Wyrok NSA oz. w Bydgoszczy, sygn. akt SA/Bd 1729/03
NSA oz. w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2003-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55
law: Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 grudnia 1996 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
article: art. 17 ust. 1, art. 18
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o uposażeniu żołnierzy.
Teza: Żołnierz zawodowy zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska, przeniesiony do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej lub określonego przez niego organu wojskowego, w trybie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ nie zajmuje w tym okresie stanowiska służbowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693/.

Podstawę przyznania takiemu żołnierzowi odprawy i innych należności pieniężnych, o jakich mowa w art. 17 i art. 18 ustawy o uposażeniu żołnierzy, w przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej bezpośrednio po okresie pozostawania do dyspozycji organów wojskowych, jest uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bezpośrednio przed przeniesieniem do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej lub określonego przez niego organu wojskowego.

TEZY

Żołnierz zawodowy zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska, przeniesiony do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej lub określonego przez niego organu wojskowego, w trybie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ nie zajmuje w tym okresie stanowiska służbowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693/.

Podstawę przyznania takiemu żołnierzowi odprawy i innych należności pieniężnych, o jakich mowa w art. 17 i art. 18 ustawy o uposażeniu żołnierzy, w przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej bezpośrednio po okresie pozostawania do dyspozycji organów wojskowych, jest uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bezpośrednio przed przeniesieniem do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej lub określonego przez niego organu wojskowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Andrzeja W. na decyzję Dowódcy P. Okręgu Wojskowego z dnia 10 marca 2003 r., (...) w przedmiocie należności związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G. z dnia 5 lutego 2003 r., (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 lutego 2003 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G., na podstawie art. 9 ust. 1 i 4 w związku z art. 2 ust. 2 pkt 6 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./, odmówił zwiększenia należności związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej płk. rez. Andrzejowi W. w oparciu o uposażenie w kwocie 6 373 zł - uwzględniając zwiększony dodatek specjalny otrzymywany do 30 czerwca 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Andrzej W. wnioskiem z dnia 31 stycznia 2003 r. domagał się zwiększenia należności związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej jako podstawę przyjmując uposażenie w wysokości 6.373 zł, wypłacane do 30 czerwca 2002 r. Obejmowało ono między innymi zwiększony dodatek specjalny z tytułu pełnienia funkcji dowódcy garnizonu G., przyznany na podstawie decyzji Dowódcy P. Okręgu Wojskowego nr 40 z dnia 15 lutego 2002 r. /360 zł/.

Wnioskodawca decyzją Ministra Obrony Narodowej (...) z dnia 29 listopada 2002 r. został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego i do czasu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przez okres wypowiedzenia znajdował się w dyspozycji. Nie przysługiwało mu jednak prawo do powyższego dodatku.

Ostatnie uposażenie skarżącego wynosiło 6.013 zł. Zatem zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy kwota ta stanowiła podstawę naliczenia należności związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej.

W odwołaniu od tej decyzji Andrzej W. nie kwestionował ustaleń faktycznych przytoczonych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jednakże podkreślił, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby pełnionej jako służba stała przysługuje odprawa obliczona w oparciu o uposażenie należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ostatnim zaś zajmowanym przez niego stanowiskiem służbowym było stanowisko Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G.

Nie uwzględniając tego odwołania Dowódca P. Okręgu Wojskowego w B. decyzją z dnia 10 marca 2003 r., na podstawie art. 138 par. 1 Kpa, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./, par. 31 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określania organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. nr 23 poz. 101/, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Dowódca P. Okręgu Wojskowego decyzją z dnia 15 lutego 2002 r., wydaną na podstawie par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U. 2000 nr 90 poz. 1005 ze zm./, zwiększył Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G. należny mu dodatek specjalny o 10 procent uposażenia zasadniczego według zajmowanego stanowiska służbowego na czas pełnienia dodatkowej funkcji dowódcy garnizonu Gdańsk. Zwiększony dodatek był wypłacany do dnia 30 czerwca 2002 r., tj. do dnia zakończenia wykonywania dodatkowej funkcji dowódcy garnizonu Gdańsk. Od dnia 1 lipca 2002 r. do dnia 31 stycznia 2003 r. dodatek specjalny był mu wypłacany bez dotychczasowego zwiększenia, z uwagi na ustanie okoliczności uzasadniających dalszą wypłatę.

