Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1047/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 27 ust. 2, art. 37 ust.1,
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity
article: art. 59 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 77
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 7,77 par.1, art. 80, art. 138 par. 1pkt1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 par. 1,2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie unieruchomienia części zakładu pracy oddala skargę


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia

[...] działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006, Nr 122 poz.851 ze zm. ), art. 59 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 77 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914 ), art. 7 i art. 19 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1 lutego 2002 r., str. 1, Dz. Urz. UE, Polskie wydanie specjalne, rozdział 15, t. 6, str. 463), pkt 1 lit. b rozdziału V załącznika II, pkt 2 rozdziału VI załącznika II, pkt 1 lit. b rozdziału II załącznika II, pkt 4 rozdziału I załącznika II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), art. 54 ust. 1 i 2 lit. e rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 191 z 30.04.2004 r., str. 1; Dz. Urz. .UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), art. 6 ust 1 lit. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 273,10/10/2002 P.0001-00950), § 3, § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 kwietnia 2007 r. w sprawie pobierania i przechowywania próbek żywności przez zakłady żywienia zbiorowego typu zamkniętego ( Dz.U. Nr 80, poz. 545) oraz na podstawie protokołu z kontroli sanitarnej (interwencyjnej) z dnia [...] sporządzonego w bloku żywienia Ośrodka Wczasowo- Rehabilitacyjnego "L" przy ul. [...] – orzekł o wstrzymaniu z dniem [...]działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi w bloku żywienia Ośrodka Wczasowo - Rehabilitacyjnego "L" w [...] do czasu wykonania następujących obowiązków :

1. Przeprowadzenia zabiegów mycia i dezynfekcji wszystkich pomieszczeń bloku żywienia, naczyń stołowych, kuchennych, urządzeń, sprzętu i powierzchni roboczych oraz przedstawienia wyników potwierdzających zachowanie skuteczności procesów mycia i dezynfekcji,

2. Otrzymania z Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w [...] potwierdzenia wynikami badań laboratoryjnych zachowania stanu sanitarnego bloku żywienia oraz wykluczenia nosicielstwa pałeczek schorzeń jelitowych pracowników bloku żywienia,

3. Prawidłowego pobierania, opisywania i przechowywania próbek żywnościowych,

4. Zapewnienia prawidłowych warunków do gromadzenia i usuwania odpadów gastronomicznych pochodzenia zwierzęcego zawartej z zakładem specjalistycznym.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] r. przyjął zgłoszenie podejrzenia wystąpienia ogniska zatrucia pokarmowego

w Ośrodku Wczasowo - Rehabilitacyjnym "L" w [...]. Na podstawie zgłoszonych zachorowań i w wyniku przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego ustalono, że populacja narażona to [...] osób, w tym dzieci w wieku 0-14 lat - [...] osób, populacja wrażliwa to [...] osób, w tym w wieku do14 lat - [...] osób, hospitalizowano zaś [...] osób, w tym w wieku do 14 lat - [...] osób. Najczęściej występujące objawy chorobowe to nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka. Od osób chorych i pracowników bloku żywienia pobrano wymazy do badań w kierunku Salmonella, Shigella, Staphylococcus aureus. Ponadto, pobrano wymazy sanitarne

z naczyń stołowych, sprzętu produkcyjnego i rąk pracowników bloku żywienia. Pobrano do badań laboratoryjnych próbki żywnościowe. Przeprowadzone w dniu [...] czynności kontrolne pomieszczeń bloku żywienia Ośrodka "L" w [...], wykazały, że próbki żywnościowe były niekompletne, co – zdaniem organu - stanowi naruszenie § 3 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie pobierania i przechowywania próbek żywności przez zakłady żywienia zbiorowego typu zamkniętego, które stanowią, iż próbki każdej składowej części potrawy z partii żywności pobierane są pod koniec okresu porcjowania w ilościach niezbędnych do przeprowadzenia badań laboratoryjnych, przy czym nie mniej niż 150 g w przypadku zup, mięsa, potraw mięsnych i rybnych, wędlin i wyrobów wędliniarskich (w jednym kawałku), warzyw gotowanych, sosów, potraw mącznych oraz mlecznych, leguminy, wyrobów garmażeryjnych, sałatek oraz lodów. Zakład przechowuje próbki przez co najmniej 3 dni, licząc od chwili kiedy cała partia została spożyta lub przyjęta do zakładu, w miejscu wydzielonym wyłącznie do tego celu oraz w warunkach zapewniających utrzymanie temperatury + 4° C lub niższej, w zależności od przechowywanego produktu. W zakresie sprzętu produkcyjnego ustalono, że deski produkcyjne są zniszczone - co stanowi naruszenie pkt 1 lit. b rozdziału V załącznika II rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, który stanowi, że wszelkie przedmioty, instalacje i sprzęt, pozostające w kontakcie z żywnością muszą być tak skonstruowane, z takich materiałów i utrzymane w tak dobrym porządku, stanie i kondycji technicznej, aby zminimalizować jakiekolwiek ryzyko zanieczyszczenia. Ponadto ustalono, że kosze na odpady w pomieszczeniach żywnościowych (rozdzielni kelnerskiej i ciastkarni) są z uszkodzonymi przyciskami nożnymi - brak możliwości otwierania przy ich pomocy - co stanowi naruszenie pkt 2 rozdziału VI załącznika II cytowanego rozporządzenia, który stanowi, że odpady żywnościowe, niejadalne produkty uboczne i inne śmieci muszą być składowane w zamykanych pojemnikach, chyba że przedsiębiorstwa sektora spożywczego mogą wykazać właściwemu organowi, że inne typy używanych pojemników lub systemy usuwania są właściwe. Takie pojemniki musza być odpowiednio skonstruowane, utrzymywane w dobrym stanie i łatwe do czyszczenia i w miarę potrzeby do dezynfekcji. Natomiast w zmywalni naczyń stołowych stwierdzono, że ściana jest z ubytkami glazury - co stanowi naruszenie pkt 1 lit. b rozdziału II załącznika II ww. rozporządzenia, który stanowi, że w pomieszczeniach, w których się przygotowuje, poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze, projekt i wystrój muszą umożliwiać dobrą praktykę higieny żywności, w tym ochronę przed zanieczyszczeniem między oraz podczas działań, w szczególności powierzchnie ścian muszą być utrzymane w dobrym stanie i muszą być łatwe do czyszczenia oraz tam gdzie jest to konieczne, do dezynfekcji. Wymaga to stosowania nieprzepuszczalnych, niepochłaniających, zmywalnych oraz nietoksycznych materiałów oraz gładkiej powierzchni aż do wysokości niezbędnej do działania, chyba że przedsiębiorstwa sektora spożywczego mogą zapewnić właściwe organy, że inne materiały są odpowiednie. Przy umywalce do mycia rąk, zawieszka na ręcznik jednorazowego użycia jest uszkodzona - co stanowi naruszenie pkt 4 rozdziału I załącznika II ww. rozporządzenia, który stanowi że musi być dostępna odpowiednia liczba umywalek, właściwie usytuowanych i przeznaczonych do mycia rąk. Umywalki do mycia rak musza mieć ciepłą i zimną bieżącą wodę, muszą być zaopatrzone w środki do mycia rąk i do higienicznego ich suszenia. W trakcie kontroli wykazano również niezgodność z wymaganiami w zakresie postępowania z odpadami gastronomicznymi pochodzenia zwierzęcego, albowiem odpady w zakładzie rozdrabniane są przy pomocy młynka koloidalnego i odprowadzane do sieci kanalizacyjnej. Ponadto, stwierdzono brak umowy na odbiór odpadów celem ich utylizacji zawartej z zakładem specjalistycznym. Powyższe stanowi naruszenie pkt 4 rozdział VI załącznika II rozporządzenia (WE) 852/2004, który stanowi, iż wszystkie odpady muszą zostać usunięte w sposób higieniczny i przyjazny dla środowiska zgodnie z mającym zastosowanie do tego celu prawodawstwem wspólnotowym i nie mogą stanowić bezpośredniego lub pośredniego źródła zanieczyszczenia. Jednocześnie organ stwierdził naruszenie art. 6 ust 1 lit l rozporządzenia (WE)

Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady, który stanowi, iż "surowiec kategorii 3" obejmuje produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego odpowiadające powyższemu opisowi lub dowolny surowiec zawierający takie produkty, odpady gastronomiczne inne niż określone w art. 4 ust 1 lit. e powyższego rozporządzenia.

W ocenie organu wobec powyższych ustaleń, zgodnie z zasadą ostrożności wynikającą z art. 7 rozporządzenia (WE) NR 178/2002 Parlamentu Europejskiego

i Rady, mając na względzie życie i zdrowie ludzi oraz zażegnanie spowodowania zbiorowego zatrucia pokarmowego zgodnie z art. 54 ust 1 i 2 lit. e rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, zaszły przesłanki do wydania decyzji o zawieszeniu działania w zakresie produkcji i wydawania posiłków do czasu spełnienia wymagań określonych w obowiązujących przepisach.

M.Ł., współwłaściciel Ośrodka Wczasowo - Rehabilitacyjnego "L" przy ul. [...] odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie.

Odwołujący się zarzucił organowi błędne założenie, że w kontrolowanym bloku żywienia Ośrodka Wczasowo-Rehabilitacyjnego "L" [...] wystąpiło ognisko zatrucia pokarmowego i w konsekwencji zastosowanie dotkliwego w skutkach dla skarżącego środka przymusu oraz podał, że organ I instancji, orzekając

o wstrzymaniu działalności bloku żywienia, pominął obowiązywanie drugiej zasady postępowania wynikającej z powołanego rozporządzenia WE nr 178/2002 tj. zasady proporcjonalności (art. 7 ust. 2), która powinna być stosowana łącznie z zasadą ostrożności. Ponadto, skarżący podniósł, że nie ma obowiązku przechowywania próbek wszystkich potraw w zakładzie żywienia zbiorowego zamkniętego, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę wyraz "może" oraz że zniszczone deski produkcyjne, uszkodzone przyciski przy koszach na odpady komunalne, ubytki glazury, uszkodzone zawieszki itp. nie powinny mieć wpływu na wstrzymanie działalności w bloku żywienia. Zdaniem skarżącego, nie istniał związek pomiędzy stwierdzonymi naruszeniami, a zagrożeniem dla życia i zdrowia ludzi, co było podstawą do wstrzymania działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Odwołujący się zarzucił również organowi bezpodstawne skierowanie próbek żywności oraz wymazów do laboratorium w [...], gdzie okres oczekiwania na badania jest najdłuższy spośród wszystkich laboratoriów. Natomiast stwierdzone uchybienia w zakresie nieprawidłowego postępowania z odpadami gastronomicznymi pochodzenia zwierzęcego, naruszające przepisy Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych oraz Rozporządzenia

(WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, pomimo, iż stanowiły zagrożenie ogólno pojęte to nie powodowały zagrożenia dla bloku żywienia Ośrodka "L" . Zdaniem skarżącego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] naruszył ww. przepisy nakazując wstrzymanie działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi nadając jednocześnie zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Dodatkowo, skarżący wskazał na błędne ustalenie ilości osób przebywających w ośrodku w liczbie [...], a faktycznie przebywało [...] osoby. Zdaniem strony, stosunek liczebny winien wzbudzić wątpliwości co do miejsca zatrucia, bowiem może to wskazywać, że zatrucie nastąpiło poza ośrodkiem;

Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], wskutek rozpoznania odwołania M.Ł., decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985 r. (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał na okoliczności faktyczne

w sprawie, mianowicie, że w dniu [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przyjął zgłoszenie podejrzenia wystąpienia ogniska zatrucia pokarmowego w Ośrodku Wczasowo -Rehabilitacyjnym "L" w [...], którego właścicielem jest M.Ł.,. Przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], w dniu następnym, przeprowadzili kontrolę sanitarną pomieszczeń bloku żywienia ww. zakładu. W toku kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości, które zostały opisane w protokole kontroli sanitarnej z dnia [...]. Jednocześnie, przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] pobrali do badań laboratoryjnych próbki pokarmowe, wymazy sanitarne z rąk i z powierzchni sprzętu produkcyjnego oraz wymazy od personelu kuchni w kierunku nosicielstwa bakterii schorzeń jelitowych. Na podstawie zgłoszonych zachorowań i w wyniku przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego ustalono wystąpienie nieżytów żołądkowo-jelitowych u [...] osób, w tym [...] dzieci do lat 14 , hospitalizowano [...] osób, w tym [...] dzieci w wieku do [...]. Z uwagi na wystąpienie ogniska zatrucia pokarmowego, w oparciu o art. 7 i art. 19 rozporządzenia (WE) Nr 178/202 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał decyzję administracyjną, w której orzeczono wstrzymanie z dniem [...] działalności bloku żywienia Ośrodka Wczasowo - Rehabilitacyjnego "L" w [...] w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi do czasu wykonania obowiązków wynikających z tej decyzji, a w szczególności potwierdzenia wynikami badań laboratoryjnych zachowania stanu sanitarnego bloku żywienia oraz wykluczenia zakażeń pałeczkami schorzeń jelitowych pracowników bloku żywienia. Powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ II instancji przytoczył dalej treść zarzutów strony z odwołania od decyzji organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji powziął uzasadnione podejrzenie, że [...] osób, u których stwierdzono wystąpienie nieżytów żołądkowo

- jelitowych, zachorowało po spożyciu posiłków niewłaściwej jakości zdrowotnej, oferowanych w stołówce Ośrodka "L.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zgodnie z zasadą ostrożności wynikającą z art. 7 rozporządzenia (WE) 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady, miał obowiązek,

w tym przypadku, podjąć wczesne działania zapobiegawcze mające na celu ochronę zdrowia lub życia ludzi, mogących spożywać posiłki pochodzące z ww. stołówki.

Dokumenty przekazane organowi I instancji przez szpitale tj. "Formularze zgłoszenia zachorowania (podejrzenia zachorowania) na chorobę zakaźną", wskazujące na bakteryjne zatrucie pokarmowe i hospitalizowanie [...] osób oraz ww. zasada ostrożności, uprawniały i obligowały Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] do wydania decyzji o wstrzymaniu działalności w zakresie produkcji i wydawania posiłków, z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Celowe także było – w ocenie organu II instancji - wskazanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w pkt 1- 4 decyzji jakie czynności należy podjąć by te warunki zapewnić. Tym bardziej, że wstrzymanie działalności zakładu dokonano na czas niezbędny do przeprowadzenia badań oraz wykonania czynności nakazanych ww. decyzją, to jest otrzymania wyników badań laboratoryjnych potwierdzających zachowanie stanu sanitarnego w bloku żywienia oraz wykluczenia nosicielstwa pałeczek schorzeń jelitowych.

Występujące u chorych objawy chorobowe takie jak: nudności, bóle brzucha, biegunka oraz wskazanie chorych w wywiadach epidemiologicznych na posiłki wyprodukowane w bloku żywienia OWR "L" w [...] pozwalały

na zachowanie szczególnych procedur i zastosowania środków zaradczych w celu wyeliminowania bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. W tym wypadku na zasadzie powołanego przepisu art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zasadnie nakazał wstrzymać działalność bloku żywienia w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi, uznając, że istniał bezpośredni związek między naruszeniami, a zagrożeniem dla zdrowia ludzi oraz liczbą zachorowań i hospitalizacji.

Organ II instancji podał, że przepis art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi samodzielną podstawę prawną dla organu sanitarnego nakazania m.in. wstrzymania działalności części zakładu. Stanowisko to potwierdzone zostało w wyroku NSA w Warszawie w sprawie II OSK 268/06 (LEX nr 315983) zgodnie z którym decyzja, o której mowa w art. 27 ust. 2 powołanej ustawy ma na celu ochronę zdrowia i życia ludzkiego oraz jest sankcją dla określonego podmiotu, stwarzającego zagrożenie wprowadzenia do obrotu środka spożywczego, który może zagrażać zdrowiu i życiu ludzkiemu.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego stanu liczebnego gości ośrodka, która wynosiła zdaniem skarżącego 362 zamiast 249, organ odwoławczy podał, że dane te zostały uzyskane od właściciela M.Ł., które zostały odnotowane w protokole z kontroli sanitarnej z dnia [...], a które potwierdził własnoręcznym podpisem. Kontrolujący nie dokonywali weryfikacji liczby osób narażonych na zatrucie na innej podstawie.

Organ sprecyzował, że ogółem hospitalizowanych było [...] osób w tym,

w Szpitalu Specjalistycznym w [...] przebywało [...] dzieci oraz [...] osób dorosłych,

w Regionalnym Szpitalu w [...] przebywało [...] dziecko. Z kart wypisowych otrzymanych ze Szpitala w [...] wynika, że w dniu [...] szpital opuściło [...] osób, w dniu [...] szpital opuściło [...] dzieci, w dniu [...] wypisano do domu [...] dziecko, w dniu [...] szpital opuściły [...] osoby. Natomiast [...] osoby chore zostały zgłoszone do PPIS w [...] na formularzach zgłoszenia zachorowania na chorobę zakaźną jako "bakteryjne zatrucie pokarmowe nie określone", pozostałe jako "nieżyt żołądkowo-jelitowy z odwodnieniem"; w przypadku [...] osoby zgłoszono dyspepsję (niestrawność).

Następnie, organ II instancji uzasadnił, że postępowanie z odpadami gastronomicznymi w tym pokonsumpcyjnymi regulują przepisy rozporządzenia (WE)

nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych oraz rozporządzenia (WE)

Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady. Usuwanie odpadów gastronomicznych przy pomocy młynków koloidalnych nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu WE 1774/2002. Rozdrabnianie odpadów gastronomicznych przy pomocy młynków w celu pozbycia się ich wraz ze ściekami powoduje zawyżanie ładunków zanieczyszczeń w ściekach. Rozporządzenie to nie przewiduje zagospodarowania odpadów gastronomicznych poprzez wprowadzenie do systemów kanalizacyjnych. Zakłady gastronomiczne powinny posiadać podpisaną stosowną umowę na odbiór odpadów gastronomicznych przez właściwą firmę tj. w zależności od ich rodzaju oraz przeznaczenia przez przedsiębiorstwo utylizacyjne na podstawie ww. rozporządzenia 1774/2002 lub na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251).

