Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1585/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z/s w G. z dnia [...] lutego 2014r. nr [...], którą przyznano J.Z. płatność cukrową w wysokości [...] zł oraz odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę i płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu 14 maja 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s w G. wpłynął wniosek J.Z. o przyznanie płatności na rok 2012, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W złożonym wniosku J.Z. wskazał o przyznanie:

- Jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni wynoszącej 44,28 ha,

- Uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni wynoszącej 37.29 ha

- Uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do powierzchni wynoszącej 1,79 ha,

- Specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (ST) do powierzchni wynoszącej 1,55 ha,

- Płatności cukrowej do ilości kwotowych buraków cukrowych wynoszących 85,66 ton.

W dniu 9 lipca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wystosował do Wnioskodawcy wezwanie do złożenia wyjaśnień, bowiem zadeklarowane działki o numerach [...], zostały zadeklarowane do płatności również przez A.K.

W dniu 11 lipca 2012 r. J.Z. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w P. wyrok z dnia 25 listopada 2011 r. nakazujący wydanie przez A.K. działek położonych we wsi G., gmina G., powiat c. oraz protokół z egzekucji komorniczej z dnia 29 czerwca 2012 r.

W dniu 16 lipca 2012 r. J.Z. złożył "zmianę do wniosku", w której pomniejszył powierzchnię deklarowaną na działce ewidencyjnej Nr [...] oraz korektę do wniosku i oświadczenie, w którym potwierdził fakt posiadania i użytkowania w/w działek od dnia 10 maja 2012 r. Ponadto dołączył Akt notarialny Repertorium A [...] z dnia [...] maja 2012 r. oraz zawiadomienie o wpisie do ksiąg wieczystych.

W dniu 24 lipca 2012 r. A.K. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w C. wyjaśnienia również potwierdzając fakt posiadania i użytkowania na dzień 31 maja 2012 r. spornych działek, dodatkowo dołączając oświadczenia trzech świadków.

W dniu [...] lutego 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej sprawy wniosku wydał decyzję Nr [...], na podstawie której odmówił J.Z. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012- w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych oraz przyznał płatność cukrową do wnioskowanej ilości kwotowych buraków cukrowych.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił J.Z. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012- w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych oraz przyznał płatność cukrową do wnioskowanej ilości kwotowych buraków cukrowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie nie można jednoznacznie stwierdzić, która ze stron była w posiadaniu spornych działek na dzień 31 maja 2012 r., wobec czego uznano, że posiadanie gruntów przez J.Z. do dnia egzekucji komorniczej wyrażało się jedynie na jednorazowym zawładnięciu rzeczą.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił J.Z. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012- w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych oraz przyznał płatność cukrową do wnioskowanej ilości kwotowych buraków cukrowych.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. z 2008 r., nr 170 poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy, w przypadku gdy działka stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu.

Z powyższych regulacji jak wskazał wynika, iż pomoc jest udzielana na wniosek podmiotu będącego posiadaczem gospodarstwa rolnego i do gruntów znajdujących się w jego posiadaniu. Z uwagi jednak, iż w powołanej ustawie nie zdefiniowano pojęcia posiadania, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się cywilistyczne znaczenie tego pojęcia. Według przepisu art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie oznacza więc fizyczne władztwo nad rzeczą, któremu towarzyszy element psychiczny- zamiar władania rzeczą dla siebie.

Dla istnienia posiadania nie jest przy tym konieczne rzeczywiste korzystanie z rzeczy, lecz wystarczy, aby istniała możliwość takiego korzystania. Zauważył, iż w kontekście przytoczonych powyżej przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Wnioskowana pomoc finansowa w formie płatności bezpośrednich udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych tzn. producentom rolnym, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne( niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy), a nadto utrzymują je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Wyjaśnił, iż sam tytuł prawny do gruntu nie został przewidziany jako przesłanka konieczna do ubiegania się o wspomniane świadczenia, albowiem do realizacji działalności rolniczej wystarczające jest posiadanie. Faktyczne władztwo nad rzeczą w przypadku gruntu rolnego oznacza, że istnieje swoboda co do podejmowania istotnych decyzji np. co, gdzie, kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, czy też w miarę możliwości wykonać je samodzielnie, kiedy zbierać plony oraz komu, gdzie je sprzedawać lub wykorzystywać w inny sposób, jak również swobodę decyzji co do występowania o konkretne dotacje ze środków unijnych. Sama możliwość władania gruntami rolnymi na podstawie prawa własności nie jest wystarczająca, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Wskazał, iż zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73.2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. Urz. L 316 z dnia 02.12.2009 r. str. 27 ze zm.), po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów. Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości (ust.3 w/w artykułu).

W związku z powyższym zasadnie jak wskazał Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie uwzględnił złożonej przez Wnioskodawcę "zmiany do wniosku", w której zmniejszył on deklarowaną pierwotnie powierzchnię działki rolnej o oznaczeniu "O", bowiem wezwaniem do złożenia wyjaśnień został on następnie powiadomiony o nieprawidłowościach w tym zakresie, które zostały wyjaśnione na jego niekorzyść. Wskazał, iż organ I instancji w toku prowadzonego postępowania na podstawie zebranej dokumentacji ustalił, że J.Z. nie był posiadaczem, a więc nie użytkował rolniczo w ciągu całego roku kalendarzowego 2012 spornych działek, przez co nie nabył prawa do płatności do tych działek, bowiem nie spełnił koniecznych warunków do przyznania płatności określonych ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Organ odwoławczy wskazał, iż z całości dokumentów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że J.Z. w dniu zawarcia aktu notarialnego ([...] maja 2012 r.) posiadał wiedzę ,że zakupione przez niego działki są w posiadaniu A.K., gdyż w przedłożonym Akcie Notarialnym w § 5 Sprzedający oświadczyli, że zbywana nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych : [...] oraz [...] znajduje się w posiadaniu A.K. a zbywca zapewniał, że jeżeli A.K. nie wyda dobrowolnie w/w nieruchomości zobowiązuje się przeprowadzić wobec niej postępowanie egzekucyjne. A.K. dobrowolnie nie wydała posiadanych gruntów, w związku z czym w dniu 29 czerwca 2012 r. miała miejsce egzekucja komornicza. Ze względu na fakt, iż w dniu 29 czerwca 2012 r. miała miejsce egzekucja komornicza, to tym samym A.K. do dnia przeprowadzenia egzekucji nie wydała dobrowolnie w/w nieruchomości. Zatem posiadanie gruntów przez J.Z. do dnia egzekucji komorniczej w dniu 29 czerwca 2012 r. wyrażało się jedynie na jednorazowym zawładnięciu rzeczą. Polegało na zebraniu przez J.Z. siana z działki ewidencyjnej nr [...] i nie stanowiło przejęcie posiadania ani w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, ani też nie stanowiło przejawu trwałego faktycznego przejęcia w/w działki.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J.Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez stwierdzenie, że posiadanie nieruchomości (działek gruntu o nr: [...]) , dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi KW nr [...] przez J.Z. w okresie od dnia 10 maja 2012 r. do dnia 29 czerwca 2012 r. nie miało charakteru trwałego i wyrażało się jedynie na jednorazowym zawładnięciu rzeczą, które polegało na zebraniu siana z działki nr [...], w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J.Z. w okresie od dnia 10 maja do 28 czerwca 2012 r., tj. do dnia egzekucji komorniczej posiadał ww. grunty rolne, faktycznie władał i użytkował ww. działki rolne, a więc na dzień 31 maja 2013 r. był posiadaczem faktycznym ww. działek w cywilistycznym znaczeniu pojęcia "posiadanie", co oznacza, iż przesłanka określona w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została spełniona,

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego i nie oparte na materiale dowodowym przyjęcie za udowodnioną tezę, że Skarżący nie był w posiadaniu działek gruntu o nr: [...] do dnia 31 maja 2012 r. oraz ,że posiadanie ww. działek przez skarżącego od 10 maja 2012 r. do dnia 29 czerwca 2012 r., tj. do dnia egzekucji komorniczej wyrażało się jedynie na jednorazowym zawładnięciu rzeczą i nie stanowiło przejęcia posiadania w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, ani też nie stanowiło przejawu trwałego faktycznego przejęcia ww. działek i polegało na zebraniu siana z działki, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący od 10 maja 2012 r. był posiadaczem nieruchomości, wykonywał inne zabiegi agrotechniczne i decydował o sposobie uprawiania nieruchomości, co jednoznacznie zamanifestował w maju, nie dopuszczając do zbierania siana z działek stanowiących jego własność przez A.K.,

3. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 i 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób skutkujący utratą zaufania obywateli do organów Państwa w szczególności poprzez brak rzetelnej i wnikliwej oceny materiału zgromadzonego w sprawie,

4. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 80 k.p.a. poprzez:

- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażającej się w odmowie wiarygodności i mocy dowodowej zeznań świadków: J.L., Z.Z., H.L.K., chociaż zeznania tych świadków są logiczne, wzajemnie się uzupełniają i nie stoją w sprzeczności z istotną częścią materiału dowodowego zebranego w sprawie tj. zeznaniami W.C.,

- sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wyprowadzenie faktu, że w okresie od dnia 10 maja 2012 r. do 29 czerwca 2012 r. J.Z. dokonał w maju 2012 r. jedynie zbioru siana z działki nr [...], w sytuacji gdy, z dowodów zebranych w sprawie, wynika, iż wykonywał także inne zabiegi agrotechniczne, co potwierdzają zeznania świadków,

- wyprowadzenie, z przedstawionych przez A.K. faktur, faktu, że to A.K. prowadziła zabiegi agrotechniczne na spornych działkach gruntu od dnia 10 maja 2012 r.;

- wywnioskowanie z zeznań Z.G. faktu, iż po 10 maja 2012 r. A.K. prowadziła zabiegi agrotechniczne na spornych działkach gruntu,

- nie wzięcie pod uwagę faktu, że świadek Z.G. jest spokrewniony z A.K., a świadkowie: J.C. i R.U. są bliskimi sąsiadami A.K.,

- bezpodstawne odmówienie znaczeniu orzeczeniu Sądu Rejonowego z dnia 25 listopada 2011r., z którego jednoznacznie wynika, że A.K. nie miała tytułu prawnego do działek gruntu i w sposób nielegalny naruszyła przysługujące uprawnienia właścicieli ww. działek gruntu co w konsekwencji doprowadziło, że organ administracji błędnie ustalił, że posiadanie trzech ww. działek gruntu wyrażało się jedynie na jednorazowym zawładnięciu rzeczą i nie stanowiło przejęcia posiadania ani w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, ani też nie stanowiło przejawu trwałego faktycznego przejęcia w/w działek.

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego, w szczególności poprzez niewskazanie motywów podjętego rozstrzygnięcia, dowodów, na których organ II instancji się oparł, oraz przyczyn ,z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż od dnia 10 maja 2012 r. wykonuje uprawnienia, które składają się na treść prawa własności, włada nieruchomością samodzielnie i bezpośrednio, we własnym imieniu i we własnym interesie.

Podkreślił, iż okoliczność, iż sam odebrał posiadanie A.K. została potwierdzona w jej piśmie z dnia 30 maja 2012 r., w którym stwierdziła, iż A.Z. zajął przedmiotową nieruchomość w dniu 25 maja 2012 r. Sama zatem A.K. w piśmie z dnia 30 maja 2012 r. do Komornika Sądowego potwierdziła fakt, iż Skarżący odebrał jej posiadanie w dniu 25 maja 2012 r. (w dniu 18 lutego 2013 r. w piśmie złożonym do organu I instancji odwołała swoje oświadczenie).

