Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 488/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust. 1; art. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Dnia 28 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta P. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego B. K.

Organ odwoławczy ustalił, że w dniu 31 marca 2008 r. B. K. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku i deklaracji o dochodach wykazał, że posiada tytuł prawny(najem) do lokalu nr [...] przy ul. A. w P. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 32,12 m2. Mieszkanie nie jest wyposażone w instalacje: centralnego ogrzewania, ciepłej wody i gazu przewodowego z zewnętrznego źródła. Dochód wnioskodawcy w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, zgodnie z jego oświadczeniem, wyniósł 559,87 miesięcznie. Łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wyniosła 83,86 zł i w takiej wysokości została potwierdzona przez zarządcę domu.

Organ I instancji decyzją z dnia 22 kwietnia 2008 r. odmówił przyznania B. K. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskodawca nie zamieszkuje i nie prowadzi gospodarstwa domowego w lokalu, na który ubiega się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do przyznania dodatku mieszkaniowego, bowiem zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) [dalej ustawa o dodatkach mieszkaniowych], dodatek mieszkaniowy przysługuje lokatorom stale zamieszkującym i gospodarującym.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożył B. K. Skarżący wyjaśnił, że jest inwalidą I grupy, chorym na stwardnienie rozsiane, a w związku z tym ma problemy z poruszaniem się. Posiada również orzeczenie o braku możliwości samodzielnej egzystencji. Odwołujący się nie kwestionował ustalonego przez organ faktu niezamieszkiwania w lokalu, na który ubiega się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Stwierdził, że lokal, który nie jest wyposażony w centralne ogrzewanie, nie ma ciepłej wody oraz gazu "nie nadaje się do zamieszkiwania". Ponadto znajduje się on na "niebezpiecznej ulicy" i w razie napadu skarżący, jako inwalida, nie jest w stanie się obronić.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał na wstępie, że zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, prawo do dodatku mieszkaniowego ma charakter powszechny, a jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia warunków zawartych w przepisach art. 2 do art. 5 tej ustawy, dotyczących zarówno tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, powierzchni zajmowanego lokalu jak i dochodu.

W niniejszej sprawie – jak wskazało Kolegium – organ I instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego B. K., z uwagi na fakt, iż nie zamieszkuje on w lokalu, na który ubiegał się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ odwoławczy wskazał przy tym na ustalenia poczynione przez organ I instancji, w szczególności na przeprowadzony w dniu 14 kwietnia 2008 r. wywiad środowiskowy u wnioskodawcy. Z treści przedmiotowego wywiadu wynika, że w dniu przeprowadzania wywiadu pod adresem ul. A. zastano zamknięte mieszkanie, okna w lokalu były powybijane, co wskazywało, iż lokal od dawna jest niezamieszkiwany. Zaznaczono również, że środowisko wizytowano o różnych porach w przeciągu kilkunastu dni nie mogąc zastać B. K. w lokalu. Na fakt niezamieszkiwania zainteresowanego pod wskazanym we wniosku adresem wskazywały także – jak podnosił to organ – oświadczenia dwóch sąsiadów, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy.

Organ odwoławczy zauważył także, że do akt sprawy załączono notatkę służbową z dnia 16 kwietnia 2008 r., sporządzona przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., z której wynika, iż "w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 8 kwietnia 2008 roku (...) dla celów pomocy społecznej ustalono, że od 7 lat Pan B. K. przebywa u Pani M. M. przy ul. B. (zgodnie z jego ustnym oświadczeniem)".

Organ podniósł dodatkowo, że fakt niezamieszkiwania wnioskodawcy w lokalu nr [...] na ul. A. potwierdzać może również stan faktyczny ustalony dla potrzeb innej sprawy, która była przedmiotem postępowania odwoławczego, zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] Nr [...].

W tym stanie rzeczy organ uznał, że nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek dla przyznania dodatku mieszkaniowego. Jedną z takich przesłanek jest przesłanka zamieszkiwania w lokalu, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Przesłanka ta – jak wskazał organ – wynika z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który to przepis stanowi, iż "przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmująca lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby".

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje, iż wnioskodawca pod adresem ul. A. w P. nie zamieszkiwał zarówno w okresie bezpośrednio przed złożeniem wniosku o dodatek mieszkaniowy, jak również dużo wcześniej. Fakt ten – co podkreślił organ odwoławczy – jest bezsporny i nie kwestionowany przez samego skarżącego.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie organu , wnioskodawcy nie przysługuje prawo do dodatku mieszkaniowego za ten lokal

Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się także na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 606/06), w którym Sąd ten stwierdził, że "dodatek mieszkaniowy nie może służyć do pokrywania kosztów utrzymania pustostanu. Jeżeli zatem osoba uprawniona do zajmowania lokalu w lokalu tym faktycznie nie zamieszkuje to nawet gdyby spełniała ustawowe kryterium dotyczące dochodu oraz przysługującej powierzchni normatywnej to dodatek mieszkaniowy nie będzie jej na ten lokal przysługiwał".

