Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 380/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92c ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 22
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 75 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na H. P., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "[...], karę pieniężną w wysokości [...] zł, wskazując jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia :

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji,

- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Powyższe ustalenia zostały dokonane podczas kontroli drogowej zestawu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] r. w punkcie: [...], droga krajowa nr [...]. Zatrzymanym pojazdem kierował B. S. B. Pojazdem realizowany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli nr [...].

W dniu [...] r. O. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za ww. naruszenia opisane w protokole kontroli.

Od powyższej decyzji H. P., działając przez pełnomocnika, złożyła odwołanie zarzucając, iż zainstalowany w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] tachograf posiadał w chwili kontroli ważne badanie techniczne, a inspektorzy ITD nie mają uprawnień do stwierdzenia, iż przeprowadzone badanie okresowe tachografu jest nieważne. Stwierdzone przez nich uszkodzenie plomby na impulsatorze skrzyni biegów nie powoduje wadliwego działania urządzenia rejestrującego.

Natomiast kwit wagowy, na podstawie którego organ I instancji stwierdził,

iż doszło do naruszenia, polegającego na nierejestrowaniu aktywności kierowcy, nie znajduje się w katalogu dokumentów, które kierowca jest obowiązany okazać w trakcie kontroli, co - w ocenie strony - powoduje, iż organ nie mógł dopuścić dowodu z tego dokumentu w toku postępowania. Ponadto odwołująca się podniosła, iż nie miała możliwości zapoznania się z ww. dowodem. Nadto organ nie wziął pod uwagę możliwych rozbieżności pomiędzy czasem wskazywanym przez zegar w miejscu załadunku a czasem zapisywanym przez tachograf zainstalowany w pojeździe. Zarzuciła również, iż zeznania kierowcy złożone w toku kontroli nie mogą stanowić dowodu z uwagi na stres związany z kontrolą.

Ponadto – zdaniem odwołującej się - organy ITD nie posiadają delegacji ustawowej do stosowania sankcji z tytułu naruszeń przepisów Rozporządzenia PEiR (UE) Nr 165/2014.

Podnosząc powyższe, wniosła o uchylenie skarżonej decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. oraz ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 4, art. 5, art. 5b, art. 92 a ust. 1 - 6, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d.", lp. 6.1.4, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 23, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r., (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1) zwanego dalej "Rozporządzenie 165/2014", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie GITD przytoczył przepisy art. 92a, 92b

i 92c ustawy o transporcie drogowym regulujące zasady odpowiedzialności z tytułu naruszeń przepisów regulujących transport drogowy, a także art. 4 pkt 22 u.t.d., wskazujący pozostałe przepisy regulujące wykonywanie transportu drogowego.

Dalej organ wskazał, iż dokonane podczas kontroli oględziny zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe impulsatora wykazały, iż drut zabezpieczający z plombą został uszkodzony. Na powyższą okoliczność sporządzono dokumentację fotograficzną, znajdującą się w aktach sprawy. Umiejscowienie impulsatora wyklucza możliwość przypadkowego zerwania plomby bez ingerencji osób trzecich. Stanowi to naruszenie sankcjonowane przez lp, 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. karą w wysokości [...] zł, zatem kara w tym zakresie została nałożona zasadnie.

Odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.), GITD stwierdził, iż analiza zapisów na wykresówce, której kierowca używał w dniu [...] r. wykazała, iż od godziny 19:20 do godziny 21:05 na ww. wykresówce zarejestrowano jedynie aktywność "odpoczynek". Jak wynika z okazanego przez kierowcę kwitu wagowego [...], w tym czasie dokonano dwóch ważeń pojazdu, o godzinie 19:48, i o godzinie 20:22.

Kierowca, pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, przesłuchany na powyższą okoliczność zeznał, iż dokonał załadunku stosując niedozwolone urządzenie, tj. magnes przyłożony do impulsatora skrzyni biegów. Przyłożenie magnesu do impulsatora powoduje, iż każda aktywność zostanie zarejestrowana przez tachograf jako "odpoczynek", niezależnie od tego, czy pojazd się porusza.

Z uwagi na powyższe, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nałożona na stronę kara w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Odnośnie zarzutu dotyczącego braku możliwości dopuszczenia przez organ I instancji dowodu w postaci kwitu wagowego [...] z uwagi na okoliczność, iż nie znajduje się on w wykazie dokumentów, które kierowca jest zobligowany do okazania w trakcie kontroli, organ odwoławczy wskazał na treść przepisu art. 75 § 1 K.p.a., który stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Powyższy przepis nie precyzuje jakie dokumenty mogą zostać dopuszczone jako dowód, a kara pieniężna z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona w konsekwencji przeprowadzenia przez organ postępowania administracyjnego.

Ponadto na dokumencie przewozowym okazanym przez kierowcę ([...]) wpisano, iż kwit wagowy stanowi załącznik do ww. dokumentu przewozowego. Kompletny dokument przewozowy z całą pewnością kierowca ma obowiązek okazać do kontroli.

