Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2513/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie: Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2021 r. ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...]; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "kpa"), uchylił w całości pkt II.3. postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na odbudowie budowli regulacyjnych na [...] w km [...]-[...] oraz określającego zakres raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne w tym zakresie, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych:

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (dalej "RDOŚ"), na wniosek Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], na podstawie art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 66 oraz art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej ustawa "ooś"), nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Odbudowa budowli regulacyjnych na [...] w km [...]-[...]" oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko (dalej "raport ooś").

Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli:

- w dniu [...] lipca 2014 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej "PGWWP"),

- w dniu [...] lipca 2014 r. O. (dalej "O."),

- w dniu [...]września 2014 r. Stowarzyszenie [...] (dalej "Stowarzyszenie [...]"),

- w dniu [...] października 2014 r. T. (dalej "T.").

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej "GDOŚ") postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], uchylił pkt II.3. zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Skargę na ww. postanowienie GDOŚ z dnia [...] marca 2015 wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O.. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2103/15, Sąd oddalił skargę O.. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 133/17, uchylił ww. wyrok oraz zaskarżone postanowienie. Sąd II instancji orzekł, iż nie do przyjęcia jest pogląd, że brak wskazania zażalenia strony skarżącej kasacyjnie we wstępnej części postanowienia, w której szczegółowo wymieniono zażalenia wniesione przez wszystkie inne podmioty, należy zakwalifikować wyłącznie jako uchybienie nie mające wpływu na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 107 kpa. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w odniesieniu do O. została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z chwilą zainicjowania postępowania przed organem II instancji na skutek wniesienia środka odwoławczego powstaje obowiązek powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprany. W związku z powyższym GDOŚ został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia wszystkich wniesionych zażaleń.

Organ II instancji rozpatrując ponownie sprawę zauważył, że PGWWP zarówno w zażaleniu z dnia 9 lipca 2014 r., jak i w piśmie z dnia 29 lipca 2014 r., zakwestionował wyrażony w zaskarżonym postanowieniu obowiązek dotyczący naniesienia na mapy w skali 1:10000 granic działek. Jego zdaniem wymóg ten nie wniesie informacji dla usprawnienia lokalizacji poszczególnych ostróg. Wystarczającym załącznikiem kartograficznym są mapy topograficzne w skali 1:10000 z naniesionymi ostrogami wraz z numeracją.

O. w zażaleniu na postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, nie przedstawiając w tym względzie żadnej argumentacji.

Stowarzyszenie [...] oraz T. w swoich zażaleniach wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej ustalenia zakresu merytorycznego raportu ooś oraz o orzeczenie nowego brzmienia sentencji zaskarżonego postanowienia z pełnym uwzględnieniem wniosków Stowarzyszenia [...] oraz T..

GDOŚ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], uchylił w całości pkt II.3. zaskarżonego postanowienia i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne w tym zakresie (pkt 1), zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy (pkt 2).

Na wstępie organ II instancji wskazał, że PGWWP wnioskiem z dnia 21 marca 2014 r. wystąpił do RDOŚ o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Następnie wyjaśnił, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935; dalej "ustawa nowelizująca"). Zgodnie z art. 16 ustawy nowelizującej, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Mając na względzie, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed 1 czerwca 2017 r. i do tej pory nie zostało zakończone, organ II instancji zobowiązany był do jego prowadzenia na podstawie kpa w brzmieniu opublikowanym w Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.

Jak podkreślił GDOŚ, w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajduje art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936; dalej "ustawa zmieniająca"), zgodnie z którym, do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postanowienie RDOŚ nr [...], stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, a także określające zakres raportu ooś, zostało wydane w dniu 27 czerwca 2014 r. W związku z powyższym uznał, że zastosowanie mają co do zasady przepisy ustawy ooś w brzmieniu opublikowanym w Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm. (dalej "ustawa ocenowa").

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2019 r. poz. 1839), do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego, zdaniem organu II instancji, w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71; dalej "rozporządzenie z 2010 r.").

Planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia z 2010 r., do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (porty lub śródlądowe drogi wodne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 33), dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy ocenowej), oraz dla których może być wymagany obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Pismami z dnia [...] lipca 2014 r. Stowarzyszenie [...] oraz T., powołując się na art. 111 § 1 kpa, wyraziły żądanie uzupełnienia postanowienia RDOŚ z dnia [...] czerwca 2014 r. Zdaniem Stowarzyszenia, ustalony zakres raportu ooś jest niepełny i powinien dodatkowo obejmować m.in. obowiązek przeprowadzenia badań terenowych w zakresie rozmieszczenia i występowania ptaków lęgowych. Natomiast T. wskazało, iż ustalony zakres raportu ooś powinien dodatkowo zobowiązywać do zbadania wariantu alternatywnego przedsięwzięcia, polegającego na budowie na omawianym odcinku [...] szeregu niskich (o wysokości piętrzenia - do 3 m) progów pneumatycznych (pompowanych) - na potrzeby pozyskiwania odnawialnej energii wodnej.

Postanowieniami z dnia [...] września 2014 r., nr [...], oraz nr [...], RDOŚ orzekł o odmowie uzupełnienia własnego postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...]. Organ I instancji stwierdził, że zagadnienia podniesione w pismach z dnia [...] lipca 2014 r. nie dotyczyły błędów zawartych w rozstrzygnięciu, czy pouczeniu ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r., a miały na celu jedynie rozszerzenie ustalonego w nim zakresu raportu ooś, wobec czego ich zasadność nie może być rozpatrywana na podstawie art. 111 § 1 kpa.

W zażaleniach na postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. Stowarzyszenie [...] oraz T. wniosły analogiczne żądania, co w pismach z dnia [...] lipca 2014 r.

PGWWP w zażaleniu zakwestionował zasadność punktu II.3. postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r., według którego raport ooś powinien w szczególności zawierać: mapę poglądową w skali 1:10000, z zaznaczonymi granicami działek, ostrogami wyznaczonymi do odbudowy i naniesionymi numerami obiektów. W pismach z [...] lipca oraz [...] lipca 2014 r. PGWWP wskazał dodatkowo, że mapy w skali 1:10000 z naniesionymi granicami i numerami działek będą nieczytelne i nie wniosą istotnych informacji do dokumentacji sprawy. Ponadto wnioskujący wyjaśnił, że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia załączono zestawienie ostróg wraz z określeniem ich szczegółowej lokalizacji (nr działki, obręb, gmina, powiat), mapy ewidencyjne oraz mapę poglądową.

Odnosząc się do powyższego organ II instancji wyjaśnił, że regulacje dotyczące wymaganych prawem dokumentów w procedurze oceny oddziaływania na środowisko zostały skonkretyzowane w art. 74 ust. 1 ustawy ocenowej. Wobec powyższego stwierdził, że nałożony na PGWWP obowiązek, dotyczący przedłożenia mapy poglądowej z zaznaczonymi granicami i numerami ewidencyjnymi działek, nie wynika z ww. regulacji normatywnych.

Ponadto GDOŚ zwrócił uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu poza zobowiązaniem PGWWP do sporządzenia ww. dokumentu graficznego, organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie przedstawił stosownej argumentacji dla nałożenia kwestionowanego przez PGWWP obowiązku. Wobec tego stwierdził, że zaskarżony akt, w zakresie punktu II.3., narusza art. 107 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa.

Reasumując organ II instancji wskazał, że nałożony w punkcie II.3. zaskarżonego postanowienia obowiązek nie koresponduje z wymogami ustawowymi wyrażonymi w art. 74 ust. 1 ustawy ocenowej. Mając ponadto na względzie, iż nie istnieją racjonalne przesłanki do nałożenia na PGWWP ww. obowiązku, jak również fakt, iż brak jest właściwego uzasadnienia w kwestionowanym rozstrzygnięciu, GDOŚ orzekł o jego uchyleniu i umorzeniu postępowania pierwszoinstancyjnego w tym zakresie.

Odnosząc się do żądania O. GDOŚ stwierdził, że w postępowanie w sprawie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia będące częścią postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało przeprowadzone prawidłowo. Kontrolowane postanowienie nie zawiera uchybień, które mogłyby stanowić podstawę jego uchylenia. Organ I instancji w sposób prawidłowy nałożył na PGWWP obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w oparciu o kryteria, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy ooś. Obowiązek ten dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w przypadku stwierdzenia, że jest to niezbędne ze względów merytorycznych. Tym samym uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom obowiązującym w przepisach prawa, a żądanie O. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem GDOŚ, sporną kwestię w sprawie stanowią żądania dotyczące nałożenia na PGWWP dodatkowych obowiązków - niewynikających z obowiązujących przepisów prawa zawartych w ustawie ocenowej.

