Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 692/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 59 par. 1 pkt 2, art. 60 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 7 ust. 1, 3, 4, 5 i 6, art. 5 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 46 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 130 poz 1188
law: Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe
article: par. 2, par. 3, par. 5,
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: art. 2, art. 70 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł (słownie: [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec AB w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. o nr od [...] do [...] z dnia [...], obejmujące nieuiszczone należności z tytułu opłat abonamentowych RTV. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] dokonał, również na poczet należności objętych tytułami wykonawczymi nr od [...] do [...], zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną w Urzędzie Skarbowym. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zmianie wysokości zajęcia do kwot objętych tytułami wykonawczymi nr od [...] do [...].

Pismem z dnia [...] AB skierowała do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wniosek o umorzenie zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych RTV. W uzasadnieniu pisma zobowiązana powołała się na swoją ciężką sytuację materialną, wskazując, iż pobierana przez nią emerytura od momentu powstania zobowiązania uprawniała ją do zwolnienia z opłacania abonamentu. AB powołała się również na fakt, iż w [...] roku miała już ukończone 60 lat, co też jest przesłanką do zwolnienia jej z opłaty abonamentowej.

AB pismem z dnia [...] uzupełnionym kolejnym pismem z tego samego dnia i doprecyzowanym pismem z dnia [...] wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak dopuszczalności egzekucji, brak wymagalności i nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Podniosła również, że w [...] spełniała przesłanki do zwolnienia z opłaty abonamentowej RTV tj. miała ukończone [...] lat, posiadała prawo do emerytury, której wysokość nie przekraczała miesięcznej kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, tj. w [...], ogłoszonym przez Prezesa GUS na kwotę [...]. Jedynym jej błędem było nie zgłoszenie tego faktu.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił:

1) odmówić umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...];

2) umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od nr [...] do nr [...].

AB kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na ww. postanowienie. Zobowiązana zarzuciła niedopuszczalności egzekucji, ponieważ w jej ocenie Poczta Polska. S.A. jako podmiot prawa handlowego (jednoosobowa spółka Skarbu Państwa) nie została wyposażona przez ustawę w instrumenty prawne, które umożliwiałyby skuteczną kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV i przede wszystkim żądania wszczęcia egzekucji zaległych opłat. Ponadto zakwestionowała przyjęty okres przedawnienia przedmiotowych należności. Jej zdaniem okres przedawnienia należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych RTV wynosi, zgodnie z art. 118 k.c., 3 lata. Przedstawiła również argumentację uzasadniającą zarzut nieistnienia spornych należności dotyczącą braku indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który winien jej zostać nadany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007r., nr 187, poz. 1342). Zobowiązana zakwestionowała ponadto zasadność umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od nr [...] do nr [...]. Jej zdaniem wniosek w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w świetle zarzutów przez nią wskazanych (braku wymagalności i nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji), winien być rozpatrywany w całości, niezależnie od przekazania środków pieniężnych zaliczonych na poczet tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...].

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na przepis art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.). podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że w sprawie nie występują okoliczności będące przesłanką obligatoryjnego umorzenie postępowania egzekucyjnego uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem wnioskodawczyni.

W kwestii niedopuszczalności egzekucji, z uwagi na fakt, że Poczta Polska. S.A. jako podmiot prawa handlowego (jednoosobowa spółka Skarbu Państwa) nie została wyposażona przez ustawę w instrumenty prawne, które umożliwiałyby skuteczną kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV i żądania wszczęcia egzekucji zaległych opłat, wskazał, że organ egzekucyjny wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu, w sposób prawidłowy, wskazując obowiązujące przepisy prawa przesłanki dopuszczalności egzekucji administracyjnej spornych należności. Podkreślił też, że ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005r. (Dz.U. nr 85, poz. 728) wskazuje w art. 7 ust.3, że do opłat abonamentowych oraz do opłaty, o której mowa w art. 5 ust. 3, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązków z tytułu opłat abonamentowych (wierzycielem tych należności) stosownie do art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych są kierownicy jednostek operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1. Jednostki operatora publicznego zostały określone w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi z dnia 10 września 2013r. (Dz.U. z 2013r. Poz. 1140). Zgodnie z §2 ww. rozporządzenia jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Powyższe zdaniem organu oznacza, że na gruncie administracyjnego postępowania egzekucyjnego wierzycielem należności z tytułu opłat abonamentowych jest kierownik Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Organ odwoławczy powołał się też na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010r. Sygn. akt K 24/08, którym orzekł o zgodności z Konstytucją przepisów art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że egzekucja administracyjna opłaty z tytułu abonamentu jest dopuszczalna i z punktu widzenia obowiązującego prawa możliwa. Jednocześnie odnosząc się do należności z tytułu abonamentu Trybunał Konstytucyjny wywiódł, że "ustalenie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo za kilka miesięcy), czy też w trybie poza procesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny, W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności."

Dyrektor Izby Skarbowej podzielił również stanowisko organu egzekucyjnego odnośnie terminu przedawnienia należności z tytułu opłat abonamentowych RTV. Dyrektor stwierdził, że opłata abonamentowa stanowi opłatę, o której mowa a art. 2 § 2 ustawy ordynacja podatkowa, co oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy stanowiący, że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.

W kwestii argumentacji odwołującej uzasadniającej zarzut nieistnienia spornych należności, dotyczącej braku indywidualnego numeru identyfikacyjnego organ odwoławczy zauważył, że zobowiązana podniosła ten argument po raz pierwszy dopiero na etapie postępowania odwoławczego, tak więc organ egzekucyjny nie miał możliwości odnieść się do niego w zaskarżonym postanowieniu. Tym samym powyższy zarzut nie mógł być, zdaniem Dyrektora, przedmiotem rozważań postępowania odwoławczego, stanowiłoby to bowiem naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w przepisie art. 15 k.p.a.

Odnośnie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od nr [...] do nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż organ egzekucyjny postąpił zgodnie z obowiązującym stanem prawnym tj zgodnie z art. 105 § 1 w związku z art. 126 k.p.a. Z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania organ I instancji nie mógł merytoryczne rozpoznać wniosku strony z dnia [...] doprecyzowanego pismem z dnia [...] w zakresie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od nr [...] do nr [...], wystawionych przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Powołując się na wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1988/2008) Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że co do zasady, bezprzedmiotowość postępowania powoduje, że nie może ono prowadzić do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem (wnioskiem) zainteresowanego. Skoro przepis art. 105 § 1 Kpa przewiduje umorzenie postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe, to przyjąć należy, że postępowanie może się toczyć jedynie w sytuacji, kiedy ma ono swój przedmiot. Chodzi tu o przedmiot konkretnie oznaczonego postępowania administracyjnego, który będzie stanowić sprawa administracyjna mająca charakter indywidualny, co oznacza, że dotyczyć ona będzie oznaczonego podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków. Ustalenia te należy odnieść odpowiednio do postępowania egzekucyjnego, w którym wprawdzie nie rozstrzyga się o indywidualnych uprawnieniach lub obowiązkach, a jedynie podejmuje czynności zmierzające do wykonania określonego obowiązku. Istota konstrukcji bezprzedmiotowości jest jednak taka sama, jak w postępowaniu administracyjnym. Uwzględniając powyższe Dyrektor stwierdził, że w sprawie organ egzekucyjny nie mógł merytoryczne rozpoznać wniosku w zakresie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od nr [...] do nr [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało zakończone, z uwagi na wyegzekwowanie należności z nich wynikających. Na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego brak było zatem podstaw do merytorycznego orzekania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, AB złożyła skargę zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym wniosła o uchylenie postanowień obu organów administracji w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu postępowania przed Sądem.

W uzasadnieniu skargi AB zarzuciła niedopuszczalności egzekucji, ponieważ w jej ocenie Poczta Polska. S.A. jako podmiot prawa handlowego (jednoosobowa spółka Skarbu Państwa) nie została wyposażona przez ustawę w instrumenty prawne, które umożliwiałyby skuteczną kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV i przede wszystkim żądania wszczęcia egzekucji zaległych opłat. Ponadto zakwestionowała przyjęty okres przedawnienia przedmiotowych należności. Zdaniem skarżącej okres przedawnienia należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych RTV wynosi, zgodnie z art. 118 k.c., 3 lata. Zobowiązana przedstawiła również argumentację uzasadniającą zarzut nieistnienia należności dotyczącą braku indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który winien jej zostać nadany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 200r. nr 187, poz. 1342). Skarżąca zakwestionowała ponadto zasadność umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia[...] od nr [...] do nr [...]. Jej zdaniem wniosek w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w świetle zarzutów przez nią wskazanych (braku wymagalności i nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji), winien być rozpatrywany w całości, niezależnie od przekazania środków pieniężnych zaliczonych na poczet tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, choć tylko jeden z jej zarzutów zasługiwał na uwzględnienie tj zarzut dotyczący umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od nr [...] do nr [...].

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Z art. 2 ust 1. ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm) wynika natomiast, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika ( ust. 2). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. ( ust.3).

Na wstępie należy wskazać, że skarżąca nie podważa tego, że była posiadaczem zarejestrowanego odbiornika RTV, o czym świadczy jej wniosek skierowany do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o umorzenie zobowiązania.

Istota opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.) wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normuje rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany – na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej – w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika – § 2 rozporządzenia rejestracyjnego). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Przepis art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Odnosząc się do zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, w pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zagadnienia tj. zarzutu przedawnienia. Abonament RTV jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. Wskazane ustalenia Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. pozwalają na uznanie, że do opłat za abonament zastosowanie ma akt prawny rangi ustawowej, jakim jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; obecnie t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. dalej O.p.). Przepis art. 2 O.p. regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej przepisy Działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy niż wymienione w § 1 punkt 1 ustawy (§ 1 punkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Zatem przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż opłata za abonament jest opłatą, o której w nim mowa, a brak jest przepisów odrębnych stanowiących inaczej. Z przepisu nie wynika, że ustalenie lub określenie opłaty ma być powiązane z dwoma typami wydawanych w prawie podatkowym decyzji – deklaratoryjnej lub konstytutywnej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy i bezzwrotny, a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Tym samym ustalenie lub określenie danej opłaty w rozumieniu tego przepisu jest również możliwe w drodze aktu normatywnego takiego jak ustawa, w której ustawodawca posłużył się pojęciem "opłaty". Reasumując, należy uznać, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu RTV) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 O.p., a to oznacza, iż ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 O.p. stanowiący, że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Zatem podniesiony przez skarżącą zarzut przedawnienia jest niezasadny, a organ jest uprawniony do dochodzenia roszczeń za okres wymieniony w tytułach wykonawczych (tj. od [...] do [...]).

Zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik. Zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Stosownie do § 4 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. W ocenie Sądu zobowiązana powinna przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. Brak indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiornika RTV od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Indywidualny numer identyfikacyjny stanowi dowód zarejestrowania odbiornika ale skoro skarżąca nie kwestionowała, iż odbiornik taki posiadała w okresie którego dotyczy egzekucja, nie może skutecznie powoływać się na brak tego numeru.

Przechodząc do zarzutu braku podstaw do umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od nr [...] do nr [...] Sąd zgodził się ze skarżącą, że wniosek w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w świetle zarzutów przez nią wskazanych (braku wymagalności i nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji), winien być rozpatrywany w całości, niezależnie od przekazania środków pieniężnych zaliczonych na poczet tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...].

Z przepisu art. 60 § 1 u.p.e.a. wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego zastosował jednolitą sankcję w postaci uchylenia czynności egzekucyjnych bez względu na to, jaki czynności te mają charakter (czynności prawnych czy też czynności faktycznych). Sankcja ta (uchylenie czynności) jest ukierunkowana na wyeliminowanie następstw prawnych działania podmiotów podejmujących czynności egzekucyjne. W konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego następuje przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji . Zaznaczyć jednak należy, że umorzenie postępowania nie oddziałuje na prawa osób trzecich nabyte na skutek czynności egzekucyjnych. Do kręgu osób trzecich nie zalicza się wierzyciel. Zatem w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego jest on zobowiązany do zwrotu zobowiązanemu wyegzekwowanych należności ( patrz Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Komentarz LEX 2010). W związku z powyższym nie do zaakceptowania jest stanowisko organów, że organ egzekucyjny nie mógł merytoryczne rozpoznać wniosku w zakresie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od nr [...] do nr [...] z uwagi na wyegzekwowanie należności z nich wynikających. Wbrew twierdzeniu organów wyegzekwowanie tych należności nie spowodowało bezprzedmiotowości postępowania z wniosku skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Gdyby więc wniosek zobowiązanej okazał się zasadny należałoby uchylić dokonane czynności, a wierzyciel musiałby zwrócić wyegzekwowane należności.

Wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, musiały spowodować jego wyeliminowanie z porządku prawnego. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić powyższe stanowisko Sądu i odmówić umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych tj od nr [...] do nr [...].

W związku z tym orzeczono jak w pkt. 1 sentencji - stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto na podst. art. 200 p.p.s.a.