Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 416/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 166 pkt 1, art. 103 ust. 1 i 2, art. 152 ust. 1, art. 167 ust. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 990
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 roku sprawy ze skargi K. M. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w P z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w P. działając na podstawie art. 174 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.; dalej: "u.s.c.") wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza celnego rachmistrza K. M., pełniącego służbę na stanowisku starszego specjalisty Służby Celnej w Oddziale Celnym w P., obwinionego o: (1) samodzielny i nieuprawniony pobór próby z produkcji etanolu w dniu [...] r. w [...], należącego do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. przy ul. [...]; (2) niepowiadomienie Dyrektora Izby Celnej w P o wszczęciu w stosunku do funkcjonariusza postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonową w [...], do czego był zobowiązany kartą zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] r.; (3) nieuprawnione rozporządzaniem alkoholem etylowym pochodzącym ze składu podatkowego w [...], należącego do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. przy ul. [...], tj. o naruszenie obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, o których mowa w art. 166 pkt 2, 4 i 6 u.s.c.

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w P. działając na podstawie art. 169 ust. 1, ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 166 pkt 1, 2 i 6 u.s.c., uniewinnił rachmistrza K. M. od popełnienia przewinień dyscyplinarnych określonych w pkt 1 i 3, uznając, że zarzucanych mu czynów nie popełnił (pkt 1) i uznał go za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt 2, tj. niepowiadomienia Dyrektora Izby Celnej w P o wszczęciu w stosunku do funkcjonariusza postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonowa w [...], do czego był zobowiązany kartą zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] r., tj. o naruszenie obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, o których mowa w art. 166 pkt 1 u.s.c., i za to na podstawie art. 167 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy orzekł karę dyscyplinarną upomnienia (pkt 2).

W uzasadnieniu opisując przebieg postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w P. wyjaśnił, że w dniu [...] r. do Urzędu Celnego w P. wpłynęło pismo podpisane przez czterech funkcjonariuszy Urzędu, w którym w stosunku do rachmistrza celnego K. M. zawarto m.in. zarzuty wskazujące na naganne zachowanie podczas pełnienia służby, w tym zabierania ze składu podatkowego alkoholu, przy możliwej wiedzy obsługiwanego podmiotu. W dniu [...] r. Sekcja Kontroli Wewnętrznej Urzędu Celnego w P. przeprowadziła czynności sprawdzające, a następnie kontrolę w trybie uproszczonym, w zakresie której badano informację o podejrzeniu zachowań korupcyjnych funkcjonariusza K. M. podczas wykonywania czynności służbowych, w oparciu o informację pochodzącą od wymienionych funkcjonariuszy oraz prawidłowość realizacji obowiązków służbowych w wymienionym składzie podatkowym. Ponieważ z ustaleń zawartych w sprawozdaniu z kontroli nr [...] z dnia [...] r. wynikało, że mogło dojść do przekroczenia uprawnień przez K. M. w związku z samodzielnym poborem próby alkoholu z produkcji w dniu [...] r., Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał, że zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa opisanego w art. 231 k.k. i wykonując ustawowy obowiązek powiadomił o tym organa ścigania. Następnie Prokurator Rejonowy w [...] pismem z dnia [...] r. powiadomił, że prowadzi śledztwo o sygn. [...] przeciw funkcjonariuszowi celnemu K. M., podejrzanemu o przestępstwa z art. 231 § 2 k.k., a pismem z dnia [...] r., sygn. [...] poinformował, że postanowienie o przedstawieniu zarzutów K. M. wydano dnia [...] r., które następnie ogłoszono funkcjonariuszowi w dniu [...] r. Ponadto, z pisma Izby Celnej w P. nr [...] [...] z dnia [...] r. wynikało, że na dzień jego sporządzenia, K. M. nie powiadomił Dyrektora Izby Celnej w P o wszczętym przeciwko niemu postępowaniu karnym o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, do czego był zobowiązany kartą zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] r.

W dalszej kolejności Naczelnik wyjaśnił, że w dniu [...] r. K. M. został przesłuchany, a w złożonych wyjaśnieniach nie przyznał się do zarzucanych mu czynów, stwierdzając, że sytuacje przedstawione przez funkcjonariuszy nie miały miejsca i zostały spreparowane w określonym celu. Wskazał, że podtrzymuje w całości wszystkie wyjaśnienia, jakie złożył w sprawie karnej dotyczącej tych samych zdarzeń, a prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w [...] i następnie przez Prokuraturę Rejonową w L., zakończonej umorzeniem postępowania. Obwiniony odnosząc się do zarzutu niepowiadomienia Dyrektora Izby Celnej w P o wszczętym przeciwko niemu postępowaniu karnym wyjaśnił, że w tym okresie przebywał na zwolnieniu lekarskim, co zwalniało go z wykonywania obowiązków służbowych. Ponadto dodał, że po przedstawieniu mu zarzutów w Prokuraturze w [...] i złożeniu wyjaśnień prokurator powiedział mu, że poinformuje jego pracodawcę o prowadzonym postępowaniu karnym. W związku z tym obwiniony uznał, że kolejne powiadomienie przez niego o tym fakcie jest już zbędne.

Przechodząc do meritum sprawy i uzasadniając wydane orzeczenie w zakresie uniewinnienia funkcjonariusza K. M. od popełnienia przewinień dyscyplinarnych z art. 166 pkt 2 i 6 u.s.c., Naczelnik Urzędu Celnego w P. wskazał, że kierował się ustaleniami poczynionymi przez Prokuraturę w toku postępowania karnego prowadzonego w stosunku do K. M. o czyny, które były tożsame z zarzucanymi funkcjonariuszowi przewinieniami dyscyplinarnymi. Wskazano, że Prokuratura Rejonowa w L. postanowieniem z dnia [...] r., sygn. [...], umorzyła śledztwo uznając, że podejrzany nie popełnił zarzucanych mu przestępstw z art. 231 § 2 k.k. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] r. Mając na względzie, że obwiniony składając wyjaśnienia w dniu [...] r. podtrzymał swoje wyjaśnienia złożone w sprawie karnej, zgodzono się z wnioskami Prokuratury w L., która powołała się na brak wystarczających dowodów na to, że obwiniony działał wbrew swoim uprawnieniom (brak unormowań zakazujących samodzielne pobieranie próbek przez funkcjonariusza), i że czynił to w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (nie został zatrzymany z alkoholem, który by wynosił z zakładu lub go sobie przywłaszczył).

Z kolei uznając funkcjonariusza K. M. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 166 pkt 4 u.s.c. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wskazał, że bezspornym w sprawie jest fakt, że obwiniony nie powiadomił niezwłocznie Dyrektora Izby Celnej w P o wszczętym przeciwko niemu postępowaniu karnym (pisma z dnia [...] r., nr [...] i z dnia [...] r., nr [...], wyjaśnienia obwinionego składane w toku postępowania dyscyplinarnego). Obowiązek ten wynika wprost z karty zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] r., którą obwiniony przyjął do wiadomości i stosowania. Obowiązek niezwłocznego powiadamiania Dyrektora Izby Celnej w P o wszczętym wobec funkcjonariusza postępowaniu karnym został sformułowany w sposób bezwzględny i nie zostały przewidziane przypadki zwolnienia od tego obowiązku. Obwinionego nie zwalniał z tego obowiązku fakt, że toczące się przeciwko niemu postępowanie karne było związane z wykonywanymi przez niego obowiązkami służbowymi, ani fakt powiadomienia Urzędu przez Prokuraturę o postawieniu funkcjonariuszowi zarzutów. Również okres niezdolności do służby udokumentowany stosownym zaświadczeniem lekarskim nie jest równoznaczny z zerwaniem więzów łączących funkcjonariusza z pracodawcą i ustaniem wszelkich obowiązków. Ponadto funkcjonariusz, pomimo że przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, był przesłuchiwany w dniu [...] r. w Prokuraturze w [...], uczestniczył w dniu [...] r. w zorganizowanym w Urzędzie Celnym w P. spotkaniu z Dyrektorem Izby Celnej (w trakcie którego mógł dokonać stosownego powiadomienia) i doręczał osobiście do Oddziału Celnego w P. zwolnienia lekarskie.

