowiązki i korzysta z praw przysługujących pracodawcy. Ponadto przepisy u.t.d. nie zawierają legalnej definicji pojęcia pracownika.

Uzasadniając wadliwe zastosowanie art. 2 Kp (zarzut nr 1b skargi kasacyjnej), wskazano, iż ustawa o transporcie drogowym w ogóle nie odsyła do przepisów kodeksu pracy. WSA błędnie uznał, że skoro przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zawierają definicji legalnej pojęcia "pracownik", to właśnie Kodeks pracy ma decydujące znaczenie dla odtworzenia znaczenia tego pojęcia, skoro jest ustawą wzorcową dla danej dziedziny prawa.

Skarżąca kasacyjnie wskazała, iż niewątpliwie Kodeksy mają decydujące znaczenie dla ustalenia znaczenia poszczególnych terminów prawnych, ale tylko w obrębie tej samej dziedziny prawa. Kodeks pracy i ustawa o transporcie drogowym stanowią dwa akty prawne należące do różnych dziedzin prawa. Nawet jeżeli prawo pracy zawiera w sobie elementy przynależne prawu administracyjnemu, to ze względu na swoją specyfikę niewątpliwie stanowi ono odrębną dziedzinę prawa. Dlatego też nie można automatycznie dokonywać transpozycji znaczeń pewnych pojęć z prawa pracy do prawa administracyjnego, a wprost przeciwnie - interpretacji takiego pojęcia należy dokonywać z poszanowaniem celów i odrębności regulacji, w której ono występuje, a przepisy innych gałęzi prawa stosować jedynie odpowiednio do przepisów ustawy o transporcie drogowym. Dlatego też bezrefleksyjne przyjęcie takiej interpretacji pojęcia "pracownik", jaka pojawia się w art. 2 Kp, należy uznać za zdecydowaną wadę skarżonego wyroku.

Orzecznictwo sądów administracyjnych nie w każdej sytuacji uwzględnia spełnienie przesłanki wykonywania pracy na rzecz przedsiębiorcy zlecającego transport jedynie w przypadku zatrudnienia go na umowę o pracę wypełniającą cechy stosunku pracy z art. 2 Kp. Za w pełni zasadną należy uznać tezę, zgodnie z którą wykonywany pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej przewóz realizowany na zlecenie osoby prowadzącej działalność gospodarczą pojazdem prowadzonym przez osobę podlegającą przedsiębiorcy z tytułu umów cywilnoprawnych, a zwłaszcza przez pracownika tymczasowego, spełnia warunek, o którym mowa w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d.

WSA zastosował jedynie art. 2 Kp, pomijając pozostałe przepisy tejże ustawy, pozwalające w sposób szerszy ujmować definicję pracownika, czego w żaden sposób nie uzasadnił.

Zgodnie z art. 22 Kp jako pracownika należy traktować osobę, która wykonuje pracę określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Niewątpliwie zatem pracownik tymczasowy wykonujący pracę na rzecz pracodawcy użytkującego, któremu zlecone zostało wykonanie transportu pod kierownictwem skarżącej wypełnia definicję z ww. przepisu Kp. Jedną z podstawowych cech charakteryzujących stosunek pracy jest podporządkowanie zatrudnionego w zakresie świadczonych przezeń usług. B. B. S. wykonywał polecenie skarżącej, z którą łączył ją stosunek prawny, co zostało wskazane w piśmie skarżącej z dnia 29 maja 2012 roku.

Uzasadniając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (zarzut nr 2 skargi kasacyjnej) wskazano na powierzchowność odniesienia się przez WSA do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w skardze. Sąd - w ocenie strony skarżącej - nie zbadał tak naprawdę istoty sprawy oraz nie uzasadnił, dlaczego nie wziął pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy art. 22 Kp. Ograniczył się jedynie do wskazania, że nie uwzględnił zarzutów skargi.

Istotne jest jednak to, że poza tym ogólnikowym stwierdzeniem, WSA nie dokonał żadnych innych ustaleń względem zarzutów podniesionych w skardze, przez co jego ustosunkowanie się do ich treści należy uznać za pozorne. Nie wskazał, dlaczego uważa, iż w przedmiotowej sprawie organy administracji rzeczywiście działały prawidłowo, pomimo zarzutów niezgodności treści decyzji z protokołem kontroli oraz wadliwego uzasadnienia decyzji.

Sąd pierwszej instancji dokonał jednocześnie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. określającego niezbędne elementy uzasadnienia wyroku. Prawidłowe uzasadnienie wyroku ma duże znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż sąd drugiej instancji w zasadzie opiera się na ustaleniach sądu pierwszej instancji i jest związany granicami skargi kasacyjnej. Skoro więc WSA w niedostateczny sposób sporządził uzasadnienie wyroku, to NSA będzie miał problem z odtworzeniem jego toku myślenia i nie będzie mógł w należyty sposób skontrolować poprawności prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

VII.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Odnosząc się do zarzutów 1a i 1b Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż ustawodawca w art. 4 pkt. 4 u.t.d. przewidział kumulatywne przesłanki określające przewóz na potrzeby własne. Jedną z nich, istotną z punktu widzenia niniejszej sprawy, jest przesłanka prowadzenia pojazdu używanego do przewozu przez samego przedsiębiorcę lub jego pracownika.

Próbując zatem odkodować znaczenie obowiązku prowadzenia pojazdu przez przedsiębiorcę lub jego pracownika należy w pierwszej kolejności sięgnąć do istoty przewozu (np. towarów) na własne potrzeby, a wcześniej do istoty przewozu w ogóle. Zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości to, że działalność przewozowa jest formą działalności gospodarczej, polegającą na świadczeniu usług związanych z odpłatnym przemieszczaniem ładunków lub osób. Tego rodzaju aktywność, z uwagi chociażby na wymogi bezpieczeństwa, wymaga spełnienia szeregu warunków i wiąże się z obowiązkiem posiadania licencji na dany rodzaj przewozu. Inaczej mówiąc, jest to działalność do pewnego stopnia reglamentowana, wymagająca uzyskania stosownej zgody organów władzy publicznej.

W przestrzeni gospodarczej funkcjonują jednakże i inne podmioty, dla których podstawową formą działalności nie jest działalność transportowa. Niemniej jednak pomocniczo wykorzystują one działalność transportową w celu wsparcia swojej działalności podstawowej. Z tego więc względu, ustawodawca ustanowił kategorię przewozów na potrzeby własne, z której może korzystać podmiot nie świadczący usług transportowych sensu stricto i w celach zarobkowych, a dla którego taka działalność jest wsparciem jego podstawowej aktywności gospodarczej np. wytwórczej.

Obwarowanie przewozów na potrzeby własne szeregiem przesłanek miało w związku z tym z jednej strony umożliwić elastyczne prowadzenie działalności gospodarczej (wspieranie przedsiębiorcy), z drugiej zaś zapobiec nadużywaniu tej instytucji w celu świadczenia w istocie usług transportowych, pod pozorem przewozów własnych. W tym też celu wprowadzono obostrzenia dotyczące zarówno środka transportowego (posiadanie do niego tytułu prawnego), władania przewożonymi rzeczami, czy wreszcie osoby prowadzącej pojazd. Jest to uzasadnione potrzebą ścisłego rozróżniania odpłatnego transportu oraz nieodpłatnych przewozów wspierających działalność podstawową danego przedsiębiorcy.

W kontekście powyższego nie budzi zastrzeżeń Sądu obowiązek prowadzenia pojazdu - w ramach przewozów na potrzeby własne - osobiście przez przedsiębiorcę lub jego pracownika.

W niniejszej sprawie skarżąca nie spełniła jednak tego wymagania, bowiem skorzystała z usług kierowcy, który nie był jej pracownikiem. Za takiego, w myśl art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. nie może zostać uznany kierowca niejako pozyskany od innego przedsiębiorcy na podstawie umowy o współpracę pomiędzy dwoma podmiotami. a jedynie zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej ze skarżącą. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, iż wybrana przez skarżącą firma współpracująca w ramach swojego przedmiotu działalności świadczy m.in. usługi transportu drogowego towarów (por. dział 3, rubryka 1, wiersz 2, poz. 35 KRS [B] nr [...]). Nie świadczy natomiast usług z dziedziny zatrudniania pracowników tymczasowych i ich delegowania do pracy w innych przedsiębiorstwach. Skarżąca powołuje się jednak w sprawie na fakt korzystania właśnie z pracownika tymczasowego. O ile więc w sensie funkcjonalnym kierujący pojazdem w dniu 17 maja 2012 r. mógłby zostać potraktowany jako pracownik tymczasowy, o tyle w sensie prawnym takiego powiązania w sposób oczywisty brak. [B] nie jest agencją pracy tymczasowej, zaś umowa zawarta ze skarżącą nie spełnia wymagań określonych w ustawie o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (por. art. 9 i art. 13 tej ustawy). Z tej przyczyny delegowany tak, jak w niniejszej sprawie pracownik nie spełnia wymagań koniecznych dla uznania go za pracownika w rozumieniu art. 4 pkt. 4 lit. a) u.t.d.

