Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1901/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania K. N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], znak: [...] nakazującej inwestorowi K. N. rozbiórkę dobudowanego tarasu o wymiarach 4 x 1,4 m, na czterech slupach od strony zachodniej, należącego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

2. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w dniu [...] września 2012 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo P.K. w sprawie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganych prawem dokumentów.

W związku z powyższym przedstawiciel organu powiatowego w dniu 24 października 2012 r. przeprowadził oględziny robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w [...].

Zawiadomieniem z dnia 11 stycznia 2013 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na dobudowaniu tarasu należącego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...].

W dniu 26 kwietnia 2013 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził kolejne oględziny na terenie przedmiotowej nieruchomości.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie konstrukcji stalowej na 4 słupach od strony zachodniej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na K. N. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych polegających na budowie tarasu przy ul. [...] nr [...] wraz z oceną techniczną określającą prawidłowość ich wykonania oraz zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] uchylił w całości w/w postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.[...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] nałożył na inwestora – K. N. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na: wykonaniu wypełnienia balustrady tarasu należącego do lokalu nr [...] poprzez zastosowanie pionowych prętów stalowych lub tralek drewnianych w rozstawie nie większym niż 10 cm zgodnie z zaleceniami zawartymi w "Opinii technicznej nr [...] w przedmiocie oceny prawidłowości wykonania robót budowlanych polegających na budowie tarasu przy lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] oraz zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r.", sporządzonej w czerwcu 2013 r., przez rzeczoznawcę budowlanego doc. Dr. J. P. - [...], członka [...] Izby Inżynierów Budownictwa o nr ew. [...], w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]uchylił w całości w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie opisanego tarasu oraz nałożył na inwestora – K.N. obowiązek przedłożenia: 1) zaświadczenia Prezydenta m. [...]o zgodności budowy tarasu należącego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]w [...] z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, sporządzonego przez osobę z uprawnieniami w odpowiedniej specjalności wraz z załącznikiem kopii uprawnień oraz zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień sporządzenia projektu, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W dniu 17 października 2013 r. do organu powiatowego wpłynął wniosek K. N. o zawieszenie postępowania legalizacyjnego do czasu wydania przez Prezydenta m. [...] zaświadczenia o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] podjął zawieszone postępowanie.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorowi K. N. rozbiórkę dobudowanego tarasu o wymiarach 4 x 1,4 m, na czterech słupach od strony zachodniej, należącego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...].

Od decyzji tej odwołała się K. N..

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] nakazującej inwestorowi K. N. rozbiórkę dobudowanego tarasu o wymiarach 4 x 1,4 m, na czterech slupach od strony zachodniej, należącego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy.

Organ odwoławczy podał, że przedmiotowe postępowanie administracyjne było prowadzone z urzędu w sprawie robót budowlanych polegających na dobudowaniu tarasu należącego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]w [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z treści protokołu oględzin z dnia 24 października 2012 r. wynikało, że pracownik organu powiatowego prowadzący czynność stwierdził pobudowany taras konstrukcji stalowej o wymiarach 4 x 1,4 m i wysokości 1,5 m od terenu utwardzonego kostką betonową. Płyta tarasu oparta jest na czterech słupach stalowych o wymiarach 8 x 8 cm zabetonowanych w gruncie, zwieńczonych górą profilami stalowymi o wym. 8x8 cm, 5 x 7 cm i 5 x 5 cm, na której położono deski i przykryto całość blachą. Balustrady stalowe również z profili stalowych wysokości ok. 0,99 m. Do protokołu został załączony materiał zdjęciowy oraz kopia rzutów elewacji w/w budynku, z której wynika, że budynek projektowany był bez tarasu.

Organ odwoławczy podał, że Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] przy piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. przekazał kopie dokumentów archiwalnych, w tym projektu budowlanego domu dwurodzinnego w zabudowie bliźniaczej na terenie w/w nieruchomości, stanowiący załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...]maja 1986 r. o pozwoleniu na budowę oraz rysunków zamiennych do w/w projektu w zakresie dobudowy tarasu do jednego z lokali mieszkalnych. Z rysunków tych wynika, iż dobudowa tarasu dotyczy lokalu nr [...]. Na dobudowę tarasu do lokalu nr [...] brak jest stosownej decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej, co stanowi o jego budowie w warunkach samowoli budowlanej.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z treści znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń wynika, że przedmiotowy taras został zrealizowany w 1995 r., co stanowi o prowadzeniu postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Ustalenie takie jest zgodne z oświadczeniem K. N. zawartym w piśmie z dnia 18 lutego 2013 r.: "W chwili wykonywania tarasu w 1995 r. nie było naszą intencją działać poza prawem ale tak myślę, że daliśmy się z mężem wprowadzić w błąd (...)." W piśmie zatytułowanym Podsumowanie postępowania z dnia [...] maja 2011 r. inwestor napisała: "Uczestnik A. K. w 1990 r. taras wybudował. Ja rozpoczęłam budowę w 1995 r., jednak jej nie ukończyłam do chwili obecnej z powodu trudnej sytuacji materialnej. W sprzyjających okolicznościach planuję budowę tarasu doprowadzić do końca." Powyższe potwierdzają również oświadczenia A. K. i M. K. z dnia [...] lutego 2013 r. oraz J. N. również z dnia [...] lutego 2013 r.

Organ odwoławczy podał, że z całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach wynika, iż przedmiotowa konstrukcja stalowa o wymiarach 4 x 1,4 m i wysokości 1,5 m od terenu utwardzonego kostką betonową z płytą opartą na czterech słupach stalowych o wymiarach 8 x 8 cm zabetonowanych w gruncie, zwieńczonych górą profilami stalowymi o wym. 8x8 cm, 5x7 cm i 5 x 5 cm, na której położono deski i przykryto całość blachą od strony zachodniej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] jest tarasem przynależnym do lokalu nr [...] i jako taka stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego. Nie jest samodzielnym obiektem, a tarasem dobudowanym do istniejącego budynku mieszkalnego, który zmienia charakterystyczne paramenty budynku, w tym kubaturę i powierzchnię zabudowy. W związku z powyższym wykonane roboty należy zakwalifikować jako rozbudowę budynku mieszkalnego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał treść art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31." Organ wskazał, że przepis ten zawiera jedną z podstawowych zasad prawa budowlanego, iż wszelkie roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 3 pkt 12 cytowanej ustawy, to decyzja administracyjna, zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 29-31 tej ustawy.

Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane. Odnosi się on do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pojęcie budowy należy przy tym rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6, jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Postępowanie legalizacyjne w odniesieniu do obiektów, do których zastosowanie znajduje art. 48 ustawy Prawo budowlane możliwe jest w sytuacji gdy, zgodnie z przepisem art. 48 ust. 2 w/w ustawy, budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tym stanie rzeczy, jako prawidłowe należy ocenić działanie organu powiatowego polegające na prowadzeniu w trybie przepisów art. 48 ustawy Prawo budowlane, postępowania zmierzającego do zalegalizowania przedmiotowego tarasu. Organ pierwszej instancji podjął działania umożliwiające legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej, w tym celu zobowiązał inwestora – K. N. do przedłożenia dokumentów wymaganych na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Organ podał, że K. N. przy piśmie z dnia 3 listopada 2013 r. złożyła do organu powiatowego cztery egzemplarze projektu budowlanego, zaświadczenie Prezydenta m. [...] o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz pismo zatytułowane Oświadczenie, z treści którego wynika, iż jest ona współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości. W aktach sprawy znajdują się pisma P. K. oraz pełnomocnika P. i E. K.- A. K., z treści których wynika, iż nie zgadzają się oni (jako współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w [...]) na legalizację przedmiotowego tarasu oraz domagają się wydania nakazu jego rozbiórki. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe stanowi o braku zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, co uniemożliwia legalizację przedmiotowej rozbudowy budynku. Ponadto z akt sprawy wynika również, iż w Sądzie Rejonowym dla [...] w Warszawie prowadzone jest (pod sygn. akt [...]) postępowanie z wniosku K. N. o podział nieruchomości do wyłącznego korzystania oraz odrębne postępowanie (pod sygn. akt [...]) z wniosku E. i P. K. o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...]w [...], które nie zostało prawomocnie zakończone (pismo Sądu z dnia 11 czerwca 2014 r.).

