Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1702/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 77, art. 80, art. 105 par. 1, art. 10 i art. 52
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Teresa Zyglewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1127/16 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 17 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1127/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

Starosta [...] decyzją z [...] maja 2016 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm. dalej również "u.g.n.") po rozpatrzeniu wniosku Operatora Gazociągów Przesyłowych [...]S.A. w W. (dalej również "inwestor") ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako część działki nr [...], stanowiącej własność A. M., poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie urządzeń służących do przesyłania gazu w postaci gazociągu [...] w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "[...]".

W uzasadnieniu decyzji podano, że przez opisaną wyżej działkę przebiega gazociąg przesyłowy wysokiego ciśnienia, a jest on w złym stanie technicznym. Realizacja przedsięwzięcia polegać będzie na budowie nowego gazociągu, z kolei po jego wykonaniu i włączeniu do czynnej sieci gazowej istniejący gazociąg zostanie wyłączony z użytkowania. Prowadzone rokowania inwestora z właścicielem przedmiotowej nieruchomości nie dały pozytywnych rezultatów. Planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że zaistniały przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n.

A. M. od powyższej decyzji złożył odwołanie i wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że w sprawie nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 124 u.g.n., jaką jest brak zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie. Skarżący podniósł, iż rokowania zostały zakończone [...] marca 2012 r. Już wówczas zaakceptował on zaprojektowaną trasę gazociągu, wyraził zgodę na czasowe zajęcie terenu w pasie montażowym oraz na wypłatę odszkodowania za czasowe zajęcie tego terenu w kwocie zaproponowanej przez inwestora. Nie wyraził jedynie zgody na wysokość proponowanego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, deklarując jednocześnie gotowość jej ustanowienia za wynagrodzeniem odpowiadającym stawkom rynkowym. Zdaniem skarżącego, ponieważ ustalenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu nie należy do organu administracji, lecz do sądu cywilnego, zaś w pozostałym zakresie strony osiągnęły porozumienie, organ I instancji winien był odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie lub w sytuacji niewłaściwej oceny żądania wnioskodawcy i podjęcia czynności procesowych - umorzyć wszczęte postępowanie, jako bezprzedmiotowe. Ponadto, skarżący stanął na stanowisku, że organ I instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a., poprzez pozbawienie go możliwości udziału w rozprawie administracyjnej.

Wojewoda Śląski decyzją z [...] września 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1 i art. 9a u.g.n., utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że postawienie w rokowaniach niemożliwych do przyjęcia warunków finansowych, musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Rokowania nie mogą mieć charakteru pozornego ani też nie mogą przebiegać w nieskończoność. Właściciel nie przyjął warunków zaproponowanych mu przez inwestora. Jednorazowe kwoty wynagrodzenia za ustanowienie służebności nie były bowiem dla niego satysfakcjonujące.

Odnosząc się natomiast do kwestii braku wskazania w zaskarżonej decyzji terminu, na który udzielono zezwolenia na przeprowadzenie ww. inwestycji, Wojewoda wskazał, że ustawodawca w art. 124 u.g.n. nie wprowadził wymogu określania terminu wykonania decyzji wydanej w tym przedmiocie, zatem określenie takiego terminu w decyzji wydanej w oparciu o ten przepis, uznać należałoby za bezpodstawne. Ponadto przepis art. 124 u.g.n. ma charakter wywłaszczeniowy i w konsekwencji przeprowadzenia urządzeń przesyłowych ogranicza sposób korzystania z nieruchomości w sposób trwały. Decyzja wydana na jego podstawie nie stanowi dla inwestora przesyłowego tylko zezwolenia na wstęp na nieruchomość, celem posadowienia urządzeń, ale jest dla niego tytułem prawnym do stałego korzystania z wymienionej w decyzji nieruchomości. Co więcej, decyzja taka zastępuje zgodę właściciela (użytkownika wieczystego) na wejście w teren, gdy nie wyraża on zgody i zastępuje dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), tj. dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Daje zatem możliwość prowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego w przedmiocie uzyskania pozwolenia na budowę całej inwestycji.

Wojewoda nie zgodził się również ze skarżącym w kwestii naruszenia przez Starostę art. 10 k.p.a. polegającego na braku umożliwienia właścicielowi udziału w rozprawie administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że organ orzekający zapewnił w swoim postępowaniu czynny udział wszystkim jego stronom, które, zgodnie z przepisem art. 32 k.p.a., mogły również działać przez pełnomocnika. Udział w rozprawie nie ma charakteru czynności wymagającej osobistego działania strony.

A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z [...] września 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

• błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na dokonanie określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. prac oraz że strony nie doszły do porozumienia,

• naruszenie art. 77 k.p.a., poprzez brak wykazania za pomocą dowodów oraz ich wskazania, z których wynika rzekomy brak porozumienia między stronami oraz brak wyrażenia zgody przez właściciela,

• naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego oraz błędne uznanie, że przesłanki warunkujące wydanie decyzji zostały udowodnione, w tym, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na dokonanie określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. prac oraz że strony nie doszły do porozumienia, pomimo tego, że strony zawarły porozumienie [...] marca 2012 r.;

• naruszenie art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., poprzez błędne uznanie, że przesłanki z tego przepisu zostały spełnione oraz poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że strony muszą zawrzeć porozumienie nie tylko co do udostępnienia nieruchomości i wyrażenia zgody na wykonanie prac, ale także w zakresie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, podczas gdy przepis tego nie wymaga, a zagadnienie to jest objęte zakresem przepisów prawa cywilnego, a także poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji terminu zajętości nieruchomości,

• naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy niniejsze postępowanie winno ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe,

• naruszenie art. 10 i art. 52 k.p.a., poprzez błędne nieuwzględnienie wniosku strony, co uniemożliwiło stronie branie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenie się na rozprawie co do wszystkich okoliczności sprawy, przy czym wskazanie organu odwoławczego, że strona mogła działać przez pełnomocnika jest nieuzasadnione i prowadzi do narzucenia stronie przez organ administracyjny konieczności działania przez pełnomocnika, podczas gdy strona ma prawo do osobistego udziału w rozprawie.

Z uwagi na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 lutego 2017 r. oddalił skargę A. M.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że z treści skargi i dołączonej do niej notatki służbowej z porozumieniem z [...] marca 2012 r. wynika, że porozumienie zawiera warunkową treść oraz brak było ustalenia wszystkich warunków udostępnienia nieruchomości. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie może być zatem traktowana, jako dokument stanowiący podstawę legitymowania się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co więcej, w aktach zdeponowane jest np. pismo z datą z [...] lipca 2014 r., w którym to pełnomocnik skarżącego przedstawiał konkretne żądania finansowe co do przedmiotowej nieruchomości, a także postulował jej wykup. Na te żądania druga strona nie godziła się. W ten sytuacji nie można mówić o pomyślnym zakończeniu rokowań, w szczególności w oparciu o porozumienie z [...] marca 2012 r.

Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skargi dotyczących braku określenia terminu zajęcia nieruchomości. Wyjaśnił, że skoro ustawodawca nie nakłada na organ orzekający w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji terminu, to ustalenie takowego terminu na podstawie powyższego przepisu, byłoby działaniem bez podstawy prawnej.

Nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 10 §1 k.p.a. Skarżący o rozprawie administracyjnej z 16 marca 2016 r. był powiadomiony i we wniosku z [...] lutego 2016 r., wnosząc o przesłuchanie przed Prezydentem Miasta K., przedstawił jednocześnie swe stanowisko, szczegółowo je uzasadniając. Tymczasem zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Przy tym Sąd wskazał, że zgodnie z art. 94 § 1 k.p.a. nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia. Kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny (art. 94 § 2 k.p.a.). Skarżący tymczasem przedstawił szczegółowe swe stanowisko w sprawie, a nie przedstawił żadnego zaświadczenia lekarskiego, które mogłoby być podstawą odroczenia rozprawy administracyjnej.

Skargę kasacyjną od wyroku z 17 lutego 2017 r. wywiódł A. M., zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, które to uchybienia mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi i wadliwe wykonanie obowiązku kontroli decyzji administracyjnej poprzez uznanie, iż organy administracyjne nie naruszyły:

• art. 77 k.p.a. poprzez brak wykazania za pomocą dowodów oraz ich wskazania, z których wynika rzekomy brak porozumienia między stronami oraz brak wyrażenia zgody przez właściciela,

• art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego oraz błędne uznanie, że przesłanki warunkujące wydanie decyzji zostały udowodnione, w tym, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na dokonanie określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. prac oraz że strony nie doszły do porozumienia, pomimo tego, że strony zawarły porozumienie z [...] marca 2012 r.,

• art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy niniejsze postępowanie winno ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe,

• art. 10 i art. 52 k.p.a. poprzez błędnego nieuwzględnienia wniosku strony, co uniemożliwiło stronie branie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się na rozprawie, co do wszystkich okoliczności sprawy, przy czym wskazanie organu odwoławczego, że strona mogła działać przez pełnomocnika, jest nieuzasadnione i prowadzi do narzucenia stronie przez organ administracyjny konieczności działania przez pełnomocnika, podczas gdy strona ma prawo do osobistego udziału w rozprawie,

które to naruszenia doprowadziły do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonując błędnej oceny materiału dowodowego, w zakresie ustalenia, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na dokonanie określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. prac oraz że strony nie doszły do porozumienia.

Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne uznanie, że przesłanki z tego przepisu zostały spełnione w wyniku błędnej jego wykładni polegającej na uznaniu, że strony muszą zawrzeć porozumienie nie tylko co do udostępnienia nieruchomości i wyrażenia zgody na wykonanie prac, ale także w zakresie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, podczas gdy, przepis tego nie wymaga, a zagadnienie to jest objęte zakresem przepisów prawa cywilnego oraz w ocenie skarżącego brak dojścia do porozumienia w tym zakresie między stronami, przy wyraźnie wyrażonej zgodzie przez właściciela na wykonanie prac. A także poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji terminu zajętości nieruchomości.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracyjnego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Operator Gazociągów Przesyłowych "[...]" S.A. z siedzibą w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnianie.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organy administracji w sposób właściwy wywiązały się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i dokonały wszechstronnej, pozbawionej dowolności oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności w sposób prawidłowy i poparty zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym ustalono, że między stronami nie doszło do zawarcia porozumienia w drodze rokowań, a właściciel nie wyraził jednoznacznej i nie budzącej wątpliwości zgody na wykonanie prac.

Podkreślić należy, że w art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. ustawodawca określił przesłanki mające na celu zminimalizowania dolegliwości, jaką stwarza właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu ograniczenie jego praw przewidziane tym przepisem. Art. 124 ust. 3 ustawy zawiera dyrektywę, która nakazuje, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Oznacza to, że warunkiem wydania zezwolenia jest przeprowadzenie negocjacji z właścicielem nieruchomości. Wymieniony przepis ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust.1 ustawy. Wobec powyższego, rzeczą organu rozpatrującego wniosek o zezwolenie na podjęcie działań na nieruchomości było ustalenie, czy wydanie decyzji w tym przedmiocie poprzedzone zostało udokumentowanymi rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac oraz czy inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją lokalizacyjną, bowiem art.124 u.g.n. innych wymogów nie formułuje oraz czy rokowania te zostały zakończone pomyślnie.

Zauważyć należy, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy. Pojęcie to występuje w prawie cywilnym (choć obecnie zastąpione terminem "negocjacje"), gdzie oznacza przygotowania do zawarcia umowy. Celem rokowań jest zawarcie umowy, które następuje po osiągnięciu porozumienia co do wszystkich jej składników (por. K. Piasecki (w:) Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 2003). Rokowania polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Moment rozpoczęcia rokowań należy wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy poprzez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę zawarcia umowy. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w ten sposób, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia, oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zatem być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejkolwiek ze stron – nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (por. wyrok NSA z 22 lutego 2012 r., I OSK 357/11).

Z treści akt administracyjnych wynika, na co zwróciły uwagę organy administracji oraz Sąd I instancji, że notatka z dnia 23 marca 2012 r. zawiera warunkową treść oraz brak w niej jest wszystkich istotnych elementów udostępnienia nieruchomości. Nie może być zatem ona uznana za dokument stanowiący podstawę do legitymowania się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto zauważyć należy, że na sporządzeniu powyższej notatki nie został zakończony etap rokowań, albowiem świadczy o tym notatka służbowa z dnia 18 lutego 2014 r., w której Operator Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. stwierdził, że z powodu wadliwości metodologicznej operatów nie jest możliwe przyjęcie za wiążące dotychczas zaproponowanej kwoty odszkodowań oraz wynagrodzeń za ustanowienie służebności przesyłu i poinformowano skarżącego kasacyjnie, że w przypadku fiaska negocjacji inwestor ma prawo skorzystania z art. 124 u.g.n. i zwrócić się do starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Pełnomocnik właściciela zaś oświadczył, że zapozna się z przekazanymi materiałami i przedstawi stanowisko właściciela pisemnie do końca czerwca 2014 r. W konsekwencji [...] lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wystosował do inwestora pismo, w którym wyraził warunkową zgodę na realizację inwestycji, o ile zostanie zapłacone godziwe wynagrodzenie za ustanowienie służebności, stwierdzając jednocześnie że najkorzystniejszym rozwiązaniem byłaby sprzedaż nieruchomości na rzecz inwestora.

