Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1034/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 9
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiot skargi stanowi decyzja z dnia [...] sierpnia 2011r. znak: [...], którą Komendant Wojewódzki Policji po rozpoznaniu odwołania R. S. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne utrzymał ją w mocy.

W podstawie prawnej skarżonej decyzji wskazano art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej także ustawą, art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r,. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej w dalszej części k.p.a.

Decyzje te zapadły w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z dnia 4 lipca 2011r. Komendant Wojewódzki Policji - działając w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym - zwrócił się do Starostwa Powiatowego o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w stosunku do R. S. w związku z uzyskaniem przez wyżej wymienionego 31 punktów za szczegółowo wymienione naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 7 września 2009r. do 22 czerwca 2010r.

Wniosek ten przesłany został do wiadomości R. S.

Wobec powyższego, Komendant Miejski Policji - na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym - wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] lipca 2011r. skierował R. S. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia przez niego 24 punktów.

R. S. złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wnosząc o stwierdzenie jego nieważności, ewentualnie o jego uchylenie i umorzenie postępowania w całości zarzucając naruszenie:

- art. 9 k.p.a. przez zaniechanie udzielenia wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie obowiązku będącego przedmiotem niniejszego postępowania,

- art. 10 k.p.a. przez pozbawienie czynnego udziału w sprawie, w tym prawa do przeglądania akt sprawy i ustosunkowania się do nich,

- art. 61 k.p.a. przez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania,

- art. 107 § 1 k.p.a. przez niespełnienie wymogów formalnych decyzji,

- art. 109 § 1 k.p.a. przez skierowanie decyzji do osoby niebedącej stroną.

Odwołujący się podkreślił, iż Komendant Miejski Policji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a., bowiem ani w toku sprawy ani też w decyzji nie przywołano podstaw faktycznych i prawnych jej wydania. Brak zaś informacji o wszczętym postępowaniu uniemożliwił mu zapoznanie się z dokumentami, z których wynikałoby naruszenie stwierdzone przez organ.

Skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 130 ust. 1 Prd ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchy drogowego prowadzi komendant wojewódzki policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych, stąd też wyłącznie ten organ dysponuje pełną dokumentacją pozwalającą stwierdzić zaistnienie przesłanek z art. 124 ust. 1 pkt 2 Prd. Nie można jednak, w ocenie składającego odwołanie, na tej podstawie wysnuć konkluzji, iż strona powinna mieć świadomość popełnionych wykroczeń i ilości punktów w ewidencji, a w konsekwencji, że w takiej sytuacji bezcelowym jest informowanie jej o tym oraz umożliwienie zapoznania się z aktami. Skoro bowiem zebrane punkty po roku od naruszenia usuwa się z ewidencji, strona może nie mieć świadomości co do ich ilości.

R. S. wskazał, że kwestionowana przez niego decyzja nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a. przez zaniedbanie sporządzenia uzasadnienia oraz zawieranie pouczenia wprowadzającego w błąd. W ocenie odwołującego się, niewystarczającym jest jedynie wskazanie przez organ pierwszej instancji, że została przekroczona liczba 24 punktów. Prawidłowo sformułowane uzasadnienie powinno odzwierciedlać poszczególne etapy prowadzonego postępowania, w tym postępowania dowodowego. Powinno wskazywać jakie fakty ustalono i zawierać opis dokonanej subsumcji.

Ponadto R. S. podkreślił, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji pomija wskazanie wyraźnego adresata dyspozycji w niej określonych, wskazując jedynie osobę, której dotyczy. Nadto nie została ona doręczona mu bezpośrednio, a jedynie dołączona do zawiadomienia Starosty o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdem. Nie będąc zatem skierowana do osoby, której przysługuje przymiot strony niniejszego postępowania nie weszła ona do obrotu prawnego i jest tym samym nieważna po myśli art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Poza tym, strona odwołująca się podniosła, że z pouczenia kwestionowanej decyzji wynika, że przysługuje od niej odwołanie "do KWP w [...]". Skrótowe określenie organu odwoławczego nie pozwala na precyzyjne określenie do kogo odwołanie winno zostać skierowane. Treść tego pouczenia pomija także procedurę odwoławczą wynikającą z treści art. 129 ust. 1 k.p.a. (winno być art. 129 § 1 k.p.a.), który stanowi, że środek zaskarżenia wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Niejasna jest również, w ocenie R. S., kwestia właściwości organu uprawnionego do podjęcia decyzji w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne, a mianowicie czy upoważniony do tego jest komendant miejski, wojewódzki, czy też jakaś inna jednostka organizacyjna, co winno zostać wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji.