Wskazał iż, stwierdzenie adwokata J.M. w piśmie z dnia 8 czerwca 2012 r., które zostało zacytowane w zaskarżonej decyzji, iż " (...) nowy właściciel nie wyraził dalszych czynności i nie objął w posiadania: jest nieuprawnione i bezpodstawne, Adwokat J.M. nie był pełnomocnikiem skarżącego i nie był umocowany by składać w jego imieniu oświadczenia o powyższej treści. Powyższe oświadczenie nie było złożone przez skarżącego. Skarżący wskazał, iż oprócz zbioru siana wykonywał na działkach również inne zabiegi agrotechniczne właściwe dla znajdujących się na tych działkach upraw, co potwierdza w swoich zeznaniach m.in. H.L.K. oraz świadkowie przez niego wskazani. Od momentu przez niego nabycia nieruchomości A.K. nie miała możliwości władania rzeczą w sposób, do jakiego uprawniony jest właściciel. Nie wykonywała żadnych zabiegów agrotechnicznych na nieruchomości i nie czerpała żadnych korzyści majątkowych z nieruchomości. W okresie od 10 maja do 29 czerwca 2012r. posiadanie gruntów rolnych przez skarżącego miało charakter trwały, skarżący faktycznie władał gruntem rolnym oraz rzeczywiście rolniczo na nim gospodarował. Posiadanie gruntów w okresie od dnia nabycia do dnia egzekucji komorniczej nie wyrażało się na jednorazowym zawładnięciu rzeczą, jak błędnie stwierdziły organy I i II instancji. W okresie tym, związek skarżącego z nieruchomością nie wyrażał się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możliwości korzystania z nieruchomości przez czas nieokreślony.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Podstawę przyznawania płatności obszarowych (jednolitej i uzupełniającej) do gruntów rolnych stanowi ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 zw zm.), zwana dalej Ustawą. W myśl art. 7 ust. 1 i 2 Ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1. posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działek rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę co najmniej 0,1 ha;

2. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a. przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponadto w myśl art. 7 ust. 6 Ustawy w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu.

Z powyższych regulacji prawnych wprost i jednoznacznie wynika, iż pomoc jest udzielana na wniosek podmiotu będącego posiadaczem gospodarstwa rolnego i do gruntów znajdujących się w jego posiadaniu. Celem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest bowiem wspieranie działalności rolniczej posiadaczy gospodarstw rolnych, którzy utrzymują grunty w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony. Takie wsparcie powinno odnosić się więc do osób faktycznie użytkujących grunty na działalność rolniczą. Sam tytuł prawny do gruntu nie został przewidziany jako przesłanka konieczna do ubiegania się o wspomniane świadczenia, albowiem do realizacji działalności rolniczej wystarczające jest posiadanie. Wnioskowana pomoc finansowa w formie płatności bezpośrednich udzielona może by tylko podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych tzn. producentom rolnym, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne ( niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy) a nadto utrzymują je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Faktyczne władztwo nad rzeczą w przypadku gruntu rolnego oznacza, że istnieje swoboda co do podejmowania istotnych decyzji dotyczących funkcjonowania gospodarstwa np. co, gdzie i kiedy zasiać, komu zlecić prace polowe czy też w miarę możliwości wykonać je samodzielnie, czy również swobodę decyzji co do występowania o konkretne dotacje ze środków unijnych. Sama możliwość władania gruntami rolnymi na podstawie prawa własności nie jest wystarczająca, liczy się bowiem efektywne( rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Innymi słowa płatność przysługuje za rolnicze użytkowanie działek rolnych. Konsekwencją takiej zasady przyznawania płatności jest fakt, że właściciel nie może otrzymać takich dopłat za działki, których- w danym roku objętym przyznawaną płatnością- nie posiadał, nie prowadził na nich upraw a więc nie utrzymywał ich zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Wynika to wprost z art. 7 ust. 6 Ustawy.

Zgodnie z art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. W myśl art. 14 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009r. ) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. Urz. L 316 z dnia 02.12.2009 r. str. 27 ze zm.), po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów.

Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 3 w/w artykułu).

W związku z powyższym zasadnie nie uwzględniono złożonej przez Wnioskodawcę zmiany do wniosku, w której zmniejszył deklarowaną pierwotnie powierzchnię działki rolnej o oznaczeniu "O", bowiem wezwaniem do złożenia wyjaśnień Nr [...] został uprzednio powiadomiony o nieprawidłowościach w tym zakresie.

Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie było ustalenie czy skarżący w chwili składania wniosku o płatności był posiadaczem przedmiotowych działek.

Materiał dowodowy zebrany przez organy obu instancji pozwala na stwierdzenie, iż skarżący w momencie składania wniosku o płatności nie był posiadaczem przedmiotowych działek, a organy zasadnie odmówiły mu przyznania płatności.

Organy ustaliły, iż w niniejszej sprawie wystąpił tzw. Konflikt kontroli krzyżowej, co oznacza, że dwóch lub więcej producentów rolnych złożyło wniosek o przyznanie płatności na te same działki ewidencyjne oraz położone na nich działki rolne. Prowadzone postępowanie administracyjne miało na celu ustalenie czy wnioskodawca nabył w roku gospodarczym 2012 prawo do otrzymania płatności.

Organ odwoławczy oceniając materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu nie twierdził, że A.K. gospodarowała na spornych gruntach w sposób ciągły, jednakże uznał, że jej działanie było na tyle znaczące i długie, że sprawiło, iż skarżący nie mógł w sposób ciągły prowadzić działalności rolniczej.

Z dokumentów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego wynikało, że J.Z. w dniu zawarcia aktu notarialnego [...] maja 2012 r., posiadał wiedzę, że zakupione przez niego działki są w posiadaniu A.K. bowiem w § 5 aktu notarialnego Sprzedający oświadczyli że zbywana nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych: [...] znajduje się w posiadaniu A.K. a także, że jeżeli A.K. nie wyda dobrowolnie w/w nieruchomości zobowiązują się przeprowadzić wobec niej postępowanie egzekucyjne. A.K. dobrowolnie nie wydała posiadanych gruntów, w związku z czym w dniu 29 czerwca 2012 r. miała miejsce egzekucja komornicza. Uczestniczyli m.in. J.Z. i A.K. nie wnosząc uwag do przeprowadzonych czynności.

Zatem posiadanie gruntów przez J.Z. do dnia egzekucji komorniczej wyrażało się jedynie na jednorazowym zawładnięciu rzeczą. Polegało ono na zebraniu siana z działki ewidencyjnej nr 76 i nie stanowiło przejęcia posiadania ani w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, ani też nie stanowiło przejawu trwałego faktycznego przejęcia w/w działki.

Należy wskazać, iż organy w sposób prawidłowy oceniły zgromadzony materiał dowodowy oraz zeznania świadków. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prowadząc postępowanie w sprawie i realizując wskazania organu II instancji wziął pod uwagę zeznania H.L.K., która wyjaśniła, iż jesienią 2011 r., zasiewy na działkach ewidencyjnych nr [...] położonych we wsi G. były dokonane przez Państwa K.. Na działce ewidencyjnej nr [...] pierwszego zbioru siana dokonał J.Z. On również zebrał plony zbóż i wykonał wszystkie zabiegi agrotechniczne jesienią 2012 r. Z.G. na polecenie A.K. w połowie marca 2012 r. na spornych działkach wysiewał nawozy azotowe, a w połowie kwietnia 2012 r. wykonywał opryski środkami ochrony roślin. R.U. zeznał, że na działce nr [...] nawoził grunty, a następnie około 20 maja 2012 r. dokonał pierwszego pokosu trawy, którą w kolejnych dniach 3-krotnie przewracał w celu jej wysuszenia, a w dniu 25 maja 2012 r., gdy pojawił się na w/w działce w celu zebrania siana zastał tam J.Z., który przygotowywał siano do zbioru. Potwierdził to J.C.. Również on po raz pierwszy J.Z. na spornych działkach zauważył, gdy ten zbierał siano.

