Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 717/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust.1, art. 90 ust.6, art. 90 ust.2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Anna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżąca – P. S.A., 20 sierpnia 2012 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.

Opisując stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe wyjaśniła, iż należy do grupy kapitałowej spółek prowadzących działalność gospodarczą w zakresie m.in. poszukiwania, rozpoznawania, wydobycia oraz handlu ropą naftową i gazem ziemnym. W związku z tą działalnością Skarżąca i inne spółki z grupy kapitałowej, narażone są na ryzyka wynikające m.in. ze zmienności indeksów cen towarów, kursów walutowych i stóp procentowych. Spółki zdecydowały zatem o opracowaniu i wdrożeniu w grupie kapitałowej usystematyzowanego modelu zarządzania ryzykiem rynkowym, który definiuje przebieg procesów zarządzania ryzykiem cen towarów, ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej oraz przypisuje zakres obowiązków i odpowiedzialności poszczególnym komórkom organizacyjnym Skarżącej, które będą uczestniczyć w procesie zarządzania. Celem nadrzędnym wprowadzenia tego modelu jest ograniczenie wpływu wahań cen towarów, kursów walutowych i stóp procentowych na wyniki realizowane przez Skarżącą i inne spółki z grupy kapitałowej (zabezpieczenie wyników finansowych).

Skarżąca będzie wykorzystywać pochodne transakcje zabezpieczające zawierane z instytucjami finansowymi profesjonalnie zajmującymi się oferowaniem takich transakcji, a także z innymi spółkami z grupy kapitałowej. W przypadku transakcji ze spółkami z grupy kapitałowej możliwa jest również sytuacja, że korzystając z własnych zasobów ludzkich, technicznych i finansowych Skarżąca będzie zawierała z instytucjami finansowymi transakcje zabezpieczające, których celem będzie zabezpieczenie ryzyka rynkowego spółek z grupy kapitałowej i w dalszej kolejności będzie zawierała odwrotne transakcje domykające back to back ze spółkami z grupy kapitałowej, przenosząc w ten sposób efekty transakcji zabezpieczającej zawartej z instytucją finansową na spółki z grupy kapitałowej.

Skarżąca zakłada stosowanie różnego rodzaju transakcji zabezpieczających, każdorazowo dostosowanych do jej potrzeb i rodzaju zabezpieczanego ryzyka, tj. różnego rodzaju transakcji opcyjnych, transakcji terminowych forward i swap.

Zawieranie transakcji zabezpieczających przez Skarżącą nie jest przedmiotem zarobkowej działalności gospodarczej, w każdym przypadku będą one zawierane przez nią w celu zabezpieczenia jej i ewentualnie innych spółek z grupy kapitałowej przed danym rodzajem ryzyka rynkowego. W żadnym wypadku celem zawierania tych transakcji zabezpieczających nie będzie uzyskanie zysku na transakcji.

Skarżąca zadała pytania:

1) czy w przypadku transakcji zabezpieczających, zawieranych przez Skarżącą jako podatnika, obrotem dla celów podatku od towarów i usług będzie wynik (zysk) osiągnięty przez nią w przyjętym okresie rozliczeniowym z tytułu transakcji rozliczonych w tym okresie na danej kategorii pochodnych transakcji zabezpieczających?

2) czy przy obliczaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – dalej: "u.p.t.u.", Skarżąca będzie obowiązana uwzględnić obrót z tytułu pochodnych transakcji zabezpieczających?

Zdaniem Skarżącej, w przypadku transakcji na instrumentach pochodnych jej obrotem jest wynik (zysk) osiągnięty przez nią w danym okresie rozliczeniowym z tytułu transakcji na danej kategorii instrumentów pochodnych (pyt. 1). Ponieważ tej kwestii nie regulują w sposób szczególny ani przepisy wspólnotowe, ani przepisy u.p.t.u. zastosowanie znajdą ogólne przepisy o ustalaniu podstawy opodatkowania, w szczególności art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1) – dalej: "Dyrektywa 2006/112/WE", zgodnie z którym w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę (wynagrodzenie – consideration) otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Interpretacja ta dotyczy też art. 29 ust. 1 u.p.t.u., będącego odpowiednikiem ww. przepisu wspólnotowego. Na poparcie tego poglądu Skarżąca wskazała wyrok WSA w Warszawie z 21 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1471/08. Wywiodła, że jej wynagrodzeniem w odniesieniu do poszczególnych rodzajów instrumentów pochodnych jest wartość otrzymanych przez nią przepływów finansowych pomniejszona o wartość przepływów finansowych zapłaconych na rzecz drugiej strony transakcji, tj. zysk uzyskany na pochodnych transakcjach zabezpieczających. Zysk ten odzwierciedla zarobek realizowany przez Skarżącą w związku z zawieraniem tego typu transakcji, który jest jednocześnie kwotą należną w rozumieniu u.p.t.u. z tytułu odpłatnego świadczenia przez nią usług pośrednictwa finansowego, a zatem powinien być uwzględniany jako obrót dla celów podatku od towarów i usług. Skarżąca zaznaczyła, że z art. 29 ust. 1 u.p.t.u. wyraźnie wynika, iż podstawą opodatkowania jest kwota rzeczywistego, realnego przysporzenia występującego u podatnika, a nie wartość przedmiotu świadczenia. Odwołała się przy tym do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ("TSUE") wskazując wyrok z 14 lipca 1998 r. w sprawie C-172/96 First National Bank of Chicago. Zdaniem Skarżącej, tezy tego wyroku mają także zastosowanie do określania obrotu w przypadku transakcji na instrumentach pochodnych ze względu na ich podobieństwo do transakcji wymiany walut oraz na rolę TSUE w procesie interpretacji prawa wspólnotowego. Skarżąca powołała się również na wyroki WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt SA/Wa 3307/10 i z 15 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1116/11 oraz na interpretacje indywidualne.

