Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 35/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 37 § 6 pkt 1, art. 37, art. 31 § 1 pkt 2, art. 28,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1, art. 53 § 2b, art. 149 § 1a, art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W. Rodzinny Ogród Działkowy P. w Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta Z. w przedmiocie wniosku o uznanie za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta Z. do wydania aktu w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. nie stwierdza przewlekłości postępowania, 5. zasądza od Burmistrza Miasta Z. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Skarga została wywiedziona w następującym stanie faktycznym.

1. W dniu 3 lutego 2022 r. Zarząd Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W. Rodzinny Ogród Działkowy "P." w Z. (dalej jako: PZD ROD, Zarząd, Skarżący) zwrócił się do Burmistrza Miasta Z. (dalej jako: Burmistrz) o uznanie za stronę postępowania, zgodnie z art. 28 i art. 29 k.p.a., wskazując, że wniosek dotyczy obwieszczenia nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. Jednocześnie Zarząd wyjaśnił, że jest jedynym faktycznym użytkownikiem działki nr [...], na której są 284 działki ogrodowe wraz z wewnętrzną drogą dojazdową. Wskazano również, że Zarząd PZD ROD reprezentuje 380 działkowców ROD "P.", a w interesie społecznym tych działkowców i mieszkańców Zambrowa jest, by ogród był stroną postępowania.

Dodano, że na działce nr [...] mieszkańcy Z. przebywając w okresie od wiosny do jesieni odpoczywają, a część działowców uprawia zdrową żywność i dlatego są mocno zainteresowani działaniami władz samorządowych w stosunku do ogrodu. Wnioskodawca stwierdził również, że obwieszczenie dotyczy postępowania administracyjnego i wystąpienia do organów współdziałających o wydanie decyzji lub opinii o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dróg gminnych [...],[...],[...] (prawdopodobnie na działce nr [...]) wraz z budową nowej budowli drogowej, tj. skrzyżowania projektowanej drogi gminne [...] z droga krajową nr 63 w miejscu dotychczasowego zjazdu z drogi wewnętrznej z ogrodu. Wnioskodawca złożył prośbę do organu o doręczanie wydanych opinii i decyzji przez podmioty wskazane w obwieszczeniu.

2. W odpowiedzi na ww. wniosek Burmistrz Miasta Z. pismem nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. poinformował Zarząd, że Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W., jako posiadający tytuł prawny do działki o numerze ewidencyjnym [...] jest ujęty w wykazie stron w prowadzonym przez tutejszy organ postępowaniu administracyjnym w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, polegającego na budowie dróg gminnych: [...],[...],[...] wraz z przebudową skrzyżowania drogi gminnej [...] z A. - droga krajowa nr [...] (droga klasy G), w rejonie ROD przy D. w Z. wraz z budową kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-pompowej, rozbiórką i budową infrastruktury technicznej towarzyszącej. Przedsięwzięcie realizowane na działkach o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...] obręb D.; [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb Z.

Organ poinformował, iż zgodnie z art. 73 ust. 3 (powinno być art. 74 ust. 3 – dop. Sądu) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2373) zastosowano art. 49 k.p.a. w spawie zawiadamiania stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie publicznego obwieszczenia.

Burmistrz dodał, że w dniu 22 lutego 2022 r. do organu wpłynął wniosek o sprostowanie karty informacyjnej w zakresie nazwy przedmiotowej inwestycji na: budowa dróg gminnych: [...],[...],[...] wraz z budową skrzyżowania drogi gminnej [...] z A.- droga krajowa nr 63 (droga klasy G), w rejonie ROD przy D. w Z. wraz z budową kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-pompowej, rozbiórką i budową infrastruktury technicznej towarzyszącej. O ww. wniosku strony zostały poinformowane w dniu 28 lutego 2022 r. przez ogłoszenie Burmistrza Miasta Z., które zostało umieszczone na tablicach ogłoszeniowych Urzędu Miasta Z. i gminy Z. oraz na stronach BIP Urzędu Miasta oraz gminy Z. Wskazano również, iż dokumentacja dołączona do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia została udostępniona na stronie BIP Urzędu Miasta Z. przy obwieszczeniu o wszczęciu postępowania z dnia 13 stycznia 2022 r.