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, po analizie całokształtu materiału dowodowego, zaskarżona decyzja rozbiórkowa organu pierwszej instancji odpowiada regulacji prawnej zawartej w art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy Prawo budowlanego.

Zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Oznacza to, że jeżeli inwestor nie przedłoży w określonym terminie kompletu dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu budowlanego zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej, w tym nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ orzekający w sprawie jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki tego obiektu.

Organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie inwestor nie posiada zgody pozostałych współwłaścicieli do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Biorąc pod uwagę powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżona decyzja organu stopnia powiatowego jest zgodna z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego, tj. z art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 powyższej ustawy.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu odwołania wskazał, że toczące się postępowania cywilne w przedmiocie podziału nieruchomości do wyłącznego korzystania i o zniesienia współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...]w [...], pozostają bez znaczenia dla niniejszego postępowania, gdyż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest badane na dzień rozstrzygania sprawy administracyjnej.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, celem umożliwienia temu organowi zawieszenia postępowania legalizacyjnego do czasu zakończenia w/w postępowań cywilnych, organ odwoławczy wskazał, iż toczące się postępowanie cywilne nie ma bezpośredniego związku z przedmiotowym postępowaniem administracyjnym. Wprawdzie taras, który stanowi rozbudowę budynku usytuowany jest na działce pozostającej we współwłasności, której dotyczą wskazane postępowania cywilne, tym niemniej zakończenie procesu legalizacyjnego nie jest uzależnione od wydania orzeczenia sądowego kończącego prawomocnie sprawę podziału nieruchomości do wyłącznego korzystania i zniesienia współwłasności nieruchomości. Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, inwestor występujący z wnioskiem o pozwolenie na budowę powinien legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, także w trakcie postępowania legalizacyjnego, prowadzonego w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Inwestor powinien bezspornie legitymować się takim prawem, gdyż stanowi to warunek niezbędny do dokończenia procesu legalizacyjnego. Na ocenę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w trakcie rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego, nie może mieć wpływu ewentualne późniejsze wydanie orzeczenia w postępowaniu cywilnym, choć orzeczenie to może się wiązać z przedmiotową sprawą administracyjną. Takie orzeczenie nie stanowi jednak zagadnienia wstępnego od którego uzależnione jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej polegającej na zakończeniu postępowania legalizacyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1138/08).

Mając na uwadze powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. N. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a więc przez brak poczynienia wszechstronnych ustaleń faktycznych i odstąpienie od przedsięwzięcia wszelkich działań niezbędnych do należytego wyjaśnienia sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia osoby inwestora dysponującego nieruchomością na cele budowlane poprzez wzniesienie budynku lub jego części (zgodnie z przepisami w tym czasie obowiązującymi w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej) w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia (rozdział 8 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.)

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w momencie powstawiania przedmiotowego tarasu wiosną 1994 r. jego inwestorem i jedynym właścicielem nieruchomości była matka skarżącej, bowiem W. L. będąca współwłaścicielką już nie żyła, a jej spadkobiercy nabyli prawa w późniejszym czasie. Zdaniem skarżącej kolejną kluczową kwestią jest ocena, w świetle jakich przepisów Prawa budowlanego należy rozstrzygnąć sprawę tarasu. Niewątpliwym jest fakt, że budowa tarasu miała miejsce wiosną 1994 r. Inwestorką była J. K., jako jedyny właściciel nieruchomości. Skarżąca wniosła o uchylenie obu wadliwych decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o przepisy Prawa budowlanego poprzednio obowiązujące jako te, które powinny być miarodajne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Powoływanie się przez organy obu instancji na ustawę obowiązującą od dnia 1 stycznia 1995 r. jest błędne.

