Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1736/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: Zwolnienie od podatku od nieruchomości budynków gospodarczych związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego /art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, nie obejmuje budynków mieszkalnych tego gospodarstwa.

TEZY

Zwolnienie od podatku od nieruchomości budynków gospodarczych związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego /art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, nie obejmuje budynków mieszkalnych tego gospodarstwa.


UZASADNIENIE

Wójt, w ramach ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego, wymierzył Z. J. podatek od nieruchomości za I półrocze 1993 r. Przedmiotem opodatkowania był budynek mieszkalny o pow. 65 m2. Dane dotyczące pow. budynku organ wymiarowy uzyskał z PZU, ponieważ rolnik odmówił złożenia zeznania podatkowego.

W piśmie z 10 czerwca 1993 r., skierowanym do Urzędu Gminy, Z. J. zażądał wykreślenia niesłusznie nałożonej na niego opłaty za lokal za rok ubiegły i bieżący. Obciążenie to jest bezprawne; rolnik nie posiada lokalu spełniającego kryteria godnego zamieszkania i obciążenia opłatami. W piśmie z dnia 15 lipca 1993 r. Wójt wskazał podatnikowi podstawę prawną opodatkowania go podatkiem od nieruchomości.

Z. J. wystąpił do Sejmiku Samorządowego wywodząc, że jest rolnikiem i podatek z gruntu płaci w 100 procent. Obciążenie podatkiem od nieruchomości uważa za niesłuszne i sprzeczne z ustawą, gdyż posiada tylko budynki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Urząd Gminy nie wskazał za co ten podatek.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym, traktując to wystąpienie jako odwołanie od decyzji wymiarowej, wymiar podatku od nieruchomości z budynku mieszkalnego - za cały 1993 r. - utrzymało w mocy argumentując, że podatnik jest właścicielem gospodarstwa rolnego, w którym są zabudowania, w tym budynek mieszkalny. Zwolnione od podatku od nieruchomości są tylko budynki gospodarcze związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Budynki mieszkalne w gospodarstwach rolnych podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany decyzji Wójta.

Decyzję Kolegium Z. J. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie skarżącego wydana została bez podstawy prawnej i faktycznej. Narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący, jak sam pisze, odmówił przyjęcia nakazu płatniczego, bowiem byt on dotknięty wadą nieważności; dołączono do podatku rolnego opłatę za lokal. Posiada dom figurujący w PZU jako dom mieszkalny, lecz wykorzystuje go jako budynek gospodarczy, gdyż jest taka konieczność. Na Wójcie ciąży obowiązek dostarczenia formularzy na podatek od nieruchomości. Wójt Gminy kroków takich nie podjął. Skarżący przypadkiem dowiedział się, że Urząd Gminy wykorzystuje dane z PZU, a przecież ustawa wyraźnie mówi, że liczy się powierzchnia użytkowa bez klatek schodowych itp. Do skargi Z. J. dołączył zaświadczenie Sołtysa, że posiada budynek mieszkalny, który jest wykorzystywany jako budynek gospodarczy i że nie były dostarczane formularze na podatek od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył i stwierdził, co następuje:

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. nr 52 poz. 268 ze zm./ ma zastosowanie wyłącznie do opodatkowania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego /art. 1 ust. 1/. Natomiast opodatkowanie wszelkiego rodzaju budynków reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - art. 3 ust. 1 pkt 1. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 tej ustawy zwolnione są od opodatkowania podatkiem od nieruchomości, budynki gospodarcze związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (...)". Zatem inne niż "gospodarcze" budynki w gospodarstwach rolnych opodatkowaniu podlegają. Niezbędne jest zatem, w każdym konkretnym wypadku określenie rodzaju budynku, którego sprawa dotyczy. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych stanowi jedynie - w art. 3 ust. 4, że za budynek /w rozumieniu tej ustawy/ uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe; nie definiuje natomiast budynku "gospodarczego" i budynku "innego" /np. mieszkalnego/. W tej sytuacji niezbędne jest posłużenie się charakterystyką budynku, zawartą w pozwoleniu na jego budowę lub w pozwoleniu na użytkowanie skoro - zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga stosownego zezwolenia.

Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, wchodzącym /w odniesieniu do podatników podatku rolnego/ w skład łącznego zobowiązania pieniężnego, stanowi powierzchnia użytkowa budynku, tj. powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem klatek schodowych oraz szybów dźwigów - na co skarżący zwraca uwagę. Przy tym powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 procent, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 powierzchnię tę pomija się.

Jak z powyższego wynika, dla właściwego ustalenia podstawy opodatkowania niezbędne jest uzyskanie przez organ wymiarowy opisu konkretnego przedmiotu opodatkowania /budynku mieszkalnego/ od podatnika, którego obowiązki w tym zakresie określa art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Powołany przepis stanowi, że osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi gminy wykaz nieruchomości sporządzony na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości oraz informować ten organ o zaistnieniu zmian mających wpływ na wysokość podatku.

Tak więc wbrew przekonaniu skarżącego, niesprawność organizacyjna urzędu gminy nie zwalnia go od obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od budynku mieszkalnego, znajdującego się w jego gospodarstwie rolnym.

Organ podatkowy, zgodnie z art. 75 Kpa, ma prawo korzystać z wszelkich dostępnych materiałów informacyjnych, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zatem Wójt mógł zasięgać w PZU informacji o powierzchni zgłoszonego przez skarżącego do ubezpieczenia budynku mieszkalnego. Informacja taka nie mogła jednak zastąpić zeznania podatnika w sytuacji, kiedy z przedstawionych sądowi akt nie wynika, aby Z. J. w ogóle był wzywany do złożenia takiego zeznania czy też do dostarczenia w innej formie opisu budynku.

Wprawdzie skarżący przyznaje, że odmówił przyjęcia decyzji wymiarowej, ale z akt nie wynika aby ten fakt został udokumentowany w sposób określony w art. 47 par. 1 Kpa, mimo że odmowa przyjęcia wywiera skutki wymienione w art. 47 par. 2 Kpa.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7-9, art. 10 par. 1, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto przedstawione akta nie pozwalają na ustalenie, czy i kiedy podatnik w ogóle otrzymał /odmówił przyjęcia/ decyzję ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za II półrocze 1993 r. Porównanie zawartości przedstawionych akt z treścią zaskarżonej decyzji stwarza poważne domniemanie, że decyzja w odniesieniu do podatku od nieruchomości za II półrocze 1993 r. została wydana bez odwołania podatnika, a więc z naruszeniem art. 138 Kpa.

Kolegium Odwoławcze nie zwróciło uwagi na to, że w decyzji Wójta skierowanej do Z. J. przy ustalaniu podatku od nieruchomości za I półrocze 1993 r. popełniony został oczywisty błąd rachunkowy, który winien być sprostowany w trybie art. 113 par. 1 Kpa.

Ubocznie sąd stwierdza, że wniosek Z. J. "wykreślenia nakładanej niesłusznie opłaty za lokal" zawarty w piśmie z dnia 10 czerwca 1993 r. dotyczył roku ubiegłego i bieżącego. Z akt nie wynika, aby żądanie to, w odniesieniu do roku "ubiegłego" - 1992 było w ogóle rozpoznawane.

Uznając iż w sprawie wyczerpane zostały przesłanki z art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję.