Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1405/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1, art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1097/17 w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1097/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia [...] października 2014 r. przyznał I. P. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. P. (500 zł miesięcznie) i K. P. (300 zł miesięcznie) na okres od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r.

Następnie Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia [...] października 2015 r. przyznał skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. P. (300 zł miesięcznie) na okres od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r.

Organ pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania dotyczącego uchylenia decyzji administracyjnej dotyczącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla K. P. na okres świadczeniowy 2015/2016.

Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylił począwszy od 1 kwietnia 2016 r. ww. decyzję z dnia [...] października 2015 r. w ten sposób, że uchylił prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. P. (300 zł miesięcznie) na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016r. Organ wskazał, że skarżąca poinformowała organ o zmianie w sytuacji rodzinnej polegającej na tym, że córka pozostaje na utrzymaniu ojca – J. P.

W dniu 2 lutego 2017 r. przed Sądem Rejonowym w Gnieźnie odbyła się rozprawa, na której zawarto ugodę, zgodnie z którą J. P. i I. P. uzgodnili, że z dniem 1 listopada 2014 r. uchylają alimenty orzeczone na rzecz K. P. od J. P. wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt XII C 1396/09.

Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia [...] marca 2017 r. uznał, że kwoty wypłacone skarżącej w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. na rzecz K. P. (300 zł miesięcznie) były nienależnie pobranym świadczeniem w łącznej kwocie 5.100 zł i podlegają zwrotowi bez odsetek. Organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy o z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016r. poz. 169 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.o.u.a.", w przypadku, gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba uprawniona pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego za ten okres, jest zobowiązana do ich zwrotu bez odsetek.

Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że strona postępowania przestała być uprawniona do otrzymywania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Natomiast wypłacone stronie świadczenie w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. słusznie zostało uznane przez organ I instancji za nienależnie pobrane. Zgodnie z definicją wskazaną w przepisie art. 2 pkt 7 lit. a u.p.o.u.a. zostało niewątpliwie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, tj. wbrew przesłance wynikającej z art. 9 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. K. P., na skutek zawartej przez jej matkę ugody, od dnia 1 listopada 2014 r. przestała być osobą uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ wskazał również, że w toku postępowania skarżąca była właściwie pouczana o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia alimentacyjnego.

Ponadto organ wskazał, że od dnia 18 września 2015 r. w systemie prawnym powstała jedna sprawa administracyjna w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, którą organy mają obowiązek rozstrzygać w drodze wydania jednej decyzji.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję, zarzucając naruszenie:

1 art. 23 w zw. z art. 2 ust. 7 u.p.o.u.a.;

2) art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a.;

3) art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.k.;

4) art. 107 § 3 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę zwrócił uwagę, że pobrane przez skarżącą świadczenia z funduszu alimentacyjnego stały się nienależnie pobranymi świadczeniami z uwagi na zawartą ugodę, która skutkowała uchyleniem obowiązku alimentacyjnego z dniem 1 listopada 2014 r. W ocenie Sądu nie można uznać, że pieniądze wypłacone skarżącej z funduszu alimentacyjnego nie podlegają zwrotowi, skoro obowiązek alimentacyjny został uchylony wstecz. Uchylenie obowiązku z wsteczną datą spowodowało, że świadczenia pobrane w okresie od 1 listopada 2014 r. nie należały się skarżącej, jednak skutek ten powstał dopiero po zawarciu ugody.

W ocenie Sądu w świetle zawartej ugody z 2 lutego 2017 r. należy uznać, że skarżąca miała świadomość, że skutek jej zawarcia spowoduje uchylenie alimentów orzeczonych na rzecz K. P. z dniem 1 listopada 2014 r. Wynika to bezpośrednio z treści zawartej ugody. W związku z powyższym nie ma wątpliwości, że świadczenie alimentacyjne wypłacane skarżącej od 1 listopada 2014 r. stało się nienależnie pobranym świadczeniem w świetle art. 29 ust. 3 u.p.o.u.a.

Sąd stwierdził ponadto, że świadczenie alimentacyjne przyznawane z Funduszu Alimentacyjnego służy wsparciu osób znajdujących się trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania środków na bieżące utrzymanie od osób zobowiązanych do alimentacji. Skoro strona skarżąca zawarła ugodę ze zobowiązanym do alimentacji i ugoda ta spowodowała, że nie był on zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych od 1 listopada 2014 r., to nie sposób uznać, że należnie pobrano świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego za wskazany okres. Uznanie przedmiotowych świadczeń za należnie wypłacone doprowadziłoby do sytuacji, w której należałoby przyjąć, że stronie skarżącej przysługiwało świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego za okres, gdy nie istniał obowiązek alimentacyjny.