Co do zagadnienia ujętego w pyt. 2) Skarżąca zajęła stanowisko, że czynności związane z realizacją strategii ograniczania ryzyka rynkowego, polegające na zawieraniu pochodnych transakcji zabezpieczających, dla celów podatku od towarów i usług powinny być uznane za transakcje sporadyczne i zgodnie z art. 90 ust. 6 u.p.t.u. nie należy ich uwzględniać przy ustalaniu proporcji, o której mowa w ust. 2 tego artykułu. Uzasadniając to stanowisko Skarżąca stwierdziła, że zasadniczo obrót z tytułu planowanych pochodnych transakcji zabezpieczających powinien być uwzględniony przez nią przy ustalaniu tej proporcji. Jednakże z uwagi na treść art. 90 ust. 6 w zw. z 43 ust.1 pkt 41 u.p.t.u. do obrotu nie wlicza się obrotu uzyskanego z tytułu usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, w zakresie, w jakim czynności te są dokonywane sporadycznie. Ponieważ pojęcie "sporadyczność" nie zostało sprecyzowane ani w u.p.t.u., ani w Dyrektywie 2006/112/WE, Skarżąca odwołała się do definicji słownikowej, zgodnie z którą "sporadyczny" to "zdarzający się, występujący czasami, nieregularnie, nieczęsto, przypadkowo". "Sporadyczność" implikuje występowanie zdarzeń w sposób niepernamentny, ale nie wyklucza ich powtarzalności. O sporadyczności usług nie przesądza podrzędność w stosunku do zasadniczego przedmiotu działalności lub ich udział w obrocie, bądź w dochodzie, lecz okoliczności, w jakich dochodzi do ich zawarcia, a w konsekwencji, czy stanowią one przedmiot działalności podmiotu. Skarżąca wskazała wyroki TSUE, w których pojęcie to było interpretowanie, tj. wyrok w sprawie C-306/94 Regie Dauphinoise; wyrok z 6 marca 2008 r. w sprawie C 98/07 Nordania Finans A/S oraz wyrok z 29 kwietnia 2004r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro. Zgodnie z orzecznictwem TSUE przy wyliczaniu współczynnika należy pominąć czynności, które nie stanowią bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia lub uzupełnienia zasadniczej działalności prowadzonej przez podatnika lub nie wiążą się bądź wiążą się jedynie w marginalnym stopniu z wykorzystaniem składników majątkowych oraz usług, które przy ich zakupie podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przy ocenie sporadyczności danej czynności nie należy natomiast kierować się poziomem przychodów z danego tytułu.

Skarżąca uważała, że planowane przez nią transakcje zabezpieczające będą miały charakter sporadyczny, ponieważ nie będą stanowiły bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia lub uzupełnienia prowadzonej przez nią działalności. Transakcje te będą służyły jedynie zabezpieczeniu ryzyka związanego z podstawową działalnością, a celem ich zawierania nie będzie rozszerzenie działalności Skarżącej. Zawieranie transakcji zabezpieczających w marginalnym stopniu będzie się wiązało z wykorzystaniem towarów i usług, w stosunku do których Skarżącej przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Wykorzystanie to ograniczy się do sprzętu wykorzystywanego przez jej pracowników monitorujących ryzyko i zawierających odpowiednie transakcje oraz kosztów usług obcych wykorzystywanych przez tych pracowników do zawierania transakcji zabezpieczających. Przy skali działalności Skarżącej wartość tych kosztów będzie znikoma. Obrót z tytułu transakcji zabezpieczających nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu współczynnika. Na potwierdzenie swego stanowiska Skarżąca wskazała wyroki: WSA w Warszawie z 27 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1597/09, WSA w Krakowie z 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1467/10, NSA z 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I FSK 903/08 i I FSK 904/08. Powołała się też na piśmiennictwo i interpretacje indywidualne.

Stwierdziła, że skoro głównym przedmiotem jej działalności jest poszukiwanie, pomiar, wydobycie oraz handel ropą naftową i gazem ziemnym, zawieranie przez nią transakcji zabezpieczających przed ryzykiem rynkowym nie nosi znamion działalności podstawowej, a jest jedynie uzupełnieniem tej działalności. Nie jest ona również konieczne do prowadzenia działalności głównej.

W interpretacji indywidualnej wydanej [...] listopada 2012 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe.

Tak jak Skarżąca odwołał się do art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE wywodząc, że wynagrodzeniem Skarżącej z tytułu transakcji na instrumentów finansowych jest wszystko to, co stanowi zapłatę. W opinii Organu interpretacyjnego, w przepisach unijnych oraz w u.p.t.u. nie znajduje uzasadnienia stwierdzenie, że w celu wyliczenia podstawy opodatkowania można zsumować wynik na transakcjach zrealizowanych w danym okresie rozliczeniowym. Właściwe byłoby zdefiniowanie "wynagrodzenia" jako różnicy pomiędzy ceną zakupu określonego instrumentu finansowego a ceną jego sprzedaży. Tak wyliczone wynagrodzenie winno być wykazane w podstawie opodatkowania. Kwota otrzymanego wynagrodzenia w danym okresie rozliczeniowym powinna być liczona dla każdego kontraktu (dla każdej transakcji) oddzielnie, zaś dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług w każdym okresie rozliczeniowym Skarżąca powinna wykazać sumę kwot otrzymanego wynagrodzenia. Niewłaściwe jest więc jej stwierdzenie, iż podstawę opodatkowania stanowi łączny wynik na transakcjach zrealizowanych przez nią w danym okresie rozliczeniowym na danej kategorii instrumentów pochodnych. Przyjęcie takiego sposobu ustalania podstawy opodatkowania mogłoby prowadzić do sytuacji, gdy Skarżąca ponosząc stratę w ujęciu ogólnym danego miesiąca nie osiągnęłaby żadnego wynagrodzenia, czyli teoretycznie w danym okresie rozliczeniowym nie byłaby zobligowana do wykazywania żadnego obrotu z tytułu operacji na instrumentach finansowych, chociaż czynności w tym zakresie, spełniające definicję z art. 8 u.p.t.u., faktycznie zostały wykonane.

