Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 798/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. N. kwotę 320 zł /słownie: trzysta dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [..] kwietnia 2011 r., nr ... P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w ... działając na podstawie przepisu art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej: "u.t.d.") nałożył na J.N., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: J.N. F.T.H.U. "...", karę pieniężną w łącznej wysokości 11.500,00zł, a to za naruszenie: art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. w związku z lp. 1.7 załącznika do ustawy za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty w kwocie 500zł; art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. w związku z lp. 1.2 załącznika do ustawy za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji w kwocie 8.000zł; art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. w związku z lp. 4.1 załącznika do ustawy za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych w kwocie 3.000zł.

Organ I instancji ustalił, że J.N. jest właścicielem pojazdu marki MAN nr rej. ... zarejestrowanego w Hiszpanii (niezarejestrowanego w Polsce), posiadającego w czasie kontroli ważne ubezpieczenie OC. Posiada on licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, jednak w/w pojazd nie został do dnia kontroli do niej zgłoszony. W dniu kontroli [..] marca 2011 r. w miejscowości W. pojazdem tym wykonywany był z S. do H.D. zarobkowy przewóz rzeczy (piasku). Kierowca W.K. nie posiadał przy sobie wszystkich wymaganych dokumentów, a to wykresówek lub zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu z okresu 28 dni przed dniem kontroli i wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.

W ocenie organu I instancji J.N. ponosi odpowiedzialność za prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, w tym za działania osób, którymi posługuje się w tej działalności, także kierującego pojazdem. Ponadto stwierdzono, że przedmiotową kare nałożono za naruszenie przepisów administracyjnych bez oceny winy po stronie przedsiębiorcy i przyczyn ich naruszenia, a to w związku z wyjaśnieniem strony, że kierowca powinien poruszać się po drodze powiatowej, tymczasem bez zgody znalazł się na drodze powiatowej.

W odwołaniu od tej decyzji J.N. podał, że przewóz piasku wykonywały był na potrzeby własne, pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej. Piasek był jego własnością i został sprzedany wraz z dostawą firmie K.-B. i został on przewieziony z siedziby przedsiębiorstwa w K.Z., a nie z S., skąd jest wydobywany. Pojazd marki MAN nie został zgłoszony do zaświadczenia na przewozy własne, ponieważ nie zdążył go do dnia kontroli zarejestrować w kraju. Zatem niezasadnie nałożono na niego karę w kwocie 8.000zł, skoro za przewóz na potrzeby własne pojazdem niezgłoszonym do zaświadczenia przewidziana jest kara w kwocie 200zł.

Decyzją z dnia [..] czerwca 2011 r., nr ... Główny Inspektor Transportu Drogowego w ... utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. art. 138 §1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 8 ust. 3 pkt8), art. 11 ust.3, art. 14 ust. , art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i pkt 8 u.t.d., art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz.WE nr L.370 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.), art. 31 ust. 1, 2 i 2a) ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. nr 92, poz. 879 ze zm.), §3 i §4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2009 r., nr 86, poz. 721) oraz lp. 1.2, 1.7 i 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się odrębnie do każdego z naruszeń przypisanych J.N. Powołując się na treść art. 87 ust. 1 pkt 1) u.t.d. stwierdził, że kierujący pojazdem wykonując transport drogowy powinien posiadać przy sobie i okazywać na żądanie m.in. wypis z licencji. Wykaz pojazdów i kserokopie krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu powinny zostać załączone do wniosku o licencję, ponieważ ilość wydawanych wypisów zależy od ilości pojazdów podanych w tym wniosku. Zmiany w tym zakresie powinny być zgłaszane pisemnie właściwemu organowi w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Ustalono, że pojazd marki MAN nie został zgłoszony do licencji, strona nie widnieje także w bazie podmiotów uprawnionych do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Nałożenie kary w kwocie 8.000zł było zatem zasadne, ponieważ przedsiębiorca może wykonywać przewozy tylko pojazdami zgłoszonymi do licencji. W dniu kontroli przewożono towar będący własnością innego przedsiębiorcy, co wynika z okazanego wówczas dokumentu przewozowego nr .... Natomiast faktura VAT i dokument WZ zostały przedłożone dopiero w okresie późniejszym, co świadczy o ich niewiarygodności i próbie obejścia przepisów obowiązujących w dniu kontroli. Przewozu tego nie można było zatem uznać za wykonywany na potrzeby własne, ponieważ towar nie był własnością J.N., nie został przez niego sprzedany, kupiony, wynajęty, wydzierżawiony, wyprodukowany, wydobyty, przetworzony lub naprawiony. Była to w ocenie organu usługa transportowa. Organ nie podzielił stanowiska, że skorzystanie z pojazdu marki MAN było spowodowane awarią innego pojazdu, który objęty był licencją.

