Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 874/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105  par. 1 art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36 a ust. 2 art. 51 ust. 1 pkt 1 pkt 2 pkt 3 ust. 3 ust. 4 ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 11 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA: Joanna Sekunda - Lenczewska (spr.) Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości wykonania budowy budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], nr [...] znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. LS


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z dnia [...]. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]. umarzającą, w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości wykonania budowy budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego z częścią gospodarczo -garażową z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomości przy ul. A, w R.(działka nr 46), której właścicielami są J. R. i A. R .

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, przedstawiając jego historyczny aspekt wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, prawomocnym wyrokiem z dnia 9 maja 2005r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 565/04, wydanym w efekcie skargi S. S., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]. nr [...], którą nałożono na A. R. i J.R. obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu zamiennego budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A, w R. (działka nr 46). Tymże wyrokiem uchylone zostało także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]., nr [...], wstrzymujące roboty budowlane prowadzone na wskazanej działce, oraz decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. nr [...], a także poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.

W uzasadnieniu powyższego wyroku WSA wskazał, iż wspomnianą decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie części spornego budynku, na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., nr 106, poz. 1126). Nadto Sąd zauważył, iż stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718) do spraw wszczętych przed dniem wejście w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Sądu, skoro wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku złożony został przed dniem 11 lipca 2003r., kiedy to zaczęła obowiązywać powołana ustawa nowelizująca Prawo budowlane, rozpoznany winien on zostać na podstawie przepisów Prawa budowlanego sprzed nowelizacji, tj. ówczesnego art. 55 ust. 1.

Dalej Sąd zauważył, iż podobny błąd popełnił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydając decyzję z dnia [...]., którą uchylił w/w decyzję z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. i odmówił J. i A. R. udzielenia pozwolenia na użytkowanie części obiektu. WSA stwierdził, iż organ z jednej strony wskazał, jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia m.in. art. 59 Prawa budowlanego, zaś z drugiej strony w motywach rozstrzygnięcia zacytował treść tegoż przepisu, w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, podczas gdy powinien zastosować przepisy dotychczas obowiązujące.

Wyjaśniono także, iż postanowienie z dnia [...]. wydane zostało na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, tymczasem organ uzasadniając postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wskazał, iż z uwagi na niezakończenie robót budowlanych zastosować należy przepisy dotychczasowe, czyli sprzed nowelizacji. Sąd podkreślił, iż organ pomylił pojęcia prowadzenia robót budowlanych i prowadzenia postępowania w sprawie tych robót, wskazując, iż skoro wszczęcie postępowania w sprawie odstępstw od projektu budowlanego nie nastąpiło przed zmianą przepisów, lecz gdy obowiązywały już nowe regulacje, to postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych winno być wydane na postawie art. 50 ust. 1 pkt 4 znowelizowanego Prawa budowlanego, a i to wyłącznie w sytuacji, gdy roboty budowlane są wciąż prowadzone. Wstrzymywanie bowiem prowadzenia robót budowlanych już zakończonych jest bezprzedmiotowe. Podkreślono, iż organ zupełnie dowolnie przyjął, że roboty budowlane są prowadzone, wywodząc taką tezę z faktu, iż wniosek inwestorów o pozwolenie na użytkowanie dotyczył jedynie części, a nie całego obiektu. Sąd podkreślił, iż z faktu, że inwestorzy zgłosili do użytkowania tylko część obiektu w żaden sposób nie da się wyciągnąć w sposób absolutnie pewny wniosku, że jakiekolwiek roboty są dalej prowadzone wskazując, że przepis art. 55 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed 11 lipca 2003r.), jak i art. 55 ust. 2 (w brzmieniu po nowelizacji) dopuszczają możliwość wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Zatem w ocenie WSA kolejny raz organ administracji publicznej zastosował niewłaściwe przepisy Prawa budowlanego (przepisy dotychczasowe zamiast znowelizowanych). Ponadto nie przeprowadzono postępowania zmierzającego do wyjaśnienia kwestii, czy roboty budowlane przy obiekcie przy ul. A w R.są prowadzone, czy też już je zakończono.

WSA w Łodzi wyjaśnił ponadto, iż konsekwencją powyższych rozstrzygnięć była decyzja z dnia [...]. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., którą nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia w stosownym terminie projektu budowlanego zamiennego spornego obiektu i inwentaryzacji geodezyjnej, w której kolejny raz wskazano złą podstawę rozstrzygnięcia, co powodowało niemożność oceny czy organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy materialne, a dokładniej czy organ rozstrzygnięcie swe oparł na przepisach sprzed, czy po nowelizacji Prawa budowlanego, bowiem jak wskazał sąd, traktując art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego sprzed nowelizacji jako podstawę decyzji organ nadzoru budowlanego kolejny raz naruszył prawo materialne poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, co nie pozostało bez wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu podobne zarzuty dotyczyły decyzji z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., bowiem organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwą decyzję, przez co również dopuścił się naruszenia prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Kolejnym prawomocnym wyrokiem z dnia 14 lutego 2006r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 702/05, wskutek skargi S. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych

W uzasadnieniu tegoż wyroku WSA wskazał, iż podstawę materialnoprawną przedmiotowej decyzji stanowił art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym wspomnianą już ustawą o zmianie ustawy - Prawo budowlane (...). Podkreślono, iż w dacie, kiedy organ odwoławczy wydawał zaskarżoną decyzję z dnia [...] wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie II SA/Łd 565/04. z obrotu prawnego wyeliminowane zostały między innymi wymienione wyżej decyzje nakładające na inwestorów, tj A. i J., małżonków R. obowiązek sporządzenia i przedłożenia organowi projektu budowlanego zamiennego budynku handlowo – usługowo – mieszkalnego, z częścią gospodarczo - garażową, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, wraz z pozwoleniami, uzgodnieniami lub opiniami wymaganymi przepisami szczególnymi, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej obiektu budowlanego oraz uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Sąd dodał, że organy nie wyjaśniły m.in., czy inwestycja została zakończona. Nie odniosły się także do kwestii ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz zgodności inwestycji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem z wypisu planu wynika że dla jednostki objętej oznaczeniem 4.140.MNp,ZPz. (teren przy ul. A) funkcja podstawowa to tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, natomiast funkcja uzupełniająca - to tereny zieleńców. Sad zauważył, że załączony do akt projekt zamienny obejmował swym zakresem budynek handlowo-usługowo-mieszkalny, a więc mógł wykraczać swym charakterem poza zapis planu.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że nie budzi wątpliwości okoliczność, iż inwestorzy A. i J. R. w trakcie prowadzonych robót budowlanych w sposób istotny odbiegli od warunków wynikających z decyzji Starosty [...] z dnia [...] o pozwoleniu na budowę, co skutkowało wydaniem przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] nr [...], którą na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego organ uchylił z urzędu decyzję w/w o pozwoleniu na budowę z dnia [...].

W konsekwencji powyższych rozstrzygnięć Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nr [...] wznowił postępowanie w sprawie wybudowanego przez A. R. i J. R. budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego z częścią gospodarczo - garażową, a następnie, decyzją [...] z dnia [...] uchylił pozostającą w obrocie prawnym w/w decyzję nr [...]o pozwoleniu na użytkowanie.

Stwierdziwszy zakończenie wszystkich robót budowlanych w spornym budynku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118), decyzją nr [...] z dnia [...] nałożył obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku, przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia do jego sporządzenia, a także odniesienia się do planu zagospodarowania przestrzennego jaki obowiązuje dla terenów ul. A (tj. do zachowania funkcji podstawowej terenu zabudowy mieszkaniowo - usługowej i dopuszczalnej powierzchni usługowej).

Od tej decyzji odwołał się S. S., zaś [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił ową decyzję, wskazując iż organ pierwszej instancji w postępowaniu dowodowym może zastosować regulację wynikającą z treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji pismem z dnia 16 lipca 2007r. wystąpił do Burmistrza Miasta R. z prośbą o odniesienie się do zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. W odpowiedzi z dnia 10 września 2007r. Burmistrz Miasta R. uznał, iż wybudowane budynki są zgodne z ustaleniami planu miejscowego. Ponadto postanowieniem z dnia [...] nr [...] nałożono na małżonków R. obowiązek sporządzenia ekspertyzy budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego z częścią gospodarczo - garażową w R. przy ul. A. Inwestorzy w dniu 11 lutego 2008r. przedłożyli ekspertyzę przedmiotowego obiektu.

W dalszym toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. ostateczną decyzją [...] z dnia [...] odmówił Państwu A. i J. R. pozwolenia na użytkowania budynku mieszkalno - handlowo – usługowo - gospodarczo - garażowego w R. przy ul. A.

W dalszej kolejności postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tegoż organu, z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], którą Starosta uchylił z urzędu wspomnianą wyżej własną decyzję nr [...] z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. i J. R. pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego z częścią gospodarczo - garażową na działce nr 46 w R. przy ul. A.

Następnie Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 151 § 2, w związku z art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił uchylenia wymienionej własnej decyzji z dnia [...], ze względu na upływ 5 lat od dnia jej dostarczenia, jednocześnie stwierdzając że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu owej decyzji Wojewoda [...] przypomniał, iż zgodnie z art. 36a) ust. 2 Prawa budowlanego właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, zatem Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił z urzędu swoją decyzję nr [...] z dnia [...] o pozwoleniu na przedmiotową budowę. Ową decyzję z dnia [...] utrzymał w mocy Wojewoda [...] wskazaną decyzją z dnia [...] zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 941/04 oddalił skargę S. S. na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...].

W konkluzji uzasadnienia decyzji z dnia [...] Wojewoda wyjaśnił, że zarówno decyzja Wojewody z dnia [...], oraz utrzymana nią decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] winny być uchylone gdyż naruszają prawo. Brak jest bowiem decyzji organów nadzoru budowlanego, na podstawie których w trybie art. 36 a) ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno - budowlanej obu instancji orzekły o uchyleniu pozwolenia na budowę. Podkreślił jednakże, że art. 146 §1 K.p.a. stanowi, iż uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 K.p.a. nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło, jak w rozpatrywanym przypadku pięć lat. W takiej sytuacji zgodnie z art.151 § 2 gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., a organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

W efekcie powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości wykonania budowy budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego z częścią gospodarczo - garażową z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomości przy ul. A, w R. (działka nr 46), której właścicielami są J. R. i A. R.

W uzasadnieniu owej decyzji organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, iż obecnie nie ma możliwości zakończenia procedury prowadzonej w trybie art. 51 Prawa budowlanego wskazując, iż w przypadku gdy budowa prowadzona w warunkach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego została już faktycznie zakończona dla ustalenia właściwego trybu postępowania naprawczego istotna jest treść art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu pierwszej instancji sformułowanie tegoż przepisu, tj. "właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona — o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego", wskazuje na konieczność zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3, związku z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane również w przypadku robót budowlanych już zakończonych.

Reasumując zebrany materiał dowodowy organ stwierdził, iż zabudowa nieruchomości przy ul. A realizowana była na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] ważnej w okresie realizacji budowy. Inwestorzy zrealizowali obiekt w sposób istotne odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia. W trakcie prowadzonego postępowania inwestorzy wykonali nałożone na nich obowiązki wykonania projektu budowlanego zamiennego i ekspertyzy budynku. Organ stwierdził, że obiekt został zrealizowany zgodnie z wykonanym projektem zamiennym oraz z ekspertyzą z dnia 8 lutego 2008r. przedstawioną w dniu 11 lutego 2008r., w związku z postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 81 c) Prawa Budowlanego.

Od powyższej decyzji odwołał się S. S., wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji i zarzucił jej naruszenie art. 105 K.p.a., poprzez zastosowanie tegoż przepisu przy jednoczesnym braku rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami prawa budowlanego.

Zdaniem odwołującego się, wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji, sporny budynek nie jest zgodny z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz z ustaleniami planu miejscowego, w konsekwencji zdaniem odwołującego się w niniejszej sprawie winna zostać wydana decyzja nakazująca rozbiórkę spornego budynku, jako nielegalnego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 K.p.a. utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...].

W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż z ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie wynika, że budynek handlowo-usługowo-mieszkalny z częścią gospodarczo-garażową na działce przy ul. A w R. został wybudowany na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] udzielającej A. i J., małżonkom R. pozwolenia na budowę. W trakcie realizacji obiektu zmieniono funkcję pomieszczenia magazynowego na hurtownię wyrobów wędliniarskich, w związku z czym uległy zmianie wymiary zewnętrzne całego obiektu oraz układ pomieszczeń, zaś inwestorzy nie występowali do właściwego organu o zgodę na wprowadzenie powyższych zmian, tzn. o zmianę warunków ustalonych decyzją o pozwoleniu na budowę.

Wskazano, iż w chwili obecnej funkcjonuje w obrocie prawnym wydane w dniu [...] na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na A. R. i J. R. obowiązek sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego z częścią gospodarczo-garażową na działce przy ul. A w R.. Nałożony obowiązek został wykonany w dniu 11 lutego 2008r.

Decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157, art. 15 § 1 K.p.a. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] nr [...], udzielającej J. i A. R. pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego z częścią gospodarczo-garażową o pow. użytkowej : część A – 503 m2, część B – 127,10 m2 w R. przy ul. A (kat. XVII, dz. nr ew. 46, obręb[...]). Decyzja ta została zaaprobowana decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...], a wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 233/11 WSA w Warszawie oddalił skargę małżonków R. na tę decyzję.

Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. połączył postępowania administracyjne prowadzone na nieruchomości A. i J. małżonków R. przy ul. A w R. w sprawach: odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych omawianego budynku, utwardzenia terenu i budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego z częścią gospodarczo-garażową w jedno postępowanie w sprawie prawidłowości wykonania budowy budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego z częścią gospodarczo-garażową z infrastrukturą towarzyszącą i decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości wykonania budowy budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego z częścią gospodarczo - garażową z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomości przy ul. A w R .

Zdaniem organu odwoławczego uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 maja 2005r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 565/04 decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz oddalenie przez WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 941/04 skargi na decyzję Wojewody [...], z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. i J., małżonkom R. pozwolenia na budowę, sprawiło, że organy nadzoru budowlanego zostały pozbawione możliwości wydania stosownej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, tj. możliwości nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego jedynym dokumentem stwierdzającym prawidłowość wykonania budowy budynku handlowo — usługowo - mieszkalnego z częścią gospodarczo - garażową z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomości przy ul. A w R. (działka nr 46), pozostaje przedłożone przez inwestorów w dniu 11 lutego 2008r. opracowanie pt. "Ekspertyza budynku mieszkalno-usługowego (handlowego) z częścią gospodarczo-garażową".

Jak wskazał organ odwoławczy, analiza przedmiotowego opracowania pozwala na stwierdzenie, że omawiany budynek spełnia warunki techniczno-budowlane oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., w zakresie udziału powierzchni usługowej (handlowej) do pozostałej powierzchni mieszkalno-gospodarczej, jak również w zakresie udziału powierzchni biologiczne czynnej w stosunku do powierzchni działki. Powyższe, zdaniem organu, oznacza, że postępowanie w sprawie prawidłowości wybudowania obiektu stało się bezprzedmiotowe.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł S. S., podnosząc, iż w jego ocenie organy nadzoru budowlanego błędnie uznały, że pomimo braku zezwolenia na budowę, jak też braku projektu zamiennego, do legalizacji spornego budynku wystarczy ekspertyza złożona inwestorów, wskutek nałożonego nań obowiązku jej złożenia, postanowieniem organu nadzoru budowlanego wydanym na podstawie art. 81 c) Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego wskazana regulacja prawna nie może stanowić podstawy do zalegalizowania budynku, przy braku decyzji zezwalającej na budowę bądź przedłożenia projektu zamiennego, gdyż przepis art. 81 c) ust. 2 prawa budowlanego ma zastosowanie w przypadku wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych. Przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 81 c). W niniejszej sprawie według skarżącego nie było żadnych podstaw do zastosowania niniejszego przepisu, a procedura legalizacyjna powinna być przeprowadzona zgodnie z dyspozycją art. 51 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga winna być uwzględniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., nr 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla to rozstrzygnięcie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, sąd dopatrzył się w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji tego rodzaju uchybień, które obligują do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., którą na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzone zostało postępowania w sprawie prawidłowości wykonania budowy budynku handlowo – usługowo- mieszkalnego z częścią gospodarczo – garażową z infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanego na nieruchomości, przy ul. A – w R. (działka nr 46), której właścicielem są J. i A., małżonkowie R.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż stosownie do wskazanego art. 105 § 1 K.p.a, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Zatem wskazany przepis odnosi się do sytuacji, gdy postępowanie administracyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Jedyną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest zaś bezprzedmiotowość owego postępowania.

W doktrynie przyjmuje się w związku z tym, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 410 - 411). Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa administracyjna przestaje istnieć. Aby taki stan rzeczy zaistniał nastąpić musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowałoby, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej. Stanowisko zbieżne z przedstawionym wyżej prezentowane jest także w orzecznictwie sądowym. Przykładowo, w wyroku NSA z dnia 18 kwietnia 1995r., w sprawie o sygn. akt SA/Ł 2424/94 Sąd wyraził pogląd, że z bezprzedmiotowością postępowania (...) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (ONSA 1996/2/80).

Organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2005r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 565/04, którym uchylono decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] o nałożeniu obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2005r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 941/04, którym oddalono skargę S. S. na decyzję Wojewody [...], z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...], która uchylono decyzję tegoż organu z dnia [...] nr [...] udzielającą A. i J., małżonkom R. pozwolenia na budowę, stwierdziły, że zostały pozbawione możliwości wydania stosownej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, tj. możliwości nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. W konsekwencji doszły do wniosku, iż jedynym dokumentem stwierdzającym prawidłowość wykonania budowy spornego budynku jest przedłożona przez inwestorów w dniu 11 lutego 2008r. "Ekspertyza budynku mieszkalno-usługowego (handlowego) z częścią gospodarczo-garażową", z której w ocenie organów jednoznacznie wynika, iż sporny budynek spełnia warunki techniczno-budowlane oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., w zakresie udziału powierzchni usługowej (handlowej) do pozostałej powierzchni mieszkalno-gospodarczej, jak również w zakresie udziału powierzchni biologiczne czynnej w stosunku do powierzchni działki.

Powyższe ustalenia w ocenie organu skutkować miałyby stwierdzeniem, iż postępowanie w sprawie prawidłowości wybudowania obiektu stało się bezprzedmiotowe.

Powyższa teza zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę realia niniejszej sprawy, jest nieuzasadniona.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć należy, iż postępowanie administracyjne dotyczące spornego budynku toczy się przynajmniej od 2000 roku, kiedy została wydana decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A. i J., małżonkom R. pozwolenia na budowę, nota bene uchylona decyzją tegoż organu z dnia [...] nr [...], wydaną w trybie art. 36 a) Prawo budowlanego.

Po wtóre zauważyć należy, iż w okresie od 2000 roku do dnia wyrokowania sprawa odnosząca się do prawidłowości wykonania budowy spornego budynku była przedmiotem szeregu rozstrzygnięć zarówno Starosty [...], a także Wojewody [...] jak i organów nadzoru budowlanego obu instancji ( co wiązało się również ze zmianami stanu prawnego w zakresie uregulowań prawa budowlanego) oraz orzeczeń Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. W efekcie działań zarówno sądu jak i organów administracji aktualnie sytuację prawną spornego budynku kształtują następujące akty prawne:

1. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] nr [...], którym na podstawie art. 81 c) ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawa budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), nałożono na A. R. i J. R. obowiązek sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy spornego budynku, która winna zostać sporządzona przez osobę posiadając uprawnienia budowlane oraz odnosić się do jakości użytych wyrobów budowlanych, robót budowlanych, a także stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego;

2. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a, w związku z art. 36 a) ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), którą została utrzymana mocy decyzja Starosty [...] z [...] nr [...], uchylająca z urzędu decyzję tegoż organu z dnia [...] nr [...] o udzieleniu A. i J., małżonkom R. pozwolenia na budowę;

3. decyzja Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], wydana na podstawie art. 152 § 1, w związku z art. 146 § 1 K.p.a., którą odmówiono uchylenia powyższej decyzji tegoż organu z dnia [...] nr [...], z powodu upływu 5 lat od dnia jej dostarczenia, przy czym jednocześnie ową decyzją stwierdzono, że decyzja z dnia [...] została wydana z naruszeniem prawa.

Inaczej mówiąc, w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, gdzie istnieje budynek, w stosunku do którego nie ma w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na jego budowę czy też zatwierdzającej projekt zamienny, a w konsekwencji pozwolenia na jego użytkowanie, zaś w efekcie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie prawidłowości wykonania budynku, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., stanowiącą przedmiot kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W zaistniałej sytuacji punktem wyjścia do dalszych rozważań jest obecny status prawny spornego budynku.

Określanie owego statusu należy rozpocząć, od przypomnienia, iż wspomniana decyzja Wojewody [...] z dnia z dnia [...], której podstawę prawną stanowił art. 151 § 2, K.p.a. odmawiająca uchylenia decyzji tegoż organu z dnia [...] nr [...] jest jedynie decyzją otwierającą drogę do ewentualnego wystąpienia przez uprawnione podmioty ze stosownymi roszczeniami, jednakże ową decyzją nie została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja Starosty [...] z dnia [...] nr [...] wydanej na podstawie art. 36 a ust. 2) Prawa Budowlanego.

W konsekwencji należy uznać, iż w rozpatrywanej sprawie, w sensie prawnym mamy do czynienia z budynkiem istniejącym bez pozwolenia na budowę, zatem ze swoistego rodzaju "samowolą budowlaną", bowiem jak wynika z akt sprawy decyzja, w oparciu o którą był wzniesiony, została wyeliminowana z obrotu prawnego a sporny budynek dotychczas nie został w żaden sposób w sensie prawnym zalegalizowany. Konsekwencją tegoż winno być stwierdzenie, że skoro mamy do czynienia z budynkiem, co do którego brak jest prawem wymaganego pozwolenia i w tym znaczeniu "nielegalnym", to ów budynek może ewentualnie "zaistnieć" w obrocie prawnym dopiero po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego, przewidzianego przepisami Prawa budowlanego. W tym celu przecież wszczęte było postępowanie w przedmiotowej sprawie. Przypomnieć przy tym należy, że postępowanie administracyjne co do zasady wszczyna się w celu załatwienia sprawy, przez co należy stosownie do przepisów K.p.a. rozumieć wydanie decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 1999r. sygn. akt IV SA 681/97, Lex nr 47194).

Wobec powyższego, badając zasadność zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wyrażone w decyzji z dnia [...] nr [...], którą uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., z dnia [...] nr [...], nakładającą na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu zamiennego spornego budynku iż ze względu na nowelizację Prawa budowlanego, przeprowadzoną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2004r., nr 93, poz. 888 ze zm.), obowiązująca od 31 maja 2004 roku, rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniach prawomocnych wyroków z dnia 9 maja 2005r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 565/04 oraz z dnia 14 lutego 2006r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 702/05, przestały mieć charakter wiążący, co do trybu orzekania w przedmiotowej sprawie, bowiem uwzględniały stan prawny istniejący przed wspomnianą nowelizacją. Wskazana nowelizacja zmieniała bowiem brzmienie art. 51 Prawa budowlanego, a jednocześnie w treści art. 2 zawierała zapis, obligujący do stosowania wspomnianego art. 51 w znowelizowanej wersji do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie owej ustawy.

Skoro zatem sporny obiekt został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego decyzją Starosty R. z dnia [...] nr [...] projektu budowlanego, co znalazło potwierdzenie we wskazanych wyrokach WSA w Łodzi, zaś jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy, roboty budowlane zostały zakończone, to mając na uwadze realia niniejszej sprawy, należy podzielić stanowisko organu, iż w stosunku do przedmiotowego budynku zastosowanie winien mieć art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 21 ustawy nowelizującej.

