Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 310/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 21, art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 i 6, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 76 par. 1 i par 3, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1172
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 7 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 roku sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej B. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm.), zwanej k.p.a., utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania B. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na męża S. W.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium powołało art. 17 ust. 1 – 1b) oraz ust. 5, a także art. 3 pkt 21 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020r. poz. 111), zwanej u.ś.r., i wskazało, że kwestią sporną w sprawie jest uprawnienie skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem S. W. (ur. [...] 1967r.), zaliczonym orzeczeniem z dnia [...] listopada 2018r., znak: [...], do znacznego stopnia niepełnosprawności (orzeczenie wydano do 30 listopada 2019r., nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, ustalony stopień niepełnosprawność datuje się od 1 września 2015r. Symbol niepełnosprawności 04-O, choroby narządu wzroku).

Kolegium – mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014r. poz. 1443) – stwierdziło, że rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wiązało się ze zbadaniem, czy spełnione zostały warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Za niesporne Kolegium uznało, że skarżąca mieści się w kręgu podmiotów wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., a jej mąż legitymuje się wymaganym orzeczeniem, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 21 lit. a u.ś.r. Za konieczne uznało natomiast zbadanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a celem sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wobec tego – w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy - Kolegium ustaliło, że skarżąca nie pracuje od 2003r. Po utracie zatrudnienia nie miała propozycji pracy z PUP, pobierała zasiłek dla bezrobotnych, następnie korzystała z pomocy społecznej i wówczas poszukiwała zatrudnienia, lecz bezskutecznie. Od momentu uzyskania przez męża orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, co miało miejsce w 2015r., nie brała pod uwagę zatrudnienia nawet dorywczo. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że skarżąca nie zrezygnowała z pracy celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem i nie uprawdopodobniła, aby rezygnacja z aktywności zawodowej była wymuszona koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Zdaniem Kolegium, organ I instancji wyczerpująco ustalił stan faktyczny i zgromadził materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, że świadczona przez skarżącą opieka nad mężem (jej zakres) nie stanowi przeszkody do podjęcia zatrudnienia. Z ustaleń pracownika socjalnego wynika bowiem, że mąż skarżącej wymaga pomocy w niektórych codziennych czynnościach z uwagi na niedowidzenie. Nie jest jednak osobą leżącą i niesprawną ruchowo, samodzielnie wykonuje czynności higieniczne, spożywa posiłki, ubiera się. Zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego (sprzątanie, pranie, prasowanie, robienie zakupów, realizacja recept, opłacanie rachunków, przygotowywanie opału), a takie czynności wykonują również osoby pracujące. Kolegium nie uznało również, aby załatwianie spraw urzędowych, podawanie dwa razy dziennie leków oraz zakrapianie oczu, czy też towarzyszenie mężowi poza domem w spacerach i wizytach u lekarza i czytanie książek, stanowiły czynności, które powodują konieczność sprawowania stałej, permanentnej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Oceniając samodzielnie wskazany zakres opieki sprawowanej nad mężem skarżącej Kolegium stwierdziło, że nie wymaga ona konieczności rezygnacji przez skarżącą z aktywności zawodowej. Obiektywnie jest możliwe takie zorganizowanie tej opieki, aby skarżąca dalej ją sprawując, mogła podjąć zatrudnienie, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Brak jest zatem bezpośredniego i ścisłego związku między rezygnacją z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) przez skarżącą, a sprawowaną przez nią opieką nad mężem.

W skardze na tą decyzję E. W., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzuciła Kolegium naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Mając ten zarzut na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania; a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019r. poz. 2325), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, Kolegium dokonało po pierwsze, błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., co doprowadziło do wadliwej oceny konsekwencji prawnych wynikających z tego przepisu w okolicznościach faktycznych sprawy - niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia lub pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, czym naruszyło również art. 7 i art. 80 k.p.a.; oraz po drugie, dokonało ustaleń faktycznych z pominięciem treści orzeczenia o niepełnosprawności bez przeprowadzenia przeciwdowodu co do treści tego orzeczenia, czym naruszyło art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 76 § 1 i § 3 k.p.a.

Istota sporu w okolicznościach faktycznych tej sprawy sprowadza się do tego, czy osoba niepodejmująca zatrudnienia lub pracy zarobkowej - z uwagi na brak obiektywnej możliwości wykonywania pracy zarobkowej lub zatrudnienia - wypełnia określoną w art. 17 ust. 1 -u.ś.r przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną oraz czy w okolicznościach tej sprawy istnieje związek przyczynowy między niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Źródłem tego sporu jest przy tym odmienny sposób rozumienia przez organ i skarżącą art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. W myśl tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wykładni zawartej w tym przepisie, a spornej w tej sprawie przesłanki wyrażonej sformułowaniem "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności" należy - w ocenie Sądu - dokonywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań (tak wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 stycznia 2018r., II SA/Łd 1008/17, LEX nr 2444250). Wykładnia przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 i 1a) u.ś.r. w oderwaniu od całej regulacji tej ustawy i wartości przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowić może w konsekwencji naruszenie prawa materialnego mogące mieć wpływ na treść decyzji (tak wyrok NSA z dnia 12 maja 2017r., I OSK 328/16, LEX nr 2330170). Celem tej regulacji jest natomiast udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym zrekompensować jej utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjonalnego dochodu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017r., I OSK 829/16, LEX nr 2348934). Zatem osoba ubiegająca się o przyznanie tego świadczenia albo, będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej. Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej ma jednak służyć opiece nad osobą niepełnosprawną. Istotą tego świadczenia jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne ma na celu m.in. rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na znaczną niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby się wywiązać z obowiązku opieki nad swoim obywatelem. Rezygnacja z zatrudnienia obejmuje również jej niepodejmowanie, tym bardziej, że przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r., enumeratywnie wymieniający katalog podmiotów sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną, nie obejmuje osób bezrobotnych, zaś art. 17 ust. 6 u.ś.r. wprost stanowi, że zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. Wśród tych podmiotów niewątpliwie nie wymienia się osób bezrobotnych. Gdyby wolą ustawodawcy był zamiar pozbawienia takich osób możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, to z pewnością zastrzeżenie takie zostałoby uczynione wprost w powyższym przepisie. Wobec tego za osobę nie podejmującą zatrudnienia lub pracy zarobkowej lub rezygnującą z zatrudnienia lub pracy zarobkowej należy również uznać osobę bezrobotną, która nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na sytuację na rynku pracy. Jeśli zatem osoba taka rezygnuje z dalszego poszukiwania pracy (gotowości do podjęcia zatrudnienia) i ma to bezpośredni związek przyczynowy z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, to nie ma przeszkód do przyjęcia, iż określona w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie występuje. Wniosek taki jest tym bardziej usprawiedliwiony, że zarejestrowanie w urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy, z czym wiąże się przecież gotowość do podjęcia zaoferowanego przez urząd zatrudnienia, jest irrelewantna prawnie dla uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy bowiem traktować niepodejmowanie pracy, jeśli w realiach sprawy nie sposób wykluczyć, iż niepodejmowanie aktualnie zatrudnienia jest spowodowane właśnie koniecznością objęcia niepełnosprawnego członka rodziny wymaganą opieką, a judykatura wręcz podnosi, że sam fakt rozwiązania umowy o pracę, jak i fakt okresowego zatrudnienia na podstawie umowy o dzieło nie przekreśla uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (tak wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 maja 2020r., III SA/Gd 410/20, LEX nr 2983922).

W tej sprawie – wobec zawartości akt administracyjnych, w tym treści wywiadu środowiskowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie pracuje od 2003r., a to z uwagi na utratę pracy i brak propozycji pracy z właściwego powiatowego urzędu pracy, pobierała zasiłek dla bezrobotnych, a następnie korzystała ze świadczeń pomocy społecznej i jednocześnie poszukiwała bezskutecznie pracy, zaś od uzyskania przez męża w 2015r. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie brała pod uwagę zatrudnienia nawet dorywczo. Okres zaprzestania przez skarżącą poszukiwania pracy wiąże się zatem z okresem, kiedy stan zdrowia męża wymagał konieczności pomocy w sprawowaniu czynności dnia codziennego, czego dowodzi orzeczenie o stopniu niepełnosprawności męża. Wbrew zatem ocenie Kolegium skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w konsekwencji konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Skarżąca na długi czas przed uzyskaniem przez męża wskazanego orzeczenia już nie wykazywała aktywności zawodowej i nie było to spowodowane sprawowaniem opieki nad mężem, lecz brakiem ofert pracy. Oczywistym jest przecież, że osoba nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy, w tym jako osoba bezrobotna nie deklaruje gotowości do podjęcia pracy, jeśli zmuszona jest do sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i to o znacznym stopniu niepełnosprawności. W konsekwencji błędnego odczytania przez Kolegium spornej w tej sprawie przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sposób wadliwy zastosowało przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wadliwie dokonując oceny konsekwencji prawnych zaistniałego w sprawie stanu faktycznego w świetle tego przepisu, prawidłowo rozumianego.

