Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 739/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spraw.) Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA Sławomir Fularski Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

J.K., urodzona w dniu [...] października 1948 r., jest matką i pełnomocnikiem P.K., urodzonego w dniu [...] kwietnia 1986 r.

Działając w imieniu syna, zwróciła się do Prezesa Rady Ministrów z prośbą o przyznanie mu świadczenia specjalnego na warunkach określonych w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. We wniosku wskazywała na niepełnosprawność syna oraz stwierdzony orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS brak całkowitej niezdolności syna do pracy, co wpłynęło na odmowne decyzje ZUS w zakresie prawa do renty socjalnej i renty rodzinnej.

W uzupełniających wyjaśnieniach podniesiono, że sytuacja zdrowotna P.K. jest szczególna, gdyż komisja ds. orzekania o niepełnosprawności uznała go za osobę niesamodzielną, zaś ZUS nie uznaje go nawet za całkowicie niezdolnego do pracy. P.K. ma defekty między innymi o charakterze [...], co powoduje, iż choć przy pobieżnym badaniu wydaje się, iż może podjąć pracę, to w praktyce nie jest to możliwe. Zdaniem strony szczególna sytuacja zdrowotna powoduje, iż P.K. cierpiąc na [...], nie jest w stanie wykonywać żadnej pracy. Choroba ma wyjątkowo dziwny przebieg: syn jej potrafi posługiwać się Internetem, ale ma duże problemy z utrzymaniem higieny, w tym z prawidłowym używaniem łazienki. Ma bardzo nieharmonijny rozwój w kwestii samoobsługi i higieny, cechują go poważne braki, manualnie nie jest w stanie sprawnie pisać, dlatego wspiera się komputerem. Jest osobą inteligentną, ale ma duże problemy w nawiązywaniu kontaktów społecznych. Choć bardzo przykłada się do nauki, ma problemy ze wszystkimi przedmiotami. Gdy ma gorsze dni, jego stan pogarsza się, a noce zaburzone są krzykami i lunatykowaniem. J.K. żyje w obawie, że gdy jej zabraknie syn nie będzie miał za co kupić leków i jedzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała, że świadczenie specjalne może być przyznane m.in. w przypadku zaistniałych nadzwyczajnych zdarzeń losowych, zaś P.K. spełnia ten wymóg z uwagi na ogrom obciążeń medycznych, który jest zrządzeniem losu. Lekarze biegli sądowi nie uzmysławiają sobie efektów kumulacji schorzeń w jednym organizmie i zajmują się każdym ze schorzeń oddzielnie. Jest to argument przemawiający na korzyść zainteresowanego, bowiem jest to zdarzenie losowe, niezawinione przez niego, a przedstawiona dokumentacja medyczna potwierdza, że jest to sytuacja epizodyczna i wyjątkowa.

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił przyznania P.K. renty specjalnej w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) i po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje:

P.K. nabył prawo do renty rodzinnej po zmarłym ojcu Z.K. decyzją ZUS z dnia [...] października 2002 r. Kolejnymi decyzjami prawo to było przedłużane - najpierw do [...] grudnia 2004 r., następnie zaś do [...] października 2006 r. Pierwotnie prawo to przysługiwało z uwagi na pobieranie nauki, następnie z uwagi na orzeczoną okresową całkowitą niezdolność do pracy. Jednocześnie decyzją ZUS z dnia [...] października 2004 r. zostało ustalone prawo P.K. do renty socjalnej, przyznanej od dnia [...] sierpnia 2004 r. do dnia [...] października 2006 r. W dniu [...] września 2006 r. P.K. wniósł o ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej oraz prawa do renty socjalnej. Jednak lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] października 2006 r. ustalił, iż pan P.K. jest co prawda niezdolny do pracy, ale brak jest podstaw do ustalenia całkowitej niezdolności do pracy. Również Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia [...] listopada 2006 r. ustaliła, iż pan P.K. nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Dlatego ZUS decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. wstrzymał wypłatę renty rodzinnej od dnia [...] listopada 2006 r., wskazując jako przyczynę rozstrzygnięcia brak całkowitej niezdolności do pracy oraz niepobieranie nauki. Jednocześnie organ rentowy pouczył, że wznowienie wypłaty tegoż świadczenia nastąpi po przedłożeniu zaświadczenia stwierdzającego kontynuowanie nauki w terminie miesiąca od dnia wydania decyzji. Wówczas renta zostałaby wznowiona od dnia [...] listopada 2006 r. Wymagane zaświadczenie syn wnioskodawczyni przedłożył dopiero w dniu [...] lutego 2008 r. Dlatego w dniu [...] listopada 2006 r. organ rentowy ZUS rozpatrzył wniosek z dnia [...] września 2006 r. i wydał dwie decyzje: odmawiającą prawa do renty rodzinnej i odmawiającą prawa do renty socjalnej. Rozpoznając odwołanie od powyższych decyzji sąd okręgowy dopuścił dowód opinii biegłych sądowych lekarzy specjalistów: psychiatry, neurologa, alergologa i kardiologa oraz biegłego sądowego psychologa. Biegli, po przeprowadzeniu bezpośrednich badań pana P.K. oraz po analizie zgromadzonej w aktach sądowych i rentowych dokumentacji medycznej, rozpoznali u niego [...]. W opinii biegłych rozpoznane dysfunkcje organizmu P.K. nie czynią go - z powodów [...] - niezdolnym do pracy, ani tym bardziej niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Biegli lekarze sądowi również nie uznali skarżącego za całkowicie niezdolnego do pracy w zakresie schorzeń alergologicznych oraz przyczyn neurologicznych i kardiologicznych. Wobec powyższego Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2010 r. oddalił odwołanie P.K. od decyzji ZUS z [...] listopada 2006 r. w zakresie prawa do renty socjalnej oraz renty rodzinnej, zaś Sąd Apelacyjny w W. wyrokiem z dnia [...] lipca 2010 r. oddalił jego apelację.

P.K. po odroczeniu obowiązku szkolnego korzystał z nauczania indywidualnego. Decyzją Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w W. z [...] kwietnia 2003 r. został zwolniony z obowiązku przystąpienia do egzaminu gimnazjalnego. Kolejnymi orzeczeniami Poradni [...] orzekano potrzebę indywidualnego nauczania w konkretnych okresach, natomiast orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2005 r. orzeczono o potrzebie indywidualnego nauczania od początku września 2005 r. do końca nauki szkolnej.

Orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2005 r. P.K. uznany został za trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej i zaliczono go do kategorii E.

Orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2006 r. niepełnosprawność P.K. zaliczono okresowo (do [...] listopada 2011 r.) do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, z brakiem wskazań odnośnie konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz odnośnie konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jedynie w uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zainteresowany wymaga częściowej pomocy osób drugich.

P.K. od lutego 2008 r. uczęszcza raz w tygodniu na trzygodzinne, grupowe spotkania w Klubie Aktywności [...] dla Osób Dorosłych z [...], do Grypy Integracyjnej dla wysoko funkcjonujących osób z [...] oraz z zespołem [...]. Z opinii pedagogicznej z dnia [...] marca 2010 r., sporządzonej przez pedagoga specjalnego, wynika, że P.K. posiada stosunkowo wysokie możliwości werbalne, jednak jego funkcjonowanie w obszarze komunikacji znajduje się poniżej przeciętnej (obniżona zdolność utrzymywania koncentracji na wypowiedziach innych osób, nasilona skłonność do abstrahowania od wypowiedzi rozmówcy, uporczywe powracanie do tematyki preferowanej, ignorowanie sygnałów pozawerbalnych oraz niedostateczna umiejętność interpretacji aluzji i sugestii pośrednich, niedostateczne umiejętności do zainicjowania i podtrzymania rozmowy). Znamienny w funkcjonowaniu P.K. jest fakt wysoko rozwiniętych zdolności poznawczych i dość bogatej wiedzy ogólnej, także w zakresie rozumienia zasad społecznych, przy jednocześnie słabo rozwiniętej zdolności przekładania tej wiedzy w działanie.

