Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2322/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia WSA del. Alina Rzepecka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 980/17 w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 28 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 980/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd I instancji, Sąd) po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi W. K. (dalej: strona, skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ i odpowiednio: DIS, DIAS)

z 21 grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa. gov.pl/.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. (dalej: NUS, organ egzekucyjny), wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 18 kwietnia 2016 r. nr [...] przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (dalej: Poczta Polska, Wierzyciel) obejmującego należność z tytułu opłaty abonamentowej za lata 2011-2015 oraz za 1/2016 r. w kwocie należności głównej 1.165,10 zł plus należne odsetki.

Pismem z 30 maja 2015 r. skarżący wniósł o umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: u.p.e.a.) prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając powyższe wyjaśnił, że obowiązek zapłaty opłat abonamentowych z tytułu posiadania zarejestrowanego odbiornika wygasł w momencie zaprzestania korzystania z tego odbiornika, co miało miejsce w 2000 r. z powodu spalenia odbiornika w wyniku pożaru domu. Brak odbiornika umożliwiającego odbiór programów telewizyjnych jest równoznaczny z ustaniem obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, skoro obciążają one wyłącznie posiadacza takiego odbiornika - art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm., dalej: ustawa o opłatach abonamentowych), to też uzasadnia żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Strona zaznaczyła, że zgłosiła wyrejestrowanie odbiornika na poczcie w 2001 r. Nadto, powołując się na art. 2 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych stwierdziła, że przedmiotowy obowiązek za okres od stycznia 2011 r. do dnia 10 maja 2012 r. nie istnieje, co uzasadniła tym, że od 10 maja 2012 r. nie mieszka pod adresem L. w S., gdyż wyprowadziła się na ulicę D., oraz tym, że jej ojciec, z którym zamieszkiwała w domu przy ulicy L., od 2008 r. był zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, dlatego ona nie była zobowiązana do uiszczenia opłaty w okresie od stycznia 2011 r. do dnia wyprowadzenia się, tj. do dnia 10 maja 2012 r.

NUS, po uprzednim uzyskaniu w trybie art. 36 § 1 u.p.e.a. stanowiska wierzyciela, postanowieniem z 28 października 2016 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W motywach nawiązał do wyjaśnień wierzyciela,

z których wynika, że nie jest on w posiadaniu dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiornika, którego rejestracja została dopełniona na książeczce radiofonicznej nr [...] (obecnie indywidualny numer identyfikacyjny [...]), jak również dokumentu potwierdzającego fakt nabycia uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych rtv.

Strona w zażaleniu na powyższe orzeczenie zarzuciła, że organ egzekucyjny nie rozpoznał istoty sprawy, zaniechał zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia, czy obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym istnieje, zwłaszcza

w zakresie ustalenia, czy zostało jej doręczone oświadczenie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 25 września 2007 r. (Dz.U. Nr 187, poz. 1342, dalej: rozporządzenie) To, jej zdaniem, miało istotne znaczenie dla ustalenia, czy w dacie wejścia w życie rozporządzenia posiadała ona ważną książeczkę radiofoniczną, przy czym wyjaśnienie tej okoliczności pozwalałoby na ustalenie, czy obowiązek opłaty abonamentu radiowo-telewizyjnego istniał czy wygasł w 2001 r., kiedy wyrejestrowano odbiornik. Ponadto, skarżący podniósł, że organ egzekucyjny nie dokonał merytorycznej oceny stanowiska wierzyciela, tj.. w toku prowadzonego postępowania nie zostało uwzględnione zagadnienie dotyczące nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego zgodnie

z rozporządzeniem. Okoliczność tę uznał za kluczową dla ustalenia, czy obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym istnieje. W jego ocenie NUS oraz wierzyciel, odnosząc się do kwestii wyrejestrowania odbiornika, pominęli treść przepisów obowiązujących w dacie wyrejestrowania odbiornika, tj. w 2001 r. W tym okresie nie obowiązywała ustawa o opłatach abonamentowych, ani wydane na jej podstawie rozporządzenie w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych.

Postanowieniem z 21 grudnia 2016 r. DIS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uznając, że żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu nieistnienia obowiązku jest nieuzasadnione, przypomniał, że Poczta Polska 18 kwietnia 2016 r. wystawiła tytuł wykonawczy obejmujący należność z tytułu opłaty abonamentowej za lata 2011-2015 oraz za 01/2016 r. w kwocie należności głównej 1.165,10 zł plus należne odsetki. Tytuł wykonawczy, zawiera klauzulę wykonalności, co oznacza dopuszczalność egzekucji wykazanego w nim obowiązku. Podkreślił, że

w przedmiotowej sprawie obowiązek powstał z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 1

i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, a dysponentem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez NUS jest Poczta Polska.

Następnie wyjaśnił, że zgodnie z uprawnieniami wynikającymi z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym, prawidłowo NUS w toku prowadzonej egzekucji zwrócił się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie istnienia obowiązku dochodzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

W dalszej kolejności DIS przypomniał, że ze stanowiska Poczty Polskiej (pismo z 7 października 2016 r.), wynika, że nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika rtv. oraz, że sam fakt nabycia uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych nie jest podstawą do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników, bowiem konieczne jest dopełnienie stosowanych formalności w urzędzie pocztowym.

Skarżący w skardze na w/w rozstrzygnięcie zarzucił naruszenie art. 34 § 1 u.p.e.a., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, sprowadzającym się do przyjęcia za podstawę poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych wyłącznie stanowiska Wierzyciela, bez rozpatrzenia zarzutów i wniosków formułowanych przez niego, wskazujących na niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co w konsekwencji skutkowało nie rozważeniem zarzutów dotyczących dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym nie rozpoznaniem wniosku

o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że dokument potwierdzający wyrejestrowanie przez niego odbiornika rtv uległ zniszczeniu na skutek pożaru.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

WSA orzekając o oddaleniu skargi, w pierwszej kolejności omówił treść przepisów u.p.e.a. (w tym: art. 2 § 1 pkt 5, art. 3 § 1 art. 29 § 1, art. 59 § 1 pkt 2) oraz ustawy o opłatach abonamentowych (w tym: art. 3 ust. 1, ust. 4; art. 2 ust. 1 i 3; art. 7 ust. 3). Na tej podstawie wskazał m.in., że opłaty abonamentowe są należnościami, które wynikają wprost z przepisów prawa. Wysokość należności z tytułu niezapłaconego abonamentu została określona w ustawie o opłatach abonamentowych. W przypadku ustalenia, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, określenie w ustawie wysokości należności z tytułu abonamentu oraz terminu płatności, pozwala na stwierdzenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega

z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym w okolicznościach niniejszej sprawy jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 ustawy opłatach abonamentowych. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676).

Następnie Sąd zaznaczył, że spór w sprawie sprowadza się do kwestii, czy postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego powinno zostać umorzone, czego domagał się w toku postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W dalszej kolejności WSA omówił, jak na przestrzeni lat kształtowały się zmiany legislacyjne dotyczące opłat "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych".

Podkreślił, że z przedstawionych uregulowań wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wyżej wymienionych ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków

o charakterze pieniężnym.

Następnie WSA przypomniał, że strona uzasadniając swoje żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazała, że dokonała wyrejestrowania odbiornika rtv

w 2001 r. Z kolei Poczta Polska stwierdziła, że nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiornika. Podkreślił, że bezsporna między stronami była okoliczność rejestracji odbiornika.

Sąd zaznaczył, że orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na stanowisku, że

w takiej sytuacji to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania/udowodnienia, że przedmiotowe zobowiązanie nie istnieje. Ponieważ wyrejestrowanie odbiornika powoduje ustanie obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych, to dla wykazania nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, będącym podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego, konieczne jest przedłożenie dowodu jego wyrejestrowania. Okoliczność, że strona nie posiadała w okresie objętym tytułem wykonawczym żadnego odbiornika radiowo-telewizyjnego, pozostaje bez wpływu na obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Obowiązek uiszczania tej opłaty pozostaje bowiem związany z rejestracją takiego odbiornika, a nie jego posiadaniem lub nie. Wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) skarżący powinien przedstawić dowód potwierdzający, że obowiązek nie istnieje, co wymagałoby przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika.

