Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1466/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 379/09 w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i gazowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i gazowej.

Sąd I instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S.N. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] października 2008 r., cofającej pozwolenie na broń palną bojową i gazową.

Powodem wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną bojową i gazową było uzyskanie informacji, że toczy się przeciwko niej postępowanie karne o popełnienie czynu przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

W toku tego postępowania organ I instancji ustalił, że wyrokiem z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt VI K 786/08 (prawomocnym od dnia 18 stycznia 2008 r.), Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim uznał skarżącego winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., tj. prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości (1,7 promila alkoholu we krwi), za co orzekł karę grzywny (100 stawek dziennych, przyjmując wartość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł), zasądził od niego kwotę 2.000 zł na rzecz Ośrodka Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych w Tomaszowie Mazowieckim, zastosował również środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości. Na podstawie tych okoliczności organ I instancji zaliczył stronę do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie.

Uznając odwołanie za zasadne, Komendant Główny Policji decyzję uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W toku postępowania Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi dopuścił jako dowód w sprawie akta sprawy karnej oraz przedstawioną przez stronę opinię o niej z miejsca zamieszkania, ponadto dokonał sprawdzenia strony pod kątem popełnionych wykroczeń w ruchu drogowym.

Organ I instancji w dniu [...] października 2008 r. ponownie wydał decyzję administracyjną cofającą pozwolenie na broń.

Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie.

Następnie, zaskarżoną decyzję Komendant Główny Policji utrzymał w mocy. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu argumentu, że popełniony czyn nie został wprost wskazany jako przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, organ odwoławczy wyjaśnił, że katalog okoliczności zobowiązujących organy Policji do takiego rozstrzygnięcia nie ma charakteru zamkniętego, a jedynie przykładowy. Stąd nie ma racji strona wywodząc, iż przepis ten nie ma zastosowania w jej przypadku, ponieważ dokonany przez nią czyn został popełniony incydentalnie, nie jest wprost wymieniony w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i nie stanowi przestępstwa przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu. Organ odwoławczy podkreślił też, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co w związku z treścią wyroku sądowego nie mogło skutkować innym, niż zapadło rozstrzygnięciem.

Organ podkreślił, że strona stworzyła zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, czego efektem było zdarzenie z 2008 r. W trakcie tego zdarzenia, kierując pojazdem pod wpływem alkoholu i prowadząc go z nadmierna prędkością, na łuku drogi stracił panowanie nad samochodem i wpadł w poślizg, po czym uderzył w drzewo, wcześniej uszkadzając mostek oraz ogrodzenie posesji należącej do innej osoby. W wyniku tego zdarzenia uszkodzeniu uległ też jadący drogą inny samochód, jak również jego własny. Jego czyn ugodził zatem także w dobro, jakim jest mienie, co w świetle przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi kolejną przesłankę pozwalającą na zaliczenie go do osób, które bronią dysponować nie powinny.

Organ wyjaśnił, że w tej sytuacji pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, czy fakt prawidłowego przechowywania broni nie mogły przesądzić o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy. W takich bowiem przypadkach interes strony postępowania, polegający na posiadaniu szczególnego prawa, jakim jest pozwolenie na broń, powinien ustąpić na rzecz ochrony interesu publicznego, przejawiającego się tym, żeby osoby nie przestrzegające porządku prawnego i swoim zachowaniem stwarzające obawy, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie mogą posiadać.

Zdaniem organu, słuszność zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji potwierdzają też inne naruszenia przez niego prawa – w 2001, 2003 i 2007 r. – popełnił on wykroczenia w ruchu drogowym. Świadczy to o tym, że strona nie pierwszy raz naruszyła obowiązujące zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym i pomimo możliwości poprawy, ponownie je naruszyła, co także świadczy o lekceważeniu przez nią prawa i nie liczeniu się z ewentualnymi skutkami takiego zachowania.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do powoływania się w toczącym się postępowaniu na wcześniej popełnione przez jego mocodawcę czyny, z uwagi na istniejącą instytucję zatarcia skazania bądź ukarania, organ odwoławczy wyjaśnił, że zatarcie skazania czy też upływ czasu od daty naruszenia norm prawa nie wyklucza możliwości negatywnej oceny. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie uznać daną osobę za niekaraną, jednak przy ocenie osobowości posiadacza broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nie ukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że warunkiem pozbawienia prawa posiadania broni jest wykazanie związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przyjęcie innego stanowiska w przypadku przestępstw z art. 178a k.k., sprowadzałoby się do wprowadzenia w takich przypadkach kary dodatkowej w postaci utraty pozwolenia na broń.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do powoływania się na wcześniej popełnione przez skarżącego czyny, z uwagi na istniejącą w polskiej procedurze karnej instytucję zatarcia skazania bądź ukarania, Sąd I instancji orzekł, że odpowiedź na ten zarzut, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji, była wyczerpująca i wystarczająca.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego, że zdarzenie, za które skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu karnego miało charakter incydentalny, za które skarżący poniósł już wystarczające konsekwencje karne, czyli według skarżącego nie może być interpretowane rozszerzająco i prowadzić do pozbawienia skarżącego możliwości posiadania broni służącej jedynie do ochrony osobistej i ochrony posiadanego majątku. Jest to stanowisko niesłuszne, gdyż według Sądu I instancji czyn, za który skarżący został skazany wpisuje się w oczywisty sposób w poprzedzający go szereg zdarzeń, które – jak już wcześniej wskazano – wskazują na lekceważące podejście skarżącego do przepisów przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, prowadzącego do realnego zagrożenia mienia oraz zdrowia czy nawet życia osób trzecich.

