Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 67/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 119zw § 4, art. 119 zzc § 2, art. 119 zn § 1, art. 119 zv
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Maja Chodacka, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2440/20 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 26 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunku bankowego oddala skargę kasacyjną. Maja Chodacka Zbigniew Łoboda Ryszard Pęk


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu I instancji.

1.1. Wyrokiem z 11 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2440/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej skarżąca spółka) na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z 26 października 2020 r. w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunku bankowego.

2. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

2.1. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalił, że postanowieniem z 26 października 2020 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej Szef KAS) utrzymał w mocy własne postanowienie z 5 października 2020 r. w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do 5 stycznia 2021 r.

2.2. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę stwierdził, że prawidłowo Szef KAS na podstawie analizy ryzyka dotyczącej podmiotu kwalifikowanego, informacji wynikających z zestawienia plików JPK_VAT z operacjami finansowymi przeprowadzanymi na rachunkach bankowych skarżącej spółki ustalił, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że w swojej dokumentacji podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od czerwca 2019 r. do sierpnia 2020 r. skarżąca spółka ujęła faktury VAT od [...] niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Faktury zakupu od tych podmiotów z dużym prawdopodobieństwem służyły wyłącznie obniżeniu podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający w celu dokonywania wyłudzeń skarbowych. Pomimo osiągania znacznych obrotów, charakter rozliczeń podatku VAT prowadzony przez skarżącą spółkę skutkował wyłącznie powstaniem kwot do przeniesienia, bez wpłat podatku należnego dla budżetu państwa. Struktura przepływów finansowych na rachunkach bankowych nie odzwierciedlała struktury wystawionych jak i otrzymanych faktur.

2.3. Sąd pierwszej instancji odnosząc się do przedstawionej w skardze argumentacji zwrócił uwagę na to, że Szef KAS nie negował deklarowanych przez skarżącą spółkę sposobów rozliczeń jako mechanizmów stosowanych na rynku telekomunikacyjnym. Podkreślił, że prawidłowość wskazanych rozliczeń w podatku od towarów i usług strony będzie szczegółowo badana w toku kontroli celno-skarbowej prowadzonej obecnie przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T.

Prawidłowo, w ocenie Sądu pierwszej instancji, przedłużono blokadę rachunków bankowych skarżącej spółki przyjmując, że istnieje uzasadniona obawa, że nie wykona ona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10.000 euro. Słusznie w tym zakresie Szef KAS powołał się na sytuację finansową i majątkową skarżącej spółki i wskazał, że jedynym istotnym składnikiem majątku spółki są środki finansowe zgromadzone na jej rachunkach bankowych. Bezspornym w sprawie było, że skarżąca spółka nie jest właścicielem nieruchomości, czy też środków trwałych (zwłaszcza materialnych, np. pojazdów) o istotnej wartości. Posiadała wprawdzie majątek w sferze know-how, jednak jego wycena byłaby niemożliwa do dokonania bez pomocy biegłego posiadającego wiadomości specjalne w tym zakresie. Tym samym skarżąca spółka, poza płynnymi środkami finansowymi na rachunkach bankowych, nie posiadała środków (składników majątku), które pozwalałyby na wykonanie mogącego powstać zobowiązania podatkowego w szacowanej kwocie.

Ponadto – jak podkreślił Sąd pierwszej instancji – skarżąca spółka posiadała znaczne zobowiązania krótkoterminowe i zobowiązanie publicznoprawne w podatku dochodowym od osób prawnych za 2019 r. w łącznej kwocie 1.234.010 zł, rozłożone od 29 lipca 2020 r. na 6 rat z terminem zapłaty do 28 grudnia 2020 r. w ramach pomocy de minimis.

2.4. W podsumowaniu Sąd pierwszej instancji przyjął, że wbrew zarzutom skarżącej spółki, ustalając stan faktyczny Szef KAS poddał analizie zebrane w sprawie dowody w sposób kompleksowy, nie przekraczając granic swobodnej ich oceny i prawidłowo ustalił, że w rozpoznawanej sprawie istnieją przesłanki do zastosowania blokady rachunków bankowych i jej przedłużenia na czas oznaczony.