Wymierzając obwinionemu K. M. najłagodniejszą karę z katalogu kar dyscyplinarnych zawartym w art. 167 ust. 1 u.s.c., tj. karę upomnienia, Naczelnik Urzędu Celnego w P. wskazał, że uwzględnił dyspozycję zawartą w art. 167 ust. 4 u.s.c. ustawy, mając na uwadze aby wymierzona kara była współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia.

Pismem z dnia [...] r. K. M. odwołał się od wyżej opisanego orzeczenia dyscyplinarnego Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] r., wnosząc o jego uchylenie i uniewinnienie od postawionego zarzutu. W uzasadnieniu wskazał, że z karty zakresu obowiązków i uprawnień nie wynika, aby powiadomienie pracodawcy o fakcie postawienia zarzutu w postępowaniu karnym należało złożyć na piśmie i oświadczył, że przekazał informację o prowadzonym przez Prokuraturę postępowaniu Dyrektorowi Izby Celnej w P podczas rozmowy w dniu [...] r. Ponadto wskazał, że nie naruszył obowiązku powiadomienia na piśmie pracodawcy z winy umyślnej, lecz z powodu złego stanu zdrowia.

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w P, działając na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1749; dalej: "K.p.k.") w związku z art. 179 ust. 2 u.s.c., utrzymał w całości zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w P. i: (1) uniewinnił rachmistrza K. M. od popełnienia przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 166 pkt 2 i 6 u.s.c., polegających na samodzielnym i nieuprawnionym poborze próby z produkcji etanolu w dniu [...] r. w Zakładzie [...], należącego do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. przy ul. [...] oraz nieuprawnionym rozporządzaniem alkoholem etylowym pochodzącym ze składu podatkowego w [...], należącym do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. przy ul. [...], (2) uznał rachmistrza K. M. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 166 pkt 4 u.s.c., polegającego na niepowiadomieniu Dyrektora Izby Celnej w P o wszczęciu w stosunku do funkcjonariusza postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonową w [...], do czego był zobowiązany kartą zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] r. oraz orzekł wobec rachmistrza K. M. karę dyscyplinarną upomnienia.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej w P przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i dokonując w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy ustaleń zbieżnych z ustaleniami Naczelnika Urzędu Celnego wskazał, że K. M. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku niezwłocznego powiadomienia Dyrektora Izby Celnej w P o wszczęciu przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego o przestępstwo skarbowe, nałożonego na niego w karcie zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] r.

Odnosząc się do wskazanej w odwołaniu okoliczności ustnego zawiadomienia Dyrektora Izby Celnej w P o wszczęciu w stosunku do funkcjonariusza postępowania karnego organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. Dyrektorem Izby Celnej w P nie był aktualny piastun organu, brak było zatem możliwości zweryfikowania twierdzenia obwinionego. Niemniej w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy ustalono, że zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. został przedstawiony odwołującemu w dniu [...] r., wobec czego nie mógł on poinformować o tym fakcie w dniu [...] r. Organ podkreślił, że przekazanie Dyrektorowi Izby Celnej w P informacji o toczącym się śledztwie w sprawie z zawiadomienia Naczelnika Urzędu Celnego w P. nie jest tożsame z niezwłocznym poinformowaniem o przedstawieniu zarzutu karnego o przestępstwo pospolite.

