Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 850/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając, Sędziowie NSA Janusz Zubrzycki, Joanna Kuczyńska (spr.), Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Zofii L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2005 r. sygn. akt III SAB/Wa 15/05 w sprawie ze skargi Zofii L. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Zofii L. na rzecz Ministra Finansów kwotę 240 zł /dwieście czterdzieści/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I FSK 850/05 2

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2005 r. III SAB/Wa 15/05 oddalający skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia 15 listopada 2004 r. (...) utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 1 września 2004 r. (...) odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 15 marca 2004 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2003 r. Wyrok wskazany wyżej wydano w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu 26 listopada 2004 r. Pełnomocnik Zofii L. złożył do Ministra Finansów wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w N. z dnia 15 listopada 2004 r. (...), którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora tej Izby z dnia 1 września 2004 r. (...) odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 marca 2004 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2003 r.

Minister Finansów pismem z dnia 29 grudnia 2004 r. (...) wyjaśnił Stronie zasady właściwości organów podatkowych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej i wniosek przesłał do załatwienia Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. zgodnie z właściwością.

Strona pismem z dnia 19 stycznia 2005 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Finansów w sprawie wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w N. z dnia 15 listopada 2004 r. (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2005 r. III SAB/Wa 15/05 oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej Minister Finansów nie pozostawał w bezczynności, bowiem brak jest podstaw do przyjęcia braku działania organów w sytuacji, kiedy obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku takiego działania. Powołał Sąd zasady wynikające z art. 248 ustawy Ordynacja podatkowa w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Stwierdził Sąd, że organem właściwym dla stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej izby skarbowej jest również izba skarbowa jako organ odwoławczy. Podkreślono w wyroku również, że w oparciu o obowiązujące przepisy Minister Finansów może wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji izby skarbowej poprzez prowadzenia postępowania nadzorczego, jednak decyzja w zakresie podjęcia działania pozostaje do uznania Ministra. Nie jest wszczynane i prowadzone przez Ministra Finansów postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej izby skarbowej na żądanie strony, bowiem strona ma możliwość ochrony swojego interesu prawnego w ramach środków prawem przewidzianych w trybie odwoławczym lub skargowym.

Nie dopatrzył się Sąd również naruszenia w toku postępowania przez organy państwa innych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które rodziły by potrzebę uwzględnienia skargi.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika nie zgadzając się z ustaleniami zawartymi we wskazanym wyżej wyroku z dnia 28 czerwca 2005 r. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi o błędnie wskazanej sygnaturze akt /jest III SAB/Wa 15/04 winno być III SAB/Wa 15/05/ określonemu w skardze kasacyjnej mianem postanowienia, zarzuca w oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy poprzez uchybienie art. 145 par. 1 pkt 2 ustawy cyt. wyżej tj. przekroczenia prawa w sposób jasny i jednoznaczny, w tym w szczególności art. 248 par. 2 pkt 3 w związku z art. 120 i art. 121 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz w związku z art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw i Podstawowych Wolności. Mając na względzie powyższe skarżący wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej poddaje krytyce przepis art. 248 par. 2 pkt Ordynacji podatkowej, wskazując, że podatnik pozostaje na "łasce" Ministra Finansów, który decyduje o tym kiedy i w jakich okolicznościach wszczyna bądź nie postępowanie z urzędu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Stwierdza również, że opinia dla Senatora M. z dnia 21 lutego 2005 r. dotycząca art. 248 par. 2 Ordynacji podatkowej sporządzona przez Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu jest stronnicza i nie daje odpowiedzi na istotne w sprawie pytania.

Reasumując skarżący podnosi, że zarówno Minister Finansów jak i WSA dopuścili się rażącego naruszenia prawa dokonując interpretacji art. 248 ustawy Ordynacja podatkowa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów podnosi uchybienia formalne jakie zostały poczynione przez jej autora, a to w zakresie wskazania prawidłowej podstawy skargi kasacyjnej. Wskazuje również na błędne oznaczenie w skardze kasacyjnej sygnatury akt zaskarżonego wyroku. Nie godzi się z argumentami przedstawionymi przez skarżącego a dotyczącymi stosowania art. 248 par. 2 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

W dniu 12 kwietnia 2006 r. wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo procesowe wnoszącego skargę kasacyjną, w którym odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę kasacyjną uzupełnia zarzuty stawiane zaskarżonemu wyrokowi o wskazanie naruszenia art. 134 par. 11 p.p.s.a., bowiem Sąd nie wyszedł poza granicy skargi będąc do tego zobowiązanym. Nadto wskazuje na naruszenie przez organy skarbowe przepisów Kodeksu cywilnego tj. art. 65, 860 par. 1, 871 i 875, 869 par. 2, 869 par. 2 a także art. 5 ustawy o VAT. Przywołuje również wyrok SR w N. z dnia 16 czerwca 2004 r. dotyczący jego mocodawczyni w sporze dotyczącym udziału w zyskach spółki cywilnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona.

