Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 124/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 659
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się przewlekłości postępowania w rozpoznaniu wniosku skarżącego K. M. z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania Wójta Gminy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania ww. wniosku skarżącego K. M. w terminie dwóch miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 4. przyznaje skarżącemu K. M. od Wójta Gminy sumę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych, 5. oddala skargę w pozostałej części, 6. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego K. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2021 r. K. M. (dalej "skarżący" lub "inwestor") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1,0 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr [...] obręb [...], gmina R., pow. W., woj. [...], domagając się:

1. stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz że przewlekłość prowadzenia postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2. zobowiązania organu do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia;

3. przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł;

4. zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 r. wystąpił do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, w następstwie rozpatrzenia którego decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Wójt Gminy odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, powołując się na niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta, po wniesieniu odwołania przez skarżącego, została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T. decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. uchylona, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem wydania rozstrzygnięcia z uwzględnienia rozważań zawartych w uzasadnieniu decyzji. Pomimo powyższego, jak też ponagleń skarżącego z dnia [...] lipca 2022 r. i [...] lipca 2021 r. (do których organ nawet się nie ustosunkował), Wójt Gminy - jak podkreślił strażacy - do dnia dzisiejszego, a więc już ponad rok od dnia wydania decyzji przez SKO, nie wydał decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wójt Gminy jedynie pismem z dnia [...] września 2020 r. zwrócił się do Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w B. z prośbą o interpretacje zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 2011 r., w zakresie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami ww. planu miejscowego, pomimo że przepisy prawa nie upoważniają komisji urbanistyczno-architektonicznych do interpretowania zapisów planu miejscowego, a wykładni takiej może dokonać organ administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania. Dlatego też, zdaniem skarżącego, działanie organu polegające na wystąpieniu do ww. Komisji należy uznać za niewłaściwe i mające na celu wyłącznie spowodowanie zwłoki w zakończeniu postępowania. Bezzasadne, jak wskazał skarżący, było również wezwanie skarżącego przez Wójt Gminy pismem z dnia [...] września 2021 r. do uzupełnienia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej poprzez przedłożenie mapy w postaci papierowej i elektronicznej, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 247 ze zm., aktualnie t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2373 ze zm., dalej powoływanej jako "uioś"). Wezwanie bowiem do usunięcia braków formalnych wniosku, po wniesieniu przez skarżącego dwóch ponagleń, po niemalże dwóch latach od dnia złożenia wniosku, jak również po jego merytorycznym rozpatrzeniu zarówno przez Wójta Gminy, jak i przez SKO - które to organy pozytywnie zweryfikowały kompletność wniosku oraz po wydaniu decyzji przez te organy, budzi najwyższe zdumienie i spowodować powinno stosowną reakcję wobec Wójta Gminy. Jednocześnie skarżący podkreślił, że załączył do wniosku wszystkie niezbędne dokumenty i, że wobec tego postępowanie Wójta Gminy podważa zaufanie do organu i zasługuje na potępienie. Zdaniem skaranego przytoczone okoliczności oraz tok postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy wskazuje, że organ świadomie i z premedytacją unika wydania decyzji środowiskowej, w sytuacji braku istnienia przeciwskazań prawnych dla realizacji inwestycji, a także że od ponad roku prowadzi on pozorne postępowanie, a jego zwłoka jest świadoma i celowa. Skarżący zaznaczył przy tym, że zarzucana świadoma i celowa zwłoka organu w prowadzeniu przedmiotowego postępowania, naraża go na poważne straty finansowe. Gdyby bowiem organ działał należycie i zgodnie z przepisami prawa, inwestycja byłaby już zrealizowana i przynosiłaby dochody. Stanowi to więc, zdaniem skarżącego, o zasadności żądania skargi przyznania mu od organu sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi organ opisał przebieg prowadzonego postępowania, podkreślając że działania organu w jego toku zmierzały do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z obowiązującym prawem, dlatego też zasadnym było podejmowanie czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co jest zgodne z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa"). Wystąpienie do P. Ł. nastąpiło w trybie art. 75 § 1 i art. 84 kpa, po wydaniu przez SKO decyzji uchylającej decyzję odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wbrew stanowisku skarżącego działanie to nie miało na celu przedłużania postępowania, a wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości po orzeczeniu SKO. Uzyskana opinia potwierdziła pierwotne stanowisko organu w kwestii niezgodności planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym planem miejscowym (zapisy studium i planu miejscowego nie wskazują, aby wolą Rady Gminy było lokalizowanie na terenie objętym planem miejscowym farm fotowoltaicznych). Opinia P. Ł. z dnia [...] listopada 2020 r. wydana została przez uprawnionego urbanistę, czyli osobę posiadającą kwalifikacje i wiedzę specjalistyczną w sferze planowania przestrzennego, a jednocześnie autora