Organ odwoławczy zaznaczył, że powołane w decyzji naruszenia stanu sanitarnego takie jak niekompletne próbki żywnościowe, zniszczone deski produkcyjne, czy uszkodzone przyciski same w sobie nie były przyczyną podjęcia decyzji o wstrzymaniu działalności i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, jednakże postawione zarzuty w tym zakresie nie były bezpodstawne, na co wskazuje treść protokołu kontroli sanitarnej. Organ wyjaśnił, że próbki żywnościowe, jeżeli przedsiębiorca zdecydował się na ich pobieranie, co faktycznie nie jest obowiązkiem wobec aktualnego brzmienia art. 72 ust 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności, należy przechowywać zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie pobierania i przechowywania próbek żywnościowych przez zakłady żywienia zbiorowego typu zamkniętego z dnia [...] które nadal obowiązuje i reguluje proces pobierania i przechowywania próbek. Natomiast, w odniesieniu do pobranych próbek pokarmowych i wymazów sanitarnych organ wyjaśnił, że badania przeprowadzono akredytowaną metodą badawczą. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w ramach prowadzonej działalności, kieruje wszystkie pobrane w toku urzędowej kontroli próbki żywności oraz wymazy do akredytowanego laboratorium w PS SE w [...] z którą posiada stosowną umowę na dokonywanie badań, ponieważ w myśl art. 15 a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, stacje sanitarno-epidemiologiczne wykonują badania laboratoryjne w zakresie nadzoru sanitarnego, działając w zintegrowanym systemie badań laboratoryjnych. Kierowanie materiału do badań do innego akredytowanego laboratorium Państwowej Inspekcji Sanitarnej było zatem niedopuszczalne.

Organ II instancji wskazał dalej, że po przeprowadzeniu w dniu [...]kontroli sprawdzającej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził wykonanie obowiązków co zostało odnotowane w protokole. Jednocześnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zezwolił pismem nr [...] na wznowienie działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi w bloku żywienia Ośrodka Wczasowo-Rehabilitacyjnego "L.

Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie uzyskanych wyników badań laboratoryjnych oraz dochodzenia epidemiologicznego ustalono, że czynnikiem etiologicznym zatrucia pokarmowego przebiegającego, krótkotrwałymi objawami nieżytu żołądkowo-jelitowego mogły być norowirusy oraz Staphylococcus aureus. Przyczyną wystąpienia objawów chorobowych mogło być przekroczenie parametrów drobnoustrojów wskaźnikowych w wyniku nieprzestrzegania przez pracowników pionu żywienia w Ośrodku "L" zasad dobrej praktyki higienicznej. Wyniki dodatnie Staphylococcus aureus oraz zwiększona ogólna liczba drobnoustrojów w próbkach wymazów sanitarnych z rąk pracowników kuchni świadczą o tym, że pracownicy bloku żywienia nie przestrzegali podstawowych zasad higieny na etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności i posiadali niedostateczną wiedzę w zakresie prawidłowości i skuteczności przeprowadzenia zabiegów mycia i dezynfekcji rąk.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i art. 3 Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, podmioty działające na rynku spożywczym są obowiązane przestrzegać w zakładach wymagań sanitarno-higienicznych. Celem tych zapisów jest zapewnienie właściwej jakości zdrowotnej artykułów spożywczych.

Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że organ I instancji prawidłowo podjął wczesne, zapobiegawcze działania związane z wstrzymaniem działalności w zakresie produkcji i obrotu mające na celu ograniczenie ryzyka wystąpienia kolejnych zatruć pokarmowych, które służyły szeroko pojętemu interesowi społecznemu. Ponadto, Państwowy Sanitarny Inspektor Sanitarny w [...] nie przekroczył granic danych mu uprawnień i działał zgodnie z zasadą praworządności, na podstawie przepisów prawa. Wystąpienie zatrucia pokarmowego spowodowało bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi. Wobec powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, słusznie nakazał wstrzymanie działalności zakładu w drodze decyzji, której nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, wystąpiły wystarczające i uzasadnione przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Tym bardziej, że jedną z przesłanek nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia rozstrzygnięcia decyzji w życie.

M.Ł. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie powyższą decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie :

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędne ustalenie, że podstawą wydania przez organ

I instancji decyzji o wstrzymaniu działalności Ośrodka Wczasowo

- Rehabilitacyjnego "L" w [...] było uzasadnione podejrzenie wystąpienia u [...] osób nieżytów żołądkowo - jelitowych spowodowanych spożyciem posiłków niewłaściwej jakości zdrowotnej podawanych w stołówce tego ośrodka,

- art. 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

28 stycznia 2002 r. oraz art. 54 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady poprzez błędne przyjęcie, że środek przymusu zastosowany przez organ I instancji wobec skarżącego był adekwatny

do stwierdzonych w dniu [...]. w tym ośrodku uchybień wymaganiom higienicznym, gdy tymczasem zastosowany środek był zbyt dotkliwy, nieproporcjonalny do stwierdzonych zaniedbań, co stanowiło naruszenie zasady ostrożności stosowanej łącznie z zasadą proporcjonalności,

- art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez błędne przyjęcie,

że istniał pośredni związek między stwierdzonymi w OWR L. naruszeniami wymagań higienicznych a zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzkiego, a w konsekwencji poprzez uznanie, że organ I instancji zasadnie nakazał wstrzymanie działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi w OWR L.,

- art. 27 ust.2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 77 ustawy

o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez błędne przyjęcie, że istniał bezpośredni związek między stwierdzonymi w OWR L. naruszeniami wymagań higienicznych, a zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzkiego, a w konsekwencji poprzez uznanie, że organ I instancji zasadnie nadał decyzji nakazującej wstrzymanie działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...]

M.Ł. podkreślił w uzasadnieniu skargi, że organ I instancji orzekając o wstrzymaniu działalności bloku żywienia w ośrodku powołał się na zasadę ostrożności wynikającą z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, co organ II instancji uznał za celowe, a nawet obligatoryjne w tej sprawie. Jednakże, zdaniem strony skarżącej, organ II instancji nie odniósł się do powołanego w odwołaniu zarzutu, że spośród dostępnego katalogu środków prawnych pozostających w kompetencji organu w razie stwierdzenia w toku kontroli jakichś nieprawidłowości w zakresie wymagań higienicznych, organ I instancji wybrał jeden z najbardziej drastycznych środków oraz nieadekwatny do ilości i wagi stwierdzonych naruszeń.

Skarżący ponownie podniósł, jak w odwołaniu, że sięgając po dotkliwy

w skutkach dla skarżącego środek przymusu, organ I instancji pominął obowiązywanie drugiej zasady postępowania wynikającej z powołanego rozporządzenia WE nr 178/2002 zasady proporcjonalności (art. 7 ust.2 ), która powinna być stosowana łącznie z zasadą ostrożności. Według strony, organ inspekcji sanitarnej w toku kontroli, w okresie oczekiwania na wyniki zleconych badań laboratoryjnych, winien zastosować środki o stopniu restrykcyjności proporcjonalnej do okoliczności konkretnego przypadku, z uwzględnieniem dotkliwości ich skutków dla kontrolowanego przedsiębiorcy.

Skarżący podał dalej, że jak wynika z decyzji organu I instancji, podstawą prawną wstrzymania działalności OWR L. w zakresie żywienia był m.in. art. 54 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego

i Rady, który zawiera otwarty katalog środków pozostających w kompetencji organu

w razie stwierdzenia w toku kontroli jakiś nieprawidłowości. Środki przymusu wymienione w przepisie różnią się od siebie dalekosiężnością skutków ich zastosowania i związana z tym dotkliwością dla ich adresata, przy czym decydując

o rodzaju środka organ powinien uwzględnić rodzaj stwierdzonej niezgodności.

Zdaniem skarżącego, przepis art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozwala organowi w wyniku przeprowadzonej kontroli zastosować różne środki zaradcze, w zależności od wagi stwierdzonych naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych. Przepis ten zezwala organowi sięgnąć po środki najbardziej rygorystyczne dopiero w momencie stwierdzenia naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych zagrażających bezpośrednio życiu i zdrowiu ludzi. Musi zatem istnieć związek między stwierdzonymi naruszeniami, a tym zagrożeniem i to związek bezpośredni. Skarżący wskazał w tym miejscu na wyrok NSA z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1229/07, w którym Sąd podkreślił, że do zastosowania sankcji określonych w ust. 2 art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie wystarcza naruszenie wymagań higienicznych lub zdrowotnych, lecz musi wystąpić skutek w postaci bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. Także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 743/08 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 268/06.

Skarżący wywiódł, że z treści przepisów prawa wspólnotowego oraz krajowego wynika z nich wspólna, pierwszorzędna zasada, że w razie stwierdzenia przez organ w toku urzędowej kontroli żywności uchybień przepisom określającym wymagania higieniczne i zdrowotne żywności, organ powinien zastosować sankcje i środki zaradcze (w tym środki tymczasowe, w okresie oczekiwania na wyniki badań laboratoryjnych pobranych próbek i wymazów) proporcjonalne do wagi naruszenia

z uwzględnieniem ich skutków dla podmiotu kontrolowanego.

Dalej skarżący podał, że przepisy art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 77 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przewidują nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu kontroli sanitarnej w razie stwierdzenia uchybień zagrażających (bezpośrednio) życiu lub zdrowiu ludzi. Tak więc istnienie związku miedzy stwierdzonymi uchybieniami w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych a zagrożeniem dla zdrowia lub życia człowieka jest warunkiem koniecznym również dla nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

w [...] naruszył ww. przepisy błędnie przyjmując, że organ I instancji prawidłowo postąpił nakazując skarżącemu wstrzymanie działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi w stołówce ośrodka oraz nadając zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W ocenie skarżącego, organ I instancji, a następnie organ II instancji niezasadnie, wbrew aktualnemu brzmieniu art. 72 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zarzuciły nieodkładanie wszystkich próbek potraw o krótkim terminie przydatności do spożycia. Zgodnie z powołanym przepisem zakład żywienia zbiorowego typu zamkniętego może przechowywać próbki wszystkich potraw

o krótkim okresie przydatności do spożycia, wyprodukowanych i przeznaczonych do żywienia konsumentów w tym zakładzie. Przechowywanie próbek potraw przez zakłady żywienia zbiorowego typu zamkniętego jest zatem fakultatywne, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę wyrazu "może". Potwierdza to również zmiana treści omawianego przepisu, która nastąpiła z dniem [...]. wraz z wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz.U. Nr 21, poz. 105). Obecnie obowiązek przechowywania próbek został nałożony na tego rodzaju zakład żywienia jedynie w przypadku wprowadzania do obrotu gotowych potraw o krótkim okresie przydatności do spożycia pochodzących z dostawy z innych zakładów (art.72 ust.2). W sytuacji braku obowiązku pobierania próbek w OWR L., nie może być mowy o naruszeniu przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie pobierania i przechowywania próbek żywności przez zakłady żywienia zbiorowego typu zamkniętego z dnia [...]. Wbrew stwierdzeniom organu II instancji w zaskarżonej decyzji, charakteru powyższej regulacji nie zmienia fakt, że w OWR L. [...] dobrowolnie pobierano i przechowywano próbki niektórych potraw o krótkim terminie przydatności do spożycia.

Skarżący nie zgodził się również z zarzutem, że uszkodzone przyciski nożne

w koszach w rozdzielni kelnerskiej oraz ciastkarni stanowią naruszenie rozporządzenia Nr 852/2004, zał. II rozdziału VI pkt 2. Powołany przepis nakazuje bowiem jedynie, aby odpady żywnościowe, niejadalne produkty uboczne i inne śmieci były składowane w zamykanych pojemnikach. Z omawianego przepisu nie wynika natomiast, że pojemniki te muszą być otwierane za pomocą przycisków nożnych. Skarżący zaznaczył, że organ II instancji nie odniósł się do podniesionych w tym zakresie w odwołaniu zarzutów skarżącego, stwierdzając jedynie, że uszkodzone przyciski nożne nie stanowiły same w sobie podstawy do wydania przez organ I instancji decyzji o wstrzymaniu przez skarżącego działalności w zakresie produkcji żywności.