Również zarzut dotyczący możliwości wystąpienia różnic pomiędzy zegarem, na podstawie którego dokonano zapisu na kwicie wagowym, oraz czasem rejestrowanym przez tachograf Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał za bezzasadny, gdyż na wykresówce z dnia [...] r. w okresie od godziny 19:20 do godziny 21:05 zapisano jedynie nieprzerwaną aktywność "odpoczynek", natomiast zarówno przed tym okresem, jak i w okresie następującym później nie stwierdzono zapisów świadczących o aktywnościach kierowcy charakterystycznych dla rozładunku. Na wykresówce występują jedynie okresy jazdy ciągłej, odpowiednio: od godziny 18:50 do godziny 19:20 (przejechano ok. 15 km), oraz od godziny 21:05 do godziny 21:30 (przejechano ok. 20 km).

Zdaniem GITD, sama okoliczność braku plomby stanowi podstawę do stwierdzenia naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d., podobnie jak sam fakt stwierdzenia nierejestrowania wszystkich wymaganych elementów na karcie kierowcy jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1. Brak plomby nie powoduje nieprawidłowego działania tachografu, jednakże może wskazywać

na zastosowanie przez kierowcę prowadzącego pojazd niedozwolonego urządzenia,

tj. magnesu przytwierdzonego do impulsatora skrzyni biegów. Przyłożenie magnesu do impulsatora skrzyni biegów powoduje, iż wszystkie aktywności zostaną zarejestrowane przez tachograf jako "odpoczynek". Wymaga to zerwania plomby z impulsatora. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego okoliczności sprawy wskazują, iż w przedmiotowej sprawie miała miejsce ingerencja kierowcy w działanie urządzenia rejestrującego, a nie jego usterka. Naruszenie plomby miało zatem wpływ na prawidłowość działania urządzenia rejestrującego, gdyż pozwalało na manipulacje z użyciem niedozwolonego urządzenia (magnesu), i tym samym stanowi podstawę do stwierdzenia utraty ważności badania okresowego tachografu.

Przedsiębiorca jest obowiązany do utrzymania urządzenia rejestrującego we właściwym stanie technicznym. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, iż w tym zakresie przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację, a do naruszenia doszło z uwagi na okoliczności, za które przedsiębiorca nie mógł odpowiadać i na które nie miał wpływu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaznaczył też, iż dowód

z przesłuchania nie stanowi jedynego dowodu, który stał się podstawą do nałożenia na stronę kary pieniężnej, a jedynie potwierdza ustalenia poczynione w toku kontroli drogowej, na podstawie innych zgromadzonych dowodów.

Odnośnie zarzutu dotyczącego braku delegacji ustawowej Inspekcji Transportu Drogowego do nakładania kar pieniężnych na podstawie przepisów Rozporządzenia 165/2014, organ wskazuje, iż stosownie do art. 48 tego rozporządzenia wchodzi ono w życie z następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Z zastrzeżeniem środków przejściowych, o których mowa w art. 46, Rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 2 marca 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego jednocześnie zauważył, iż po wejściu w życie Rozporządzenia 165/2014, stosownie do treści jego art. 47 wszelkie odesłania do Rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do Rozporządzenia 165/2014.

Wejście w życie powyższego Rozporządzenia należy rozumieć w kontekście bezpośredniego stosowania prawa UE, co oznacza że dla jego obowiązywania nie jest wymagana zgoda Państw Członkowskich UE, czy też dodatkowe czynności po stronie Państw Członkowskich. Bezpośrednie obowiązywanie prawa Unii Europejskiej oznacza, że normy tego prawa od dnia wejścia w życie stają się częścią porządku prawnego, który obowiązuje w Państwie Członkowskim (są elementem krajowego porządku prawnego), obok norm prawa krajowego. Normy te nie wymagają inkorporacji do krajowego porządku prawnego. Jednakże stosowanie rozporządzenia zawsze może być ograniczone i odłożone w czasie, stosownie do postanowień szczególnych rozporządzenia. Skutkiem odłożenia stosowania w czasie rozporządzenia jest zaś jego nieobowiązywanie w znaczeniu wąskim, tj. niewywoływanie skutków prawnych w określonym zakresie. Bezpośrednie stosowanie prawa Unii Europejskiej oznacza, że normy tego prawa stanowią podstawę prawną działań organów państw członkowskich (organów krajowych).

Zatem odniesienia do uchylonego Rozporządzenia 3821/85 zawarte w przepisach u.t.d. stanowią w istocie odesłanie do Rozporządzenia 165/2014.

Odnośnie zarzutu dotyczącego braku możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranego w sprawie materiału, w tym braku oryginalnej wykresówki, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż w aktach sprawy znajduje się kopia potwierdzona za zgodność z potwierdzoną kopią przedmiotowej wykresówki, z której wynika, iż została ona przekazana kierowcy. Ponadto strona miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w siedzibie organu, jednakże nie skorzystała z tego prawa. Z uwagi na powyższe, ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 K.p.a. jest niezasadny.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił też uwagę, iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad zachowaniami pracowników. Zakres tych obowiązków jest ściśle związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować

w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, który ma obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia. Sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się odpowiednią dbałością i powinien każdorazowo sprawdzać pojazd przed wysłaniem kierowcy na zadanie przewozowe oraz mieć kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie.

Zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie jej przepisów odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 ww. ustawy. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do [...] złotych za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 karą pieniężną w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ww. ustawy, lecz suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów.

Odnośnie okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d., GITD przytoczył wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 28/15: w którym wskazano, iż "stosownie do art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przesłanki egzoneracyjne, określone w cytowanych przepisach ustawy o transporcie drogowym, nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której działanie przedsiębiorca nie może odpowiadać. Przestrzeganie reguł normatywnych określających wymogi w zakresie rejestrowania wskazań w zakresie przebytej drogi, aktywności kierowców, systematycznego i terminowego sczytywania danych, przestrzegania norm czasu pracy kierowców oraz odpoczynków, należą do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. ".

W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Analizując całość materiału dowodowego organ odwoławczy nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92c u.t.d.

Powyższą decyzję H. P. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym,

2. naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez oparcie decyzji w oparciu o regulacje nie stanowiące podstawy działania funkcjonariuszy ITD,

3. rażące naruszenie treści art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego rozstrzygnięcia,

4. naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy,

5. naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,

6. naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez działanie zmierzające do utrudnienia stronie skorzystania z prawa do czynnego uczestnictwa w postępowaniu.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] oraz o zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenie nimi Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazuje, iż w wyniku kontroli z dnia [...] r. organ uznał, iż skontrolowana procedura przewozowa odbywała się

z naruszeniem przepisów Rozporządzenia 165/2014 (UE) w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym. W szczególności organ stwierdził, że:

1. Plomba czujnika prędkości była nieczytelna zaś drut mocujący plombę uszkodzony,

2. Kierowca w trakcie załadunku w dniu [...] roku nie rejestrował wymaganych zapisów aktywności przy użyciu urządzenia rejestrującego.

Za podstawę prawną odpowiedzialności z tytułu stwierdzonego w toku kontroli naruszenia przyjęto przepisy art. 23 i 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 roku w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (...). Zdaniem skarżącej, organ kontroli nie jest i nie był w momencie kontroli uprawniony do rozpatrywania sprawy w wyżej omawianym zakresie. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym do zadań Inspekcji należy kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 ustawy. Z kolei w myśl art. 92 a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Pod pojęciem "obowiązków lub warunków przewozu drogowego" należy rozumieć zasady określone w art. 4 pkt 22 ustawy. Przywołane zapisy ustawy o transporcie drogowym, odwołują się do przepisów art. 4 pkt 22 u.t.d., wskazując ograniczony i wyczerpujący katalog podstaw prawnych, w oparciu o które mogą działać organy Inspekcji w postępowaniach kontrolnych. W wymienionym katalogu podstaw prawnych nie wymieniono przepisów Rozporządzenia nr 165/2014, zatem organy Inspekcji nie są uprawnione do dokonywania analizy dokumentów w aspekcie spełniania wymagań określonych w tym rozporządzeniu. Zatem w aspekcie naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ powołał się na uregulowania nieobjęte dyspozycją art. 4 ust. 22 ustawy o transporcie drogowym, wskutek czego organ, wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, w sposób rażący naruszył art. 6 K.p.a.

Dalej skarżąca kwestionuje stanowisko GITD, iż legalność kontroli wynikała z art. 47 Rozporządzenia 165/2014, zgodnie z którym "odesłania do uchylonego rozporządzenia uznaje się za odesłania do niniejszego rozporządzenia" (artykuł nie obowiązywał w dniu kontroli oraz w dniu wydania decyzji przez organ I instancji). Zaznacza też, iż na żadnym etapie nie kwestionowała problematyki obowiązywania przepisów Rozporządzenia nr 165/2014. Przeciwnie, z uwagi na zobowiązania traktatowe Polska stosuje przepisy rozporządzeń unijnych w sposób bezpośredni, bez potrzeby ich implementacji. Problem leży wyłącznie w kwestii braku uprawnień ustawowych dla inspektorów inspekcji transportu drogowego do kontroli spełniania przez przewoźników obowiązków wynikających z przepisów Rozporządzenia (UE) 165/2014, co wynika wprost z treści art. 4 pkt 22 u.t.d. GITD w treści skarżonej decyzji nie wskazał bezpośredniej podstawy prawnej pozwalającej na działanie organów ITD na podstawie Rozporządzenia 165/2014. GITD skupił się w treści skarżonego rozstrzygnięcia na dywagacjach teleologicznych, zmierzających do konkluzji, iż chociaż nie ma bezpośredniego przepisu pozwalającego ITD na działanie w oparciu o Rozporządzenie 165/2015, to uznać należy, iż wskazane w art. 4. pkt 22 odesłanie do Rozporządzenia 3821/85 należy rozumieć jako odesłanie także do Rozporządzenia 165/2014. Powyższa interpretacja dowodzi niezbicie, iż organ nie był zainteresowany obiektywnym i rzetelnym rozpatrzeniem sprawy.

