Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 243/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-05-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagała się zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu powyższego podała, że zajmuje się sprzedażą maszyn specjalnego przeznaczenia (urządzeń do wytwarzania papierosów), jak również do końca 2013 r. handlem wilgotnymi liśćmi tytoniu. Wprawdzie legalność prowadzonych przez Spółkę działań została potwierdzona postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt V KK 92/13 (LEX nr 1375782), w wyniku czego orzeczono zwrot zajętych wcześniej urządzeń (vide: wyrok Sądu Rejonowego Ł.

z dnia [...] r. sygn. akt [...] ) to jednak działalność Spółki została zachwiana na skutek dokonanych na terenie całego kraju zajęć będących konsekwencją prowadzonych wobec osób zajmujących się sprawami Spółki postępowań karnoskarbowych (vide: art. 69a § 1 k.k.s. – nielegalna produkcja wyrobów akcyzowych poza składem podatkowym). Innymi słowy ilość sprzedawanych urządzeń zmniejszyła się, a to przyczyniło się do spadku obrotów Spółki. Ponieważ bilans za 2013 r. nie został jeszcze sporządzony w oświadczeniu o majątku i dochodach zadeklarowano dane z 2012 r. Obejmowały one kapitał zakładowy rzędu [...] zł, wartość środków trwałych oszacowaną na [...] zł oraz zysk wielkości [...] zł. Natomiast stan konta na dzień 14 lutego 2014 r. wynosił [...] zł.

Do wniosku dołączono: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2012 r. (CIT-8), gdzie wykazano przychód w kwocie [...] zł, koszty jego uzyskania rzędu [...] zł oraz dochód wielkości [...] zł, a nadto deklaracje VAT-7 za listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r., gdzie podstawa opodatkowania wynosiła ([...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł), bilans Spółki na dzień [...] r., z którego ustalono, że wartość środków trwałych zmniejszyła się do kwoty [...] zł, jednakże wypracowany za pierwsze półrocze zysk kształtował się na poziomie [...] zł, podczas gdy zysk za ubiegły rok przeznaczono w całości na kapitał (fundusz) zapasowy, który wynosi [...] zł, listę blokad rachunku bankowego, do którego skierowane zostały zajęcia sądowe i administracyjne oraz wyciągi z konta, gdzie saldo końcowe na dzień 3 marca 2014 r. wynosiło [...] zł, podczas gdy na dzień 24 marca 2014 r. powyższe kształtowało się na poziomie [...] zł.

Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie referendarza do uzupełnienia podanych wyżej danych, do akt sprawy przedłożono: ewidencję środków trwałych, bilans Spółki na dzień 31 grudnia 2013 r., gdzie wartość środków trwałych oszacowano na [...] zł, podczas gdy zysk wynosił [...] zł, zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r. z zadeklarowanym przychodem rzędu [...] zł, który po potrąceniu o koszty jego uzyskania wielkości [...] zł przyniósł dochód w kwocie [...] zł, a także raporty kasowe Spółki za ostatni kwartał, gdzie odnotowane zostały obroty rzędu: [...] zł (marzec), [...] zł (luty) oraz [...] zł (styczeń), podczas gdy ponoszone wydatki kształtowały się następująco: [...] zł (marzec), [...] zł (luty) oraz [...] zł (styczeń). Tym samym saldo końcowe wynosiło: [...] zł, [...] zł i [...] zł.

Ponadto w piśmie z [...] r. wskazano, że deklaracja VAT-7 za marzec 2014 r. oraz informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego za 2013 r. zostaną przesłane niezwłocznie po ich sporządzeniu.

Do dnia dzisiejszego dokumenty te nie zostały jednak nadesłane.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę wykazane (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319).

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Nie tylko dlatego, że dołączony do wniosku materiał dowodowy okazał się niekompletny, albowiem mimo zapewnienia zawartego w piśmie z [...] r. deklaracja VAT-7 za marzec 2014 r., której termin sporządzenia upływał 25 kwietnia 2014 r. oraz informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego, nie zostały nadesłane, ale przede wszystkim dlatego, że skarżąca Spółka, poza kapitałem zakładowym w kwocie [...] zł posiada jeszcze kapitał (fundusz) zapasowy rzędu [...] zł. Wprawdzie jej aktywa trwałe zmniejszyły się z kwoty [...] zł do [...] zł, niemniej jednak jej obroty, mimo wszczętego postępowania egzekucyjnego, nie uległy zmniejszeniu. Wręcz przeciwnie jej przychód za 2013 r. kształtował się na poziomie [...] zł, podczas gdy w 2012 r. ten wynosił [...] zł. W tej sytuacji nie można uznać jakoby skarżąca Spółka nie dysponowała wystarczającą kwotą środków pieniężnych koniecznych do uiszczenia wpisu sądowego, skoro ten może się znaleźć w strukturze szeroko rozumianych kosztów działalności, przyjmujących przecież wyższe wartości (dla porównania w 2012 r. i 2013 r. te wynosiły: [...] zł i [...] zł). Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 199 ustawy p.p.s.a., jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych oraz preferowanie jednych zobowiązań mających zresztą charakter publicznoprawny względem drugich, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty należnych w sprawie kosztów sądowych nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, że odmowa zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądem. Wprawdzie z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] r., niemniej jednak okoliczność ta nie może mieć znaczenia przesądzającego, skoro Spółka nadal funkcjonuje na rynku i nie korzysta z możliwości, o której mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030), czyli podjęcia uchwały o dokonaniu dopłat przez wspólników. Ponieważ dopłata taka jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz Spółki, przyjąć należało, że może ona również zostać wykorzystana w niniejszej sprawie na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego, zarówno w tej jak i równolegle prowadzonych czterech innych sprawach. Tym bardziej, że raporty kasowe Spółki za ostatni kwartał wykazały obroty rzędu: [...] zł (marzec), [...] zł (luty) oraz [...] zł (styczeń), natomiast deklarowana dla celów podatku VAT podstawa opodatkowania za styczeń i luty 2014 r., wynosiła: [...] zł i [...] zł. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.