Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 879/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260 & 1, art. 246 & 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016r. sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 5 maja 2016r. o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z 5 maja 2016r. o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 5 maja 2016r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił przyznania F. sp. z o.o. z siedzibą w O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

W ustawowym siedmiodniowym terminie Spółka złożyła sprzeciw od tego orzeczenia, wnosząc o jego zmianę i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że od dwóch lat w swoich sprawozdaniach wykazuje znaczne straty finansowe, w roku 2013 strata spółki wyniosła 149.368,31 zł, zaś w roku 2014 – 167.360,10 zł, tak więc stan ten ma charakter trwały i pogłębia się. Zdaniem skarżącej ocena skali prowadzonej przez nią działalności oraz uzyskiwanego przychodu dokonana przez referendarza sądowego nie odzwierciedla jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Zaznaczyła, że przychód jest kategorią bilansową i nie oddaje rzeczywistej sytuacji materialnej, gdyż lata obrotowe 2013 i 2014 spółka zamknęła ze znacznymi stratami. Wskazała również, że posiadany przez nią majątek ruchomy to głównie urządzenia do gry, które są wyjątkowo trudno zbywalne.

Spółka wyeksponowała również, że zajęty został jedyny jej rachunek bankowy, co w istocie może oznaczać zaprzestanie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Zwróciła uwagę, że łączna kwota wpisów od skarg na decyzje dotyczące wymierzenia jej kar pieniężnych wynosi obecnie 80 000 zł, zaś kwota wymagalnych kar pieniężnych to 2 900 000 zł. Wobec powyższego, uiszczenie przez nią wpisu sądowego od skargi oznaczać będzie de facto zamknięcie jej dostępu do drogi sądowej. Do skargi załączono m.in. sprawozdanie finansowe za rok 2013 i 2014, upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydane w okresie od lipca do września 2015 r. przez organy celne w W., T., P. i B., zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej i protokół zajęcia automatów do gier przez Izbę Celną w W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a.

Skarżąca F. Sp. z o.o. nie zgadza się z odmową przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Ustanawiając przesłankę udzielenia takiego wsparcia ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, prawodawca przesądził też, iż przedmiotowe dofinansowanie strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania strony. Powyższe koreluje z wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. zasadą, że to strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy.

Zdaniem Sądu, oceniając możliwości płatnicze Spółki referendarz sądowy prawidłowo uznał, że są one wystarczające do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że o kondycji finansowej Spółki decyduje wiele elementów. Podstawowym jest oczywiście zysk, który Spółka uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak równocześnie, że w razie poniesienia przez nią straty, zasadnym jest uznanie o potrzebnie jej wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych. Strata nie oznacza więc utraty płynności finansowej. Spółka wykazała wprawdzie taką stratę za 2013r. i 2014r. (odpowiednio: 149 368,31 zł oraz 167 360,10 zł), jednak zdaniem Sądu przedwczesne jest w takiej sytuacji twierdzenie o trwałości takiego stanu rzeczy. Dla oceny kondycji finansowej Spółki istotne znaczenie, co sama przyznaje w sprzeciwie (twierdząc, że jest jednym z elementów obrazujących kondycję podmiotów gospodarczych), ma także uzyskiwany przychód (za rok 2014 przychód ten w przypadku Spółki wyniósł 1 688 950,20 zł). Ponadto, ważne są także w tym kontekście takie kwestie jak wysokość kapitału zakładowego czy wartość środków trwałych. Te ostatnie mają przecież wymierną wartość i mogą być źródłem konkretnych środków finansowych, a zatem są "środkami", o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W przypadku Spółki wymienione wyżej pozycje wynoszą odpowiednio: 50 000 zł oraz 500 850,02 zł. Wysokość każdej z osobna przewyższa (w tym drugim przypadku wielokrotnie) wartość wpisu w niniejszej sprawie, jak też wartość wszystkich wpisów, do których uiszczenia zobowiązana jest Spółka, wynoszącą zgodnie z jej twierdzeniem 80 000 zł (w przedmiotowej sprawie wpis sądowy od skargi wynosi 400 zł). W takiej sytuacji brak argumentów, by przerzucić na innych obywateli ciężar ponoszenia opłat sądowych, zwłaszcza w kontekście stwierdzenia Spółki, że nie tylko urządzenia do gry (co do których Spółka wskazuje na fakt ich zajęcia) składają się na posiadane przez nią środki trwałe. Spółka podaje także, iż tylko część z tych urządzeń zostało zatrzymanych przez organy celne.