Sąd nie podziela też stanowiska zaskarżonej decyzji na okoliczność koniecznej do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, co niewątpliwie wiąże się z samodzielnością podopiecznego. W tym aspekcie wskazać trzeba w ślad za judykaturą, że nie każdy stopień niepełnosprawności uprawnia do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż "do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne uprawnia tylko takie orzeczenie o niepełnosprawności, które zawiera równocześnie (łącznie, kumulatywnie) oba wskazania, tj. wskazanie o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wskazanie o konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zakresie konieczności łącznego spełnienia wskazań co do osoby o orzeczonej niepełnosprawności nie przewiduje bowiem żadnych odstępstw" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2019 r., IV SA/Po 823/19, LEX nr 2768273). Jednocześnie judykatura podnosi, że "zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w zakresie opieki, może wskazywać na to, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie pozostają z sobą w związku" (wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r., I OSK 691/19, LEX nr 3020846). Jednocześnie ustawodawca "(...) wykluczył możliwość wywodzenia braku związku przyczynowo - skutkowego z faktu, że osoba o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności (lub orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji), nie wymaga opieki ze względu na stopień swojej samodzielności. W przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r., nie podlega badaniu w toku innego postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w rozumieniu § 29 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15.7.2013 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. 2018, poz. 2027, t.j.), które określa standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności, czy też badania całkowitej niezdolności do pracy i całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji orzeczonej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS. W takich przypadkach organ powinien przyjmować te orzeczenia jako prejudykaty i ustalać stan faktyczny zgodnie z ich treścią" (tak wyrok NSA z dnia 18 maja 2020r., I OSK 691/19, dostępny w CBOSA). Nie można bowiem pomijać tego, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydane przez wskazany prawem organ, ma walor dokumentu urzędowego, któremu przysługuje szczególna moc dowodowa, co nie wyłącza przeprowadzenia przeciwdowodu co do ich treści, tym bardziej, że taka możliwość istnieje w odniesieniu do dokumentów prywatnych. Wymaga to jednakże w myśl art. 76 § 3 k.p.a. aktywności tego podmiotu, który kwestionuje treść dokumentu urzędowego, i przeprowadzenia przeciwdowodu (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017r., I OSK 1581/17, LEX nr 2458499). Dokumenty urzędowe zaś, stosownie do art. 76 § 1 kpa, stanowią "dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Kpa przyjmuje zatem domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało stwierdzone w dokumencie urzędowym, lecz nie wyklucza możliwości obalenia tego domniemania (art. 76 § 3 kpa)" (wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2013r., II OSK 479/12, LEX nr 1559782). Wobec tego Sąd stwierdza w oparciu o akta administracyjne, zwłaszcza złożone do nich orzeczenie z dnia [...] listopada 2018r. o stopniu niepełnosprawności męża skarżącej, że został on zaliczony do osób niepełnosprawnych ze wskazaniem, że wymaga konieczności stałej opieki osoby drugiej w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji od września 2015r. Oczywistym w świetle treści tego orzeczenia jest to, że mąż skarżącej nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i wymaga stałej pomocy w wykonywaniu czynności dnia codziennego. W myśl art. 3 pkt 21 u.ś.r., zawierającego legalną definicję pojęcia znacznego stopienia niepełnosprawności, pod tym pojęciem rozumie się między innymi niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepis art. 4 ust. 1 ustawa z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (stan obowiązujący na dzień wydania zaskarżonej decyzji (t.j.: Dz. U. z 2019r. poz. 1172), wskazuje zaś, że do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Natomiast przepis § 29 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2013r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j.: Dz. U. z 2018r. poz. 2027) pojęcie konieczność sprawowania opieki definiuje jako całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem. W ust. 2 § 29 tego rozporządzenia prawodawca jednocześnie wskazał, że przez długotrwałą opiekę i pomoc w pełnieniu ról społecznych rozumie się konieczność jej sprawowania przez okres powyżej 12 miesięcy w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 grudnia 2018r., IV SA/Wr 479/18, LEX 2610858, i z dnia 30 lipca 2020r., III SA/Kr 68/20, LEX nr 3044587). Nie jest zatem zrozumiałe wobec treści orzeczenia o niepełnosprawności męża skarżącej przeciwne twierdzenie organu, tym bardziej, że organ w żaden sposób nie podważył treści tego orzeczenia, a zwłaszcza okresu, w którym stan zdrowia męża wymagał sprawowania nad nim stałej opieki, a w konsekwencji braku związku przyczynowego niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym mężem. Wobec szczególnej mocy dowodowej orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie jest dopuszczalne gołosłowne kwestionowanie stanu zdrowia, a tym bardziej stopnia niepełnosprawności męża skarżącej przez organ nie mający wiedzy medycznej czy wiedzy specjalistycznej w zakresie stwierdzania niepełnosprawności i jej stopnia, a tym samym i jego samodzielności funkcjonalnej.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni zaprezentowaną przez Sąd wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 5 i ust. 6 u.ś.r. oraz szczególną moc dowodową orzeczenia o stopniu niepełnosprawności męża skarżącej i dokona subsumpcji tych przepisów w niewątpliwych okolicznościach tej sprawy, w tym w kontekście treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności męża skarżącej i sytuacji zawodowej skarżącej. W ocenie okoliczności konieczne jest również uwzględnienie złożonego przez skarżącą w oparciu o art. 27 ust. 5 u.ś.r. oświadczenia o rezygnacji z przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego w razie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uwzględnił skargę. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, orzekł zaś, na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800).

dc