3. Skarga kasacyjna.

3.1. Od powyższego wyroku skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

3.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

3.2.1. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 119zn § 1 i art. 119zv Ordynacji podatkowej, przez oddalenie skargi i w efekcie podtrzymanie dotychczasowych decyzji organów podatkowych w sytuacji, gdy zastosowanie blokady rachunków bankowych zarówno w zakresie 72 godzin jak i następnych 3 miesięcy było całkowicie bezzasadne i poprzedzone spekulacjami oraz domniemaniami w sytuacji, gdy nie zostało w ogóle przeprowadzone badanie rzeczywistej sytuacji majątkowej w skarżącej spółce, a fakt blokady wynikał wyłącznie ze sporządzonej analizy ryzyka, która oparta jest na niewymiernych przelicznikach i algorytmach, a których ani strona, ani Sąd nie mają możliwości weryfikacji pod kątem ich rzetelności,

3.2.2. art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez oddalenie wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą spółkę do skargi wyłącznie w sytuacji, gdy były one sporządzone w języku angielskim, podczas, gdy stanowiło to wyłącznie brak formalny, który mógł bez przeszkód zostać uzupełniony przez stronę, a Sąd zdaniem skarżącej był zobowiązany do złożenia wezwania do przedłożenia tłumaczenia przysięgłego,

3.2.3. art. 119zw § 4 w związku z art. 119 zzc § 2 pkt Ordynacji podatkowej, przez pominięcie okoliczności, że przedłużenie i dalsze stosowanie blokady na okres 3 miesięcy nie zostało przekazane do właściwych banków w terminie obowiązywania blokady, albowiem blokada początkowa nastąpiła 30 września 2020 r. zaś kolejne postanowienie w tym przedmiocie nastąpiło po 72 h czyli 5 października 2020 r. co powinno skutkować uchyleniem decyzji w całości,

3.2.4. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, przez niepełne zgromadzenie materiału dowodowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś zaskarżone postanowienie zostało podjęte z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, również w zakresie złożonych dokumentów oraz opinii prywatnych rewidentów świadczących o prawidłowości działań skarżącej spółki w zakresie przepisów prawa oraz respektowania norm podatkowych. Pominięcie w zakresie sporządzonej analizy ryzyka środków,

3.2.5. art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej, przez przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zachodzi uzasadniona obawa, iż podmiot kwalifikowany nic wykona istniejącego zobowiązania podatkowego w podatku VAT przekraczającego równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano niniejsze orzeczenie, podczas gdy podmiot kwalifikowany jest podmiotem rzeczywiście działającym, prowadzącym rzeczywistą działalność gospodarczą, posiadającym stosowne zaplecze organizacyjne i techniczne w tym w szczególności; podmiot kwalifikowany posiada aktywa obrotowe w szczególności w postaci zapasów, towarów i należności, a w okolicznościach niniejszej sprawy schemat dokonywanych transakcji wynikający nie wskazuje na ryzyko wyłudzenia podatku od towarów i usług; podmiot kwalifikowany nie ma żadnych powiązań z podmiotami wskazanymi przez Szefa KAS jako "podatnicy znikający",

3.2.6. art. 121 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym prowadzone postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, tymczasem zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie wybiórczej analizy materiału dowodowego, z której to analizy wynikają opisane w uzasadnieniu liczne błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co podważa sformułowaną w tym przepisie zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasadę dokonywania ustaleń na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego,

3.2.7. art. 122 Ordynacji podatkowej statuującego zasadę prawdy obiektywnej, przez uznanie, że podmiot kwalifikowany ujął w ewidencjach podatkowych faktury VAT niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych oraz przyjęcie, że zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego zobowiązania podatkowego, podczas gdy Szef KAS nie wykazał, iż istnieje jakiekolwiek ryzyko oszustwa podatkowego i że w danej konkretnej sprawie interes publiczny postawić należy ponad interesem jednostki, zaś blokada rachunku bankowego, całkowicie petryfikuje działalność gospodarczą prowadzoną przez podmiot kwalifikowany,

3.2.8. art. 191 Ordynacji podatkowej, przez dowolną a nie swobodną ocenę skutkującą przyjęciem, że zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mogącego powstać zobowiązania podatkowego przekraczającego równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie, przez wskazanie, że skarżąca spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.

