Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 772/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Ł. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przyznano Ł.T. status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku od dnia 12 marca 2014r. w wysokości 658,90 zł brutto.

Kolejną decyzją, z dnia [...]r., organ orzekł o utracie prawa do zasiłku przez bezrobotnego z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.

W związku z otrzymaniem informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zgłoszeniu bezrobotnego do ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia organ wszczął postępowanie zawiadamiając o tym fakcie bezrobotnego. Wezwano go nadto do przedłożenia dokumentu potwierdzającego okres zatrudnienia od dnia 1 września 2013r. w firmie A Sp. z o.o. w Ż.

Strona nadesłała dwie umowy zlecenia (z dnia 2 stycznia 2013r. i z dnia 2 stycznia 2014r.) zawierane na czas określony (roczny).

Na mocy w/w umów zleceniobiorca, Ł.T., zobowiązany był świadczyć konsultacje prawne, a miesięczne wynagrodzenie następować miało na podstawie przestawionych przez zleceniobiorcę rachunków, zgodnie z ilością przepracowanych godzin. Nadto, w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania strona potwierdziła fakt zawarcia obu przedstawionych umów wyjaśniając, że wynagrodzenie nie miało stałego charakteru i zależne było od ilości czasu poświęconego na usługę. W czasie obowiązywania umowy były miesiące, w których nie były świadczone usługi, a zatem również nie wypłacono wynagrodzenia. Strona stwierdziła, że nie przypomina sobie, by z tytułu przedstawionych umów była zgłoszona do ubezpieczenia.

Wyjaśnienie o podobnej treści złożone zostało również przez Zarząd spółki A. Stwierdzono w nim, że zlecenie nie miało stałego charakteru, było incydentalne, w zależności od potrzeb i były miesiące, w których nie wypłacano zleceniobiorcy żadnego wynagrodzenia.

Na mocy postanowienia z dnia [...]r. wydanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 149 § 1 i 2 K.p.a. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją o uznaniu strony za bezrobotną z prawem do zasiłku a także zakończonej decyzją o utracie prawa do zasiłku.

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b i ust. 7, art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 71 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2013r. poz. 674 ze zm.) w trybie art. 151 § 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. uchylił decyzję własną z dnia [...]r. o uznaniu Ł.T. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku oraz decyzję z dnia [...]r. o utracie przez stronę prawa do zasiłku.

W to miejsce organ orzekł o odmowie uznania strony za osobę bezrobotna oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku oraz o umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do zasiłku.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił definicję legalną pojęcia "bezrobotny" zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia (...) podkreślając, że jest to osoba niezatrudniona i niewykonywująca innej pracy zarobkowej.

Wskazał również na art. 2 ust. 1 pkt 11 w/w ustawy, w której przedstawiono definicję terminu "inna praca zarobkowa" podnosząc, że oznacza to także wykonywanie umowy zlecenia.

Organ uznał, że strona oświadczając w chwili rejestracji w dniu 4 marca 2013r., że nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, zataiła fakt wykonywania pracy w spółce A, złożyła nieprawdziwe wyjaśnienia, na podstawie których nabyła status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku. Wobec powyższego, na mocy art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...) należało pozbawić ją statusu bezrobotnego.

Zauważono nadto, że na mocy art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia (...) tylko bezrobotnemu przysługuje prawo do zasiłku.

Decyzja powyższa stała się ostateczna.

W dniu 13 sierpnia 2015r. organ wszczął postępowanie w sprawie zwrotu zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego za okres od dnia 12 marca 2014r. do dnia 11 marca 2015r.

W dniu 4 września 2015r. Ł.T. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] zarzucając organowi rażące naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...) poprzez wadliwą wykładnię pojęć "bezrobotny" i "inna praca zarobkowa".

Jego zdaniem pozbawienie statusy osoby bezrobotnej z powodu wykonywania przez nią innej pracy zarobkowej wymaga aktywności mającej na celu uzyskanie zarobków po stronie osoby wykonującej pracę. Nie jest tym natomiast samo zawarcie umowy zlecenia.

Domagał się jednocześnie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu zasiłku na czas postępowania w sprawie nieważności decyzji wydanej w trybie wznowieniowym, a wniosek ten został uwzględniony, natomiast Wojewoda [...], decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nie podzielając stanowiska strony.