Z przepisu art. 87 ust. 1 u.t.d. wynika obowiązek posiadania i okazywania przez kierowcę podczas przewozu drogowego wypisu z licencji, karty opłaty drogowej, wykresówek oraz zaświadczenia lub oświadczenia, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, odnoszących się do przyczyn braku wykresówek, nie prowadzenia pojazdów w danym dniu oraz okresów nieprowadzenia przez kierowcę pojazdów z powodu choroby, urlopu lub prowadzenia pojazdu wyłączonego z zakresu stosowania rozporządzenia nr 561/2006. Przepisy art. 15 ust. 7 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/75 i art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 561/2006 wymagają posiadania wykresówek na dzień kontroli i 28 dni poprzedzających, karty kierowcy oraz wszystkich zapisów odręcznych i wydruków z bieżącego dnia i 28 poprzedzających zgodnie z wymogami rozporządzenia nr 561/2006. W dniu kontroli kierowca nie okazał wykresówek i zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu od dnia 22 lutego do dnia 22 marca 2011 r. Z tej przyczyny nałożono karę pieniężną w kwocie 500zł, a nie zachodziły okoliczności wyłączające odpowiedzialność, o których mowa w art. 93 ust. 7 u.t.d.

Obowiązek uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych przez podmioty wykonujące na terytorium RP przewozów drogowych wynika z przepisu art. 42 ust. 1 u.t.d. Natomiast z art. 87 ust.1 u.t.d. wynika obowiązek posiadania przez kierowcę karty opłaty drogowej. Kierujący w dniu kontroli dokumentu takiego nie okazał, na szybie pojazdu nie było również naklejonej winiety. Obowiązek wyposażenia kierowcy w ważną kartę opłaty drogowej ciąży na przedsiębiorcy. Również w tym przypadku nie stwierdzono okoliczności wyłączających odpowiedzialność, o których mowa w art. 93 ust. 7 u.t.d.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J.N. zaskarżając decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w ... w części, w zakresie nakładającym na niego karę pieniężną w kwocie 8.000zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji wnosząc o jej uchylenie w takim zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący złożył ponadto wnioski dowodowe z dokumentów.

Z uzasadnienia skargi wynika, że J.N. nie zgadza się z ustaleniem, że w dniu [..] marca 2011 r. jago kierowca W.K. wykonywał transport drogowy w rozumieniu u.t.d. i zarzuca, że dokonano wadliwej oceny zgromadzonych dowodów. W jego ocenie organ w sposób dowolny zdezawuował wartość dowodową przedłożonej do akt faktury VAT nr ... i dokumentu WZ nr ..., w szczególności faktury jako dokumentu podatkowego. Skarżący podtrzymuje stanowisko, że przewóz piasku wykonywany był na potrzeby własne w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej jest m.in. sprzedaż materiałów budowlanych, co potwierdza wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a piasek należy do tej kategorii. Przedłożona faktura potwierdza, że został on zakupiony u niego przez Zakład Betoniarski K.-B. Koszty transportu pokrywał skarżący, a potwierdza to zapis dokumentu WZ. Wskazana faktura VAT została wpisana do rejestru, a to w ocenie skarżącego podważa stanowisko organu o niewiarygodności tego dowodu. Niezgłoszenie pojazdu wynikało natomiast z tego, że nie został on zarejestrowany w kraju, jednak w ocenie skarżącego powinno to zostać potraktowane jako naruszenie polegające na niezgłoszeniu pojazdu wykorzystywanego do przewozu na potrzeby własne do zaświadczenia, pomimo że posiada on licencję uprawniającą go także do przewozów na potrzeby własne.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w ... wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.