3. W dniu 8 marca 2022 r. PZD ROD wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. (dalej jako: SKO, Kolegium, organ wyższego stopnia) skargę na bezczynność Burmistrza w przedmiocie wydania postanowienia - decyzji na wniosek z dnia 3 lutego 2022 r. o uznaniu PZD ROD za stronę postępowania, na podstawie art. 28 i art. 29 k.p.a.

4. Kolegium postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]:

1) stwierdziło, że Burmistrz Miasta Z. pozostaje bezczynny w rozpatrzeniu wniosku PZD ROD z dnia 3 lutego 2022 r.,

2) uznało, że skarga na bezczynność jest zasadna, dlatego zobowiązuje Burmistrza Miasta Z. do rozpatrzenia wniosku Polskiego Związku Działkowców ROD "P." z dnia 3 lutego 2022 r., w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia,

3) zarządziło wyjaśnienie przyczyn oraz ustalenie osób odpowiedzialnych za stwierdzoną bezczynność, a także zobowiązało Burmistrza do podjęcia środków zapobiegających bezczynności w przyszłości.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismo Burmistrza z dnia 2 marca 2022 r. nie może być uznane za rozstrzygniecie wniosku Skarżącego z dnia 3 lutego 2022 r. SKO przytoczyło jedynie treść art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 31 § 2 k.p.a.

5. Następnie pismem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Burmistrz poinformował Zarząd, iż PZD w W. jest, jako użytkownik wieczysty działki o nr ewidencyjnym [...] położonej w Z., stroną postępowania prowadzonego przez Burmistrza w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wskazanego przedsięwzięcia. Stwierdzono, że w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stronami postępowania bezsprzecznie są, oprócz wnioskodawcy, bezpośredni sąsiedzi planowanej inwestycji - właściciele (użytkownicy wieczyści) działek objętych przewidywanym obszarem ograniczonego oddziaływania, jeżeli - zgodnie z art. 28 k.p.a. - mają oni interes prawny w postępowaniu lub postępowanie dotyczy ich obowiązku. Wskazano również na art. 29 k.p.a.

Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wydawania odrębnego aktu stwierdzającego, czy określony podmiot jest stroną. Ponieważ status strony wynika z przepisów prawa materialnego to w wydanej na podstawie art. 104 k.p.a. decyzji organ rozstrzyga o prawach lub obowiązkach strony, czyli podmiotu legitymującego się interesem prawnym. Inny podmiot, który domaga się uznania go za stronę może wnieść odwołanie od decyzji i wówczas organ odwoławczy wydaje akt oceniający jego legitymację w sprawie przez wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. lub decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Burmistrz stwierdził również, że brak jest podstaw do wydania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Wniosek z dn. 3 lutego 2022 r. dotyczył uznania stroną postępowania zgodnie z art. 28 i 29 k.p.a. W ocenie organu SKO w Ł. pominęło fakt, że pismo z dn. 3 lutego 2022 r. nie było wnioskiem o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Burmistrz stwierdził, iż nie pozostaje w bezczynności, a pełna dokumentacja w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przedmiotowej sprawie jest udostępniana stronom postępowania poprzez BIP oraz że na każde pismo skierowane do organu jest udzielana odpowiedź.

6. Pismem z dnia 25 kwietnia 2022 r. PZD ROD wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę "na bezczynność i przewlekłość w wydaniu decyzji na wniosek z dnia 3 lutego 2022 r. o uznaniu stroną postępowania na podstawie art. 28 i 29 k.p.a. w nawiązaniu do obwieszczenia Burmistrza Miasta Z. [...] z dnia [...] stycznia 2022 r."

