Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2171/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 141 par 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 45, art 40 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 40a ust 1 pkt 4, art 40a ust 5, art 18 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Spółki z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 271/11 w sprawie ze skargi T. Spółki z o.o. w L. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych środków spożywczych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. Spółki z o.o. w L. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r. o sygn. VI SA/Wa 271/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] listopada 2010 r. o nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł za wprowadzenie do obrotu dwóch partii zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, to jest "[...]".

Sąd I instancji przyjął, że nałożenie powyższej kary pieniężnej było uzasadnione. Wynika to z treści art. 40 a ust. 1 pkt 4, ust. 4 i 5 w związku z art. 17 ust. 3 i art. 3 pkt 5 i 10 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219). Chodzi o wprowadzenie do obrotu zakwestionowanych dwóch partii masła stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 6 do 8 lipca 2010 r. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Nie ma znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ocenę powyższą potwierdziło Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. posiadającym stosowną akredytację. Przeprowadzone badania wykazały zafałszowanie masła dodatkiem tłuszczu obcego, co jest niezgodne z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych.

W ocenie Sądu I instancji uchybienie przepisowi art. 45 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Chodzi o doręczenie wyniku badań wysłanych do skarżącej Spółki w dniu [...] lipca 2010 r. wraz z pismem przewodnim opatrzonym tą samą datą, skoro ustanowiony pełnomocnik w osobie W.C. został ustanowiony jedynie na czas kontroli, a nie na czas całego postępowania administracyjnego. Potwierdzeniem tego jest złożone odwołanie od decyzji organu I instancji. Oznacza to także, że kierowanie korespondencji do Spółki, a nie do W.C., było prawidłowe. Złożone pismo z dnia [...] lipca 2010 r. stanowiące odwołanie do pisma organu z [...] lipca 2010 r. złożone bezpośrednio w siedzibie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, informujące o rezygnacji z wykonania badań próbek kontrolnych oraz o zwrocie przedmiotowych próbek producenta, potwierdzają powyższą ocenę. Odwoływanie się obecnie do kwestionowania skuteczności złożenia tego oświadczenia, przy braku wykazania czyj podpis widnieje pod powyższym oświadczeniem i kto miał prawo posługiwać się pieczątką firmy odciśniętą na tym piśmie, potwierdza powyższą ocenę.

Sąd I instancji uznał, że nie ma podstaw by podważać wiarygodność wyników badań. Nieuwzględnienie dowodu ze sprawozdania z badań jest uzasadnione. Badanie próbki kontrolnej przeprowadza się na wniosek lub z urzędu. Rezygnacja przez stronę z przysługującego jej prawa potwierdza prawidłowość przedstawionych wyników badań. Procedury kontrolne wykluczają przyjmowanie innych badań. Wypaczałoby to sens przeprowadzonych kontroli.

W ocenie Sądu I instancji brak uwzględnienia innych wniosków z powyższych powodów nie narusza prawa. Niniejsze postępowanie dotyczy sprawdzenia jakości produktu końcowego, a nie ustalania etapu produkcji, na którym powstała kwestionowana nieprawidłowość. Inne zarzuty wobec powyższej oceny także nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgłoszone wnioski dowodowe w skardze nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Nałożona kara upoważnia zwrócenie się do producenta o jej zwrot. Różne kwalifikacje czynów (jakościowe i bezpieczeństwa produktów) zostały wyłączone art. 2 ustawy o jakości handlowej.

W ocenie Sądu I instancji zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia z Konstytucją RP nie było uzasadnione a wysokość nałożonej kary uwzględnia przesłanki wskazane w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej. Uwzględniono wielkość partii zakwestionowanego masła oraz fakt dwukrotnego wprowadzenia do obrotu, długoletnią działalność handlową strony, przychód strony w poprzednim roku podatkowym a także obowiązek uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych. Kara mieści się w przedziale przewidzianym w pkt 4 ust. 1 tej ustawy ([...]% przychodu za rok [...]).

Powyższe względy były podstawą do oddalenia skargi.

W skardze kasacyjnej [...] z siedzibą w L. zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenia od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucając naruszenie prawa materialnego, podniosła naruszenie art. 2, 91 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364), art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 18, poz. 167), art. 97 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.), art. 40a ust. 1 pkt 4, ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.), art. 77 ust. 6, art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 29 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219), art. 12 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz.L 191 str. 1 z 20 kwietnia 2004 r. ze zm. – 882/2004). Naruszenie przepisów procesowych w zakresie istotnym i mającym wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi o art. 135, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/, 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), art. 6, 7, 8, 40 § 2, 45, 75 § 1, 77, 78 § 1, 80, 136, 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 1 § 1, § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269). Nadto przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z [...] kwietnia 2010 r. oraz zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z [...] października 2009 r. na okoliczność, że organy zawiadamiając organy ścigania naruszyły art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Ponadto o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności powyższych przepisów z Konstytucją RP. Chodzi o zgodność tych przepisów, w sytuacji gdy dopuszcza się stosowanie wobec tej samej osoby i za ten sam czyn odpowiedzialność za przestępstwo i karę pieniężną.

W uzasadnieniu podała, że nie jest możliwe podwójne karanie, gdyż narusza przepisy Konstytucji RP, Protokół nr 7 do Konwencji i wyżej wymieniony Pakt międzynarodowy, o których mowa wyżej. Brak ponoszenia winy za niewłaściwą jakość handlową nie może obciążać skarżącą. Przypisanie odpowiedzialności absolutnej jest nie do przyjęcia. Brak oceny dowodów w postaci sprawozdania z badań stanowi także dowód w sprawie. Akredytacja podmiotu prowadzącego badania nie może stanowić dowodu absolutnego. Badania zlecone przez producenta także stanowią dowód w sprawie. Brak zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sytuacji wystąpienia ustawowych przesłanek, narusza przepisy. Powyższe oceny zostały dokonane z naruszeniem przepisów o doręczeniu pisma z [...] lipca 2010 r. Pismo to zostało skierowane na adres inny niż ujawniony w stosownych rejestrach. Odmowa przeprowadzenia dowodów ze sprawozdania z badań i zeznań świadków [...] i [...] naruszyła przepisy i wpłynęła na wadliwą ocenę materiału dowodowego. Wymierzenie kary nie jest prawidłowe. Akceptacja uchybień procesowych i zaniechanie przeprowadzenia innych dowodów przyczyniło się do braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Brak przy tym ustosunkowania się do wszystkich istotnych w sprawie twierdzeń, zarzutów i wniosków narusza wyżej wymienione przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Handlowej. Powyższe okoliczności sprawiły, że złożenie wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego i zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym jest uzasadnione i konieczne.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Podał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione a wyrok Sądu I instancji zgodny z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Na wstępnie należy stwierdzić, że wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających nie mógł być uwzględniony. Podkreślenia wymaga, że możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów dotyczy postępowania przed Sądem I instancji. Wniosek taki wynika już z samej systematyki cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Regulujący omawianą kwestię art. 106 § 3 tej ustawy znajduje się w Dziale III ustawy, zatytułowanym: Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W postępowaniu kasacyjnym zakres badania legalności orzeczenia sądu I instancji poza braną z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania wyznacza, wynikająca z art. 183 § 1 cytowanej wyżej ustawy, zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Powołany przepis wyłącza zarazem zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym art. 106 § 3 w związku z art. 193 tej ustawy. Mając na uwadze, że wojewódzki sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną do sądu decyzją administracyjną (jeżeli zachodzi potrzeba dokonania takich ustaleń, sąd powinien uchylić decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, który organ ten powinien uzupełnić), wykluczyć należy, by Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej mógł podjąć się ustalenia stanu faktycznego sprawy. Pogląd, że sąd kasacyjny nie prowadzi w żadnym zakresie postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego w sprawie potwierdza także treść art. 188 tej ustawy. Stosownie do powołanego przepisu, wydanie orzeczenia reformatoryjnego jest możliwe tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości, a wiąże się bądź z niezakwestionowaniem przez stronę w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzekania przez Sąd I instancji, bądź z nieskutecznie postawionymi zarzutami naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pogląd taki został już wyrażony w uzasadnieniach do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego (w sprawach o sygn. II GSK 372/10, II GSK 373/10), a Sąd w niniejszym składzie w pełni go podziela.

Wniosek pełnomocnika skarżącego o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów nie spełnia warunków określonych w art. 106 § 3 tej ustawy. Oznacza to, że nie wykazano, by dopuszczenie ich było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

Nietrafnie zarzucono naruszenie art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Omawiana regulacja określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, które mają służyć wyjaśnieniu powodów rozstrzygnięcia stronom i umożliwić kontrolę instancyjną. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zarzuca by uzasadnienie orzeczenia nie zawierało któregoś z niezbędnych elementów lub by sporządzono je w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną. Kasator odwołując się do naruszenia tego przepisu, wskazał na brak ustosunkowania się do szeregu istotnych twierdzeń. Chodzi o przeprowadzenie kontroli bez wcześniejszego powiadomienia. Okoliczność ta nie była kwestionowana przed Sądem I instancji i nie ma już znaczenia na obecnym etapie postępowania. Należało tę okoliczność kwestionować w trybie przewidzianym w wymienionej przez kasatora ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Podkreślić jedynie należy, że kasator podnosząc ten zarzut odwołał się jedynie do art. 79 ust. 1 tej ustawy, który reguluje zasadę, zaś w ust. 2 znajduje się enumeratywne wyliczenie w jakich przypadkach nie dokonuje się tego zawiadomienia. Do nich zalicza się między innymi w pkt 2 i 4 sytuacje związane z przeciwdziałaniem popełnienia przestępstw lub wykroczeń itp., na podstawie ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.). Brak zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Handlowej leży poza kontrolą NSA. Zarzut ten nie może być potraktowany jako naruszenie art. 141 § 4 ustawy, gdyż okoliczność ta nie ma wpływu na przeprowadzenie kontroli instancyjnej i nie ma istotnego znaczenia, jak starał się wykazać kastor.

Niezależnie od powyższego, zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, zeszyt 3, poz. 39) podzielaną przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przepis art. 141 § 4 ustawy może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie brak jest tego rodzaju uchybień.

Przechodząc do oceny zarzutu sformułowanego w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 45 k.p.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a. należało przyjąć, że jest nieuzasadniony. Kasator odwołując się do tych przepisów nie powiązał ich z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ten sposób sformułowania zarzutu uniemożliwia kontrolę Sądu I instancji, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje nie organy lecz Sąd I instancji. Argumenty przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej także nie wskazują tego przepisu. Samodzielne wyszukiwanie uchybień procesowych stanowiłoby dookreślanie za wznoszącego skargę kasacyjną podstawy kasacyjnej, a to nie należy do zadań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu i kierunków zaskarżenia, skoro skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Tak sformułowana podstawa kasacyjna nie spełnia warunków określonych w art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 176 tej ustawy. Dodać jedynie należy, że Sąd I instancji bardzo szczegółowo odniósł się do tych przepisów i przyjął, że kwestionowanie tych przepisów w kontekście złożonego oświadczenia z [...] lipca 2010 r., dotyczącego rezygnacji z wykonania badań próbek kontrolnych, jak też braku uchybienia terminom do składanych odwołań, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Przechodząc do oceny dalszych zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonych w art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni należy stwierdzić, że wskazane w pkt 4 ppkt 2, 3 i 4 skargi kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji odnoszącego się do zaakceptowania decyzji organów obu instancji w zakresie zasadności odmowy dopuszczenia dowodu ze sprawozdania z badań nr [...], a także dowodów zeznań świadków zgłoszonych przez stronę skarżącą i tym samym zaakceptowania przez Sąd I instancji uchybień organów administracji publicznej w zakresie dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych.

Na wstępie należy stwierdzić, że poza sporem pozostaje okoliczność przeprowadzonej kontroli w dniach [...] lipca 2010 r. przez Inspektorów [...] Województwa Inspekcji Handlowej w Centrum Dystrybucyjnym w B. należącym do przedsiębiorcy [...] . Z kontroli tej sporządzono stosowny protokół, z którego wynika, że w jej toku pobrano do badań laboratoryjnych próbki "[...]" o zawartości tłuszczu 82% z partii oznaczonej numerem [...] , które to masło zostało wyprodukowane przez [...]. Tak więc z treści protokołu wynika jaki był zakres i przedmiot kontroli. Postępowanie administracyjne obejmowało więc kwestie odnoszące się bezpośrednio do tak określonego przedmiotu kontroli. Z tych względów także postępowanie dowodowe przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego było ukierunkowane poprzez określony w protokole kontroli zakres i przedmiot tej kontroli.