Odnosząc się natomiast do argumentu o dobrej opinii o skarżącym w miejscu zamieszkania i środowisku Sąd I instancji wskazał, że nawet jednorazowe zachowanie, ale świadczące o lekceważeniu normy zakazującej prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu, niweczy całokształt dotychczasowych dobrych opinii środowiska, ponieważ okoliczności tego zdarzenia potwierdzają istnienie obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył w imieniu skarżącego fachowy pełnomocnik zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez ich błędną wykładnię i zastosowanie. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzucił między innymi, że Sąd I instancji nie odniósł się do zasadności posiadania przez skarżącego broni, a także szczegółowo wskazał na zasługi skarżącego dla lokalnej społeczności w gminie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że błędny jest zarzut kasacyjny dotyczący jednoczesnego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy o broni i amunicji "przez ich błędną wykładnię i zastosowanie". Jest bowiem oczywiste, że nie może wystąpić błędne zastosowanie przez właściwy organ danej normy prawnej i jednocześnie jej błędna wykładnia.

Po drugie, trzeba przypomnieć, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będąc atrybutem władztwa państwowego co oznacza, że jego posiadacz musi być osobą która daje rękojmię, że swoim zachowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Ponadto powyższe stanowisko jest zgodne z dyrektywą Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. Urz. UE L 91.256.51, 2008.179.5), a w szczególności z art. 5 lit. b/ tej dyrektywy, który stanowi, że bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych sobie, dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego.

Po trzecie, w przedmiotowej sprawie automatyczne cofnięcie pozwolenia na broń nie mogło nastąpić, ponieważ przestępstwo z art. 178a k.k., za popełnienie którego S.N. został prawomocnie skazany, nie należy do przestępstw przykładowo wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, stąd do organów Policji należała ocena, czy popełniony przez niego czyn wyczerpuje dyspozycję tego unormowania. W tej sprawie organy Policji oceny takiej dokonały i przyjęły, że skazanie za czyn polegający na prowadzeniu samochodu w stanie bardzo wysokiej nietrzeźwości oraz bezpośrednie narażenie zdrowia lub życia osób trzecich, co wskazuje na rażące ignorowanie zasad bezpieczeństwa i porządku publicznego, stanowi także ujemną przesłankę, wykluczającą możliwość dalszego posiadania przedmiotowej broni przez skarżącego. Dlatego też Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że w świetle wykładni powyższych unormowań cofnięcie pozwolenia na broń powinno dotyczyć osób, które znalazły się w takiej sytuacji prawnej i faktycznej, w której brak jest przesłanek do kwestionowania wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 przyjętej w zaskarżonej ostatecznej decyzji do Sądu I instancji. Wynika to także z linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w świetle wyroku z dnia 15 lipca 2009 r. (sygn. akt II OSK 1160/08), a także uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. (publ. ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5) oraz z wyroku z dnia 7 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 1813/08. Oznacza to, iż Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że organy Policji zasadnie stwierdziły, iż w stanie faktycznym tej sprawy zachodzi jednak uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co wynika z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Przesłanki w tym zakresie wynikają bowiem ze skazania skarżącego prawomocnym od dnia [...] stycznia 2008 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia [...] stycznia 2008 r. (sygn. akt [...]), w którym Sąd uznał skarżącego winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., tj. prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości (1,7 promila alkoholu we krwi), za co orzekł karę grzywny (100 stawek dziennych, przyjmując wartość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł), zasądził od niego kwotę 2.000 zł na rzecz Ośrodka Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych w Tomaszowie Mazowieckim, zastosował również środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku oraz nawet orzekł podanie wyroku do publicznej wiadomości.

W sprawie niniejszej Sąd I instancji zasadnie więc podzielił stanowisko ocenne organu, który uznał, iż zachodzi przesłanka dotycząca uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego mając na uwadze czyn jakiego dopuścił się skarżący i za który został skazany prawomocnym wyrokiem.

Nie sposób zakwestionować oceny, iż jazda samochodem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwym równa jest z naruszeniem bezpieczeństwa na tej drodze i stanowi potencjalne zagrożenie dla wszystkich jej użytkowników. Ponadto Sąd I instancji wyczerpująco i logicznie ocenił czy kwalifikacja prawna czynu, za który został skazany skarżący uzasadnia przyjęcie spełnienia przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela to stanowisko i przytoczoną argumentację Sądu I instancji. Nie da się wykluczyć, że skarżący w stanie nietrzeźwym lub podobnym stanie może korzystać z posiadanej broni palnej używając jej z narażeniem życia i zdrowia innych.

Skoro została spełniona przesłanka z art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń było prawidłowe. Przy ocenie okoliczności faktycznych, które mają istotny wpływ na zastosowanie powyższych przepisów należy brać pod uwagę czy posiadacza broni albo osobę ubiegającą się o to prawo cechuje nieskazitelność charakteru i postawy. Potwierdzeniem zaś tego jest niewątpliwie poszanowanie obowiązującego porządku prawnego. Trzeba też mieć na uwadze, że prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych przez Konstytucję RP.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając niezasadność zarzutów skargi kasacyjnej z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.