Podstawę wymiaru należności pieniężnych określonych w art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./ stanowi uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin /Dz.U. 2002 nr 11 poz. 108 ze zm./ podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Stosownie natomiast do sentencji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., III RN 26/98 - OSNAPU 1999 nr 5 poz. 154, poprzez uposażenie należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym należy rozumieć uposażenie wypłacone w ostatnim miesiącu pełnienia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej.

W związku z powyższym należy uznać za bezwzględnie obowiązującą zasadę, iż podstawę wymiaru należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oraz świadczeń emerytalnych stanowi wysokość uposażenia otrzymywanego w dacie zwolnienia ze służby.

Wobec powyższego faktu brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia w podstawie wymiaru należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej innych składników uposażenia niż przysługujących żołnierzowi w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, iż przyznanie zwiększonego dodatku nastąpiło na czas określony - pełnienia obowiązków dowódcy garnizonu Gdańsk. Po zakończeniu pełnienia funkcji dowódcy garnizonu z tytułu pełnionej służby nadal wypłacane było skarżącemu należne uposażenie, przy czym nie uwzględniono w nim zwiększenia dodatku specjalnego.

Mając powyższe okoliczności na względzie brak było podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Andrzej W. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, jako niezgodnej z prawem. Wskazał on, że zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy podstawą naliczenia należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej jest uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Z art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ przeniesienie do dyspozycji może nastąpić po zwolnieniu z zajmowanego stanowiska służbowego. Zatem pod pojęciem pozostawania w dyspozycji na czas upływu okresu wypowiedzenia nie można rozumieć zajmowanego stanowiska służbowego. Nadto kwestionował uznanie wyroku Sądu Najwyższego jako podstawy rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji faktycznej i prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za uzasadnioną.

Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693/, stanowi, że żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała przysługuje odprawa w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Z przytoczonej normy prawnej wynika w sposób jednoznaczny, że podstawą świadczeń należnych żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, o jakich mowa w art. 17 i 18 ustawy jest uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

W sprawie jest bezsporne, że Andrzej W. do dnia 30 czerwca 2002 r. zajmował stanowisko Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G., pełniąc jednocześnie funkcję dowódcy garnizonu G. Z tytułu pełnienia tej dodatkowej funkcji dowódca P. Okręgu Wojskowego decyzją nr 40 z dnia 15 lutego 2002 r. zwiększył Andrzejowi W. dodatek specjalny o 10 procent uposażenia zasadniczego.

Podstawą prawną zwiększenia dodatku specjalnego stanowił par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U. 2000 nr 90 poz. 105 ze zm./. Przepis ten przewiduje, że dodatek, o którym mowa w ust. 1 /dodatek specjalny/, może być podwyższony w związku z powierzeniem żołnierzowi zawodowemu nowych lub dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności i odpowiedzialności albo obowiązków wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, za które żołnierzowi nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Zwiększenie to nie może przekroczyć kwoty stanowiącej 10 procent uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego przysługującego żołnierzowi.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy uposażenie to składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków. Określenie rodzaju, wysokości oraz warunków przyznania i wypłacania dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy nastąpiło w cytowanym wyżej rozporządzeniu MON z dnia 10 października 2000 r. /por. par. 1/, które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy o uposażeniu żołnierzy.

Rozporządzenie to w par. 2 zawiera wyjaśnienie użytych w nim określeń, stanowiąc, że dodatkami o charakterze stałym są dodatki do uposażenia z wyjątkiem dodatku strefowego, ustalane i wypłacane w stawkach miesięcznych /por. par. 2 pkt 4 rozporządzenia/.