W piśmie z dnia 5 października 2014 r., będącym uzupełnieniem skargi, skarżąca podniosła, że organ nie poczynił wszechstronnych ustaleń co do posiadania niezbędnej zgody do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co doprowadziło do wadliwego ustalenia, że skarżąca nie spełnia warunków do legalizacji samowoli budowlanej. Ponadto organ pominął, że w momencie oddawania całego budynku do użytkowania taras ten już istniał, co skutkować winno uznaniem, że samowola budowlana została wraz z oddaniem budynku do użytkowania zalegalizowana i brak jest obecnie podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego.

Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja naruszyła również art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez wadliwe uznanie, że toczące się pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości postępowania sądowe w zakresie zniesienia współwłasności oraz sposobu podziału nieruchomości do wyłącznego użytkowania zgodnego z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] maja 2011 r. sygn. akt [...] nie mają znaczenia dla niniejszego postępowania i nie stanowią zagadnienia wstępnego, bezwzględnie uzasadniającego zawieszenie postępowania.

Wyjaśniła, że taras funkcjonował przez wiele lat i nie przeszkadzał żadnemu z współwłaścicieli, co należy uznać za wyrażenie przez nich zgody na budowę i istnienie tego tarasu. Wskazała, że P.i E. K. są współwłaścicielami od uprawomocnienia się postanowienia Sądu Okręgowego w [...] V Wydział [...] - Odwoławczy z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...] . Przy czym E. K. stała się współwłaścicielką [...] części nieruchomości od 2007 r., kiedy to P. K. aktem notarialnym odsprzedał jej część swoich udziałów, a więc wiele lat po wybudowaniu tarasu.

Zdaniem skarżącej wyrażony w 2012 r. przez P. K. i jego żonę brak zgody na wybudowany wiele lat temu taras, w szczególności wobec niepodważalnego faktu, że są oni mniejszościowymi współwłaścicielami, winno być uznane za działanie w złej wierze sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i jako takie, zgodnie z art. 5 kc, nie podlegające ochronie prawnej. Organ odwoławczy winien był zatem uznać, że wyrażony przez nich obecnie po wielu latach brak zgody na tę inwestycję nie może stanowić przeszkody do jej legalizacji.

Zdaniem skarżącej uznać należy, że doszło do naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane przez wadliwą wykładnię art. 48 tej ustawy prowadzącą do uznania, że w aktualnej sytuacji faktycznej toczącego się postępowania sądowego dotyczącego zniesienia współwłasności i skonfliktowania współwłaścicieli brak zgody mniejszościowych współwłaścicieli stoi na przeszkodzie legalizacji tego tarasu, pomimo jego pełnej zgodności z prawem budowlanym oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

2. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

3. Uczestnicy postępowania P. K.i E. K. wnieśli o oddalenie skargi.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] nakazującą inwestorowi K. N. rozbiórkę dobudowanego tarasu o wymiarach 4 x 1,4 m, na czterech slupach od strony zachodniej, należącego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]w [...].

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają przepisów prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.1. W ocenie Sądu, organy trafnie ustaliły, że dobudowy tarasu dokonano pod rządami obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Z akt sprawy wynika, że inwestycja budowy tarasu była prowadzona bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w latach 1994 – 1995, zaś balustrady zostały wykonane w 2012 r. Ustalenia te wynikają z oświadczeniem K. N. z dnia 18 lutego 2013 r., w którym wskazała: "W chwili wykonywania tarasu w 1995 r. nie było naszą intencją działać poza prawem (...).", oraz z pisma z dnia 26 maja 2011 r. ("Ja rozpoczęłam budowę w 1995 r."), a także z oświadczenia A. K. i M. K. z dnia 8 lutego 2013 r. oraz J. N. z dnia 8 lutego 2013 r.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nawet jeżeli obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r. zostanie następnie przebudowany (rozbudowany, nadbudowany) po tej dacie, także bez wymaganego pozwolenia, to nie ma do niego zastosowania przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Gdy prace przy jednym obiekcie prowadzone są przez szereg lat, obejmują ciąg pewnych zdarzeń faktycznych, a ostatnich robót dokonano po dniu 1 stycznia 1995 r., w takiej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 782/06 LEX nr 336707, Warszawie z 19 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1076/97 LEX nr 47776, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 listopada 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 85/04 LEX nr 198953, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 20/13 LEX nr 1305723).