Niezasadnie skarżąca spółka podnosi również naruszenie art. 2 i 22 Kodeksu pracy. WSA wykładając normę z art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. słusznie odwołał się do art. 2 Kodeksu pracy definiującego pojęcie pracownika jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Taki zabieg, wobec braku definicji legalnej pracownika w ustawie o transporcie drogowym oraz przy uwzględnieniu istoty regulacji tej ustawy, uznać należy za prawidłowy.

Z kolei skarżąca mylnie odwołuje się do art. 22 § 1 i 1(1) Kp. Z treści tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli) wynika, iż przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie spełniające te wymogi jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.

Strona skarżąca na tle tego przepisu próbuje jednak w sposób niedozwolony rozciągnąć gwarancyjną rolę art. 22 § 1 i 1(1) Kodeksu pracy na swoje działania. O ile wspomniane przepisy mają zagwarantować generalnie każdemu pracownikowi zatrudnienie w warunkach pracowniczego stosunku pracy (bez względu na nazwę zastosowanej umowy), o tyle nie jest ich istotą umożliwienie powołania się na pracowniczy rodzaj zatrudnienia przez pracodawcę, w sytuacji gdy jest to dla niego po prostu korzystne. Inaczej mówiąc, skarżąca mogła zatrudnić kierowcę np. na umowę na czas wykonania określonej pracy, zamiast tego nawiązała cywilnoprawną umowę z innym przedsiębiorcą, który "użyczył" jej swojego pracownika. W chwili, gdy takie rozwiązanie okazało się dla skarżącej niekorzystne, ta domaga się uznania łączącego ją z kierowcą stosunku jako pracowniczego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie działanie nie korzysta z ochrony prawnej. To, że kierowca pozostaje w stosunku niemalże tożsamym z pracowniczym stosunkiem zatrudnienia (podlega kierownictwu skarżącej, działa na jej ryzyko i w jej interesie), nie zmienia naruszenia przez przedsiębiorcę obowiązku wykonywania przewozu na potrzeby własne przez pracownika rozumianego w sposób wskazany w wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż dopuszcza możliwość wykonywania przewozu na potrzeby własne nawet przez pracownika tymczasowego (w rozumieniu powołanych wyżej przepisów), jednakże przedsiębiorca musi podjąć niezbędne czynności w celu wykazania się przed organami kontroli zatrudnieniem zgodnym z prawem.

Sąd podkreśla także, iż stwierdzony w niniejszej sprawie przewóz nie miał charakteru przewozu zarobkowego, co oczywiste. Pomimo stanowiska strony, nie spełnił on jednak warunków do uznania go za przewóz na potrzeby własne. Zarzuty skarżącej w tym zakresie są zatem niezasadne.

W świetle powyższego chybiony jest także procesowy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wyrokowi WSA w Poznaniu nie można zarzucić nierozpoznania istoty sprawy, przejawiającego się w "pozorności" odniesienia się do zarzutów skarżącej i wadliwego uzasadnieniu wyroku. Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, iż zatrudnienie, o którym mowa w art. 4 pkt 4 lit a) u.t.d., należy rozumieć w kontekście art. 2 Kodeksu pracy. Takiego stosunku prawnego w niniejszej sprawie zabrakło.

Nie ma również powodów by w sposób uzasadniony twierdzić, iż uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu nie spełnia wymagań określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd odniósł się do istotnych elementów sprawy, przedstawiając wywód prawny dający się w pełni ocenić w trybie kontroli instancyjnej.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O należnym organowi zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).