Zgodnie z treścią wskazanego art. 51 ust. 7 przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane m.in. bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 50 ust. 1 pkt 1).

Dla porządku należy wskazać, iż stosownie do treści w/w art. 51 ust. 1 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2) albo w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (pkt 3).

Nadto stosownie do treści art. 51 ust. 3 po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku (pkt 1 ) albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 2). Poza tym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4).

W konkluzji wspomnianej decyzji z dnia [...] organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nie daje podstawy do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 owej ustawy, tj. nałożenia na inwestora obowiązku wykonania projektu zamiennego w odniesieniu do zakończonych robót, wskazując jednoczenie organowi pierwszej instancji, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy, tj. po stwierdzeniu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego bądź istotnego naruszenia przepisów, o czym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy organ winien zastosować w ramach prowadzonego postępowania naprawczego przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2, wnioskując iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Przytoczona powyżej teza Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. ma kluczowe znaczenia dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, bowiem legła u podstaw zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, znajdując odzwierciedlenie zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji..

W ocenie Sądu stwierdzenie organów nadzoru budowlanego, iż niemożliwe jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego do już zakończonych robót budowlanych wykonanych z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę jest nieuprawnione.

Podkreślić bowiem należy, iż art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę także w przypadku, gdy roboty te zostały zakończone jeszcze przed wszczęciem postępowania naprawczego (postępowania prowadzonego w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego).

Wprawdzie literalnie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi jedynie o tym, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Z kolei z treści art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wynika wprost, że jeżeli roboty budowlane zostały wykonane, to art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma zastosowanie także w przypadku zakończenia budowy. Przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi podstawę do ewentualnego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku zakończenia budowy. Wydanie takiej decyzji powinno być poprzedzone decyzją, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc zobowiązaniem do złożenia projektu zamiennego. Zdaniem sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie ma jednak przeszkód dla oceny w tym kontekście wykonanego już wcześniej przez inwestora projektu zamiennego (o ile spełnia wymogi prawem przewidziane), choć obowiązek jego przedłożenia został poprzednio wyeliminowany.

Tym samym, odmienna wykładnia art. 51 Prawa budowlanego, oparta jedynie na brzmieniu ust. 7 tego artykułu, zaprezentowana przez organy jest wadliwa (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1173/10, Lex nr 1081743).

Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku z dnia 2 grudnia 2011, w sprawie o sygn. akt II OSK 1715/1, w uzasadnieniu którego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę także w przypadku, gdy roboty te zostały zakończone. Należy bowiem przyjąć, jak wskazał NSA, że art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi jedynie o tym, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane. Natomiast z treści art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wynika już nie odpowiednio lecz wprost, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma zastosowanie także w przypadku zakończenia budowy.

Zatem, skoro przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi podstawę do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku zakończenia budowy, zaś co do zasady, wydanie takiej decyzji powinno być poprzedzone decyzją, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc zobowiązaniem do złożenia projektu zamiennego, to umorzenie postępowania w sprawie spornego budynku, ze względu na jego bezprzedmiotowość należy uznać za wadliwe.

W konsekwencji biorąc pod uwagę zarówno powyższe rozważania, jak i realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż nie zaistniały podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 §1 K.p.a. Jak już bowiem wyjaśniono ów przepis ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego.

Wobec tego należy uznać, iż nie było przeszkód wobec zmian stanu prawnego, by organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie zastosowały tryb przewidziany w treści art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, jako podstawę do ewentualnego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku zakończenia budowy, po uprzednim wydaniu decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc zobowiązania inwestorów do złożenia projektu zamiennego, z ewentualnym rozważeniem znaczenia prawnego wykonanego już przez inwestorów dla potrzeb przedmiotowej sprawy i dołączonego do materiału dowodowego, projektu zamiennego.

Wskazane wyżej działania winien podjąć organ w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

B.A.