planu miejscowego i członka Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej. Oceny tak pozyskanego dowodu, jak również każdego innego, organ dokonuje zgodnie z art. 84 kpa. Podkreślając, że w toku postępowania strony mogą podejmować wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, organ wskazał, że takie czynności podjął właśnie organ, natomiast skarżący poprzestał w tym zakresie na ocenie dokonanej przez organ II instancji, nie wykazując się żadną inicjatywą, lecz korzystając z instytucji ponaglenia. Organ stwierdził, że kwestia zgodności z planem miejscowym oceniana jest w sposób kompleksowy, a w sytuacji sprzeczności z jakimkolwiek zapisem planu, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, nie ma podstaw do rozpoznania wniosku zgodnie z wolą inwestora, a organ ma obowiązek wydania decyzji odmownej, bez względu na spełnienie innych wymagań. Odnosząc się do zarzutu skargi unikania wydania decyzji oraz wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do wydania decyzji środowiskowej, organ podkreślił, że procedura wydania decyzji środowiskowej przebiega według określonych ustawą etapów, przy udziale organów współdziałających, co ma wpływ na czas trwania postępowania. Wskazał, że także sam proces inwestycyjny w zakresie realizacji elektrowni fotowoltaicznej wymaga uzyskania zezwoleń innych organów. Stwierdził, że bezzasadny jest zarzut skarżącego, iż organ w sposób świadomy i celowy naraża skarżącego na uciążliwości wynikające z nieterminowości w załatwieniu sprawy, podkreślając że z punktu widzenia ekonomicznego ważne jest, aby planowane przedsięwzięcia były realizowane i generowały przychody podatkowe dla budżetu gminy. Organ powołał się też na ilość wpływających do organu wniosków i skomplikowany charakter spraw o wydanie decyzji środowiskowej. Ponadto organ wskazał, że skarżący wniósł skargę następnego dnia po dacie doręczeniu mu pisma przekazującego jego ponaglenie z dnia [...] lipca 2021 r. do SKO, co oznacza – w ocenie organu - że nie było w sferze zainteresowania skarżącego oczekiwanie na rezultat postępowania prowadzonego przez SKO w zakresie złożonego ponaglenia, a jedynie otwarcie drogi sądowej, dającej możliwość przyznana skarżonemu sumy pieniężnej. Jednocześnie organ podkreślił, że w związku z wniesieniem skargi przed rozstrzygnięciem SKO, w zawieszeniu pozostaje wykonanie postanowienia SKO z dnia [...] września 2021 r. wyznaczającego dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia [...] grudnia 2021 r. Odnosząc się do kwestii kompletności złożonego w sprawie wniosku organ stwierdził, że wniosek skarżącego do momentu jego uzupełniania na wezwanie organu nie zawierał kompletu załączników, w tym mapy, oraz że przedłożona przez skarżącego wraz z wnioskiem dokumentacja nie zastała w sposób świadomy i celowy uszczuplona przez organ. Wyjaśnił także, że na etapie postępowania, kiedy to wydane zostały - decyzja Wójta Gminy z dnia [...] marca 2020 r. i decyzja SKO z dnia [...] czerwca 2020 r., nie doszło do badania przez orzekające organy kompletności wniosku skarżącego, gdyż organy swoje rozważania skupiły wówczas na kwestii zgodności przedsięwzięcia z zapisami planu miejscowego. Ustosunkowując się zaś do żądania skarżącego przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej, organ podkreślił, że skarżący nie wykazał krzywdy jaką poniósł przewlekłym jego zdaniem postępowaniem, tymczasem przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Ocenę czy w kontrolowanym postępowaniu doszło do zarzucanej przewlekłości postępowania trzeba poprzedzić w pierwszej kolejności wyjaśnieniem pojęcia przewlekłości postępowania. Przewlekłość postępowania administracyjnego została zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 2 kpa. Wynika z niego, że "przewlekłość" wystąpi wówczas, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". Przewlekłe prowadzenie postępowania należy więc traktować jako stan sprawy, w którym mamy do czynienia ze zwłoką organu wynikającą z opieszałego, niesprawnego, nieefektywnego i nieskutecznego działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie. O przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, jako że podejmowane przez organ działania nie charakteryzują się koncentracją, mają miejsce w dużym odstępie czasu, względnie mają charakter czynności pozornych czy nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 147/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 82/19 - wszystkie przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Przewlekłość postępowania zachodzi zatem w sytuacji, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy w sposób prawem przewidziany. Ocena czy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne, dokonywana musi być przy tym na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem indywidualnego charakteru danej sprawy (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkoposkim z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 167/21). Zauważyć należy przy tym, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania możemy mieć do czynienia zarówno wtedy, gdy organ podejmuje nieefektywne działania, a wiec działania które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania, ale także wtedy gdy organ nie podejmuje długotrwale żadnych czynności lub gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Przewlekłość postępowania administracyjnego może mieć więc postać statyczną (brak jakichkolwiek czynności ze strony organu), dynamiczną (wykonywanie przez organ czynności niecelowych) jak i mieszaną, zawierającą elementy obu poprzednich postaci (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt III SAB/Wr 1687/20; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 984/21). Pojęcie przewlekłości jest więc pojęciem nieco szerszym niż "bezczynności", ponieważ przewlekłość obejmuje zarówno długotrwałą bezczynność, jak i sytuacje, w której organ przykładowo mnoży czynności w celu wyjaśnienia sprawy ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 631/20).