Skarga J.N. prowadzącego działalność pod nazwą F.T.H.U. [...] J.N. zasługuje na uwzględnienie. Sąd przyjmuje za zasadny zarzut skargi wskazujący na wady postępowania wyjaśniającego, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym jest niepełny, co potwierdzają dowody przedstawione przez skarżącego w postępowaniu sądowym. Wadliwe ustalenia dowodowe dotyczą tej części decyzji, która została objęta skargą, a odnosi się do ustalenia charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego w dniu [..] marca 2011 r. Analiza akt sprawy wskazuje jednoznacznie, że od momentu dokonania kontroli niewadliwa jest okoliczność na jakiej trasie wykonywany był transport piasku. Kierowca strony skarżącej przesłuchiwany w dniu kontroli wskazał, że wykonywał przewóz piasku z miejscowości K.Z. – H.D. na podstawie dokumentu przewozowego nr .... Z treści tego dokumentu wynika wprawdzie inne miejsce nadania towaru, to które przyjmują organy, jednak dokument ten wystawiony jest z data o dzień wcześniejszą. Zatem te fakty nie wykluczają tezy skarżącego, że to on był nabywcą towaru i w ramach własnej działalności towar odsprzedawał i dostarczał. Pojawienie się w postępowaniu dowodowym takiej rozbieżności wymagało od organów zajęcia jednoznacznego stanowiska wskazującego na zasadność odrzucenia twierdzeń skarżącego. Dodać należy, że wątpliwości co do charakteru przewozu organ pierwszej instancji mógł dodatkowo powziąć po przedstawieniu przez skarżącego dokumentów fiskalnych, z treści których wynika inny stan faktyczny niż przyjęty przez organy. Podkreślić wypada, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym tej okoliczności nie wyjaśniono a organ nie ustosunkował się do niej. Z kolei organ odwoławczy odnosząc się do tych dowodów, stwierdził, że są niewiarygodne, zmierzają do obejścia prawa, a przede wszystkim nie zostały przedstawione w dniu kontroli. Sąd zauważa, że ten rodzaj dokumentów nie musi być w posiadaniu kierowcy, a doświadczenie wskazuje, że często wystawia się je w terminie późniejszym niż wykonywany przewóz. Dla Sądu niezrozumiałą jest ocena, która wskazuje na ich nielegalny charakter. Być może zmierzają one do obejścia prawa, ale do chwili, gdy organy nie wykażą, że tak jest nie ma podstaw do przypisywania im takiej funkcji i traktowania jako dowody nieistotne dla toczącego się postępowania. Zauważyć należy, że skarżący do skargi dołączył inne dokumenty, które raczej potwierdzają treść wcześniej przez niego złożonych, a tym samym przeczą wnioskom uzasadnienia skarżonej decyzji.

Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że na organie ciąży obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Strona postępowania powinna współdziałać w wyjaśnieniu i ustaleniu stanu faktycznego, jednak to organ musi zmierzać do poprawnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, w sprawie objętej skargą ten obowiązek nie został poprawnie zrealizowany. Dopiero zebranie pełnego materiału dowodowego daje podstawę do oceny okoliczności istotnych dla sprawy. Taki nakaz wypływa z treści art. 80 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem tej normy, co w konsekwencji musiało skutkować naruszeniem art. 7 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

W postępowaniu ponownie prowadzonym organy odniosą się do treści przedstawionych przez skarżącego dokumentów, zwłaszcza dołączonych do skargi. Na tej podstawie oraz zeznaniach kierowcy dokonają oceny listu przewozowego, który w ich ujęciu jest podstawowym dokumentem wskazującym na wykonywanie transportu w celach zarobkowych pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.