Sąd zaznaczył też, że w toku postępowania skarżący wprost stwierdził, że nie dysponuje dokumentem potwierdzającym wyrejestrowanie odbiornika rtv. Zatem, nie mógł skutecznie domagać się umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Nadto zauważył, że kolejne pisma strony podważają jej wiarygodność w zakresie wyjaśnień co do wyrejestrowania odbiornika. W piśmie z 6 kwietnia 2016 r. (k. 10 akt administracyjnych) skarżący wskazał, że nie posiada przedmiotowego dokumentu, gdyż po upływie 10 lat od wyrejestrowania odbiornika rtv zniszczył go, a przyczyną wyrejestrowania odbiornika był pożar jego domu. Z kolei, w skardze (k. 5 akt sądowych) stwierdził, że dokument potwierdzający wyrejestrowanie odbiornika rtv uległ zniszczeniu na skutek pożaru. Zdaniem WSA, w sposób oczywisty powyższe wyjaśnienia wzajemnie się wykluczają i rzutują na ocenę wiarygodności skarżącego.

W odniesieniu do powoływanego przez stronę argumentu dotyczącego zamieszkiwania we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem, który korzysta ze zwolnienia ustawowego w uiszczaniu opłat, ze względu na osiągnięty wiek 75 lat, Sąd wskazał, że już z samych zaświadczeń (k. 8-9 akt administracyjnych) złożonych przez skarżącego wynika, że od 10 maja 2012 r. nie mógł zamieszkiwać wspólnie z ojcem, a poza swoimi twierdzeniami nie zaoferował, żadnych innych dowodów potwierdzających, że w okresie wcześniejszym prowadził wspólne gospodarstwo domowe z ojcem. Jednocześnie, podkreślił, że brak jest w aktach administracyjnych dowodu, by skarżący złożył również oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z osobą uprawnioną do zwolnienia z opłat.

Sąd I instancji, nawiązując do przepisów rozporządzenia wyjaśnił też, że chybione jest wywodzenie strony o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych w okresie objętym tytułem egzekucyjnym z powodu braku skutecznego zawiadomienia jej

o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zaznaczył, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia

w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Normodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

W skardze kasacyjnej na powyższy wyrok skarżący, w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił mające wpływ na wynik niniejszej sprawy naruszenie przepisów postępowania tj.

art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i w związku z art. 29 § 1 u.p.e.a. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i wykładni polegającej na przyjęciu, że organy administracji prowadzące postępowanie egzekucyjne w administracji nie mają obowiązku badania zasadności istnienia obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, a samo wystawienie tytułu wykonawczego zwalnia z obowiązku jego kontroli, także pod kątem istnienia zobowiązania, także w przypadku złożenia wniosku

o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 1 u.p.e.a. opartego na twierdzeniu, że obowiązek nie istniał, co w konsekwencji prowadziło do wydania przez WSA orzeczenia stwierdzającego że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, gdy całokształt okoliczności wskazuje że naruszenie takie miało miejsce i naruszenie to miało kluczowy wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych, oraz oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy i wnosi o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym, o ile pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy słusznie organy przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy nie było podstaw do umorzenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania. Strona kwestionując w skardze kasacyjnej to stanowisko przede wszystkim podniosła argument nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Według niej, brak było podstaw faktyczno - prawnych do przyjęcia, że obciąża ją obowiązek zapłaty abonamentu rtv za okres

kiedy nie posiadała odbiornika radiowo - telewizyjnego, (przy założeniu że od

18 lat nie dysponuje dokumentem potwierdzającym wyrejestrowanie odbiornika, i przy jednoczesnym braku po stronie wierzyciela dokumentu potwierdzającego, czy chociażby uprawdopodabniającego nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego). Zarzuciła, że ustalenie co do istnienia obowiązku zostało oparte na piśmie wierzyciela pomimo, że w tym samym czasie wielokrotnie kwestionowała jego stanowisko. Podkreśliła, że Poczta Polska nie przedstawiła dowodu z którego by wynikało, że nie doszło do wyrejestrowania odbiornika. Skarżący przekonywał, że dokonał wyrejestrowania odbiornika zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego wyrejestrowania i że brak jest dowodów które wskazywałyby, że jego twierdzenia są nieprawdziwe. Ani wierzyciel, ani organy nie wskazały dowodów przeciwnych, które podważałyby prawdziwość jego wyjaśnień. Nie zgodził się z poglądem Sądu, że tylko jego obciąża wykazanie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie istnieje. Jak stwierdził, brak nadania numeru identyfikacyjnego potwierdza jego stanowisko, że dokonał wyrejestrowania odbiornika radiowo – telewizyjnego, a tym samym, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie istniał.

