Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 272/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi L. A. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego K. A. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie; IV. oddala wniosek o przyznanie sumy pieniężnej: V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi małoletniej L.A. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K.A., wniesionej [...] września 2020 r., jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Z akt sprawy wynika, że [...] stycznia 2020 r. wpłynął do Wojewody [...] wniosek małoletniej L.A. obywatelki Syrii (dalej: Skarżąca, Strona) reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego (ojciec) K.A. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz z załącznikami.

W dniu złożenia wniosku wręczano przedstawicielowi ustawowemu Strony pismo informujące o wszczęciu postępowania, przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do [...] listopada 2020 r. oraz wyjaśniające, że Strona przebywa legalnie do ostatecznego zakończenie postępowania.

Pismem z [...] maja 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].05.2020 r.) Strona wniosła ponaglenie, wskazując, że mimo upływu 4 miesiącu od złożenia wniosku postępowanie nie zostało zakończone, a Strona nie ma żadnych informacji o jego przebiegu.

Ponaglenie Strony przekazano do Urzędu do Spraw Cudzoziemców [...] września 2020 r., a pismem z [...] września 2020 r. poinformowano Stronę o możliwości uzyskania informacji o sprawie za pośrednictwem systemu "Przybysz" oraz wyznaczono termin zakończenia postępowania na [...] września 2020 r.

Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2020 r. udzielił Stronie zezwolenia na pobyt czasowy do [...] marca 2022 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wniesionej [...] września 2020 r., pełnomocnik Strony, powołując przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. u. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucił przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, podnosząc zarzut naruszenie przepisów: art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Tak formułując zarzuty wniósł o:

1) zobowiązanie Wojewody [...] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi;

2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

3) przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumę pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a.;

4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony wskazała, że od dnia wniesienie wniosku nie informowano Strony o przebiegu postępowania. Postępowanie trwa 8 miesięcy. W tym okresie Strona była pobawiona możliwości czynnego udziału w tym postępowaniu oraz prawa do informacji o toczącym się postępowaniu, czym naruszono art. 10 K.p.a. Naruszono też art. 35 § 3 K.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, zasadę zaufania do organów administracji, zawartą w art. 8 K.p.a., zasadę szybkości postępowania, zawartą w art. 12 §1 K.p.a. Sprawę Skarżącej organ rozpatrywał w sposób przewlekły, podejmował jedynie czynności pozorne, bowiem nawet po uzupełnieniu przez Stronę dokumentów, o który wzywał organ decyzja nie została wydana, co doprowadziło od dezaktualizacji dokumentów, o które wzywał organ i naraziło Stronę na dalsze koszty. Odnośnie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej pełnomocnik Strony stwierdził, że przedłużające się postepowanie narusza dobra osobiste Strony, tj. prawo do zamieszkania, swobodę poruszania się, legitymowania się stosownymi dokumentami potwierdzającymi legalny pobyt w Polsce oraz prawo do pracy. Podsumowując stwierdził, że ocena sposobu prowadzenia postepowania, w tym stopień zaniedbań uzasadnia przyznanie sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Na wstępie wskazał, że decyzja została wydana [...] września 2020 r. zatem żądanie wyznaczenia terminu rozpoznania sprawy stało się bezprzedmiotowe. Dalej przypomniał, że okres od 14 marca do 23 maja 2020 r. nie może być liczony do terminów pracy organów przy ocenie terminowości ich pracy, powołując art. 15zzs ust. 1 pkt 6 i ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm. ), który wszedł w życie od 31 marca 2020 r., ale wywołał skutki prawne z mocą wsteczną ("w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID") od 14 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epiodemicznego, Dz. U. z 2020 r. poz. 433; następnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii Dz. U. z 2020 r., poz. 491), a jego skutki obowiązywały do 23 maja 2020 r. (art. 68 ust. 1 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, Dz. U. poz. 875). Z ostrożności procesowej Wojewoda wskazał także, że sposób prowadzenia postępowania nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości składanych wniosków przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego ich procedowania, a także wynika z niedoborów kadrowych. Ponadto w ocenie Wojewody w okolicznościach niniejszej sprawy przekroczenia terminu rozpoznania sprawy nie można uznać za rażące naruszenie prawa, nie jest bowiem pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Odnosząc się do zasądzenia sumy pieniężnej Wojewoda wywodził, że winno to być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnymi, zawinionymi uchybieniami organu w załatwianiu sprawy. Takie okoliczności w niniejszej sprawie, zdaniem organu administracji, nie wystąpiły Skarżąca jest małoletnia (4 lata) dla osoby w tym wieku nie istnieje pojęcie sprawy. Ojciec małoletniej posiada zezwolenie na pobyt czasowy i pracę zatem opóźnienie w wydaniu decyzji w niniejszej sprawie nie mogło wpłynąć na sferę odczuć małoletniej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Na wstępie należy wskazać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wniesione w dniu [...].05.2020 r.). Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Skarga jest zasadna.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).

Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 K.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę

i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532).

Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi.

Stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 K.p.a.).

W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.).

Ponadto w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przepis art. 8 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.).

Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymaga złożenia osobiście przez zainteresowanego na formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami

w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

(t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendant Oddziału Straży Granicznej, Komendant Wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ww. ustawy).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie z uwagi na wiek wnoszącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (dwa lata, nie cztery lata, jak wskazani w odpowiedzi na skargę), zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach, nie było konieczne występowanie do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania. Postępowanie winno być zatem zakończone w terminie miesiąca od otrzymanie przez organ administracji wniosku Strony. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku Skarżącej mimo upływu ponad 6 miesięcy od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od [...] stycznia 2020 r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi (tj. do [...] września 2020 r.). Wskazany okres ponad 6 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Przez ponad 6 miesięcy organ administracji nie podjął żadnej czynności w sprawie, która zmierzałaby do zakończenia postępowania, a wniesione przez Skarżącą [...] maja 2020 r. ponaglenie przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopiero [...] września 2020 r., tj. po wniesieniu skargi do Sądu na przewlekłość postępowania. Jak wynika z akt sprawy Strona złożyła kompletny wniosek (nie jak wskazano w skardze wymagający uzupełnienia), z uwagi na wiek Strony (dwa lata) nie było konieczne podejmowanie dodatkowych czynności związanych z uzyskaniem informacji o Stronie (art. 109 ust. 1 i ust.5 ustawy o cudzoziemcach), a mimo to organ dwukrotnie (w dniu złożenia wniosku i po wniesieniu skargi do Sądu) określał terminy zakończenie postepowania na odpowiednio [...] listopada i [...] września 2020 r. Decyzja została wydana dopiero [...] września 2020 r., tj. po dwóch tygodniach od wniesienia skargi do tut. Sądu na przewlekłość postępowania.

Sąd badając bezczynność organu administracji, czy przewlekłe działanie takiego organu dokonuje oceny na dzień wniesienia skargi do Sądu, zatem fakt podjęcia czynności po wniesieniu przez Stronę skargi nie ma znaczenia dla oceny czy przewlekłość (bezczynność) miął miejsce czy nie. Okoliczności, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez ponad 6 miesięcy, mimo że posiadał komplet dokumentów niezbędnych do wydania decyzji i zignorował całkowicie ponaglenie Strony na niezałatwienie sprawy w terminie, przekazując ponaglenie do Urzędy do Spraw Cudzoziemców dopiero po wniesieniu przez Strona skargi do tut. Sądu, uzasadniają stwierdzenie, że Wojewoda naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji prowadził postępowanie z wniosku Strony w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a), o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku.

Sąd uznał, uwzględniając czas w jakim organ nie podejmował w sprawie czynności, że w niniejszej sprawie Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Przy czym stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez 6 miesięcy, a wniesione przez Stronę ponaglenie przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopiero po wniesieniu skargi do Sądu na przewlekłość postępowania. Jakkolwiek w dacie złożenie wniosku organ administracji poinformował Stronę, że zakończy postępowanie [...] listopada 2020 r., to określenie takiego terminu nie było uzasadnione żadnymi okolicznościami związanymi z rozpoznaniem sprawy. Wojewoda nie badał bowiem, przed określenie tego terminu, czy wniosek jest kompletny i czy występuje konieczność podejmowanie dodatkowych czynności w sprawie. Badania w tym zakresie organ administracji nie podjął także przez kolejnych 6 miesięcy. Oznacza to, że całkowicie ignorował Stronę przez 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Nie podjął też żadnych czynności po wniesieniu przez Stronę ponaglenia, nie nadał też biegu postępowaniu w trybie ponaglenia, czym uniemożliwił Stronie dochodzeni swoich spraw w drodze postępowania administracyjnego. Istnieją zatem przesłanki do przyjęcia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do argumentów Wojewody o ogromnej ilości spraw, trudnościach kadrowych i konieczności wnikliwej analizy złożonych przez cudzoziemców dokumentów, Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające zwykle swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłości postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków w postaci skrócenia okresu rozpoznawania spraw.

Ponieważ Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2020 r. udziel Stronie zezwolenie na pobyt czasowy do [...] marca 2020 r. (decyzja w aktach sprawy) Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do wydania rozstrzygnięcie w sprawie (punkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu.

Sąd oddalił wniosek Skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości, w skardze brak bowiem uzasadnienie wniosku w tym zakresie. Wskazane okoliczności, tj. naruszenie prawa małoletniej Skarżącej (dwa lata) do zamieszkania, do przemieszczania się, czy prawa do pracy nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Wskazane naruszenia odnoszą się raczej do rodziców Skarżącej, ale nie do Skarżącej, wniosek jakkolwiek składał przedstawiciel ustawowy Skarżącej (ojciec) to działał w imieniu Skarżącej zatem okoliczności uzasadniające przyznanie sumy pieniężnej należy wiązać z odczuciami i uciążliwościami ponoszonymi przez Skarżącą a nie jej przedstawiciela ustawowego. Prawo Skarżącej do zamieszkania do czasu rozpoznania wniosku nie było zagrożone (w aktach znajduje się zezwolenie na pobyt czasowy dla ojca Skarżącej). Wniosek Skarżącej dotyczył pobytu czasowego i nie wskazywano na możliwość podjęcie przez Skarżącą pracy, co jest uzasadnione jej wiekiem. Trudno też przyjąć aby Skarżąca ponosiła negatywne skutki związane z trudnościami w przemieszczaniu się poza granice Polski. Jakkolwiek organ administracji w sposób rażący naruszył prawa Strony do terminowego rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy to w ocenie Sądu w niniejszej sprawie, Strona nie wykazała, że poniosła z tego tytułu negatywne konsekwencje uzasadniające przyznanie sumy pieniężnej (punkt IV sentencji wyroku)

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).