W dalszej kolejności zaakcentowano, że stan zdrowia i przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie jest okolicznością zwalniającą odwołującego z ciążącego na nim obowiązku poinformowania o fakcie przedstawienia zarzutu przez Prokuraturę w wybranej przez siebie formie. Okres niezdolności do służby powodowany przebywaniem na zwolnieniu lekarskim nie powoduje ustania obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, w szczególności obowiązków wynikających ze stosunku służbowego. Funkcjonariusz nie może wybiórczo podchodzić do nałożonych obowiązków i jedne wykonywać (poinformowanie o przyczynie swojej nieobecności w służbie), a innych nie (niepoinformowanie o przedstawieniu zarzutu).

Pismem z dnia [...] r. K. M. zaskarżył powyższe orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o jego uchylenie w całości i o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: (1) naruszenie przepisu art. 437 § 1 K.p.k. w zw. z art. 275 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1947; dalej: "u.k.a.s.") w taki sposób, że brak było podstaw do wydania orzeczenia o utrzymaniu w całości zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Naczelnika Urzędu Celnego w P., a obecnie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w P. i jednocześnie uniewinnienia skarżącego od popełnienia przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 166 pkt. 2 i 6 u.s.c. oraz uznania go za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 166 pkt. 4 u.s.c. z orzeczeniem wobec obwinionego kary dyscyplinarnej upomnienia, przy czym u.s.c. z dniem 28 lutego 2017 r. utraciła moc, a to w związku z wejściem w życie w/w ustawy, (2) naruszenie przepisu art. 458 w zw. z art. 410 K.p.k. w zw. z art. 275 u.k.a.s. poprzez uczynienie podstawą orzeczenia rozstrzygnięcia, które nie uwzględnia całokształtu okoliczności ujawnionych w trakcie postępowania odwoławczego, a i wcześniej w postaci przedstawionych przez obwinionego okoliczności i argumentów, zapisu z Karty zakresu obowiązków i uprawnień obwinionego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, (3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, czyli naruszenie przepisu art. 438 pkt 3 w zw. z art. 410 i art. 275 u.k.a.s., który miał wpływ na treść tego orzeczenia, a polegał na tym, że ostatecznie uznano obwinionego winnym popełnienia czynu opisanego w art. 166 pkt. 4 u.s.c., a polegającego na niepowiadomieniu Dyrektora Izby Celnej w P, obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o wszczęciu w stosunku do funkcjonariusza postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonową w [...], do czego był zobowiązany Kartą zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] r., mimo że nie pozwala na to zebrany w sprawie i ujawniony materiał dowodowy.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z art. 437 K.p.k., po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w P mógł orzec o utrzymaniu w mocy, zmianie lub uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części, przy czym Dyrektor mógł zmienić zaskarżone orzeczenie orzekając odmiennie co do istoty, lub uchylić je i umorzyć postępowanie; w innych wypadkach mógł uchylić orzeczenie i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący podkreślił, że utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia wyklucza powtórne uniewinnienie, a także uznanie go winnym zarzucanych czynów, wobec czego forma zaskarżonego orzeczenia jest niedopuszczalna. Ponadto skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie zweryfikował jego twierdzenia, że w dniu [...] r. w trakcie spotkania z Dyrektorem Izby Celnej w P przekazał mu ustnie informację o wszczęciu postępowania przez prokuraturę, wobec czego organ nie dochował pełnej staranności i wszechstronności w wyjaśnieniu kwestii istotnych dla sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Administracji Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew zarzutom skargi nie narusza prawa materialnego i jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zasadności uznania skarżącego przez organy orzekające w niniejszej sprawie za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 166 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.; dalej: "u.s.c."), polegającego na niepowiadomieniu Dyrektora Izby Celnej w P o wszczęciu wobec skarżącego postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonową w [...], do czego był zobowiązany kartą zakresu obowiązków i uprawnień, podpisaną przez niego dnia [...] r. i za co wymierzono mu karę upomnienia. Skarżący został uniewinniony od popełnienia przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 166 pkt 2 i 6 u.s.c., wobec czego kwestie ich dotyczące pozostają poza przedmiotem sporu.

Rozpoczynając rozważania prawne we wskazanym wyżej zakresie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 166 pkt 1 u.s.c., obowiązującego do dnia 28 lutego 2017 r., funkcjonariusze podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności za niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa. Z pkt 3 ppkt 10 karty zakresu obowiązków i uprawnień podpisanej przez skarżącego w dniu [...] r. wynika, że do obowiązków funkcjonariusza celnego należy niezwłoczne powiadomienie Dyrektora Izby Celnej w P o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego o przestępstwo skarbowe (k. 42 akt adm. organu pierwszej instancji). Należy dodać, że powyższy obowiązek jest ściśle związany z wykonywaniem normy określonej w art. 103 ust. 1 i 2 u.s.c., który określa obowiązek zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowań karnych w sprawach o przestępstwo umyślne oraz uprawnienie do zawieszenia go w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowań karnych w sprawach o przestępstwa nieumyślne lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby.

Zdaniem Sądu, w świetle zebranego w postępowaniu materiału dowodowego fakt popełnienia przez skarżącego przypisanego mu w orzeczeniu dyscyplinarnym czynu nie budzi wątpliwości. Obowiązek skarżącego do niezwłocznego powiadomienia Dyrektora Izby Celnej w P o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego o przestępstwo skarbowe wynika bezpośrednio z powołanej wyżej karty zakresu obowiązków i uprawnień, której treść była znana skarżącemu. Co istotne, analogiczny obowiązek był określony również w pkt 2 ppkt 33 karty zakresu obowiązków i uprawnień podpisanej przez skarżącego w dniu [...] r. (k. 19 akt adm. organu odwoławczego) oraz pkt III ppkt 33 karty zakresu obowiązków i uprawnień podpisanej przez skarżącego w dniu [...] r. (k. 20 – 21 akt. adm. organu odwoławczego) co oznacza, że obowiązek ten ma charakter długotrwały i skarżący powinien mieć pełną świadomość jego występowania.

W pierwszej kolejności zasadnym jest odniesienie się do wyjaśnień skarżącego na etapie postępowania przed organem dyscyplinarnym I instancji, który odnosząc się do zarzutu niepowiadomienia Dyrektora Izby Celnej w P o wszczętym przeciwko niemu postępowaniu karnym wskazywał, że w tym okresie przebywał na zwolnieniu lekarskim, co zwalniało go z wykonywania obowiązków służbowych (protokół przesłuchania obwinionego z dnia [...] r, protokół zaznajomienia z materiałami postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] r., protokół z zakończonego postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] r. – k. 141 – 143, k. 151 – 152 i k. 161 akt adm. organu pierwszej instancji). W tym kontekście należy wskazać, że sam fakt korzystania przez skarżącego ze zwolnienia lekarskiego pozostaje poza sporem, w aktach sprawy znajduje się bowiem notatka urzędowa z dnia [...] r., w której wskazano, że skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich od dnia [...] do dnia [...] r. (k. 147 akt adm. organu pierwszej instancji). Nie oznacza to jednak jednocześnie, że skarżący w tym okresie był zwolniony z obowiązku zawiadomienia Dyrektora Izby Celnej w P o wszczętym przeciwko niemu postępowaniu karnym. Stosownie do art. 152c ust. 1 u.s.c., zwolnienie lekarskie obejmuje okres, przez który funkcjonariusz jest zwolniony od pełnienia służby. Sąd zauważa jednak, że "pełnienie służby" zawiera się w pojęciu stosunku służbowego, które jest pojęciem szerszym. Na stosunek służbowy oprócz obowiązku pełnienia służby składają się również inne obowiązki, takie jak np. składanie przez funkcjonariuszy oświadczeń o swoim stanie majątkowym (art. 123 ust. 1 u.s.c.), czy właśnie zawiadamianie o wszczętym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniu karnym. Słusznie więc organ odwoławczy podniósł, że funkcjonariusz nie może wybiórczo podchodzić do nałożonych obowiązków i jedne wykonywać (poinformowanie o przyczynie swojej nieobecności w służbie), a innych nie (niepoinformowanie o przedstawieniu zarzutu).

