Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 29/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2014 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z [...] lipca 2013 r., którą nałożono na T. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej skarżąca) karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Podstawę faktyczną tego rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Jako podstawę prawną wskazano m.in. art. 2 ust. 35a; art. 64 ust. 1 i 2; art. 64c; art. 140aa ust. 1 i 3 pkt 2; art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej p.r.d., a także art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 260), dalej u.d.p. oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2013 r. poz. 951), dalej rozporządzenie z 31 grudnia 2002 r.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dnia [...] maja 2013 r. na drodze powiatowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t, zatrzymano do kontroli samochód marki M. o nr rej. [...], którym kierował P. K. (dalej kierowca). Pojazdem tym w chwili kontroli wykonywany był przejazd z ładunkiem sypkim w postaci piasku, w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy K. W. Załadowcą piasku była skarżąca. Przebieg kontroli utrwalono protokołem, który kierowca podpisał bez uwag. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm:

1. nacisk 23,9 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 5,9 t (przekroczenie o 32,78%),

2. łączna masa pojazdu członowego 38,1 t - przekroczenie dmc o 6,1 t (przekroczenie o 19,06%).

Nadto ustalono, że kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Mając na uwadze powyższe wyniki pomiarów oraz wielkości procentowe przekroczeń dopuszczalnych norm [...] WITD wszczął wobec skarżącej postępowanie administracyjne, gdyż stwierdził, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych wartości powyżej 20%. Wskazał, że kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom, na które można wydać zezwolenie kategorii VII, czyli o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. W związku z powyższym - stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b p.r.d., nałożył na skarżącą karę 15.000 złotych, gdyż nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych wartości powyżej 20%.

W złożonym w terminie odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym,

2. a także zasad określonych w art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

3. art. 80 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na części materiału dowodowego z pominięciem innych dowodów bez uzasadnienia,

4. art. 6 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez przedsięwzięcie procedur zebrania i oceny materiału dowodowego w sposób nieuregulowany w przepisach materialnych.

W uzasadnieniu odwołania podniosła, że organ nie wskazał w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania przyczyn jego podjęcia oraz powodów uznania jej stroną tego postępowania oraz podstawy prawnej procesu ważenia. Ponadto organ błędnie ustalił wymóg posiadania przez kierowcę w trakcie kontroli zezwolenia kategorii VII. W jej ocenie wątpliwości i zastrzeżenia budzi sposób zrealizowania samej czynności pomiaru, a w szczególności użytych do tej procedury wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych typu SAW 10C, które nie mogą stanowić podstawy obliczania dopuszczalnej masy całkowitej. Skarżąca powołała się przy tym na argumentację dotyczącą wag typu LP600, jako wag o zbliżonej konstrukcji i podobnych funkcjach, które nie służą do wyznaczania dopuszczalnej masy całkowitej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego przywołując przepisy prawa mające zastosowanie w tej sprawie wskazał, że droga powiatowa, na której zatrzymano do kontroli ww. pojazd została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t , oraz że miejsce, na którym dokonano ważenia ww. pojazdu, legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 12 kwietnia 2013 r. Kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy dwóch przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C, które legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z przewidzianymi terminami ważności odpowiednio do 31 października 2014 r. oraz do 31 lipca 2013 r. GITD ustalił także, że powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia, który został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, przy czym kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił w jaki sposób ustalił kategorię wymaganego zezwolenia na przedmiotowy przejazd, a następnie wskazał, że skarżąca jest stroną tego postępowania jako załadowca, gdyż wynika to z art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. i dokumentu przewozowego okazanego do kontroli przez kierowcę. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodzi zatem, że to skarżąca wydała na zewnątrz ładunek piasku w ilości 23.100 kg (przy dopuszczalnej ładowności 16.860 kg).

GITD omawiając kwestię procesu załadunku pojazdów poruszających się po drogach publicznych stwierdził, że art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, jako przesłanki warunkowej odpowiedzialności organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytora, za przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu, wskazuje jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie jednoznacznie potwierdza, że skarżąca jako załadowca miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków skontrolowanego przewozu drogowego. Z materiału tego w postaci dokumentów WZ wynika, że skarżąca jako załadowca wydawała towar w łącznej ilości 23.100 kg, przy dopuszczalnej ładowności 16.860 kg, a więc więcej od dopuszczalnej. Masa własna ww. pojazdu wynosi zaś 16.140 kg, w związku z czym łączna masa pojazdu, wg wartości wskazanych w dokumencie WZ, wynosiła 39.240 kg. GITD wskazał jednocześnie, że jedyną pewną metodą określania dmc pojazdu jest jego zważenie na odpowiednich wagach. Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita zespołu pojazdów może wynosić 32 t, natomiast kontrola drogowa wykazała masę całkowitą pojazdu na poziomie 38,1 t. Powyższe przekroczenie potwierdza zdaniem GITD również dokument przewozowy okazany podczas kontroli drogowej. Mając to na względzie organ wskazał, że przekroczenie dmc ww. pojazdu miało bezpośredni wpływ na przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu i skarżąca jako załadowca miała w ten sposób wpływ i z całą pewnością godziła się na powstanie stwierdzonego naruszenia. Zdaniem organu II instancji ww. okoliczność jednoznacznie dowodzi, że skarżąca jako załadowca piasku miała znaczący wpływ na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów ww. pojazdu, wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny. Jednocześnie GITD wskazał, że strona powinna była tak konstruować swoje relacje z kontrahentami - podmiotami wykonującymi przejazdy, aby pozostać w zgodnie z obowiązującymi regulacji prawnymi.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewłaściwości użytych w czasie kontroli wag organ odwoławczy wskazał, że wagi użyte w trakcie kontroli winny w tym dniu spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. nr 183, poz. 1791), dalej rozporządzenie z 3 października 2003 r. Takie wymogi w jego ocenie zostały spełnione, gdyż potwierdzają to świadectwa legalizacji owych wag użytych podczas kontroli drogowej. Wobec tego argumentacja skarżącej dotycząca nieprawidłowości ważenia za pomocą wag typu LP600 pozostaje bezpodstawna, albowiem procesu ważenia dokonano za pomocą wag SAW 10C.

Organ odwoławczy powołując się na instrukcję obsługi wag typu SAW podał, że ich eksploatacja, bez wykorzystania żadnych środków, możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Tabela w pkt 2.5 tej instrukcji przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza to ważenia pojazdów wieloosiowych. Każdą oś waży się osobno, a wyniki osi wielokrotnych uzyskuje się przez ich sumowanie. Pomimo powyższego GITD stwierdził, że kontrolę przeprowadzono w miejscu do tego typu czynności zatwierdzonym, legitymującym się protokołem z pomiaru z pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 12 kwietnia 2013 r., właśnie celem uzyskania wyników odzwierciedlających stan faktyczny.

Odnośnie natomiast stanowiska Najwyższej Izby Kontroli (Delegatury w [...]), zawartego w informacji o wynikach kontroli oraz Głównego Urzędu Miar, zawartego w piśmie z [...] kwietnia 2011 r., iż "odpowiednie do ustalenia dmc są wagi nieautomatyczne klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym Max" GITD uznał, że twierdzenia te nie zostały poparte żadną analizą prawną, ani tym bardziej faktyczną. Nie zawierają one uzasadnienia, które doprowadziłoby do tejże konkluzji. Wagi o dokładności IIII (dokładność zwykła) zostały dopuszczone do ważenia stosownymi dokumentami. Zakaz, o którym pisze Główny Urząd Miar w piśmie z [...] kwietnia 2011 nie jest ujęty w żadnym przepisie.

Mając powyższe na uwadze GITD odwołał się do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., nr 26, poz. 152), które określa wagi o klasie dokładności od I do IIII. Nadto przywołał obecnie obowiązującą dyrektywę 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych, a która w art. 2 ust. 2 jasno określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej. Tym samym GITD stwierdził, że przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" lp. 2.1 ww. dyrektywy). W ocenie GITD kontrolujący mogli więc tymi wagami ustalić także masę całkowitą ww. pojazdu. Organ wskazał przy tym, że pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów. Zwrócił przy tym uwagę, że użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie miało żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącą kary. W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem świadectwa legalizacji ponownej wag typy SAW 10C użytych do kontroli, z których wynika, iż są one wagami IIII klasy dokładności, czyli wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do ww. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, że w największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kg. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kg. Uzyskane w tej sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone jeszcze o 2% i zaokrąglone do 0,1 t w górę. Tym samym stanowisko Głównego Urzędu Miar zawarte w piśmie z [...] kwietnia 2011 r. uznał za nie wiążące dla organów transportu drogowego.

GITD podzielił natomiast stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lipca 1998 r. III SA 396/97 (LEX nr 35489) zgodnie z którym "wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe, nie wydane na podstawie delegacji ustawowej, nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych". Ponownie odwołał się do instrukcji obsługi wag typu SAW i stwierdził, że skoro kompetentny organ dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów, a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia, to nie ma podstaw do uznania, iż wyznaczenie łącznej masy pojazdu za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe. W związku z tym argumentację skarżącej odnośnie braku możliwości wyznaczenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów przy zastosowaniu wag typu SAW 10C uznał za bezpodstawną. Podniósł przy tym, że nawet wagami do pomiarów dynamicznych (do ważenia w ruchu) wyznacza się masę całkowitą poprzez sumowanie wyników pomiarów poszczególnych osi. Tym bardziej nie ma więc jego zdaniem powodu, by w podobny sposób nie postępować przy pomiarach statycznych.

Konkludując GITD stwierdził, że treść art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. prowadzi do wniosku, iż obowiązki załadowcy, nadawcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na swój teren. Jest on odpowiedzialny bowiem także za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu.

Ustosunkowując się do zarzucanych przez skarżącą naruszeń przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego GITD stwierdził, że organ I instancji zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Nadto zdaniem organu odwoławczego decyzja WITD zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, T. Sp. z o.o. z siedzibą w L. zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 6 w zw. z art. 75 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w zawiadomieniu o wszczęciu niniejszego postępowania WITD nie poinformował jej o przyczynie wszczęcia postępowania oraz o tym na jakiej podstawie uznał ją za stronę tego postępowania, co uniemożliwiło jej złożenie stosownych wyjaśnień.

Stwierdziła, że organ nie wykazał, że miała ona wpływ lub godziła się naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Za niewystarczające w tym zakresie uznała samo ustalenie, że wydano towar w łącznej ilości 23.100 kg przy dopuszczalnej ładowności 16.860 kg, a więc większej od ładowności dopuszczalnej.

Przywołując treść art. 55 ust. 1 i ust. 1c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265) dalej u.t.d. stwierdziła, że organy nie poczyniły żadnych ustaleń na okoliczność czy, i jakie podjęła ona działania, mające na celu, aby pojazd był normatywny oraz jak rozmieściła ładunek. Zdaniem skarżącej, że skoro ustawodawca nie określa jakie konkretnie obowiązki spoczywają na załadowcy to w związku z tym organy powinny to wskazać. Podniosła, że na tą okoliczność organy mogły np. przesłuchać przewoźnika K. W. oraz zapoznać się z rzeczywistymi warunkami załadunku. Wyjaśniła przy tym, że podczas załadunków kontroluje masę załadowanego towaru i pozwala na zwrot ponadnormatywnej ilości.

Skarżąca nie zgodziła się także z ustaleniem, że kierowca powinien mieć na kontrolowany przewóz zezwolenie kategorii VII. Przywołując treść art. 64d ust. 1 i 2 oraz art. 140ab ust. 1 p.r.d. podniosła, że przewoźnik nie mógł uzyskać takiego zezwolenia ponieważ przewożony ładunek – piach, był podzielny. Zdaniem skarżącej przepisy dotyczące zezwoleń są niejasne i nie można konsekwencji tych błędów przenosić na stronę postępowania administracyjnego.

Skarżąca zarzuciła, że pomiar ważenia ww. pojazdu został wykonany przy użyciu niewłaściwych wag, zaś twierdzenia GITD, że wagi te winny były spełniać w dniu kontroli jedynie wymogi określne w ww. rozporządzeniu z 3 października 2003 r. były niewystarczające. Bezcelowe jej zdaniem było także odwołanie się przez organ do ww. dyrektywy 2009/23/WE. Niezasadnie GITD odmówił racji ww. stanowiskom NIK i GUM, bowiem zawarte są w nich wskazówki odnośnie prawidłowego stosowania wag SAW 10C i dokumenty te niezbicie dowodzą, że procedura pomiaru w tej sprawie została wykonana nieprawidłowo – niezgodnie z instrukcją producenta wag.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie decyzji GITD i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o oddaleni skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 p.r.d.).

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Droga na której przeprowadzono kontrolę jest drogą, o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś napędową 8 t.

W przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

W rozpoznawanej sprawie kontrolowany w dniu [...] maja 2013 r. pojazd poruszał się po drodze powiatowej nr v[...] o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t, Pojazdem tym w chwili kontroli wykonywany był przejazd z ładunkiem sypkim w postaci piasku. Załadowcą piasku była skarżąca. Przebieg kontroli utrwalono protokołem, który kierowca podpisał bez uwag. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm:

1. nacisk 23,9 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 5,9 t (przekroczenie o 32,78%),

2. łączna masa pojazdu członowego 38,1 t - przekroczenie dmc o 6,1 t (przekroczenie o 19,06%).

Ustalono, że kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy dwóch przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o numerach fabrycznych [...] i [...] które legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z przewidzianymi terminami ważności odpowiednio do 31 października 2014 r. oraz do 31 lipca 2013 r.

Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Tym samym nie kwestionował wyników pomiarów uzyskanych w wyniku ważenia pojazdu przy pomocy legalizowanych wag. Należy przy tym zaznaczyć, że jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1224/04, LEX nr 205475 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10 LEX nr 1137861).

Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za dowód wyników użycia wag do zważenia dmc pojazdu niezgodnie ze wskazaniami producenta wag (czyli z instrukcją), wskazać należy w pierwszej kolejności na legitymowanie się przez te wagi ważnymi świadectwami legalizacji. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 20 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1069), dowód legalizacji to świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczana na przyrządzie pomiarowym, poświadczające dokonanie legalizacji. Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 2 tej ustawy, prawna kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych jest wykonywana przez:

1) zatwierdzenie typu przyrządu pomiarowego na podstawie badania typu - przed wprowadzeniem typu przyrządu pomiarowego do obrotu lub

2) legalizację pierwotną albo legalizację jednostkową - przed wprowadzeniem danego egzemplarza przyrządu pomiarowego do obrotu lub użytkowania, a także

3) legalizację ponowną - w stosunku do przyrządów pomiarowych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania.

Jak wynika z treści art. 8 ust. 2a ww. ustawy, przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub do użytkowania po dokonaniu oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), które są stosowane w dziedzinach, o których mowa w ust. 1 (w tym przy pobieraniu opłat (...) i innych należności budżetowych (...) - art. 8 ust.1 pkt 4), i zostały określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają w użytkowaniu prawnej kontroli metrologicznej (vide rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli – Dz. U. z 2008 r. Nr 3, poz. 13 ze zm. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 2 czerwca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli – Dz. U. Nr 110, poz. 727).

Nie ulega wątpliwości, że obydwie wagi użyte podczas kontroli w niniejszej sprawie legitymowały się ważnym świadectwem ponownej legalizacji.

Z akt sprawy wynika, że ważenie kontrolowanego pojazdu odbyło się z zachowaniem procedury określonej w instrukcji obsługi przeznaczonej dla wag SAW/Seria II. Na ową instrukcje powoływała się zarówno strona skarżąca, jak też organ odwoławczy, przy czym dokonana przez skarżącą interpretacja była odmienna od interpretacji organu.

Instrukcja obsługi wag typu SAW stanowi, że eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Tabela w pkt 2.5 tej instrukcji przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza to ważenia pojazdów wieloosiowych. Każdą oś waży się osobno, a wyniki osi wielokrotnych uzyskuje się przez ich sumowanie. Kontrolę przeprowadzono w miejscu do tego typu czynności zatwierdzonym, legitymującym się protokołem z pomiaru z pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 14 kwietnia 2013 r., właśnie celem uzyskania wyników odzwierciedlających stan faktyczny.

Odnosząc się do stanowiska Głównego Urzędu Miar i Najwyższej Izby Kontroli co do niemożności użycia wag SAW 10C do ustalenia dmc, czy też wyznaczenia nacisków osi wielokrotnych, stwierdzić należy, że nie zostało ono poparte żadną analizą prawną ani tym bardziej faktyczną i nie zawiera uzasadnienia, które mogłyby doprowadzić do takich wniosków. Tym samym nie pozwala na dokonanie rzetelnej analizy i wyciągnięcia poprawnych wniosków bez wkraczania

w sferę wiedzy specjalistycznej. Istotne jest to chociażby z uwagi na fakt, że wagi

o dokładności IIII (dokładność zwykła) zostały dopuszczone stosownymi dokumentami do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia DMC.

Obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia

2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą to obecnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych, w art. 2 ust. 2 wyraźnie określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej.

Przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" lp. 2.1 ww. dyrektywy).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) także określa wagi

o klasie dokładności od I do IIII.

Podkreślenia wymaga, że pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi.

Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 1998 r. III SA 396/97 (LEX nr 35489), zgodnie z którym: "wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe, niewydane na podstawie delegacji ustawowej, nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych".

Należy również wskazać, że w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2281/11, II GSK 2280/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że za pomocą wag typu SAW 10 C możliwe jest wyznaczenie dmc pojazdu.

Ze wskazanych wyżej powodów nie można natomiast podzielić zarzutów skargi, które zmierzają do wykazania analogii pomiędzy wagami SAW 10C a wagami LP600 co do możliwości ustalania dmc. Istotnie, instrukcja wag LP600 stanowi, że nie mogą być one używane do mierzenia masy całkowitej pojazdu, co automatycznie nie oznacza, że takimi wagami są także wagi SAW 10C.

Za niezasadny należy także uznać zarzut skargi dotyczący nieprzesłuchania przewoźnika K. W. na okoliczność rzeczywistych warunków załadunku. Co prawda w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zwłaszcza, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań niekorzystnej.(por. wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 481/13, Lex nr 13333707). Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. (por. wyrok NSA sygn. akt II OSK 1291/12, Lex nr 1421792). Strona skarżąca w toku postępowania dowodowego prowadzonego przed organami transportu drogowego nie złożyła stosownego wniosku o przesłuchanie ww. osoby jako świadka ograniczając się do złożenia odwołania, zaś w tej sytuacji organy słusznie uznały sprawę za dostatecznie wyjaśnioną.

Reasumując, zdaniem Sądu, GITD zasadnie utrzymał mocy karę pieniężną orzeczoną wobec skarżącej przez organ I instancji w wysokości 15000 złotych.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.