W związku z powyższym należy podkreślić, że stosowanie do treści art. 1 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, ustawa ta reguluje zadania i organizację Inspekcji, prawa i obowiązki przedsiębiorców, zasady postępowania organów Inspekcji oraz prawa i obowiązki pracowników Inspekcji, a także wskazuje, że do postępowania przed tymi organami w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy k.p.a. Jednocześnie w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1a ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli) ustawodawca wyraźnie stwierdził, że do zadań Inspekcji Handlowej należy kontrola produktów wprowadzonych do obrotu w zakresie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach odrębnych, z wyłączeniem produktów podlegających nadzorowi innych właściwych organów.

W nawiązaniu do powyższych uwag stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji podniósł, że przepisy wspólnotowe oraz przepisy krajowe wytyczają kierunki w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego metod oraz sposobów badania próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. W tym miejscu przypomnieć więc należy, że stosownie do treści art. 12 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzić analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, a akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań. Jednocześnie przepis art. 29 ust. 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej stanowi, że co do zasady badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że badania próbek pobranych w trakcie kontroli w hurtowni spożywczej strony skarżącej zostały dokonane przez laboratorium kontrolno-analityczne wskazane w powołanym wyżej przepisie art. 29 ust. 1 ustawy. Również poza sporem winna pozostawać okoliczność, że sprawozdanie z badań pobranych próbek sporządzone przez wskazane wyżej laboratorium, zawiera wyniki badań objętych zakresem akredytacji. Strona skarżąca mając możliwość wystąpienia z wnioskiem o przebadania próbki kontrolnej, zrezygnowała z przysługującego jej prawa, uznając tym samym prawidłowość przedstawionych jej wyników badań.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że tam gdzie obowiązują procedury kontrolne określone w prawie nie jest dopuszczalne przyjmowanie innych badań, gdyż wypaczałoby to sens prowadzonych kontroli. Podobny pogląd został zaprezentowany już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r. o sygn. II GSK 917/11. Oznacza to, że zasadnie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie uznał żądania strony w kwestii dopuszczenia sprawozdań z badań wykonanych na zlecenie producenta jako dowodów mających istotne czy decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji gdy strona zrezygnowała z badań próbek kontrolnych. Dowód z dokumentów korzysta z pierwszeństwa przy ocenie. Tak więc oddalenie wniosków dowodowych w zakresie zeznań wymienionych świadków ([...]) trafnie przyjął Sąd I instancji jako nienaruszającego prawa.

W związku z powyższym należy podkreślić, aby uznać za usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 ustawy nie wystarczy wskazać przepisy postępowania, które zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną zostały naruszone, ale konieczne jest także wykazanie o takim uchybieniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy z przedstawionych wyżej powodów oraz biorąc pod uwagę okoliczność, że strona wnosząca skargę kasacyjną dokonała odmiennej oceny dowodów i wyprowadziła na tej podstawie własne wnioski co do stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że nie można uznać za zasadne.

Przechodząc do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że strona wnosząca skargę kasacyjną wskazuje na naruszenie tych przepisów poprzez błędną ich wykładnię. Przypomnieć więc należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko wskazujące, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię wykazać należy, iż sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd błędnie określił podstawę orzekania lub stosując wybrany przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w konkretnym przepisie prawa. Jednak w obu tych przypadkach strona wnosząca skargę kasacyjną musi wykazać, jak w jej ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź też jak powinien być stosowany przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy (vide wyrok NSA z 23.04.2010 r. II OSK 677/09 niepublikowany).

Z treści art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wynika, że wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną dla zastosowania tego przepisu prawa nie jest wymagane przypisanie winy podmiotowi wprowadzającemu zafałszowany produkt żywnościowy do obrotu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, wskazujący, że przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy jest wyrazem odpowiedzialności administracyjnej, która ma charakter obiektywny, więc już sam fakt zachowania wypełniającego zawarte w nim przesłanki odpowiedzialności, a więc naruszającego ten przepis prawa, uzasadnia jego stosowanie wobec podmiotu, który dopuszcza się takiego zachowania. W tym miejscu przypomnieć także należy, że Trybunał Konstytucyjny w szeregu orzeczeń, w tym także w wyroku z 7 lipca 2009 r. o sygn. K 13/08 wskazał, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie w stosunku do podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie ustawowych przepisów.

