Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2970/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. L., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę [...] ([...]) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] ([...]) złotych.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] września

2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L. J. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. dotyczącej zasiłku celowego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Orzeczenie powyższe wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. L. J. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o udzielenie pomocy finansowej na zakup lekarstw, na dożywianie, środki czystości i kartę telefoniczną.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Prezydent [...] przyznał L. J. zasiłek celowy:

- w kwietniu 2014 r. – w wysokości [...] zł na dofinansowanie do zakupu leków

- w maju 2014 r. w wysokości [...] zł na dofinansowanie do zakupu środków czystości;

- w maju i czerwcu 2014 r. w wysokości [...] zł miesięcznie na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną – płatne na konto RWE;

- w kwietniu, maju i czerwcu 2014 r. w wysokości [...] zł miesięcznie na dofinansowanie do opłat za gaz – płatne na konto gazowni;

- w kwietniu w wysokości [...] zł na dofinansowanie do opłat za czynsz - płatne na konto ZGN;

- w kwietniu w wysokości [...] zł na dofinansowanie do opłat za selektywne gospodarowanie odpadami płatne na konto ZGN;

- w maju i czerwcu 2014 r. w wysokości [...] zł miesięcznie na dofinansowanie do opłat za czynsz – płatne na konto ZGN.

W uzasadnieniu wskazał, że w trakcie przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego ustalono, że L. J. jest kawalerem, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pozostaje bez pracy i ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym. Jego dochód, z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o pomoc finansową, stanowił zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł i zasiłek stały w wysokości [...] zł. Co łącznie stanowiło kwotę [...] zł. Dochód ten zatem nie przekraczał kryterium dochodowego przewidzianego art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ wskazał przy tym, że od kwietnia przyznano wnioskodawcy dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Wyjaśnił ponadto, że nie może zaspokajać wszystkich potrzeb zgłaszanych przez osoby ubiegające się o świadczenia ze względu na ograniczoną ilość środków, które zostały obniżone z kwoty [...] zł w 2013 roku do [...] zł w 2014 roku.

Od decyzji powyższej odwołanie w terminie złożył L. J. W odwołaniu zwrócił się o przyznanie dodatkowo zasiłku w kwocie [...] zł na dożywianie, gdyż po operacji [...] musi sam przygotowywać sobie posiłki i nie może korzystać z obiadów na kartę OPS.

Po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną przez L. J. decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami, zatem mają prawo odmowy przyznania świadczenia w związku z koniecznością udzielania pomocy. Jak wskazał natomiast organ pierwszej instancji, w roku 2014 r. dysponował kwotą o niemal 40% niższą niż w roku poprzednim. SKO podniosło, że nie budzi wątpliwości, iż zakup żywności jest niezbędną potrzebą bytową, jednakże zaskarżoną decyzją przyznano L. J. szereg zasiłków, w tym na dofinansowanie czynszu – pomimo, że wnioskodawca otrzymuje dodatek mieszkaniowy. W ocenie organu, skoro zatem przyznane zostały świadczenia na zaspokojenie innych potrzeb niż dożywianie, to organ mógł uznać, że skarżący może przeznaczyć na zakup żywności środki uzyskiwane w ramach zasiłku stałego.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu L. J., pismem z dnia [...] września 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która w jego ocenie jest "wysoce krzywdząca i ignorująca jego stan zdrowia". W uzasadnieniu podniósł, że znajduje się w tragicznej sytuacji zdrowotnej i materialnej i wymaga pomocy Państwa.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.

Materialnoprawną podstawę podjętych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wprost wynika, że decyzja w przedmiocie jego przyznania wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wskazuje na to użycie w jego treści zwrotu "może być przyznany". Uznanie administracyjne cechuje się z kolei między innymi tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, lecz ma pewną swobodę w ocenie zasadności zgłoszonych żądań, a tym samym decydowaniu o ich uwzględnieniu bądź odmowie uwzględnienia. Nie zawsze przy tym również nawet przyznane świadczenie będzie zgodne z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o nie.

Uznanie administracyjne obejmuje ponadto prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.

Zauważyć bowiem należy, że możliwości finansowe organów działających w ramach pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie. Tym samym organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi więc mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale również interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.

W sprawie niniejszej organy obu instancji uznały, że L. J. spełnia przesłanki zawarte w ustawie o pomocy społecznej do otrzymania pomocy finansowej i przyznały mu szereg zasiłków celowych w tym m.in. dofinansowanie zakupu leków oraz opłat za czynsz, gaz i prąd.

W ocenie Sądu decyzje te są prawidłowe.

Organy dokonały prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego oraz zastosowały odpowiednie przepisy obowiązującego prawa. Jednocześnie uzasadniając swoje rozstrzygnięcia wskazały na ograniczony budżet wyjaśniając, że w roku 2014 r. Ośrodek Pomocy Społecznej dysponował kwotą o [...] zł mniejszą niż w roku poprzednim. Okoliczność ta nie pozostaje bez znaczenia dla oceny udzielonej skarżącemu pomocy.

Nie można zatem uznać, że organy pomocy społecznej przyznając wnioskodawcy zasiłek celowy w miesiącu kwietniu, maju i czerwcu 2014 r. naruszyły granice uznania administracyjnego. Jak wskazano to już powyżej o wysokości przyznanego świadczenia decydowały nie tylko potrzeby skarżącego (który otrzymuje stałe wsparcie z Ośrodka Pomocy Społecznej) i cel pomocy, ale również możliwości finansowe tego Ośrodka i potrzeby innych osób, objętych jego pomocą. Podkreślić przy tym należy, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości przez nich oczekiwanej.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały w granicach uznania administracyjnego i nie można im zarzucić niezgodności z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się także naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji