Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 738/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 18 poz 177
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
article: art. 3 par. 2, art. 187 par. 2, art. 52 par. 3, art. 53 par. 2, art. 146 par. 1 i 2, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 77 ust. 4 pkt 2, art.. 7 ust. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 92 ust. 1, art. 217, art. 178, art. 188
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz -Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi J.S. na akt Starosty S. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu I. uchyla zaskarżony akt Starosty S.; II. stwierdza, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. stwierdza uprawnienie J.S. do otrzymania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu Nr [...] pobranej ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust 3 w związku z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. nr 98 poz. 602 ze zm.); IV. zasądza od Starosty S. na rzecz J.S. 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 25 lipca 2011 r. J. S. wezwał Starostę S. do zapłaty kwoty 925 zł wraz z odsetkami w ustawowej wysokości, tytułem zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu nr [...] wydaną dla samochodu marki ROVER, nr rej. [...], zarejestrowanego w dniu 14 marca 2003 r.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2011 r., doręczonym w dniu 18 sierpnia 2011 r., Zastępca Naczelnika w Wydziale Komunikacji i Transportu, działający z upoważnienia Starosty S. odmówił zwrotu części uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu, wskazując równocześnie, iż opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana przez organ rejestrujący na podstawie powszechnie wówczas obowiązujących przepisów prawa, zaś oceny czy dany akt jest niezgodny z prawem dokonuje Trybunał Konstytucyjny.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2011 r., doręczonym w dniu 23 sierpnia 2011 r. skarżący wezwał Starostę S. do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności nieuznania roszczenia i odmowy zapłaty żądanej kwoty, oraz zwrot opłaty w kwocie 925 zł wraz z odsetkami z tytułu wydania karty pojazdu w części w jakiej została ona pobrana niezasadnie i nienależnie.

W odpowiedzi na w/w wezwanie organ nie udzielił odpowiedzi.

J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na w/w akt Starosty S. z dnia [...] żądając stwierdzenia bezskuteczności czynności odmowy zwrotu żądanej kwoty i stwierdzenia uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty w kwocie 925 zł za wydaną kartę pojazdu, która została pobrana ponad kwotę wynikająca z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu skargi J. S. powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie o sygn. akt U 6/04, wskazując, iż argumentacja tego orzeczenia – uznającego § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP- powinna mieć analogiczne zastosowanie do przepisów § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 4 marca 2002 r. dotyczącego wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Rozporządzenie z dnia 4 marca 2002 r. wydane zostało bowiem na podstawie tego samego przepisu - art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co zakwestionowane przez TK rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. Zarówno ust. 5 jak i ust. 4 pkt 2 art. 77 przywołanej ustawy miały identyczne brzmienie, gdy obowiązywało rozporządzenie z 2003 r., jak i gdy obowiązywało rozporządzenie z 2002 r.

Ponadto inne przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w jej brzmieniu w czasie obowiązywania rozporządzenia z 2002 r. nie zawierają uregulowań upoważniających do twierdzenia, że ustawodawca zawarł w nich założenia, które miałyby być zrealizowane, a które mógłby wziąć pod uwagę organ wydający rozporządzenie o wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu w celu ich realizacji. Także w tym przypadku aktualne jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że organ wydający rozporządzenie nie jest umocowany do działania poza granicami upoważnienia dla realizacji założeń w ustawie przemilczanych, a wykonujący upoważnienie do wydania rozporządzenia nie może przypisywać ustawodawcy oczekiwań dotyczących treści tego aktu, jeżeli oczekiwania te nie zostały wyraźnie wskazane w ustawie.

Zdaniem skarżącego, analiza porównawcza treści kolejnych rozporządzeń dotyczących wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu pozwala na stwierdzenie, że ani wzór karty i jej opis, ani czynności organów zajmujących się dystrybucją kart pojazdów nie uległy zmianom, których rozmiar pozwalałby na uznanie za uzasadnione wielokrotnego podwyższenia pierwotnej opłaty, która początkowo wynosiła 55 zł.

Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Niezgodność przepisu rozporządzenia z ustawą polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie, bowiem organ wydający rozporządzenie nie jest umocowany do działania poza granicami upoważnienia. Przepis rozporządzenia niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart ustala opłatę, uwzględniając koszty innych zadań, których ustawodawca nie przewiduje. Ponadto przepis ten jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy.

Z uwagi na wskazane okoliczności faktyczno - prawne, zdaniem skarżącego, organ rejestrujący nie powinien był pobrać opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 1000 zł, zaś następnie odmawiając uwzględnienia żądania dotyczącego zwrotu opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu ponad kwotę wynikającą z w/w przepisów - działał z naruszeniem prawa, co z kolei sprawia, iż skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości przekraczającej koszty związane z jej drukiem i dystrybucją.

W odpowiedzi na skargę Starosta S. wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu stanowiska wskazał, że zgodnie z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym - rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.

Rejestracja pojazdu kończy się więc wydaniem ostatecznej decyzji starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania właściciela pojazdu.

W dacie rejestracji pojazdu objętego wnioskiem organ rejestrujący pobrał należną opłatę i wydał ostateczną decyzję administracyjną kończąc postępowanie w tej sprawie.

Organ podkreślił także, że nie może uznać prawa skarżącego, gdyż jako organ rejestrujący posiada jedynie kompetencje określone w ustawie - Prawo o ruchu drogowym, w którym to przepisie brak stosownych dyspozycji w sprawie kompetencji starosty do orzekania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o rejestracji pojazdu, a tym bardziej w sprawie zwrotu części pobranej opłaty za kartę pojazdu w sytuacji gdy decyzja o rejestracji pojazdu jest ostateczna.

Z ostrożności procesowej wyjaśnił, że opłaty pobrane za karty pojazdów wskazane we wniosku były zgodne z obowiązującym w dniu rejestracji rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 18, poz. 177). Powyższe rozporządzenie już nie obowiązuje zaś oceny czy dany akt jest niezgodny z Konstytucją RP dokonuje Trybunał Konstytucyjny.

Organ wskazał także, iż opłata za kartę pojazdu została pobrana nie tylko przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. U 6/2004, OTK-A 2006/1/3), ale również na podstawie wcześniejszego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 177), które nie było przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi się do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310), które weszło w życie w dniu 1 maja 2006 r. i uchyliło rozporządzenie z dnia 4 marca 2002 r.

Wobec powyższego żądanie skarżącego odnosi się do zwrotu opłaty za kartę pojazdu pobraną na mocy nie będącego już w obrocie prawnym rozporządzenia, którego niezgodność z Konstytucją nigdy nie była orzeczona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Organ podkreślił także, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (zasada legalizmu). Wymieniona zasada jest konsekwencją w istocie analogicznej w swej treści formuły art. 7 Konstytucji stanowiącym, iż organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Skoro zatem w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o zarejestrowanie pojazdu (zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu) obowiązywał przepis prawa ustalający wysokość opłaty za kartę pojazdu organ administracji publicznej - Starosta S. miał obowiązek zastosowania go i żądania uiszczenia przez skarżącego opłaty w wysokości 1000,00 zł., a w przypadku nie uiszczenia opłaty podanie skarżącego podlegałoby zwrotowi (art. 261 § 2 k.p.a.).Starosta S. odmówił skarżącemu zwrotu kwoty 925,00 zł, gdyż w jego ocenie skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu.

Organ podkreślił, iż nie ma prawa ustalania jaka w dniu dokonania rejestracji pojazdu przez skarżącego była wysokość opłaty za kartę pojazdu wynikająca z jej rzeczywistego znaczenia dla rejestracji pojazdu wraz z faktycznymi kosztami druku i dystrybucji karty pojazdu i innymi kosztami, a co za tym idzie przyznania skarżącemu prawa do zwrotu kwoty będącej różnicą między kwotą zapłaconą a należną.

W piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2011r. organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i z ostrożności procesowej podniósł zarzut przedawnienia. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o zarejestrowanie pojazdu został złożony w dniu 21 stycznia 2003r. W tym dniu też powinna zostać uiszczona opłata za wydanie karty pojazdu.

W zakresie zobowiązań art. 67 ustawy o finansach publicznych nakazuje odpowiednio stosować przepisy Działu III Ordynacji podatkowej (art. 21-119).

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe (obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu) przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (opłaty). Wobec powyższego zobowiązanie do uiszczenia opłaty za kartę pojazdu przedawniło się z upływem 2008 r.

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują także swego rodzaju przedawnienie co do możliwości skutecznego złożenia przez stronę wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania. Tak więc prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, czyli z upływem 2010 r.

W konsekwencji powyższego organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty upłynął z końcem 2008 r. i wniosek strony z dnia 25 lipca 2011 r. należy uznać za spóźniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kognicji sądu administracyjnego, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.),obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej i opiera się na kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola, o której mowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Z kolei, po myśli art. 146 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności (§ 1). W sprawach, o których mowa wyżej, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (§ 2).