Ponadto, skarżący nie zgodził się również z zarzutem, naruszenia rozporządzenia nr 852/2004, zał. II rozdział II pkt 1 lit. b, ponieważ w rozdziale

II określone zostały wymagania dla pomieszczeń, w których przygotowuje się, poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze. Takim pomieszczeniem z pewnością nie jest zmywalnia naczyń stołowych. Skarżący podkreślił, że organ II instancji w ogóle nie ustosunkował się powyższego zarzutu podniesionego w odwołaniu.

Skarżący podniósł także, że w zaskarżonej decyzji organ II instancji w sposób ogólny opisał prawidłowy sposób postępowania z odpadami gastronomicznymi.

Nie uzasadnił jednak w żaden sposób, jak tego rodzaju ewentualne naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych spowodowały, choćby łącznie z innymi naruszeniami, bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia wczasowiczów wypoczywających w OWR L., co przecież było podstawą wstrzymania działalności ośrodka w zakresie żywienia zbiorowego.

W związku ze "sprostowaniem" przez organ I instancji decyzji z dnia [...] poprzez wykreślenie z jej pkt 2 jako podstawy prawnej art. 68 ustawy

o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zarzuty dotyczące bezzasadności tego przepisu stały się zbędne.

Podsumowując rozważania dotyczące naruszeń wymagań higienicznych

i zdrowotnych wskazanych przez organ I instancji, którego stanowisko zostało w pełni podzielone przez organ II instancji, skarżący wskazał, że większość z nich jest chybiona, a podstawą nakazu wstrzymania działalności ośrodka w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności były nieprawidłowości w postaci dwóch zużytych desek do krojenia oraz uszkodzonej zawieszki na ręcznik jednorazowego użytku przy jednej z umywalek do mycia rąk. Tego rodzaju uchybienia nie mogły spowodować bezpośrednio zagrożenia dla zdrowia ludzi jest negatywna.

Skarżący podkreślił, że wszyscy pracownicy bloku żywienia, u których było to wymagane posiadali aktualne orzeczenia lekarskie oraz posiadali przeszkolenie

w zakresie zasad higieny w procesie przygotowania żywności.

Dodatkowo skarżący podał, że wbrew wadliwym ustaleniom poczynionym przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji, w dniu kontroli [...] osób przebywających w ośrodku było hospitalizowanych z powodu jedynie podejrzenia zatrucia pokarmowego. Potwierdza to treść notatki służbowej z dnia [...] r. znajdującej się w aktach sprawy. Ze szpitalnych kart informacyjnych znajdujących się w aktach sprawy wynika natomiast, że jedynie [...] osób wypoczywających w OWR L. zostało przyjętych w dniach [...] do szpitala. Wymieniona

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez organ II instancji M.J. nie była bowiem gościem ośrodka, na co wskazuje powołany w postępowaniu przed organem II instancji przez skarżącego dowód w postaci wydruku z programu komputerowego listy gości zakwaterowanych w OWR L. w tym dniu. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie organ II instancji przyjął, że hospitalizowanych było [...] osób. W aktach sprawy znajdują się dodatkowo jeszcze tylko trzy szpitalne karty informacyjne osób przywiezionych z OWR L. w dniach [...]r. Dalej zatem nie wiadomo na jakiej podstawie organ II instancji przyjął liczbę [...] hospitalizowanych podkreślając przy tym, że ta okoliczność spowodowała powzięcie przez organ I instancji uzasadnionego podejrzenia wystąpienia ogniska zatrucia pokarmowego w OWR L. (str. 1 i 2 decyzji organu II instancji).

Tym samym, w ocenie strony, organ II instancji dokonał wadliwych ustaleń faktycznych w sprawie, czym naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

Skarżący podkreślił, że łączna ilość gości w OWR L. w tym dniu wynosiła [...] osoby, w tym [...] osób dorosłych oraz [...] dzieci do lat 4.,

co potwierdza powołany w postępowaniu przed organem II instancji przez skarżącego dowód w postaci wydruku z programu komputerowego listy gości zakwaterowanych. Tyle też osób korzystało z miejscowej stołówki. Zdaniem skarżącego, organ I instancji błędnie zatem ustalił w protokole, że łączna ilość gości wynosi [...] w tym dzieci do lat 14 - 47. Taki stosunek liczebny osób zdrowych do osób, u których wystąpiło jedynie podejrzenie zatrucia pokarmowego powinien zrodzić po stronie organu wątpliwości, czy ogniskiem ewentualnego zatrucia może być rzeczywiście ośrodek L., czy może raczej przyczyną jest konsumpcja zewnętrzna, poza terenem ośrodka.

Zdaniem skarżącego, okoliczności faktyczne sprawy istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie były w świetle wyżej powołanych przepisów, a w szczególności art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 7 ust.2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, art. 54 ust.2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, art. 77 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wystarczające do zastosowania przez organ I instancji tak surowego środka jak wstrzymanie działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi oraz nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Środkiem proporcjonalnym do okoliczności faktycznych sprawy oraz stwierdzonych nieprawidłowości było nakazanie usunięcia stwierdzonych uchybień oraz stały monitoring bloku żywienia w OWR "L" pod kątem wypełniania wymagań higienicznych i zdrowotnych w procesie przechowywania, przygotowania żywności oraz usuwania odpadów gastronomicznych. Wadliwość działania organu I instancji została potwierdzona wynikami badań mikrobiologicznych, które okazały się zgodne

