Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1777/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...].04.2020 r. nr [...] wydaną ma podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz U. z 2018r.: poz. 1202 ze zm., dalej p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej prawidłowości budowy tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60,0 x 18,Om) w m. S. (dz. nr [...]), gm. Ż. nakazał inwestorowi A. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60,0 x 18,0m) w m. S. (dz. nr [...]), gm. Ż..

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości budowy tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60,0 x 18,0m) w m. S. (dz. nr [...]), gm. Ż. wszczęte zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu w dniu [...] listopada 2017r., kontroli na w/w terenie. W jej wyniku ustalono, iż na kontrolowanej nieruchomości zlokalizowany jest m.in. zblokowany tunel foliowy o wymiarach 18,0 x 60,0m i wys. 3,30m. Ściany szczytowe oraz dach konstrukcji stalowej (słupki osadzone są w stopkach betonowych) kryte folią. Ściany boczne (dł.60,0m) do wysokości 2,0m wypełnione są szkłem, powyżej na wysokości 1,30m folią. Konstrukcja oszklenia osadzona jest w podmurówce betonowej. Tunel usytuowany jest w odległości ca 1,4m od miedzy z działką sąsiednią nr [...]. Tunel nie posiada instalacji grzewczej. W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż inwestorem przedmiotowego tunelu jest A. K., a jego budowy dokonano w latach 2015-2016. Inwestor A. K. nie uzyskała pozwolenia na budowę w/w tunelu.

PINB przyjął, iż przedmiotowy tunel foliowy nie jest zwykłym urządzeniem rolniczym zapewniającym roślinom w sposób naturalny właściwe warunki termiczne przez wykorzystanie światła słonecznego do procesów wzrostu i rozwoju roślin, którego wykonanie zwolnione jest z reglamentacji administracyjnej (wyrok NSA z dnia [...] listopada 2013r., II OSK [...]), lecz zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2000r., IV SA [...] - niepublikowany, wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2008r., II OSK [...]), a także treścią art. 3 pkt 5 p.b. obiektem tymczasowym. Artykuł 29 ust. 1 pkt 12 p.b. zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tylko tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce. W rozpatrywanej sprawie obiekt jest trwale połączony z gruntem, z uwagi na funkcję jaką pełni (sezonowe uprawy), nie jest przeznaczony do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce. Jest więc obiektem, który nie kwalifikuje się do wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 29 p.b. Bezsporny jest fakt samowolnej budowy przez A. K. w/w tunelu foliowego zblokowanego. Stanowi to naruszenie art. 28 p.b., który stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-3. Inwestor chcąc rozpocząć realizację w/w obiektu winien się legitymować stosowną decyzją pozwolenia na budowę, której nie posiada.

PINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2018r. wstrzymał roboty budowlane, przy budowie przedmiotowego tunelu, ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń obiektu oraz nałożył na inwestora A. K. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia [...] maja 2018r., dokumentów szczegółowo określonych w sentencji w/w postanowienia.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2018r, uchylił w/w postanowienie w części, w jakiej na A. K. nałożono obowiązek przedstawienia "ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ż. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla w/w obiektu" oraz określono termin przedstawienia żądanych dokumentów tj. "do dnia [...] maja 2018r. W tym zakresie orzekł na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. oraz art. 123 § 1 k.p.a. o nałożeniu na A. K. (jako inwestora) obowiązku przedstawienia decyzji Wójta Gminy Ż. o warunkach zabudowy dla budowli (tj. "tunelu foliowego zblokowanego") o wym. 60,0m x 18,0m na działce nr [...], obr. S. K. w m. S.. w gminie Ż. oraz określił termin przedstawienia żądanych dokumentów do dnia [...] lipca 2018r. a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu w/w postanowienia WWINB podzielił stanowisko organu I instancji, iż przedmiotowy tunel foliowy nie jest zwykłym urządzeniem rolniczym. Wskazał również, iż nie widzi podstaw do przyjęcia, iż ów obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 p.b. Organ przyjął, iż przedmiotowy tunel jest budowlą, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 p.b. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] listopada 2018r. (sygn. akt II SA/Po [...]) oddalił skargę A. K. na postanowienie WWINB nr [...] [...] z dnia [...] maja 2018r Zatem, obowiązek przedstawienia nakazanych dokumentów wynika z ostatecznego i prawomocnego postanowienia.

Wyjaśniono, iż A. K. dokonała rozbiórki betonowej podmurówki przedmiotowego obiektu. Ponadto, w trakcie czynności kontrolnych ustalono również, iż pozostawione ściany o konstrukcji metalowej z wypełnieniem szkłem mają konstrukcję niezależną od rozebranej podmurówki. Przeszklone pola pomiędzy słupami podwieszone są za pomocą trzpieni tworzących zawiasy do łukowych stalowych dźwigarów kratowych. Dźwigary łukowe oparte są na słupkach stalowych i to drogą obciążenia od ciężaru paneli szklanych przenoszone są na grunt. Przedmiotowy obiekt został wybudowany w taki sposób, że posiada osadzone w stopkach betonowych stalowe słupy. Klasyczne fundamentowanie dwóch ścian bocznych zastąpione było fundamentowaniem powierzchniowym (które zostało rozebrane), na którym posadowione były szklane ściany o wys. 2,0m i długości 60m każda. Cecha "trwałego związania z gruntem" wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce, co w rozpatrywanej sprawie zapewniają zabetonowane słupy. Nie stwierdzono, iż występuje tu doraźne związanie z gruntem nie noszące cech trwałości. Mając na uwadze wielkość przedmiotowego obiektu (powierzchnia zabudowy wynosząca [...]m2) i jego konstrukcję, niezbędne jest jego trwałe związanie z gruntem, tak aby był on w stanie opierać się czynnikom atmosferycznym. "Cecha trwałości posadowienia obiektu budowlanego odnosi się do możliwości oparcia się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję" (wyrok NSA z dnia [...] maja 2017r., II OSK [...]). Organ, biorąc pod uwagę zmianę stanu faktycznego - rozbiórkę betonowej podmurówki, pod dwiema ścianami, stanął na stanowisku, iż cała konstrukcja opierając się na słupkach osadzonych w betonie, jest trwale związana z gruntem i nie ma to w żaden sposób wpływu na przedmiotową sprawę.

Do dnia wydania decyzji, t.j. do dnia [...] kwietnia 2019r., zobowiązana A. K. nie przedłożyła wymaganych dokumentów, co wskazuje, iż nie jest zainteresowana legalizacją przedmiotowej budowli.