Uwzględniając sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty i ich uzasadnienie, dla porządku, w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Z kolei, według art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Zatem, wprost z treści tego przepisu wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności obowiązku podlegającego egzekucji. Cytowana norma prawna nakłada bowiem na organ egzekucyjny powinność zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, która obejmuje dwie podstawowe czynności: ustalenie, czy egzekucja nałożonego obowiązku jest dopuszczalna oraz zbadanie, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie (por. wyrok NSA z 4 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2397/12; wyrok NSA

z 1 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2683/14).

Odnosząc się natomiast do zagadnienia samych opłat abonamentowych,

to przede wszystkim należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust. 1); domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2); obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust. 3). Nie może budzić wątpliwości, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z mocy prawa, że jest on powiązany z używaniem odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych zaś obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Istnienie dowodu zarejestrowania odbiornika nie jest co, do zasady warunkiem koniecznym obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej.

Prawidłowo WSA wyjaśnił - nawiązując w tym względzie do wcześniejszych regulacji prawnych i przedstawiając, jak na ich tle kształtowało się prawo dotyczące "opłat za używanie odbiorników rtv" - że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek

z ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (obecnie opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (por. wyrok WSA w Gliwicach

z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 804/14). Trafnie również stwierdził, że ponieważ wyrejestrowanie odbiornika powoduje ustanie obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych, to dla wykazania nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, będącym podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego, konieczne jest przedłożenie dowodu jego wyrejestrowania. Okoliczność, że strona nie posiadała w okresie objętym tytułem wykonawczym żadnego odbiornika radiowo-telewizyjnego, pozostaje bez wpływu na obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Obowiązek uiszczania tej opłaty pozostaje bowiem związany z rejestracją takiego odbiornika, a nie jego posiadaniem lub nie. Wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku skarżący powinien przedstawić dowód potwierdzający, że obowiązek nie istnieje, co wymagałoby przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika.

W znajdującym się w aktach sprawy stanowisku wierzyciela zawarto konkretne

informacje, których twierdzenia skarżącego - mające charakter jedynie ogólnikowych kontrargumentów – skutecznie nie podważają. Wynika z niego, że Poczta Polska nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiornika, którego rejestracja została dopełniona na książeczce radiofonicznej nr [...] (obecnie indywidualny numer identyfikacyjny [...]), jak również dokumentu potwierdzającego fakt nabycia uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych rtv (to w związku z wyjaśnieniami przedkładanymi przez stronę na etapie postępowania przed organami).

Tak więc, Wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który wskazywałby na to, że skarżący dopełnił formalności niezbędnych dla wyrejestrowania odbiorników rtv. Także sam skarżący w toku postępowania takich dokumentów nie przedłożył. Przy tym, przedstawiane przez niego na tę okoliczność wyjaśnienia cechowała znaczna sprzeczność i niekonsekwencja, co bez wątpienia i jak słusznie uznał Sąd I instancji - rzutuje na ocenę jego wiarygodności.

Taki stan rzeczy niewątpliwie świadczy o tym, że uprawnionym był wniosek DIS, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej istniał. Ziściły się bowiem wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 2 ust. 1 - 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Przedstawione przez organ stanowisko należy uznać za prawidłowe, uwarunkowane stanem prawnym i faktycznym.

Uzupełniająco należy dodać, że ustawa o opłatach abonamentowych statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników rtv: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika rtv należy więc odnosić do obowiązku rejestracji a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 2116/16).

Na potrzeby rozważań Sądu w niniejszej sprawie niezbędnym jest nadto zwrócenie uwagi na § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Z ust. 1 wynika, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia; z ust. 2 – że - operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa

w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem

odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie,

a nie doręczenie stronie powiadomienia. Pogląd ten jest zgodny z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15). Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika rtv należy więc odnosić do obowiązku rejestracji a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Normodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16, wyrok NSA z 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1226/18). Tak więc, argumenty strony przedstawiane w tym zakresie należało uznać za nieusprawiedliwione.

Mając to wszystko na względzie, uznając zarzuty skargi kasacyjnej

i przedstawione na ich poparcie argumenty za chybione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.