Na gruncie prawa krajowego jest niesporne, iż organ administracji powinien rozstrzygać wyłącznie na obowiązujących w chwili rozstrzygania przepisach prawa. Jednym z wymogów zachowania praworządności jest unormowanie procedury administracyjnej w sposób precyzyjny, jasny i zgodny z aksjologią demokratycznego państwa prawa oraz prawidłowe i ścisłe stosowanie tych przepisów w praktyce,

a zwłaszcza przepisów dotyczących uprawnień procesowych uczestników postępowania (wyrok NSA z 19 października 1993 roku, VSA 250/93). GITD, powołując szereg uregulowań prawnych, w treści zaskarżanej decyzji nie podjął choćby minimum działań w celu wykazania czy inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są w ogóle uprawnieni do działania w oparciu o te normy. Rozporządzenie 165/2014 nie jest normą przewidzianą w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, zatem działanie ITD w oparciu o to rozporządzenie nie nosi cech legalności. Gdyby przyjąć nawet, iż niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 47 rozporządzenia, zgodnie z którym odesłania do uchylonego rozporządzenia uznaje się za odesłania do tego Rozporządzenia, to zasada supremacji prawa wspólnotowego nad krajowym nie przewiduje procedury zmiany przepisem wspólnotowym przepisu krajowego. W przypadku niezgodności przepisów prawa UE i prawa krajowego, prawo krajowe nie ma zastosowania. W komentowanym przypadku WITD przyjął taką wykładnię, jakoby norma materialna UE zawarta w Rozporządzeniu 165/2014 zmieniała normę materialną określoną w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym; taka wykładnia jest sprzeczna zarówno z prawem krajowym (art. 6 K.p.a.), jak i prawem UE (Traktat lizboński).

Polska ustawa o transporcie drogowym nie jest także "aktem wykonawczym wspomnianym w rozporządzeniu" w rozumieniu art. 46 Rozporządzenia 165/2014. Prawodawca unijny wspomnianym artykułem 46 przewidział przejściowe stosowanie przepisów Rozporządzenia 3821/85 wyłącznie w zakresie nieuregulowanym przepisami Rozporządzenia 165/2014, w szczególności w tych obszarach, gdzie wymagane są akty wykonawcze do Rozporządzenia 165/2014, które nie zostały jeszcze opublikowane (a istnieją dla Rozporządzenia 3821/85). GITD przyjął absurdalną konkluzję, iż art. 46 rozporządzenia przewiduje odstępstwo od stosowania przepisów Rozporządzenia 165/2014 i zamienne stosowanie Rozporządzenia 3821/85 dla krajów, które nie zdążyły ze zmianą wewnętrznych przepisów, tak jak w przypadku Polski nie zmieniono art. 4 pkt 22 a ustawy o transporcie drogowym. Akty prawa UE nie mogą skutkować bezpośrednią zmianą przepisów wewnętrznych kraju UE. Zasada supremacji prowadzi jedynie do konkluzji, iż krajowy przepis niezgodny z przepisem UE traci zastosowanie (moc), jednak nie zostaje automatycznie dostosowany do nowego prawa UE, jak uważa GITD.

W wyniku kontroli urządzenia rejestrującego organ stwierdził, iż drut zabezpieczający plombę kontrolną (plomby: art. 22 ust. 5 rozporządzenia 165/2014) do skrzyni biegów jest uszkodzony, ponadto oznaczenie na plombie jest nieczytelne. W konsekwencji powyższego organ uznał, iż przewóz realizowany był pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie przeszło wymaganego badania okresowego. Powyższa konkluzja i tok rozumowania organu nie ma oparcia w przywołanych w treści decyzji uregulowaniach prawnych. W kontrolowanym pojeździe ostatnie badanie kontrolne wykonane było w dniu [...] r., zatem zgodnie z art. 23 ust 1 Rozporządzenia nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym (...) termin ponownego badania mija w dniu 5 stycznia 2017 r. Ani przepisy o transporcie drogowym, ani tym bardziej przepisy Rozporządzenia 3821/85 EWG oraz 165/2014 (UE) nie nadają inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego uprawnień do skracania terminu na ponowne wykonanie badania kontrolnego. Co prawda art. 23 ust. 3 Rozporządzenia 561/2006 wskazuje w sposób pośredni na możliwość skierowania w uzasadnionych przypadkach pojazdu wyposażonego w tachograf na dodatkową kontrolę urządzenia rejestrującego, jednakże nie jest równoznaczne z unieważnieniem poprzedniej kontroli okresowej. Sam fakt uszkodzenia plomby na impulsatorze nie determinuje konieczności natychmiastowego skierowania pojazdu na dodatkową kontrolę okresową. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 Rozporządzenia 165/2014, w razie awarii lub wadliwego działania tachografu przedsiębiorstwo transportowe zobowiązane jest do jego naprawy przez zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzony warsztat, tak szybko jak pozwalają na to okoliczności. Uszkodzenie plomby bądź drutu zabezpieczającego plombę nie wypełnia definicji awarii lub wadliwego działania urządzenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 rozporządzenia. Z tego też powodu wszczęcie postępowania w oparciu o lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie było - w ocenie strony - przedwczesne i pozbawione podstawy prawnej.