W rozpoznawanej sprawie J. S. zaskarżył odmowę zwrotu kwoty 925 zł, zawartą w akcie Starosty S. z [...], która to kwota stanowi część opłaty, jaką uiścił za wydanie karty pojazdu w związku z jego rejestracją w 2003r.

Poza sporem jest fakt, że opłata w wysokości 1000 zł za kartę pojazdu nr [...] wydaną dla samochodu marki ROVER, nr rej. [...], ustalona na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002r.r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2002r, Nr 18, poz. 177), została przez skarżącego uiszczona, a pojazd został zarejestrowany.

W związku z tak określonym przedmiotem zaskarżenia w pierwszej kolejności należy rozważyć czy z uwagi na charakter opłaty za kartę pojazdu - jej pobranie stanowi przejaw działalności organu administracji publicznej, która podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, iż w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt. I OPS 3/07, (ONSAiWSA z 2008 nr 2 poz. 21),rozstrzygnięto kwestię dopuszczalności dochodzenia zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu. W orzeczeniu tym przyjęto, że skierowanie do organu żądania zwrotu takiej opłaty – uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) – jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w powyższej uchwale, że obowiązek uiszczenia opłaty oraz jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Organ administracji jest bowiem zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty (którą – według przepisu prawa – podmiot rejestrujący pojazd ma obowiązek uiścić), bez wcześniejszego wydawania przez organ rejestrujący pojazd jakiegokolwiek aktu konstytutywnego lub deklaratywnego. Skoro zaś obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to – po pierwsze – sam obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a – po drugie – organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego też, odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność (które nie są ani decyzją ani postanowieniem), na który to akt (czynność) przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Stosownie do art. 187 § 2 p.p.s.a., uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca. Należy mieć jednak na uwadze, że związanie uchwałą odnosi się przy tym również do innych spraw sądowoadministracyjnych, w których miałby być stosowany interpretowany przepis.

W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie odmowa zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu, dokonana przez organ administracji publicznej, odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo zawierające stanowisko organu należy więc do szeroko pojętego zakresu przedmiotowego działania administracji publicznej. Dotyczy ono obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej są spełnione wszystkie niezbędne przesłanki uznania zaskarżonego aktu za akt o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co pozwala przyjąć, że pismo organu z [...], którym odmówiono J.S. zwrotu części opłaty za kartę pojazdu - stanowi akt, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Badając z kolei formalną dopuszczalność skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do dyspozycji art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy wskazane powyżej warunki formalne do rozpoznania skargi zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona stosownym wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa i wniesiono ją w ustawowym terminie.

Jak już wskazano na wstępie w sprawie niniejszej J. S. zaskarżył odmowę zwrotu kwoty 925 zł , zawartą w akcie Starosty S. z [...], która to kwota stanowi część opłaty, jaką uiścił za wydanie karty pojazdu, która została ustalona na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002r.r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2002r, Nr 18, poz. 177).Jako uzasadnienie żądania zwrotu opłaty skarżący wskazuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, którego argumentacja powinna być – w ocenie skarżącego – stosowana także do § 1 ust. 2 uprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 18, poz. 177), zwanego dalej jako "rozporządzenie z 2002 r.".

W związku z tak sprecyzowanym żądaniem kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej jest to czy żądanie skargi jest zasadne, jeśli się zważy, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, zwane dalej jako " rozporządzenie z 2003r."- uznany został przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t.: Dz. U z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Jak już wskazano na wstępie, w sprawie niniejszej opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana w 2003r.( wniosek złożony w styczniu 2003r,a rejestracja pojazdu w marcu 2003r.), a więc nie w dacie obowiązywania rozporządzenia z 2003r., o którym w w/cyt. wyroku wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny, lecz w dacie obowiązywania rozporządzenia z 2002r.

W tym miejscu wymagają przywołania motywy powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. Trybunał Konstytucyjny uznał przede wszystkim, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których sam ustawodawca nie przewidywał w ramach swojej delegacji. Dlatego też § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia został uznany za niezgodny również z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Rozporządzenie może być bowiem wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a więc opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy.

Trybunał Konstytucyjny uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. jest niezgodny z art. 217 Konstytucji RP, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi – ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi – daninę publiczną o charakterze podatkowym.

Zdaniem Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, analogiczne zarzuty należałoby sformułować w odniesieniu do postanowień § 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.

Stosownie do § 1 ust. 1 tego rozporządzenia - za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący, z zastrzeżeniem ust. 2, pobiera opłatę w wysokości 500,00 zł.

Z kolei zgodnie z § 1 ust. 2 - za wydanie karty pojazdu dla pojazdu niedopuszczonego do ruchu lub dopuszczonego do ruchu czasowo albo warunkowo w państwie pochodzenia organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 1.000,00 zł.

W ocenie Sądu kwoty określone w obu ustępach § 1 przewyższają ewidentnie koszty związane z ich wydrukowaniem i dystrybucją, nie znajdując przy tym żadnego uzasadnienia w rzeczywistym znaczeniu kart pojazdu dla jego rejestracji, a w konsekwencji należy uznać, że cytowane przepisy rozporządzenia z 2002 r. również pozostają w sprzeczności z zakresem delegacji wyznaczonym w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i z art. 92 ust. 1 i z art. 217 Konstytucji RP.

Podkreślenia dodatkowo wymaga, że rozporządzenie z 2002r. wydane zostało na podstawie tego samego przepisu - art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy z 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym, co rozporządzenie z 2003r., którego treść miała identyczne brzmienie zarówno gdy obowiązywało rozporządzenie z 2003r., jak i gdy obowiązywało rozporządzenie z 2002r. Także treść art. 77 ust. 5 ustawy miała identyczne brzmienie, gdy obowiązywało rozporządzenie z 2003r., jak i gdy obowiązywało rozporządzenie z 2002r.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 178 Konstytucji RP – sędziowie, w sprawowaniu swego urzędu, są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej rangi niż ustawa, może odmówić z tego powodu jego stosowania. Nie ma rozbieżności zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. uchwała NSA z dnia 30 października 2000 r., OPK 13/00, ONSA z 2001 r., Nr 2, poz. 63; wyrok NSA w składzie 7 sędziów z dnia 16 stycznia 2006 r., I OPS 4/05, ONSAiWSA Nr 2, poz. 39 oraz wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I OSK 418/08 i wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 października 2010r., sygn. akt. III SA/Wr 266/10).

To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który – na podstawie art. 188 Konstytucji RP – powołany jest do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, mimo że – formalnie – przepis ten pozostaje w systemie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 25.08.2009 r., I OSK 1270/08, wyrok WSA we Wrocławiu z 6.10.2010r., II SA/Wr 266/10 ).

Odnosząc się do zarzutu organu zawartego w piśmie procesowym z dnia 15.12.2011r., dotyczącego przedawnienia żądania zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, należy stwierdzić co następuje.

Po pierwsze - skierowane do organu żądanie zwrotu przedmiotowej opłaty, jak już wyżej podniesiono, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Po drugie - żaden przepis prawa administracyjnego nie ustanawia terminu przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranej opłaty za kartę pojazdu.

Po trzecie - w uchwale z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt III CZP 37/10, LEX nr 578583, Biul.SN 2010/6/9, Sąd Najwyższy wskazał, iż bieg przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranych opłat za kartę pojazdu na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. 2003, Nr 137, poz. 1310) rozpoczyna się od dnia spełnienia świadczenia i dotyczy sytuacji, gdy strona dla dochodzenia roszczenia wybrała drogę postępowania przed sądem powszechnym, a zgłoszone roszczenie - żądanie zapłaty określonej kwoty - oparła na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Końcowo należy także zauważyć, że uchwała NSA dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 określiła uprawnienie sądów administracyjnych do wypowiedzenia się tylko o istnieniu administracyjnoprawnego obowiązku uiszczenia opłaty (wynikającej z przepisów prawa), co jednak nie powoduje, że do tych sądów należy też orzekanie o zasadności roszczeń w relacji cywilnoprawnej. Spór dotyczący przedawnienia roszczenia o zwrot przedmiotowej opłaty powinien być zatem rozstrzygnięty przez sąd powszechny ( por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14.06.2011r., sygn. akt. II SA/Po 269/11).

W konsekwencji przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sad Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżony akt Starosty S. (pkt I sentencji wyroku) i stwierdził uprawnienie skarżącego do otrzymania zwrotu opłaty za kartę pojazdu - pobranej ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w związku z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym ( pkt III sentencji wyroku).

Orzeczenie zawarte w pkt II sentencji wyroku uzasadnia art. 152 tej ustawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.