Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 708/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74 pkt 1 , art. 21 § 1 pkt 2, art. 72 § 1 pkt 1, § 2, art. 73 § 1 pkt 1 w zw. z art. 207
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. A. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w L. przy ulicy M., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta odmówił J. A. stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w L. przy ul. M., wskazując w podstawie prawnej decyzji art. 72 § 1 pkt 1, § 2, art. 73 § 1 pkt 1 w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (jedn. tekst Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że w dniu 20 marca 2014 r. J. A. złożył wniosek o zwrot nadpłaty podatków i opłat. Z uwagi na to, że w przedmiotowym wniosku podatnik nie określił jakiego podatku i opłaty dotyczy wniosek oraz w jakiej wysokości i za jaki okres żąda zwrotu nadpłaty, organ podatkowy I instancji skierował do strony wezwanie do sprecyzowania treści żądania. Wyjaśniono, że w dniu 15 kwietnia 2014 r. J. A. zgłosił się do organu, lecz nie doprecyzował wniosku. Dalej wskazano, że w dniu 19 maja 2014 r. wpłynęło kolejne pismo strony o zwrot nadpłaty, które organ podatkowy I instancji uznał za odpowiedź podatnika na wezwanie do sprecyzowania treści żądania. W wymienionym piśmie Podatnik zażądał zwrotu nadpłaty podatku i opłat od nieruchomości. Wskazano, iż we wnioskach J. A. powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12, który dotyczy stwierdzenia niezgodności z Konstytucją RP art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. Przepis ten stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki.

W związku z powyższym organ podatkowy I instancji przeprowadził postępowanie podatkowe w zakresie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w L. przy ul. M., za lata zabezpieczone hipoteką przymusową. Zaznaczył także, iż zaległości z tytułu podatku od nieruchomości nie były zabezpieczone zastawem skarbowym.

W uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że z uwagi na występujące zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w L. przy ul. M. wierzyciel dokonał zabezpieczenia zobowiązań podatkowych hipoteką przymusową w księdze wieczystej KW Nr [...] na podstawie wniosku z dnia 21 stycznia 2004 r. dotyczącego zaległości za IV ratę 1999 r. w kwocie 325,30 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania.

Wskazano także, iż w dniu 17 sierpnia 1999 r. J. A. dokonał wpłaty na poczet II raty 1999 roku w wysokości 3.000,00 zł, która została zaliczona na należność główną w wysokości 2.894,80 zł oraz na odsetki za zwłokę w kwocie 105,20 zł. Ponadto organ podatkowy I instancji dokonał zaliczenia z urzędu nadpłaty podatku od nieruchomości za tę nieruchomość za 2000 rok w kwocie 1,33 zł na poczet zaległości podatkowej za I ratę 1993 r. Zaliczenia dokonano w następujący sposób: na należność główną w kwocie 0,25 zł, na odsetki za zwłokę w kwocie 1,08 zł.

Wyjaśniono, że wymienione zaległości za lata 1992-1999 objęte były tytułami wykonawczymi. Jednakże w trakcie prowadzonego administracyjnego postępowania egzekucyjnego nie udało się organowi egzekucyjnemu skutecznie zastosować środka egzekucyjnego i wyegzekwować jakiejkolwiek kwoty podatku.

Natomiast w związku z informacją o sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w sądowym postępowaniu egzekucyjnym, pismem z dnia 24 czerwca 2005 r. organ podatkowy I instancji złożył Komornikowi Sądowemu Rewiru przy Sądzie Rejonowym w L. wykaz zaległości podatkowych J. A. W piśmie tym m.in. zgłoszono zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1992-1999, zabezpieczone hipoteką przymusową. Organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że zgodnie z planem podziału sumy uzyskanej w wyniku licytacji nieruchomości położonej w L. przy ul. M. wskutek przysądzenia prawa wieczystego użytkowania ww. nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu z dnia [...], sygn. akt [...], nie zostały uwzględnione zgłoszone Komornikowi Sądowemu wierzytelności m.in. z tytułu podatku od nieruchomości. Na plan podziału Gmina L. wniosła zarzuty, jednakże nie zostały one uwzględnione. Organ I instancji nie uzyskał żadnej kwoty tytułem zabezpieczeń hipotekami przymusowymi, gdyż wnioski o wpis tych hipotek zostały złożone do księgi wieczystej KW nr [...] po dacie zajęcia nieruchomości, to jest po dniu 31 maja 1999 r.

Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia, zaznaczono, iż na koncie podatkowym dotyczącym podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w L. przy ulicy M. nie figuruje nadpłata. Na poczet zaległości podatkowych za lata 1992 - 1999, które były zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej w księdze wieczystej KW nr [...] od 17 sierpnia 1999 r., nie wpłynęły żadne wpłaty.

Wskazano także, iż na podstawie postanowienia Sądu z dnia [...]sygn. akt [...] o przysądzeniu prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w L. przy ulicy M. hipoteki zabezpieczające zaległości podatkowe za lata 1992-1999 w łącznej kwocie 172.094,95 zł wygasły. Po wykreśleniu przedmiotowych hipotek z księgi wieczystej zaległości podatkowe za lata 1992-1999 zostały w dniu 16 października 2012 r. odpisane na koncie podatkowym w wyniku przedawnienia.

Prezydent Miasta w uzasadnieniu decyzji stwierdził także, iż powołany przez stronę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 mając na uwadze brzmienie przepisu art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej w związku z art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej oznacza, że z dniem 13 listopada 2013 r. (data ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw) roszczenia zabezpieczone hipoteką wygasły z mocy prawa. Jednakże w przypadku hipoteki zabezpieczającej zaległości podatkowe J. A. za lata 1992 - 1999 przepis nie ma zastosowania, gdyż wygasły one wcześniej - wskutek przysądzenia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości.

W konsekwencji Prezydent Miasta stwierdził, że z przeprowadzonego postępowania podatkowego wynika, że brak jest nadpłaty w podatku od nieruchomości za wskazaną wyżej nieruchomość.

Odwołanie od decyzji złożył J. A., wnosząc o uchylenie decyzji i nakazanie Prezydentowi Miasta jako wierzycielowi przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem dowodów z postanowień w sprawie zaliczenia sum wyegzekwowanych w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych.

Skarżący podniósł, że Prezydent Miasta nie zbadał istotnej kwestii, jaką jest wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do odwołującego się Zostało ono wszczęte w dniu 19 grudnia 2002 r. i do chwili obecnej nie zostało zakończone. Wskazano, iż zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone do czasu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Wskazano, że do chwili obecnej przedmiotowej decyzji nie doręczono odwołującemu się. W ocenie skarżącego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 zabezpieczone należności na nieruchomościach przedawniły się a obowiązkiem wierzyciela winno być wydanie postanowienia o umorzeniu egzekucji i stwierdzeniu powstałej nadpłaty, która powstała z racji wyżej wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zarzucono również, że Prezydent Miasta w stosunku do odwołującego naruszył prawo poprzez nie poinformowanie go o sposobie rozliczenia otrzymanych sum z egzekucji.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzja organu podatkowego I instancji z dnia [...]podlegała uchyleniu w całości a postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w L. przy ulicy M. z wniosku strony z dnia 20 marca 2014 r. (uzupełnionego pismem z dnia 19 maja 2014 r.) należy umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podaniem z dnia 20 marca 2014 roku zwrócił się do Prezydenta Miasta o zwrot nadpłaty podatków i opłat i swoje żądanie sformułował na podstawie art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12. W uzasadnieniu żądania podano, że w stosunku do dłużnika były stosowane zabezpieczenia należności na nieruchomościach oraz zastawy na ruchomościach.

Organ I instancji na podstawie art. 155 § 1 O.p. wezwał Wnioskodawcę do sprecyzowania treści żądania poprzez wskazanie jakiego rodzaju podatku, opłaty dotyczy wniosek oraz w jakiej kwocie i za jaki okres strona żąda zwrotu nadpłaty.

Z adnotacji z dnia 15 kwietnia 2014 r. wynika, że w tym dniu do Wydziału Podatków Urzędu Miasta L. zgłosił się J. A., który oświadczył, że nie będzie doprecyzowywał wniosku, bo to w gestii organu podatkowego jest prawidłowo przeprowadzić postępowanie podatkowe i określić kwotę nadpłaty. Poinformował jedynie, że wniosek dotyczy podatków i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu. Jednak swoje żądanie o zwrot nadpłaty w opłacie za wieczyste użytkowanie gruntu skieruje kolejnym wnioskiem do właściwej komórki organizacyjnej.

Natomiast pismem z dnia 19 maja 2014 r. wniósł o zwrot nadpłaty podatków i opłat od nieruchomości. W uzasadnieniu tego wniosku podał tożsamą argumentację i podstawę prawną oraz faktyczną żądania jak w piśmie z dnia 20 marca 2014 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że konsekwentne stanowisko strony (powtórzone zarówno w piśmie z dnia 20 marca 2014 r. jak i w piśmie z dnia 19 maja 2014 r.) co do podstawy prawnej żądania (art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej) oraz podstawy faktycznej (powstanie nadpłaty w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r.) a także postawa zobowiązanego związana z zaniechaniem sprecyzowania wniosku o żądane informacje, dają podstawę do zajęcia stanowiska, iż podatnik domaga się rozpatrzenia żądania zwrotu nadpłaty w konkretnym, przez niego wskazanym trybie przewidzianym w Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy podkreślił, że treść żądania wyznacza przedmiot postępowania. Strona swoje żądanie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości sformułowała na podstawie art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej (zarówno w piśmie z dnia 20 marca 2014 jak i z dnia 19 maja 2014 r.)

W tej sytuacji organ przyjął, że strona oparła swoje żądanie na art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uzasadniając powstanie nadpłaty wskazanym wyżej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.

Organ odwoławczy przypomniał, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości dla osoby fizycznej powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (decyzja konstytutywna), a więc w trybie przewidzianym w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Powyższe stanowisko potwierdza zdaniem organu regulacja art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.; dalej określona jako u.p.o.l.).

Kolegium stwierdziło, iż podatnikom będącymi osobami fizycznymi nie przysługuje prawo żądania zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 74 Ordynacji podatkowej. Tym samym brak jest możliwości rozpatrzenia wniosku strony w trybie wskazanym przez podatnika, to jest na podstawie art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze Kolegium podkreśliło, że w tej sytuacji Prezydent Miasta powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości.

W tej sytuacji skoro organ I instancji nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości lecz prowadził, mimo przeszkód prawnych, postępowanie podatkowe i wydał decyzję w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość, to decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...]należy uchylić w całości a postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości umorzyć jako bezprzedmiotowe.

W konsekwencji zarzuty odwołania pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy i brak jest konieczności ich merytorycznej oceny z uwagi, iż sprawa nie jest rozstrzygana co do jej istoty z wyżej wskazanych powodów.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w L. przy ulicy M.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podatnik zwrócił się do wierzyciela jakim jest Prezydent Miasta o zwrot podatków i opłat lokalnych zabezpieczonych hipotekami na nieruchomości położonej w L. przy ulicy M.

Jako podstawę żądania powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12. Skarżący argumentował, że organ I instancji jak i SKO potwierdziły, że Prezydent Miasta otrzymał od komornika sądowego kwotę 67.073,50 zł i została ona zaksięgowana według uznania organu I instancji bez powiadomienia o tym zobowiązanego, któremu służy prawo wniesienia zarzutów na sposób zaliczenia na poszczególne długi.

Podatnik wskazał, że zarówno SKO jak i organ I instancji zarzucają mu, iż nie wskazał konkretnych hipotek oraz decyzji na podstawie, których zostały wpisane hipoteki i z tego powodu wyprowadzono wniosek, że skarżący nie udowodnił żądania. Tymczasem podstawą wpisu hipoteki na nieruchomości jest tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym wierzyciel wskazuje podstawę egzekucji, to jest prawomocną decyzję wydaną w tym przypadku przez wierzyciela i doręczoną dłużnikowi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji powinien odmówić wszczęcia postępowania, a skoro tego nie uczynił należało postępowanie umorzyć. Nie ma wątpliwości, że skarżący swoje żądanie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości sformułował na podstawie art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej (zarówno w piśmie z dnia 20 marca 2014 jak i z dnia 19 maja 2014 r.), powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, którym Trybunał orzekł o niezgodności art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tak sformułowaną podstawą wniosku organ był związany.

Zgodnie z art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej jeżeli nadpłata powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a podatnik, którego zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 złożył jedną z deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2, lub inną deklarację, z której wynika wysokość zobowiązania podatkowego - wysokość nadpłaty określa podatnik we wniosku o jej zwrot, składając równocześnie skorygowaną deklarację.

