Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2359/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1 i 2, art. art. 141 par, 4, art., 175 par. 1-3, art. 174 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 136, art. 138 par. 2, art. 15, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kamiński /spr./ Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 159/13 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 5 listopada 2012 r. nr ... w przedmiocie przywrócenia stanu pierwotnego nieruchomości w zakresie stosunków wodnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 159/13, oddalił skargę A. C.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 listopada 2012 r., nr ..., którą uchylono decyzję Wójta Gminy L. z dnia 12 grudnia 2011 r., nr ..., w przedmiocie przywrócenia stanu pierwotnego nieruchomość.

W motywach powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia 12 grudnia 2011 r. Wójt Gminy L. na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm., zwanej dalej Prawem wodnym) nakazał A. C.-S. i K. S. przywrócenie stanu poprzedniego na działce nr ... położonej przy ul. ... w N. I. poprzez likwidację wału ziemnego na granicy działki nr .... Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. C.- S.

Decyzją z dnia 5 listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. za zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uznając, że organ I instancji naruszył przepisy prawa materialnego (art. 29 Prawa wodnego) i procesowego (art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.). Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W oparciu o ten zgromadzony w aktach nie można natomiast przedmiotowej sprawy definitywnie rozstrzygnąć. Rolą organu jest ustalenie, kto i w jakim stopniu jest odpowiedzialny za szkodliwe zalewanie wodami opadowymi działek nr ... i .... Należy zatem definitywnie ustalić, czy za szkody w tym zakresie odpowiedzialni są właściciele działki nr ... i w razie pozytywnych ustaleń w tym zakresie, czy są oni odpowiedzialni za nie wyłącznie lub jakimś zakresie. Z dotychczas przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalenia te nie wynikają.

W tym zakresie Kolegium podkreśliło, że w opinii z dnia 28 kwietnia 2011 r. sporządzonej na zlecenie właścicieli działki nr ... geodeta uprawniony A. P. oświadczył, że w wyniku bezpośredniego pomiaru kontrolnego wysokości, dokonanego w dniu 19 kwietnia 2011 r., stwierdził brak zmiany naturalnego kierunku odpływu wód opadowych na działkę nr ....

Z kolei w opinii (z października 2011 r.) dotyczącej zmian stanu wody na gruncie w rejonie działek nr ..., ..., ..., ..., ... i ... położonych w miejscowości N. I., gm. L., opracowanej na zlecenie właścicieli działek ew. nr ..., J. K., posiadający kwalifikacje do wykonywania dokumentacji hydrologicznych, stwierdził w szczególności, że część wody z powierzchni utwardzonej kostką, spływa zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu w kierunku ul. W.j, która naprzeciw zjazdu położona jest nieco niżej. Brak kanalizacji deszczowej w ww. ulicy powoduje w przypadku ponadnormatywnych opadów stagnowanie wody w jej najniższym punkcie, m.in. w rejonie działki nr ....

Natomiast dowody przeprowadzone na zlecenie organu I instancji podważają twierdzenie o całkowitym braku tej odpowiedzialności. W protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 8 marca 2011 r. wskazano, że teren działki nr ..., przy ul. W. jest podniesiony. Właściciele działki nr ... ani ich pełnomocnik, nie przybyli na oględziny.