W świetle przedstawionych wyżej przepisów prawa nie ulega wątpliwości, że dodatek, który przyznano skarżącemu w związku z pełnieniem dodatkowej funkcji dowódcy garnizonu Gdańsk, na podstawie par. 31 ust. 3 tego rozporządzenia jest dodatkiem o charakterze stałym, skoro był ustalony i wypłacany w stawkach miesięcznych. Nie ulega wątpliwości, że w świetle ustaleń ostatecznej decyzji dowódcy POW z dnia 15 lutego 2002 r. nr 40 skarżącemu przysługiwał ten dodatek specjalny wyłącznie na czas pełnienia obowiązków dowódcy garnizonu Gdańsk.

W sprawie jest również bezsporne, że Andrzej W. w okresie od 1 lipca 2002 r. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej pozostawał w dyspozycji organów wojskowych, nie zajmując żadnego stanowiska służbowego.

W tym czasie jego sytuację prawną regulował przepis art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./, stanowiący, że żołnierz zawodowy zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego może być przeniesiony do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej lub określonego przez niego organu wojskowego, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na nowe stanowisko służbowe lub zwolnienie z zawodowej służby wojskowej.

Okres pozostawania żołnierza zawodowego do dyspozycji nie może być więc uważany za okres służby na stanowisku służbowym, gdyż w tym okresie żadnego stanowiska on nie zajmuje.

Sytuację prawną żołnierza zawodowego pozostającego do dyspozycji organu wojskowego określają przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38/, wydanego między innymi na podstawie art. 20 ust. 4 cyt. wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Zgodnie z par. 64 ust. 7 tego rozporządzenia żołnierz zawodowy pozostający w dyspozycji może być kierowany przez organ wojskowy, w którego dyspozycji pozostaje, do wykonywania określonych przez ten organ zadań służbowych.

W świetle tej normy prawnej nie budzi wątpliwości, że żołnierz pozostający w dyspozycji nie zajmuje w tym okresie stanowiska służbowego, a jedynie może być wyznaczony do wykonywania ściśle określonych zadań służbowych.

W świetle tego, co wyżej powiedziano przyjąć należy, że żołnierz zawodowy zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, przeniesiony do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej lub określonego przez niego organu wojskowego, w trybie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ nie zajmuje w tym okresie stanowiska służbowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693/.

Podstawę przyznania takiemu żołnierzowi odprawy i innych należności pieniężnych, o jakich mowa w art. 17 i 18 ustawy o uposażeniu żołnierzy, w przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej bezpośrednio po okresie pozostawania do dyspozycji organów wojskowych, jest uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bezpośrednio przed przeniesieniem do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej lub określonego przez niego organu wojskowego.

W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący przed przeniesieniem do dyspozycji organów wojskowych, tj. do dnia 30 czerwca 2002 r., zajmował stanowisko służbowe Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G., pełniąc jednocześnie służbę dowódcy garnizonu Gdańsk i z tego tytułu przysługiwał mu dodatek stały /specjalny/ w wysokości 10 procent uposażenia zasadniczego według stanowiska przysługującego temu żołnierzowi. Dodatek ten winien być zatem uwzględniony przy obliczaniu odprawy i innych należności pieniężnych należnych skarżącemu w związku ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała /art. 17 i art. 18 ustawy o uposażeniu żołnierzy/.

Przywołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., III RN 26/98 /OSNAPU 1999 nr 5 poz. 154/ dotyczy innej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego ostateczna teza zgodna jest z przyjętą w niniejszej sprawie, że postawą odprawy i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu ze służby wojskowej może być tylko uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne mu na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Uwzględniając przedstawiony wyżej stan prawny oraz okoliczności faktyczne sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 pkt 1 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. 74 poz. 368 ze zm./.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.