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył B. K.. W treści skargi nie postawił zarzutu naruszenia prawa lub interesu prawnego. Podniósł jedynie okoliczności, które są tożsame z tymi jakie zawarł w treści odwołania od decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał w szczególności ponownie, że sporny lokal nie jest przystosowany do jego warunków zdrowotnych, brak jest centralnego ogrzewania, ciepłej wody i gazu sieciowego. Ponadto lokal jest w złym stanie technicznym, ma popękane ściany, odpadające tynki. B. K. nie zakwestionował też faktu niezamieszkiwania w lokalu, w stosunku do którego domaga się przyznania dodatku mieszkaniowego.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując takiej oceny w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Instytucja dodatku mieszkaniowego uregulowana jest w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) [dalej ustawa o dodatkach mieszkaniowych]. Jest to szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, zajmujących lokal mieszkalny na podstawie jednego z tytułów wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków za zajmowany lokal (por. m.in. uchwałę składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 maja 1996 r., sygn. akt OPK 12/96, ONSA 1997, z. 1, poz. 10; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 3118/95, niepubl.). Głównym celem dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody kosztów utrzymania mieszkania, których nie są w stanie ponieść, a które ponosić muszą. Ustawa określa granice podmiotowe , dochodowe oraz enumeratywnie wymienia rodzaje tytułów prawnych uprawniających do uzyskania pomocy.

Jak wynika z analizy przepisów art. 2 ust. 1, art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, aby osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy na dany lokal mogła go otrzymać, musi ona zamieszkiwać w tym lokalu (zajmować ten lokal). Przesłanka ta wywodzona jest wprost z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten stanowi, iż "przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby". Wymóg zamieszkiwania w lokalu (zajmowania lokalu) wynika też z art. 2 ust. 1 ustawy. W przepisie tym ustawodawca wielokrotnie zamiennie posługuje się wyżej wskazanymi pojęciami.

W niniejszej sprawie stan faktyczny ustalony przez organ administracji, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowany przez skarżącego, który w złożonym 8.04 2008 r. oświadczeniu podał, że w lokalu nr [...] przy ul. A. nie zamieszkuje od około 4 lat. Jako przyczynę takiego stanu rzeczy skarżący wskazuje stan swojego zdrowia i zły stan techniczny lokalu, co skłoniło go do zamieszkania w innym miejscu, gdzie ma lepsze warunki i zapewnioną opiekę.

W świetle przedstawionych faktów i ustalonego bezspornie stanu faktycznego sprawy, należało uznać, że zaistniała jednoznaczna podstawa do odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Celem instytucji dodatku mieszkaniowego jest bowiem pomoc osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, a spełniającej wymogi ustawy o dodatkach mieszkaniowych w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym – jak wskazano już wcześniej – osoba ta zamieszkuje.

Dodatek mieszkaniowy nie może służyć do pokrywania kosztów utrzymania lokalu w którym wnioskujący faktycznie nie zamieszkuje, w szczególności pustostanów. Jeżeli zatem osoba uprawniona do zajmowania lokalu w lokalu tym faktycznie nie zamieszkuje, to nawet gdyby spełniała ustawowe kryterium dotyczące dochodu oraz przysługującej powierzchni normatywnej to dodatek mieszkaniowy nie będzie jej na ten lokal przysługiwał (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 606/06). Pogląd ten Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela.

W takiej sytuacji istotne jest tylko to, że skarżący nie zamieszkiwał w lokalu przy ul. A. w P. w okresie, w którym czynił starania o dodatek mieszkaniowy. Podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące jego trudnej sytuacji życiowej związanej ze stanem zdrowia i wynikającej z tego potrzeby posiadania lepszych warunków niż istniejące w lokalu przy ul. A. pozostają w tym postępowaniu poza oceną Sądu. Jak już wskazano na wstępie, kognicja sądu administracyjnego ograniczona jest bowiem do oceny zgodności decyzji z prawem. Sąd nie jest władny dokonywać tej oceny z punktu widzenia zasad współżycia społecznego, czy zasad słuszności i wywodzić z tej oceny skutków korzystnych dla skarżącego .

W tym stanie uznać należało, że rozstrzygnięcia organów nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

R.A.