W opinii wydanej w sprawie dotyczącej zalewania działek nr ..., ... oraz ... przez właścicieli sąsiednich działek nr ..., ... oraz ... położonych w miejscowości N. I. opracowanej przez uprawnionych geologów, M. M. i G. B., stwierdzono w szczególności, że powierzchnia działki nr ... w niewielkiej części została wyłożona kostką brukową, jej centralną część zajmuje budynek mieszkalny, który został wyniesiony, a spadki powierzchni terenu zostały wykonane od budynku. Wody opadowe z budynku są retencjonowane. Działka została ograniczona płotem posadowionym na fundamencie typu ława. Zdolności infiltracyjne obszarów działek (m. in. działki nr ...) zostały zmniejszone poprzez ich wyłożone kostką brukową. Zwiększenie spadków oraz wyłożenie powierzchni terenu działek (m. in. nr ...) kostką brukową znacząco zwiększyło ilość wód opadowych spływających po powierzchni działek. Wody te są kierowane na działki "zalewane" oraz na obszar ul. W.. Analizując wpływ zagospodarowania działki nr ... na działki sąsiednie stwierdzono, że powierzchnia działki charakteryzuje się niewielkimi spadkami wykonanymi od budynku, w przeważającej części jest powierzchnią trawiastą co w połączeniu z retencjonowaniem wody opadowej z obszaru dachu pozwala uznać, że zdolności retencyjne powierzchni działki zostały zachowane. Woda opadowa z obszaru podjazdu do budynku poniżej bramy wjazdowej spływa jednak na ul. W.. Dodatkowo od strony działki nr ... występuje element ozdobny (uformowany wał ziemny) umożliwiający spływ wód opadowych w kierunku działki sąsiedniej. Tym samym zagospodarowanie działki nr 93/38 nie zmienia znacząco warunków gruntowych ze szkodą dla działek sąsiednich.

Na podstawie ww. opinii organ I instancji orzekł o konieczności zlikwidowania wału ziemnego. Zdaniem Kolegium, jest to wadliwe, gdyż nie znajduje prawnego uzasadnienia nakładanie na strony w jednym postępowaniu obowiązku, którego nałożenie byłoby uzasadnione w oparciu o dowody zgromadzone w innym postępowaniu. Orzeczenie obowiązku zlikwidowania wału dlatego, że właściciele działki nr ..., będący stroną odrębnego postępowania, podczas oględzin terenu podnosili, że wody opadowe z ww. wału spływają bezpośredniego na teren ich nieruchomości nie jest prawnie dopuszczalne. Nałożenie takiego obowiązku musi wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego na potrzeby rozpatrywanej sprawy. W odniesieniu zaś do dowodów zgromadzonych w sprawie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Opinie w zakresie ewentualnego szkodliwego oddziaływania działki nr ... na grunty sąsiednie są kontrowersyjne. Sama zaś opinia biegłego geologa sporządzona na zlecenie organu I instancji budzi wiele wątpliwości. Szczególnie niezrozumiałe jest wskazywanie przez biegłego, z jednej strony, że zdolności retencyjne powierzchni działki zostały zachowane i że zagospodarowanie działki nr ... nie zmienia znacząco warunków gruntowych ze szkodą dla działek sąsiednich, z drugiej zaś, że woda opadowa z obszaru podjazdu do budynku poniżej bramy wjazdowej spływa na ul. W., dodatkowo od strony działki nr 93/45 występuje element ozdobny (uformowany wał ziemny) umożliwiający spływ wód opadowych w kierunku działki sąsiedniej, co wskazywałoby na szkodliwe oddziaływanie.

Z tych przyczyn Kolegium uznało, że zachodzi konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego (w szczególności czy nastąpiło podwyższenie przedmiotowego terenu i o ile ten teren ewentualnie podwyższono, czy istotnie działkę nr 93/38 wybrukowano, jaką jej powierzchnię i czy negatywnie wpływa to wszystko na zdolności infiltracyjne działki, czy przedmiotowy wał ziemny rzeczywiście powoduje szkodliwe kierowanie wód na działki sąsiednie i na które konkretnie działki sąsiednie). Następnie zaś, w razie ustalenia, że szkodliwe oddziaływanie od ww. działki występuje, organ I instancji, szczegółowo analizując możliwe i konieczne metody zapobieżenia w przyszłości takim szkodliwym oddziaływaniom, winien określić, jakie czynności powinien podjąć "sprawca" szkody, aby definitywnie zaprzestać zalewania działek sąsiednich. Organ I instancji powinien ponownie przeprowadzić dowód z oględzin, o ile uzna to za konieczne, z zastosowaniem odpowiednich środków prawnych w celu udostępnienia przedmiotowych nieruchomości.

Końcowo, Kolegium podkreśliło, że przepis art. 29 Prawa wodnego ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zatem wydanie pozwolenia na budowę nie wyklucza stosowania tego przepisu (art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.).