3.3. W piśmie procesowym z 31 stycznia 2022 r. Szef KAS wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok nie naruszył wskazanych w jej zarzutach przepisów postępowania i prawa materialnego.

4.2. Przy ocenie zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy mieć na uwadze to, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie blokady rachunku bankowego i jego przedłużenia, z uwagi na brzmienie art. 119zzb § 4 Ordynacji podatkowej, w zakresie nieuregulowanym do postępowań dotyczących blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego stosuje się odpowiednio przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej regulujące postępowanie podatkowe.

Użyte w treści tego przepisu sformułowanie "odpowiednio" oznacza, że niektóre z przepisów Działu IV Ordynacji podatkowej, do których następuje odesłanie, w ogóle nie znajdą zastosowania z uwagi na odmienną regulację danego zagadnienia w ustawie bądź z powodu ich nieadekwatności czy bezprzedmiotowości w konkretnym postępowaniu.

4.3. W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie blokady rachunku bankowego i jego przedłużenia wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art., art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej stosuje się "odpowiednio", co oznacza, że działający w sprawie organ podatkowy, wydając postanowienie na podstawie art. 119zv i art. 119zw Ordynacji podatkowej, powinien uwzględnić podane w tych przepisach przesłanki oraz charakter tego szczególnego postępowania. Zastrzec przy tym należy, że z uwagi na charakter przesłanek, ustalenia podjęte w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 119zv i art. 119zw Ordynacji podatkowej w niczym nie przesądzają ostatecznych wyników toczącego się postępowania kontrolnego czy podatkowego.

4.4. W sprawie zastosowania blokady rachunku bankowego kluczowe znaczenie mają wyniki analizy ryzyka, o której stanowi art. 119zn § 1 Ordynacji podatkowej oraz związana z tym uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego.

Wyniki analizy ryzyka, o której stanowi art. 119zn § 1 Ordynacji podatkowej powinny wskazywać, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać. Wskaźnik ryzyka jest ustalany w odniesieniu do podmiotu kwalifikowanego na podstawie opracowanych przez izbę rozliczeniową algorytmów, uwzględniających najlepsze praktyki sektora bankowego i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakresie przeciwdziałania wykorzystywaniu ich działalności do przestępstw oraz przestępstw skarbowych, a także pozostałych kryteriów podanych w art. 119zn § 3 pkt 1 – 5 Ordynacji podatkowej.

Przedłużenie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego (art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej) może natomiast nastąpić, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.

4.5. Po tych uwagach o charakterze porządkującym należy odnotować, że treść zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie sprowadzają się do polemiki z przyjętą przez Sąd pierwszej instancji oceną zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i "nieuprawnionym zaaprobowaniu uchybień procesowych", jakich miał się dopuścić Szef KAS w związku z prowadzonym postępowaniem dowodowym.

Skarżąca spółka w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji zamiast "stać na przysłowiowej straży kompletności materiału dowodowego" w sposób "bezkrytyczny dokonał ustaleń wyłącznie na podstawie ustaleń organu", "opierając rozstrzygnięcie w całości na analizie ryzyka, która na obecnym etapie jest nie do zweryfikowania przez Sąd czy też skarżącą", nie uwzględniając w tym zakresie złożonych przez skarżącą spółkę "dokumentów oraz opinii prywatnych rewidentów świadczących o prawidłowości działań skarżącej w zakresie przepisów prawa oraz respektowania norm prawnych", a "niepełne zgromadzenie przez Sąd pierwszej instancji materiału dowodowego" "oparte na spekulacjach oraz domniemaniach organów" i dokonane w ramach "wybiórczej analizy materiału dowodowego, z której to analizy wynikają opisane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej liczne błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy" spowodowało "że zaskarżone postanowienie zostało podjęte z istotnym naruszeniem przepisów postępowania", w tym "zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych".

4.6. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do powyższych zarzutów, podniesionych w pkt. 3.2.1., 3.2.4. – 3.2.8. skargi kasacyjnej stwierdza, że prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia, że skarżąca spółka może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, tj. że została spełniona przesłanka wynikająca z art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej, a także, że zachodzi obawa, że nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego (przesłanka wynikająca z art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej).