Odnosząc się do żądania Stowarzyszenia [...], dotyczącego przeprowadzenia badań terenowych w zakresie walorów przyrody ożywionej, znajdujących się w zasięgu, prognozowanego oddziaływania omawianego przedsięwzięcia, zgodnie ze wskazaniami metodycznymi inwentaryzacji zawartymi w serii wyszczególnionych przewodników metodycznych, GDOŚ uznał je za niezasadne. Art. 66 ustawy ocenowej szczegółowo określa obligatoryjne elementy wchodzące w skład zakresu raportu ooś, stanowiącego dokument, w oparciu o który wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepisy ww. aktu normatywnego nie ograniczają przy tym autora raportu ooś w sposobie wyboru metodyki badawczej względem każdego z analizowanych komponentów środowiska. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdził, że żądanie Stowarzyszenia G. w przedmiocie nałożenia na PGWWP obowiązku dotyczącego sposobu pozyskiwania informacji z inwentaryzacji przyrodniczej do raportu ooś według metodyk wynikających z opracowań naukowych, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Ponadto zaznaczył, że wyszczególnione przez ww. stowarzyszenie opracowania naukowe nie posiadają waloru normatywnego, wobec czego nie mogą w sposób bezpośredni wywoływać skutków wobec podmiotów ubiegających się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W ocenie GDOŚ, żądanie Stowarzyszenia G. dotyczące sposobu wykonania aktualnych badań terenowych w zakresie koniecznym dla sporządzenia raportu, tj. w cyklu całorocznym, z uwzględnieniem stanu po przejściu w końcu maja 2014 r. [...] wezbrania, przekraczającego stany alarmowe wód. Tym samym oznacza to konieczność poznania rozmieszczenia występowania ptaków lęgowych na terenie objętym badaniami w sezonie lęgowym 2015 r., z analogicznych do wskazanych powyżej względów, również nie zasługuje na uwzględnienie. Podważenie ustaleń raportu ooś może nastąpić jedynie, co do zasady, po przeprowadzeniu kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych, której wnioski zawarte zostaną w dokumentacji przedłożonej przez PGWWP.

Odnosząc się z kolei do zarzutu T. dotyczącego braku modyfikacji zakresu inwestycji w odniesieniu do wariantu alternatywnego, polegającego na budowie na omawianym odcinku [...] szeregu niskich (o wysokości piętrzenia - do 3 m) progów pneumatycznych (pompowanych) - na potrzeby pozyskiwania odnawialnej energii wodnej, GDOŚ uznał go za niezasadny. Podkreślił, że organy I i II instancji nie posiadają kompetencji do rozstrzygania w zakresie zaproponowanych przez PGWWP rozwiązań technicznych, ujętych we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W procedurze oceny oddziaływania na środowisko organ poddaje analizie z zakresu ochrony środowiska skonkretyzowaną we wniosku inwestycję i jej warianty, opierając się m.in. na raporcie ooś. Organ nie jest upoważniony do rozstrzygania w drodze decyzji o modyfikacji zakresu planowanej inwestycji.

Skargę na powyższe postanowienie GDOŚ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło T. z siedzibą w [...], zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj. art. 7 kpa w związku z:

- błędną wykładnią przepisu przejściowego, tj. art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, co skutkowało w szczególności pozytywnym zweryfikowaniem przez GDOŚ karty informacyjnej planowanego przedsięwzięcia (KIP), mimo nie spełnienia przez nią wszystkich wymogów z art. 62a ustawy ocenowej;

- błędną wykładnią art. 111 § 2 kpa, co skutkowało naruszeniem art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa, poprzez jego niezastosowanie odnośnie zażalenia wniesionego przedwcześnie przez ówczesny Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (RZGW) w [...] Zarząd Zlewni w [...], ponieważ zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym termin do wniesienia środka zaskarżenia wobec rozstrzygnięcia administracyjnego rozpoczyna bieg dla wszystkich stron postępowania licząc od daty doręczenia im rozstrzygnięcia uzupełniającego wydanego na żądanie jednej ze stron - w przedmiocie wskazanym w jednostce redakcyjnej art. 111 kpa;

- faktycznym niezastosowaniem art. 68 ust. 2 pkt. 2 lit. a i c ustawy ocenowej w sytuacji, gdy istniały istotne przesłanki merytoryczne za wskazaniem konkretnych zaleceń w zakresie metodyki inwentaryzacji przyrodniczej, koniecznej dla sporządzenia raportu, jak również za wskazaniem zbadania zasadności dla realizacji wariantu alternatywnego wobec zaproponowanego przez inwestora.