Zgodnie z art. 48 ust. 4 p.b. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (co zachodzi w niniejszej sprawie - brak przedłożenia dokumentacji technicznej), stosuje się przepis ust. 1, czyli właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. "Niespełnienie przez inwestora w terminie obowiązków nałożonych na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 nakazującej rozbiórkę obiektu" (wyrok WSA w Szczecinie z dnia [...] listopada 2007r., II SA/Sz [...], zob. także wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] czerwca [...], VII SA/Wa [...], wyrok WSA w Białymstoku z dnia [...] marca 2005r., II SA/Bk [...]).

Dodatkowo wskazano, iż art. 48 ust. 1 p.b. nie przewiduje określenia terminu wykonania przedmiotowej rozbiórki. W tej sytuacji w dniu, w którym decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki staje się ostateczna, podlega wykonaniu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, ewentualnie, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wobec naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie dokładnych oględzin przedmiotowego obiektu, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

W uzasadnieniu odwołania zarzucono, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że stalowe słupki podtrzymujące konstrukcję przedmiotowego obiektu osadzone są w stopkach betonowych, a tym samym obiekt jest trwale związany z gruntem. Słupki umocnione są jedynie gruzem betonowym, aby je ustabilizować. W każdej chwili istnieje możliwość ich wyciągnięcia z ziemi i przeniesienia całej konstrukcji w inne miejsce.

W konsekwencji organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że tunel foliowy mieszczący się na działce należącej do skarżącej jest budowlą. Przedmiotowy tunel nie spełnia kryteriów określonych w art. 3 pkt 3 p.b. Kwestię tę jednoznacznie rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia [...] października 2006 r. (sygn. II OSK [...]), NSA stwierdził, że tunel foliowy niepołączony trwale z gruntem, służący do sezonowego wykorzystania, jest zwykłym urządzeniem rolniczym. Sezonowość tunelu foliowego - jak dodał NSA - sprawia, że posadowione w ziemi elementy mocujące tunel/namiot (w niniejszej sprawie stalowe słupki umocnione gruzem betonowym) nie mogą przecież stanowić budowli czy tymczasowego obiektu budowlanego.

Organ pierwszej instancji powołał się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2018 r. (sygn. II SA/Po [...]), a także na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie, jednakże nie uwzględnił faktu, że orzeczenia tychże organów wydane zostały w okolicznościach zupełnie innego stanu faktycznego. Już po tych orzeczeniach skarżąca dokonała rozbiórki podmurówki przedmiotowego obiektu, która była kwestią sporną i mogła skłonić ww. organy do stanowiska, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem.

Tunele foliowe nie figurują w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (dalej PKOB), które stanowi usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych rozumianych jako produkty finalne działalności budowlanej. PKOB stanowi też, że przez obiekty budowlane rozumie się konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych. Przedmiotowy tunel w żaden sposób nie spełnia ww. definicji obiektu budowlanego. Nie jest bowiem połączony z gruntem w sposób trwały. Słupy, na których posadowiony jest tunel, umocnione są przez gruz betonowy. Nie są one wbetonowane w ziemię na stałe. Gruz pełni rolę pomocniczą, wzmacniającą słupki i w każdej chwili może być usunięty.

W świetle powyższego prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji było bezprzedmiotowe, gdyż takie tunele - nie podlegają reżimowi prawa budowlanego, ale stanowią "zwykłe urządzenia rolnicze". Wszczęcie postępowania przez organ pierwszej instancji było zatem niezasadne, stąd winno być ono umorzone w całości.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z [...].09.2020 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umarzył w całości postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na treść podania E. S. z dnia [...] listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadził w dniu [...] listopada 2017 r. kontrolę na działce położonej w S. [...]. obr. S. K. w gminie Ż.. W protokole sporządzonym z tej czynności PINB ustalił, iż na wspomnianej działce "(...) oprócz zabudowań mieszkalnych istnieje w kolejności licząc od budynku mieszkalnego w tyle działki: 6 tuneli foliowych o wymiarach 30 x 7.0 m każdy, tunel foliowy zblokowany (8 przęseł) o wymiarach całość 60,0 x 18,00 m oraz będący w budowie tunel foliowy o wymiarach 40,0 x 17,5 m. Kontrolą objęto tunel zblokowany oraz tunel w budowie. Tunel zblokowany oddalony jest od granicy (namierzono do granicy zaorania w miedzy) w odległości 1.4 m od strony E. S.. Z kolei "Będący w budowie tunel foliowy ma osadzone w stopach betonowych słupy stalowe. W dniu kontroli nie zamontowano jeszcze elementów poziomych, ani łuków kształtujących przekrycie dachowe (...)", zaś "Zamontowany już skrajny rząd slupów od granicy z Panem E. S. jest w odległości 1.70 m od granicy zaorania w miedzy".

PINB w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. (sygn. [...]) wyjaśnił E. S., iż kontrolowane obiekty są tunelami foliowymi znajdującymi się poza zakresem działania organów nadzoru budowlanego i dlatego brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Jednakże skargę E. S. na działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. uznał za częściowo uzasadnioną [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (art. 237 § 3 k.p.a.). W zawiadomieniu z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. [...]) wskazał on, iż podziela stanowisko organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji z wyłączeniem "tunelu zblokowanego" o wymiarach 60,0 m x 18,0 m, który z uwagi na swą konstrukcję nie może być zakwalifikowany do "zwykłych urządzeń rolniczych" i przez to nie jest "tunelem foliowym".

A. K. wyjaśniła, że: 1) "Prace związane z postawieniem samej konstrukcji tunelu foliowego zblokowanego zostały zakończone w grudniu 2015 roku", a 2) "Ściany boczne owego tunelu foliowego zostały postawione dopiero w marcu 2016 roku", które "Początkowo miały być pokryte wyłącznie folią, jednakże koszt takiego pokrycia wiązał się z wysokimi kosztami, co skłoniło nas do wykonania ich po części z foli oraz po części ze szkła". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] marca 2018 r. wydał postanowienie (sygn. [...]) którym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., wstrzymał roboty budowlane związane z budową "tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60.0 mx 18.0 m) w m. S. (dz. nr [...]). gm. Ż.", ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń tej budowy oraz nałożył na A. K. (jako inwestora) obowiązek przedstawienia - w wyznaczonym terminie - dokumentów szczegółowo określonych w rozstrzygnięciu tego postanowienia. Rozpatrując zażalenia wniesione na to postanowienie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał: 1) w dniu [...] kwietnia 2018 r. ostateczne postanowienie (sygn. [...]), którym stwierdził uchybienie przez E. S. terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.) oraz 2) w dniu [...] maja 2018 r. ostateczne postanowienie (sygn. [...]), którym - po dokonaniu niezbędnej korekty treści nałożonych obowiązków - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB (art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a.). Skargę na to ostatnie postanowienie organu odwoławczego oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2018 r. o sygn. II SA/Po [...].

