Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 207/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1061
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant starszy referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 roku sprawy ze skargi A. K., P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia dobry start oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) oraz § 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1061, dalej: rozporządzenie), po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji z dnia "[...]" wydanej z upoważnienia Wójta Gminy "[...]" przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]", którą odmówiono stronie przyznania świadczenia dobry start wnioskowanego na dzieci W. K. i D. K. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji odmówił przyznał A. K. prawa do świadczenia dobry start wnioskowanego na dzieci W. K. i D. K. Odmówiono ustalenia prawa do świadczenia dobry start, ponieważ organ ustalił, że strona wraz z dziećmi "na co dzień" przebywa i zamieszkuje poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej, tj. w "[...]". Ustalono także, że dzieci, na które wnioskowane jest świadczenie uczęszczają do szkoły w "[...]". Zgodnie zaś z § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start", świadczenie to przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

W odwołaniu od tej decyzji A. K. wskazała, że pobyt jej rodziny w "[...]" ma charakter czasowy, bowiem rozkazem personalnym z dnia "[...]" jej mąż, który jest żołnierzem zawodowym, został skierowany do pełnienia służby na terenie "[...]" na okres od dnia "[...]" do dnia "[...]". Strona wraz z dziećmi dołączyła do męża w sierpniu 2018 roku. Miejscem zamieszkania rodziny w dalszym ciągu jest jednak miejscowość "[...]". Wyjeżdżając z Polski odwołująca kierowała się dobrem rodziny, nie chcąc dopuścić do długotrwałej rozłąki. W odwołaniu zaznaczono, że mąż strony otrzymuje wynagrodzenie z polskiego budżetu. Rodzina nie posiada "[...]" numeru identyfikacji podatkowej. Odwołująca aktualnie zajmuje się wychowywaniem dzieci i nie podjęła pracy zawodowej w "[...]". Dzieci uczęszczają do międzynarodowej szkoły przeznaczonej dla dzieci żołnierzy pełniących służbę w "[...]", a ich nauka finansowana jest z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej. Dodatkowo dzieci uczęszczają do polskiej szkoły przy Ambasadzie RP. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, zdaniem strony, w omawianej sprawie w dalszym ciągu mają zastosowanie przepisy ww. rozporządzenia, dlatego wnioskowane świadczenia powinny zostać przyznane.

W uzasadnieniu własnej decyzji Kolegium podniosło, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że odwołująca wraz z rodziną w roku szkolnym 2019/2020, nie będzie zamieszkiwała na terytorium RP, a dzieci w roku szkolnym 2019/2020 będą uczęszczały do szkoły w "[...]". Należy zatem uznać, że skoro dzieci odwołującej uczęszczają do szkoły w "[...]", jej mąż, jako żołnierz zawodowy, ma pełnić służbę w "[...]" do dnia "[...]", a cała rodzina planuje wrócić do Polski dopiero po zakończeniu przez niego służby, nie można uznać, iż strona zamieszkuje w Polsce w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. Brak bowiem występujących łącznie obu elementów (corpus i animus) określających zamieszkiwanie skarżącej i jej rodziny w Polsce. Tym samym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są podnoszone przez stronę argumenty, iż pobyt w "[...]" ma charakter czasowy oraz zamierza powrócić na stałe do Polski. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, iż organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanki warunkującej przyznanie jej prawa do świadczenia "Dobry start" o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia, co skutkowało odmową przyznania świadczenia. Warunkiem przyznania tegoż świadczenia dla obywatela polskiego jest między innymi zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres, gdy przedmiotowe świadczenie ma być otrzymywane. Dodało, że warunki jakie muszą zostać spełnione, aby możliwe było przyznanie świadczenia "Dobry start", zostały precyzyjnie i wiążąco określone w rozporządzeniu. Nie pozostawiono więc miejsca na tzw. uznanie administracyjne.

W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Kolegium z dnia "[...]" A. K. i P. K. zarzucili jej:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a mianowicie: art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie wydanej decyzji administracyjnej, polegające niedostatecznym wyjaśnieniu w uzasadnieniu motywów którymi kierował się ustalając miejsce zamieszkania skarżących, a także w żaden sposób nie odniósł się do argumentów skarżących dotyczących braku zamiaru stałego zamieszkiwania w obecnym miejscu pobytu; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a, poprzez brak dołożenia staranności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wnikliwego załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, a ponadto brak wyczerpującego zebrania materiału i rozpatrzenia materiału dowodowego;

2. błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę do wydania zaskarżonej decyzji poprzez wadliwe ustalenie miejsca zamieszkania skarżących i przyjęcie, że miejscem ich zamieszkania jest miejsce ich pobytu, tj. miejscowość, w której nie mają zamiaru pozostać na stałe;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" w zw. z art. 25 Kodeksu cywilnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że miejscem zamieszkania rodziny skarżących jest "[...]", podczas gdy pobyt skarżących w "[...]" stanowi czasowy wyjazd oficera Wojska Polskiego wraz z rodziną na okres ściśle określony w rozkazie wojskowym, przy jednoczesnym braku zamiaru zmiany stałego pobytu ze strony skarżących, a w konsekwencji miejscem zamieszkania skarżących w dalszym ciągu są "[...]".

Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji w całości.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.).

Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia prawo do świadczenia z rządowego programu "Dobry start" przysługuje obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W § 2 pkt 2 rozporządzenia została uregulowana kwestia przysługiwania tego świadczenia cudzoziemcom.

Należy podzielić stanowisko organu administracji publicznej, iż pojęcie "miejsce zamieszkania" należy szukać w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako "k.c"). Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Można mieć jedno miejsce zamieszkania (art. 28 k.c.). Ustalenie zamiaru stałego pobytu, a więc woli stałego zamieszkiwania, powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. Samo zameldowanie nie dowodzi zamieszkiwania w danej miejscowości, czyli adres zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizyczne (v: postanowienie NSA z 24 września 2014 r., sygn. akt I OW 96/14).

Miejsce zamieszkania jest konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy - fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba elementy muszą występować łącznie. Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. O miejscu zamieszkania rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca wraz z rodziną we wnioskowanym okresie zasiłkowym - 2019/2020, nie będzie zamieszkiwała na terytorium RP, a dzieci będą uczęszczały do szkoły w "[...]" (informacja we wniosku).

W sytuacji, gdy dzieci skarżącej uczęszczają do szkoły w "[...]", skarżący tam pełni służbę, a cała rodzina planuje wrócić do Polski dopiero po zakończeniu przez skarżącego służby, nie można uznać, iż strony zamieszkują w Polsce w rozumieniu art. 25 k.c. Brak bowiem występujących łącznie obu elementów (corpus i animus) określających zamieszkiwanie skarżącej i jej rodziny w Polsce. Innymi słowy prawo do świadczenia z rządowego programu "Dobry start" przysługuje obywatelom polskim, którzy zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nie tym, którzy wyrażają tylko wolę zamieszkiwania rozumianą jako niezerwanie więzi emocjonalnych z krajem, po wyjeździe za granicę. Zdaniem Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są podnoszone przez skarżących argumenty, iż pobyt w "[...]" ma charakter czasowy oraz zamierzają powrócić na stałe do Polski.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż organy prawidło uznały, że skarżący nie spełniają przesłanki warunkującej przyznanie im prawa do świadczenia "Dobry start" o którym mowa w art. 1 ust. 3 rozporządzenia, co skutkowało odmową przyznania świadczenia. Warunkiem przyznania tegoż świadczenia dla obywatela polskiego jest między innymi zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres, gdy przedmiotowe świadczenie ma być otrzymywane.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego ani procesowego. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz w należyty sposób uzasadniły swoje stanowisko.

Wskazywane w skardze zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Wskazane przepisy stanowią komu przysługuje i nie przysługuje przedmiotowe świadczenie, poza warunkiem miejsca zamieszkiwania. Podstawą rozstrzygnięcia organu nie były przywołane przepisy i z tego względu nie mogło dojść do ich naruszenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.