Decyzja ta utrzymana została w mocy przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (decyzja z dnia [...]r. nr [...]).

Po podjęciu zawieszonego postępowania Prezydent Miasta B. ,na mocy decyzji z dnia [...]r. nr [...] wydanej na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art. 10 ust. 7 pkt 1 i art. 9 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2014r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 149 ze zm.) zobowiązał Ł.T. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 6 699,90 zł.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przebieg postępowania począwszy od momentu rejestracji strony jako bezrobotnego, do momentu podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie zwrotu zasiłku dla bezrobotnych. Wskazano nadto, że z pisma firmy A wynika, iż strona zawarła ze spółką umowę zlecenia i zatrudnienie to obowiązuje do nadal.

Organ powołał się na definicję nienależnego świadczenia, o której mowa w art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia (...) wskazując, że jest to świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dowodów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Ponadto przedstawiono brzmienie art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...), który stanowi, iż osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest zobowiązana do jego zwrotu.

W odwołaniu od opisanej powyżej decyzji Ł.T. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Zarzucił organowi naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie i brak zbadania czy rzeczywiście zaistniały przesłanki do odmowy uznania odwołującego za osobę bezrobotną. Zdaniem odwołującego organ nie wziął pod uwagę, że usługi stanowiące przedmiot umowy zlecenia nie były w rzeczywistości świadczone.

Zarzucił także naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia (...) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie pojęć "bezrobotny" i "inna praca zarobkowa" polegające na zrównaniu tych pojęć z brakiem zawarcia umowy cywilnej, a nie faktycznym świadczeniem pracy lub usług i uzyskiwaniem przychodu. Powołując się na orzecznictwo uznał, że z punktu widzenia ustawy o promocji zatrudnienia (...) istotne jest faktyczne wykonywanie pracy lub usług, a nie fakt zawarcia umowy.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Po przytoczeniu dotychczasowego przebiegu postępowania i ustaleń dokonanych w jego toku organ uznał za bezsporne, że w dniu rejestracji (4 marca 2013r.) odwołujący nie poinformował o zawarciu w dniu 2 stycznia 2013r. umowy zlecenia na wykonywanie usług konsultacyjnych. Okoliczność tę ujawniono dopiero wskutek uzyskania przez organ zatrudnienia informacji z ZUS.

Zdaniem organu nie jest dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Wskazano, że jeżeli osoba bezrobotna aktywizuje swoją sytuację zawodową, nie może zarazem posiadać statusu bezrobotnego i korzystać ze świadczeń przysługujących bezrobotnym wypłacanych ze środków przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia. Umowa zlecenia wykluczała możliwość uznania odwołującego za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy. Gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych lecz musi być ona oceniana także w kategoriach obiektywnych co oznacza rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy. Gotowość do podjęcia zatrudnienia nie jest tożsama z brakiem jakiegokolwiek zajęcia lub z całkowitym zakazem podejmowania przez osobę bezrobotną innego zajęcia lecz z brakiem takiej działalności lub obowiązków, które nie będą kolidować z realną możliwością podjęcia zatrudnienia.

Uznano, że wobec przemilczenia informacji mającej istotny wpływ na możliwość nabycia statusu osoby bezrobotnej przyjąć trzeba, że z zamiarem pośrednim odwołujący świadomie wprowadził w błąd organ co do okoliczności istotnych dla nabycia prawa do zasiłku. Natomiast brak uprawnień odwołującego do statusy osoby bezrobotnej i zasiłku został przesądzony decyzja z dnia [...]r., w której organ orzekł o odmowie uznania odwołującego za osobę bezrobotną.

Zwrócono nadto uwagę na prawidłowe pouczenie odwołującego w chwili rejestracji o jego prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej. Odwołujący został także pouczony o obowiązku zapoznania się z treścią ustawy. Świadczy o tym dowód w postaci oświadczenia zawartego w części D karty rejestracyjnej bezrobotnego, wydruku tej karty, egzemplarza informacji dla osób rejestrujących się, a także złożenie pod odpowiedzialnością karną oświadczenia, w którym odwołujący wskazał, że wszystkie podane w trakcie rejestracji dane są zgodne ze stanem faktycznym.

W opinii organu, treść pouczeń jakie otrzymał odwołujący świadczy o tym, że miał świadomość co do tego, kto może pozostawać w rejestrze osób bezrobotnych i w związku z tym korzystać z zasiłku dla tych osób.

Tymczasem odwołujący w dniu rejestracji nie wykazał w części B karty rejestracyjnej okresu nawiązania umowy z firmą A, a także nie udokumentował okresu pracy zarobkowej wynikającego z tej umowy. Wbrew faktycznemu stanowi rzeczy oświadczył, że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej. Pozostając w rejestrze osób bezrobotnych nie informował o podejmowaniu czynności w związku z obowiązującą go umową.

Organ uznał jako błędne stanowisko odwołującego co do tego, że niewykonywanie faktyczne usług w danym miesiącu świadczyć miałoby o braku spełnienia się przesłanki –"nie wykonujący innej pracy zarobkowej". Odwołujący pozostawał w dyspozycji zleceniodawcy, był zgłoszony przez niego do ubezpieczenia społecznego, a więc nie mógł uzyskać statusu bezrobotnego.

Na poparcie swego stanowiska Wojewoda [...] przytoczył uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996r. sygn. akt OPS 5/96, w której stwierdzono, że bezrobotny to osoba, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia, gdyż istotą "bycia bezrobotnym" jest nie posiadanie pracy lub nieprowadzenie innej działalności zarobkowej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Ł.T. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B.

Zarzucił organom naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie czy w dacie rejestracji jako osoba bezrobotna rzeczywiście wykonywał pracę zarobkową na podstawie umowy cywilnoprawnej i bezpodstawne uznanie, jedynie na podstawie treści umowy, że była ona faktycznie świadczona.

Zdaniem skarżącego, organ naruszył również prawo materialne poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie pojęć użytych w art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia (...) takich jak "bezrobotny" oraz "inna praca zarobkowa".

Wyjaśniając szczegółowo swoje stanowisko skarżący podniósł, tak jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że z punktu widzenia ustawy o promocji zatrudnienia (...) istotne jest faktyczne wykonywanie pracy lub usług, a nie fakt zawarcia umowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowo przedstawianą argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W ramach kontroli wydawanych przez organu administracji rozstrzygnięć sądy administracyjne oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, prawidłowość zastosowania prawa materialnego, a także słuszność dokonanej w sprawie interpretacji prawa materialnego.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Konsekwentnie do powyższego zaznaczyć należy, iż sprawa wszczęta przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach wskutek wniesienia przez Ł.T. skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nie mogła doprowadzić do jej uwzględnienia ze względu na brak uchybień koniecznych do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Na wstępie Sąd podkreśla, że na mocy kontrolowanej decyzji skarżący zobowiązany został do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Natomiast wcześniejszą decyzją, nie stanowiącą przedmiotu kontroli sądowej, odmówiono skarżącemu przyznania statutu bezrobotnego i prawa do zasiłku przeznaczonego dla osób bezrobotnych. Kwestie związane z legalnością tego rozstrzygnięcia nie mogą zatem stanowić analizy w prowadzonym przez Sąd postępowaniu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w wersji publ. w Dz. U. z 2015r poz. poz.149, ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z treścią art. 76 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.

Definicja ustawowa terminu "nienależnie pobrane świadczenie" zawarta w art. 76 ust. 2 ustawy wskazuje, że jest to min. świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie (pkt 2 wskazanego art. 76 ust. 2 ustawy).

Zaznaczyć trzeba, że decyzje w przedmiocie statutu osoby bezrobotnej, zasiłku dla bezrobotnych, a także decyzje w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dla bezrobotnych nie mają charakteru uznania administracyjnego. Organy ściśle związane są w tym przedmiocie obowiązującymi przepisami, w szczególności z tego tytułu, iż rozdysponowują środki pieniężne z funduszu pracy, których zarówno ilość, jak i przeznaczenie poddane jest rygorystycznej polityce finansowej.