Po rozpoznaniu wskazanego odwołania Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2011r. podnosząc, iż jest ona zgodna z prawem. Wskazał, iż znajdują się w niej wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a. niezbędne do uznania, że rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi formalne. Organ odwoławczy podkreślił, że kwestionowana decyzja jest przede wszystkim zgodna z wzorem załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005r. Nr 69, poz. 622 z późn. zm.)

Komendant Wojewódzki Policji zaznaczył, że po otrzymaniu wniosku o sprawdzenie kwalifikacji R. S. musiał mieć świadomość popełnionych wykroczeń i ilości punktów w ewidencji, wobec tego przekraczając liczbę 24 takich punktów musiał liczyć się z wynikającymi z tego konsekwencjami w postaci m. in. skierowania na badania psychologiczne.

Organ drugiej instancji zwrócił uwagę na § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), zgodnie z którym osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów karnych odpowiadających dokonanym naruszeniom.

Organ odwoławczy podniósł, że decyzja pierszoinstancyjna podjęta została w oparciu o wniosek o sprawdzenie kwalifikacji i był to jedyny dokument, który znajdował się w aktach niniejszej sprawy. Wobec powyższego, słusznym było uznanie, iż informowanie strony o możliwości zapoznania się z aktami jest bezcelowe, skoro R. S. wskazany wniosek otrzymał.

W odniesieniu do zarzutu, iż decyzja skierowana została do osoby niebędącej stroną w sprawie Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że jest on nietrafny, bowiem w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji R. S. wniósł o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania ponawiając argumenty odwołania od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.

Skarżący podniósł, iż błędnym jest stanowisko organu odwoławczego, iż dostępność dla osób zainteresowanych informacji o wpisach dotyczących liczby posiadanych przez nie punktów karnych zwalnia organ z obowiązku informowania strony o zaistnieniu przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Z treści § 9 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wynika bowiem prawo, nie zaś obowiązek znajomości wpisów w ewidencji.

W ocenie skarżącego, kwestionowana decyzja nie jest zgodna ze wzorem załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy. Jej uzasadnienie nie zawiera bowiem informacji odnośnie źródła wykazania faktu przekroczenia liczby 24 punktów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podniósł – w odniesieniu do zarzutu, iż wydane w sprawie decyzje podlegają wzruszeniu w trybie wznowienia postępowania wobec pozbawienia strony prawa do udziału w postępowaniu – że podanie o wznowienie niniejszego postępowania nie zostało złożone, więc żądanie wznowienia trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy uznać za pozbawione podstaw prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej oceny sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a.).

Stan faktyczny niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości. R. S. w okresie od 7 września 2009r. do 22 czerwca 2010r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które przyznano mu łącznie 31 punktów tj.:

- w dniu 7 września 2009r. przekroczył prędkość od 41 do 50 km/h (8 punktów),

- w dniu 7 marca 2010r. kierował pojazdem nie mając przy sobie wymaganych dokumentów oraz przekroczył prędkość od 41 do 50 km/h (8 punktów),

- w dniu 27 kwietnia 2010r. nie zastosował się do znaku "linia podwójna ciągła" (5 punktów),

- w dniu 22 czerwca 2010r. przekroczył prędkość powyżej 50 km/h (10 punktów).

Na tej podstawie Komendant Wojewódzki Policji działając w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym wystąpił do Starosty Powiatowego z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie w stosunku do skarżącego kwalifikacji do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień. Przepis powyższy stanowi, iż kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z tym ostatnim przepisem Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Kwestie sposobu punktowania, liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego oraz warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców, a także tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zostały określone w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998) wydanym na podstawie art. 130 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym aktem ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1). Do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego (§ 2 ust. 1). W razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych w okresie jednego roku komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy (§ 7 ust. 1 pkt 2). Wniosek taki sporządza się wyłączenie na podstawie wpisów ostatecznych, a więc w sytuacji, gdy naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. (§ 7 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 1).

Jak wynika z powyższego, regulacje ustawy Prawo o ruchu drogowym i powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sytuacji przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów narzucają stosowny tryb postępowania, który wiąże tak organy Policji jak i właściwe organy administracji publicznej. W szczególności zawarte w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy sformułowanie "podlega" nie budzi wątpliwości co do obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez kierowcę, któremu przypisano 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż sprawdzenie kwalifikacji następuje na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, bowiem organ ten nie ma pozostawionej w tym zakresie swobody uznaniowej i w razie stwierdzenia przekroczenia przez określonego kierowcę 24 punktów obowiązany jest do złożenia przedmiotowego wniosku.

Wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji stał się z kolei podstawą skierowania R. S. przez Komendanta Miejskiego Policji na badania psychologiczne na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. Stosownie do tego przepisu badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy Komendant Miejski Policji zobowiązany był zatem do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Nie zostały przy tym naruszone przepisy o właściwości, bowiem w świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy osobie, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o skierowaniu na badanie psychologiczne, wydaje komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji.

Skierowanie to wbrew twierdzeniom skarżącego zgodne jest z wzorem zawartym w Załączniku nr 1 do powyższego rozporządzenia. Rację ma wprawdzie skarżący wysuwając zastrzeżenia co do wywiązania się przez organ pierwszej instancji z obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, jednakże Sąd uznając, iż uzasadnienie to rzeczywiście jest nazbyt lakoniczne nie stwierdził jednocześnie, by uchybienie w tym zakresie miało wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś w takim wypadku możliwym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego kwestionowanego aktu po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, iż mimo braku właściwego uzasadnienia skarżący miał w istocie pełną wiedzę o podstawach faktycznych wystąpienia ze skierowaniem. Wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji wskazujący konkretne naruszenia przez R. S. przepisów ruchu drogowego, jak też przypisaną mu z tego tytułu liczbę punktów przesłany został do wiadomości wyżej wymienionemu. Za przyjęciem, że braki uzasadnienia decyzji z 7 lipca 2011r. nie miały wpływu na wynik sprawy przemawia również fakt, iż w przedmiotowym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego. Nie było zatem w tym postępowaniu aktów, czynności czy innych ustaleń, o których przed wydaniem skierowania skarżący nie mógł wiedzieć i o których dowiedział się dopiero z wymienionej decyzji.

Ponadto zagadnienia prawne i faktyczne zostały - zdaniem Sądu - w sposób wystarczający opisane w uzasadnieniu decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2011r.

Również brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie nie miał wpływu na jej rozstrzygnięcie, skoro jak już wyżej podniesiono, do skarżącego wysłany został wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, na podstawie którego następnie wydana została decyzja pierwszoisnstancyjna. Z uwagi na fakt, iż wniosek ten był jedynym dokumentem, jaki znajdował się w aktach postępowania przed rozstrzygnięciem sprawy, a skarżący otrzymał go, brak podstaw do twierdzenia, że niepoinformowanie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy mogło wpłynąć na jej wynik.

Należy ponadto zauważyć, iż w świetle § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje się w siedzibie organu prowadzącego ewidencję lub, w miarę możliwości technicznych, w innej jednostce Policji. Skarżący z łatwością mógł się zatem dowiedzieć o stanie dotyczącej go ewidencji, zaś wiedzę o takiej możliwości winien posiadać ze względu na obowiązek znajomości przepisów dotyczących ruchu drogowego, które są powszechnie dostępne.

Bezpodstawny jest zarzut R. S., iż decyzja organu pierwszej instancji nie została skierowana do osoby będącej stroną postępowania i jako taka nie weszła do obrotu prawnego. Ze znajdującego się bowiem w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru tego rozstrzygnięcia wynika, że zostało ono odebrane osobiście przez stronę, co potwierdza jej własnoręczny podpis na tym potwierdzeniu.

Zasadne jest z kolei twierdzenie skarżącego o niedokładnym pouczeniu przez organ pierwszej instancji o możliwości zaskarżenia jego rozstrzygnięcia. Zawiera ono bowiem stwierdzenie o prawie wniesienia odwołania do "KWP [...]" w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji. Nie wskazuje natomiast sposobu dokonania tej czynności, a więc, że odwołanie składa się za pośrednictwem organu, który wydał kwestionowany akt (art. 129 § 1 k.p.a.). Jak jednak wskazują akta sprawy uchybienie to nie doprowadziło do naruszenia zasad wnoszenia środków zaskarżenia, skoro R. S. odwołanie od decyzji Komendanta Miejskiego Policji złożył w terminie i za pośrednictwem tego właśnie organu.

Konkludując, w ocenie Sądu, analiza akt postępowania administracyjnego wykazuje, że zarzucane przez skarżącego naruszenia procedury administracyjnej, do których odniesiono się wyżej i które rzeczywiście miały miejsce nie wpłynęły jednak w jakikolwiek sposób na wynik sprawy. Nie mogły zatem stanowić podstawy uwzględnienia skargi.

Z tych względów skargę R. S. oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.