W uzasadnieniu skargi, po opisaniu stanu faktycznego autor skargi wskazał, że pismem z dnia 31 marca 2022 r. Burmistrz nie podjął decyzji w sprawie wniosku Zarządu o uznaniu bądź nie uznaniu ogrodu w postępowaniu budowy dróg gminnych wraz z budową nowego skrzyżowania, na terenie działki nr [...], która jest w wyłącznie użytkowana przez PZD, jego członków jak i nie członków, t.j. współmałżonków i dzieci rodziców. Dodano, że w miejscu istniejącej drogi wewnętrznej-dojazdowej, pobudowanej głównie ze składek działkowiczów, prawdopodobnie będzie budowana nowa droga gminna [...]. Zarząd ogrodu wskazał, że dysponuję fakturami z lat 1985 -1987 świadczącymi o ponoszonych nakładach na budowę wewnętrznej drogi dojazdowej do ogrodu.

7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

8. W piśmie procesowym z dnia 8 maja 2022 r. Skarżący uzupełnił swoje stanowisko w sprawie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022 poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.)

2. Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów należy zauważyć, że skarga została wniesiona łącznie na bezczynność organu i przewlekłość prowadzonego postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, iż zakres przedmiotowy przewlekłości postępowania jest zasadniczo szerszy niż pojęcie bezczynności organu. O ile bezczynność można sprowadzić do braku jednej czynności organu w postaci "wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa", to przewlekłość oznacza taki stan, w którym sprawa administracyjna jest rozpoznawana ponad rozsądny i wymagany dla jej załatwienia czas. Kontrola sprawności toku postępowania przeprowadzana przez sąd administracyjny w celu zastosowania środków przewidzianych w art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. musi obejmować zatem również ocenę przeprowadzanych działań organu. Odróżniając te dwie postacie niesprawności postępowania prowadzonego przez organ należy zauważyć, że obie skargi zarówno na bezczynność, jak i na przewlekłość zmierzają do osiągnięcia podobnego rezultatu.

Tożsamość środków, jakie może wykorzystać sąd administracyjny w ramach skarg na bezczynność i przewlekłość powoduje, że bez względu na oznaczenie przez stronę skargi i podniesienia w niej zarzutów bezczynności lub przewlekłości, bądź obu tych stanów zamiennie czy też łącznie, sąd administracyjny, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi, w każdym przypadku ocenia postępowanie z punktu widzenia prawidłowości toku podejmowanych czynności, ich celowości, czasu jego trwania, kontroluje czy organ pozostaje w bezczynności czy też postępowanie prowadzone jest przewlekle ponad wymagany dla wyjaśnienia sprawy okres. Podkreślenia wymaga, że nie jest wykluczone, że w jednym postępowaniu organ dopuści się też obu form opieszałości. W przypadku zastosowania środków przewidzianych w art. 149 p.p.s.a. na skutek wniesionej skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania z punktu widzenia interesów strony nie ma istotnego znaczenia czy sąd administracyjny określoną wadliwość organu prawidłowo przyporządkował do bezczynności, czy przewlekłości. Nie zwalnia to oczywiście sądu administracyjnego z konieczności badania sprawy pod kątem obydwu rodzajów opieszałości organu w prowadzeniu sprawy. (por. wyrok NSA z 24 lutego 2015 r., II OSK 2225/14 – wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w bazie orzeczeń CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021 poz. 735, dalej jako: k.p.a.) organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z art. 35 § 3 k.p.a. wynika zaś, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a.

3. Aktualnie obowiązujący art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a.). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 2655/13).