Wobec powyższego, zdaniem T., zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa (w związku z art. 144 kpa) oraz art. 138 § 2 kpa poprzez jego nie zastosowanie.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o:

1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia w związku z naruszeniem w trakcie postępowania odwoławczego art. 7 kpa z uwagi na błędne rozpatrzenie stanu faktycznego i prawnego sprawy;

2) uchylenie w całości postanowienia organu I instancji w związku z naruszeniem w wskazanych poniżej przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż przepis ten został wymieniony w podstawie prawnej tego postanowienia;

3) zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem T., mając na uwadze wykładnię celowościową, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, w niniejszym postępowaniu administracyjnym powinny mieć zastosowanie przepisy znowelizowanej ustawy ocenowej, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., w tym przepis art. 62a tej ustawy, dotyczący obligatoryjnych wytycznych merytorycznych dla sporządzenia KIP, dla którego został orzeczony obowiązek przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu, wraz z zakresem merytorycznym dla tego dokumentu. Na poparcie swojego stanowiska T. przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 136/18.

W związku z powyższym, w ocenie T., organ odwoławczy w szczególności nie zweryfikował prawidłowo zakresu merytorycznego KIP, która została sporządzona niezgodnie z wymogami wskazanymi w art. 62a ust. 1 ustawy ocenowej. Karta ta nie zawiera bowiem niezbędnych informacji o korytarzach ekologicznych znajdujących się na terenie planowanej odbudowy ostróg jak również w obrębie oddziaływania tego przedsięwzięcia (art. 62a ust. 1 pkt 9 ustawy ocenowej) oraz o zrealizowanych przedsięwzięciach na terenie planowanej realizacji odbudowy omawianych ostróg lub też - w obszarze prognozowanego oddziaływania tych ostróg (art. 62a ust. 1 pkt 11 ww. ustawy). Jednocześnie KIP nie spełnia również obligatoryjnego wymogu wskazanego w art. 62a ust. 2 ustawy ocenowej, tj. daty jego sporządzenia.

Skarżący, biorąc pod uwagę art. 68 ust. 2 pkt. 2 lit. a i c ustawy ocenowej, nie zgodził się również z organem odwoławczym, że zaproponowany przez niego wariant alternatywny nie mógł być uwzględniony, a organ I instancji nie mógł wskazać inwestorowi konkretnych metodyk przeprowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej. Uznał także, że nie ma racji GDOŚ twierdząc, że wyłącznie art. 66 ustawy ocenowej regulował kwestie zawartości raportu ooś.

Końcowo T. podkreślił, że zarówno we wnioskach Towarzystwa, jak też Klubu [...], skierowanych do RDOŚ w [...], powody zastosowania art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. c i a ustawy ocenowej zostały wyczerpująco uzasadnione. Tym samym odrzucenie tych postulatów przez organy obu instancji oznacza także naruszenie art. 77 § 1 kpa, gdyż nie zostały faktycznie rozpatrzone argumenty zgłoszone przez strony tego postępowania, tj. dwie organizacje ekologiczne.

Ponadto, zdaniem T., w podstawie prawnej postanowienia organu I instancji wskazano art. 68 ustawy ocenowej, co nie znalazło odzwierciedlenia w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu tego postanowienia. Tym samym GDOŚ, reformując postanowienie organu I instancji - naruszył art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa, jak również art. 138 § 2 w związku z art. 144 kpa, poprzez ich niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej "ppsa"), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia, w oparciu o powołane wyżej kryteria, doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Istotną kwestią w sprawie jest określenie przepisów, przy zastosowaniu których powinno nastąpić jej rozstrzygnięcie.

Słusznie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zwrócił uwagę, że w trakcie toczącego się postępowania doszło do zmiany przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936 z późn. zm.; dalej "ustawa zmieniająca"), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., znowelizowano m.in. przepisy Działu V ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.), który reguluje ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000, w tym kwestie dotyczące: przedsięwzięć wymagających oceny, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponownego przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Biorąc pod uwagę zmiany wprowadzone w art. 66 ww. ustawy ocenowej, który reguluje zakres raportu oddziaływania na środowisko, należy stwierdzić, że są one znaczące. Ponadto ustawa zmieniająca w art. 1 pkt 27 dodała do ustawy ocenowej art. 62a określający treść karty informacyjnej przedsięwzięcia, który rozszerzył zakres danych karty informacyjnej poprzednio obowiązującej poprzez określenie dodatkowych danych wskazanych w pkt 11-14.

Przede wszystkim należy jednak wskazać, że ustawodawca normując wejście w życie noweli z dnia 9 października 2015 r. z dniem 1 stycznia 2017 r. (art. 14 ustawy zmieniającej), jednocześnie przewidział w art. 6, że do spraw wszczętych przed dniem 1 stycznia 2017 r. stosuje się co do zasady przepisy dotychczasowe. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, do spraw, w których przed dniem wejścia w życie ustawy zmienianej w art. 1 uzgodniono zakres i stopień szczegółowości prognozy oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1); do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2); do inwestycji liniowych celu publicznego przewidzianych do realizacji w ramach przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie stosuje się przepisu art. 15 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 3. (ust. 3); na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą oraz art. 15 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 3 (ust. 4).

Wobec tego co do zasady, zgodnie ze stanowiskiem GDOŚ, do sprawy, w której przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko należało stosować przepisy ustawy w niezmienionym brzmieniu. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, w powyższym art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej chodzi o przedłożenie raportu w wersji ostatecznej, tj. kompletnych dokumentów. Tylko bowiem raport o ostatecznej treści jest przedmiotem uzgodnień stosownych organów, analiz i weryfikacji organu, który ma ustalić środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Powyższe odnosi się do również do postanowienia określającego zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, które powinno być ostateczne. A contrario, jeżeli po dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 1 stycznia 2017 r., postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie jest ostateczne, to stosuje się przepisy ustawy ocenowej w nowym brzemieniu, a zasady określone w art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej nie mają zastosowania.

W rozpoznawanej sprawie postanowienie RDOŚ określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zostało wydane [...] czerwca 2014 r., natomiast zaskarżone postanowienie GDOŚ – [...] sierpnia 2020 r. Nowelizacja przepisów ustawy ocenowej weszła w życie 1 stycznia 2017 r., zatem po wydaniu postanowienia określającego zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w I instancji i jednocześnie przed wydaniem postanowienia w tym zakresie w II instancji. Z powyższego wynika, że postanowienie określające zakres raportu ooś po wejściu w życie przepisów ustawy zmieniającej nie było ostateczne. Z tego względu w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy ocenowej w znowelizowanym brzmieniu.

W tej sytuacji stwierdzić należało, że skarżący prawidłowo ocenił, iż organ II instancji orzekał w oparciu o niewłaściwy stan prawny. Zaznaczyć należy, że nie ograniczało się to wyłącznie do powołania niewłaściwego publikatora. W rozpoznawanej sprawie właściwą podstawę prawną stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., gdyż jak wskazano wyżej art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Zasadnie więc skarżący zauważył, że w toku postępowania organ II instancji prowadził postępowanie w świetle przepisów ustawy ocenowej w nieaktualnym brzmieniu. GDOŚ, ponownie rozpoznając sprawę, powinien był zweryfikować czy zakres raportu ooś określony przez organ I instancji zawiera wszystkie elementy wskazane w znowelizowanym art. 66 ustawy ocenowej i odpowiada wymogom zmienionych unormowań. Nowelizacja ustawy ocenowej dokonała znaczących zmian w zakresie raportu ooś. W takiej zaś sytuacji zachodzi konieczność określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy ocenowej.

Wydanie postanowienia w oparciu o przepisy w niewłaściwym brzmieniu narusza zasadę praworządności, określoną w art. 6 i art. 7 kpa, która nakłada na organ administracji obowiązek działania zgodnie z przepisami prawa, tj. ustalenie właściwego stanu prawnego, gdyż ma to charakter fundamentalny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Należy zauważyć, że wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, co wynika z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Konsekwencją obowiązywania zasady praworządności i zasady prawdy obiektywnej jest także art. 124 § 1 i 2 kpa, ustanawiający obowiązek organu do zawarcia w postanowieniu podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego, które polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu, powyższe uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji uwzględni oceną prawną wynikającą z niniejszego orzeczenia i podejmie wszelkie czynności zmierzające do wydania postanowienia odpowiadającego przepisom prawa.

Mając zatem na uwadze powyższe uchybienia przepisom proceduralnym, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ppsa, Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 2. sentencji na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 1 ppsa. Na koszty te składa się wysokość wpisu sądowego od skargi uiszczona przez skarżącego w kwocie 100 zł.