Jak wynika z treści zacytowanego przepisu art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, aby organ mógł żądać zwrotu świadczenia od osoby, która je otrzymała, muszą zostać spełnione dwie przesłanki. Konieczne jest aby wypłata świadczeń dokonana została na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie, a bezrobotny musi mieć świadomość, że nieprawdziwe oświadczenia lub zatajenie faktów prowadzi do bezprawnego uzyskania świadczenia.

Mając na uwadze treść wskazanej powyżej regulacji zasadnicza kwestia wymagająca oceny w kontrolowanie sprawie sprowadzała się do tego, czy rzeczywiście zaistniały podstawy do uznania pobranego przez skarżącego zasiłku za "pobrane nienależnie świadczenie" w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy. Organ zobowiązany był ustalić, czy pobierający świadczenie został należycie pouczony o wymaganych dla przyznania zasiłku warunkach, jak też pouczony o konsekwencjach braku spełnienia wymaganych warunków. Nadto organ powinien ustalić, czy pobierający świadomie złożył nieprawdziwe oświadczenie i tym sposobem świadomie wprowadził organ zatrudnienia w błąd organu, bowiem przesłanki wskazane w przepisie art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy odwołują się do świadomości osoby pobierającej zasiłek dla bezrobotnych. Dlatego też, przed zobowiązaniem skarżącego do zwrotu pobranego zasiłku, organ był zobowiązany do ustalenia, czy skarżący miał, względnie czy obiektywnie rzecz biorąc powinien mieć świadomość co do tego, że w jego sytuacji pobieranie świadczenia jest nieuprawnione, a w konsekwencji zdarzenie to nastąpiło z jego winy. Po myśli art. 76 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, obowiązek zwrotu został połączony nie z samym tylko pojęciem "nienależnego świadczenia", lecz z zaistnieniem "świadczenia nienależnie pobranego". Wskazane sformułowania nie są zaś pojęciami tożsamymi. W orzecznictwie zwraca się bowiem uwagę na to, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Zatem pojęcie to nie nawiązuje do świadomości i woli jakiejkolwiek osoby. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zawinionego zaniechania) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 3263/14 i cytowane tam orzecznictwo.

Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, skarżący na dwa miesiące przed zarejestrowaniem się w urzędzie pracy zawarł umowę zlecenia, na mocy której świadczyć miał usługi prawne za wynagrodzeniem. W chwili rejestracji miał on zatem pełną świadomość, że jest osobą zobowiązaną do wykonywania określonych usług na rzecz innego podmiotu, a więc świadczenia płatnej pracy.

Z oświadczeń przedstawionych mu do zapoznania się i podpisania pod odpowiedzialnością karną za złożenie fałszywych zeznań wynikało jednoznacznie, że skarżący uznaje się za osobę niewykonującą pracy zarobkowej (vide k.47 odwrót, k.43 i 43 odwrót, k.39 akt administracyjnych).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący otrzymał pouczenie zawierające opis przesłanek wymaganych dla rejestracji osoby bezrobotnej, a także pouczenie o skutkach wynikających ze złożenia nieprawdziwych oświadczeń w tym zakresie, jak również o skutkach wprowadzenia w błąd organu co do zaistnienia warunków wymaganych do zarejestrowania osoby w rejestrze bezrobotnych ( vide k. 41 i nast. akt administracyjnych).

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd co do tego, że pouczenie o warunkach wymaganych dla rejestracji osoby bezrobotnej, jak i skutkach przedstawienia organowi nieprawdziwych informacji powinno być jasne i czytelne. Powinno zawierać wyczerpujące informacje o obowiązujących zasadach.

Sąd zgadza się także z twierdzeniem, że sformułowania zawarte w pouczeniach standardowo przygotowanych drukach wniosków mogą być dla większości osób nie posiadających wykształcenia prawniczego zupełnie nieczytelne i nie mogą być traktowane jako pouczenie o tym, kiedy i jakie okoliczności osoba taka winna wziąć pod uwagę w toku pobierania świadczenia. Ponieważ prawidłowe pouczenie stanowi warunek sine qua non żądania zwrotu nienależnie zrealizowanych kwot zasiłku, brak prawidłowego pouczenia powoduje zatem, że świadczeniobiorca nie ma obowiązku zwrotu pobranych kwot, choćby nawet z innych źródeł mógł powziąć wiadomość o tychże okolicznościach.

Ocena czytelności i transparentności pouczenia musi być jednak dokonywana ad casum. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, gdy osobą zarejestrowaną jako bezrobotny jest prawnik podejmujący się świadczyć usługi konsultacyjne dla firm, umiejętność percepcji w zakresie tekstów prawniczych nie powinna budzić żadnych wątpliwości.

W tym stanie rzeczy Sąd uznaje za prawidłowe ustalenia organu co do tego, że przesłanka prawidłowego pouczenia skarżącego o warunkach wymaganych do rejestracji osoby bezrobotnej i skutkach niepoinformowania organu o braku spełnienia tych warunków była spełniona. Przedstawione skarżącemu do podpisania i zapoznania się oświadczenia i pouczenia (informacje) udzielone były w sposób, który powinien być dla niego zrozumiały i nie budzący wątpliwość.

Stanowisko zajmowane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, jak też w skardze, wymagało nadto szczegółowej oceny co do tego czy skarżący nie powiadamiając organów zatrudnienia o zobowiązaniach i uprawnieniach wynikających dla niego z faktu zawarcia umowy zlecenia działał w zlej wierze, świadomie zatajając te fakty i robił to w celu wprowadzenia organu w błąd.

Dla uznania świadomego wprowadzenia organu w błąd przez stronę istotne jest bowiem stwierdzenie czy strona zdawała sobie sprawę, że pominięte przez nią okoliczności faktyczne są istotne dla rozstrzygnięcia jego sprawy względnie czy w konkretnym stanie faktycznym powinna zdawać sobie z tego sprawę. Sąd wychodzi bowiem z założenia, że świadomość, niezbędna do przyjęcia, iż świadczenie pobrane zostało nienależnie wymaga oceny tej przesłanki w ujęciu obiektywnym, a nie subiektywnym.

Skarżący przedstawił własną interpretację pojęcia "wykonywanie innej pracy zarobkowej" sugerując, że spełnienie tej przesłanki wymaga faktycznego wykonywania pracy. On natomiast świadczył pracę wyłącznie sporadycznie, były miesiące, w których nie wymagano od niego wykonywania usług, a w konsekwencji nie uzyskiwał w tym czasie zapłaty. Był zatem gotowy do podjęcia innej pracy zarobkowej, nie posiadając stałego wynagrodzenia.

Niewątpliwie jednak status osoby bezrobotnej nie jest przyznawany w celu zdobycia lepiej płatnej pracy lub innego niż dotychczasowe, miejsca pracy. Rejestracja bezrobotnego to instytucja mająca na celu zaktywizowanie osób nie posiadających żadnej płatnej pracy, a znalezienie jej samodzielnie jest dla nich problematyczne.

Zgodzić się zatem trzeba z ustaleniem organu w zakresie stanu wiedzy skarżącego, co do braku możliwości uzyskania statusu bezrobotnego w przypadku ujawnienia faktu pozostawania w stosunku zlecenia. Z całą świadomością odpowiedzialności za oświadczenie o braku wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia skarżący oświadczenie takie podpisał. Tymczasem żaden z przepisów ustawy, a także Zgodnie z treścią art. 76 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.

przedstawionych mu oświadczeń i pouczeń nie zawierał klauzuli upoważniającej skarżącego do dokonania wewnętrznego podziału przesłanki "inna praca zarobkowa" (w zależności od rodzaju umowy zlecenia, od ilości czasu wymaganego do jej wykonywania czy wysokości honorarium) na pracę, której wykonywanie należy zgłosić w chwili rejestracji w urzędzie pracy i taką, którą można pominąć.

Na marginesie zauważyć można, że skarżący popada w sprzeczność w swoich wywodach, gdyż twierdzi, że istotne jest z punktu widzenia ustawy rzeczywiste świadczenie pracy, a nie tylko zawarcie umowy. Jednocześnie jednak nie zaprzecza, że pracę świadczył jednak w niewielkim wymiarze czasu.

Biorąc pod uwagę dokonaną analizę stanu prawnego i faktycznego sprawy Sąd uznał, że zasadnie przypisano skarżącemu świadome działanie skutkujące koniecznością odpowiedzialnością w postaci zwrotu świadczeń, które pobrane zostały nienależnie.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, z powołaniem się na przepis art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.