Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 77/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w przedmiocie tymczasowego wpisu na listę członków izby inżynierów budownictwa 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2. umarza postępowanie w zakresie żądania zobowiązania organu do wydania aktu, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na rzecz M. P. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu koszów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 26 stycznia 2020 r. M. P., powołując się na art. 33 ust. 2 ustawy z 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 220 ze zm.) złożył do Rady Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa oświadczenie o zamiarze świadczenia usługi transgranicznej w okresie od 1 lutego 2020 r. do 1 grudnia 2020 r.

Rada w dniu 17 lutego 2020 r. zwróciła się o uzupełnienie braków formalnych tego oświadczenia, zobowiązując skarżącego do wykazania jego dotychczasowego doświadczenia zawodowego do projektowania w specjalności konstrukcyjno - budowlanej i przedłożenia referencji podmiotów, na rzecz których realizował ten zakres usług oraz przedstawienia informacji o rodzaju planowanych czynności zawodowych jakie zamierza wykonywać, jak również o czasie i miejscu świadczenia tych czynności. W wezwaniu wskazano, że w przypadku jego niewykonania organ pozostawi oświadczenie bez rozpoznania. Wobec niezastosowania się M. P. do wystosowanego wezwania Rada pozostawiła jego oświadczenie bez rozpoznania.

M.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Rady Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa dotyczącą rozpatrzenia jego wniosku w sprawie możliwości transgranicznego świadczenia usług z dnia 26 stycznia 2020 r. w zawodzie inżynier budownictwa wnosząc o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, dokonanie kontroli przewlekłego prowadzenia postępowania, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt II SAB/Gd 35/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków złożonego oświadczenia było prawidłowe. Podstawą prawną dokonania tymczasowego wpisu na listę członków okręgowej izby inżynierów budownictwa jest art. 20a ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U. z 2019 r., poz1117), powoływanej dalej jako "ustawa o samorządach zawodowych". Sąd stwierdził, że w złożonym przez skarżącego oświadczeniu nie został uwzględniony wymóg wynikający z art. 20 ust. 4 pkt 1a odnoszący się do informacji o rodzaju czynności zawodowych, jakie zamierza wykonywać, jeżeli ich określenie jest możliwe oraz wymóg z pkt 4 art. 20 ust. 4 odnoszący się do przedłożenia dokumentów potwierdzających doświadczenie zawodowe w postaci wykazania doświadczenia zawodowego w projektowaniu specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz przedłożenia referencji podmiotów, na rzecz których realizował ten zakres usług.

Sąd wskazał, że treść art. 64 § 2 k.p.a. pozwala na przyjęcie, że jeżeli strona nie usunęła na żądanie organu w wyznaczonym terminie wad formalnych wniosku o wszczęcie postępowania, to organ nie wydaje postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 k.p.a., ale pozostawia podanie bez rozpoznania w trybie art. 64 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, skarżący odebrał wezwanie z 17 lutego 2020 r. Pomimo jasno sprecyzowanego zobowiązania, pouczenia o negatywnych skutkach niezastosowania się do niego, skarżący nie odpowiedział na wezwanie organu, Rada Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa miała więc prawo, zgodnie z wcześniej udzielonym pouczeniem, pozostawić wniosek skarżącego bez rozpoznania. Skoro brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania oświadczenia skarżącego, a organ zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił jego wniosek bez rozpoznania, to okoliczności te wykluczają możliwość postawienia zarzutu bezczynności i czynią skargę niezasadną, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 p.p.s.a..

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. P. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 marca 2021 r. w sygn. akt II GSK 258/21 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że spór w rozpoznawanej sprawie dotyczył tego, czy w świetle obowiązujących regulacji prawnych Rada Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa prawidłowo pismem z dnia 17 lutego 2020 r. wezwała M. P. do uzupełnienia braków formalnych złożonego przez niego oświadczenia z dnia 26 stycznia 2020 r. o zamiarze świadczenia usług transgranicznych, a następnie wobec braku uzupełnienia oświadczenia, czy prawidłowe było pozostawienie tego oświadczenia bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wskazując, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., podlega kontroli sądu administracyjnego w ramach skargi na bezczynność organu (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które są istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ nie może natomiast wykorzystać tego trybu do merytorycznej oceny złożonego podania oraz jego załączników (por.np. wyroki NSA z dnia 23 stycznia 1996 r., sygn. akt II SA 1473/94 oraz z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1071/16).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że złożenie oświadczenia o zamiarze świadczenia usług transgranicznych wynika z następujących uregulowań prawnych:

Na podstawie art. 12a ustawy Prawo budowlane, samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w art. 12 ust. 1, mogą również wykonywać osoby, których odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Przepis art. 12a w obecnym brzmieniu został wprowadzony ustawą z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów i ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 210, poz. 1321), którą to ustawą dokonano implementacji dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.Urz. UE L 255, s. 22, ze zm.). Dyrektywa ta ustanawia zasady, na podstawie których każde państwo członkowskie, które uzależnia dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie na swoim terytorium od posiadania szczególnych kwalifikacji zawodowych, uznaje, dla celów dostępu do tego zawodu i jego wykonywania, kwalifikacje zawodowe uzyskane w innym lub innych państwach członkowskich, które umożliwiają posiadaczowi wymienionych kwalifikacji wykonywanie w tych państwach tego samego zawodu. W myśl art. 7 ust. 2-4 dyrektywy nr 2005/36/WE oświadczenie zamierzającego świadczyć usługę transgraniczną może być poddane weryfikacji właściwego organu krajowego, przy czym najpóźniej w terminie jednego miesiąca od otrzymania oświadczenia wraz z niezbędnymi załącznikami organ obowiązany jest do załatwienia sprawy. Stanowi o tym art. 7 ust. 4 akapit drugi dyrektywy nr 2005/36/WE, zaś w punktach od a) do b) i zawartych tam podpunktach zamieszczono katalog możliwych rozstrzygnięć organu administracji. Wystąpienie trudności w zachowaniu terminu na wydanie decyzji obliguje organ do zawiadomienia o tym wnioskodawcy (art. 7 ust. 4 akapit drugi zdanie ostatnie). Wówczas termin na wydanie decyzji może zostać wydłużony do dwóch miesięcy od ich rozwiązania (art. 7 ust. 4 akapit trzeci). W art. 7 ust. 4 akapit piąty dyrektywy nr 2005/36/WE wskazano, że niepodjęcie decyzji w powyższych terminach skutkuje tym, że usługi mogą być świadczone.

Przepisami odrębnymi, o których mowa w art. 12a ustawy Prawo budowlane, są przepisy ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 220, dalej jako "ustawa o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych"). Zgodnie z definicją wskazaną w art. 5 pkt 10 tej ustawy świadczenie usługi transgranicznej oznacza tymczasowe i okazjonalne wykonywanie zawodu regulowanego albo działalności regulowanej.

Świadczenie usługi transgranicznej, wykonywanej po raz pierwszy w Polsce przez inżyniera budownictwa, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, uregulowane zostało w art. 20a ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów i inżynierów budownictwa, zgodnie z którym obywatel państwa członkowskiego posiadający kwalifikacje zawodowe architekta lub inżyniera budownictwa, który prowadzi zgodnie z prawem działalność w zakresie tego zawodu w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, ma prawo do świadczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgranicznej w rozumieniu art. 5 pkt 10 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej w zawodzie odpowiednio architekta lub inżyniera budownictwa. W przypadkach, o których mowa w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, właściwy organ może wszcząć postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych wobec obywatela państwa członkowskiego posiadającego kwalifikacje zawodowe architekta lub inżyniera budownictwa zamierzającego świadczyć na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługę transgraniczną po raz pierwszy (art. 20a ust. 2).

Zgodnie z ust. 4 art. 20 a ustawy, przed rozpoczęciem świadczenia usługi transgranicznej po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatel państwa członkowskiego posiadający kwalifikacje zawodowe architekta lub inżyniera budownictwa przedkłada okręgowej radzie izby właściwej ze względu na miejsce zamierzonego świadczenia usługi: oświadczenie o zamiarze jej świadczenia zawierające:

1) oświadczenie o zamiarze jej świadczenia zawierające informacje o:

a) rodzaju czynności zawodowych, jakie zamierza wykonywać, jeżeli ich określenie jest możliwe,

b) posiadanym ubezpieczeniu lub innych środkach indywidualnego albo zbiorowego zabezpieczenia w odniesieniu do odpowiedzialności zawodowej;

2) dokument potwierdzający obywatelstwo;

3) zaświadczenie wydane przez właściwy organ państwa członkowskiego, że obywatel państwa członkowskiego posiadający kwalifikacje zawodowe architekta lub inżyniera budownictwa wykonuje faktycznie i zgodnie z prawem zawód lub działalność w tym państwie członkowskim oraz że w momencie składania zaświadczenia nie obowiązuje go zakaz, nawet tymczasowy, wykonywania zawodu lub działalności;

4) dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe.

Dokonując indywidualnej oceny usługi transgranicznej, która ma być świadczona na terenie Polski, okręgowa rada izby powinna uwzględnić w szczególności długości, częstotliwości, regularności oraz ciągłości świadczenia tej usługi. Zgodnie natomiast z ust. 8 art. 20 a właściwa okręgowa rada izby dokonuje tymczasowego wpisu na listę członków izby osób, o których mowa w ust. 1. Wpis jest dokonywany nieodpłatnie po złożeniu oświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, i nie może powodować utrudnień lub opóźnień w świadczeniu usługi transgranicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z przytoczonych uregulowań wynika, iż przed rozpoczęciem świadczenia usługi transgranicznej na terytorium Polski, obywatel państwa członkowskiego posiadający kwalifikacje zawodowe architekta lub inżyniera budownictwa ma obowiązek złożenia oświadczenia o zamiarze świadczenia usługi. Złożenie takiego oświadczenia służy dokonaniu tymczasowego wpisu na listę członków danej izby samorządu zawodowego, ale także umożliwienia dokonanie oceny czy w danym przypadku niezbędne jest wszczęcie ewentualnego postępowania w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych. Wszczęcie takiego postępowania jest w świetle przepisów fakultatywne (na co wskazuje zarówno treść art. 20a ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, jak i art. 34 ust. 1 ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych) i może mieć miejsce jeżeli usługodawca zamierza świadczyć daną usługę transgraniczną po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale tylko o ile jest to niezbędne i tylko w przypadku wykonywania zawodu regulowanego/działalności regulowanej związanych ze zdrowiem lub bezpieczeństwem publicznym, których wykonywanie przez usługodawców nieposiadających odpowiednich kwalifikacji zawodowych mogłoby narażać usługobiorców na poważne niebezpieczeństwo lub powstanie poważnej szkody dla zdrowia. Także z tytułu i treści rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 lutego 2017 r. w sprawie wykazu zawodów regulowanych i działalności regulowanych, przy wykonywaniu których usługodawca posiada bezpośredni wpływ na zdrowie lub bezpieczeństwo, w przypadku których można wszcząć postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji (Dz. U. z 2017 r. poz. 468), wynika fakultatywność wszczęcia tego rodzaju postępowania.