Autor rozpoznawanej skargi kasacyjnej podał jako podstawę jej wniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 173 par. 1 i art. 177 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, zaś jako przedmiot skargi wskazał postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2005 r. III SAB/Wa 15/04 aby dalej wnosić o uchylenie wyroku w całości i nakazanie wszczęcia postępowania oraz zmianę zaskarżonego wyroku w całości. Sąd przyjął, iż wnoszący skargę kasacyjną popełnił w podanej sygnaturze oczywistą omyłkę pisarską ma zatem na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2005 r. III SAB/Wa 15/05.

Zgodnie z brzmieniem art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Wnioski skarżącego zawarte w skardze a dotyczące ewentualnego rozstrzygnięcia określone zostały dwukrotnie a mianowicie raz w zakresie uchylenia w całości wyroku i nakazanie wszczęcia postępowania, następnie zaś w zakresie zmiany zaskarżonego wyroku w całości.

Zgodnie z art. 185 ustawy cyt. wyżej Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który orzeczenie wydał lub też zgodnie z art. 188 tejże, jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania postawione zostały zarzuty naruszenia prawa procesowego, zatem wspomniany art. 188 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może mieć zastosowania. Nie jest również władny Naczelny Sąd Administracyjny do nakazania sądowi pierwszej instancji wszczęcia postępowania, może jedynie w zakresie swych kompetencji uchylając orzeczenie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy cyt. wyżej a mianowicie podnosząc naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub też naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie skarżący wskazał jako podstawę skargi kasacyjnej art. 174 pkt 2 ustawy poprzez uchybienie art. 145 par. 1 pkt 2 ale przepis ten dotyczy stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego. Nie powołał i nie uzasadnił wnoszący skargę art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c", który powoduje uchylenie aktu w przypadku stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy i może stanowić przesłankę do uznania przez sąd jako podstawy kasacyjnej.

Nadto wskazać należy, że oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów postępowania sądowego /art. 174 pkt 2/ jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji, zaś w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, uzasadnienie skargi nie zmierza w tym kierunku.

Zgodnie z art. 183 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, władny zatem jest zbadać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej wskazanej w skardze.

Nie ulega wątpliwości, iż to strona ma obowiązek przytoczyć podstawy kasacyjne i je uzasadnić a więc wskazać przepis prawa materialnego lub też przepis procedury obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, który został naruszony przez sąd i uzasadnić na czym jego zdaniem polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe jego zastosowanie. Niezachowanie warunków formalnych dotyczących pisma procesowego, którym niewątpliwie jest kasacja, nie podlega korekcie poprzez wezwanie do uzupełniania określonych braków. Konstrukcja skargi kasacyjnej wymaga aby była ona tak zredagowana, żeby nie było wątpliwości interpretacyjnych co do jej zarzutów. Strona powinna określić, które z przepisów zostały przez sąd naruszone, jeżeli uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrócić należy autorowi skargi kasacyjnej uwagę na to, że w postępowaniu ze skargi kasacyjnej od wyroku sądu administracyjnego nie podlega ponownej ocenie co do zgodności z prawem akt administracyjny, który był przedmiotem skargi. Ocena taka odnosić się może wyłącznie do orzeczenia sądu administracyjnego, zaś w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przewijało się stwierdzenie, iż to organy dokonały błędnej oceny przedstawionego materiału dowodowego.

Jak już wcześniej Sąd wskazał, prawidłowe wskazanie podstaw skargi kasacyjnej jest istotnym elementem konstrukcyjnym tej skargi, właściwym tylko dla niej i nie podlegającym sanacji, również poprzez późniejsze uzupełnienia skargi w formie dodatkowych pism procesowych. Z tej właśnie przyczyny między innymi, wniesienie skargi kasacyjnej obwarowane jest zgodnie z art. 175 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tzw. przymusem adwokackim sprowadzającym się również do tego, że skarga kasacyjna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie kompetencje czynić będzie zadość wymogom wskazanym w cyt. już art. 176 ustawy.

Brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej takich jak prawidłowe wskazanie jej podstaw, uniemożliwiał jej rozpoznanie.

Mając na względzie powyższe na podstawie art. 184 prawa o postępowaniu przed sądem administracyjnym należało orzec jak w sentencji.