Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 420/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42 b ust. 1, art. 42d  ust. 2 pkt 2;
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
article: art. 2 ust. 2;
journal: Dz.U. 2021 poz 790
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 88 poz 45 art. 7 ust. 1;
law: Dyrektywa Parlamentu europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece  zdrowotnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia ... nr ... w przedmiocie zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z [...] r.

nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] r.

nr [...] w sprawie odmowy zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej

w zakresie stomatologii udzielonych M. C. [...] r.

Organ ustalił, że M. C. złożył wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych na terytorium innego niż [...] państwa członkowskiego Unii Europejskiej - na podstawie art. 42b ustawy z [...] r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2020.1398 ze zm.) dalej jako ,,ustawa o świadczeniach". Z dokumentacji załączonej we wniosku wynika rozpoznanie postawione wnioskodawcy oraz zastosowane procedury. Ustalono ponadto, że świadczenia stomatologiczne zostały wykonane na terytorium [...], w S., zaś świadczeń udzieliła higienistka stomatologiczna, która porozumiewała się za pośrednictwem sieci teleinformatycznych z dr. M. F., przebywającym w trakcie przeprowadzania zabiegów na terytorium [...].

Organ stwierdził, że udzielone świadczenia zostały wymienione w katalogu świadczeń gwarantowanych znajdującym się w rozporządzeniu Ministra Zdrowia

z dnia [...] r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (Dz.U.2019.1199, ze zm.) dalej jako ,,rozporządzenie z 6 listopada 2013 r.", jednakże były one świadczone za pomocą sieci telemedycznych. Wykonanie ich tą metodą nie zawiera się w ww. rozporządzeniu. Finansowanie świadczeń stomatologicznych udzielonych z zastosowaniem telemedycyny może mieć miejsce jedynie po uznaniu ich w ww. rozporządzeniu za świadczenie gwarantowane. O kwalifikacji świadczeń do świadczeń gwarantowanych decyduje tylko i wyłącznie Minister Zdrowia w drodze rozporządzenia. O powyższej klasyfikacji nie decydują zapisy ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Świadczeń udzielonych wnioskodawcy nie sposób zatem uznać za świadczenia gwarantowane, za które stronie przysługiwałby zwrot kosztów, o którym mowa

w art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach. Organ związany był dyspozycją zawartą

w art. 42d ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, zgodnie z którym dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ wydaje decyzję o odmowie zwrotu, jeżeli wniosek o zwrot kosztów dotyczy świadczeń opieki zdrowotnej niespełniających kryteriów określonych w art. 42b ust. 1. Nie sposób ponadto uznać, że świadczenia udzielone stronie zostały udzielone w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE lub EOG, skoro w czasie ich udzielania pacjent przebywał na terenie kraju, w S..

Organ wyjaśnił ponadto, że przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego

i Rady 2011/24/UE z 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów

w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz. Urz. UE L 88 z 4.04.2011 r., str. 45 ze zm.), dalej "dyrektywa transgraniczna", których implementację stanowią przepisy ustawy

o świadczeniach z zakresu zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 42b ust. 1 ww. ustawy, wskazują jedynie ogólne zasady postępowania, zaś zakres świadczeń gwarantowanych ustala odrębnie każde państwo członkowskie zgodnie ze swoimi przepisami wewnętrznymi. Na powyższe wskazuje m.in. art. 1 ust. 1 ww. dyrektywy. Organ odmawiając przyznania stronie zwrotu kosztów za świadczenia stomatologiczne udzielone 12 grudnia 2019 r. za pomocą środków teleinformatycznych nie naruszył zatem prawa europejskiego, lecz działał zgodnie

z regulacjami wewnętrznymi wskazującymi, które świadczenia opieki zdrowotnej są świadczeniami gwarantowanymi, finansowanymi przez NFZ. Na gruncie krajowym powyższy zwrot jest możliwy przykładowo w stosunku do świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ ponadto wskazał, że M. C. podczas udzielania świadczeń przebywał w gabinecie w S.,

w [...]. Zabiegi stomatologiczne zostały udzielone przez higienistkę, K. K., która kontaktowała się za pomocą systemów teleinformatycznych z lekarzem stomatologiem, dr. M. F., przybywającym na terytorium [...]. Organ wskazał zatem, że na terytorium innego niż [...] państwa członkowskiego UE lub EOG przebywał nie pacjent ani osoba wykonująca zabiegi, lecz lekarz, z którym dokonywano konsultacji. Strona nie skorzystała ze świadczeń udzielonych poza granicami kraju. Organ nie zgodził się z pełnomocnikiem strony, że przepisy rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych mają zastosowanie jedynie w zakresie określającym rodzaj udzielonego świadczenia, nie zaś warunków, w jakich ma ono być udzielone. Zgodnie bowiem z § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia rozporządzenie określa (...) wykazy oraz warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego, zwanych dalej "świadczeniami gwarantowanymi". O kwalifikacji danego świadczenia do świadczenia gwarantowanego przesądza zatem nie tylko jego wyszczególnienie w wykazie, ale również realizacja warunków przewidzianych dla danego świadczenia gwarantowanego.

Zgodnie z polskimi przepisami jak i przepisami zawartymi w dyrektywie transgranicznej miejscem udzielenia świadczeń jest miejsce, w którym znajduje się osoba ich udzielająca. W przypadku M. C. osobą, która udzieliła świadczeń stomatologicznych, wbrew twierdzeniu zawartemu w odwołaniu, była higienista stomatologiczna przebywająca wraz ze stroną w gabinecie

w S. na terytorium [...]. K. K. korzystała

z udzielonego jej instruktażu przez lekarza stomatologa, przebywającego na terytorium [...], jednakże zabiegi stomatologiczne zostały wykonane przez wyżej wymienioną. Osoba udzielająca świadczeń stronie przebywała na terytorium [...] wraz z pacjentem, zatem należy uznać, że świadczenia zostały udzielone w [...]. Na podstawie art. 3 pkt d dyrektywy transgranicznej "państwo członkowskie leczenia" oznacza państwo członkowskie, na którego terytorium faktycznie świadczona jest opieka zdrowotna. W przypadku telemedycyny uważa się, że opieka zdrowotna świadczona jest w tym państwie członkowskim, w którym ma siedzibę świadczeniodawca. Świadczeniodawca, na terenie którego zostały stronie udzielone świadczenia ma siedzibę na terytorium [...] (zgodnie z informacjami podanymi w karcie choroby - przy ul. [...] w S.). Świadczenia nie zostały zatem udzielone stronie w innym niż [...] państwie członkowskim UE lub EOG, co jest warunkiem niezbędnym do sfinansowania przez Fundusz świadczenia na zasadzie zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z § 7 rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych świadczenia gwarantowane są udzielane zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, z wykorzystaniem metod diagnostyczno-terapeutycznych innych niż stosowane w medycynie niekonwencjonalnej, ludowej lub orientalnej. Świadczenia udzielone stronie nie spełniały ww. kryteriów, zostały bowiem faktycznie udzielone przez higienistkę stomatologiczną. Wykonywanie określonych badań stomatologicznych i zabiegów stomatologicznych przez higienistkę może się odbywać bowiem wyłącznie pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty, przy czym wykonywanie nadzoru przez lekarza dentystę wiąże się z bezpośrednią obecnością lekarza w miejscu, w którym zabieg jest wykonywany (gabinet stomatologiczny). Lekarz dentysta, zleciwszy higienistce wykonanie zabiegu, powinien być bezpośrednio obecny przy jego wykonywaniu. Z uwagi jednak, że powyższe dotyczy jedynie świadczeń gwarantowanych, finansowanych ze środków publicznych, nie może stanowić dodatkowej przesłanki do odmowy zwrotu kosztów przez organy NFZ. Może stać się jednak podstawą do ubiegania się przez stronę postępowania o zwrot poniesionych środków ze strony świadczeniodawcy.