Prawidłowa jest ocena Kolegium, że konsekwentne stanowisko skarżącego (powtórzone zarówno w piśmie z dnia 20 marca 2014 r. oraz w piśmie z dnia 19 maja 2014 r.) co do podstawy prawnej żądania (art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej) oraz podstawy faktycznej (powstanie nadpłaty w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r.) a także jego zaniechanie sprecyzowania wniosku o żądane informacje, dają podstawę do zajęcia stanowiska, że J. A. domagał się rozpatrzenia żądania zwrotu nadpłaty w konkretnym, przez niego wskazanym trybie przewidzianym w art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że postępowanie w tym trybie wszczyna wyłącznie podatnik, zaś organ jest związany żądaniem strony i nie może w jakimkolwiek zakresie modyfikować wniosku i wskazanej w nim podstawy prawnej (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 217/13, CBOSA). Jeżeli uzna żądanie za zasadne - zwraca nadpłatę, jeżeli natomiast uzna je za nieuprawnione - wydaje w tym zakresie decyzję odmawiającą uwzględnienia wniosku w całości lub w części. Organ nie może także zmienić podstawy wniosku, nawet jeżeli dostrzega, że została powołana błędnie.

Zatem organ, związany wnioskiem strony - z uwagi na zasadę skargowości - powinien rozstrzygać sprawę w granicach żądania na podstawie art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Jak słusznie zauważyło Kolegium w pierwszej kolejności w związku z tak stanowczo sformułowaną podstawą prawną i faktyczną żądania organ powinien zbadać czy nie wystąpiły formalne przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości.

Przede wszystkim należy zauważyć, że tryb zwrotu nadpłaty przewidziany w art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej dotyczy tylko i wyłącznie zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis ustawy wiązał powstanie zobowiązania podatkowego z mocy art. art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wynika powyższe wyraźnie z treści art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w którym mówi się tylko o takim zobowiązaniu podatkowym, które powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Natomiast zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla osoby fizycznej powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (decyzja konstytutywna), a więc w trybie przewidzianym w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a nie z mocy prawa na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Należy zauważyć, że według art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.; dalej określona jako u.p.o.l.) podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Przepis ten nie pozostawia wątpliwości, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla osoby fizycznej powstaje z mocy decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (decyzja konstytutywna wydawana na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), a nie z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

W związku z powyższym podatnikom będącymi osobami fizycznymi nie przysługuje prawo żądania zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl art. 165 § 3 ustawy datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a. Z kolei art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędąca stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W literaturze wskazuje się, że druga podstawa do odmowy wszczęcia postępowania jest określona szeroko, a mianowicie, jeżeli z "jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Wskazuje się, że przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte mogą dotyczyć między innymi braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Wrocław 2009, s. 707).

W konsekwencji brak było prawnej możliwości rozpatrzenia wniosku strony z dnia 20 marca 2014 r. uzupełnionego pismem z dnia 19 maja 2014 r. w trybie wskazanym przez J. A., to jest na podstawie art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy skarżący konsekwentnie wskazywał na ten tryb rozpatrzenia żądania.

W tej sytuacji Prezydent Miasta a powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości.

Nieuprawnione było także potraktowanie przez organ I instancji przedmiotowego wniosku z dnia 20 marca 2014 r. uzupełnionego pismem z dnia 19 maja 2014 r. jako wniosku o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości. Organ był bowiem związany treścią żądania strony, to jest żądaniem zwrotu nadpłaty podatku w trybie art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku przysługuje także tylko tym podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (z mocy prawa), a więc nie na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 75 § ustawy). Zatem także w tym trybie niedopuszczalne było rozpatrzenie przedmiotowego wniosku.

W tej sytuacji skoro organ pierwszej instancji nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości lecz prowadził, mimo przeszkód prawnych, postępowanie podatkowe i wydał decyzję w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji oraz postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości jako bezprzedmiotowe.

Wskazane umorzenie postępowania i brak podstaw do zastosowania wskazywanego przez skarżącego przepisu art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 75 § tej ustawy nie oznacza, że skarżący ma zamkniętą drogę do określenia wysokości nadpłaty. Możliwe jest bowiem określenie wysokości nadpłaty na podstawie art. 74a Ordynacji podatkowej, według którego w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.

Biorąc pod uwagę omówione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.).