Z zaświadczenia z Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2010 r. wynika, że P.K. studiuje na drugim roku studiów licencjackich - stacjonarnych.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. przekazał, iż J.K. i P.K. mieszkają w dwupokojowym mieszkaniu własnościowym, wyposażonym w niezbędne sprzęty codziennego użytku. Wydatki związane z utrzymaniem lokalu wynoszą łącznie ok. 530,- zł/m-c. 62-letnia J.K. ma ustalone prawo do emerytury w kwocie 838,86 zł/m-c, zaś P.K. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pobiera z ZUS rentę rodzinną w wysokości 953,10 zł/m-c oraz zasiłek pielęgnacyjny z MOPS w kwocie 153,- zł/m-c. Przyznana renta rodzinna ma być wypłacana przez ZUS jedynie do osiągnięcia przez P.K. 25 lat życia, tj. do kwietnia 2011 r. Z dokumentacji medycznej wynika, że zainteresowany choruje na zespół [...]. Ponadto zaopatrzony jest w [...], która stanowi ograniczenie ruchowości. Pomimo ograniczonych zdolności psychofizycznych kontynuuje 3-letnie studia licencjackie na Uniwersytecie [...] na Wydziale [...] o kierunku [...]. W ocenie pracownika socjalnego ukończenie studiów przy równoczesnym kontynuowaniu leczenia umożliwi w przyszłości P.K. zdobycie zawodu i podjęcie zatrudnienia, jednak obecnie utrata środków finansowych uniemożliwi mu zabezpieczenie podstawowych potrzeb niezbędnych do samodzielnej egzystencji. Rodzina nie korzysta z pomocy MOPS.

W ocenie organu, niniejsza sprawa nie stanowi szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania świadczenia specjalnego. Ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa Rady Ministrów, jakie okoliczności uprawniające do nabycia świadczenia specjalnego należy uznać za szczególne. Podstawą uzyskania prawa do świadczenia specjalnego, przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów (w trybie szczególnym) są jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności, które wskazują, że wnioskodawca podczas swojej działalności, np. politycznej, naukowej, społecznej, gospodarczej położył wybitne i niepowtarzalne zasługi dla rozwoju kraju, a jego obecna sytuacja socjalno-bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w stosunku do dokonań. Wnioskodawczyni nie przysłała żadnych dokumentów, które mogłyby świadczyć o szczególnych zasługach jej syna na rzecz kraju i społeczeństwa.

Drugą przesłanką decydującą o przyznaniu świadczenia specjalnego jest szczególne zdarzenie losowe, przy czym musi ono być zdarzeniem nadzwyczajnym i wyjątkowym. Niewątpliwie P.K. cierpi na szereg schorzeń, jednak Prezes Rady Ministrów nie ma możliwości weryfikacji opinii biegłych lekarzy sądowych i nie rozstrzyga powstałych na opisanym tle sporów. Obowiązujące przepisy nie uprawniają Prezesa Rady Ministrów do kontroli i oceny wyroków sądowych, jak również do ingerencji w problematykę, której rozpoznanie i zajęcie stanowiska w sprawie należy wyłącznie do właściwości sądów. Prawidłowość wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. oddalającego odwołanie P.K. od decyzji ZUS z dnia [...] listopada 2006 r. w zakresie prawa do renty socjalnej oraz renty rodzinnej została potwierdzona przez Sąd Apelacyjny w W. wyrokiem z dnia [...] lipca 2010 r. Natomiast biegli lekarze sądowi szeregu specjalności, którzy po przeprowadzeniu bezpośrednich badań skarżącego oraz po analizie zgromadzonej w aktach sądowych i rentowych dokumentacji medycznej orzekli, że rozpoznane dysfunkcje organizmu P.K. nie czynią go - z powodów [...] - niezdolnym do pracy, ani tym bardziej niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Objawy zaburzeń emocjonalnych i osobowości prezentowane przez zainteresowanego, zdaniem biegłych lekarzy sądowych, związane są z rozpoznawanymi u niego od dzieciństwa całościowymi zaburzeniami rozwoju psychologicznego, występującymi na podłożu organicznego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego i na tle niekorzystnych oddziaływań środowiskowych, tj. głównie nadopiekuńczej postawy matki oraz wtórnej izolacji społecznej. Stwierdzono, że P.K. jest samodzielny w zakresie samoobsługi i podstawowych aktywności, sam jeździ na zajęcia, realizuje program studiów, rozwija swoje zainteresowania. Wskazano, że pan P.K. ma wykształcenie średnie z maturą i studiuje na I roku [...], sprawnie obsługuje komputer oraz potrafi korzystać z Internetu. Przy uwzględnieniu posiadanych kwalifikacji formalnych stwierdzono, że jest on zdolny do wykonywania np. prac administracyjno-biurowych czy pracy w bibliotece (po ukończeniu studiów), zaś aktywność zawodowa dostosowana do jego możliwości psychofizycznych mogłaby mieć istotne walory terapeutyczne i uspołeczniające. Biegli lekarze sądowi nie uznali skarżącego za całkowicie niezdolnego do pracy również w zakresie schorzeń alergologicznych oraz przyczyn neurologicznych i kardiologicznych. Powyższe spostrzeżenia biegłych lekarzy sądowych wskazują na istotną rolę środowiska, w jakim żyje skarżący, a przede wszystkim postawę samej matki zainteresowanego oraz wręcz terapeutyczny walor przyszłej aktywności zawodowej jej syna. W świetle takich wniosków trudno prezentowane przez pełnomocnika P.K. stanowisko uznać za obiektywne. W odmowie ZUS w zakresie prawa do świadczeń rentowych nie należy upatrywać wystarczającej przesłanki do przyznania renty specjalnej. Ważne jest odpowiednie zmotywowanie jej syna do przyszłej aktywności zawodowej, a nie szukanie alternatywnych źródeł dochodu sprzyjających jego deaktywizacji zawodowej.