Podaniem z dnia [...] grudnia 2018 r.) A. K. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o uchylenie postanowienia, którym nałożono na nią obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, ponieważ zmienił się diametralnie stan faktyczny, gdyż dokonała rozbiórki betonowej podmurówki ww. obiektu. Obecnie zatem jest to tunel foliowy niepołączony trwale z gruntem nieposiadający instalacji, nieodpowiadający pojęciu budowli i według strony nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany. Tunel foliowy niepołączony trwale z gruntem służący do sezonowego wykorzystania jest zwykłym urządzeniem rolniczym". Z uwagi na powyższe twierdzenia PINB przeprowadził w dniu [...] grudnia 2018 r. kontrolę w trakcie której ustalił, iż - istotnie - "(...) dokonano rozbiórki betonowej podmurówki w/w obiektu. Ponadto zdjęto folię tworzącą zadaszenie obiektu. Pozostałe elementy obiektu w stanie niezmienionym w stosunku do ustaleń kontroli z dnia [...] listopada 2017 r. Ponadto ustalono, że pozostawione ściany o konstrukcji metalowej z wypełnieniem szkłem mają konstrukcję niezależną od rozebranej podmurówki. Przeszklone pola pomiędzy słupami podwieszone są za pomocą trzpieni tworzących zawiasy do łukowych stalowych dźwigarów kratowych. Dźwigary łukowe oparte są na słupkach stalowych i tą drogą obciążenia od ciężaru paneli szklanych przenoszone są na grunt".

W toku postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zlecił PINB na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. przeprowadzenie kontroli w celu ustalenia, czy przedmiotowy obiekt budowlany "jest trwale związany z gruntem, a jeśli jest to w jaki sposób". W protokole kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odnotował, że "(...) przedmiotowy «tunel foliowy zblokowany» o wym. 60,0 x 18,0 m posadowiony na działce nr [...] nie jest trwale związany z gruntem. Ustaleń dokonano na podstawie odkrywek (odkopania) słupów stalowych podtrzymujących tunele foliowe typując losowo dwa słupki zewnętrzne oraz jeden wewnętrzny. Stwierdzono, że słupki zakopane są w ziemi ok. 40 cm, nie są obetonowane, a dla ustabilizowania gruntu w wykopanych dołkach obsypano je ziemią wymieszaną z gruzem". Po wystosowaniu przez organ odwoławczy do stron zawiadomienia, o jakim mowa w art. 10 § 1 k.p.a., w podaniu z dnia [...] lipca 2019 r. E. S. stwierdził, że "W roku 2016 wybudowano tunel foliowy o wymiarach 60.00 x 18.00 m. Samowolnie wybudowany przez A. K. obiekt jest trwale związany z gruntem ponieważ jest osadzony na 80 słupach zalanych na głębokości 80 cm betonem co potwierdzają dołączone zdjęcia do akt sprawy".

W związku z tymi ustaleniami organ odwoławczy ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. (sygn. [...]) uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. (sygn.. [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednakże decyzja ta została w całości uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2019 r. o sygn. IV SA/Po [...]. Ze względu na kasacyjny charakter tego orzeczenia na [...] Wojewódzkim Inspektorze Nadzoru Budowlanego spoczął obowiązek ponownego rozpatrzenia odwołania (podanie z dnia [...] kwietnia 2019 r.) A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. (sygn. [...]).

Dochowując tego obowiązku. organ odwoławczy ponownie zlecił w trybie art. 136 § 1 k.p.a. organowi nadzoru budowlanego pierwszej instancji przeprowadzenie kontroli obiektu stanowiącego przedmiot postępowania i jednoznaczne ustalenie, czy przedmiotowy «tunel foliowy zblokowany» jest trwale związany z gruntem, a jeśli jest. to w jaki sposób"'. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadził dwie kontrole w dniu [...] lutego 2020 r. i w dniu [...] lutego 2020 r. W trakcie pierwszej z nich odkopano [...] miejsc wskazanych przez D. S. ([...] narożne miejsca i [...] pośrednich). Odkopując słupy pośrednie, natrafiono na kamienie, fragmenty gruzu betonowego oraz szczątki gruntu stabilizowanego cementem, nie napotykając na całej głębokości wkopu na wylewki betonowe. Część stalowych rur osadzonych w gruncie stanowiących słupy konstrukcji miała w dnie wykopu podparcie cegłami lub płytkami betonowymi, część z nich nie miała takiego podparcia (słup stoi na cegle). W jednym z wykopów na słupie pośrednim (nr [...] na załączniku) na części odkopanej rury przylegał beton - wg właściciela pozostałość rozebranej wcześniej podmurówki. Z kolei "Słupy narożne odkopywano od środka i od zewnątrz. Do wszystkich [...] słupów przylegają nierozebrane odcinki dawnej podmurówki (40-70 cm). Część betonu podmurówek oblewa słupy i bez możliwości rozebrania tych podmurówek kontrolujący nie są w stanie ustalić, czy beton stanowi konstrukcję podtrzymującą słup (jeden z wykopów zewnętrznych nie potwierdził oblania słupa od zewnątrz)". Z tych przyczyn - w ocenie kontrolujących - niezbędne jest rozebranie fragmentów podmurówki przylegających do slupów narożnych, w związku z czym M. S. oświadczył, iż dokona rozbiórki pozostałości podmurówki. Natomiast w dniu [...] lutego 2020 r. ustalono, że "(...) rozebrano pozostałości podmurówek ścian podłużnych przyległe do słupków narożnych (...). Tym samym uzyskano dostęp do całych podziemnych części słupków narożnych i stwierdzono, że nie są obetonowane. WWINB uznał, na podstawie kontroli z dnia [...] lutego 2020 i [...] lutego 2020 r. oraz losowym wyborze jedenastu słupków (w większości wskazanych przez D. S.), że żaden z odkopanych słupków nie posiada fundamentu. Uznając reprezentatywność [...] odkrywek dla całości konstrukcji stwierdzono, że w dniu kontroli przedmiotowa konstrukcja stalowa nie posiada fundamentów i jest osadzona w gruncie. Zwrócono uwagę, że rozebrane wcześniej podmurówki podłużnych ścian zastąpiono pasami folii ustabilizowanej w pionie wbitymi w ziemię drewnianymi listwami.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (j.t.t: Dz. U. z 2019 r.. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a) zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma fakt związania organów nadzoru budowlanego obydwu instancji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego toku postępowania administracyjnego, jakie zostały wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia [...] listopada 2019 r. o sygn. IV SA/Po [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w szczególności wskazał, iż obowiązkiem organu odwoławczego w tej sprawie jest zmierzanie "do merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, posiłkując się - w razie konieczności - dyspozycją art. 136 § 1 k.p.a., jeżeli uzna za stosowne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów sprawy", a ponadto "Organ odwoławczy zobowiązany będzie poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w uzasadnieniu decyzji przedstawi w sposób klarowny i wyczerpujący tok rozumowania i zastosowane przepisy prawa materialnego oraz przyjęty sposób ich rozumienia".

Oprócz tego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego był również związany oceną prawna wyrażoną w tej sprawie w poprzednim prawomocnym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2018 r. o sygn. II SA/Po [...]. Sąd wskazał w nim, iż: przedmiotowy "Obiekt został wybudowany w taki sposób, że posiada osadzone w stopkach betonowych stalowe słupy. Nadto klasyczne fundamentowanie dwóch ścian bocznych zastąpione zostało fundamentowaniem powierzchniowym, na którym posadowione zostały szklane ściany do wysokości 2 m i na długości 60 metrów każda. Konstrukcja, wielkość i przeznaczenie obiektu potwierdza niezbędność jego trwałego związania z gruntem, tak by przez częściowy fundament był w stanie opierać się czynnikom atmosferycznym" i dodał, że "Ustalenia organów zaprzeczają twierdzeniom tymczasowości obiektu. Zaprzecza temu konstrukcja - zapewniająca długotrwałą i stabilną ochronę, ze względu na rodzaj prowadzonej w obiekcie działalności i wielkość obiektu. Brak również podstaw aby tunel kwalifikować jako zwykłe urządzenie rolnicze. Przedmiotowy obiekt nie jest bowiem typowym, opartym jedynie na metalowej konstrukcji zwykłym tunelem foliowym, który by można było uznać za urządzenie rolnicze wyłączone spod reglamentacji administracyjnej. W ocenie sądu jest to budowla". Zdaniem WWINB ta ocena prawna nie jest wiążąca, gdyż w toku późniejszego - w stosunku do tego orzeczenia - postępowania wyjaśniającego dokonano odmiennych od tych opisanych przez Sąd ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy.

Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2019 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wynika bowiem, że "(...) przedmiotowy «tunel foliowy zblokowany» o wym. 60,0 x 18,0 m posadowiony na działce nr [...] nie jest trwale związany z gruntem", a "(...) słupki zakopane są w ziemi ok. 40 cm. nie są obetonowane, a dla ustabilizowania gruntu w wykopanych dołkach obsypano je ziemią wymieszaną z gruzem". Zasadność twierdzenia o braku związania przedmiotowego obiektu (tj. "tunelu foliowego zblokowanego") potwierdzają późniejsze ustalenia dokonane przez PINB podczas kontroli przeprowadzonych w dniach [...] i [...] lutego 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w pełni podzielił stanowisko PINB i wyrażone w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2020 r. o reprezentatywności wykonanych losowo [...] odkrywek (nota bene w miejscach w "większości wskazanych przez D. S.) dla oceny sposobu związania tego obiektu z gruntem. Wynika z tego, że ów tunel po prostu nie jest trwale związany z gruntem.

Wskazano, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że "Tunel foliowy, niepołączony trwale z gruntem i niemąjący jakichkolwiek instalacji, nie odpowiada pojęciu budowli zdefiniowanemu w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...), nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 tej ustawy, nie wymaga pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] października 2006 r., II OSK [...], Lex nr 264927; tak też np.: wyrok Naczelnego Sc/du Administracyjnego z dnia [...] listopada 2013 r., II OSK [...], Lex nr 1613249). W cytowanym orzeczeniu Sąd wprost stwierdził, że "(...) tunel foliowy niepołączony trwale z gruntem, służący do sezonowego wykorzystania, jest zwykłym urządzeniem rolniczym i nie może być traktowany jako przekrycie namiotowe, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego z 1994 r." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] października 2006 r.. II OSK [...], jw.), a przecież "Niewątpliwie wyliczenie zamieszczone w art. 3 pkt 3 ustawy, dotyczące pojęcia budowli, oraz wyliczenie w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego dla określenia tymczasowego obiektu budowlanego wprawdzie nie jest pełne, lecz nie można nim obejmować w sposób dowolny każdego urządzenia niepołączonego trwale z gruntem" {tamże), wobec czego "Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do uznania za tymczasowy obiekt budowlany nawet folii ułożonej na pojedynczej grządce w celu przyspieszenia wegetacji warzyw" (tamże).

Skoro zatem przedmiotowy "tunel foliowy zblokowany" nie jest budynkiem, nie jest budowlą, nie jest obiektem małej architektury i nie jest wreszcie tymczasowym obiektem budowlanym, a jest jedynie urządzeniem rolniczym, którego budowa nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani nawet dokonania zgłoszenia, to niniejsze postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.).

W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. (sygn. [...]) i umorzył postępowanie.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie E. S. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych

Zaskarżonej decyzji zarzucił :

1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 5 p.b. poprzez błędne przyjęcie przez organ administracyjny, że tunel foliowy należący do A. K. nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, a zwykłym urządzeniem rolniczym,

2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 3 p.b. poprzez błędne przyjęcie przez organ administracyjny, że tunel foliowy należący do A. K. nie jest budowlą, a zwykłym urządzeniem rolniczym,

3. naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wydaną decyzję, tj. art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia czy tunel foliowy jest trwale związany z gruntem i czy można zakwalifikować go zgodnie z prawem budowlanym jako budowlę bądź tymczasowy obiekt budowlany,

4. naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wydaną decyzję, tj. art.7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niedokonanie wnikliwej analizy i oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

5. naruszenie przepisu prawa procesowego mające wpływ na wydaną decyzję, tj. art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez organ wszystkich wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia [...] listopada 2019 r.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ błędnie przyjął, że przedmiotowy tunel foliowy jest jedynie urządzeniem rolniczym, którego budowa nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani nawet dokonania zgłoszenia. Zdaniem skarżącego ocenę tego, czy tunel foliowy można zakwalifikować zgodnie z prawem budowlanym jako budowlę, bądź tymczasowy obiekt budowlany należało powierzyć biegłemu z zakresu budownictwa. Podniesiono wątpliwości, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego posiada odpowiednie kompetencje z zakresu budownictwa, aby przeprowadzona przez niego kontrola była wymierna dla rozwiązania sprawy. Ponadto zdaniem skarżącego obiekt jest osadzony na 80 słupach, natomiast PINB przeprowadzając kontrolę odkopał zaledwie 11 miejsc, co budzi wątpliwości.

Przeciwko temu, że tunel foliowy jest jedynie urządzeniem rolniczym przemawia również jego wielkość, która wiąże się z koniecznością połączenia go na tyle z gruntem, aby opierał się wpływom atmosferycznym i nie zagrażał bezpieczeństwu ludzi. Cecha trwałości posadowienia obiektu budowlanego odnosi się do możliwości oparcia się czynnikom mogącym zniszczyć ustanowioną na nim konstrukcję (wyrok NSA z dnia [...] maja 2017 r., II OSK [...]). Zdaniem skarżącego obiekt jest trwale połączony z gruntem również z uwagi na funkcję jaką pełni (uprawy sezonowe).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł, o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami, wnioskami i powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].09.2020 r., nr [...] [...] uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...].04.2020 r. nr [...] nakazującą inwestorowi A. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60,0 x 18,0m) w m. S. (dz. nr [...]), gm. Ż. i umarzająca w całości postępowanie organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie.

Stosownie do art. 28 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29 - 31 p.b. wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli jednak budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 [.b.).

Niespornym jest, że A. K. nie posiadała pozwolenia na budowę przedmiotowego tunelu foliowego zblokowanego. Nie dokonała także zgłoszenia jego budowy. Spornym jest w tej sprawie, czy przedmiotowy tunel foliowy zblokowany podlega rygorom Prawa budowlanego, a w konsekwencji, czy stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu tej ustawy.

Zdaniem Sądu orzekającego poczynione w sprawie ustalenia nie są wystarczające dla pełnej oceny charakteru spornego obiektu, co w konsekwencji oznacza, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że definicja obiektu budowlanego została skonstruowana przy użyciu definicji budynku, budowli i obiektu małej architektury. Zgodnie z art. 3 pkt 1 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji spornego tunelu w latach 2015/2016, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Jak przy tym wynika z art. 3 pkt 3 p.b., przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 5 p.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji spornego tunelu, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Z powyższej definicji tymczasowego obiektu budowlanego wynika, że tym, co odróżnia go od innych obiektów budowlanych jest albo czas użytkowania, albo wynikająca z jego charakteru trwałość związania z gruntem.

Na gruncie wskazanych przepisów podstawowe znaczenie mają zatem rozwiązania konstrukcyjne zastosowane na gruncie, albowiem od nich będzie zależało uznanie, czy sporny tunel foliowy jest obiektem budowlanym podlegającym regulacji Prawa budowlanego.

Istotne znaczenie w kontrolowanej sprawie ma fakt, że wcześniej w jej toku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał już w dniu [...].11.2018 r. prawomocny wyrok o sygn. II SA/Po [...], który co do zasady na podstawie art.153 p.p.s.a. jest wiążący dla organów administracji i Sądu aktualnie orzekającego.

W uzasadnieniu tego wyroku m.in. wskazano, że rozstrzygające znaczenie miało ustalenie, czy zrealizowany przez skarżącą obiekt - określony przez organ I instancji jako tunel foliowy zblokowany - jest obiektem budowlanym według przepisów Prawa budowlanego, obowiązujących w chwili prowadzenia postępowania. Powyższe determinowało, czy do jego posadowienia koniecznym było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę.

W ocenie tego Sądu organy słusznie zakwestionowały stanowisko skarżącej, jakoby obiekt był zwykłym urządzeniem rolniczym. Zdaniem tego Sądu, przedmiotowy zblokowany tunel foliowy, który cechuje metalowa konstrukcja osadzona w podmurówce nie jest obiektem tymczasowym, a budowlą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Przede wszystkim sposób jego zamocowania w podłożu nosi cechy trwałego związania z gruntem, co potwierdzają zdjęcia wykonane podczas oględzin jak i sam opis konstrukcji oraz szkic załączony do protokołu kontroli. Obiekt został wybudowany w taki sposób, że posiada osadzone w stopkach betonowych stalowe słupy. Nadto klasyczne fundamentowanie dwóch ścian bocznych zastąpione zostało fundamentowaniem powierzchniowym, na którym posadowione zostały szklane ściany do wysokości 2m i na długości 60 metrów każda. Konstrukcja, wielkość i przeznaczenie obiektu potwierdza niezbędność jego trwałego związania z gruntem, tak by przez częściowy fundament był w stanie opierać się czynnikom atmosferycznym.

Wskazano, że cechę trwałości związania z gruntem należy oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także poprzez to, czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.

Cecha "trwałego związania z gruntem" wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Sąd nie zaakceptował twierdzenia, że w tej występuje doraźne związanie z gruntem i nie nosi ono cech trwałości. Sąd wyjaśnił, że sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma istotnego znaczenia o tyle, że mocne połączenie obiektu budowlanego z gruntem sprawia, że jego późniejsze odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to, gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...].01.2018r., sygn.. II SA/Po [...], LEX nr 2449576)

Ustalenia organów zaprzeczają twierdzeniom o tymczasowości obiektu. Zaprzecza temu konstrukcja - zapewniająca długotrwałą i stabilną ochronę, ze względu na rodzaj prowadzonej w obiekcie działalności i wielkość obiektu. Brak również podstaw aby tunel kwalifikować jako zwykłe urządzenie rolnicze. Przedmiotowy obiekt nie jest bowiem typowym, opartym jedynie na metalowej konstrukcji zwykłym tunelem foliowym, który by można było uznać za urządzenie rolnicze wyłączone spod reglamentacji administracyjnej.

Jak już wskazano w myśl art.153 p.p.s.a. ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie organy administracji, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd orzekający co do zasady podziela jednak ugruntowany już pogląd w judykaturze, że ocena prawna w rozumieniu art.153 p.p.s.a. traci moc obowiązującą w przypadku zmiany prawa, czy zmiany istotnych okoliczności faktycznych. Przy czym zmiana okoliczności faktycznych mogących uzasadniać odstąpienie od zasady wynikającej z art.153 p.p.s.a., musi mieć taki charakter, że ocena prawna dokonana przez sąd w prawomocnym wyroku staje się nieaktualna, nieprzystająca do nowych okoliczności faktycznych (tak m.in. w wyrokach NSA z [...].11.2020 r. o sygn. I OSK [...], z [...].12.2020 r. o sygn. II FSK [...], Z [...].12.2020 r. o sygn. II FSK [...], publ. CBOSA). Tak więc w przypadku spełnienia powyższych przesłanek istnieje możliwość braku związania wykładnią przeprowadzoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...].11.2018 r. o sygn. II SA/Po [...]. Jednak organ odwoławczy co najmniej przedwcześnie przyjął, że zachodzi taka sytuacja w kontrolowanej sprawie.

