Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2011/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39j ust. 1 i 3, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 4, art. 93 ust. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Czesława Socha Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Po 357/12 w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od T. R. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Po 357/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] czerwca 2011 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B. Inspekcja Transportu Drogowego przeprowadziła kontrolę zespołu pojazdów składającego się z pojazdu marki [...] nr rej. [...] oraz przyczepy marki [...] nr rej. [...]. Właścicielem pojazdu był T. R., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "M." T. R. Pojazdem kierował pracownik przedsiębiorcy – D. K. Podczas kontroli kierowca okazał zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu za okres od [...] do [...] maja 2011 r. oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i spełnieniu wszystkich wymagań określonych ustawą. Nie okazał natomiast wykresówek, karty kierowcy, wydruku z tachografu cyfrowego ani zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za okres [...] maja 2011 r. oraz [...] czerwca 2011 r., a także orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając m.in. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej jako "u.t.d."), nałożył na T. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M.", karę pieniężną w łącznej kwocie 3.350,00 zł, w tym za:

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (załącznik do u.t.d. lp. 1.7) – w kwocie 500 zł;

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny (załącznik do u.t.d. lp. 10.2 lit. a) – w łącznej kwocie 300 zł;

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego za każdą kolejną rozpoczętą godzinę (załącznik do u.t.d. lp. 10.2 lit. b) – w kwocie 600 zł;

- przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (załącznik do u.t.d. lp. 10.4 lit. a) – w kwocie 150 zł;

- przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego za każdą następną rozpoczętą godzinę (załącznik do u.t.d. lp. 10.4 lit. b) – w kwocie 800 zł;

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (załącznik do u.t.d. lp. 1.8 ust. 1) – w kwocie 500 zł;

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawiania zaświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą (załącznik do u.t.d. lp. 1.8 ust. 3) – w kwocie 500 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. R. wyjaśnił, że kierowca był wyposażony w zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu za dni, w których faktycznie nie prowadził pojazdu, jednak z niewiadomych przyczyn nie wziął ze sobą tych dokumentów. W związku z powyższym przedsiębiorca nie miał wypływu na powstałe naruszenie. Ponadto kierowca był wyposażony w wymagane zaświadczenie poświadczające spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, a także posiadał w dniu kontroli ważne badania psychologiczne i lekarskie, których wyniki zostały załączone do odwołania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1 - 3, art. 39l ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 u.t.d., art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701), art. 31 ust. 1-3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 15 ust. 7a ppkt i) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985), art. 4 pkt g) i pkt k), art. 6 ust. 1 oraz art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.) oraz lp. 1.7, 1.8.1, 1.8.3, 10.2 lit. a) i b) oraz 10.4 lit. a) i b) załącznika do u.t.d., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ podniósł, że do dnia wydania decyzji I instancji przedsiębiorca, pomimo wezwania, nie złożył wyjaśnień w sprawie, a także nie przesłał orzeczeń lekarskiego i psychologicznego stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Dokonując oceny załączonego do odwołania orzeczenia lekarskiego nr [...], organ zauważył, że stwierdza ono jedynie brak przeciwwskazań kierowcy do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy określonych kategorii. Tymczasem właściwe orzeczenie lekarskie winno stwierdzać brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami określonych kategorii.

Organ odwoławczy zauważył ponadto, że kierujący pojazdem okazał wprawdzie kontrolującym zaświadczenie potwierdzające spełnienie wymogów ustawowych, jednak stwierdzenie, że w sprawie kierowca nie posiadał właściwego orzeczenia lekarskiego implikuje nieważność zaświadczenia o spełnieniu wymogów ustawowych, gdyż zaświadczenie to zawiera nieprawdziwe informacje.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił uwagę, że kierowca nie okazał do kontroli m.in. zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za dni [...] maja oraz [...] czerwca 2011 r. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że w powyższych dniach nie prowadził pojazdu. Dodał, że pracodawca wystawił mu zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu, lecz kierowca nie odebrał ich z biura. Pomimo powyższych wyjaśnień organ uznał, że przedsiębiorca nie wyposażył kierowcy skutecznie w wymagane zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu. To bowiem przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za kierowców, którymi posługuje się przy wykonywaniu działalności gospodarczej związanej z przewozami drogowymi.