Ponadto należy podkreślić, że skarżący nie wykazał, aby jego stan zdrowia w przedmiotowym okresie faktycznie uniemożliwiał mu wykonanie wymienionego obowiązku. To na skarżącym spoczywał ciężar udowodnienia tej okoliczności, a w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek dokumentów, taką sytuację by potwierdzały. W aktach sprawy znajduje się co prawda oświadczenie specjalisty psychiatry z dnia [...] r. o leczeniu skarżącego z powodu zaburzeń adaptacyjnych depresyjnych od dnia [...] r. (k. 134 akt adm. organu pierwszej instancji), jednakże z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że stan zdrowia skarżącego nie przeszkodził mu w uczestnictwie w dniu [...] r. w spotkaniu w Urzędzie Celnym w P., osobistym przynoszeniu zwolnień lekarskich do Oddziału Celnego, czy też w udziału w przesłuchaniu w dniu [...] r. w Prokuraturze Rejonowej w [...] (k. 88 - 93 akt. adm. organu pierwszej instancji) i przyjęciu w tym samym dniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Co istotne, już po przedstawieniu zarzutów skarżący wystosował do Prokuratury Rejonowej w [...] pismo z dnia [...] r., w którym przedstawił dodatkowe informacje związane ze sprawą (k. 105 akt. adm. organu pierwszej instancji), wobec czego nie ulega wątpliwości, że w tym czasie nie istniały przeszkody uniemożliwiające skarżącemu wystosowanie pisma również do Dyrektora Izby Celnej w P i zawiadomienie go o przedstawieniu zarzutów. Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu organy dyscyplinarne słusznie uznały, że okoliczność korzystania przez skarżącego ze zwolnienia lekarskiego oraz jego stan zdrowia nie były okolicznościami zwalniającymi K. M. od dopełnienia ciążącego na nim obowiązku.

Skarżący nie mógł czuć się zwolnionym z powyższego obowiązku także z tego powodu, że Naczelnik Urzędu Celnego posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu karnym, gdyż to on zawiadomił prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Obowiązek ten został w podpisanej przez skarżącego karcie zakresu obowiązków i uprawnień sformułowany w sposób bezwzględny i nie przewidziano przypadków, w których funkcjonariusze celni z jakichś względów byliby z niego zwolnieni. Ponadto dla oceny, czy skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego nie ma również znaczenia to, że – jak podnosi skarżący – prokurator poinformował go, że wszelkie informacje dotyczące śledztwa przekaże Naczelnikowi Urzędu Celnego w P., ani fakt, że Prokurator Rejonowy w [...] pismem z dnia [...] r. powiadomił Naczelnika Urzędu Celnego w P. o prowadzeniu przeciwko skarżącemu śledztwa o sygn. [...]. Obowiązek prokuratora zawiadomienia o wszczęciu postępowania przeciw funkcjonariuszom publicznym ma swoje źródło w treści art. 21 § 2 K.p.k., a obowiązek skarżącego wynika z pozostawania w stosunku służbowym, wobec czego spełnienie obowiązku własnego prokuratora nie zwalniało skarżącego od wypełnienia ciążącego na nim obowiązku, nawet w przypadku tożsamości skutków ich wypełnienia.

Na etapie postępowania odwoławczego skarżący z kolei po raz pierwszy podniósł, że w dniu [...] r. podczas rozmowy z Dyrektorem Izby Celnej powiadomił go o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonową w [...], a z karty zakresu obowiązków i uprawnień nie wynika, aby taką informację należało złożyć wyłącznie w formie pisemnej. W tym kontekście należy w pierwszej kolejności zgodzić się ze skarżącym, że wobec braku odpowiednich uregulowań mógł on dokonać zawiadomienia w dowolnej formie, w tym również w formie ustnej. Niemniej jednak z akt administracyjnych wynika, że treść postanowienia z dnia [...] r., nr [...], o przedstawieniu skarżącemu zarzutów została ogłoszona skarżącemu w dniu [...] r., co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem (k. 84 – 85 akt adm. organu pierwszej instancji). Sąd wyjaśnia, że dopiero w momencie przedstawienia skarżącemu zarzutów postępowanie karne przekształciło się z fazy "in rem" (w sprawie bez indywidualizacji podmiotowej) w fazę "in personam" (prowadzoną przeciwko konkretnej osobie), co oznacza, że od tego momentu – zgodnie z literalną wykładnią pkt III ppkt 10 karty zakresu obowiązków i uprawnień – zaktualizował się obowiązek skarżącego powiadomienia Dyrektora Izby Celnej o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego. Z powyższego jednoznacznie wynika, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, że skarżący nie mógł spełnić tego obowiązku już w dniu [...] r. (przed przedstawieniem mu zarzutów i wkroczeniu postępowania karnego w fazę in personam). Wobec tego bez znaczenia pozostaje również podnoszony w skardze fakt, że organ odwoławczy nie zweryfikował twierdzenia skarżącego o przekazaniu przez niego ustnej informacji Dyrektorowi Izby Celnej w P w dniu [...] r., albowiem weryfikacja tej informacji nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi odnoszące się do tego zagadnienia nie zasługiwały na uwzględnienie.

W dalszej kolejności Sąd zauważa, że co prawda omówione powyżej wyjaśnienia skarżącego nie mogły prowadzić do jego uniewinnienia od popełnionego przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 166 pkt 1 u.s.c., to jednak powinny mieć one wpływ na wymiar kary. W rozpatrywanej sprawie organ dyscyplinarny uwzględnił dyspozycję zawartą w art. 167 ust. 4 u.s.c. stanowiącą, że wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Organ dyscyplinarne wzięły pod uwagę okoliczności łagodzące – takie jak choroba skarżącego – co doprowadziło do wymierzenia skarżącemu najłagodniejszej kary z katalogu kar dyscyplinarnych określonego w art. 167 ust. 1 u.s.c., tj. karę upomnienia.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, że forma orzeczenia dyscyplinarnego organu odwoławczego była niedopuszczalna, albowiem utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji wykluczało powtórne uniewinnienie, a także uznanie za winnego należy zgodzić się ze skarżącym, że Dyrektor Izby Celnej w P błędnie sformułował sentencję orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] r. Organ ten błędnie również zakwalifikował naruszenie przez skarżącego obowiązków służbowych jako przewinienie dyscyplinarne z art. 166 ust. 1 pkt 4 u.s.c., tj. zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy. Niemniej jednak z uzasadnienia orzeczenia Dyrektora Izby Celnej w P jednoznacznie wynika, że wolą organu odwoławczego było utrzymanie w całości w mocy orzeczenia dyscyplinarnego Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] r. (zob. s. 5 zaskarżonego orzeczenia). W tej sytuacji opisane uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i nie mogło być podstawą do uchylenia zaskarżonego aktu.

Końcowo Sąd wskazuje, że zarzuty naruszenia przez organ odwoławczy przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej nie mogły odnieść zamierzonego skutku, albowiem ustawa ta weszła w życie 1 marca 2017 r. i rozpatrywanej sprawie organy dyscyplinarne były zobowiązane stosować przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990), uchylone przez art. 159 pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016, poz. 1948), już po wydaniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego organu II instancji.

Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.