Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1941/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8  ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego J. S. kwotę 30 (trzydzieści) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi; 4. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. D. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ul. [...]: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1955 r., nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], gm. kat. [...], Lwh. [...], l. kat.[...], o powierzchni [...] m2, utrzymanego w mocy decyzją Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1956 r., nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1955 r. wywłaszczyło na rzecz Państwa nieruchomość położoną w K. przy ul. [...] , gm. kat. [...], Lwh. [...], l. kat. [...], o powierzchni [...] m2, stanowiącą w dacie wywłaszczenia własność M. S.

Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 1956 r., po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W dniu 17 października 2002 r. J. S., spadkobierca M. S. złożył Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu podnosząc, że wywłaszczenie jego ojca dokonane w 1955 r. było fikcją, skoro zaraz po wywłaszczeniu nieruchomość została sprzedana spółdzielni mieszkaniowej, podczas, gdy M. S. cały czas deklarował władzom zabudowę parceli budynkiem pięciokondygnacyjnym.

Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1955 r., utrzymanego w mocy decyzją Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1956 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31). Organ nie stwierdził także wystąpienia innych przesłanek nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 KPA.

Od powyższej decyzji J. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzupełniony pismem z dnia 23 czerwca 2003 r. W uzasadnieniu podniósł, że organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, skoro M. S. był właścicielem nieruchomości na której posadowione są budynki przy ul [...], a grunt pod budynkiem przy ul. [...], stanowił własność innych osób. Jego zdaniem o chaosie jaki występuje w sprawie świadczy również doręczanie pism adresowanych na M. S., mimo że zmarł on 33 lata temu.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2003 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wywłaszczenia dokonano w celu realizacji narodowych planów gospodarczych. Uściślenie zaś celu wywłaszczenia nastąpiło przed organem odwoławczym, który wskazał na budowę budynku mieszkalnego dla pracowników wnioskodawcy wywłaszczenia realizującego narodowe plany gospodarcze. O potwierdzeniu zasadności pozyskania przedmiotowej nieruchomości na ten cel świadczy zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego nr [...] r. z dnia [...] grudnia 1954 r., dlatego też wymóg wywłaszczenia określony w art. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. stanowiącego podstawę prawną wywłaszczenia został zachowany.

Organ ustalił, że z wnioskiem o wywłaszczenie zwróciło się [...] Biuro Projektów [...], gdyż niemożliwe było nabycie w formie umowy przedmiotowej nieruchomości. Wnioskodawca pismem z dnia 14 stycznia 1955 r. zwrócił się do M. S. z prośbą o przybycie do siedziby Biura, celem omówienia warunków odstąpienia przedmiotowej nieruchomości, dysponując w owym czasie oszacowaniem jej wartości, a zatem była możliwość przedstawienia oferty odkupienia nieruchomości po określonej cenie. Do pertraktacji nie doszło. W ocenie organu nie mogło także dojść do sprzedaży, ponieważ właściciel nie zgadzał się na sprzedaż, bowiem sam zamierzał na nieruchomości wybudować spółdzielczy budynek mieszkalny. Okoliczność ta wynika z protokołu rozprawy z dnia 16 lutego 1955 r. Wobec braku możliwości odkupienia przedmiotowej nieruchomości [...] Biuro Projektów [...] wystąpiło o jej wywłaszczenie. Zdaniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, wniosek o wywłaszczenie z dnia 20 stycznia 1955 r. spełniał zatem wymogi z art. 17 ust. 2 i 3 dekretu.

O wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz o terminie rozprawy wywłaszczeniowej poinformowano właściciela w zawiadomieniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 28 stycznia 1955 r. Przed wydaniem orzeczenia przeprowadzono rozprawę w dniu 16 lutego 1955 r., na której był obecny M. S. Właściciel przedmiotowej nieruchomości oświadczył, że nie zgadza się na wywłaszczenie.

Orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1955 r. zawiera określenie wywłaszczonej nieruchomości oraz jej rozmiaru, a także na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło. W ocenie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, orzekając o wywłaszczeniu organ nie naruszył art. 1, art. 5, art. 8 ust. 1, art. 10, art. 17, art. 18 i art. 21 dekretu. Wobec tego także decyzja Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1956 r. utrzymująca w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem.

Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, że z wyciągów z ksiąg wieczystych z dnia 11 stycznia 1955 r. obejmujących przedmiotowe nieruchomości wynika, że M. S. był właścicielem wywłaszczonej nieruchomości przy ul. [...], natomiast właścicielami sąsiedniej nieruchomości położonej pod numerem [...], także częściowo wywłaszczonej orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1955 r. byli S. i A. M. Na ocenę legalności decyzji wywłaszczeniowych nie wpływają natomiast późniejsze czynności prawne podejmowane w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, w tym sprzedaż wywłaszczonej nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej, skoro oceny legalności dokonuje się w odniesieniu do stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania kwestionowanej decyzji. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zauważył, że w decyzji z dnia [...] maja 2003 r. nieprawidłowo wskazano jako wnioskodawcę postępowania nadzorczego M. S., który uczestniczył w postępowaniu wywłaszczeniowym, skoro w postępowaniu nadzorczym wnioskodawcą oraz stroną jest jego spadkobierca J. S.

Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. J. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. W uzasadnieniu podał, że w latach 50-tych jego nieżyjącemu już ojcu na podstawie dekretu z 26 kwietnia 1949 r. władze miasta K. zrabowały działkę budowlaną o pow. [...] m2 położoną przy ul. [...], nr kw. [...] dz. [...] obr. [...], poprzedni nr [...]. Na nic przy tym zdały się zabiegi M. S., który wraz ze wspólnikami chciał budować na tym gruncie dom mieszkalny. Działkę zrabowano, uzasadniając to celami społecznymi, co okazało się fikcją, bo zaraz sprzedano ją Spółdzielni Mieszkaniowej '[...]", która wybudowała tam domy czynszowe. Działka obecnie znajduje się w użytkowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Skarżący podał, że jego prośba, jako jedynego spadkobiercy, o unieważnienie wywłaszczenia, dwukrotnie została odrzucona. Oświadczył, że wraz z ojcem nie przyjął zaproponowanego w 1972 r. odszkodowania stanowiącego równowartość 3-krotnej ówczesnej przeciętnej pensji. Wniósł o wydanie sprawiedliwego wyroku, biorąc pod uwagę, że obecnie zwracane jest mienie pożydowskie i czyni się zadość roszczeniom właścicieli mienia zabużańskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia [...] października 2003 r., sygn. akt II [...] stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę zgodnie z właściwością Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w skardze nie przedstawiono żadnych nowych okoliczności, a jej treść stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi znajdującymi odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, pozwalającą na eliminację z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami wymienionymi w art. 156 § 1 KPA., w sytuacji, gdy nie występują przeszkody, o których mowa w art. 156 § 2 KPA. W tym trybie tracą więc moc obowiązującą decyzje obarczone szczególnie ciężkimi wadami, w szczególności wydane z rażącym naruszeniem prawa (kwalifikowanym naruszeniem przepisu prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego), które ma miejsce tylko wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu i jednocześnie charakter tego naruszenia nie pozwala, aby decyzja mogła mieć moc obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym.

W dacie wydania kwestionowanych w postępowaniu nadzorczym decyzji obowiązywały przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości dla realizacji narodowych planów gospodarczych, w brzmieniu ustalonym przez tekst jednolity opublikowany w Dzienniku Ustaw z 1952 r. Nr 4, poz. 31. Zgodnie z art. 1 dekretu nieruchomości lub ich części niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogą być nabywane (wywłaszczane) zgodnie z przepisami tego dekretu. Wobec treści powołanego wyżej przepisu organ nadzoru obowiązany był do wyjaśnienia, czy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1955 r. o wywłaszczeniu i decyzja Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1956 r. zostały wydane z zachowaniem przepisów materialnoprawnych warunkujących dopuszczalność wywłaszczenia i przepisów samej procedury wywłaszczeniowej.

