Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1643/00
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2002-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 pkt 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Teza: Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ nie określają minimalnej wielkości zwiększenia wysokości obiektu budowlanego, przy którym mamy do czynienia z jego nadbudową. Należy więc przyjąć, że każde zwiększenie wysokości jest już nadbudową.

TEZY

Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ nie określają minimalnej wielkości zwiększenia wysokości obiektu budowlanego, przy którym mamy do czynienia z jego nadbudową. Należy więc przyjąć, że każde zwiększenie wysokości jest już nadbudową.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stefanii W., Roberta W. i Tomasza W. na decyzję Wojewody L. z dnia 14 listopada 2000 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę dachu - uchyla zaskarżoną decyzję, (...)


UZASADNIENIE

Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia 1 sierpnia 2000 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Wojciechowi Ł. oraz Romanowi Ł. pozwolenia na przebudowę dachu nad istniejącym garażem przy ul. T. 9 w L.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli współwłaściciele sąsiednich działek nr 128/1 i 128/3 - Stefania i Zbigniew W. oraz Robert W. i Tomasz W. Ich zdaniem zaskarżona decyzja powinna być poprzedzona właściwą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast organ I instancji wydał decyzję w oparciu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu określone w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 30 marca 1998 r. odnoszące się do nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego.

Ustalenia tej decyzji nie dotyczą natomiast przebudowy dachu nad istniejącym garażem.

Analogicznie dwie wcześniejsze decyzje - tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 4 czerwca 1998 r. oraz Prezydenta Miasta L. z dnia 25 sierpnia 1999 r. zostały wydane dla nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego. Odwołujący twierdzą ponadto, iż garaż zrealizowano w wyniku samowoli budowlanej, w odległości 0,9 m od granicy ich działki. To zaś uprawniało organ I instancji do odmowy wydania pozwolenia na przebudowę dachu nad tym garażem.

Zastępca Dyrektora Wydziału Architektury, Budownictwa i Urbanistyki Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego działając z upoważnienia Wojewody L. powyższą decyzję utrzymał w mocy decyzją z dnia 14 listopada 2000 r., zaskarżoną w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że organ I instancji zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na przebudowę dachu nad garażem mylnie wskazał na dwie wcześniejsze decyzje ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu i wcześniejszą decyzję o pozwoleniu na przebudowę dachu nad budynkiem mieszkalnym.

Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139/ nie wymagają ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu roboty budowlane polegające na modernizacji, remoncie lub montażu, przebudowie oraz zmianie przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu. W omawianym przypadku przebudowa dachu garażu polega na zmianie istniejącego stropodachu niewentylowanego, jednospadowego na dach wentylowany, dwuspadowy o konstrukcji drewnianej.

W wyniku tej przebudowy nie ulegną zwiększeniu gabaryty garażu ani jego kubatura. W celu uzyskania dwuspadowego dachu nieznacznie nadbudowana zostanie ściana od strony wschodniej i nieznacznie obniżona zostanie ściana od strony zachodniej. Zatwierdzony projekt budowlany nie przewiduje nadbudowy istniejącego garażu i uzyskania w wyniku tej przebudowy poddasza użytkowego.

Realizacja przedmiotowej inwestycji nie narusza też - zdaniem organu odwoławczego - par. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/. Zachowanie wymaganej odległości - zgodnie z tym przepisem - jest wymagane tylko dla nowych budynków bądź nowych części tych budynków.

Podkreślono, że projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia projektowe. Inwestor zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odnośnie zarzutu, iż organ I instancji wydając pozwolenie na przebudowę dachu nad garażem zmierza do utrwalenia tzw. samowoli budowlanej stwierdzono, że w stosunku do omawianego obiektu nie orzeczono nakazu rozbiórki. W związku z powyższym, zgodnie z art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane oraz wobec spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 i 2 tej ustawy, właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na przebudowę dachu.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli: Stefania W., Robert W. i Tomasz W. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie ich interesu w wyniku:

1. naruszenia prawa materialnego, w szczególności:

a/ art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - przez jego zastosowanie,

b/ art. 39 ust. 1 ww. ustawy - przez jego niezastosowanie,

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy przez pominięcie faktu podwyższenia garażu od strony północnej /będącej jednocześnie stroną południową dla skarżących/, co powoduje przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów /art. 80 Kpa/ oraz - niezależnie od błędnego uzasadnienia prawnego - czyni wadliwym uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji /art. 107 par. 1 Kpa/.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W szczególności należy podzielić stanowisko strony skarżącej co do naruszenia przez zaskarżoną decyzję dyspozycji art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./. Przyjmując, iż dla przedmiotowej inwestycji nie jest wymagane ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zakwalifikowano tę inwestycję jako przebudowę dachu nad garażem nie powodującą zwiększenia gabarytów garażu ani jego kubatury. Temu stwierdzeniu zdaje się przeczyć sam organ, przyznając w następnym zdaniu, że zostanie nieznacznie nadbudowana ściana od strony wschodniej, a w odpowiedzi na skargę podając, iż nastąpi również podwyższenie ściany północnej garażu o 0,6 - 1,0 m w stosunku do stanu istniejącego. Przepisy prawa budowlanego nie określają minimalnej wielkości zwiększenia wysokości obiektu budowlanego, przy którym mamy do czynienia z jego nadbudową. Należy więc przyjąć, że każde zwiększenie wysokości jest już nadbudową.

Jednakże zdaniem Sądu w sprawie niniejszej chodzi w istocie o budowę nowego dachu jako części istniejącego obiektu budowlanego, którego do tej pory obiekt ten nie posiadał /był przykryty stropodachem/. Powoduje to niewątpliwie zmianę wyglądu architektonicznego budynku. Tego rodzaju roboty budowlane wymagają w myśl art. 39 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie podlegają zwolnieniu od tego obowiązku na podstawie ust. 2 cyt. przepisu. powołana w decyzji organu I instancji decyzja Prezydenta Miasta L. z 30 marca 1998 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z 4 czerwca 1998 r. dotyczą nadbudowy i rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, a decyzja Prezydenta Miasta L. z 25 sierpnia 1998 r. jest decyzją zezwalającą na przebudowę dachu również nad istniejącym budynkiem mieszkalnym w celu uzyskania poddasza użytkowego. Wskazane decyzje nie odnoszą się zatem bezpośrednio do inwestycji będącej przedmiotem niniejszej sprawy i w decyzji pierwszoinstancyjnej - jak trafnie to podniósł organ odwoławczy - zostały wskazane mylnie.

Brak decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji sprawia, że nie można odeprzeć zarzutu naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 39 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja ta, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, naruszają ponadto, ze wskazanych wyżej względów, przepisy art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./.

Należy również podzielić stanowisko strony skarżącej odnośnie naruszenia przepisu par. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/. Skoro bowiem inwestycja - jak wyżej stwierdzono - polega na budowie nowej części istniejącego obiektu budowlanego, to ta nowa część winna być usytuowana w odległości od granicy wynikającej ze wskazanego przepisu.

Niezależnie od zarzutów skargi wypada zauważyć, że w toku postępowania z naruszeniem art. art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa nie wyjaśniono należycie sprawy uprawnienia inwestorów: Wojciecha Ł. i Romana Ł. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Według znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntów oraz zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w L. z 25 kwietnia 1991 r. właścicielami działki nr geod. 130 przy ul. T. 9 w L., na której zamierzano zrealizować przedmiotową inwestycję, są Roman i Leokadia Ł. Brak jest w aktach sprawy odpowiednich dowodów pozwalających stwierdzić, czy Wojciech Ł. jest następcą prawnym Leokadii Ł. czy ewentualnie występują jeszcze inni jej następcy, którzy powinni wyrazić zgodę na realizację tej inwestycji.

Brak ustaleń w tym względzie powoduje, iż nie można skontrolować zachowania wymogu z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.

Naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżących o uchylenie również decyzji organu I instancji, gdyż może ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w ramach uprawnień reformacyjnych organu odwoławczego.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.