z wymaganiami higienicznymi oraz zdrowotnymi. Potwierdza to również treść pisma organu I instancji skierowanego do skarżącego z dnia [...] r., informującego o zgodności pobranych w toku kontroli próbek żywności z wymaganiami z wymaganiami higienicznymi oraz zdrowotnymi. Z formularzy zgłoszenia zachorowania przesłanych przez szpital do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wynika, że tylko w trzech przypadkach stwierdzono podejrzenie zatrucia pokarmowego, co potwierdził sam organ II instancji w uzasadnień zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...]. pełnomocnik organu wyjaśnił, że przed przystąpieniem do kontroli w ośrodku został przeprowadzony wywiad epidemiologiczny wśród chorych w celu ustalenia źródła zatrucia. Dział Epidemiologii pobiera wymaz od chorych osób, Po tych informacjach Odział Żywienia przystępuje do kontroli w ośrodku, gdzie te osoby się żywiły i tam pobiera wymazy od osób pracujących z rąk oraz ze sprzętu produkcyjnego oraz z niektórych próbek żywności, ale w tym przypadku nie wszystkie próbki były odkładane. Dla organu zatrucie zbiorowe występuje wówczas, gdy co najmniej dwie osoby, które żywiły się w danym ośrodku mają objawy zatrucia. Zostało ustalone, że hospitalizowanych było trzynaście osób, w tym ośmioro dzieci, natomiast zatrutych było więcej osób – dwadzieścia sześć, według informacji szpitalnych. Ponadto, pełnomocnik wyjaśnił, że przyczyną nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności był fakt wystąpienia ogniska zatrucia, a nie stwierdzonych uchybień. Te uchybienia mogły mieć pośredni wpływ na zatrucie pokarmowe. W sytuacji kiedy na deskach do przygotowywania żywności istnieją szczeliny trudno je zdezynfekować, a w sytuacji kiedy stwierdzono u personelu pałeczki gronkowca, co zostało potwierdzone badaniami, mogą namnażać się toksyny, które są przyczyną zatruć pokarmowych. Pełnomocnik wskazał nadto, że zatrucie u dwóch osób, które żywiły się w jednej placówce uruchamia działania organu w zakresie podejmowania czynności, bowiem istnieje zagrożenie, iż w niedługim czasie pojawią się dalsze zatrucia. Ponieważ różnie ludzie reagują i różny jest rozwój choroby

u poszczególnych ludzi. Wynika to z instrukcji Głównego Inspektora Sanitarnego

o podjęciu działań w przypadku zgłoszenia przez lekarza stwierdzającego zatrucie pokarmowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ramach kontroli, o której mowa wyżej, Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego oraz przepisami procedury administracyjnej.

W rozpoznawanej sprawie, podstawą podjęcia czynności kontrolnych sanitarnych w Ośrodku "L, było zgłoszenie zatruć pokarmowych u osób, które - jak ustalono - przebywały i żywiły się w tym czasie, w Ośrodku "L

W ramach czynności kontrolnych dokonanych w dniu [...] r. pobrano do badań laboratoryjnych próbki pokarmowe, wymazy sanitarne z rąk i z powierzchni sprzętu produkcyjnego oraz wymazy od personelu kuchni w kierunku nosicielstwa bakterii schorzeń jelitowych.

Jak wynika z akt sprawy, na podstawie zgłoszonych zachorowań, dokumentacji medycznej oraz w wyniku przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego ustalono wystąpienie nieżytów żołądkowo-jelitowych u [...] osób w tym [...] dzieci do lat 14, hospitalizowano [...] osób, w tym [...] dzieci w wieku do 14.

W toku kontroli stwierdzono również szereg nieprawidłowości, które zostały szczegółowo opisane w protokole kontroli sanitarnej z dnia [...] między innymi stwierdzono niezgodne z wymaganiami prawa postępowanie z odpadami gastronomicznymi pochodzenia zwierzęcego, albowiem odpady w zakładzie rozdrabniane były przy pomocy młynka koloidalnego

i odprowadzane do sieci kanalizacyjnej, zniszczone deski produkcyjne, uszkodzenia przycisków otwierania koszy na odpady w pomieszczeniach żywnościowych (rozdzielni kelnerskiej i ciastkarni), uszkodzenie ścian w zmywalni naczyń stołowych.

Przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, określa, że podmioty działające na rynku spożywczym są obowiązane przestrzegać w zakładach wymagań higienicznych określonych

w rozporządzeniu nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30 kwietnia 2004r., str. 1; Dz. Urz .UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319)

Słusznie –zdaniem Sądu – organ I instancji uznał, że wymienione wyżej uchybienia stanowią odpowiednio naruszenie pkt 1 lit. b rozdziału V załącznika II, pkt 2 rozdział VI załącznika II, pkt 1 lit. b) rozdziału II załącznika II, pkt 4 rozdziału VI załącznika II rozporządzenia (WE) nr 852/2004.

Sąd podziela opinię organów obu instancji, że zniszczone, trudne do utrzymania w czystości deski produkcyjne stanowią warunki do rozwoju mikroorganizmów, które w kontakcie z żywnością zakażają ją i mogą doprowadzić do zakażeń pokarmowych. Ponadto, że przy stwierdzonym uszkodzeniu kosza zachodzi możliwość, iż otwierając kosz na odpady umytymi i wydezynfekowanymi rękoma, dochodzi do wtórnego zanieczyszczenia rąk, co w następstwie może spowodować przeniesienie zakażenia na żywność podczas jej przygotowywania do spożycia. Sąd uznał również, że w ośrodku winny być zachowane wymogi, o których mowa w pkt 1 lit. b) rozdziału II załącznika II rozporządzenia (WE) nr 852/2004 mianowicie, iż w pomieszczeniach, w których przygotowuje się, poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze, projekt i wystrój muszą umożliwiać dobrą praktykę higieny żywności, w tym ochronę przed zanieczyszczeniem między oraz podczas działań, w szczególności. Powierzchnie ścian muszą być utrzymane w dobrym stanie i muszą być łatwe do czyszczenia, oraz tam gdzie jest to konieczne, do dezynfekcji. Natomiast zgodnie z pkt 4 rozdział VI załącznika II rozporządzenia (WE) 852/2004, wszystkie odpady muszą zostać usunięte w sposób higieniczny i przyjazny dla środowiska zgodnie z mającym zastosowanie do tego celu prawodawstwem wspólnotowym i nie mogą stanowić bezpośredniego lub pośredniego źródła zanieczyszczenia. Rozdrabnianie odpadów gastronomicznych przy pomocy młynków w celu pozbycia się ich wraz ze ściekami może spowodować zawyżanie ładunków zanieczyszczeń w ściekach.

Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu II instancji, że wyliczone

w protokole z dnia [...] w punktach od 1 do 4, wyżej opisane nieprawidłowości, mogły mieć pośredni wpływ na zatrucie pokarmowe, jednakże nie stanowiły samodzielnej podstawy dla organów orzekających w tej sprawie do wstrzymania działalności bloku żywienia ośrodka i nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.

