Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1191/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 306a
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman, Sędziowie: sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca ), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. . sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 października 2021 r. nr 0201-IER.4050.5.2021.DW w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2021 r. nr 0271-SOB.4050.408070.2021.1 II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (organ odwoławczy, DIAS, organ II instancji) z 12.10.2021 r. znak 0201-IER.4050.5.2021.DW utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (organ I instancji) z 28.07.2021 r. nr O271-SOB.4050.408070.2021.1 o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści tj. o niezaleganiu w podatkach z wniosku A sp. z .o.o. (dalej Spółka, Strona). Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 306a oraz art. 306 k ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.)

Pismem z 21.07.2021 r. (data wpływu do Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu 22.07.2021 r.) Spółka złożyła wniosek do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że Spółka nie zalega z opłatami wobec budżetu. .

Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu wydał 28.07.2021 r. postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, zgodnie z wnioskiem z dnia 21.07.2021 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego okazało się, że na dzień 28.07.2021 r. Spółka zalega w podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r. na kwotę 4 532 404,00 zł. Zaległość wynika z decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z 30.06.2021 r. nr 458000-CKK-52.4103.1.2020.181 określającej A sp. z o. o. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r. w łącznej kwocie 4 532 404,00 zł. Decyzję organ podatkowy uznał za doręczoną 14.07.2021 r. na podstawie art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa.

Pismem z 26.07.2021 r. Pełnomocnik A sp. z o. o. wniósł odwołanie do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu od ww. decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu delegatury w Legnicy. Wskazano, że sprawa jest w toku.

Na postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z 28.07.2021 r. nr 0271-SOB.4050.408070.2021.1 o odmowie wydania zaświadczenia o niezleganiu w podatkach zgodnie z wnioskiem z 21.07.2021 r. Strona złożyła pismem z 4.08.2021 r. zażalenie, wnosząc o uchylenie postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu postanowieniem z 12.10.2021 r utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z 28.07.2021 r. nr 0271-SOB.4050.408070.2021.1 o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści tj. o niezaleganiu w podatkach.

Strona zaskarżyła ww postanowienie zarzucając naruszenie przepisów postepowania, które miało zdaniem Strony istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 306a § 1,2 pkt 2), § 3 i 4 w zw. z art. 306b § 1 i 2, art. 306c w zw. z art. 306e § 1, 2, 3 w zw. z art. 21 § 3 i 3a w zw. z art. 51 § 1 i w zw. z art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa przez odmowę wydania Skarżącemu zaświadczenia o żądanej przez Niego treści w związku z posiadaniem przez Skarżącą Spółkę na 28.07.2021 r. zaległości w podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r. w łącznej kwocie 4 532 404,00 zł. Zdaniem Pełnomocnika Spółki, wobec braku w obrocie prawnym ostatecznej decyzji określającej lub ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za ww. okres, względnie decyzji nieostatecznej ale zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności, brak jest jakichkolwiek przeszkód do wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniesiono o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji,

2. zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego od organu na rzecz Skarżącego według norm przepisanych.

Ponadto Pełnomocnik Skarżącej Spółki wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonej opinii ekonomiczno-finansowej biegłego rewidenta na okoliczność jej treści, w tym na okoliczność wpływu na kondycję ekonomiczno-finansową Skarżącego odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści lub z ostrożności procesowej włączenie przedmiotowej opinii wraz ze skargą do akt sprawy jako elementu argumentacji procesowej Skarżącego.

Skarżący wskazał, że decyzja na którą powołał się organ, jest nieostateczna i nie podlega wykonaniu, zatem organ powinien co najwyżej zawrzeć w zaświadczeniu stosowną wzmiankę o toczącym się postępowaniu. Podatnik podkreślił, że nie żądał wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lecz zaświadczenia, że nie zalega z opłatami wobec budżetu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowały konieczność jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. Skarżąca wniosła bowiem o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z opłatami wobec budżetu. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził (a organ drugiej instancji utrzymał to stanowisko w mocy), że nie może wydać zaświadczenia tej treści, gdyż na Stronie ciążą zaległości podatkowe.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 306a § 1 do § 3 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie; zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego; zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy i potwierdza ono stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.