W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie podważono skutecznie przyjętych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń dotyczących przepływów finansowych na rachunkach bankowych skarżącej spółki w tym okoliczności, że struktura przepływów finansowych na rachunkach bankowych skarżącej spółki nie odzwierciedlała struktury wystawionych jak i otrzymanych faktur VAT, informacji wynikających z zestawienia plików JPK_VAT z operacjami finansowymi skarżącej spółki, okoliczności, że pomimo osiągania przez spółkę znacznych obrotów, charakter rozliczeń skutkował wyłącznie powstawaniem kwot do przeniesienia, bez wpłaty należnego podatku do budżetu Państwa, struktury organizacyjnej skarżącej spółki (minimalny kapitał zakładowy, siedzibą spółki było tzw. "wirtualne biuro", a w miejscu prowadzenia działalności "skarżąca spółka nie była znana") informacji uzyskanych od organów podatkowych, z których wynikało, że skarżąca spółka nie zatrudniała pracowników, danych dotyczących największych krajowych dostawców skarżącej spółki, których rzetelność transakcji ze skarżącą spółkę została zakwestionowana przez organy tj.: [...] z których wynikało, że spółki te ze względu na sposób utworzenia i zarządzania, analizy obrotów na rachunkach bankowych, a także realizacji obowiązku deklarowania podatku VAT, jedynie pozorowały prowadzenie działalności gospodarczej. Powyższe dokonane przez organ podatkowy i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia, przeczą zarzutom skarżącej spółki jakoby "rozstrzygnięcie w całości zostało oparte jedynie na analizie ryzyka".

4.7. Skarżąca spółka w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, polemizując z oceną zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń dokonanych przez Szefa KAS, nie przedstawia żadnych "rzeczowych" argumentów potwierdzających to, że [...] rzeczywiście prowadzili działalność gospodarczą i że ujęte przez skarżącą spółkę faktury VAT odzwierciedlały rzeczywiste transakcje gospodarcze.

Takimi argumentami, w kontekście całości zgromadzonego materiału dowodowego, nie może być próba wykazania przez skarżącą spółkę, że na jej "rzeczywiste prowadzenie działalności" i "rzeczywiste dokonanie transakcji z kontrahentami" wpływ miały transakcję gospodarcze ze spółką T., tj. że spółka, która jest spółką giełdową oraz spełnia wszelkie kryteria prawidłowości, rzetelności działania", co powinno stanowić "dowód, że nie uczestniczy ona w żadnym fikcyjnym obrocie gospodarczym" (s. 5 uzasadnienia skargi kasacyjnej).

4.8. W podsumowaniu tej części uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie sposób zgodzić się zgodzić z zarzutami skargi kasacyjnej, w których podniesiono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający do zastosowania i przedłużenia blokady rachunku bankowego. Szef KAS – co wymaga podkreślenie – szczegółowo przeanalizował sytuację majątkową i finansową skarżącej spółki wskazując, że jedynym istotnym składnikiem są środki finansowe zgromadzone na jej rachunkach bankowych. Prawidłowo także w tym zakresie powołał się na ustalenia, z których wynikało, że skarżąca spółka nie jest właścicielem nieruchomości, czy też środków trwałych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej spółki, że "zarówno organ jak i Sąd w ogóle nie podjęły chociażby próby wyjaśnienia czym są aktywa obrotowe" jak i do uzasadnienia powołanego na jego poparcie wskazać należy, że wbrew powyższemu zarówno Sąd pierwszej instancji jak i Szef KAS odnieśli się do posiadanych przez skarżącą spółkę aktywów obrotowych. Wskazały przy tym, co całkowicie w swoich wywodach pomija skarżąca spółka, że "posiada ona także znaczne zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 49.963.997,65 zł, w tym z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych w wysokości 2.073.315,00 zł. Powyższe zobowiązania radykalnie zmniejszają realną wartość jej aktywów obrotowych do kwoty niespełna 5 mln zł". Natomiast sam fakt posiadania wierzytelności nawet o znacznej wartości, porównując z wysokością oszacowanego na potrzeby ustanowienia tej blokady zobowiązania (uszczuplenia) podatkowego, nie przesądza o skuteczności ewentualnego zabezpieczenia wykonania przyszłych zobowiązań podatkowych w innym trybie niż ustanowienie tej blokady, gdyż ich stan może się znacznie i szybko zmieniać w czasie trwania postępowania.