Skargę na powyższą decyzję złożyła A. C.- S., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. Zdaniem skarżącej, decyzja organu I instancji w sposób oczywisty wykraczała poza określone w zawiadomieniu o jego wszczęciu granice postępowania. Nadto, organ nie stwierdził jakiejkolwiek zmiany stanu wody na gruncie skarżącej w stosunku do działek należących do wnioskodawców (tj. działek nr ... i ...), gdyż działki te nie sąsiadują z jej działką. W konsekwencji powyższego organ powinien był wydać decyzję odmowną. Skoro grunty wnioskodawców nie sąsiadują z gruntem skarżącej (oddzielone są w szczególności działką nr ... stanowiącej drogę gminną), a ponadto opinia sporządzona na zlecenie organu I instancji jednoznacznie wskazuje na zachowanie zdolności retencyjnej na działce należącej do skarżącej, to organ odwoławczy winien był wydać decyzję reformatoryjną.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Analizując szeroko charakter i przesłanki decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Sąd podkreślił, że w pierwszej kolejności konieczne jest wykazanie, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. W drugiej, że sprawa nie została wyjaśniona "w całości" i to nieprzeprowadzenie postępowania w pełnym zakresie ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, w świetle art. 136 k.p.a. oraz art. 7, art. 12 § 1, art. 15 k.p.a. i art. 136 k.p.a. analizowany przepis może mieć zastosowanie, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że materiał zebrany przez organ I instancji jest niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub część materiału dowodowego została zgromadzona z naruszeniem prawa w sposób uniemożliwiający uznanie pewnych faktów za udowodnione, przy czym w obu tych przypadkach organ odwoławczy winien najpierw ocenić, czy nie ma podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Skorzystanie w niniejszej sprawie przez Kolegium z powyższych regulacji, zdaniem Sądu, było uprawnione.

Z akt sprawy, w tym przedłożonych opinii rzeczywiście nie wynika, czy w istocie właściciele działki nr ... ponoszą odpowiedzialność za zalewanie działek sąsiednich nr ... i nr ... położonych w N. I., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyższe ustalenie w sposób jednoznaczny jest niezbędne dla dokonania oceny, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 29 ust 3 Prawa wodnego. Co więcej, tak kluczowe kwestie niezbędne do wydania decyzji merytorycznej nie mogły być przedmiotem oceny organu odwoławczego, bo jak słusznie wskazało Kolegium, doprowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a. Sąd przyznał przy tym rację organowi odwoławczemu, że niedopuszczalne jest nakładanie na stronę w jednym postępowaniu obowiązku, którego nałożenie byłoby uzasadnione w oparciu o dowody zgromadzone w innym postępowaniu. Zatem orzeczenie obowiązku zlikwidowania wału w rozpoznawanej sprawie dlatego, że właściciele działki nr 93/45, będący stroną odrębnego postępowania, podczas oględzin terenu podnosili, że wody opadowe z ww. wału spływają bezpośredniego na teren ich nieruchomości, nie jest prawidłowe. Organ ma obowiązek sam, w konkretnym postępowaniu zgromadzić i zbadać cały materiał dowodowy i na tej podstawie wydać swoje rozstrzygnięcie. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, 3 k.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.

Niewątpliwie, zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji organu I instancji było nieprecyzyjne, organ ten rozstrzygnął w sprawie zakończonej decyzją merytoryczną, kiedy niewyjaśnione zostały okoliczności decydujące o prawidłowym sposobie zakończenia prowadzonego postępowania. Okoliczności te prawidłowo zostały zasygnalizowane przez Kolegium, co z kolei uzasadnia przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Przyjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie jest dla skarżącej korzystne, mimo że przez nią zakwestionowane. Organ odwoławczy słusznie wskazał na przedwczesność oceny dokonanej przez Wójta Gminy L. wyrażonej poprzez wydanie decyzji zobowiązującej skarżącą i K. S. do przywrócenia stanu poprzedniego działki nr 93/38 przy ul. W. w N. I. poprzez likwidację wału ziemnego uformowanego przy granicy z działką nr .... Wspomniana przedwczesność związana była z nieprawidłowościami w prowadzeniu postępowania w zakresie ustaleń faktycznych pozwalających na dokonanie prawidłowej oceny sprawy. Zaskarżona decyzja odnosi ten skutek, że Wójt ponownie badać będzie sprawę, biorąc pod uwagę wytyczne organu odwoławczego. Kwestia odpowiedzialności właścicieli działki nr 93/38, w tym skarżącej, za zalewanie działek sąsiednich nr 96/31 i 93/36 pozostaje zatem nadal otwarta. Kolegium nie mogło zaś wydać decyzji reformatoryjnej, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności.