Kontrolując niniejszą sprawę w sposób uwzględniający przedstawiony powyżej zakres pojęcia przelękłości postępowania, Sąd stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się w sprawie zarzucanej przewlekłości postępowania.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, po złożeniu przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2020 r. (data wpływu do organu) wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia i wydaniu w dniu [...] marca 2020 r. przez Wójta Gminy decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (nr [...]), następnie uchylonej decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2020 r. (nr [...]) wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowa I instancji, co nastąpiło przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r., Wójt Gminy do dnia wydania niniejszego wyroku nie załatwił sprawy wniosku o wydanie decyzji środowiskowej w sposób prawem przewidziany, a podejmowane w tym okresie czynności organu nie charakteryzowały się niezbędną w świetle reguł postępowania koncentracją czynności, miały miejsce w dużym odstępie czasu i nie było niezbędne dla merytorycznego załatwienia sprawy, a ponadto w sprawie występowały długotrwałe okresy zwłoki. I tak należy zauważyć, że od dnia odesłania przez SKO przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. akt sprawy do organu I instancji (w następstwie wydania przez SKO decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. uchylającej decyzję organu I Instancji z dnia [...] marca 2020 r. i przekazującej mu sprawę do ponownego rozpatrzenia) do dnia wydania przez Sąd w dniu [...] kwietnia 2022 r. wyroku w sprawie, a więc w przez okres 1 roku i 8 miesięcy, organ I instancji w istocie dokonał jedynie dwóch czynności w sprawie, tj. pismem z dnia [...] września 2020 r. wystąpił do Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w B., P. Ł. z prośbą o interpretację zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] oraz pismem z dnia [...] września 2021 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej poprzez przedłożenie mapy w postaci papierowej i elektronicznej, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a uioś pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie należy podkreślić, że na pismo Wójta Gminy z dnia [...] września 2020 r. o interpretację zapisów planu miejscowego, w którym organ I instancji nie wskazał terminu udzielenia oczekiwanej odpowiedzi, P. Ł. odpowiedział drogą elektroniczną w dniu [...] listopada 2020 r., wskazując na niezgodność przedsięwzięcia z zapisami planu miejscowego i wobec tego na konieczność zmiany jego zapisów, jak i obowiązującego studium. Pomimo otrzymania odpowiedzi w dniu [...] listopada 2020 r., Wójta Gminy kolejną czynność procesową podjął dopiero po upływie ponad 9 miesięcy, wyzwalając skarżącego ww. pismem z dnia [...] września 2021 r. do uzupełnienie wniosku o wydanie decyzji środowiskowej o załącznik mapowy. Do tego momentu organ I instancji był całkowicie bierny, przesyłając jedynie do SKO ponaglenie skarżącego z dnia [...] lipca 2021 r. i to z uchybieniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 37 § 4 (ponaglenie zostało przekazane do SKO dopiero pismem z dnia [...] września 2021 r.) i bez wykonania obowiązku ustosunkowania się do jego treści. Niezależnie od kwestii czy mapa objęta wezwaniem o uzupełnienie braku wniosku była załączona pierwotnie do wniosku przez inwestora (jak twierdzi skarżący) czy też nie (jak twierdzi organ), to nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ czynność wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku dokonuje po ponad roku od otrzymaniu od SKO akt sprawy i zapoznaniu się z decyzją organu odwoławczego. Również wystąpienie o interpretację zapisów planu miejscowego i zgodności z nimi planowanego przedsięwzięcia nie było niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 80 ust. 2 uioś stanowi bowiem, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego. Z przepisu tego wynika więc, że to na właściwym organie do wydania decyzji środowiskowej spoczywa obowiązek oceny zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowe, skoro organ ten jest kompetentny do wydania decyzji środowiskowej po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego. W świetle treści art. 80 ust. 2 uioś nie może więc budzić wątpliwości, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwarunkowanie jest wymogiem zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego i, że ocena tego wymogu z wyraźnej woli ustawodawcy należy do organy właściwego do wydania decyzji środowiskowej, w którego gestii w związku z tym jest dokonywanie interpretacji i stosowanie właściwych w sprawie przepisów prawa, w tym prawa miejscowego.

Z powyższego bezsprzecznie wynika zatem, że po wydaniu przez SKO decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. uchylającej decyzję organu I Instancji z dnia [...] marca 2020 r. i przekazującej mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, prowadzone przez Wójta Gminy postępowanie charakteryzowały się długimi okresami braku aktywności, opieszałością, nieefektywnością, brakiem niezbędności podejmowanego w nim działania dla merytorycznego załatwienia sprawy oraz brakiem woli załatwienia sprawy w sposób przewidziany przepisami prawa. Odnośnie tej ostatniej kwestii, należy zauważyć, że Wójt Gminy nawet po otrzymaniu stanowiska P. Ł. o niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z zapisami planu miejscowego, które to jak wynika z odpowiedzi na skargę podziela i wyraża w sprawie (wbrew ocenie wyrażonej w decyzji SKO z dnia [...] czerwca 2020 r.), nie wydał on decyzji w sprawie, pomimo iż w sytuacji niespełnienia warunku z art. 80 ust. 2 uioś, nie ma potrzeby dalszego prowadzenia postępowania (realizacji wszystkich jego etapów) w sprawie wydania decyzji środowiskowej, co podkreślał zresztą w sprawie sam organ. Wyczerpuje to w sposób oczywisty znamiona przewlekłości postępowania, i w sposób ewidentny dowodzi, że postępowanie prowadzane jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy i, że Wójt Gminy nie ma woli załatwienia przedmiotowej sprawy. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że w aktach sprawy brak jest nawet zawiadomień stron o niezałatwieniu sprawy w terminie.

Nie można również nie dostrzec, że nawet wniesienie przez skarżącego pismem z dnia [...] lipca 2021 r. - ponaglenia, uznanego przez SKO za uzasadnione z kwalifikacją ujawnionej bezczynności jako rażąco naruszającej prawo (postanowienie SKO z dnia [...] września 2021 r.) i nawet wyznaczenie przez SKO dodatkowego terminu rozparzenia sprawy do dnia [...] grudnia 2021 oraz wniesienie skargi do tut. Sądu na przewlekłości postępowania, nie wywołało skutku w postaci zakończania przez Wójta Gminy przedmiotowego postępowania. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność wysłania akt administracyjnych z ponagleniem organowi wyższego stopnia czy też ze skargą do tut. Sądu. Gdyby podzielić stanowisko organu, że okoliczność przekazania akt do Sądu uniemożliwia prowadzenie postępowania i dochowanie wyznaczonego przez SKO dodatkowego terminu rozparzenia sprawy, doszłoby do absurdalnej sytuacji, w której wniesienie skargi do sądu, blokowałoby skutecznie postępowanie administracyjne. Taki stan rzeczy musi być uznany jako godzący w cel i istotę skargi na przewlekłość postępowania (jak też na bezczynność). Stąd też w orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że organ winien podjąć działania w celu uzyskania akt sprawy, które znajdują się w sądzie, bądź w organie wyższego stopnia. Istnieje też możliwość sporządzenie odpisów (kserokopii) dokumentów. W sytuacji wniesienia skargi na przewlekłości lub ponaglenia, organ nie traci kompetencji do orzekania w sprawie i może podejmować niezbędne czynności procesowe chociażby dysponując uprzednio sporządzonymi kopiami akt sprawy (patrz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 108/20; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Gl 106/19).