Również zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych należy uznać za nieuzasadniony. Wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo zbadały i uzasadniły przesłanki mające wpływ na wysokość kary wymierzanej podmiotom wprowadzającym do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona wnosząca skargę kasacyjną zarzut błędnej wykładni wskazanego wyżej przepisu prawa wiąże z okolicznościami faktycznymi mającymi uzasadniać odpowiedzialność producenta masła, a nie skarżącego. Ponadto na skutek odmiennej oceny stanu faktycznego strona skarżąca stara się wykazać, że brak jest podstaw do uznania, iż podmiot wprowadzający do obrotu zafałszowany produkt w postaci masła dopuścił się czynu, który wskazywałby na jakikolwiek stopień jego szkodliwości. W tym miejscu należy więc przypomnieć, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może odnieść zamierzonego skutku, jeżeli jest oparty na kwestionowaniu stanu faktycznego i stanowi próbę kreowania odmiennego, pożądanego przez skarżącego poglądu w tym zakresie, ponieważ jak to już wcześniej zostało przedstawione, badanie zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego może być dokonywane wyłącznie na podstawie niekwestionowanego stanu faktycznego (vide wyrok NSA z 14.07.2010 r. I FSK 1310/09 niepublikowany).

Ponadto w zakresie odnoszącym się do opisanego wyżej zarzutu naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że strona wnosząca skargę kasacyjną w sposób nieuzasadniony marginalizuje stopień społecznej szkodliwości wprowadzenia do obrotu zafałszowanego masła na szkodę konsumentów. Przy tej okazji należy także zwrócić uwagę na to, że wymierzona stronie skarżącej kara stanowiła [...]% przychodu za rok [...] i mieści się w przedziale przewidzianym w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Organ mógł nałożyć na skarżącego karę w powyższej wysokości, mając na uwadze wielkość partii zakwestionowanego masła i fakt dwukrotnego wprowadzenia do obrotu produktu zafałszowanego.

Za całkowicie bezzasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Handlowej. Poza sporem powinna pozostawać okoliczność, że ww. przepis prawa dający organowi administracji publicznej uprawnienie do stosowania opisanej w tym przepisie sankcji administracyjnej, nie został w stosunku do skarżącego przy rozpoznawaniu tej sprawy zastosowany. W oparciu o powołany wyżej przepis prawa organy administracji publicznej nie rozstrzygały, a tym samym brak jest podstaw do postawienia Sądowi I instancji zarzutu naruszenia tegoż przepisu prawa poprzez jego błędną wykładnię.

Ponadto należy podkreślić, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 12 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt poprzez przyjęcie, że wyniki badań częściowo nie objęte akredytacją stanowią przesłankę do założenia, że produkt nie spełnia norm przepisanych, został omówiony przy okazji oceny zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania i zarzut ten nie został uwzględniony. Również zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej jest bezzasadny. Przepis ten nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się jego naruszenia poprzez błędną jego wykładnię.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również poglądu skarżącej kwestionującej możliwość zbiegu podstaw odpowiedzialności administracyjnej z odpowiedzialnością karną w świetle art. 2 Konstytucji RP i umów międzynarodowych, to jest art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Wymienione wyżej przepisy umów międzynarodowych dotyczą dwukrotnego karania w postępowaniu przed sądem karnym. Niniejsze postępowanie jest postępowaniem administracyjnym, a więc niemającym zastosowania w sprawie. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP autor skargi kasacyjnej wiąże z przepisem art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Zarzut ten jest także bezzasadny i nie znajduje oparcia w zaskarżonym wyroku. Przepis art. 97 w ogóle nie podlegał wykładni, gdyż decyzje wydane zostały na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że stanowisko skarżącej nie znajduje potwierdzenia w tych ustawach. Przedmioty regulacji obu powyższych ustaw są różne, a skarżąca wywodzi, że regulują identyczną materię. Na skarżącą nałożona została kara pieniężna za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego na podstawie ustawy o jakości handlowej. W związku z tym, że w obu ustawach występują zasadnicze różnice w ustawowych znamionach deliktu ustawowego. Uwzględniając odmienność a mając na uwadze kompetencje przysługujące Inspekcji Handlowej wyłącznie w zakresie wynikającym z ustawy o jakości handlowej, nie można uznać, że zarzut stawiany przez skarżącą w tym zakresie jest zasadny.

Powyższe względy zadecydowały także o braku podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Chodzi zatem o to, że udzielenie odpowiedzi na zaproponowane przez skarżącą pytanie nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie nie podziela poglądu skarżącej, kwestionującej możliwość zbiegu podstaw odpowiedzialności administracyjnej z odpowiedzialnością karną.

Z przyczyn powyższych skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 powyższej ustawy.