Zgodnie natomiast z przepisami art. 306b i 306c O.p., w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia może nastąpić w dwojaki sposób: - pierwszy przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego, zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie, istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego, - drugi przez odmowę wydania zaświadczenia, np. z powodu niepotwierdzenia w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie.

Należy również wskazać, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest rodzajem odformalizowanego postępowania, które polega na potwierdzeniu faktów istniejących w dniu jego wydania bez możliwości weryfikowania zapadłych w sprawie rozstrzygnięć oraz możliwości ich zmiany na tym etapie postępowania. Treść zaświadczenia nie zmienia sytuacji prawnej lub faktycznej podmiotu, którego dotyczy, może służyć za środek dowodowy w celu uzyskania w odrębnych postępowaniach skutku dowodzonego przez stronę. Zaświadczenie nie jest czynnością władczą wyrażającą wolę organu, stanowi jedynie dokument dający świadectwo, co do istnienia lub nieistnienia pewnych stosunków prawnych i faktów mających znaczenie dla prawa.

Zgodnie z art. 306e § 1 O.p. zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych. Przed wydaniem zaświadczeń, o których mowa w § 1, ustala się, czy w stosunku do wnioskodawcy nie jest prowadzone postępowanie mające na celu ustalenie lub określenie wysokości jego zobowiązań podatkowych.

W ocenie Sądu organy wydając przedmiotowe postanowienia naruszyły przepisy prawa procesowego, a mianowicie:

Zgodnie z art. 306 a § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, jak wyżej wskazano zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. W rezultacie, w świetle art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego zakres wykraczać będzie poza granice żądania wnioskodawcy. Powyższe oznacza, że organ nie może wydać zaświadczenie o treści wykraczającej poza granice żądania czy o innej treści. W ocenie Sądu organ nie może tez odmówić wydania zaświadczenia o żądanej treści, wskazując na okoliczności w zakresie których Strona nie występowała o wydanie zaświadczenia. W granicach żądania wnioskodawcy organ administracyjny obowiązany jest do potwierdzenia, w formie zaświadczenia, tylko tego co wynika z danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z opłatami wobec budżetu, tymczasem organ wydając postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, wskazał na istnienie zaległości podatkowej. W ocenie Sądu organ wyszedł poza granice żądania Strony. Wskazać bowiem należy, że czym innym jest zaległość podatkowa, a czym innym zaległość w opłatach. Należy więc odróżnić opłatę od podatku, czego organ nie uczynił. Ustawa Ordynacja podatkowa wyraźnie posługuje się odrębnie tymi dwoma pojęciami. Choć rzeczywiście w ustawie tej nie ma definicji opłaty. Wprawdzie w art. 3 pkt 3 lit c ustawy Ordynacja podatkowa wskazano, iż ilekroć w ustawie jest mowa o podatkach - rozumie się przez to również opłaty (...), jednak ustawa ta nie zawiera odwrotnego sformułowania. Powyższe oznacza, że jeżeli Strona żądała wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, organ powinien zbadać również istnienie zaległości w opłatach, ale w sytuacji odwrotnej taka zależność nie występuje.

Zważywszy na nieprecyzyjny wniosek Strony organ powinien wezwać Stronę o wskazanie czego w istocie wniosek dotyczy, czy i jakich opłat i do jakiego budżetu. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności, organ powinien zbadać swoją właściwość ewentualnie wydać stosowny akt. Sąd podkreśla, iż w każdym przypadku przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ administracji jego rolą jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. W razie braku jednoznaczności wniosku jest obowiązany z urzędu podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia treści żądania strony.

Organy natomiast rozstrzygnęły sprawę poza granicami żądania określonego przez stronę, uznając, iż wnosi on o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, w sytuacji, gdy takie żądanie nie zostało sformułowane.

Wobec powyższego naruszono przepisy postępowania, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Udzielenie przez organ podatkowy wydający zaświadczenie odpowiedzi poza granicami żądania nie wzbudza zaufania do tychże organów i należy je uznać za nieprawidłowe z punktu widzenia procedury podatkowej.

W związku ze stwierdzonymi uchybieniami, Sąd nie będzie odnosił się do pozostałych zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.