Minister Finansów podkreślił, że Skarżąca ma możliwość ustalenia faktycznego obrotu uzyskanego z każdego pojedynczego kontraktu. Przyjmując proponowaną przez nią metodę liczenia obrotu, nie wykazałaby ona w danym okresie rozliczeniowym żadnego obrotu, gdyż różnica pomiędzy dodatnimi i ujemnymi strumieniami przepływów finansowych w tym okresie byłaby ujemna, gdy tymczasem z części zawartych kontraktów Skarżąca w rzeczywistości osiągnęła zysk (dodatni obrót). Proponowana przez Skarżącą metoda liczenia obrotu może powodować zniekształcenia rzeczywistej kwoty obrotu osiągniętego w danym okresie rozliczeniowym. Generalnie bowiem obliczanie różnicy między dodatnimi i ujemnymi strumieniami przepływów finansowych osiągniętych na danej kategorii instrumentów pochodnych w danym okresie nie jest miarodajną metodą ustalania obrotu i nie odzwierciedla rzeczywistego obrotu osiąganego na pojedynczych transakcjach (kontraktach). Obrotem, zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.t.u., będzie kwota należna Skarżącej od danego kontrahenta z tytułu zrealizowania danej usługi, pomniejszona o kwotę należnego podatku.

Minister Finansów wyjaśnił, iż nie neguje stanowiska wyrażonego w wyrokach o sygn. akt III SA/Wa 3307/ i III SA/Wa 1116/11. Jednak w pierwszym z nich Sąd stwierdził, że kwota wynagrodzenia otrzymanego w danym okresie rozliczeniowym powinna być liczona dla każdego kontraktu oddzielnie, zaś dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług – w każdym okresie rozliczeniowym.

Natomiast wyrok TSUE w sprawie C-172/96 nie ma zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczy transakcji wymiany walut. Są to transakcje na pieniądzach (rzeczach oznaczonych co do gatunku) realizowane z wieloma podmiotami jednocześnie, czyli w sytuacji, gdy nie sposób ustalić, po jakiej cenie dany pieniądz kupiono i czy jego sprzedaż przyniosła zysk, czy stratę. Natomiast przy operacjach na pochodnych instrumentach finansowych, realizowanych z podmiotem zajmującym się profesjonalnym obrotem gospodarczym, ustalenie wartości transakcji nie sprawia problemu i tym samym można precyzyjnie określić wysokość osiągniętego zysku (straty). Wystarczające są tu ogólne przepisy o określaniu podstawy opodatkowania.

Minister Finansów zaznaczył, że interpretacje indywidualne w identycznym stanie faktycznym i prawnym powinny być tożsame. Interpretacje wadliwe mogą być zmienione.

Odnosząc się do kwestii stanowiącej przedmiot pyt. 2) Minister Finansów zgodził się ze Skarżącą, że sporadyczność oznacza występowanie danych zdarzeń w sposób incydentalny, lecz nie wyklucza ich powtarzalności. Jego zdaniem, powtarzalność nie może jednak przerodzić się w stały element prowadzonej działalności. Transakcje sporadyczne to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem działalności. Kryterium oceny, czy dana transakcja jest sporadyczna, nie może być wyłącznie niewielki poziom wykorzystania zasobów przedsiębiorstwa. Przez sporadyczność danej transakcji należy rozumieć okoliczności jej dokonania. Jeśli okoliczności te wskazują, iż podatnik dokonuje danego typu transakcji incydentalnie, wówczas (bez względu na ich liczbę lub wartość), należy je potraktować jako sporadyczne w rozumieniu art. 90 ust. 6 u.p.t.u.. Jeśli zaś okoliczności wskazują, że podatnik wykonuje dany typ transakcji jako element prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, należy uznać, iż transakcje takie nie są sporadyczne. Transakcjami, które nie mogą być uznane za sporadyczne będą takie, które z założenia mają być wykonane jako element prowadzonej działalności.

W ocenie Ministra Finansów, okoliczności przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji wskazują, iż obrót z tytułu usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, będzie związany z zasadniczą działalnością Skarżącej. Wykonywane przez nią czynności nie będą czynnościami pobocznymi, uzupełniającymi w stosunku do jej działalności gospodarczej. Usługi te noszą cechy powtarzalności, będzie to działalność planowana, a nie przypadkowa i wystąpi na podstawie współpracy mającej charakter ciągły. Usługi te nie będą charakteryzować się odrębnością i oderwaniem od głównej działalności Skarżącej, przeciwnie stanowią uzupełnienie działalności podstawowej i są niewątpliwie związane z całokształtem jej działalności. Jak wskazała Skarżąca, działania podejmowane po wdrożeniu modelu zarządzania ryzykiem mają doprowadzić do zabezpieczenia wyników finansowych generowanych przez nią oraz inne spółki z grupy kapitałowej.

Podmioty gospodarcze prowadzą działalność w warunkach niepewności gospodarczej, a z założenia ich głównym celem jest osiąganie zysku z tej działalności. Okoliczności sprawy wyraźnie wskazują, iż zawieranie transakcji zabezpieczających jest działalnością planowaną, która wbudowuje się w schemat działalności Skarżącej i z założenia nie ma stanowić czynności przypadkowej, incydentalnej, lecz jeden z rodzajów prowadzonej przez działalności. Całokształt przedstawionych okoliczności sprawy wskazuje, iż czynności te mają być stałym elementem jego działalności, nie zaś działaniem doraźnym, incydentalnym. Zawieranie transakcji zabezpieczających będzie miało wpływ na przychody osiągane przez Skarżącą.