Powyższy stan faktyczny wskazuje na zasadność stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że rokowania pomiędzy stronami nie zakończyły się pomyślnie, tym bardziej, że inwestor nie wyraził zgody na żądania skarżącego kasacyjnie. W oparciu o powyższe okoliczności nie można przyznać racji skarżącemu kasacyjnie, że rokowania zakończyły się pomyślnie pomiędzy stronami w oparciu o notatkę służbową z dnia [...] marca 2012 r. Przesądza to o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 77 k.p.a., 80 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 10 i 52 k.p.a. Zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Sąd kasacyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny. Stąd też, skarga kasacyjna musi spełniać ustawowe wymogi określone w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 5 lipca 2017, sygn. akt II GSK 3071/15). Formułując powyższy zarzut skargi kasacyjnej autor nie sprecyzował, który z paragrafów art. 10 k.p.a. stanowi podstawę skargi kasacyjnej.

Ponadto skuteczne sformułowanie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga wykazania wpływu zarzucanego skargą kasacyjną naruszenia prawa na wynik sprawy, przy czym zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko takie naruszenie przez sąd I instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., II GSK 2084/13). Tych wymogów skarga kasacyjna nie spełnia, nie wskazuje bowiem w jaki sposób naruszenie to miało możliwość wpłynięcia na wynik postępowania.

W odniesieniu do zarzutu prawa materialnego, a dotyczącego naruszenia art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez błędne uznanie, że przesłanki z tego przepisu zostały spełnione w wyniku błędnej jego wykładni polegającej na uznaniu, że strony muszą zawrzeć porozumienie nie tylko co do udostępnienia nieruchomości i wyrażenia zgody na wykonanie prac, ale także w zakresie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, podczas gdy, przepis tego nie wymaga, a zagadnienie to jest objęte zakresem przepisów prawa cywilnego oraz w ocenie skarżącego brak dojścia do porozumienia w tym zakresie między stronami, przy wyraźnie wyrażonej zgodzie przez właściciela na wykonanie prac, a także poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji terminu zajęcia nieruchomości, stwierdzić należy, że nie jest on oparty na usprawiedliwionych podstawach.

Sąd I instancji, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, nie przyjął, że koniecznym elementem rokowań muszą być kwestie dotyczące wynagrodzenia za ustanowienie służebności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie zaś stwierdził, że żądanie wykupu nieruchomości na którą to propozycję nie przystał inwestor, stanowi podstawę do przyjęcia, że rokowania nie zostały zakończone pomyślnie.

W odniesieniu zaś do braku określenia w decyzji terminu na jaki nieruchomość została zajęta na wykonanie prac przez inwestora zauważyć należy, że zarzut ten pozbawiony jest uzasadnionych podstaw. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczalne jest nałożenie na stronę w drodze decyzji administracyjnej dodatkowego obowiązku w postaci warunku, terminu lub zlecenia, tylko w takim przypadku, gdy przepis prawny będący podstawą takiej decyzji wyraźnie na to zezwala. Skoro ustawodawca nie nakłada na organ orzekający w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji przedmiotowego terminu, to ustalenie takowego terminu na podstawie powyższego przepisu byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Za powyższym wnioskiem przemawiają również względy wykładni systemowej, jeżeli bowiem ustawodawca zamierza ograniczyć obowiązek udostępnienia nieruchomości w czasie, to czyni to wyraźnie, jak np. art. 124b ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, czy w art. 126 ust. 1 u.g.n., wskazujący, że zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości można udzielić na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości (por. np. wyroki NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2232/14, 12 października 2016 r. sygn. akt I OSK 3332/15 i 28 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2531/15).

Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.