3.2. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym: właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl art. 48 ust. 2 ww. ustawy Prawo budowlane, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

W myśl ust. 3 cytowanego przepisu, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego).

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane), zaś przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane).

Z brzmienia powyższego przepisu wynika, iż jego zastosowanie ma miejsce w przypadku ustalenia, że mamy do czynienia z obiektem budowlanym, który albo został już wybudowany, albo też jest w budowie, a na inwestycję tę nie zostało udzielone pozwolenie na budowę.

W myśl art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29–31.

Treść art. 48 ust. 2 - 5 Prawa budowlanego wskazuje, iż właściwy organ dokonując oceny zasadności zastosowania art. 48 ust. 1, jest obowiązany ustalić czy zachodzą przesłanki do legalizacji obiektu i w przypadku pozytywnego ustalenia w tym zakresie wszcząć postępowanie legalizacyjne. Przedłożenie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego jest traktowane jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, w przypadku zaś niespełnienia w terminie nałożonych przez organ obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego właściwy organ orzeka o rozbiórce obiektu. Użycie w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego terminu "nakazuje", wskazuje na obligatoryjny charakter orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę, w sytuacji braku podstaw do jego legalizacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 55/14, LEX nr 1531566). Przepis art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego wśród dokumentów, od których złożenia uzależniona jest legalizacja obiektu budowalnego, wymienia między innymi oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Z powyższego wynika, iż brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne czyni niemożliwą legalizację obiektu wybudowanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/12, LEX nr 1495291).

3.2. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały tryb postępowania z art. 48 ustawy Prawo budowalne z 1994 r., orzekając w konsekwencji o nakazaniu rozbiórki dobudowanego tarasu o wymiarach 4 x 1,4 m, na czterech slupach od strony zachodniej, należącego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Prawidłowo organy orzekające w sprawie uznały, że przedmiotowa budowa tarasu stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego. Taras nie jest samodzielnym obiektem, jest dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego i wykonanie tej inwestycji (budowy tarasu) zmienia charakterystyczne paramenty budynku, w tym kubaturę i powierzchnię zabudowy. W związku z powyższym wykonane roboty prawidłowo zostały zakwalifikowane jako rozbudowa budynku mieszkalnego (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane).

Jak słusznie wskazał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, legalizacja samowoli budowlanej nie jest możliwa w niniejszej sprawie ze względu na brak zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Wskazać należy, że legalizacja samowoli to doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, ta zaś w przedmiotowej sprawie nie jest możliwa. Jednym z niezbędnych dokumentów wymaganych od inwestora w procesie legalizacyjnym jest prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak zgody współwłaścicieli na legalizację stwierdzonej samowoli budowlanej dokonanej przez skarżącą jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazać należy, że w aktach sprawy znajdują się pisma współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...]w [...] P. K. i E. K. z dnia 9 września 2013 r., z dnia 28 kwietnia 2013 r., z dnia 19 grudnia 2013 r. z dnia 9 grudnia 2013 r., z treści których wynika, iż nie zgadzają się na legalizację przedmiotowego tarasu oraz domagają się wydania nakazu jego rozbiórki. Z akt sprawy wynika również, iż w Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] prowadzone jest (pod sygn. akt [...]) postępowanie z wniosku K. N. o podział nieruchomości do wyłącznego korzystania oraz odrębne postępowanie (pod sygn. akt [...]) z wniosku E. i P. K. o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...]w [...].

Zdaniem Sądu, zasadnie organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że toczące się postępowania cywilne w przedmiocie podziału nieruchomości do wyłącznego korzystania i o zniesienia współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...]w [...], nie mają wpływu na postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie, gdyż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest badane na dzień rozstrzygania sprawy administracyjnej. Inwestor powinien bezspornie legitymować się takim prawem, gdyż stanowi to warunek niezbędny do dokończenia procesu legalizacyjnego. Na ocenę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w trakcie rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego, nie może mieć wpływu ewentualne późniejsze wydanie orzeczenia w postępowaniu cywilnym.

IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne.

V. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.