Odnosząc się do zarzutu Spółki zmarginalizowania przez referendarza sądowego kwestii egzekucji prowadzonych przeciwko skarżącej spółce i zajęcia jej jedynego rachunku bankowego (załączono upomnienia dotyczące uregulowania określonych należności pieniężnych na rzecz urzędów celnych) to należy podnieść, że sama tego rodzaju okoliczność nie może wprost skutkować koniecznością przychylenia się do żądania spółki. Spółka wskazuje, że "może" to oznaczać zaprzestanie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, jednak nadal w tym obrocie funkcjonuje, wykazując aktywność gospodarczą. Nie wynika z nadesłanych materiałów, że działalność Spółki została zawieszona, czy został w stosunku do niej złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, czy też wszczęte postępowanie naprawcze.

Dodać należy, że w działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, które związane są z wydatkami finansowymi. Zaliczyć do nich należy także opłaty sądowe. W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że, podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 18.01.2008 r., I OZ 809/07, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie zauważyć należy, że dołączone przez spółkę do skargi dokumenty np. sprawozdania finansowe za lata 2013 – 2014 (sprzed 2 lat od złożenia skargi) nie obrazują aktualnego, obecnego stanu majątkowego i finansowego wnioskodawcy.

Jednak na zakończenie wskazać wypada, iż sytuacja majątkowa wnioskującej Spółki była już wielokrotnie oceniana w ostatnim okresie w ramach postępowań w przedmiocie prawa pomocy, w których odmawiano skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 28 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił dwa zażalenia Spółki w ramach prawa pomocy w sprawach o sygn. akt II GZ 636/15 i II GZ 637/15. Jak zauważył NSA w uzasadnieniu, analiza wyciągów z rachunku bankowego Spółki wskazuje, że dokonywała ona kilkudziesięciotysięcznych wpłat pieniężnych na swoje konto oraz wykonywała przelewy (w wysokości od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych) na rzecz swoich kontrahentów. Istotnego znaczenia dla wspomnianej oceny nie ma – zdaniem NSA – zawiadomienie z 17 czerwca 2015 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Spółki, skoro dochodzone w związku z tym zawiadomieniem należności wynoszą 34.173,20 zł, a z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że Spółka oraz prezes jej zarządu dokonywali w każdym miesiącu wpłat na to konto w wysokości na ogół znacznie przekraczającej wspomnianą kwotę (tj. 50.500 zł w lutym 2015 r., 112.600 zł w marcu 2015 r., 22.300 zł w kwietniu 2015 r., 122.000 zł w maju 2015 r.). W ocenie NSA, wspomniane wpłaty gotówkowe świadczą o tym, że Spółka dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi pokrycie kosztów sądowych, lecz decyduje się przeznaczać je na inne koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, np. należności z tytułu obsługi prawnej świadczonej przez kancelarią adwokacko-radcowską (w okresie luty-maj 2015 r. Spółka udokumentowała przelewy z tego tytułu na łączną kwotę 131.015,85 zł). Powyższe stanowisko jest aktualne dla oceny wniosku złożonego w niniejszej sprawie, zważywszy na to, iż wnioskująca strona powiela argumentację podnoszoną w ramach ocenianych przez NSA spraw, jak również przedkłada dokumentację finansową odnoszącą się do tych samych okresów. Wskazać można również na inne postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające zażalenia skarżącej w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, jak postanowienia: z dnia 19 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 961/15, z dnia 2 lutego 2016 r. o sygn. akt II GZ 9/16, z dnia 17 lutego 2016 r. o sygn. akt 117/16, czy z dnia 5 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II GZ 275/16.

Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o odmowie zwolnienia Spółki od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie.

O powyższym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.