Odnosząc się do zarzutu, że skarżąca nie posiadała świadomości nienależności pobranego świadczenia Sąd uznał, że strona została należycie, tj. wystarczająco jasno i dostatecznie szczegółowo, pouczona o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia alimentacyjnego. Wskazuje na to podpisane przez skarżącą we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w dniu 14 października 2014 r. pouczenie.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy właściwie zauważył, że w tym samym wniosku strona podpisała czytelne pouczenie, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego zatwierdzonego przez sąd. Odwołująca miała więc świadomość, że świadczenie alimentacyjne przysługuje wyłącznie w sytuacji, kiedy dziecko jest uprawnione do alimentów od rodzica. Również we wniosku z 14 października 2014 r. skarżąca została pouczona o nienależnie pobranych świadczeniach - swoją świadomość potwierdziła własnoręcznym podpisem. Ponadto w decyzji z dnia [...] października 2014 r. przyznającej przedmiotowe świadczenia alimentacyjne od dnia 1 listopada 2014 r. do 30 września 2015 r. skarżąca została pouczona o warunkach i zasadach przysługiwania świadczenia, a także o zmianach mających wpływ na jego przyznanie oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Identyczne pouczenia podpisała skarżąca w kolejnym wniosku o przyznanie prawa do świadczenia alimentacyjnego z dnia 16 października 2015 r. Także w decyzji z dnia w decyzji z dnia [...] października 2015 r. przyznającej przedmiotowe świadczenia alimentacyjne od dnia 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. została pouczona o warunkach i zasadach przysługiwania świadczenia, a także o zmianach mających wpływ na jego przyznanie oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Sąd podzielił stanowisko organu, że skoro skarżąca miała świadomość do występowania przed Sądem i zawarcia ugody zwalniającej ojca dziecka z obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną, przy jednoczesnym obarczeniu własnej osoby obowiązkiem alimentacyjnym - to trudno zgodzić się z twierdzeniem, że brak było z jej strony umyślności.

Za bezzasadny uznano zarzut orzeczenia w jednej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nienależności świadczenia alimentacyjnego oraz w przedmiocie nakazu zwrotu tego świadczenia. Sąd podzielił przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2597/16, w którym wskazano, że w wyniku nowelizacji art. 23 ust.2 u.p.o.u.a. ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1320) od dnia 18 września 2015 r. w systemie prawnym powstała jedna sprawa administracyjna w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, którą organy mają obowiązek rozstrzygać w drodze wydania jednej decyzji. Nie można zatem podzielić argumentu strony o wadliwości decyzji. Na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów dopuszczalne jest orzekanie w jednej decyzji o nienależnie pobranych świadczeniach i ich zwrocie.

Również za bezpodstawny uznano zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła I. P., zarzucając naruszenie:

I) przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

1) art. 23 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez, w szczególności:

a) błędne i niczym nieuzasadnione uznanie, że pobierane w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. przez skarżącą świadczenia pobierane były nienależnie i podlegają zwrotowi, gdy tymczasem, jako przedstawiciel uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego małoletniej K. P., spełniając ku temu wszelkie ustawowe przesłanki, a także z uwagi na bezskuteczność kierowanej w stronę J. P. egzekucji, bezsprzecznie, skarżąca kasacyjnie była w pełni uprawniona do pobierania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego, i nie jest, jakkolwiek, obowiązana do ich zwrotu;

b) wadliwe i niczym nieuzasadnione uznanie, że skarżąca jest zobowiązana do zwrotu przyznanego jej świadczenia w kwocie 5.100 zł, gdy tymczasem, w ślad za obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i poglądami judykatury, bezsprzecznym w zasadzie jest, z uwagi na fakt, iż podstawą zwrotu jest nie tylko samo nieprzysługiwanie przyznanego i wypłaconego omyłkowo świadczenia, a również świadomość pobierającego co do jego nienależności i umyślne działanie, z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, brak jakiejkolwiek umyślności w działaniu po stronie skarżącej, jak również nienaruszenie, jakkolwiek, obowiązujących przepisów prawa, bezsprzecznym w zasadzie jest, iż uzyskane przez skarżącą świadczenie alimentacyjne było w pełni należne i nie podlega, w najmniejszej nawet części zwrotowi;

c) całkowite pominięcie przez Sąd okoliczności wydatkowania uzyskiwanych przez skarżącą, w całości kwot, wyłącznie na utrzymanie małoletniej uprawnionej K. P. i przekazywanie jej tychże kwot, po zmianie miejsca zamieszkania, a w konsekwencji, braku jakiegokolwiek już istniejącego po stronie skarżącej wzbogacenia, i konieczności zwrotu nienależnego jej świadczenia (art. 409 K.c.);

2) naruszenie art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez orzeczenie, w jednej decyzji, jednocześnie tak w przedmiocie stwierdzenia samej nienależności świadczenia, jak i nakazania jego zwrotu, gdy tymczasem, w świetle zarówno samej konstrukcji przywołanego powyżej przepisu, jak i odnoszącego się do niego orzecznictwa, nie ulega w zasadzie żadnym wątpliwościom, że z uwagi na fakt, iż do zwrotu jest obowiązana osoba, która pobrała nienależne świadczenie - dopiero ostateczna decyzja uznająca dane świadczenie za nienależne pobrane staje się podstawą orzeczenia jego zwrotu, a decyzje w wyżej wskazanych zakresach nie mogą być wydane jednocześnie;

II) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 8 K.p.a. polegającego na nieprzeprowadzeniu, w sposób należyty, postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie oraz braku wszechstronnego i szczegółowego postępowania dowodowego oraz niedostatecznego uwzględnienia okoliczności przedmiotowej sprawy, które to działania, w konsekwencji, doprowadziły Sąd do błędnego przekonania o braku podstaw do uwzględnienia skierowanej przez skarżącą skargi na wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzji;

2) naruszenie art. 141 § 4 i art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. polegające na lakonicznym i skrajnie skromnym uzasadnieniu zaskarżonego "postanowienia", które w obecnej postaci, aktualnie, nie tylko nie odpowiada, w pełni, wymogom stawianym w tym zakresie ustawą, w tym nie wskazującym, w sposób jednoznaczny, podstaw leżących u przyjęcia uznania braku interesu prawnego po stronie skarżących, skutkujących, w swej konsekwencji, odrzuceniem wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi, bez uwzględnienia całokształtu indywidualnych okoliczności stanu faktycznego, co łącznie, w konsekwencji swej, uniemożliwia, aktualnie, przeprowadzenie skutecznej kontroli instancyjnej;

Mając na uwadze powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji;

2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Okoliczności sprawy są bezsporne, przede wszystkim należy podkreślić, że ani organy ani Sąd I instancji nie podważa faktu, że skarżąca spełniała przesłanki niezbędne do pobierania świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki w momencie ich pobierania, a które zostały przyznane na mocy ostatecznych decyzji z dnia [...] października 2014 r. oraz z dnia [...] października 2015 r. Skarżąca przedłożyła wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2011 r., którym zasądzono na rzecz dzieci, w tym córki K. P. od J. P. alimenty w wysokości 300 zł miesięczne, jak również wykazała bezskuteczność egzekucji.

Natomiast w dniu 2 lutego 2017 r. przed Sądem Rejonowym w Gnieźnie została zawarta ugoda sądowa pomiędzy skarżącą I. P. a J. P. na mocy której strony uchyliły obowiązek alimentacyjny J. P. (wynikający z wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2011 r.) na rzecz córki z dniem 1 listopada 2014 r. To uchylenie obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną, tj. od 1 listopada 2014 r. spowodowało, że świadczenia pobrane z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki od dnia 1 listopada 2014 r., nie należały się skarżącej, jednak skutek ten powstał dopiero po zawarciu ugody. Natomiast w ugodzie tej skarżąca zobowiązała się do płacenia alimentów na rzecz córki. Podkreślić również należy, że skarżąca składając w dniu 14 października 2014 r. wniosek o przyznanie świadczenia alimentacyjnego została prawidłowo i szczegółowo pouczona o okolicznościach które mają wpływ na prawo do świadczenia alimentacyjnego. Wniosek zawiera czytelne pouczenie, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego zatwierdzonego przez sąd. Skarżąca miała więc świadomość, że świadczenie alimentacyjne przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy dziecko jest uprawnione do alimentów od rodzica, pouczenia te zostały podpisane przez skarżącą. Ponadto w decyzjach z dnia [...] października 2014 r. i z dnia [...] października 2015 r. przyznających świadczenie z funduszu alimentacyjnego, skarżącą została pouczona o warunkach i zasadach przysługiwania świadczenia, a także o zmianach mających wpływ na jego przyznanie oraz obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w pkt I dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. w ppkt 1 art. 23 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy, poprzez: a) błędne uznanie, że pobieranie w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. świadczenie było nienależnie pobrane i podlega zwrotowi, b) wadliwe uznanie, że skarżąca jest zobowiązana do zwrotu przyznanego jej świadczenia, w sytuacji gdy po stronie skarżącej brak jakiejkolwiek umyślności w działaniu, c) pominięcie przez Sąd okoliczności wydatkowania uzyskanych kwot na utrzymanie małoletniej córki oraz sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej, są zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne.