Na powyższą decyzję M. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie:

1. art. 42 d ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez przyjęcie, że udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu stomatologii na odległość przy użyciu systemów teleinformatycznych lub systemów łączności nie stanowi świadczenia gwarantowanego, pomimo że rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego nie rozróżnia pomiędzy świadczeniami udzielanymi na odległość i świadczeniami udzielanymi

w bezpośrednim kontakcie z osobą udzielającą świadczeń;

2. art. 7 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne i nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym ustalenie, że świadczenie medyczne udzielone skarżącemu było wykonywane przez higienistkę stomatologiczną, podczas gdy w rzeczywistości było ono wykonywane przez lekarza, czego skutkiem było przyjęcie, że świadczenie było udzielone w [...], nie zaś w [...];

3. art. 42 d ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz

art. 42 d ust. 2 pkt 1 tej ustawy, a także art. 3 pkt "d" dyrektywy transgranicznej poprzez przyjęcie, że świadczenie udzielone skarżącemu było udzielone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy zgodnie z prawem było ono udzielone na terytorium [...].

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że podążając za rozumowaniem organu, że udzielanie świadczeń na odległość przy użyciu systemów teleinformatycznych lub systemów łączności nie jest przewidziane w rozporządzeniu w sprawie świadczeń gwarantowanych, można stwierdzić, że także udzielanie świadczeń w bezpośrednim kontakcie ze świadczeniobiorcą również nie jest świadczeniem gwarantowanym, skoro rozporządzenie nie przewiduje takiej "metody" (pojęcie zaczerpnięte z uzasadnienia zaskarżonej decyzji) udzielania świadczeń. (Na marginesie wskazać należy, że udzielanie świadczeń na odległość nie stanowi odrębnej metody udzielania świadczeń, a nawet gdyby tak było, to w żadnym miejscu rozporządzenie nie różnicuje pomiędzy różnymi metodami wykonania świadczeń - należy w konsekwencji przyjąć, że dopuszczalne są wszystkie metody zgodne z aktualną wiedzą medyczną).

W ocenie skarżącego organ błędnie założył, że zabieg był przeprowadzany

w [...], podczas gdy higienistka stomatologiczna jedynie "konsultowała się"

z lekarzem przebywającym w [...] oraz że "korzystała z udzielonego jej instruktażu". Do takiego ustalenia nie ma żadnych podstaw. Lekarz nie musi wykonywać takiego zabiegu osobiście, aby był on uznany za świadczenia gwarantowane, lecz musi w nim uczestniczyć przynajmniej jako osoba nadzorująca

musi więc być częścią zespołu wykonującego zabieg. Organ bez żadnych dowodów, jedynie na podstawie własnych domysłów, przyjął, że rola lekarza była w tym przypadku bierna bądź podrzędna, co jest ustaleniem nieprawdziwym i nieopartym

o żadne dostępne organowi dowody. Z dokumentacji medycznej wynika, że zabieg został przeprowadzony przez lekarza przy pomocy higienistki stomatologicznej. Skarżący sprostował, że K. K. jest higienistką stomatologiczną nie zaś asystentką stomatologiczną - są to dwa różne zawody medyczne wymagające innego przygotowania zawodowego i posiadające odmienne uprawnienia.

Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjmuje, że zgodnie z prawem miejscem udzielania świadczeń zdrowotnych jest miejsce przebywania pacjenta. Prawnie wynika to z dyrektywy transgranicznej. Strona kwestionuje przyjęty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd, że dyrektywa ta nie może być stosowana bezpośrednio, zaś została ona transponowana do polskiego porządku prawnego za wyjątkiem