T. R. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że naruszeń w zakresie czasu pracy oraz braku wymaganych dokumentów dopuścił się kierowca, co potwierdza protokół kontroli. Zarzucił, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę przepisu art. 92a ust. 4 i 5 u.t.d., z którego wynika, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za czyny osób działających w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną.

Skarżący podkreślił, że kierowca był wyposażony w zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w wymienione w decyzji dni, jednak z niewiadomych przyczyn nie wziął ze sobą tych dokumentów, zatem skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenie. Jego zdaniem, skoro wyposażył kierowcę w wymagane dokumenty, to nie ma podstaw do nałożenia kary za ich brak.

Sąd I instancji, wskazując jako podstawę prawną art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podniósł, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów transportowych jest niezależna od odpowiedzialności karnoadministracyjnej kierowców. Przepis art. 92 ust. 1 u.t.d. wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną przedsiębiorcy. Nie wystarczy zatem wykazanie przez niego braku winy, lecz wymagane jest udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za właściwy dobór osób współpracujących i powinien zapobiegać naruszeniom przepisów u.t.d. poprzez zachowanie należytej staranności, właściwy system motywacyjny, szkoleniowy, czy innego rodzaju środki dyscyplinujące. Sąd I instancji podkreślił, że niedopuszczalne jest przyjęcie, iż przedsiębiorca nie odpowiada za naruszenia przepisów, o których mowa w art. 92 ust. 1 u.t.d. z tego wyłącznie powodu, że to pracownik dopuścił się tych naruszeń, a on nie miał wpływu na ich powstanie.

Ustawa przewiduje wprawdzie możliwość zwolnienia z odpowiedzialności za działania osób, którymi przedsiębiorca się posługuje w wykonywaniu działalności, ale jedynie wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia (art. 92a ust. 4 u.t.d.), a także gdy przedsiębiorca nie miał możliwości przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie przez kierowcę przepisów prawa (art. 93 ust. 7 u.t.d.).

Oceniając w świetle wymienionych kryteriów zaskarżoną decyzję, Sąd I instancji uznał, że jest ona prawidłowa w zakresie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów o czasie pracy kierowcy. Odnośnie tych naruszeń skarżący nie przedłożył bowiem żadnych dowodów uzasadniających wyłączenie jego odpowiedzialność. Takim dowodem nie może być bowiem samo oświadczenie przedsiębiorcy, że nie miał on wpływu na zachowanie kierowcy.

Z kolei odnosząc się do nałożenia na skarżącego kary za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, Sąd I instancji zauważył, że podczas przesłuchania kierowca przyznał, iż zaświadczenie takie pracodawca mu wystawił, ale on nie odebrał go z biura. Okoliczność tę skarżący podkreślał w odwołaniu i skardze do sądu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednak, że organy nie dokonały żadnej oceny powyższych okoliczności w aspekcie art. 92a ust. 4 i 5 u.t.d. Organ odwoławczy jedynie ogólnie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma przesłanek do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d. Stanowiska tego organ jednak nie uzasadnił, czym naruszył art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności, nie odniósł się do zeznań kierowcy oraz zawartych w odwołaniu oświadczeń przedsiębiorcy i nie dokonał oceny, czy w tym przypadku przedsiębiorca miał wpływ na powstanie naruszenia w postaci braku podczas kontroli zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu.