Należy zwrócić uwagę, że w zarzucie skargi powołano ogólnie art. 23 ustawy, który składa się szeregu mniejszych jednostek, ustępów, punktów w których regulowane są różne zagadnienia. Odnosząc się do kwestii błędnego uznania, że świadczenie było nienależnie pobrane i podlega zwrotowi, to należy jeszcze raz podkreślić, że niekwestionowany jest fakt iż skarżąca spełniała przesłanki niezbędne do przyznania i pobierania świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki. Zmiana stanu prawnego i sytuacji prawnej skarżącej nastąpiła wraz z zawartą ugodą sądową z dnia 2 lutego 2017 r. na mocy której został uchylony obowiązek alimentacyjny J. P. na rzecz córki i to z datą wsteczna od 1 listopada 2014 r. Zawarta ugoda z zobowiązanym do alimentacji spowodowała, że nie był on zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych od dnia 1 listopada 2014 r., w takich okolicznościach nastąpiła wypłata świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego za okres w którym nie istniał obowiązek alimentacyjny. Podnoszona z kolei kwestia, iż po stronie skarżącej brak było umyślności w działaniu również nie może być uwzględniona, albowiem pozostaje w sprzeczności z materiałami dowodowymi. Przede wszystkim należy zauważyć, że organ spełnił wszelkie wymagania dotyczące prawidłowego pouczania, informowania strony o okolicznościach mających wpływ na świadczenie alimentacyjne, które to pouczenia zostały podpisane przez skarżącą. Ponadto trudno kwestionować brak umyślności w działaniu skarżącej zważywszy na treść ugody i to ugody sądowej którą zawarła, w której nie tylko został uchylony obowiązek alimentacyjny J. P. z mocą wsteczną, ale skarżąca zobowiązała się do płacenia alimentów na rzecz córki.

Niezasadne są również podnoszone okoliczności związane z wydatkowaniem uzyskanych kwot, czy też z trudną sytuacją rodzinną i finansową skarżącej, albowiem w postępowaniu w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń i zobowiązania do ich zwrotu okoliczności te nie maja prawnego znaczenia. Natomiast na podstawie art. 23 ust. 8 ustawy, organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Czyli na podstawie wskazanego przepisu może być wydana odrębna decyzja w sprawie umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, czy też odroczenia terminu płatności lub rozłożenia raty, to w tym postępowaniu można podnosić wszelkie okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

W zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego w ppkt 2 wskazano na naruszenia art. 23 ust. 1 ustawy poprzez orzeczenie w jednej decyzji zarówno w przedmiocie stwierdzenia nienależności świadczenia jak i nakazania jego zwrotu. Zarzut ten jest niezasadny, albowiem ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302), która weszła w życie w dniu 18 września 2015 r. dokonana została nowelizacji art. 23 ust. 2 i 4 ustawy poprzez wyraźne wskazanie, że w razie stwierdzenia nienależnego pobrania świadczeń z funduszu alimentacyjnego organ wydaje jedną decyzję o ustaleniu nienależnie pobranych świadczeń oraz o zobowiązaniu do ich zwrotu. W ten sposób od dnia 18 września 2015 r. w systemie prawnym powstała jedna sprawa administracyjna w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, którą organy mają obowiązek rozstrzygać w drodze wydania jednej decyzji.

Z kolei w pkt II w zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania w ppkt 1 wskazano na naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 i art. 8 K.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazywano na wstępie, okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, a istota sporu dotyczyła kwestii materialnoprawnych. Natomiast ewentualne ustalenia dotyczące sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej w tej sprawie nie mają prawnego znaczenia, stąd też ich ustalenie było bezprzedmiotowe.

W pkt II ppkt 2 wskazano na naruszenie art. 141 § 4 i art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. polegające na lakonicznym i skrajnie skromnym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (tak podano), które nie odpowiada w tym zakresie wymogom stawianym ustawą, w tym nie wskazującym w sposób jednoznaczny, podstaw leżących na "uznaniu braku interesu prawnego po stronie skarżących, skutkujących, w swej konsekwencji, odrzuceniem wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi" Zarzut ten jest zupełnie niezrozumiały, zważywszy, że w sprawie nie wydano postanowienia, nie kwestionowano interesu prawnego skarżącej, nie odrzucono skargi, tylko ją oddalono po merytorycznym rozpoznaniu.

Natomiast podkreślić należy, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wszelkie wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.