Nadto organ podkreślił, iż świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów nie należą do grupy świadczeń socjalnych i nie są wypłacane stosownie do potrzeb wnioskodawców, nawet gdy potrzeby te są w pełni uzasadnione. Niewątpliwie sytuacja rodziny ulegnie pogorszeniu z chwilą osiągnięcia przez P.K. 25 lat życia i utraty prawa do renty rodzinnej, jednak do udzielania stosownej pomocy finansowej i rzeczowej osobom znajdującym się w trudnych warunkach socjalno-bytowych powołane zostały terenowe ośrodki pomocy społecznej. Również starszy brat zainteresowanego ma obowiązek wspomagania finansowego zarówno swojej matki jak i brata, gdy zachodzi taka potrzeba.

Świadczenia przewidziane w dyspozycji art. 82 cyt. ustawy są świadczeniami specjalnymi, gdyż ustawodawca pozwala na przyznanie przez Prezesa Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Przy czym objęcie pojęciem "szczególnie uzasadnionych przypadków", takich okoliczności, jak brak orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy oraz wynikający z tego brak prawa do renty socjalnej prowadziłoby do konieczności oparcia tego wyjątkowego świadczenia na zasadzie powszechności. Świadczenia te uważane są za specjalne również z tego względu, że nie mają charakteru roszczeniowego, gdyż ustawa nie gwarantuje ich wypłaty, pozostawiając rozstrzygnięcie w tym zakresie uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów. Należy tu jednak podkreślić, że uznaniowość w żadnej mierze nie oznacza zupełnej dowolności organu podejmującego decyzję.

Od decyzji Prezesa Rady Ministrów P.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Badana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w trybie tego przepisu. Zgodnie z przyjętymi zasadami postępowania, potwierdzonymi przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05 (123/9A/2006) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności np. na niwie zawodowej, społecznej, artystycznej, sportowej, czy też politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych, które muszą być zdarzeniami nadzwyczajnymi i wyjątkowymi. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. W przeciwnym wypadku świadczenia specjalne zastępowałyby świadczenia przyznawane w ramach pomocy społecznej, co nie było zamiarem ustawodawcy przy stanowieniu przepisu art. 82 ust. 1 ww. ustawy.

W niniejszej sprawie oczywiste jest, że P.K. takiego świadczenia nie można przyznać z uwagi na brak wybitnych, niepowtarzalnych zasług albo osiągnięć w jakiejś dziedzinie aktywności np. na niwie zawodowej, społecznej, artystycznej, sportowej, czy też politycznej. Jednakże istnieje jeszcze inna przesłanka, która umożliwia przyznanie przedmiotowego świadczenia - zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezes Rady Ministrów nie w pełni uzasadnił brak w niniejszej sprawie istnienia przesłanki nadzwyczajnego zdarzenia losowego. Natomiast skupienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na wykazaniu braku po stronie skarżącego wybitnych zasług, jako przesłanki odmownej, nie stanowi prawidłowego rozpatrzenia niniejszej sprawy.

Trudno nie podzielić poglądu, iż ogólny stan zdrowotny skarżącego jest wynikiem niezawinionego przez nikogo przypadku, wrodzonych poważnych ułomności. Taki stan mieści się w szerokim pojęciu nadzwyczajnego zdarzenia losowego. Nadto taki stan dotyczy wielu osób w Polsce i nie można arbitralnie okoliczności tej nie dostrzegać.

W niniejszej sprawie oczywiste jest, co stale podkreśla pełnomocnik P.K., zarówno w trackie postępowania administracyjnego jak i w skardze i co także wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż ukończenie studiów przy równoczesnym kontynuowaniu leczenia umożliwi w przyszłości skarżącemu zdobycie zawodu i podjęcie zatrudnienia, jednak obecnie utrata środków finansowych uniemożliwi mu zabezpieczenie podstawowych potrzeb niezbędnych do samodzielnej egzystencji.

Podkreślić tu należy, iż pomimo ograniczonych zdolności psychofizycznych P.K. studiuje na drugim roku studiów licencjackich - stacjonarnych na Uniwersytecie [...], na Wydziale [...] o kierunku [...] (zaświadczenie z dnia [...] września 2010 r.). Zainteresowany choruje na zespół [...]. Ponadto zaopatrzony jest w [...], która stanowi ograniczenie ruchowości. P.K. posiada stosunkowo wysokie możliwości werbalne, jednak jego funkcjonowanie w obszarze komunikacji znajduje się poniżej przeciętnej (obniżona zdolność utrzymywania koncentracji na wypowiedziach innych osób, nasilona skłonność do abstrahowania od wypowiedzi rozmówcy, uporczywe powracanie do tematyki preferowanej, ignorowanie sygnałów pozawerbalnych oraz niedostateczna umiejętność interpretacji aluzji i sugestii pośrednich, niedostateczne umiejętności do zainicjowania i podtrzymania rozmowy). Znamienny w funkcjonowaniu P.K. jest fakt wysoko rozwiniętych zdolności poznawczych i dość bogatej wiedzy ogólnej, także w zakresie rozumienia zasad społecznych, przy jednocześnie słabo rozwiniętej zdolności przekładania tej wiedzy w działanie.

Biegli lekarze sądowi szeregu specjalności orzekli, że rozpoznane dysfunkcje organizmu P.K. nie czynią go - z powodów [...] - niezdolnym do pracy, ani tym bardziej niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Objawy zaburzeń emocjonalnych i osobowości prezentowane przez zainteresowanego, zdaniem biegłych lekarzy sądowych, związane są z rozpoznawanymi u niego od dzieciństwa całościowymi zaburzeniami rozwoju psychologicznego, występującymi na podłożu organicznego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego i na tle niekorzystnych oddziaływań środowiskowych. Stwierdzono, że P.K. jest samodzielny w zakresie samoobsługi i podstawowych aktywności, sam jeździ na zajęcia, realizuje program studiów, rozwija swoje zainteresowania. P.K. ma wykształcenie średnie z maturą i studiuje na I roku [...], sprawnie obsługuje komputer oraz potrafi korzystać z Internetu. Przy uwzględnieniu posiadanych kwalifikacji formalnych stwierdzono, że jest on zdolny do wykonywania np. prac administracyjno-biurowych czy pracy w bibliotece (po ukończeniu studiów), zaś aktywność zawodowa, dostosowana do jego możliwości psychofizycznych, mogłaby mieć istotne walory terapeutyczne i uspołeczniające. Biegli lekarze sądowi nie uznali P.K. za całkowicie niezdolnego do pracy również w zakresie schorzeń alergologicznych oraz przyczyn neurologicznych i kardiologicznych.

W związku z powyższymi, poczynionymi przez organ, ustaleniami dobitnie rysuje się problem osób upośledzonych przez los, które poprzez pracę nad sobą mogą w przyszłości nie stanowić obciążenia socjalnego dla społeczeństwa, ale po uzyskaniu odpowiedniego wykształcenia – w przypadku skarżącego specjalistycznego wykształcenia z zakresu [...] – pracować zawodowo i zarabiać na swoje utrzymanie oraz potrzeby. Ważne jest zatem odpowiednie wdrażanie takich osób do przyszłej aktywności zawodowej a nie sprowadzanie ich jedynie do roli beneficjentów pomocy społecznej.

W tym zakresie organ nie ustalił, jakie są możliwości skarżącego w korzystaniu z programów, których celem jest wdrażanie takich osób do aktywności zawodowej i czy takie programy w ogóle w Polsce istnieją. Brak takich ustaleń jest zaniedbaniem organu we wnikliwym rozpatrzeniu niniejszej sprawy, tym bardziej, iż Kancelaria Prezesa Rady Ministrów dysponuje wyspecjalizowanymi komórkami w niniejszym zakresie.

Nie ustalono, także czy zespół chorób, na które cierpi skarżący w tym tak zwany zespół [...], stanowi rzadki i wyjątkowy przypadek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraźnie podkreśla, iż nie chodzi tu o weryfikację przez Prezesa Rady Ministrów opinii biegłych lekarzy sądowych co do stanu zdrowia skarżącego i rozstrzygnięcie powstałych sporów, czy też o kontrolę i ocenę wyroków sądowych albo decyzji ZUS, gdyż nie leży do w kompetencji Prezesa Rady Ministrów, ale innych wyspecjalizowanych w tym celu organów.

Istotą sprawy jest wyjaśnienie czy wykorzystując istniejące w Polsce środki pomocy socjalnej, w tym, między innymi, pomocy dla niepełnosprawnych studentów, skarżący będzie w stanie ukończyć naukę, która ma umożliwić mu pracę zarobkową i dalszą egzystencję. Pozytywna odpowiedź na tak postawione pytanie zwalniałaby organ od orzekania o świadczeniu specjalnym. Z kolei odpowiedź negatywna zobowiązywałaby do rozważenia sprawy indywidualnie w zakresie przesłanki nadzwyczajnego zdarzenia losowego i ewentualnej oceny wysokości świadczenia.

W ustaleniach organu, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rysuje się nadto niejasność co do posiadania przez skarżącego świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Z początkowych fragmentów uzasadnienia decyzji (strona 1 i 4) wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania P.K. zarówno renty rodzinnej, jak i renty socjalnej (decyzje z dnia [...] listopada 2006 r.). Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. potwierdził prawidłowość decyzji odmawiających przyznania tych świadczeń i apelacja złożona od tego wyroku przez skarżącego została oddalona przez Sąd Apelacyjny w W. (wyrok z dnia [...] lipca 2010 r.). Tymczasem z dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji (strona 3 i strona 5, zawierająca ustalenia organu) wynika, iż skarżący ma przyznaną przez ZUS rentę rodzinną w wysokości 953,10 zł. i będzie mu ona wypłacana do 25 roku życia, to jest do kwietnia 2011 r. Dalej organ stwierdza, iż utrata tej renty po kwietniu 2011 r. będzie stanowić znaczne pogorszenie sytuacji skarżącego - a zatem w chwili orzekania w niniejszej sprawie przez Prezesa Rady Ministrów, jak wynikałoby z dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarżący otrzymywał rentę rodzinną.

Oczywiście sam fakt przyznania stronie przez dany organ świadczenia nie uniemożliwia przyznania przez Prezesa Rady Ministrów świadczenia specjalnego, jakkolwiek nieścisłość powyższa może mieć znaczenie przy ocenie możliwości ukończenia nauki przez skarżącego w kontekście umożliwienia mu przyszłej aktywności zawodowej.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ww. ustawy.