Zarówno organ I jak i II instancji powołały w swoich rozstrzygnięciach szereg przepisów dotyczących zasad stosowania plomb oraz przypadków skutkujących koniecznością wykonania ponownej kontroli okresowej. Organ jednak nie podał jakiejkolwiek podstawy prawnej wskazującej jednoznacznie, iż w przypadku zerwania, naruszenia czy uszkodzenia plomby tachograf powinien zostać poddany ponownej kontroli okresowej. GITD także nie odniósł się w żaden sposób do argumentu strony, iż art. 37 Rozporządzenia 165/2014 zawiera zamknięty katalog okoliczności, w których przewoźnik zobowiązany jest do naprawy tachografu w ściśle określonych okolicznościach i warunkach. Sytuacja uszkodzenia plomby nie jest, w rozumieniu treści Rozporządzenia 165/2014, przesłanką do kierowania pojazdu do warsztatu i dokonywania natychmiastowej kontroli okresowej. Wykładnia zastosowana przez organ nadto rozszerza zakres okoliczności skutkujących uznaniem dokumentu z badania tachografu za nieważny. Takie działanie organu należy uznać za nierzetelne i nieobiektywne; w konsekwencji powyższego decyzja wydana na podstawie tak niedbale zgromadzonego i przeanalizowanego materiału dowodowego winna zostać uchylona. Poza naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a., organ interpretując powyższe okoliczności (uszkodzona plomba) jako przesłankę do stwierdzenia nieważności badania okresowego rażąco naruszył art. 6 K.p.a. w związku z art. 22 oraz 37 Rozporządzenia 165/2014. Także treść art. 22 ust. 5 wyraźnie wskazuje, iż kalibrację tachografu wykonuje warsztat przed ponownym założeniem plomby. Organ miał możliwość w ramach swoich kompetencji (art. 38 ust. 3 rozporządzenia) skierowania kontrolowanego pojazdu do warsztatu w celu wymiany plomby oraz wykonania ponownego badania okresowego (kalibracji). Zgodnie z powyższym przepisem funkcjonariusze, służb kontrolnych są uprawnieni do polecenia zatwierdzonym warsztatom przeprowadzenia badania, o którym mowa w ust. 2, i szczegółowych badań służących zbadaniu obecności urządzeń manipulacyjnych. Kontrolujący podjął działania zgoła przeciwne do wymogów powyższych uregulowań: po dokonaniu kontroli i stwierdzeniu "nieczytelnej plomby" zezwolił na kontynuowanie przewozu drogowego bez rzekomo prawidłowo skalibrowanego urządzenia rejestrującego. Szczegółowe obowiązki organu kontrolnego w przypadku stwierdzenia uszkodzenia plomb określa Zalecenie Komisji z dnia 23 stycznia 2009 roku (Dz.U. U.E. L 21/87 w sprawie wytycznych dotyczących najlepszych praktyk w zakresie kontroli urządzeń rejestrujących przeprowadzanych w ramach kontroli drogowych oraz przez uprawnione warsztaty (notyfikowana jako dokument nr C 2009) 108). Zgodnie z punktem 2.16 powyższych uregulowań - jeżeli kierowca jest w stanie przedstawić pisemne oświadczenie zgodnie z załącznikiem I rozdział V pkt 4 lub wymogiem 253 załącznika IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, wówczas funkcjonariusze służb kontrolnych mogliby zażądać od kierowcy udania się do warsztatu celem ponownego zaplombowania systemu i ponownej kalibracji urządzenia. Nie przewiduje się zatem automatycznego nakładania sankcji w przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek usterki układu tachografu, co prowadziłoby do absurdalnych sytuacji w postaci nakładania kar pieniężnych za nagłe i przypadkowe usterki, na które nie miałby wpływu ani kierowca, ani podmiot realizujący przewozy. Organ w chwili kontroli miał obowiązek skierowania kontrolowanego pojazdu do warsztatu nie wszczynając przy tym jakiegokolwiek postępowania w komentowanym zakresie.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 81 K.p.a. skarżąca wskazuje, iż organ stwierdził, że kierowca nie rejestrował przy użyciu urządzenia rejestrującego w sposób prawidłowy swoich okresów aktywności w dniu [...] roku w godzinach 19:48 - 20:22. Wg ustaleń kontrolującego kierowca w tym czasie dokonał dwóch ważeń zgodnie z kwitem wagowym [...], zaś na wykresówce w tym czasie rejestrowany był okres odpoczynku. W trakcie kontroli kierujący oświadczył kontrolującemu, że w czasie załadunku umieścił magnes na impulsatorze w celu symulowania okresu postoju.

Z uwagi na fakt, iż kontrolujący inspektor zatrzymał wykresówkę z dnia [...] roku, nie przekazując stronie czy też kierowcy kopii tego dokumentu, strona bez własnej winy nie mogła w toku postępowania (zarówno przed WITD jak i GITD) skorzystać z uprawnień wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. i odnieść się merytorycznie do wskazanego zarzutu. Strona wnioskowała o zwrot na adres pełnomocnika oryginału wykresówki z uwagi na fakt, iż oryginał nie był niezbędny organowi do wydania w komentowanej sprawie rozstrzygnięcia. Analiza wykresówki pozwoliłaby stronie na merytoryczne odniesienie się do zarzutów, a także skonfrontowanie faktów opisanych w protokole z okolicznościami wynikającymi z wykresówki.

Zarówno WITD jak i GITD z naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. zignorowały powyższe wnioski strony wydając decyzję bez umożliwienia jej merytorycznego odniesienia się do najpoważniejszego zarzutu. Poza tym, zdaniem skarżącej:

1. Kwit wagowy, na który powołuje się organ jako dowód popełnienia naruszenia, nie znajduje się w katalogu dokumentów, które kierowca zobowiązany jest do okazania w trakcie kontroli drogowej w aspekcie art. 87 u.t.d.; z uwagi na brak uzasadnienia prawnego żądania określonego dokumentu wszelkie wnioski wywodzone z okazania tego dokumentu należy uznać za nieważne w rozumieniu 75 § 1 K.p.a.,

2. Zgodnie z art. 81 K.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. W komentowanym przypadku strona nie miała możliwości zapoznania się z podstawowym dowodem w sprawie.

3. Organ, powołując się na godziny określone w "kwicie wagowym" nie dokonał odpowiednich ustaleń w zakresie prawidłowości ustawienia zegara w miejscu załadunku oraz prawidłowości ustawienia czasu w urządzeniu rejestrującym. Zestawienie parametrów czasowych dwóch ośrodków fizycznych (w tym przypadku tachografu oraz wagi) wymaga wpierw porównania zgodności obu ośrodków w celu potwierdzenia tożsamości punktów odniesienia. W przypadku różnic w ustawieniu zegara w miejscu załadunku i w tachografie organ powinien był dokonać odpowiednich korekt i ponownie przeanalizować wykresówkę z danego dnia w celu ustalenia faktu istnienia bądź nieistnienia zapisów o danej godzinie. Brak potwierdzenia prawidłowości ustawienia zegara w miejscu załadunku i zbieżności jego wskazań z tachografem zainstalowanym w kontrolowanym pojeździe czynią ustalenia organu co najmniej dowolnymi,

4. Za dowolne należy uznać zeznania kierowcy, które mają charakter dowodu pośredniego, które nie zostały potwierdzone bezspornymi dowodami. W ocenie skarżącej, kierowcy pod wpływem stresu związanego z kontrolą drogową oraz presji kontrolującego są gotowi przyznać się do każdego zarzutu w celu szybkiego doprowadzenia do zakończenia kontroli i uniknięcia ryzyka osobistego poniesienia odpowiedzialności.

Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Dokonana w niniejszej sprawie sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, które uzasadniałoby uchylenie.

Podstawą faktyczną wszczęcia postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji były ustalenia dokonane w toku kontroli pojazdu, którym skarżąca, jako przedsiębiorca, wykonywała transport podlegający rygorom przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wskazanych w art. 4 pkt 22 tej ustawy. W toku tej kontroli przeprowadzający ją inspektorzy ITD. stwierdzili, że plomba czujnika prędkości była naruszona, a drut zabezpieczający był uszkodzony, ustalono też, że kierowca prowadzący ten pojazd w dniu [...] r. nie rejestrował prawidłowo na wykresówce swej aktywności przy użyciu urządzenia rejestrującego.

Ostatnia okoliczność została ustalona w oparciu o przedłożone przez kierowcę dokumenty (kwity wagowe), z których wynikało, że w dniu [...] r. w godz. 19.48 i 20.22 kierowca dokonywał ważenia pojazdu, natomiast na wykresówce zostało to odnotowane jako odpoczynek kierowcy, trwający od godz. 19.20 do 21.05.

Kierowca przyznał się kontrolującym, iż w czasie załadunku umieścił magnes na impulsatorze, w celu symulowania postoju.

Oba zdarzenia, tj. stwierdzenie uszkodzenia zabezpieczenia plomby oraz nieprawidłowa rejestracja aktywności kierowcy pozostają z sobą w ścisłym związku, stanowiąc jednak – w ocenie organu, którą to ocenę Sąd podziela - dwa różne naruszenia sankcjonowane przez odpowiednie przepisy zawarte w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. l.p.6.1.4, l.p.6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Naruszenia te pozostają też w ścisłym związku z naruszeniem zasad wynikających z obowiązujących w tym czasie przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym (...) które dotyczy prawidłowego użytkowania tachografów.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 tego Rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek.

Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach (ust. 3).

Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z uszkodzonym drutem mocującym wyżej opisaną plombę, co umożliwiło kierowcy umieszczenie magnesu fałszującego wskazania urządzenia rejestrującego, organ ITD zakwalifikował jako wykonywanie przewozu pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, sankcjonowane przez l.p.6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. karą w wysokości [...] zł.

W ocenie Sądu stanowisko to należy uznać za trafne. Celowa ingerencja w instalację tachografu tj. uszkodzenie zabezpieczenia oraz podłączenie urządzenia zakłócającego jego pracę spowodowała, że urządzenie to utraciło przymiot posiadania ważnego badania okresowego, zatem nie można uznać ważności legalizacji tachografu.

Jednocześnie, wskutek wyżej opisanego celowego działania kierowcy doszło do rażącego naruszenia ww. przepisów Rozporządzenia nr 165/2014 - nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce (lub karcie kierowcy) wskazań w zakresie aktywności kierowcy, co stanowi też naruszenie wskazane w lp.6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., czego konsekwencją było nałożenie kary w wysokości [...]zł.

Argumentacja skarżącej, iż urządzenie rejestrujące posiadało ważne badania kontrolne byłaby zasadna w sytuacji istnienia przesłanek do uznania, iż stwierdzona w toku kontroli sytuacja mogła powstać w wyniku przypadkowego uszkodzenia zabezpieczenia plomby. Wówczas obowiązywałyby procedura wskazywana w skardze przez skarżącą.

Nie byłoby wówczas podstaw do nałożenia kary na podstawie l.p.6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d.

Jednakże w sytuacji, gdy wskazane uszkodzenie było celowo wykonane

w celu zafałszowania wskazań urządzenie rejestrującego, co przyznał w toku kontroli kierowca, argumentację tę należy odrzucić. Odrzucić też należy zarzut skargi, iż organ nie może brać pod uwagę wyjaśnień kierowcy, które zostały złożone pod wpływem stresu wywołanego kontrolą. W ocenie Sądu wyjaśnienia te doskonale tłumaczyły stwierdzone przez kontrolujących nieprawidłowości czyli wyjaśniły sprawę w sposób, o którym mowa w art. 75 K.p.a., a zatem mogły być przyjęte przez organ jako materiał dowodowy.

Nie może być także uwzględniona argumentacja, iż skarżąca, jako przedsiębiorca, nie powinna ponosić odpowiedzialności za powyższe działania kierowcy. Orzecznictwo sądowoadministracyjne powszechnie akceptuje tezę, iż przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za zatrudnionych kierowców. Zwolnienia od tej odpowiedzialności (tzw. przepisy egzoneracyjne) zawierają przepisy art. 92b i 92c u.t.d.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy w sposób prawidłowy rozważyły możliwość odstąpienia od wymierzenia skarżącej przedmiotowej kary w oparciu o art. 92c ustawy.

Przepis ten znajduje zastosowanie m.in. wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Przepis ten nie może jednak być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych prawem.

Z treści wskazanego przepisu wynika, iż na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Obciążają go zatem również kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W istocie rzeczy jest ono skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 171/16; por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 35/16) - publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c ustawy spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz drogowy. Musi on zatem wykazać, a nie tylko twierdzić, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę. Brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy przedsiębiorcy, lecz wymagane jest udowodnienie podjęcia przez niego wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa.

Należy też zwrócić uwagę, że każde przedsiębiorstwo transportowe, należycie wypełniające obowiązki związane z transportem drogowym, zobowiązane jest do regularnego pobierania od kierowców wykresówek oraz wczytywania danych cyfrowych. W przypadku systematycznej kontroli dotyczącej czasu pracy kierowcy przedsiębiorca należycie sprawujący nadzór nad swoimi pojazdami i kadrą zatrudnionych kierowców może szybko wychwycić zarówno nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego w pojeździe, jak też nieprawidłowości w działaniu kierowców. Materiał dowodowy zgromadzony i oceniony przez organy administracji obu instancji w niniejszej sprawie nie wskazuje na to, że skarżąca z należytą starannością sprawowała nadzór nad organizacją pracy kierowcy i przestrzeganiem przez niego przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego.

Skarżąca nie przedstawiła dowodów na wystąpienie w sprawie nagłych, losowych, nieoczekiwanych i nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy.

Sytuacji, o której mowa w niniejszej sprawie, nie można zatem zakwalifikować jako uwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszenia dokonane przez kierowcę, o charakterze umyślnym, czynionym w interesie przedsiębiorcy, tj. ukrycia nieprawidłowości w zakresie czasu pracy kierowcy co wiąże się z unikaniem odpowiedzialności przedsiębiorcy z tego tytułu. Wskazują one co najmniej na zaniedbanie przedsiębiorcy w zakresie odpowiedniego przeszkolenia kierowcy, przez ostrzeżenie go przed tego rodzaju manipulacjami z jego strony. Skarżąca nie wykazała, iż nie zaniedbała i nie zaniechała tego obowiązku, wobec czego nie może uwolnić się od odpowiedzialności na zasadzie art. 92c u.t.d.