art. 3 pkt "d", który przewiduje, że w przypadku telemedycyny miejscem wykonywania świadczeń jest państwo, w którym ma siedzibę świadczeniodawca. Brak zawarcia w polskim ustawodawstwie wprost definicji państwa członkowskiego leczenia zgodnej z art 3 pkt "d" dyrektywy nie oznacza, że polskie prawo rozumie tę definicję inaczej. W każdym razie nie ma podstaw, aby przyjąć, że miejscem udzielenia świadczenia jest miejsce przebywania pacjenta, bądź inne miejsce - taka definicja również nie wynika z prawa polskiego. Przepis art. 24 ust. 1 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej określa minimalne wymagania dla treści regulaminu podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Regulamin taki powinien ustalać między innymi miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych - w przypadku udzielania świadczeń zdrowotnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, miejscem udzielania świadczeń jest miejsce przebywania osób wykonujących zawód medyczny udzielających tych świadczeń (art. 24 ust. 1 pkt 5). Oznacza to, że także w polskim porządku prawnym przyjęto miejsce świadczeniodawcy jako miejsce wykonywania świadczeń. Nawet więc bez uwzględnienia wskazań dyrektywy można przyjąć, że na gruncie prawa polskiego kwestia ta jest niejednoznaczna. Jednolity dla całej Unii Europejskiej system zwrotu kosztów opieki zdrowotnej wymaga, aby przyjąć jednolitą definicję miejsca udzielania świadczeń. Pogląd przyjęty przez NFZ oznacza w konsekwencji, że Polska wyklucza się z tego systemu poprzez przyjęcie innej definicji miejsca wykonywania świadczeń niż został określony w dyrektywie i zapewne transponowany do porządku prawnego innych krajów zjednoczonej Europy. Zgodnie z czeskim prawem świadczenie na rzecz skarżącego było udzielone w [...]. Zawarta w dyrektywie definicja kraju udzielania świadczeń jest kluczowa dla jednolitości całego systemu. Definicja ta nadto jest bezwarunkowa oraz wystarczająco jasna i precyzyjna, aby mogła być zastosowana bezpośrednio. Z tego względu nie ma racji organ, że zabieg wykonano w Polsce.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. Dz.U.2019.2325), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak

i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] r. w sprawie odmowy zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie stomatologii udzielonych M. C. [...] r.

Istota sporu sprowadza się do oceny zasadności odmowy zwrotu kosztów świadczenia stomatologicznego udzielonego skarżącemu na terytorium Polski, w S. przez higienistkę stomatologiczną, która porozumiewała się za pośrednictwem sieci teleinformatycznych z dr. M. F., przebywającym w trakcie przeprowadzania zabiegów na terytorium [...], według strony będących kosztami transgranicznej opieki zdrowotnej.

Podstawą materialnoprawną odmowy zwrotu skarżącemu kosztów świadczenia stomatologicznego są przepisy art. 42d ust. 2 pkt 1 i art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach.

Powyższe przepisy korespondują z dyrektywą Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 9 marca 2011 r. nr 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz.Urz.UE.L z 4 kwietnia 2011 r., poz. 88, s. 450, implementowaną do krajowego systemu prawnego ustawą z 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2014.1491). Implementacja dyrektywy transgranicznej wymagała wprowadzenia w ustawie o świadczeniach instytucji zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej, która stanowić będzie nową formę finansowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia, świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych poza granicami kraju, obok przewidzianych dotychczas przypadków pokrywania kosztów takich świadczeń, na podstawie art. 25 i art. 26 ustawy.

W art. 7 ust. 1 dyrektywy transgranicznej wskazano, że państwo członkowskie ubezpieczonego zapewnia zwrot kosztów poniesionych przez ubezpieczonego, który korzysta z transgranicznej opieki zdrowotnej, jeżeli dana opieka zdrowotna mieści się w zakresie świadczeń, do których ubezpieczony jest uprawniony w państwie członkowskim ubezpieczenia.

Na podstawie jej art. 21 ust. 1 ("Transpozycja") Państwa członkowskie miały wprowadzić w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania ww. dyrektywy najpóźniej do dnia [...] r. Ze względów systemowych oraz w celu zapewnienia przejrzystości tekstu ustawy o świadczeniach uznano za wskazane ujęcie całości zagadnień związanych z pokrywaniem kosztów świadczeń opieki zdrowotnej uzyskiwanych za granicą w wyodrębnionym nowym rozdziale 2a "Świadczenia opieki zdrowotnej udzielone poza granicami kraju".

Natomiast przepis art. 31d ustawy o świadczeniach stanowił delegację ustawową dla Ministra Zdrowia, który na jej podstawie wydał rozporządzenie z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego, w którym określono wykazy świadczeń gwarantowanych wraz z warunkami ich realizacji.

Z uwagi na różnorodność podnoszonych w sprawie argumentów związanych z udzieleniem skarżącemu świadczenia stomatologicznego, zdaniem Sadu należało przytoczyć treść niektórych przepisów: ustawy o świadczeniach, rozporządzenia z 6 listopada 2013 r. oraz dyrektywy transgranicznej, mających zastosowanie w sprawie

i jednocześnie pomocne przy rozstrzygnięciu zaistniałego sporu.

Zgodnie z art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach: Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG, zwanego dalej "zwrotem kosztów".

Rozpatrywanie wniosków o zwrot kosztów odbywa się na podstawie art. 42d tej ustawy, zgodnie z którym: Decyzję administracyjną w sprawie zwrotu kosztów wydaje, na wniosek świadczeniobiorcy lub jego przedstawiciela ustawowego, zwany dalej "wnioskiem o zwrot kosztów", Prezes Funduszu.

W art. 5 pkt 35 ustawy o świadczeniach zawarta jest definicja "świadczenia gwarantowanego" i wskazuje, że jest to świadczenie opieki zdrowotnej finansowane w całości lub współfinansowane ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonym w tej ustawie.

W przypadku świadczeń takich jak w sprawie niniejszej, a więc z zakresu leczenia stomatologicznego zastosowanie znajduje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego. Rozporządzenie w/w reguluje kilka istotnych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W § 1 ust. 1 określa wykazy oraz warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego, zwanego dalej ,,świadczeniami gwarantowanymi". W tym rozporządzeniu Minister Zdrowia nie odniósł się do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu stomatologii na odległość przy użyciu systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Dlatego prawidłowy jest wniosek organu, że udzielone skarżącemu świadczenia stomatologiczne zostały wymienione w katalogu świadczeń gwarantowanych znajdującym się w rozporządzeniu z 6 listopada 2013 r., a skoro strona twierdzi, że były one świadczone za pomocą sieci telemedycznych, to wykonanie ich tą metodą nie zawiera się w wykazie określonym w rozporządzeniu. Oznacza to, że przedmiotowe świadczenia stomatologiczne z powyższych względów nie mogą być uznane za gwarantowane, a tym samym finansowane przez Fundusz.

Ponadto jako dowolną i jednocześnie w sposób nieuprawniony rozszerzającą należy ocenić interpretację przepisów w/w rozporządzenia zaprezentowaną w skardze, a powiązaną z zarzutem naruszenia art. 42d ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 42b

ust. 1 ustawy o świadczeniach. W konsekwencji zakwestionować należy jako niemające uzasadnienia prawnego twierdzenie skarżącego, że udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu stomatologii na odległość przy użyciu systemów teleinformatycznych lub systemów łączności stanowi świadczenie gwarantowane, pomimo że rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego nie rozróżnia pomiędzy świadczeniami udzielanymi na odległość i świadczeniami udzielanymi w bezpośrednim kontakcie z osobą udzielającą świadczeń. Kwestionując wyrażone w powyższy sposób stanowisko skarżącego Sąd zwraca uwagę, że jednak ustawodawca dokonuje rozróżnienia pomiędzy świadczeniami gwarantowanymi udzielanymi na odległość i świadczeniami gwarantowanymi udzielanymi w bezpośrednim kontakcie z osobą udzielającą świadczeń, jednakże czyni to w innym akcie aniżeli mający zastosowanie w niniejszej sprawie. Minister Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, w załączniku nr 1 w części I uznaje za świadczenia gwarantowane lekarza podstawowej opieki zdrowotnej poradę lekarską udzielaną w warunkach laboratoryjnych w bezpośrednim kontakcie ze świadczeniobiorcą lub na odległość przy użyciu systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Takiego rozróżnienia świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego Minister Zdrowia nie zawarł w rozporządzeniu z 6 listopada 2013 r. Natomiast należy zgodzić się ze skarżącym, że zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz dentysta może wykonywać czynności medyczne także za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, jednakże przepis ten nie wskazuje, że czynności te są świadczeniami gwarantowanymi. Nadto przywołany przepis został wprowadzony w dobie ogłoszenia w kraju stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 ustawą z dnia 27 listopada 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii kadr medycznych (Dz.U.2020. 2401, z zm.) i wszedł w życie w dniu 30 grudnia 2020 r., tj. ponad rok od dnia udzielenia świadczeń stomatologicznych skarżącemu. Świadczenie stomatologiczne zostało bowiem udzielone skarżącemu 12 grudnia 2019 r.

Podsumowując tę część rozważań prawnych Sąd stwierdza, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi i związana z nimi argumentacja wskazujące na naruszenie przez organ w/w przepisów rozporządzenia z 6 listopada 2013 r. oraz w/w przepisów ustawy o świadczeniach.

W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 7 oraz art. 80 k.p.a., ponieważ na podstawie dołączonej do wniosku dokumentacji medycznej w odniesieniu do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych Prezes Funduszu zasadnie przyjął, że w przypadku skarżącego świadczenie stomatologiczne zostało udzielone przez higienistkę stomatologiczną, K. K., która kontaktowała się za pomocą systemów teleinformatycznych z lekarzem stomatologiem dr. M. F. przybywającym na terytorium [...]. Natomiast M. C. – pacjent podczas udzielania świadczeń przebywał w gabinecie w S.. A zatem na terytorium innego niż [...] państwa członkowskiego UE lub EOG przebywał nie pacjent ani osoba faktycznie świadcząca zabiegi, lecz lekarz, z którym dokonywano konsultacji. W świetle tak oczywistych faktów, trafny jest wniosek organu, że świadczenia stomatologiczne nie zostały udzielone stronie w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE lub EOG, co jest warunkiem niezbędnym do sfinansowania przez Fundusz świadczenia na zasadzie zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach. Skarżący nie skorzystał wobec tego z transgranicznej opieki zdrowotnej, która w rozumieniu art. 3 pkt e) dyrektywy transgranicznej oznacza opiekę zdrowotną świadczoną lub przepisaną w państwie członkowskim innymi niż państwo członkowskie ubezpieczenia. W art. 3 pkt d) dyrektywy transgranicznej postanowiono, że "państwo członkowskie leczenia" oznacza państwo członkowskie, na którego terytorium faktycznie świadczona jest opieka zdrowotna. W przypadku telemedycyny uważa się, że opieka zdrowotna świadczona jest w tym państwie członkowskim, w którym ma siedzibę świadczeniodawca.

Z dokumentacji medycznej zgromadzonej w sprawie bezspornie wynika, że świadczeniodawca, w pomieszczeniach którego zostały stronie faktycznie udzielone świadczenia stomatologiczne, ma siedzibę na terytorium [...] (zgodnie z informacjami podanymi w karcie choroby - przy ul. [...] w S.). W powyższy sposób została także wypełniona definicja ,,świadczeniodawcy" zawarta w art. 3 pkt g) dyrektywie transgranicznej. Oznacza to, że państwem członkowskim faktycznego leczenia skarżącego była [...], a nie inny kraj członkowski – [...]. W § 8 rozporządzenia z 6 listopada 2013 r. w ust. 1 jako zasadę przyjęto, że świadczenia gwarantowane są udzielane w pomieszczeniach świadczeniodawcy; zaś w ust. 2, że świadczenia gwarantowane, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2a i 11, są udzielane w dentobusie w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2017 r. o szczególnych rozwiązaniach zapewniających poprawę jakości i dostępności świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. poz. 1774).

