Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 405/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1409
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).
article: art. 7, art. 15, art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Wojewoda (dalej również jako: "Wojewoda" albo "organ II instancji" decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], orzekającą o uznaniu W. B. za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2021 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia [...] lutego 2021 r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że W. B. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w dniu [...] lutego 2021 r., jako osob bezrobotna bez prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Składając wniosek o zarejestrowanie jako osoba bezrobotna W. B. udokumentował odpowiedni okres zatrudnienia warunkując przyznanie prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych, jednakże w okresie 6 miesięcy przed dniem rejestracji w Urzędzie Pracy rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. orzekł o uznaniu W. B. za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2021 r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia [...] lutego 2021 r.

W. B. odwołał się od przedmiotowej decyzji, podnosząc, że faktycznie rozwiązanie stosunku pracy z Firmą "I. ", nastąpiło na mocy porozumienia stron, jednakże wynikło to tylko i wyłącznie z powodu konieczności zmiany miejsca zamieszkania i niemożności świadczenia pracy z uwagi na chorobę. Odwołujący wniósł o przyznanie prawa do zasiłku od dnia rejestracji.

Rozpoznając wniesione odwołanie Wojewoda wskazała, że nie ma podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K.. Organ II instancji przywołał treść art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz.1409 ze zm., obecny tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1100 ze zm., dalej również jako: "ustawa"), zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, wskazując następnie, że w obecnym stanie prawnym, zasadnie orzeczono o odmowie przyznania prawa do zasiłku W. B., z dniem [...] lutego 2021 r. Przedstawiona przez W. B. dokumentacja wskazuje, że rozwiązał on stosunek pracy na mocy porozumienia stron z Firmą "I. ", w dniu [...] października 2020 r. tj. w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w Urzędzie Pracy.

Na marginesie Wojewoda zwrócił uwagę, że W. B. nie traci definitywnie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na mocy art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy zasiłek przysługuje po 90 dniach od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jeśli wcześniej nie zajdą okoliczności powodujące utratę statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z przepisami przedmiotowej ustawy w przypadku rozwiązania umowy o pracę przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem), prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje po okresie 90 dni.

Skargę na powyższą decyzję wniósł W. B. (dalej również jako: "skarżący") podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu, związane z rozwiązaniem umowy o prace na skutek zmiany miejsca zamieszkania.

Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Wojewody zmiana miejsca zamieszkania skarżącego wynikała z konieczności opieki nad nim przez syna, co oznacza, że to nie zmiana miejsca zamieszkania stanowiła podstawę do rozwiązania umowy o pracę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 1842 ze zm.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2021 r. orzekającą o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2021 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia [...] lutego 2021 r. Zakres sporu dotyczy przy tym jedynie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Organy uznały bowiem, że skoro skarżący rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron z Firmą "I. " w dniu [...] października 2020 r. to obecnie nie przysługuje mu zasiłek dla bezrobotnych.

W powyższym zakresie Sąd zauważa jednak, że zarówno na etapie odwołania, jak i skarg do sądu administracyjnego, skarżący wskazuje, że rozwiązanie umowy o pracę było związane z jego sytuacją zdrowotną, a w konsekwencji zmianą miejsca zamieszkania. Jest to o tyle istotne, że z woli ustawodawcy nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy, daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku wypłacanego wedle reguły określonej w art. 71 ust. 1, gdyż przepis ten odsyła do powołanego powyżej art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Konsekwentnie organy orzekające mają obowiązek zbadania nie tylko trybu rozwiązania stosunku pracy, ale również przyczyn z jakich do niego doszło. Przy czym organy nie mogą poprzestać wyłącznie na treści świadectwa pracy (por. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 484/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 890/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/go 168/12, Baza NSA).

Pomimo formułowanego zarzutu związanego ze zmianą miejsca zamieszkania jako podstawy rozwiązania umowy o pracę, organ odwoławczy nie odniósł się w treści zaskarżonej decyzji do podnoszonych argumentów. Stąd wydanie decyzji bez ustosunkowania się do powyższych zarzutów, a więc w konsekwencji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co do okoliczności istotnych w sprawie (a więc ustalenia, czy rozwiązanie stosunku pracy przez skarżącego na mocy porozumienia stron było uzasadnione przyczynami wymienionymi w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy), uznać należy za naruszające przepisy art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a."). Stosownie do tych regulacji prawnych, organ administracji publicznej zobowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ, wykorzystując dozwolone przepisami środki dowodowe, winien zebrać cały materiał dowodowy pozwalający na dokonanie stosownych ustaleń i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Natomiast brak ustaleń faktycznych w wyżej przedstawionym zakresie powoduje, że wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko dotyczące braku zaktualizowania się w przypadku skarżącego przesłanek określonych w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, uprawniających do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, należy uznać za przedwczesne. Dodatkowo działanie powyższe narusza również art. 15 K.p.a., a więc zasadę dwuinstancyjności, która nakazuje organowi odniesienie się do wszystkich okoliczności sprawy, w tym okoliczności podniesionych w odwołaniu.

Sąd zauważa, że do kwestii powodu wypowiedzenia umowy o pracę za porozumieniem stron odniesiono się cząstkowo w odpowiedzi na skargę. Jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że odpowiedź na skargę nie może konwalidować uzasadnienia decyzji. Innymi słowy, organ nie może zastępować braków uzasadnienia decyzji argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu podejmuje się próby uzupełnienia uzasadnienia decyzji i wykazania prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia. Taki sposób procedowania jest niedopuszczalny i narusza prawo strony do obrony. Jakakolwiek próba uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia ani go uzupełniać (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2905/05, Baza NSA).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda zobowiązany jest odnieść się do zarzutów skarżącego, związanych z przyczyną rozwiązania umowy o pracę oraz ustalenia, czy w sprawie nie zachodzi wyjątek określony w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.