W oświadczeniu o zamiarze świadczenia usług transgranicznych złożonym przez skarżącego wskazał on, że usługi transgraniczne mają być wykonywane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 1 grudnia 2020 r., a jako dokument poświadczający kwalifikacje zawodowe przedłożył dyplom Bachelor of Engineering in Civil Engineering wydany przez University of Glaorgan.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oświadczenie skarżącego zawierało elementy określone w art. 20a ust. 4 pkt 1a i 4 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, a tym samym nie miało braków formalnych, które uniemożliwiałyby nadanie mu biegu. Jeżeli natomiast, zdaniem Rady, w złożonym oświadczeniu niedostatecznie były określone czynności zawodowe, jakie wnioskodawca zamierza wykonywać, a ich określenie było możliwe (art. 20a ust.4 pkt 1a) oraz niewystarczające były dokumenty poświadczające kwalifikacje zawodowe wnioskodawcy (art. 20a ust.4 pkt 4), to należało odmówić tymczasowego wpisu na listę członków izby. Rada mogła też, na podstawie cytowanego art. 20a ust.2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, wszcząć postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych, w którym dokonano by weryfikacji kwalifikacji skarżącego, a które to postępowanie toczyłoby się na podstawie art. 34 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wadliwego zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy art. 64 § 2 k.p.a., co związane było z niewłaściwą wykładnią art. 20a ust. 4 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa w powiązaniu z art. 20a ust.2 tej ustawy oraz powołanymi wyżej przepisami ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz dyrektywy nr 2005/36/WE.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji, uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną, co do braku podstaw do zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy art. 64 § 2 k.p.a. i rozpozna skargę na bezczynność ustosunkowując się do zawartych w niej wniosków. Sąd winien przy tym pamiętać o upływie określonego w oświadczeniu skarżącego z 26 stycznia 2020 r. czasu świadczenia usług transgranicznych (od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 1 grudnia 2020 r.), a także o cytowanych wyżej postanowieniach dyrektywy nr 2005/36/WE (art. 7 ust. 4 akapit piąty), z których wynika, że brak decyzji w określonych tam terminach skutkuje tym, że usługi mogą być świadczone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

W myśl z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powołanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., podlega kontroli sądu administracyjnego w ramach skargi na bezczynność organu (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13).

Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżący spełnił formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedził ją wniesieniem ponaglenia z dnia 28 kwietnia 2020 r.

Sąd orzekał w niniejszej sprawie w warunkach związania oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2021 r. w sygn. akt II GSK 258/21, który przesądził, że w sprawie niezasadnie pozostawiono złożone przez skarżącego oświadczenie bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Bezczynność stanowi niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Skarga ta ma na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu.

Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych ustanawia zasady, na podstawie których każde państwo członkowskie, które uzależnia dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie na swoim terytorium od posiadania szczególnych kwalifikacji zawodowych, uznaje, dla celów dostępu do tego zawodu i jego wykonywania, kwalifikacje zawodowe uzyskane w innym lub innych państwach członkowskich, które umożliwiają posiadaczowi wymienionych kwalifikacji wykonywanie w tych państwach tego samego zawodu.

W myśl art. 7 ust. 4 dyrektywy nr 2005/36/WE:

"Właściwy organ dokonujący weryfikacji oświadczenia najpóźniej w terminie jednego miesiąca od otrzymania oświadczenia wraz z dokumentami uzupełniającymi, o których mowa w ust. 1 i 2, informuje usługodawcę o swojej decyzji:

a) o odstąpieniu od sprawdzenia jego kwalifikacji zawodowych;

b) po sprawdzeniu jego kwalifikacji zawodowych:

(i) wymagającej od usługodawcy przystąpienia do testu umiejętności; lub

(ii) zezwalającej na świadczenie usług.

W przypadku zaistnienia trudności mogących skutkować opóźnieniem w podjęciu decyzji na podstawie akapitu drugiego właściwy organ powiadamia usługodawcę w tym samym terminie o przyczynie opóźnienia.

Trudności te rozwiązuje się w terminie jednego miesiąca od tego powiadomienia, natomiast decyzję wydaje się w terminie dwóch miesięcy od rozwiązania tych trudności.

Jeżeli pomiędzy kwalifikacjami zawodowymi usługodawcy i wykształceniem wymaganym w przyjmującym państwie członkowskim występują różnice na tyle istotne, że mogą być szkodliwe dla zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego i nie jest możliwe ich zrównoważenie doświadczeniem zawodowym usługodawcy lub wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami nabytymi poprzez uczenie się przez całe życie, formalnie potwierdzonymi w tym celu przez właściwą instytucję, przyjmujące państwo członkowskie umożliwia temu usługodawcy wykazanie, poprzez poddanie się testowi umiejętności, o którym mowa w akapicie drugim lit. b), że uzyskał on brakującą wiedzę, umiejętności lub kompetencje. Przyjmujące państwo członkowskie podejmuje na tej podstawie decyzję w sprawie zezwolenia na świadczenie usług. W każdym przypadku musi istnieć możliwość świadczenia usługi w terminie jednego miesiąca od podjęcia decyzji zgodnie z akapitem drugim.

Jeżeli właściwy organ nie podejmie działań w terminach określonych w akapitach drugim i trzecim, usługi mogą być świadczone."

W niniejszej sprawie oświadczenie skarżącego nie zostało zweryfikowane w terminie miesięcznym z uwagi na jego pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.

W sprawie brak było podstaw do pozostawienia oświadczenia bez rozpoznania, co zostało przesądzone wydanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Niewątpliwe w takich okolicznościach sprawy zaistniała bezczynność organu. Sprawa nie została bowiem zakończona w terminie miesięcznym ani dwumiesięcznym, wskazanych w art. 7 ust. 4 Dyrektywy nr 2005/36/WE. W związku z tym, Sąd w wydanym wyroku stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano także na konieczność uwzględnienia art. 7 ust. 4 akapitu piątego Dyrektywy nr 2005/36/WE, z którego wynika, że brak decyzji w określonych tam terminach skutkuje tym, że usługi mogą być świadczone oraz konieczność uwzględnienia upływu określonego w oświadczeniu skarżącego z dnia 26 stycznia 2020 r. czasu świadczenia usług transgranicznych (od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 1 grudnia 2020 r.).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, że mimo zaistniałej bezczynności w sprawie brak było podstaw do nakazania organowi weryfikacji oświadczenia. Brak dokonania oceny w zakreślonym terminie skutkował bowiem możliwością świadczenia usług, co wynika z regulacji art. 7 ust. 4 akapitu piątego Dyrektywy nr 2005/36/WE. Nadto brak zobowiązania do dokonania czynności uzasadniał upływ okresu w jakim usługi miały być świadczone.

W związku z powyższym, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi i oddalił skargę w tym zakresie.

Dokonując oceny charakteru zaistniałej bezczynności zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17; WSA w Krakowie z 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14).

Oceny sposobu prowadzenia postępowania należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co każe uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania strony. Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Niewątpliwe w sprawie nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy. Przekroczenie to nie było jednak związane z oczywistym brakiem podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności w okresie biegu terminu rozpoznania sprawy, lecz było wynikiem błędnej interpretacji przez organ przepisów prawa, która to interpretacja doprowadziła do wadliwego zobowiązania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych oświadczenia a w jego konsekwencji do pozostawienia oświadczenia bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zobowiązanie skarżącego do uzupełninia oświadczenia złożonego dnia 26 stycznia 2020 r. z zagrożeniem pozostawienia go bez rozpoznania nastąpiło w dniu 17 stycznia 2020 r., a więc znacznie przez upływem terminu miesięcznego przewidzianego na weryfikację oświadczenia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał za niecelowe wymierzenie organowi grzywny. Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi, że sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1.

Podkreślić należy, że zasądzenie grzywny nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności, lecz jest to dodatkowy środek stosowany przez sądy z reguły w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, w celu ukarania organu jak i zdyscyplinowania go do prawidłowego działania w rozpoznawanej sprawie oraz zapobieżeniu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. W ocenie Sądu, zastosowanie tego środka nie było w niniejszej sprawie uzasadnione. Brak oceny oświadczenia w wynikającym z przepisów terminie nie wynikał z zaniechania przez organ podejmowania czynności. W tej sytuacji nie jest zasadne nakładanie na organ grzywny w celu jego ukarania bądź dyscyplinowania w zakresie terminowości oceny oświadczeń.

Sąd nie uwzględnił skargi w zakresie zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. W ramach uprawnień orzeczniczych Sądu nie mieści się bowiem nakazanie organowi ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego opieszałości organu.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., Sąd, zgodnie ze złożonym wnioskiem, zasądził na rzecz skarżącego od Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa zwrot kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w wysokości 100 zł.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).