Uznając więc, że organ prowadził postępowanie przewlekle, i że taki sposób prowadzenia postępowania nie był wynikiem żadnych obiektywnych przeszkód, Sąd na postawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako "ppsa") stwierdził, że Wójta Gminy dopuścił się przewlekłości postępowania w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2020 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkować realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia (pkt 1 sentencji wyroku).

Oceniając charakter stwierdzonej przewlekłości Sąd uznał, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa jest bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (patrz wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z taką sytuacją mamy do czynienia niewątpliwie w kontrolowanej sprawie, w której organ po zwrocie akt przez SKO do dnia wydania niniejszego wyroku, a więc w przez okres 1 roku i 8 miesięcy, dokonał jedynie dwóch czynności w sprawie, przy czym czynność wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku dokonana została po ponad roku od przekazania przez SKO akt sprawy, a czynność wystąpienia o interpretację zapisów planu miejscowego nie była niezbędna i istotna dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy, skoro kwestia interpretacji przepisów planu miejscowego leży w gestii organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 80 ust. 2 uioś. Ponadto Wójt Gminy całkowicie zignorował wydane w następstwie rozpatrzenia ponaglenia skarżącego postanowienie SKO z dnia [...] września 2021 r. i wyznaczony w nim dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy. Sposób prowadzenia postępowania przez Wójt Gminy w sposób ewidentny wskazuje na braki woli organu załatwienia sprawy w sposób przewidziany przepisami prawa i oczywiste lekceważenie wniosku skarżącego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Opieszałe i nieefektywne działania organu, podejmowane w dużych odstępach czasu, jak wykazano, nie było uzasadnione jakimikolwiek obiektywnymi, racjonalnymi przyczynami. Taki sposób prowadzenia postępowania, z uwzględnieniem charakteru i czasu dokonania czynności podjętych celem ponownego rozpatrzenia sprawy, po przekazaniu akt sprawy przez SKO, obligował więc Sąd do kwalifikacji stwierdzonej przewlekłości jako rażąco naruszającej prawo.

Wobec stwierdzonej przewlekłości Sąd, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ppsa zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie dwóch miesięcy od otrzymania odpisu wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 3 sentencji wyroku), mając na względzie ustawowy zakres i etapy postępowania, poprzedzające wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Uwzględniając również powyższe okoliczności sprawy, uzasadniające stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, a także mając na względzie kompensacyjną, ale też i represyjną oraz dyscyplinującą funkcję sumy pieniężnej, Sąd uwzględnił na podstawie art. 149 § 2 ppsa żądanie skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej do wysokości [...] zł, uznając ją za adekwatną do zadośćuczynienia za ignorowanie uzasadnionego interesu skarżącego w załatwieniu sprawy w terminie do tego niezbędnym, a jednocześnie za dyscyplinującą organ do załatwienia sprawy skarżącego, oddalając przy tym żądanie skarżącego co do wyższej kwoty żądanej sumy (pkt 4 i 5 sentencji wyroku). W ocenie Sądu przyznana kwota w wystarczającym stopniu rekompensuje negatywne przeżycia wynikające z przewlekłego prowadzenia postępowania, a ze skargi nie wynika by uzasadniona była konieczność rekompensacji tych przeżyć dochodzoną kwotą [...]zł. Wyjaśnić przy tym należy, iż suma pieniężna w zakresie jej podstawowej kompensacyjnej funkcji, ma charakter pewnego rodzaju rekompensaty za dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego i przewlekłego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ, jednak nie jest równoważna z odszkodowaniem za poniesioną szkodę. Jej przyznanie zostało pozostawione uznaniu sądu i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Stwierdzenie przewlekłości otwiera skarżącemu drogę do dochodzenia w procesie cywilnym ewentualnego odszkodowania i zadośćuczynienia (art. 417 zn. 1 § 3 Kodeksu cywilnego ("kc") w zw. z art. 448 kc). Wówczas skarżący, który w wyniku zwłoki poniósł szkodę, będzie zobligowany udowodnić w kontradyktoryjnym procesie fakt poniesienia szkody, jej wysokość i związek przyczynowy między szkodą, a zwłoką organu (art. 6 kc).

O kosztach postępowania (pkt 6 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis (100 zł)., koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa.