Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1062/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 22 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

SENTENCJA

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Firmy Handlowo-Usługowej A S. S. Sp. j. w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnych w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skarga zawiera wniosek o zwolnienie od związanego z nią wpisu.

W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego, oświadczono, że Spółka znajduje się w likwidacji

i nie prowadzi działalności oraz nie posiada żadnych środków, majątku i rachunków bankowych.

Pismem doręczonym dnia 28 listopada 2016 r. referendarz sądowy wezwał Spółkę do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: odpisu ostatniego sprawozdania finansowego skarżącej Spółki lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy (w pełnej wersji), odpisu aktualnej ewidencji środków trwałych skarżącej Spółki, kopii zeznań podatkowych złożonych w imieniu skarżącej Spółki i w imieniu jej wspólników w podatku dochodowym za rok 2015 oraz deklaracji skarżącej Spółki dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy (zastrzeżono, że jeżeli te zeznania i deklaracje nie zostały złożone, należy przedłożyć zaświadczenie organu podatkowego, które to potwierdzi), dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez wspólnika skarżącej Spółki, w szczególności zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub kopii decyzji, którymi te świadczenia przyznano, kopii raportów kasowych skarżącej Spółki za trzy ostatnie miesiące, wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą Spółkę i przez jej wspólników, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, a także kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość stałych kosztów skarżącej Spółki (sprecyzowano, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić zaświadczenie wystawione przez bank po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych posiadaczowi rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy,

a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank, kopie umowy z bankiem o zamknięciu rachunku lub wspomnianych we wniosku pism wypowiadających umowy rachunku bankowego), a nadto kopii faktur lub rachunków obrazujących koszty poniesione przez skarżącą Spółkę w okresie ostatnich trzech miesięcy (lub koszty, do poniesienia których jest ona zobowiązana) oraz wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego jej wspólnika, a także dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie.

Odpowiadając na wezwanie, Spółka oświadczyła, że nie jest w stanie nadesłać żądanych dokumentów ze względu na działalność jej byłego wspólnika, który doprowadził do zrujnowania jej majątku i do faktycznego pozbawienia wspólnika obecnie ją reprezentującego prawa do prowadzenia jej spraw. Ten ostatni wspólnik nie ma dostępu do rachunku bankowego Spółki oraz do jej dokumentacji księgowej. Spółka wyliczyła postępowania egzekucyjne, które się przeciwko niej toczą.

Spółka składała już wnioski o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach, lecz zostały one oddalone ze względu na fakt, że nie wykonała ona wezwań do nadesłania dokumentów źródłowych, skądinąd takich samych, o które wezwano ją obecnie – zob. w szczególności postanowienie z dnia 15 września 2016 r. utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 2 listopada 2016 r., wydane w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 710/16.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, takiej jak spółka jawna, prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli

w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych

w całości lub w części – może nastąpić, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o prawa pomocy złożonego przez tę jednostkę, inaczej niż jest to w przypadku wniosku osoby fizycznej, ma charakter uznaniowy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 371/10, LEX

nr 743162). W orzecznictwie podnosi się, że uwzględnienie takiego wniosku pozostaje fakultatywne nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 246 § 2 P.p.s.a. (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09, LEX nr 653888).

W myśl rozpatrywanego przepisu prawo pomocy bowiem może, a nie musi, być przyznane, gdy "zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu" (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10, LEX nr 784373).

Niemniej wchodzi to w rachubę dopiero wówczas, gdy jednostka organizacyjna wykaże, że zachodzi przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., czyli że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie są nieznaczne, najmniejsze spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Powinna ona zatem udowodnić ten fakt w sposób niepozostawiający wątpliwości, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona zachować, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych

w wezwaniu.

Tymczasem skarżąca Spółka po raz kolejny nie nadesłała żadnego z takich dokumentów, co uniemożliwia poczynienie jakichkolwiek ustaleń dotyczących jej sytuacji, pozwalających zweryfikować jej oświadczenia, a przez to stwierdzić, czy ziściła się wskazana przesłanka przyznania prawa pomocy. W najmniejszym stopniu nie usprawiedliwiła przy tym tego stanu rzeczy. Niepodobna przecież przyjąć, że Spółka, czy też wspólnik występujący w jej imieniu, obecnie jedyny uprawniony do jej reprezentowania, nie jest w stanie dostarczyć dokumentacji księgowej czy podatkowej, którą ma obowiązek prowadzić. Wspólnik reprezentujący Spółkę ponosi odpowiedzialność za prowadzenie jej spraw i odpowiednie udokumentowanie tej kwestii, toteż nie może powoływać się na nieumiejętność wykonania tych zadań,

w tym zorganizowania należytych relacji z osobą, z którą dawniej Spółkę tworzył. Poza tym nic nie stało na przeszkodzie, by wykonał on wezwanie do nadesłania zaświadczeń organów podatkowych mogących poświadczyć, iż Spółka nie złożyła zeznań i deklaracji w podatkach dochodowym oraz od towarów i usług, a także do przedłożenia wskazanych w wezwaniu wyciągów z rachunków bankowych lub dokumentów poświadczających ich zajęcie lub likwidację. Wręcz niezrozumiały jest przecież argument, że wspólnik reprezentujący Spółkę nie ma dostępu do tych rachunków; pozostaje on nadto w sprzeczności z treścią wniosku, wedle którego Spółka żadnych rachunków bankowych nie posiada.

Postawę tego wspólnika obrazuje zresztą fakt, że nie przedłożył on również tych dokumentów, które odnoszą się bezpośrednio do jego własnej sytuacji majątkowej, mogących mieć znaczenie ze względu na treść art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm.). Stosownie do tego przepisu każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.

Z tych powodów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1

i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.