Należy wskazać, że w toku tego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał także kolejny wyrok z [...].11.2019 r. o sygn. IV SA/Po [...]. Wyrok ten ma jednak charakter wyłącznie procesowy a nie materialnoprawny. Nie zawiera ocen materialnoprawnych, a w szczególności nie ocenia, czym jest przedmiotowy tunel foliowy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji ograniczył się jedynie do ustalenia i oceny tego, czy słupki na których opiera się dach tunelu osadzone są w stopkach betonowych. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organu odwoławczego i stoi na stanowisku, że ilość sprawdzonych słupków ([...]) w stosunku do ich całej ilości jest reprezentatywna dla dokonania oceny, czy były one osadzone w stopkach betonowych. Tym bardziej, że sprawdzono słupki wskazywane przez żonę skarżącego, a nie przez inwestora. Sąd nie podziela zarzutu, że w kontrolowanej sprawie niezbędne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zważyć bowiem należy, że organy nadzoru budowlanego obydwu instancji są organami o charakterze wyspecjalizowanym w zakresie swej działalności. Posiadają one wiedzę merytoryczną wystarczającą dla dokonania fachowej oceny kontrolowanych.

W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy zasadniczo oparł się na poglądach prawnych zaprezentowanych w dwóch wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd orzekający zasadniczo podziela zawarte tam wywody i konkluzje z tą uwagą, że każdą sprawę należy oceniać ad casum, a więc w realiach konkretnego stanu faktycznego.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...].10.2006 r. o sygn. II OSK [...] wyjaśniono, że dotyczył on tunelu foliowego o wymiarach 6,90 X 30,5 m i wysokości 2,75 m (krótsze ściany wykonano ze szkła na konstrukcji metalowego kątownika) ustawiony. Inwestycja w postaci foliowego tunelu połączonego trwale z gruntem odpowiada pojęciu obiektu tymczasowego i wymaga pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych (tak wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2000 r. sygn. akt IV [...] - niepublikowany). Obiekt objęty nakazem rozbiórki był tunelem foliowym nie połączonym trwale z gruntem i nie posiadającym jakichkolwiek instalacji.

Według NSA tunel foliowy ustawiony na powierzchni ziemi bez jakichkolwiek instalacji nie może być sklasyfikowany jako budynek, o jakim mowa w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r., nie należy również, z uwagi na funkcję, do obiektów małej architektury zdefiniowanych w art. 3 pkt 4 p.b. Nie można go również zaliczyć do pojęcia budowli, którą definiuje art. 3 pkt 3 p.b. Pojęcie budowli należy odczytywać łącznie z tym zamieszczonym w art. 3 pkt 1 lit. b., a wynika z niego, że jeżeli w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym to należy ją rozumieć jako budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Zatem nie każdy tunel foliowy jest obiektem budowlanym, nie będąc również budowlą a w konsekwencji także nie będzie, tymczasowym obiektem budowlanym. Podstawowe znaczenie mają bowiem rozwiązania konstrukcyjne zastosowane na gruncie.

Dalej NSA wskazał, że pojedynczy tunel foliowy nie połączony trwale z gruntem służący do sezonowego wykorzystania jest zwykłym urządzeniem rolniczym i nie może być traktowany jako przekrycie namiotowe o jakim mowa w art. 3 pkt 5 p.b. Przekrycie namiotowe o jakim mowa w tym przepisie dotyczy przekrycia wielości urządzeń a nie pojedynczego namiotu. Wyliczenie zamieszczone w art. 3 pkt 3 p.b. dotyczące pojęcia budowli oraz zawarte w art. 3 pkt.5 p.b. na określenie tymczasowego obiektu budowlanego omawianej ustawy wprawdzie nie jest pełne, lecz nie można nim obejmować w sposób dowolny każdego urządzenia nie połączonego trwale z gruntem. Zauważono, iż sezonowość namiotu foliowego takiego jak w rozpoznawanej sprawie i jego demontaż w okresie zimowym sprawia, że posadowione w ziemi elementy mocujące przedmiotowy namiot nie mogą stanowić tymczasowego obiektu budowlanego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do uznania za tymczasowy obiekt budowlany nawet folii ułożonej na pojedynczej grządce w celu przyśpieszenia wegetacji warzyw. Przy pojęciach niedookreślonych (niezdefiniowanych) takich jak budowla, tymczasowy obiekt budowlany niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca prowadząca do przypisywania każdemu urządzeniu nie trwale połączonemu z gruntem cech budowli.

Powyższy wyrok znalazł kontynuację w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...].11.2013 r. o sygn. II OSK [...] (publ. CBOSA) dotyczącym cieplarni o konstrukcji stalowej z naciągniętą na nią folią PCV o wymiarach 10 x 24 m i wysokości 4,98 m. Ramy z kształtowników zimnogiętych spawane, przykręcone do słupków stalowych wkopanych w ziemię, każdy słupek w części gruntowej oblany pierścieniem betonowym. Wewnątrz znajdowała się instalacja nawadniająca tymczasowa i wymienna zależnie od rodzaju upraw połączona ze źródłem wody wężem ogrodowym.

W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na przytoczony wyżej pogląd zawarty w wyroku z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt II OSK [...]. Wskazano, że stan faktyczny tamtej sprawy (sygn. akt II OSK [...]) był odmienny, lecz przy powoływaniu się na orzeczenia sądowe wydane w innych sprawach nie chodzi o identyczność stanów faktycznych, lecz o możliwość zastosowania podobnej argumentacji w podobnej sprawie. W tamtej sprawie również chodziło o tunel foliowy o podobnych wymiarach, również bez instalacji, przy czym z opisu sprawy nie wynikało wprawdzie jak posadowiono na gruncie tamtą konstrukcję, niemniej posiadała ona bardziej trwałe elementy, jak ściany szczytowe zbudowane ze szkła mocowanego w ramach wykonanych z metalowego kątownika.

Wskazano, że sposób posadowienia konstrukcji tego tunelu nie daje podstaw do twierdzenia, iż został on połączony trwale z gruntem. Słupki, na których wspiera się każdy z pałąków stanowiących łącznie konstrukcję tunelu, są zagłębione w gruncie. Jednakże samo to zagłębienie nie przesądza jeszcze o trwałości połączenia, skoro każdy ze słupków można wyciągnąć z ziemi. O sezonowości wykorzystywania tego tunelu tylko w okresie wegetacyjnym świadczy brak instalacji grzewczych, nie zaś to, że z konstrukcji nie była zdejmowana folia. Zasadnie zatem nie uznano tego tunelu za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b.