Jednym z wymogów warunkujących nabycie nieruchomości przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych w drodze wywłaszczenia było wyczerpanie trybu z art. 8 dekretu. Przepis art. 8 ust. 1 dekretu z 1949 r. nakładał bowiem na wykonawcę narodowego planu gospodarczego, zainteresowanego wywłaszczeniem, obowiązek wezwania właściciela nieruchomości, by odstąpił mu tę nieruchomość za cenę określoną przez wykonawcę na podstawie art. 28 oraz zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Jeżeli natomiast w terminie 15 – dniowym od doręczenia wezwania nie została zawarta umowa sprzedaży, zamiany albo umowa przedwstępna w przedmiocie sprzedaży lub zamiany nieruchomości wówczas wykonawca planu mógł nabyć niezbędną dla realizacji nieruchomość w drodze wywłaszczenia (art. 8 ust. 4 dekretu). Do wniosku wywłaszczeniowego należało wówczas dołączyć dowód wezwania właściciela stosownie do art. 8 dekretu (art. 17 ust. 3 pkt 2 dekretu).

Szczegółowy tryb wzywania właścicieli do umownego odstąpienia nieruchomości regulowało, wydane na podstawie art. 7 ust. 3 dekretu, zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] listopada 1949 r. w sprawie trybu wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji tychże planów (M.P. Nr A-89, poz. 1084 ze zm.). Z przepisów tego aktu wynikał sformalizowany tryb wzywania właściciela nieruchomości do jej odstąpienia. Zgodnie z § 1, 4 i 5 wezwanie to było doręczane pocztą przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru bądź poprzez obwieszczenie, jego treść była ściśle określona (wzór) i zawierała m. in.: wyrażenie gotowości zawarcia umowy o kupno nieruchomości za cenę, która zostanie określona przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych, wezwanie wywłaszczanego do zawarcia umowy w terminie 15 dni od dnia doręczenia wezwania, a w miarę możliwości szczegóły dotyczące warunków umowy.

Uzyskanie przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych negatywnego stanowiska właściciela nieruchomości w kwestii dobrowolnego odstąpienia nieruchomości bądź jego nieprzedstawienie w ciągu 15 dni od dnia doręczenia wezwania uprawniało wywłaszczającego do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego poprzez złożenie stosownego wniosku (art. 17 ust. 1 dekretu). Dokumenty potwierdzające dokonanie czynności o, których mowa w art. 8 dekretu stanowiły część materiału dowodowego podlegającego ocenie organu wywłaszczeniowego. W przypadku niezachowania przesłanek stanowiących podstawę wywłaszczenia organ wywłaszczeniowy obowiązany był odmówić wywłaszczenia nieruchomości (art. 21 ust. 1 dekretu). Nie bez znaczenia jest bowiem to, że przepisy art. 8 dekretu miały charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących (iuris cogentis). Przepisy te – inaczej niż stanowiące ich odpowiednik przepisy art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) - nie przewidywały żadnych wyjątków w zakresie odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia rokowań.

W kontekście omówionych wyżej przepisów za błędne należało więc uznać stanowisko Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1955 r. i utrzymująca je w mocy decyzja Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1956 r. zostały wydane z zachowaniem wymagań, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 4 dekretu.

Treść uzasadnienia orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1955 r. wskazuje, że organ wywłaszczeniowy w sposób dowolny przyjął, iż "starania [...] Biura Projektów [...] w K. o nabycie (...) nieruchomości w drodze dobrowolnej umowy kupna względnie zamiany nie dały rezultatu". W decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej kwestia ta nie była zaś w ogóle rozważana. W uzasadnieniu obu tych decyzji brak również ustaleń odnośnie uzyskania w terminie 15 – dniowym stanowiska właściciela nieruchomości w zakresie zawarcia którejkolwiek z umów, określonych w art. 8 ust. 4 dekretu.

Poza tym z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, by w postępowaniu wywłaszczeniowym został wyczerpany tryb rokowań, o którym mowa w art. 8 dekretu. W przekazanych organowi nadzoru aktach postępowania wywłaszczeniowego brak jest dokumentów potwierdzających dokonanie tego rodzaju czynności, w szczególności wezwania, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dekretu. Za wezwanie do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości nie można bowiem uznać pisma [...] Biura Projektów [...] z dnia 14 stycznia 1955 r., nr [...], zawierającego jedynie skierowaną do M. S. prośbę o przybycie w najbliższych dniach między godziną 8.00, a 14.00 do siedziby Biura celem omówienia warunków odstąpienia nieruchomości przeznaczonej w zatwierdzonych planach gospodarczych pod budowę budynku przy ul. [...], z zagrożeniem, w przypadku nieprzybycia właściciela, wystąpienia o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego wobec nie dojścia do skutku pertraktacji ugodowych. Pismo to nie spełnia bowiem wymogów w zakresie treści z art. 8 ust. 1 dekretu i § 1, 2 i 5 zarządzenia wykonawczego (nie wzywa do zawarcia jakiejkolwiek umowy), a jedynie stanowi zapowiedź do podjęcia rozmów w tym przedmiocie z właścicielem. W aktach wywłaszczeniowych brak również dowodu doręczenia tego pisma właścicielowi indywidualnie bądź w drodze obwieszczenia. Należy również zauważyć, że z treści wniosku wywłaszczeniowego z dnia 20 stycznia 1955 r. wyraźnie wynika, że oprócz pisma z dnia z dnia 14 stycznia 1955 r., nr [...], do M. S. nie było kierowane wezwanie, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dekretu.

Podsumowując powyższe rozważania należało przyjąć, że skoro wykonawca narodowych planów gospodarczych nie wezwał właściciela nieruchomości do jej odstąpienia za oznaczoną cenę, to nie rozpoczął biegu 15 – dniowy termin, o którym mowa w art. 8 ust. 4 dekretu, skutkiem czego nie mogło dojść do nabycia nieruchomości w drodze wywłaszczenia. Wydanie decyzji wywłaszczeniowej bez zachowania wymogów określonych w art. 8 ust. 1 i 4 dekretu świadczy więc o wydaniu orzeczenia wywłaszczeniowego z rażącym naruszeniem tych przepisów. Przepisy te w zakresie, w jakim nakładały na wywłaszczającego obowiązek doręczenia właścicielowi określonego, co do formy i treści wezwania i zarazem uzależniały wywłaszczenie od wykonania tego obowiązku są bowiem jednoznaczne, a ich naruszenie jest nie do pogodzenia z ówcześnie obowiązującą zasadą ochrony własności indywidualnej (art. 12 Konstytucji PRL z dnia 22 lipca 1952 r.). Inną zaś kwestię stanowią podnoszone w orzecznictwie sądowym i doktrynie wątpliwości co do określenia w wezwaniu określonej kwotowo ceny.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje Prezesa Urzędu mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 156 § 1 pkt 2 KPA w związku z art. 8 ust. 1 i 4 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do podnoszonych w sprawie zarzutów Sad zauważa, że na ocenę legalności decyzji wywłaszczeniowej nie miały wpływu podnoszone przez J. S. okoliczności związane z ubieganiem się przez M. S. o budowę budynku mieszkalnego. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że wywłaszczony grunt – część o pow. [...] m2 (odpowiadająca dawnej działce nr [...]) z działki nr [...] o pow. [...] m2 (plan sytuacyjny z dnia 11 grudnia 1953 r., oszacowanie nieruchomości z dnia 23 grudnia 1953 r., pismo Urzędu Miasta K. z dnia 24 grudnia 2002 r., nr [...] i załączone doń wypisy z rejestru gruntów) dotyczył nieruchomości położonej przy ul. [...]. Natomiast kwestie związane z przeznaczeniem nieruchomości, jak twierdzi skarżący na cel inny, niż cel wywłaszczenia (sprzedaż gruntu spółdzielni mieszkaniowej) mogłyby mieć znaczenie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury winien zatem uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku oraz wyjaśnić, czy w sprawie nie wystąpiła przeszkoda, o której mowa w art. 156 § 2 KPA (przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych). Organ ustali również aktualny krąg osób będących stronami w sprawie, celem zapewnienia im możliwości udziału w postępowaniu nadzorczym. Z akt sprawy wynika bowiem, że w postępowaniu zakończonym decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 nie zapewniono udziału w każdym stadium postępowania spadkobiercom: M. S., M. K., M. K., J. K., F. D. i R. L., natomiast w postępowaniu zakończonym decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2003 r. spadkobiercom: M. K., F. D. i R. L., co stanowi kwalifikowane naruszenie przepisu art. 10 § 1 KPA, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 KPA).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie należnych skarżącemu i jego pełnomocnikowi kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).