Ponadto, Sąd I instancji zwrócił uwagę, że przedłożone wraz z odwołaniem orzeczenia lekarskie i psychologiczne zostały wydane, co wynika z treści samych orzeczeń, przez uprawnionych lekarzy na wzorach przewidzianych w odpowiednich rozporządzeniach, tj. w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622). Skarżący nie miał żadnego wpływu na treść ani formę tych orzeczeń, skoro zostały one wydane na urzędowych formularzach i przez uprawnionych lekarzy.

Sąd I instancji zauważył, że dokonane przez organ ponowne ustalenia, co do prawidłowości orzeczeń lekarskiego i psychologicznego będą miały wpływ na ocenę przedłożonego podczas kontroli przez kierowcę zaświadczenia o zatrudnieniu i spełnieniu wszystkich wymagań określonych ustawą, a tym samym na nałożenie kary pieniężnej za naruszenie wskazane w lp. 1.8 ust. 3 załącznika do u.t.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył wyrok WSA w P. z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Po 357/12 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Organ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z lp. 1.7 załącznika do u.t.d. w brzmieniu wówczas obowiązującym, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji całkowicie błędnej oceny okoliczności faktycznych sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji stwierdzeniu, że stan faktyczny sprawy w zakresie stwierdzonego naruszenia, polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty nie został wyjaśniony wyczerpująco, zaś materiał dowodowy w zakresie powyższego naruszenia nie pozwalał na jednoznaczne przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności egzoneracyjne, o których w czasie prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d., w brzmieniu wówczas obowiązującym, w sytuacji gdy organ odwoławczy podejmował wszystkie możliwe działania, dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej, wobec czego wskazywanie przez Sąd I instancji na uchybienie organu odwoławczego w postaci braku dokonania oceny sprawy w ww. zakresie z punktu widzenia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy należy uznać za pozbawione jakiejkolwiek zasadności i racjonalności, w sytuacji gdy to na stronie postępowania ciążył obowiązek wykazania, że naruszenie dyspozycji lp. 1.7 załącznika do u.t.d. nastąpiło wskutek nadzwyczajnych, niezależnych od przedsiębiorcy i niedających się przewidzieć okoliczności, a nie było ono wynikiem niewłaściwej organizacji pracy w przedsiębiorstwie oraz braku odpowiedniego nadzoru nad pracą kierowców, na co wskazywał materiał dowodowy zebrany w sprawie zarówno przez organ, I jak i II instancji i czemu te organy dały wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji.

Organ postawił również zarzut, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 39a, art. 39j, art. 39l, art. 39m u.t.d. w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.), w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, poprzez błędną wykładnię, przejawiającą się mylnym przyjęciem przez Sąd I instancji, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia dyspozycji lp. 1.8 ust. 1 załącznika do u.t.d., w sytuacji gdy przedsiębiorca legitymował się niepełnym wystawionym orzeczeniem lekarskim w stosunku do kierowcy, gdyż posiadał tylko orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy określonych kategorii, natomiast nie legitymował się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że posiadanie tylko jednego z ww. orzeczeń lekarskich jest wypełnieniem w całości ww. obowiązujących przepisów prawnych i jest stanem niepodlegającym karze pieniężnej, co w sposób oczywisty narusza wymienione przepisy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ stwierdził, że okoliczności objęte hipotezą art. 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu, które zwalniają go od odpowiedzialności za naruszenie przez kierowcę obowiązujących przepisów. Skarżący powinien więc wykazać, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Sam fakt, że pracodawca wystawił zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu w określonych dniach, a kierowca nie odebrał go z biura, nie stanowi, zdaniem organu, okoliczności nadzwyczajnej, niezależnej od przedsiębiorcy i niedającej się przewidzieć. Powyższe jest konsekwencją braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem.

Ponadto, w ocenie organu, prawidłowe dopełnienie obowiązku przez przedsiębiorcę w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie ma miejsce wyłącznie wtedy, gdy zostanie przedstawione zaświadczenie potwierdzające wykonanie badań stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i zostanie przedstawione orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami samochodowymi.

Przepis art. 39j u.t.d. jednoznacznie wymienia bowiem dwa odrębne dokumenty, tzn. zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania zawodu kierowcy oraz orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy odpowiedniej kategorii, które dopiero łącznie czynią zadość prawidłowo wypełnionemu obowiązkowi kierowania kierowcy na badania lekarskie. Organ wyjaśnił, że dokumenty te, wydawane na odrębnej podstawie prawnej, poświadczają odrębne stany faktyczne, tj. brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania zawodu kierowcy. Inaczej mówiąc, zaświadczenie lekarskie stwierdza istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku, a orzeczenie lekarskie stwierdza istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami określonej kategorii. Organ prawidłowo stwierdził zatem naruszenie normy lp. 1.8 ust. 1 załącznika do u.t.d., gdyż nie zostało przedstawione zaświadczenie lekarskie kierowcy ustalające (stwierdzające) brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Skarżący nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy ukarania przedsiębiorcy za naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Jak wynika z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy, zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie m.in. w przypadku, gdy kierowca korzystał z czasu wolnego od pracy. Zaświadczenie to przedsiębiorca wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez niego przewozu drogowego, a kierowca je podpisuje.

W myśl art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców.

Jak bezspornie wynika z protokołu przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2011 r. kontroli kierowca nie posiadał takiego zaświadczenia i oświadczył, że wprawdzie przedsiębiorca wystawił mu zaświadczenie, jednak nie wziął go ze sobą. Okoliczność ta, zdaniem Sądu I instancji, nie została w sposób dostateczny zbadana i wyjaśniona przez organy administracji. To stanowisko w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadne.

Trzeba bowiem podkreślić, że art. 92a ust. 4 u.t.d. stanowi wprawdzie, że postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, zaś zgodnie z art. 93 ust. 7 u.t.d. przepisów dotyczących nałożenia kary pieniężnej nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Jednak to na przedsiębiorcy, a nie na organie, spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności stanowiących, w świetle ustawy, podstawę do uwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za naruszenia prawa stwierdzone podczas wykonywania przewozu.

Organy, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, wzięły pod uwagę zawarte w protokole wyjaśnienia kierowcy, jednak nie uznały ich za wystarczające dla wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy. Z tą oceną należy się zgodzić. Przedsiębiorca w toku postępowania administracyjnego nie przywołał żadnych okoliczności mogących świadczyć o tym, że nie miał wpływu na powstałe naruszenia lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wymagane prawem zaświadczenie zostało wystawione. Nie wykazał, jakie działania organizacyjne lub porządkowe podejmuje, aby kierowcy rozpoczynający pracę mieli przy sobie wymagane dokumenty.

Dlatego należy uznać, że organ prawidłowo wymierzył skarżącemu karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i w tym zakresie skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie jest uzasadniona. Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy kary za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne i związanego z tym naruszenia warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania zaświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą.

Rozważania Sądu I instancji w tym zakresie należy uznać za błędne. Jak wynika bowiem z treści art. 39j ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Dodatkowo, co należy podkreślić, art. 39j ust. 3 stanowi, że zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z powyższego wynika jednoznacznie, że kierowca wykonujący przewóz drogowy winien legitymować się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, które jest wydawane na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (art. 39j ust. 2 u.t.d.), a ponadto orzeczeniem lekarskim ustalającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wydawanym na zasadach określonych w ustawie – Prawo o ruchu drogowym.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że kierujący pojazdem dysponował jedynie orzeczeniem drugiego rodzaju. W związku z nieposiadaniem przez kierowcę przewidzianych w u.t.d. orzeczeń lekarskich, organy administracji prawidłowo wymierzyły skarżącemu karę za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, a także wystawiania zaświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Również zatem w tym zakresie skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego zasługiwała na oddalenie.

Biorąc to wszystko pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 151 w związku z art. 193 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).