Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 317/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 1044/18 odrzucające skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2019 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.") odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazał, że pismami z 7 grudnia 2018 r. wezwał skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł oraz usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (oryginału lub odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej spółki, poświadczonego za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, aktualnego na dzień wniesienia skargi albo pobranego samodzielnie wydruku komputerowego na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 687 ze zm.), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono Spółce 10 grudnia 2018 r. i w zakreślonym terminie skarżąca uiściła wpis w kwocie 500 zł oraz przedłożyła podpisaną skargę przez Prezesa Zarządu Spółki. Nie przedłożono jednak 1 egzemplarza odpisu skargi oraz dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpisu z KRS).

Sąd Wojewódzki wskazał, że stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym, określa art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Jak wskazano w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.

Sąd Wojewódzkie wskazał również, że z treści art. 28 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, iż osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Istotą dokumentu, o którym mowa w powołanym art. 29 p.p.s.a., jest bowiem wykazanie, w chwili wnoszenia skargi, prawidłowego i aktualnego umocowania lub istniejących uprawnień organu bądź osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., do reprezentowania i podejmowania czynności procesowych w imieniu osoby prawnej inicjującej postępowanie przed sądem administracyjnym. Ponadto, dokument wskazujący na podmiot umocowany w osobie prawnej czy spółce kapitałowej, jak w tej sprawie spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, powinien być dokumentem niebudzącym wątpliwości, autentycznym i zgodnym z prawdą w tym zakresie. Do dokumentów tych zalicza się m.in. odpis pełny lub odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego, o którym mowa w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym, a od dnia 1 stycznia 2012 r. także pobrany samodzielnie wydruk komputerowy aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, względnie uchwały odpowiednich organów osoby prawnej podjęte w trybie określonym przepisami Kodeksu spółek handlowych. Wymienione dokumenty stanowią wymogi formalne pisma (skargi) w postępowaniu sądowym, których brak podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Nieuzupełnienie takiego braku formalnego, poprzez nieprzedłożenie stosownego dokumentu w wyznaczonym terminie, obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego skarżąca Spółka nie uzupełniła braków formalnych skargi, tj. nie nadesłała 1 egzemplarza odpisu skargi, ani nie przedłożyła odpisu pełnego spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, na podstawie którego możliwa byłaby weryfikacji umocowania Prezesa Zarządu spółki w osobie Przemysława Turowskiego do działania w imieniu spółki. Wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone spółce 10 grudnia 2018 r., siedmiodniowy termin do jego wykonania upłynął w dniu 17 grudnia 2018 r. – skarżący wykonał wezwanie w sposób nieprawidłowy.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 31 stycznia 2019 r. zarzucając mu naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. odrzucenie skargi z powodu nieusunięcia braków formalnych skargi w zakreślonym terminie, w sytuacji gdy niezłożenie odpisu skargi nie było brakiem uniemożliwiającym nadanie sprawie biegu, a Wojewódzki Sąd Administracyjny ma możliwość zapoznania się ze sposobem reprezentacji skarżącego, poprzez ogólnodostępną stronę internetową Krajowego Rejestru Sądowego;

2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania - art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, iż niezłożenie odpisu skargi oraz odpisu z KRS stanowi niezachowanie warunków formalnych skargi uniemożliwiających nadanie skardze dalszego biegu, podczas gdy nie stanowi to braku formalnego uniemożliwiającego nadanie sprawie biegu a Wojewódzki Sąd Administracyjny ma możliwość zapoznania się ze sposobem reprezentacji skarżącego, poprzez ogólnodostępną stronę internetową Krajowego Rejestru Sądowego, a tym samym w/w braki nie stanowiły przeszkody do nadania skardze dalszego biegu.;

3. art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP poprzez odrzucenie skargi, co doprowadziło do bezzasadnego ograniczenia prawa do Sądu.

W uzasadnieniu zażalenia powołano się na szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego mających na celu wykazanie, iż niezłożenie odpisu pisma i niezałączenie odpisu KRS nie można zakwalifikować jako braku istotnego , ponieważ Sąd władny jest wykonać dodatkową kopię pisma we własnym zakresie i nadać skardze prawidłowy bieg. Ponadto wskazano, że nieuzupełnienie braku formalnego był skutkiem mylnego odczytania przez stronę wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Strona skarżąca bowiem treść przesłanego wezwania odczytała, jako wezwanie do podpisania i wysłania jednego egzemplarza skargi, a nie podpisania i odesłania dwóch egzemplarzy skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu Sąd Wojewódzki zasadnie odrzucił skargę, skoro jej braki formalne nie zostały usunięte w terminie siedmiodniowym. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazał na obowiązek złożenia odpisu skargi i odpisu z KRS, wynikający z przepisów art.46 § 3 oraz art. 57 § 1 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. oraz art. 29 p.p.s.a.

Zasadnie Sąd Wojewódzki wskazał, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.

W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka pismem z dnia 7 grudnia 2018 r. została prawidłowo wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, nadesłanie odpisu skargi oraz złożenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. W zakreślonym terminie w wezwaniu nie wykonano nałożonego obowiązku w postaci nadesłania odpisu skargi i odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, mimo że treść wezwania była sformułowana w sposób jednoznaczny, w szczególności wskazano jakiej czynności procesowej należy dokonać, w jakim terminie oraz jakie są skutki prawne jej niewykonania.

Podkreślić również trzeba, że dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest co do zasady odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro więc sąd musi dysponować dokumentem potwierdzającym należytą reprezentację strony, co wprost wynika z powołanych wyżej przepisów art. 28 i art. 29 p.p.s.a., to brak takiego dokumentu jest brakiem formalnym skargi skutkującym wezwaniem strony do jego uzupełnienia na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a.

Niewykonanie wezwania i nieprzedstawienie w terminie przez Spółkę kompletnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego powodowało, że skarga nie mogła być merytorycznie rozpoznana, lecz podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentacji zażalenia należy stwierdzić, że zarzut zbytniego formalizmu jest nieuprawniony w sytuacji gdy Sąd Wojewódzki wzywając skarżącą spółkę do usunięcia braku formalnego skargi stworzył możliwość złożenia kompletnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego. W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalone jest stanowisko, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017, str. 307; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz B.Dauter, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, WoltersKluwer Warszawa 2016 str. 173). Podkreślić również należy, że możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego i uzyskanie aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego zbędnym, bowiem zgodnie z art. 29 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu Spółki konkretnych osób fizycznych, ale i sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego (por. postanowienia NSA: z 16.05.2018 r., I FZ 116/18, z 9.05.2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15, z 24.05.2018 r., II OZ 502/18).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.