Bezzasadne były zatem podnoszone przez skarżącą spółkę w pkt. 3.2.1. i 3.2.4.-3.2.8. zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

4.9. Chybione były także podniesione w pkt 3.2.3. skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 119 zw § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 119 zzc § 2 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 119zl § 1 Ordynacji podatkowej, do biegu terminów, o których mowa w niniejszym dziale, z wyjątkiem art. 119zw § 1 i art. 119zzb § 5 pkt 2, nie wlicza się sobót ani dni ustawowo wolnych od pracy.

W rozpoznawanej sprawie blokada rachunków na 72 godziny została dokonana 30 września 2020 r. (środa), a przedłużenie blokady nastąpiło 5 października 2020 r. (poniedziałek). Postanowienie w przedmiocie przedłużenia blokady zostało wydane w ustawowym terminie, w trakcie obowiązywania krótkiej blokady (art. 119zw § 4 Ordynacji), a więc w aspekcie chronologicznym postanowienie organu pierwszej instancji przedłużające blokadę jest prawidłowe.

4.10. Na uwzględnienie nie zasługiwał także podniesiony w pkt 3.2.2. skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym podniesiono, że złożenie przez skarżącą spółkę dokumentów sporządzonych w języku angielskim było "brakiem formalnym" i że Sąd pierwszej instancji "(...) był zobowiązany do złożenia wezwania do przedłożenia tłumaczenia przysięgłego".

W lakonicznym uzasadnieniu tego zarzutu (str. 10 skargi kasacyjnej) argumentowano, że złożone dokumenty "były kluczowe dla wydania orzeczenia (uzasadniały bowiem jak wyglądał mechanizm płatności, know how przedsiębiorstwa itp.)".

Odnosząc się do tego zarzutu należy odnotować, że zasadniczo w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego, gdyż sąd ten sprawuje kontrolę legalności w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt administracyjny (art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Wyjątek od tej zasady został uregulowany w art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który umożliwia przeprowadzenie w postępowaniu przed sądem dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: 1) jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, 2) nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Zgodnie z art. 106 § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do postępowania dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Wobec tego przedmiot rozpatrzenia przez sąd administracyjny mogą stanowić dokumenty urzędowe (art. 244 § 1 k.p.c.), stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, oraz dokumenty prywatne (art. 245 k.p.c.), stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.

Co do zasady – zgodnie z przepisem art. 256 k.p.c. – sąd może zażądać, aby dokument w języku obcym był przełożony przez tłumacza przysięgłego. Nieskorzystanie przez sąd z tego uprawnienia, nie pozwala jednak na skuteczne postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu. To w interesie strony, wywodzącej skutki prawne z takiego dokumentu, jest złożenie tego dokumentu w takiej formie, która umożliwia wykorzystanie go jako materiału dowodowego. Innymi słowy to strona powinna zadbać o to, aby dokument sporządzony w języku obcym został przetłumaczony na język polski. Dotyczy to zwłaszcza postępowania przez sądem administracyjnym, które – jak już odnotowano – umożliwia przeprowadzenie w postępowaniu przed sądem dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeżeli nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej odmowa przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji dowodu z dokumentów, które nie zostały przetłumaczone na język polski, w realiach rozpoznawanej sprawy nie stanowiła naruszenia przepisu art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przede wszystkim – poza przytoczonym już lakonicznym uzasadnieniem tego zarzutu – skarżąca spółka wykazała, że przeprowadzenie wnioskowanych dowodów było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Ponadto uwzględnienie wniosku o przedłożenie tłumaczenia dokumentów w istotny sposób przedłużyłoby postępowanie w tej sprawie.

4.11. Mając na uwadze powyższe, ze względu na bezzasadność powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

Maja Chodacka Zbigniew Łoboda Ryszard Pęk

Sędzia WSA del. Sędzia NSA Sędzia NSA

-----------------------

11