Należy to odnieść również do drugiego naruszenia – to jest niezarejestrowania przez kierowcę za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy, na skutek umieszczenia na impulsatorze magnesu, co powodowało zafałszowanie zapisów na urządzeniu rejestrującym w zakresie aktywności kierowcy.

Okoliczność ta – w świetle wyjaśnień samego kierowcy wyjaśniającego sprzeczność danych z urządzenia rejestrującego z wynikającym z dokumentu wagowego faktem dokonywania załadunku i ważenia towaru – jest oparta na niezbitym materiale dowodowym w postaci wyjaśnień kierowcy, który opisał zastosowany mechanizm. Wbrew twierdzeniu skarżącej organ miał prawo i podstawy wykorzystać te wyjaśnienia, które były zgodne z ustaleniami inspektorów w zakresie stanu i funkcjonowania urządzenia rejestrującego, jako materiał dowodowy. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 K.p.a. organ zobowiązany jest dopuścić – jako dowód – wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Chybiony jest zatem argument strony skarżącej, że kwit wagowy nie jest dokumentem, który kierowca winien okazać kontrolującym.

Przedmiotowy kwit nie był samoistnym przedmiotem kontroli, ale świadczył o sprzeczności zapisu na urządzeniu rejestrującym, którą kontrolujący zobowiązani byli wyjaśnić. Nadto stanowił załącznik do dokumentu przewozowego, zatem podlegał kontroli i ocenie wraz z nim.

Również argumentację skarżącej, poddającą w wątpliwość zsynchronizowanie zegarów na wadze oraz urządzeniu rejestrującym, w świetle ww. wyjaśnień kierowcy, należy uznać za wykrętną . Skarżąca nie przedstawiła zresztą żadnych przesłanek wskazujących, że jej zastrzeżenia mogą mieć jakąkolwiek podstawę.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły mieć znaczenia dla podważenia zgodności z prawem kontrolowanej w niniejszym postępowaniu decyzji.

Kolejny zarzut skargi sprowadza się do kwestionowania przez skarżącą prawnych podstaw przeprowadzenia kontroli i dokonania ustaleń oraz wydania zaskarżonej decyzji z powołaniem się przez organy na przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/14, które – jak podkreśla skarżąca - nie zostało wymienione w art. 4 pkt 22 u.t.d., a nadto nie obowiązywało w dacie wydania skarżonej decyzji. W ocenie skarżącej, z uwagi na fakt, że przepis art. 4 pkt 22 lit. a u.t.d., powołuje się na obowiązki lub warunki wynikające z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, to inspektorzy kontroli nie mają uprawnień do kontroli spełniania przez przewoźników obowiązków wynikających z Rozporządzenia nr 165/2014.

W tej mierze należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 4 pkt 22 u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego należy rozumieć obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz aktów prawnych wymienionych w pkt 22 lit. a) do y), przy czym w pkt 22 lit. a) wymieniono rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985). Rozporządzenie to obowiązywało do dnia 2 marca 2016 r. Z tą datą zostało uchylone na mocy art. 47 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 4 lutego 2014 r. nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE.L.2014.60.1). Przepis ten stanowi iż : "Niniejszym uchyla się rozporządzenie (EWG) nr 3821/85. Odesłania do uchylonego rozporządzenia uznaje się za odesłania do niniejszego rozporządzenia". Art. 46 tego rozporządzenia, stanowi zaś, iż "w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia". Z treści art. 48 Rozporządzenia nr 165/2014, wynika natomiast, że weszło ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jednakże z zastrzeżeniem środków przejściowych, o których mowa w art. 46, ma ono zastosowanie od dnia 2 marca 2016 r., przy czym art. 24, 34 i 45 mają zastosowanie od dnia 2 marca 2015 r. Rozporządzenie to wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Z powyższego wynika, po pierwsze, iż nietrafne jest twierdzenie skarżącej, że Rozporządzenie nr 165/2014 nie obowiązywało w dacie wydania skarżonej decyzji, a po drugie, że zawarte w prawie krajowym odesłanie do przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821 uznaje się za odesłanie do Rozporządzenia nr 165/2014, zatem powołanie się przez organ na powyższy akt było w pełni uprawnione.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż w świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 i art. 92 c tej ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z tej ustawy, jak i wskazanych w tym przepisie aktów, w tym z ww. Rozporządzenia nr 165/2014, które od 2 marca 2016 r. zastąpiło wymienione w tym przepisie rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85.

W tym stanie rzeczy uznać należało argumenty skargi za niezasadne, co stanowi podstawę do jej oddalenia w oparciu o art. 151 P.p.s.a.