Dalej wyjaśniono, że tunel foliowy niepołączony trwale z gruntem, nieposiadający jakichkolwiek instalacji, nie odpowiadając pojęciu budowli nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 p.b. z 1994 r. Na marginesie dodano, że przyjęcie poglądu przeciwnego, iż tunele foliowe, których konstrukcję oparto na słupkach wkopanych w ziemię są budowlami trwale połączonymi z gruntem wymagającymi pozwolenia na budowę oznaczałoby, na terenach pozbawionych planu zagospodarowania przestrzennego, konieczność wdrożenia procedury ustalania warunków zabudowy, wykonania stosownych analiz, uzgodnień, poszukiwania obiektów podobnych położonych na sąsiednich działkach dostępnych z tej samej drogi publicznej (pod warunkiem, że teren ma dostęp do drogi publicznej). Projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, winien być wówczas sporządzony przez projektanta posiadającego stosowne uprawnienia zawodowe. Nie ulega wątpliwości, że przy tak sformułowanych wymaganiach stanowiących konsekwencję uznania trwałości połączenia z gruntem tunelu foliowego, którego słupki wkopano w ziemię, nie powstawałyby takie obiekty, chociaż w istocie są one zwykłymi urządzeniami rolniczymi zapewniającymi roślinom w sposób naturalny właściwe warunki termiczne przez wykorzystanie światła słonecznego do procesów wzrostu i rozwoju roślin.

Podzielając powyższe stanowisko NSA Sąd orzekający miał też na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z [...].12.2018 r. o sygn. akt IV SA/Po [...] (publ. CBOSA) - dotyczącym tunelu na składowanie słomy o wymiarach 80,0mx10,0 x4,76m, użytkowanego przez cały rok – trafnie wskazał, że dokonując wykładni przepisów prawa należy kierować się nie tylko literalnym brzmieniem przepisów, ale również uwzględniać dyrektywy celowościowe i systemowe. Dla zrozumienia intencji prawodawcy uzasadnione jest kierowanie się zasadą, omnia sunt interpretanda, przy czym dla ustalenia znaczenia tekstu prawnego konieczne jest przejście przez wszystkie fazy wykładni, w tym wykorzystanie wszystkich - wyróżnionych w nauce - reguł interpretacyjnych, tj. językowych, systemowych oraz funkcjonalnych. W przypadku tekstów prawnych nie chodzi bowiem o to, aby po prostu rozumieć tekst czy jakiś jego przepis (bez wysiłku czy z jakimś szczególnym wysiłkiem), ale o to by zrozumieć ten tekst (przepis) zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. wyrok NSA z [...].10.2017 r. sygn. I OSK [...], orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na gruncie prawa budowlanego - zasadą jest - że rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych jest dopuszczalne po uprzednim uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.). Nie ulega więc wątpliwości, że skoro zasadą jest rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę, to (w przypadku podległości inwestycji reżimowi prawa budowlanego) jedynie stwierdzenie, że w sprawie zachodzi – określony prawem wyjątek – uzasadniałoby odstąpienie od tej zasady. Jednocześnie, skoro uzyskanie pozwolenia na budowę stanowi regułę ogólną, to oznacza, że wyjątki od tej zasady muszą być interpretowane wąsko. Podkreślono, że istotą prawa budowlanego jest wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń wolności budowlanej przy wykonywaniu robót budowlanych. Są one ustanowione z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa, porządku, a także ochrony praw innych osób (por. art. 31 Konstytucji RP oraz m. in. art. 5 ust. 1 i 2 p.b.). Istotą przepisów Prawa budowlanego jest więc wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń wolności budowlanej w interesie publicznym oraz zapewnienie ich przestrzegania. W tym drugim aspekcie można stwierdzić, że Prawo budowlane ma charakter policyjny. Ujawnia się on w dwóch zakresach: kontroli prewencyjnej i nadzoru (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...].04.2012 r. sygn. IV SA/Po [...], orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwzględnieniem tak rozumianych celów należało zatem ocenić przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne.

Kwalifikacji budowlanej obiektów dokonuje się zawsze ad casum – w specyficznych okolicznościach każdej sprawy. Dlatego zawodne, w ocenie Sądu orzekającego, bywa formułowanie kategorycznych stanowisk wyrażonych na gruncie odmiennych stanów faktycznych. Zarówno organy, jak i Sąd, rozpatrując sprawę muszą każdorazowo wziąć pod uwagę konkretne okoliczności badanej sprawy.

Sąd zauważa, że NSA konsekwentnie wskazuje, że urządzenie typowo rolnicze, stanowi tunel foliowy, służący przyspieszonej wegetacji roślin, stanowiący rodzaj cieplarni foliowej, będący sztucznym pomieszczeniem uprawy roślin, która pozostaje pod wpływem czynników naturalnych środowiska, gdyż nie posiada ani ogrzewania ani sztucznego światła, a rośliny sadzone są bezpośrednio do gruntu (por. wyrok NSA z [...] października 2018 r. sygn. II OSK [...], orzeczenia.nsa.gov.pl).

Postęp technologiczny powoduje, że z elementów prefabrykowanych, można aktualnie zmontować obiekty, które w istocie mają cechy budowli, a nawet zbliżają się do obiektów kubaturowych. W Prawie budowlanym zawarta została definicja budowli, która zbudowana została na podstawie dwóch zaprzeczeń oraz przykładowego, a więc otwartego, wyliczenia obiektów stanowiących budowle. Oznacza to, że obiekt, mimo że nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury, może stanowić budowlę, a tym samym zostać zakwalifikowany jako obiekt budowlany, co przesądza o tym, że podlega prawu budowlanemu. Dlatego w przypadkach nastręczających trudności przy zakwalifikowaniu wytworu ludzkiej działalności oceny należy dokonać także na podstawie ustaleń, danej sprawy i cech charakteryzujących dany obiekt (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z [...].01.2010 r., II OSK [...], LEX nr 597412). Rozpatrując niniejszą sprawę należało uwzględnić, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 2 p.b. wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. z 2014, poz. 81). W § 3 tego rozporządzenia wskazano, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budowlach rolniczych - rozumie się przez to budowle dla potrzeb rolnictwa i przechowalnictwa produktów rolnych, w szczególności takie jak: zamknięte zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego. W ocenie Sądu należy ocenić, czy zblokowany tunel foliowy stanowi rodzaj budowli rolniczej, których przykładowy jedynie, a więc otwarty katalog przedstawiono w rozporządzeniu.

Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z [...].02.2020 r. o sygn. II SA/Gd [...] (publ. CBOSA) brak sezonowości tunelu foliowego, jego funkcja oraz współistnienie wraz z wieloma innymi obiektami budowlanymi w ramach większego przedsięwzięcia w postaci stoiska plenerowego powoduje, że w takiej sprawie nie może znaleźć zastosowania stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] października 2006 r., II OSK [...].

Przechodząc bezpośrednio na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu orzekającego organ II instancji przedwcześnie uznał, że skoro przedmiotowy "tunel foliowy zblokowany" nie jest budynkiem, nie jest budowlą, nie jest obiektem małej architektury i nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, a jest jedynie urządzeniem rolniczym, którego budowa nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani nawet dokonania zgłoszenia, to niniejsze postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.).