Sąd stwierdził, że materiał dowodowy został zgromadzony przez organ

I instancji w sposób wyczerpujący i wystarczający dla powzięcia podejrzenia co do miejsca zatrucia pokarmowego oraz dokonania oceny wystąpienia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego w związku ze stwierdzonymi, w toku kontroli sanitarnej, naruszeniami wymagań higienicznych i zdrowotnych w ośrodku.

W ocenie Sądu, ustalone okoliczności w sprawie, to jest wystąpienie zatrucia pokarmowego u [...] osób żywionych w Ośrodku Wczasowo-Rehabilitacyjnym "L. potwierdzone dokumentacją medyczną, a także stwierdzone protokołem z dnia [...] uchybienia w kontrolowanym ośrodku uzasadniały stwierdzenie, przez organ I instancji, wystąpienia zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego. Konsekwencją zaistnienia zagrożenia było podjęcie przez organ

I instancji zapobiegawczych działań związanych z wstrzymaniem działalności

w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi, mających na celu ograniczenie ryzyka wystąpienia kolejnych zatruć pokarmowych.

Sąd stwierdził, wbrew zarzutom skarżącego, że organ I instancji nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów i działał zgodnie z zasadą praworządności, na podstawie przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] orzekając

o wstrzymaniu działalności ośrodka skarżącego, słusznie kierował się zasadą ostrożności wynikającą z art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady

i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, nie naruszając tym samym zasady proporcjonalności określonej w art. 7 ust. 2 ww. rozporządzenia. Nie jest zatem zasadny zarzut skarżącego, że organy w niniejszej sprawie działały z pominięciem zasady proporcjonalności. W ocenie Sądu, zastosowany środek, choćby z uwagi na liczbę chorujących osób, był adekwatny do sytuacji i stopnia zagrożenia. Przy czym podkreślić należy, że na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik organu złożył oświadczenie, z którego wynika, iż dla uznania zbiorowego zatrucia wystarczy wystąpienie objawów u dwóch osób, które żywiły się w jednym miejscu, daje to wówczas podstawę do uruchomienia działania organu zakresie podejmowania czynności bowiem istnieje zagrożenie, że w niedługim czasie pojawią się dalsze zatrucia.

Ponadto, wskazać należy na powołany w podstawie orzekania organów przepis art. 54 ust 1 i 2 lit. e rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 191 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1: Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), zgodnie z którym w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności. Działanie takie zawiera, gdzie jest to stosowne, między innymi zawieszenie działania lub zamknięcie całego lub części danego przedsiębiorstwa na właściwy okres czasu;

W ocenie Sądu, w świetle okoliczności sprawy, organ I instancji zastosował odpowiedni do stopnia zagrożenia środek jakim jest zawieszenie działania zakładu

w zakresie produkcji i wydawania posiłków do czasu spełnienia wymagań określonych w obowiązujących przepisach prawnych.

Niezależnie od powyższych rozważań, wskazać należy, że samodzielną podstawę prawną orzekania o unieruchomieniu, zamknięciu zakładu lub jego części może stanowić, powołany również przez organy w niniejszej sprawie, art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r.,

Nr 122, poz. 851 ze zm.)

W świetle art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, organ inspekcji nakazuje usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie

z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

- Jak wynika z zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, organy przyjęły w niniejszej sprawie, że podejrzenie wystąpienia ogniska zatrucia pokarmowego w Ośrodku Wczasowo-Rehabilitacyjnym "L. z uwagi na liczbę zachorowań, a następnie stwierdzenie, w wyniku kontroli sanitarnej, nieprawidłowości w tym ośrodku, spowodowało wystąpienie bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego.

Sąd uznał, że takie stanowisko organów - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i okolicznościach sprawy – jest uzasadnione.

Sąd nie stwierdził tym samym naruszenia, na które wskazywał w skardze skarżący, przepisu art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez błędne przyjęcie, że istniał bezpośredni związek między stwierdzonymi naruszeniami wymagań higienicznych, a zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzkiego, a w konsekwencji uznanie, że organ I instancji zasadnie nadał decyzji nakazującej wstrzymanie działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi

w OWR L. rygor natychmiastowej wykonalności.

Ponadto, zdaniem Sądu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

w [...] słusznie powołał i zastosował przepis art. 77 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 201O r., Nr 136, poz. 914.), który stanowi, że decyzjom organów urzędowej kontroli żywności, o których mowa

w art. 54 rozporządzenia Nr 882/2004, w przypadku stwierdzenia uchybień zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka, jest nadawany rygor natychmiastowej wykonalności.

W odniesieniu do kolejnych zarzutów skargi, wskazać należy, że organ

II instancji słusznie przyjął, że próbki żywnościowe, jeżeli przedsiębiorca zdecydował się na ich pobieranie, co faktycznie nie jest obowiązkiem wobec aktualnego brzmienia art. 72 ust 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności, należy przechowywać zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie pobierania i przechowywania próbek żywnościowych przez zakłady żywienia zbiorowego typu zamkniętego z dnia [...], które nadal obowiązuje i reguluje proces pobierania i przechowywania próbek.

Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym zasad wynikających z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., albowiem organy obu instancji należycie ustaliły stan faktyczny sprawy i oceniły zebrany materiał dowodowy w tej sprawie.

Podkreślić należy, że z treści przepisów prawa wspólnotowego oraz krajowego wynika wspólna, pierwszorzędna zasada, że w razie stwierdzenia przez organ w toku urzędowej kontroli żywności uchybień przepisom określającym wymagania higieniczne i zdrowotne żywności, organ powinien zastosować sankcje i środki zaradcze, w tym środki tymczasowe w okresie oczekiwania na wyniki badań laboratoryjnych pobranych próbek i wymazów, proporcjonalne do wagi naruszenia z uwzględnieniem ich skutków dla podmiotu kontrolowanego.

Reasumując, Sąd uznał, że zastosowana wobec skarżącego sankcja wstrzymania działalności w zakresie produkcji i obrotu środkami spożywczymi była adekwatna w zaistniałych okolicznościach, w szczególności z uwagi na liczbę osób, które uległy zatruciu pokarmowemu, uzasadnione podejrzenie wystąpienia ogniska zatrucia w ośrodku skarżącego oraz związane z tym zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.