Dlatego w ocenie Sądu, jako pozostające w opozycji do faktów prawidłowo ustalonych w sprawie, bo wynikających z gromadzonego materiału dowodowego oraz do treści powołanych przepisów w/w rozporządzenia z 6 listopada 2013 r.

i dyrektywy transgranicznej, należy ocenić stanowisko skarżącego, że została udzielona mu [...] r. transgraniczna opieka zdrowotna, uprawniająca do zwrotu kosztów leczenia od Funduszu. Powyższej oceny nie zmienia treść powoływanego przez strony art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej, ponieważ brak jest aktualnie podstaw prawnych, aby uznać za gwarantowane świadczenie z zakresu leczenia stomatologicznego udzielanego za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności.

Odnosząc się do argumentacji skargi, że lekarz nie musi wykonywać takiego zabiegu osobiście, aby był on uznany za świadczenia gwarantowane, lecz musi w nim uczestniczyć przynajmniej jako osoba nadzorująca - musi więc być częścią zespołu wykonującego zabieg, to należy powołać § 7 rozporządzenia z 6 listopada

2013 r. stanowiący, że: świadczenia gwarantowane są udzielane zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, z wykorzystaniem metod diagnostyczno-terapeutycznych innych niż stosowane w medycynie niekonwencjonalnej, ludowej lub orientalnej. W art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (DZ.U.2021.790 t.j.) określono, że: Wykonywanie zawodu lekarza dentysty polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń określonych w ust. 1, w zakresie chorób zębów, jamy ustnej, części twarzowej czaszki oraz okolic przyległych. W stanie faktycznym sprawy lekarz dentysta spełniający niewątpliwie wymogi określone w/w przepisach ograniczył się wyłącznie do udzielania instruktażu, podczas gdy higienistka stomatologiczna K. K. korzystała z tego instruktażu i faktycznie wykonała zabiegi stomatologiczne skarżącemu. Powyższa kwestia była przedmiotem oceny organu co potwierdza treść zaskarżanej decyzji, którą należy uznać za trafną.

Mając na uwadze całokształt okoliczności i argumentów przedstawionych w decyzji oraz podnoszonych w skardze w zestawieniu z mającymi znaczenie dla sprawy w/w przepisami: ustawy o świadczeniach, rozporządzenia z 6 listopada 2013 r.i dyrektywy transgranicznej - należy uznać za prawidłowe stanowisko organu w zakresie odmowy zwrotu skarżącemu kosztów leczenia stomatologicznego, kwalifikowanego przez stronę jako świadczonego w ramach transgranicznej opieki zdrowotnej za pomocą sieci telemedycznych. Przyznanie świadczeniobiorcy zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 42b ustawy o świadczeniach ze środków publicznych, za świadczenie niebędące świadczeniem gwarantowanym, stanowiłoby nie tylko naruszenie art. 68 i art. 32 Konstytucji RP, art. 7 i art. 8 k.p.a., lecz również art. 7

ust. 1 dyrektywy transgranicznej. Wydawanie pozytywnych decyzji przez organy co do takich świadczeń mogłoby sankcjonować nieprawidłową praktykę organów NFZ.

Z powyższych względów Prezes NFZ, wydając skarżoną decyzję, nie naruszył zarzucanych w skardze przepisów prawa. Podejmując rozstrzygnięcie w sposób właściwy przeprowadził postępowanie, w ramach którego zgromadził wystarczający materiał dowodowy, który następnie prawidłowo ocenił w całości. Wyczerpująco przeanalizował wszystkie okoliczności faktyczne i prawne związane z niniejszą sprawą i w oparciu o nie zbadał, czy w przypadku skarżącego zachodziły ustawowe przesłanki do zwrotu żądanych przez niego kosztów udzielonego w [...] (w S.) świadczenia stomatologicznego. Uzasadnienie skarżonej decyzji zawiera prawem wymagane elementy, w tym organ podał w nim motywy swojego rozstrzygnięcia. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. ani innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również wyżej powołanych przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.