Podsumowując, Sąd uznał, że w sprawie spełnione zostały łącznie dwie ww. przesłanki niezbędne dla zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja z dnia 12 grudnia 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust 3 Prawa wodnego a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jednocześnie konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym możliwości, jakie daje art. 136 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. C.-S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów postępowania, mającym wpływ na wynik sprawy:

1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, poprzez oddalenie skargi pomimo dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wynikającego z akt sprawy;

2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez oddalenie skargi pomimo dokonania przez organy oceny opinii biegłych, w sposób wprost sprzeczny z treścią tejże opinii;

3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. oraz 136 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której wydanie przez organ II instancji decyzji kasatoryjnej było nieuprawnione z uwagi na dostatecznie wnikliwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

4. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 139 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji wydania przez organ II instancji decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, co przejawia się w faktycznym zasugerowaniu, iż w wyniku działania właścicieli działki 93/38, powstały szkody na działkach sąsiednich (str. 5 uzasadnienia decyzji Kolegium), podczas gdy z wydanej w sprawie opinii biegłego w żaden sposób nie wynika, aby obecny stan wód na działce ... chociażby zagrażał powstaniu takich szkód;

5. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w związku z art. 61 § 1 k.p.a. oraz 28 k.p.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję, która dotyczy praw właściciela działki o numerze 93/45, pomimo, iż nie brał on udziału w postępowaniu w sytuacji, w której złożony w sprawie wniosek wszczynający postępowanie w ogóle nie dotyczył tej działki;

6. art. 134 § 2 p.p.s.a., poprzez umieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzeń, które wskazują na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, pomimo braku takiej konieczności, które to stwierdzenia dodatkowo są dalej idące, aniżeli podobne wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium;

7. naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez umieszczenie wskazań co do dalszego postępowania w sprawie w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem doprowadziło do naruszenia przepisu art. 134 § 2 p.p.s.a.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasadzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu kasacji zawarto obszerną argumentację na poparcie podniesionych podstaw kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany był granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi przepisów prawa ze wskazaniem konkretnej jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, dalej określenia, jaką postać miało to naruszenie (w przypadku naruszenia prawa materialnego, czy popełniono błąd interpretacyjny, czy też błąd subsumcji), uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.).

Zauważyć na wstępie trzeba, że zarzuty nie zostały w skardze kasacyjnej zredagowane w sposób właściwy.

Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej stawiającego zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jest wykazanie, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, inaczej mówiąc, wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny. Istotny wpływ na wynik sprawy oznacza zaś prawdopodobieństwo takiego oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść wyroku, które prowadziłyby do innego rozstrzygnięcia, niż zapadło w rozstrzyganej sprawie. Stawiając zarzut tego rodzaju należy zatem wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Naruszenie przepisów postępowania nie zawsze bowiem musi prowadzić do wadliwego rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględniając powyższe kryterium oceny istotnego wpływu uchybień procesowych na wynik sprawy, zarzutów naruszenia prawa procesowego postawionych w skardze, nie można uznać za usprawiedliwione, ponieważ nie jest wystarczające samo stwierdzenie w skardze kasacyjnej, iż naruszenia proceduralne miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd Wojewódzki, bez wykazania istotności tego wpływu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszeń przepisów postępowania nie okazały się ponadto trafne.

Podstawą oddalenia skargi na kontrolowaną przez Sąd Wojewódzki decyzję uchylającą decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. było wyrażenie oceny, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo przyjęło, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust 3 Prawa wodnego a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie przy czym przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego nie przekraczało możliwości, jakie daje art. 136 k.p.a. Sąd Wojewódzki ocenił zatem, że spełnione zostały łącznie dwie ww. przesłanki niezbędne dla zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Przede wszystkim przypomnieć trzeba, że podstawą nałożenia obowiązku przewidzianego dyspozycją art. 29 ust 3 Prawa wodnego jest stwierdzenie, że podmiot zobowiązany (w tym przypadku właściciele działki nr 93/38) ponosi odpowiedzialność za zalewanie działek sąsiednich. W postępowaniu i decyzji organu I instancji nie wymieniono jednak, o które działki sąsiednie chodzi, z wyjątkiem działki nr 93/45, którzy, jak to zasadnie zauważyło Kolegium, występowali w odrębnej sprawie, ustalenia zaś czynione w postępowaniu kontrolowanym przez Sąd Wojewódzki, w ogóle nie odnosiły się do tej działki. Nie wiadomo też z jakiej przyczyny uformowanie wału ziemnego mogło wpłynąć na zalewanie działek wnioskodawców położonych po przeciwnej stronie. Już chociażby te okoliczności, obok innych zasadnie wytkniętych przez Kolegium kwestii, w tym sprzeczności występujących w ustaleniach faktycznych, na których opierały się opinie biegłych (k-213 i nast.), stanowiły wystarczający powód do stwierdzenia przesłanki, iż decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Nie ulega też wątpliwości, iż wypełniona została kolejna przesłanka, bowiem wykazane zaniechania w zakresie podstawowych ustaleń stanu faktycznego powodowały, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, którego bez uchybienia art. 15 k.p.a., Kolegium nie mogło wykonać, miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Stwierdzenie tego stanu rzeczy było podstawą oddalenia skargi.

W świetle powyżej wymienionych podstaw oddalenia przez Sąd Wojewódzki zarzuty skargi kasacyjnej stanowiące w zasadniczej części polemikę z ustaleniami decyzji będącej przedmiotem wyroku, a nie z podstawami rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego, nie zasługiwały na uwzględnienie.

Nie zakwestionowano bowiem w skardze kasacyjnej, a wręcz potwierdzono, że sprawa wymagała ponownego rozpoznania. W 5 punkcie skargi kasacyjnej zarzucono, iż doszło do oddalenia skargi na decyzję, która dotyczy praw właściciela działki 93/45 w sytuacji, w której złożony w sprawie wniosek wszczynający postępowanie w ogóle nie dotyczył tej działki. W uzasadnieniu zaś skargi kasacyjnej podniesiono, że decyzje wykraczają w sposób oczywisty poza granice określone wnioskiem. Oznacza to nic innego jak przyznanie, że organ I instancji odnosił się do innych okoliczności niż wywołane wnioskiem, nie zbadał natomiast w sposób wymagany przepisami k.p.a. tych zagadnień, które mają znaczenie dla załatwienia tego wniosku. Zastrzec przy tym trzeba, że zaakceptowana przez Sąd Wojewódzki konieczność dokonania niezbędnych wyjaśnień, co jest skutkiem decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. po pierwsze, nie oznacza, że decyzja taka wydana została "na niekorzyść" strony skarżącej kasacyjnie, po drugie, że wyjaśnienia dokonane w ponowionym postępowaniu będą na nowo kształtowały stan faktyczny sprawy, po trzecie skutkuje to tym, że opinie biegłych, stanowiące jedynie element dowodowy stanu faktycznego, będą podlegały ponownej ocenie organów w świetle całokształtu ustaleń. Podsumowując, stwierdzić należało, że również zarzuty opisane w pkt 1,2,3,4,6 skargi kasacyjnej nie okazały się usprawiedliwione.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie nie doszło też do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ponieważ Sąd Wojewódzki nie formułował w tym wyroku wytycznych wskazując jedynie na skutki które wywołuje decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., co oczywiście nie mogło naruszyć art. 134 § 2 p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.