Minister Finansów także odwołał się do orzecznictwa TSUE. Wskazał, iż odmienne niż przyjęte przez Skarżącą rozumienie pojęcie "sporadyczny" wynika np. z wyroku 11 lipca 1996 r. w sprawie C-306/94 Regie Dauphinoise, w którym stwierdzono, że o sporadycznym charakterze transakcji nie decyduje ich relatywnie niewielki udział wartościowy w całokształcie działalności prowadzonej przez podatnika, a także z wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 EDM, w świetle którego skala przychodów generowanych przez transakcje finansowe może być wskazówką, czy rzeczywiście transakcje te powinny być traktowane jako sporadyczne. Z wyroku w sprawie C-98/07 można wywieść, że prawodawca wspólnotowy zamierzał wyłączyć z obliczenia proporcji obrót związany ze sprzedażą towarów nietypową w odniesieniu do bieżącej działalności podatnika.

W opinii Ministra Finansów na rozstrzygnięcie sprawy nie mogły wpłynąć wyroki sądów administracyjnych, które zapadły w indywidualnych sprawach. Linia orzecznicza w tym zakresie nie jest jednolita, o czym świadczą wyroki WSA w Opolu z 11 marca 2009 r. sygn. akt SA/Op 353/08 oraz WSA w Warszawie z 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 7/10.

W odpowiedzi na wezwanie Skarżącej do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze złożonej na interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości. Zarzuciła naruszenie:

– art. 29 ust. 1 u.p.t.u. przez uznanie, iż przez podstawę opodatkowania z tytułu świadczonych usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe należy rozumieć wynagrodzenie w postaci różnicy pomiędzy ceną zakupu określonego instrumentu finansowego a ceną jego sprzedaży;

– art. 90 ust. 6 u.p.t.u. przez błędne uznanie, że świadczone przez Skarżącą usługi, których przedmiotem będą instrumenty finansowe, nie spełniają wymagań do uznania ich za czynności sporadyczne w rozumieniu art. 90 ust. 6 u.p.t.u., co w konsekwencji spowodowało błędne uznanie, iż obrót z tytułu tych transakcji winien być uwzględniany przy wyliczaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 u.p.t.u.

Zdaniem Skarżącej, Minister Finansów nie uwzględnił specyfiki transakcji na instrumentach pochodnych, w szczególności zaś dokonując wykładni art. 29 ust. 1 u.p.t.u. nie wziął pod uwagę charakteru wynagrodzenia otrzymywanego w sytuacji rozliczania pochodnych instrumentów zabezpieczających. Obrotem i zarazem podstawą opodatkowania będzie należna Skarżącej kwota wynikająca z kontraktu lub marża (dodatni wynik) zrealizowana na określonych transakcjach pochodnych, traktowana jako wynagrodzenie za wykonaną usługę, które w zależności od rodzaju kontraktu przyjmują postać dodatniego wyniku (marży) pomiędzy przychodami i kosztami wynikającego z płatności w danym okresie rozliczeniowym. W trakcie kontraktu np. swap, Skarżąca otrzyma od kontrahenta płatności lub będzie zobowiązana dokonać płatności na jego rzecz, w zależności od tego, jakie na dany moment rozliczenia będą indeksy cen towarów, kursów walutowych oraz stóp procentowych.

Skarżąca wyjaśniła, że zawierając ze spółką z grupy instrument pochodny na określonych warunkach, jednocześnie zabezpiecza transakcję poprzez zawarcie transakcji przeciwstawnej z inną instytucją finansową. Transakcja zabezpieczająca jest zatem ściśle związana z transakcją zabezpieczaną. Działanie to ma na celu zabezpieczenie określonych parametrów transakcji, w taki sposób, aby miała ona możliwość wypracowania zysku (marży) na złożeniu tych transakcji. Wypracowany wynik na transakcjach, nie zaś kwota każdego pojedynczego świadczenia z kontraktu, stanowi zatem wynagrodzenie związane z realizacją przez Skarżącą usługowej roli związanej z przejęciem (zminimalizowaniem) zabezpieczeniem określonego ryzyka po stronie spółki z grupy. Jedynie realna korzyść, jaką odniesie w związku z realizacją transakcji w postaci zysku faktycznie zrealizowanego w danym okresie rozliczeniowym stanowi wynagrodzenie Skarżącej w rozumieniu art. 29 u.p.t.u. Konsekwentnie, jeżeli w danym miesiącu wystąpi dodatni obrót z tego tytułu, winien on zwiększyć obrót zadeklarowany w tym miesiącu z tytułu usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe. W sytuacji odwrotnej należy uznać, że w tym okresie Skarżąca świadczyła usługi bez wynagrodzenia, a tym samym nie powstał z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Ujemny ogólny wynik na transakcjach w danym miesiącu powinien być pominięty przy kalkulacji obrotu.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 90 ust. 6 u.p.t.u. Skarżąca podniosła, że z podstawy kalkulacji współczynnika ustawodawca celowo (przy założeniu sporadyczności) wyłączył nieruchomości i transakcje finansowe, w związku z którymi kwota należna z tytułu dostawy lub świadczenia usług jest stosunkowo wysoka. Nawet sporadyczna ilość tych transakcji mogłaby bowiem znacząco wpłynąć na wielkość współczynnika.