Według zeznań W.C. pod koniec maja 2012 r. jeden raz wykonał on prace polowe, związane z suszeniem i belowaniem trawy na działce ewidencyjnej [...] Następnie dopiero w lipcu 2012 r. wykonywał kolejne prace polowe. J.Z. w protokole rozprawy z dnia 18 września 2012 r. wskazał, iż na działkach ewidencyjnych, na których posiana była pszenica i żyto do żniw nie przeprowadzał żadnych zabiegów agrotechnicznych.

Prawidłowo zatem organ ocenił, iż na działce ewidencyjnej nr [...], na której była łąka J.Z. pierwsze prace polowe wykonał 25 maja 2012 r., a wiosną 2012 r. użytkował je R.U. co potwierdza zgłoszenie popełnienia przestępstwa złożone przez W.K. do Prokuratury Rejonowej w C. 29 maja 2013 r. Z treści pisma wynikało, że 25 maja 2012 r. J.Z. zbelował siano i wywiózł do swojego gospodarstwa. Pisząc o działce nr [...] wskazał, że "ma ją w posiadaniu A.K., a od kilkunastu lat dzierżawi ją R.U. Dzierżawę działki [...] potwierdził również R.U. w zgłoszeniu popełnienia przestępstwa z dnia 28 maja 2012 r.

Jak wyjaśniono dla powyższej sprawy istotne jest, kto posiadał grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności i utrzymywał je w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy.

W zakresie uprawnień do otrzymania dopłat unijnych decydujące znaczenie ma wyłącznie okoliczność faktycznego władania i użytkowania (uprawy) deklarowanych działek, nie zaś sam tytuł prawny do gruntów. Ustawowa przesłana posiadania działki rolnej nie może być rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego, z którego wynika to posiadanie. Wnioskujący o płatności ma obowiązek udokumentować fakt władania gruntem rolniczym oraz rzeczywiste rolnicze gospodarowanie na posiadanym gruncie, co wynika z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2007 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Aby spełnić warunek utrzymania gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok, grunty muszą pozostawać w tym czasie w posiadaniu osoby ubiegającej się w przyznanie płatności. Stan posiadania na dzień 31 maja, o którym mowa w art. 7 ust. 1 w/w ustawy może być miarodajny jedynie dla określenia wysokości przyznanego świadczenia. Posiadanie powinno mieć charakter trwały. Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz z możności korzystania z niej przez cały czas nieokreślony

( tak wyrok NSA GSK 228/07 oraz WSA w Poznaniu z 17 listopada 2010 r. – III SA/Po 353/1).

Tym samym organy zasadnie uznały ,że czynności wykonane przez J.Z, polegające na zebraniu siana nie miały charakteru posiadania nieruchomości, w znaczeniu rzeczywistego ich uprawiania, decydowania co uprawiać, dokonywania swobodnie zabiegów agrotechnicznych, a posiadanie to miało jedynie charakter pojedynczy. Nie zmienia tego również treść oświadczenia A.K. z dnia 30 maja 2012 roku ( sprostowanego pismem z dnia 18 lutego 2013 r.) co do zajęcia czy też bezprawnego naruszenia posiadania nieruchomości rolnych.

Reasumując należy stwierdzić, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, iż to skarżący był faktycznym posiadaczem spornych gruntów. W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawem przewidziany przeprowadziły postępowanie i wydały decyzje, w których wskazały na ustalenia faktyczne oraz uzasadniły przez powołanie stosownych przepisów powody dla których odmówiły przyznania wnioskowanej płatności. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.