Organ odwoławczy nie ustalił bowiem i nie ocenił wszystkich istotnych – w świetle powyższych rozważań – przesłanek, których istnienie jest niezbędne dla przyjęcia, że sporny zblokowany tunel foliowy jest urządzeniem rolniczym. Oparł swą decyzję zasadniczo na wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] października 2006 r., II OSK [...] oraz w wyroku z [...] listopada 2013 r. o sygn. II OSK [...]. Przy czym WWINB bezrefleksyjnie oparł się na tej wykładni nie uwzględniając, że każdą sprawę należy rozstrzygać ad casum w realiach jej konkretnego stanu faktycznego. W obydwu przywołanych wyrokach na których oparł się WWINB przedmiotem rozważań NSA były tunele foliowe (a nie zblokowane tunele foliowe), o charakterze sezonowym i pozbawione jakichkolwiek instalacji. Organ odwoławczy w swych rozważaniach całkowicie pominął kwestię sezonowości zblokowanego tunelu foliowego i posiadania przez niego instalacji. Nie ocenił też faktu, że na tej samej działce istnieje już [...] tuneli foliowych o wymiarach 30 x 7.0 m każdy, tunel foliowy zblokowany (8 przęseł) o wymiarach całość 60,0 x 18,00 m oraz będący w budowie tunel foliowy o wymiarach 40,0 x 17,5 m. W ogóle nie dokonał oceny tych istotnych przesłanek. Przy czym wskazać należy, że również PINB nie skupił się na tym wskazując jedynie ogólnikowo, że tunel nie posiada instalacji grzewczej (nie odnosząc się jednak do kwestii innych instalacji np. nawodnienia), a także prowadzone są w nim sezonowe uprawy nie wskazując jakie, w jakich czasokresach i na jakiej podstawie to ustalił. W zaskarżonej decyzji skupiono się tylko na kwestii trwałego związania z gruntem zblokowanego tunelu foliowego przyjmując na podstawie dodatkowo przeprowadzonych kontroli i odkrywek słupków, że takiego związania nie ma. Nie kwestionując prawdziwości tych ustaleń i nie przesądzają tej kwestii, Sąd wskazuje, że WWINB w swych rozważaniach skupił się jedynie na sposobie mocowania słupków w gruncie. Całkowicie natomiast pominął to, że w judykaturze ugruntował się już pogląd, że jak trafnie wskazano m.in. w wyroku WSA w Poznaniu z [...].10.2020 r. o sygn. akt II SA/Po [...] (publ. CBOSA) w trwałym związaniu z gruntem w istocie nie chodzi o istnienie umieszczonych w ziemi fundamentów, ale o stabilność konstrukcji, opierającej się warunkom atmosferycznym, posadowionej w sposób wykluczający łatwe przemieszczanie. Jak bowiem wyjaśniono w wyroku WSA w Gdańsku z [...].01.2020 r. o sygn. II SA/Gd [...] (publ. CBOSA) cecha trwałego związania z gruntem wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda jego związania z gruntem oraz możliwości techniczne przeniesienia jego w inne miejsce, ale to czy jego rozmiar, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają trwałego związania (tak WSA w Gliwicach w wyroku z [...].09.2019 r. o sygn. akt II SA/Gl [...] oraz WSA w Gdańsku w wyroku z [...].04.2019 r. o sygn. II SA/Gd [...], publ. CBOSA). Wreszcie NSA w wyroku z [...].11.2020 r. o sygn. II OSK [...] (publ. CBOSA) wyjaśnił, że dla kwestii trwałego związania z gruntem nie zawsze mają znaczenie zastosowane rozwiązania techniczne dotyczące posadowienia obiektu na gruncie, lecz także jego wielkość. Istnienie fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego gruntem ponieważ aktualne technologie pozwalają na zastosowanie innych rozwiązań technicznych umożliwiających trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem. Chodzi bowiem o to, aby obiekt budowlany opierał się naturalnym siłom przyrody.

Umknęło uwadze organu odwoławczego, że pomimo pewnej zmiany stanu faktycznego jest związany na mocy art.153 p.p.s.a. wyrokiem WSA w Poznaniu z [...].11.2018 r. o sygn. akt IV SA/Po [...] w zakresie w którym wskazał, że cecha "trwałego związania z gruntem" wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Sąd ten nie zaakceptował twierdzenia, że w tej sprawie występuje doraźne związanie z gruntem i nie nosi ono cech trwałości. Tymczasem WWINB w swej decyzji skupił się jedynie na sposobie osadzenia w gruncie słupków na których oparta jest konstrukcja tunelu przedwcześnie przyjmując, że skoro nie są one "wbetonowane" w gruncie, to stanowi to już samoistnie nowa okoliczność na tyle istotną, że wyłącza ona związanie wspomnianym wyrokiem na podstawie art. 153 p.p.s.a. Organ odwoławczy w ogóle nie ocenił w świetle nowych ustaleń faktycznych trwałości związania z gruntem w zakresie zapewnienia – jak to wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z [...].11.2018 r. o sygn. akt IV SA/Po [...] - obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Tym samym oparł swą decyzję oceniając fragmentarycznie jedynie jedną z trzech przesłanek umożliwiających przyjęcie, że przedmiotowy tunel stanowi zwykłe urządzenie rolnicze. Należy bowiem przypomnieć, że takie urządzenie stanowi tunel, który : 1) nie jest trwale związany z gruntem; 2) ma charakter sezonowy; 3) nie posiada żadnych instalacji.

Tymczasem organ odwoławczy wydał decyzję – i to odbiegającą od wskazań zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z [...].11.2018 r. o sygn. akt IV SA/Po [...] – jedynie o cząstkowe, bo dotyczące jedynie fizycznego związania słupków w z gruntem, ustalenia i oceny dotyczące trwałości związania przedmiotowego tunelu z gruntem.

Tym samym organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji zastosuje się do wskazówek zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W pierwszej kolejności w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oceni prawidłowo trwałość połączenia spornego tunelu foliowego z gruntem, ustali w trybie art.136 k.p.a., czy sporny tunel ma charakter sezonowy, a także czy posiada instalacje związane z jego użytkowaniem. Następnie oceni zebrany materiał dowodowy - mając na uwadze konkluzję wypływającą z wyroku WSA w Poznaniu z [...].11.2018 r. o sygn. akt IV SA/Po [...] i wskaże, czy zachodzą przesłanki wyłączające związanie tym wyrokiem, a także wykładnię przeprowadzoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku NSA z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt II OSK [...] oraz w wyroku z [...] listopada 2013 r. o sygn. II OSK [...]. W zależności od dokonanych ustaleń umorzy postępowanie administracyjne albo poprowadzi postępowanie, kierując się uwagami Sądu poczynionymi w niniejszym uzasadnieniu.

O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem wpisu od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego ([...] zł), Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 16 listopada 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).