Zdaniem Skarżącej, popartym orzecznictwem TSUE wskazanym we wniosku o interpretację, sformułowanie "pomocniczy" musi dotyczyć transakcji, które nie należą do zasadniczej działalności podatnika, chociaż są ściśle z nią związane i których skala nie może być większa niż skala zasadniczej działalności. Istotna jest więc relacja między zasadniczą działalnością podatnika a tymi transakcjami. Tylko wtedy, gdy dane transakcje stanowią bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności podlegającej opodatkowaniu, nie są incydentalnymi transakcjami finansowymi. Ponadto transakcje pomocnicze to transakcje, które w marginalnym zakresie wiążą się z wykorzystaniem składników majątku i usług podlegających opodatkowaniu przy zakupie. "Sporadyczność" nie odnosi się do częstotliwości takich czynności, a raczej do stopnia wykorzystania zasobów podatnika. Skarżąca ponownie podkreśliła, iż przedmiotem działalności grupy kapitałowej, do której należy, jest m.in. poszukiwanie, pomiar, wydobycie oraz handel gazem ziemnym i ropą naftową. Z uwagi na skalę działalności Skarżącej, mimo usystematyzowanych i powtarzających się działań, obrót na transakcjach pochodnych pozostanie nieistotny. Skarżąca zarabia na handlu paliwami gazowymi, a nie zawierając transakcje finansowe, które służą zabezpieczeniu podstawowej działalności.

Skarżąca powołała się na pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 25 maja 2010 r., iż o pojęciu incydentalnych (pomocniczych) transakcji finansowych nie powinien decydować jeden wskaźnik, punkt odniesienia, czy też jedno kryterium, a ich całokształt oraz na analogiczny pogląd z wyroku NSA z 28 września 2012 r. sygn. I FSK 1917/11. W przekonaniu Skarżącej, biorąc pod uwagę całokształt jej działalności, za prawidłową należy uznać wykładnię art. 90 ust. 6 u.p.t.u., zgodnie z którą ilość transakcji zawartych ze spółkami z grupy kapitałowej i przeciwstawnych transakcji z instytucjami finansowymi, nie świadczy o tym, czy należy traktować te transakcje jako czynności sporadyczne (incydentalne, pomocnicze) w rozumieniu tego przepisu oraz art. 174 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE. Czynności sporadyczne to czynności poboczne do działalności podatnika. Działalność polegająca na świadczeniu usług finansowych jest działalnością marginalną. Skarżąca w znikomym stopniu wykorzystuje zasoby ludzkie i operacyjne, a działalność ta nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem jej zasadniczej działalności. Wysokość ewentualnych przychodów z tego tytułu jest niewielkim procentem w stosunku do ogółu przychodów generowanych przez Skarżącą.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji oraz powtórzył przedstawioną w niej argumentację. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Skarga nie jest zasadna.

Kontroli Sądu poddana została interpretacja indywidualna stanowiąca ocenę prawidłowości stanowiska Skarżącej co do dwóch przedstawionych przez nią zagadnień w zakresie podatku od towarów i usług, a mianowicie obrotu z tytułu transakcji zabezpieczających oraz uwzględnienia tychże transakcji przy obliczaniu proporcji na potrzeby odliczenia podatku naliczonego.

II. W zakresie zagadnienia pierwszego Skarżąca zajęła stanowisko, że w przypadku transakcji zabezpieczających na instrumentach pochodnych, obrotem stanowiącym podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jest wynik (zysk) osiągnięty przez nią w danym okresie rozliczeniowym z tytułu transakcji na danej kategorii instrumentów pochodnych.

Zdaniem Ministra Finansów, obrotem Skarżącej uzyskanym z tego rodzaju transakcji będzie kwota należna jej od danego kontrahenta z tytułu zrealizowania danej usługi, pomniejszona o kwotę należnego podatku. W każdym okresie rozliczeniowym Skarżąca powinna wykazać sumę kwot wynagrodzenia otrzymanego z tytułu poszczególnych kontraktów.

Sąd podzielił zgodny pogląd stron, że z uwagi na brak przepisów prawa polskiego i unijnego, które w sposób szczególny normowałyby ustalenie podstawy opodatkowania w przypadku transakcji na pochodnych instrumentach finansowych, zastosować należy przepisy ogólne określające podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE, w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Odpowiadający powyższemu unormowaniu przepis art. 29 ust. 1 u.p.t.u. stanowi, że podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił pogląd Ministra Finansów, który opierając się na powyższych przepisach wywiódł, że w danym okresie rozliczeniowym podstawę opodatkowania stanowi dopiero suma dodatnich wyników osiągniętych przez Skarżącą z tytułu poszczególnych transakcji na instrumentach pochodnych, co oznacza konieczność ustalenia wyników dla konkretnych transakcji.

Analogiczne stanowisko zajął NSA w wyroku z 14 grudnia 2012r. sygn. akt I FSK 278/12 (dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ślad za NSA wskazać zatem należy, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, wynikającym z przepisów u.p.t.u., są konkretne czynności dokonywane z określonym kontrahentem. Potwierdza to również treść art. 29 ust. 1 u.p.t.u., który definiując obrót odwołuje się do kwoty należnej z tytułu sprzedaży, obejmującej całość świadczenia należnego od nabywcy.

Ustawodawca w żaden sposób nie odwołał się natomiast do określonego rodzaju działalności, czy też do rodzaju świadczonych usług (dostarczanych towarów) albo też "typu" (kategorii) zawieranych transakcji.

Zważywszy, że art. 29 ust. 1 u.p.t.u. stanowi prawidłową implementację przepisu art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE, brak jest podstaw do akceptacji stanowiska Skarżącej, sprowadzającego się do obliczania i ujmowania w danym okresie rozliczeniowym wynagrodzenia (zysku) z tytułu wszystkich opisanych przez nią transakcji zabezpieczających, tj. łącznego zysku uzyskanego w danym okresie rozliczeniowym z danego rodzaju transakcji na instrumentach pochodnych.

Każdy bowiem kontrakt generuje określony wynik, stanowiący różnicę pomiędzy dodatnimi i ujemnymi strumieniami przepływów finansowych. Suma wyników wszystkich zawartych kontraktów będzie stanowiła zysk lub stratę osiągniętą przez Skarżącą w danym okresie rozliczeniowym.

Jak to opisała Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji, będzie ona wykorzystywała różnego rodzaju transakcje zabezpieczające, każdorazowo dostosowane do jej potrzeb i rodzaju zabezpieczanego ryzyka, tj. różnego rodzaju transakcje opcyjne, transakcji terminowe forward i swap. Będzie zatem zawierała z konkretnymi kontrahentami konkretne kontrakty dotyczące konkretnych instrumentów pochodnych. Bez znaczenia jest przy tym cel, w jakim będzie to czyniła.

Oznacza to, że Skarżąca na podstawie konkretnego kontraktu wyświadczy konkretne usługi, co przyniesie jej wynagrodzenie, jakie może być przypisane do tego właśnie kontraktu. Nie ma zatem powodów, aby łączyć przedmiotowe transakcje zabezpieczające na potrzeby rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług oraz ustalać ich "wspólny wynik", czyniąc to przy tym wbrew jednoznacznej treści art. 29 ust. 1 u.p.t.u. Wynik osiągnięty na poszczególnej transakcji odzwierciedla zarobek Skarżącej z tytułu tej właśnie transakcji, jest kwotą jej realnego przysporzenia.

Jakkolwiek Skarżąca nie odwoływała się do tej okoliczności, zaznaczyć należy, iż nie ma znaczenia to, że usługi finansowe mogą wykraczać poza jeden okres rozliczeniowy. Nie jest to sytuacja dotycząca wyłącznie tego rodzaju usług, a ustawodawca nie przewidział odmiennego sposobu określania podstawy opodatkowania w przypadku usług, których świadczenie trwa dłużej niż jeden okres rozliczeniowy.

W ocenie Sądu Minister Finansów prawidłowo uznał, że w okolicznościach faktycznych opisanych przez Skarżącą nie znajdą zastosowania tezy wynikające z wyroku TSUE w sprawie C-172/96 First National Bank of Chicago. Istotne znaczenie ma tu możliwość zidentyfikowania kontrahentów i przypisania wyniku finansowego do poszczególnych transakcji zabezpieczających. Rację ma Organ interpretacyjny twierdząc, iż wyrok ten zapadł w odmiennym stanie faktycznym, kiedy to z uwagi na mnogość transakcji walutowych dokonywanych z wieloma podmiotami jednocześnie, niemożliwe jest ustalenie, czy sprzedaż danej waluty przyniosła zysk, czy też stratę. Do takich okoliczności odwołał się TSUE w pkt 46 omawianego wyroku i ze względu na nie przyjął, że w praktyce jedynym sposobem określenia wynagrodzenia banku jest obliczenie zysku z transakcji walutowych w danym okresie czasu. Sytuacja taka nie występuje w przypadku transakcji opisanych we wniosku o wydanie interpretacji. Możliwe jest bowiem wyodrębnienie na potrzeby podatku od towarów i usług poszczególnych zawieranych przez Skarżącą transakcji na instrumentach pochodnych.

W powyższym wyroku TSUE orzekł również, że w przypadku transakcji walutowych za obrót nie może być uznawana kwota otrzymywanej waluty, ponieważ stanowi ona przedmiot transakcji, a nie wynagrodzenie za jej przeprowadzenie.

W zaskarżonej interpretacji Minister Finansów nie twierdził, że wynagrodzeniem Skarżącej jest wartość przedmiotu świadczenia albo też wartość dokonywanych w ramach transakcji przepływów finansowych. Tak jak Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji, Organ interpretacyjny zajął stanowisko, że wynagrodzeniem tym jest wynik rozumiany jako różnica pomiędzy dodatnimi i ujemnymi strumieniami przepływów finansowych, tj. wartość otrzymanych przez Skarżącą przepływów finansowych pomniejszona o wartość przepływów finansowych zapłaconych nią na rzecz drugiej strony transakcji. Jest to stanowisko adekwatne do charakteru opisanych przez Skarżącą transakcji. Różnica polega na tym, że – zdaniem Ministra Finansów – wynik powinien być określony dla każdej transakcji oddzielnie, nie zaś łącznie dla transakcji zabezpieczających danej kategorii instrumentów pochodnych, jak twierdzi Skarżąca.

Z powyższych względów Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 u.p.t.u.

Ze wskazanych przez Skarżącą wyroków sądów administracyjnych, podobnie jak z wyroku TSUE w sprawie C-172/96 First National Bank of Chicago, wynika, że w przypadku usług pośrednictwa finansowego za podstawę opodatkowania nie może być uznana kwota kredytu, kwota waluty, wartość papierów wartościowych oraz wartość poszczególnych instrumentów finansowych i środków podlegających wymianie w ramach transakcji swap, ponieważ nie są to kwoty należnego bankowi wynagrodzenia za świadczone usługi. Z wyroków tych wynika możliwość posłużenia się zyskiem netto jako podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Jak już jednak Sąd wskazał, Minister Finansów nie podważał tego stanowiska.

W wyroku WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 3307/10, kwestionując prawidłowość uzasadnienia prawnego stanowiska Organu interpretacyjnego, Sąd wskazał ponadto, iż "za prawidłowe może być uznane stanowisko Ministra Finansów, że kwota otrzymanego wynagrodzenia w danym okresie rozliczeniowym powinna być liczona dla każdego kontraktu oddzielnie, zaś dla celów rozliczenia VAT w każdym okresie rozliczeniowym Bank powinien wykazać sumę kwot otrzymanego wynagrodzenia, jednak Minister Finansów nie poparł swych tez przepisem obowiązującego prawa".

III. Drugim zagadnieniem przedstawionym przez Skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji jest zasadność uwzględnienia obrotu z tytułu opisanych przez nią transakcji zabezpieczających, zawieranych w ramach przyjętego w grupie kapitałowej modelu zarządzania ryzykiem rynkowym, przy wyliczeniu proporcji (współczynnika) na potrzeby określenia kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu.

Zgodnie bowiem z art. 90 ust. 2 u.p.t.u., jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1 [tj. kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego – wyjaśnienie Sądu], podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10 [zastrzeżenie nieistotne w sprawie – wyjaśnienie Sądu].

Proporcję powyższą ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo (art. 90 ust. 3 u.p.t.u.).

Spór dotyczy wykładni art. 90 ust. 6 u.p.t.u., stanowiącego, że do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z tytułu transakcji dotyczących nieruchomości lub usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 37-41, w zakresie, w jakim czynności te są dokonywane sporadycznie.

Poza sporem jest natomiast okoliczność, że przedmiotowe transakcje zabezpieczające stanowią usługi wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 4a u.p.t.u., tj. usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe.

W ocenie Skarżącej, zawieranie transakcji zabezpieczających będzie miało charakter sporadyczny w rozumieniu art. 90 ust. 6 u.p.t.u., a zatem obrót realizowany przez nią z tytułu tych transakcji nie powinien być uwzględniany przy obliczaniu współczynnika VAT (proporcji).

Minister Finansów zajął natomiast stanowisko, że wykonywanie przedmiotowych transakcji nie może być uznane za działanie o charakterze doraźnym, incydentalnym. Są to bowiem usługi związane z zasadniczą działalnością Skarżącej.

Strony zgadzają się co do tego, że pojęcie "czynności sporadyczne" na potrzeby obliczenia powyższej proporcji nie zostało zdefiniowane ani w u.p.t.u., ani też w prawie unijnym, co zasadnym czyni odwołanie się do słownikowej definicji przymiotnika "sporadyczny". Także Sąd zabieg taki uznaje za celowy. Jednakże, zważywszy, że przepis art. 90 ust. 6 u.p.t.u. stanowi implementację unormowań istniejących w prawie unijnym, tj. art. 174 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE, konieczne jest – co także zgodnie podnosiły strony – uwzględnienie w procesie wykładni tego przepisu orzecznictwa TSUE, w którym pojęcie to doprecyzowano.

W wyroku z 11 lipca 1996 r. w sprawie C-306/94 Regie Dauphinoise-Cabinet A. Forest SARL przeciwko Ministre du Budget TSUE stwierdził między innymi, że w kategorii transakcji incydentalnych nie mieszczą się transakcje, które stanowią bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności podatnika. Analogiczną tezę zawierał wyrok TSUE z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne SA i Berginvest SA v. Państwo Belgijskie.

Natomiast w także powołanym przez strony wyroku Empresa de Desenvolvimento Mineiro SGPS SA (EDM) v. Fazenda Pública TSUE wskazał, że transakcje powinny być uznane za transakcje sporadyczne w rozumieniu drugiego zdania art. 19(2) VI Dyrektywy, gdy angażują bardzo ograniczoną ilość towarów lub usług podlegających VAT. Uznał również, że aczkolwiek skala dochodu generowanego przez transakcje finansowe może być wskazówką, iż nie powinny być one traktowane jako sporadyczne w rozumieniu tego przepisu, to fakt, że dochód ten jest większy niż dochód generowany przez przedsiębiorstwo w ramach jego głównej działalności – nie wystarcza do uznania, iż dana transakcja nie posiada sporadycznego charakteru.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 7/10 (dostępny j.w.), zgodnie z którym w gruncie rzeczy TSUE orzekając każdorazowo w innej sprawie, odnosi się do indywidualnych przypadków, formułując zasady, które trudno oceniać jednoznacznie (rzadkość, nieregularność, brak nadmiernego zaangażowania środków, etc.), ponieważ nie są to zanadto precyzyjne kryteria – stanowią raczej generalne wskazówki interpretacyjne (T. Michalik, VAT 2009; Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, teza nr 13 do art. 90 u.p.t.u.).

W rozpoznanej sprawie obie strony odwołały się do tych samych wyroków TSUE i chociaż zgodziły się zasadniczo w kwestii kryteriów, jakie należy wziąć pod uwagę dokonując kwalifikacji określonych czynności na potrzeby art. 90 ust. 6 u.p.t.u., wywiodły odmienne wnioski co do możliwości zastosowania tego przepisu do planowanych przez Skarżącą transakcji zabezpieczających.

Sąd podziela również wyrażony w powyższym wyroku z 25 maja 2010 r. (a także w wyroku z 28 września 2012 r. sygn. akt I FSK 1917/11) pogląd, że przy bardzo nieostrych granicach podlegającego wykładni pojęcia "incydentalnych (pomocniczych) transakcji finansowych", co wynika również z przytoczonych orzeczeń TSUE, nie powinien decydować jeden wskaźnik, punkt odniesienia, czy też jedno tylko kryterium, ale ich całokształt wyznaczający miejsce, znaczenie i zakres danych transakcji w całokształcie działalności gospodarczej podatnika. Chodzi więc zasadniczo o to, aby tego rodzaju transakcje (przy obliczaniu proporcji stosowanej do odliczenia podatku naliczonego) nie zniekształcały obrazu i istoty działalności danego podmiotu (czynności opodatkowane i czynności zwolnione) rzutujących na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Jednakże zaznaczyć przy tym należy, iż ustalając znaczenie i zakres danych transakcji w całokształcie działalności gospodarczej podatnika należy mieć na względzie właśnie wynikającą z orzecznictwa TSUE możliwość uznania ich za czynności stanowiące bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie lub uzupełnienie zasadniczej działalności podatnika, czy też za czynności o charakterze jedynie pobocznym. Sąd podziela przy tym zgodny pogląd stron, że "sporadyczność" transakcji nie wyklucza ich powtarzalności.

Zdaniem Sądu, dokonując oceny przedmiotowych transakcji zabezpieczających w świetle art. 90 ust. 6 u.p.t.u., Minister Finansów zasadnie uwzględnił opisane przez Skarżącą okoliczności, w jakich transakcje te mają być zawierane.

Skarżąca oraz inne spółki z grupy kapitałowej zamierzają opracować i wdrożyć usystematyzowany model zarządzania ryzykiem rynkowym, w którym zdefiniowany będzie przebieg procesów zarządzania ryzykiem cen towarów, ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej oraz przypisany zostanie zakres obowiązków i odpowiedzialności poszczególnym komórkom organizacyjnym Skarżącej, które będą uczestniczyć w procesie zarządzania.

Rację ma Minister Finansów twierdząc, że dopuszczalna powtarzalność "czynności sporadycznych" nie może przerodzić się w stały element działalności podatnika. Tymczasem taki właśnie charakter będzie miała działalność Skarżącej polegająca na zawieraniu transakcji zabezpieczających. Transakcje te będą bowiem zawierane stale i będą towarzyszyły niejako transakcjom zawieranym w ramach działalności określonej przez Skarżącą jako podstawowa, tj. poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobycie oraz handel ropą naftową i gazem ziemnym.

Skarżąca podkreślała, że celem planowanych transakcji na instrumentach pochodnych jest zabezpieczenie wyników finansowych generowanych przez nią i inne spółki z grupy kapitałowej.

Tym samym transakcje te mają chronić przychody Skarżącej i innych spółek, zabezpieczać osiągnięcie określonego (założonego) poziomu tych przychodów wynikającego z realizacji transakcji zawieranych w ramach działalności podstawowej. W ocenie Sądu, bezpośredni związek tych transakcji z zasadniczą działalnością Skarżącej nie może budzić wątpliwości.

Podkreślana przez Skarżącą okoliczność, że przedmiotowe transakcje nie mają na celu generowania zysku, a jedynie zabezpieczenie przed ryzykiem rynkowym, w istocie potwierdza ich stały charakter i bezpośredni związek z działalnością gospodarczą Skarżącej przynoszącą jej przychody. To w toku tej działalności powstaje ryzyko, przed którego skutkami mają chronić Skarżącą i inne spółki z grupy kapitałowej, planowane transakcje. Skoro zatem wdrożenie modelu zarządzania ryzykiem rynkowym, w ramach którego transakcje zabezpieczające mają być zawierane, Skarżąca uzasadnia ryzykami, które opisując zdarzenie przyszłe określiła jako "istotne" dla niej i dla pozostałych spółek z grupy kapitałowej, transakcje zabezpieczające należy uznać także za konieczne. Uzupełniają one działalność Skarżącej o element istotny z punktu widzenia prowadzonej przez nią działalności, jako że eliminują, a przynajmniej pozwalają zminimalizować ryzyko związane z tą działalnością, tj. ograniczyć negatywny wpływ zmian cen towarów, usług i stóp procentowych na wyniki finansowe.

Zdaniem Sądu, skoro ryzyko rynkowe jest nieodłącznym elementem działalności Skarżącej, to takim samym elementem są działania zmierzające do zapobiegania negatywnym skutkom tego ryzyka. Dlatego też Sąd nie uznał za zasadne twierdzenia Skarżącej, że "zawieranie pochodnych transakcji zabezpieczających nie będzie wiązało się w sposób ścisły z prowadzoną przez Spółkę standardową działalnością gospodarczą". Okoliczność, że nie będzie to działanie skierowane do klientów biznesowych Skarżącej nie ma przy tym znaczenia.

Prawidłowości stanowiska Skarżącej nie dowodzi również podana przez nią i akcentowana okoliczność, że samo zawieranie transakcji zabezpieczających w marginalnym stopniu będzie się wiązało z wykorzystaniem towarów i usług, w stosunku do których przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jest to bowiem tylko jedna z okoliczności pozwalających określić relację "czynności sporadycznych" w stosunku do podstawowej działalności podatnika, ich znaczenia z punktu widzenia tejże działalności. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy z opisu zdarzenia przyszłego jednoznacznie wynika, że zawieranie transakcji zabezpieczających nie będzie miało charakteru doraźnego, stanowiąc stały element towarzyszący transakcjom zawieranym przez Skarżącą w zakresie jej podstawowej działalności, stopień zaangażowania towarów i usług nie może być uznany za okoliczność decydującą. Ponadto, Skarżąca pomija fakt, że zawieranie przedmiotowych transakcji wymagać może zaangażowania także środków finansowych, stanowiących jej zasoby.

Sąd podzielił pogląd Ministra Finansów, iż obrót z tytułu transakcji zabezpieczających będzie związany z zasadniczą działalnością gospodarczą Skarżącej. Całokształt okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji wskazuje, że transakcje te planowane są jako stały, nie zaś jedynie incydentalny element tej działalności.

W ocenie Sądu, na użytek rozpoznanej sprawy Minister Finansów dokonał prawidłowej interpretacji art. 90 ust. 6 u.p.t.u. Podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia tego przepisu nie był zasadny.

IV. Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca otrzymała interpretację indywidualną zawierającą prawidłowe stanowisko Ministra Finansów co do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji zabezpieczających oraz uwzględnienia obrotu z tytułu tych transakcji przy wyliczeniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 u.p.t.u.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270).