W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a., bowiem Skarżący przed jej wniesieniem skierował do organu wyższego stopnia ponaglenie (błędnie nazwane przez Skarżącego "skargą na bezczynność"), w wyniku którego Kolegium wydało postanowienie z dnia 23 marca 2022 r. stwierdzające bezczynność Burmistrza w rozpatrzeniu wniosku PZD ROD z dnia 3 lutego 2022 r. i zobowiązujące do jego rozpatrzenia w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Na marginesie Sąd pragnie zauważyć, że również Kolegium, wydając postanowienie w przedmiocie ponaglenia na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a., bezrefleksyjnie i w sposób nieprawidłowy nazywa wniesione pismo "skargą na bezczynność" – i to zarówno w sentencji jak i uzasadnieniu orzeczenia. Tymczasem skarga na bezczynność stanowi, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., środek zaskarżenia przysługujący do sądu administracyjnego. Na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie stronie służy zaś prawo do wniesienia ponaglenia (zob. art. 37 k.p.a.). Nie mniej, powyższy błąd nie miał wpływu na ocenę spełnienia wymogu z art. 53 § 2b p.p.s.a.

4. W sprawie niniejszej Sąd uznał, że Burmistrz dopuścił się bezczynności. Z akt sprawy wynika, że w odpowiedzi na wniosek z dnia 3 lutego 2022 r. organ pismem z 2 marca 2022 r. poinformował Zarząd, iż PZD ROD jest ujęty w wykazie stron w prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz poinformował, iż o decyzjach i innych czynnościach organu strony są zawiadamiane w formie publicznego obwieszczenia (art. 49 k.p.a.). Następnie pomimo wniesionego ponaglenia oraz wydanego w jego następstwie ww. postanowienia SKO z dnia 23 marca 2022 r. stwierdzającego bezczynność, organ nie zrealizował obowiązku rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia organu wyższego stopnia (pkt 2 postanowienia SKO), lecz 31 marca 2022 r. wydał kolejne pismo informujące, iż Skarżący jest stroną postępowania prowadzonego przez Burmistrza w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodał też, że brak jest podstaw do wydania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Stanowisko to podtrzymał w odpowiedzi na skargę i do dnia wydania wyroku nie wydał postanowienia na podstawie ww. przepisu, pomimo funkcjonującego w obrocie ostatecznego postanowienia organu wyższego stopnia.

5. Odnosząc się do stanowiska Burmistrza wyrażonego w pismach z dnia 2 marca 2022 r., 31 marca 2022 r. oraz odpowiedzi na skargę Sąd doszedł do wniosku, iż rzeczywiście można mieć wątpliwość, czy wniosek PZD ROD z 3 lutego 2022 r. dotyczył uznania tegoż stowarzyszenia za stronę postępowania, zgodnie z art. 28 i 29 k.p.a. - wszak przepisy te zostały wprost wskazane w petitum wniosku, czy też był on wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Na drugą z wyżej wymienionych intencji Skarżącego mogłyby wprawdzie wskazywać dalsze jego działania, polegające na wniesieniu ponaglenia oraz skargi na bezczynność, i to pomimo pism organu informujących, iż PZD w Warszawie jest stroną postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta Zambrów w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

6. Niemniej wydaje się, że Kolegium przyjęło drugą z ww. możliwości, z czym skład orzekający w sprawie się nie zgadza i tym samym ocenia rozstrzygnięcie Kolegium jako nieprawidłowe. W ocenie Sądu nie sposób uznać wniosku Skarżącego z dnia 3 lutego 2022 r. za wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., i w tym zakresie aprobuje stanowisko Burmistrza zasadnie wskazującego, iż wniosek ten dotyczył uznania Skarżącego za stronę postępowania, zgodnie z art. 28 i 29 k.p.a. Przekonuje o tym w sposób bezpośredni treść wniosku, w którym wskazano, iż "Zarząd ROD P. w Z. wnosi o uznanie Stowarzyszenia Ogrodowego PZD-ROD "P." w Z. stroną postępowania zgodnie z Dz. U. z 2021 r. poz. 735 art. 28 i 29 KPA". W uzasadnieniu wniosku wskazano zaś, iż "w interesie społecznym działkowców i mieszkańców Z. jest, by ogród był stroną postępowania". Dlatego też nie ma racji Kolegium uznając, iż PZD ROD wnioskował o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Niestety nie sposób odczytać szczegółowych motywów rozstrzygnięcia SKO z uwagi na lakoniczne uzasadnienie postanowienia z 23 marca 2022 r. i brak w nim jakichkolwiek rozważań w zakresie wątpliwości podnoszonych przez Burmistrza, co rzecz jasna należy ocenić krytycznie, zwłaszcza z uwagi na określone w art. 107 § 3 k.p.a. wymogi w stosunku do treści uzasadnienia. Tym bardziej, że na postanowienie Kolegium, wydane na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a., nie służy zażalenie.

7. Pomimo odmiennego poglądu Sądu w zakresie oceny charakteru wniosku PZD ROD z dnia 3 lutego 2022 r. stwierdzić należało, że skoro kwestia ta została rozstrzygnięta przez organ wyższego stopnia ostatecznym postanowieniem, to organ nie miał innego wyjścia, jak tylko potraktować go jako wniosek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. i w konsekwencji zrealizować obowiązek nałożony na organ w pkt 2 postanowienia SKO z dnia 23 marca 2022 r. Niezależnie więc od prezentowanego poglądu Burmistrz był związany postanowieniem SKO i powinien rozpatrzyć wniosek Skarżącego, tzn. wydać postanowienie o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia skarżącego stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

8. Rzecz jasna rację ma przy tym Burmistrz, iż PZD ROD nie może być jednocześnie stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zob. art. 28 k.p.a.) oraz uczestniczyć w tym postępowaniu na prawach strony w charakterze organizacji społecznej (art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.). Należy bowiem wskazać za piśmiennictwem, iż organizacja społeczna może być stroną postępowania administracyjnego (art. 28 i 29 k.p.a.), organ organizacji społecznej – organem, przed którym toczy się postępowanie administracyjne (art. 1 pkt 2 k.p.a.), lub organem zajmującym stanowisko w sprawie rozstrzyganej decyzją administracyjną (art. 106 k.p.a.). Zgodnie zaś z przepisem art. 31 § 3 k.p.a. organizacja społeczna może uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony lub, nie uczestnicząc w tym postępowaniu na prawach, może za zgodą organu administracji publicznej przedstawić mu swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego (art. 30 § 5 k.p.a.).

Nakłada to na organ administracji publicznej obowiązek starannego rozważenia przesłanek udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym przy uwzględnieniu zasady, że wyżej wskazane formy udziału organizacji społecznej w konkretnym postępowaniu powinny być ściśle rozgraniczane, a łączenie ich w jednym i tym samym postępowaniu jest niedopuszczalne. W razie gdy postępowanie dotyczy (w znaczeniu przyjętym w art. 28 k.p.a.) interesu prawnego lub obowiązku organizacji społecznej lub gdy organizacja społeczna żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, wówczas jest stroną postępowania administracyjnego, co wyklucza zastosowanie art. 31. (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 31).

9. Sąd stoi na stanowisku, że jeżeli Burmistrz uzna, iż w stosunku do PZD ROD nie jest prawnie dopuszczalne wydanie postanowienia z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., wszak takie stanowisko konsekwentnie prezentuje, to powinien wydać postanowienie odmawiające dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, a w uzasadnieniu wskazać na motywy, którymi się kieruje. Sąd pragnie jednakże zaznaczyć, iż powyższą kwestię Burmistrz powinien rozstrzygnąć samodzielnie, albowiem w niniejszym postępowaniu Sąd uprawniony jest jedynie do zbadania, czy organ pozostaje w bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły.

10. Biorąc pod uwagę obiektywnie istniejące wątpliwości w zakresie oceny charakteru wniosku Skarżącego, Sąd uznał w pkt 3 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Taka sytuacja w sprawie niniejszej jednak nie wystąpiła.

11. Z uwagi na fakt, że organ do dnia wydania wyroku nie wydał postanowienia na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., Sąd zobowiązywał Burmistrza do wydania aktu w terminie 14 dni od daty zwrotu akt (pkt 1 sentencji wyroku).

12. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1-5 sentencji wyroku.

13. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w punkcie 5 wyroku zasądzono od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi.

14. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.