Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 145/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano organ do wydania aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie przejęcia majątku ziemskiego na podstawie dekretu o reformie rolnej 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego wyroku decyzji w sprawie przejęcia majątku ziemskiego na podstawie dekretu o reformie rolnej; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 października 2005 r. Z. R. wniósł za pośrednictwem Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność tego Wojewody, polegającą na nie wydaniu decyzji w sprawie dotyczącej przejęcia i przeprowadzenia parcelacji majątku C. lit-[...], w gminie S. powiat m., w 1945r - na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51).

W sprawie tej uprzednio toczyło się już postępowanie administracyjne. W jego wyniku Wojewoda zobowiązany został decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...], do ponownego rozpatrzenia sprawy w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] umarzającej postępowanie z wniosku Z. R. w sprawie dotyczącej przejęcia i przeprowadzenia parcelacji majątku C. lit-[...], w gminie S. powiat m., w 1945r - na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, i przekazał sprawę Wojewodzie [...] do ponownego rozpatrzenia.

Powołana decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi doręczona została w [...] Urzędzie Wojewódzkim Oddział w Delegaturze-Placówce Zamiejscowej w [...] w dniu [...] czerwca 2005 r. bez dołączenia do niej akt sprawy.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2005 r. Z. R. wezwał Wojewodę [...] do usunięcia naruszenia prawa wskazując na upływ ponad dwóch miesięcy od dnia wydania decyzji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Mimo upływu tego czasu, Wojewoda [...] nie wydał ponownej decyzji w sprawie i nie powiadomił skarżącego o terminie jej załatwienia. Jednocześnie, w odrębnym piśmie z dnia 24 sierpnia 2005 r., Z. R. wniósł zażalenie na bezczynność Wojewody [...] do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które do dnia rozprawy, tj. do dnia 3 lutego 2006 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, nie zostało jednak rozpatrzone.

W odpowiedzi na wezwanie Wojewody [...] do usunięcia naruszenia prawa, Kierownik Oddziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych w Delegaturze [...] Urzędu Wojewódzkiego Placówce Zamiejscowej w [...] poinformował skarżącego w piśmie z dnia 31 sierpnia 2005 r., iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zwrócił dotąd akt sprawy, jak również nie jest wiadome, czy skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia skargi na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co uniemożliwia ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ wojewódzki.

W wyniku wystąpienia Kierownika Oddziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych w Delegaturze [...] Urzędu Wojewódzkiego Placówce Zamiejscowej w [...] do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z dnia 2 września 2005 r. o zwrot akt sprawy, akta te przesłane zostały do [...] Urzędu Wojewódzkiego Oddziału w Delegaturze-Placówce Zamiejscowej w [...] w dniu 5 września 2005 r. Natomiast w piśmie z dnia 14 października 2005 r. Kierownik Oddziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych w Delegaturze [...] Urzędu Wojewódzkiego Placówce Zamiejscowej w [...] wystąpił do Starosty M. o przesłanie całości akt w sprawie majątku C. lit-[...] w gminie S. powiat m. oraz aktualnego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości.

W skardze na bezczynność Wojewody [...] wskazano na brak wydania decyzji przez ten organ, mimo upływu ponad dwóch miesięcy od dnia otrzymania przez niego decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...], przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podniesiono także, iż organ wojewódzki nie wskazał najkrótszego i dokładnego terminu załatwienia sprawy. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie stwierdził, iż akta sprawy nie zostały przesłane do organu wojewódzkiego wraz z decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r., lecz dopiero w dniu 5 września 2005 r. Od tego dnia natomiast, nie upłynął jeszcze termin określony w art. 35 KPA na załatwienie sprawy, dlatego organ wojewódzki nie zawiadomił skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy. Poniesiono także, że skarżący był informowany o wszelkich czynnościach podejmowanych w sprawie przez organ wojewódzki oraz konieczność oczekiwania na akta sprawy, które pozostają w dyspozycji Starosty M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4, a więc m.in. w przypadku bezczynności organu w wydaniu decyzji administracyjnej.

Według zaś art. 52 §1 i 2 powołanej ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie; przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy przy tym rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2005 r. skarżący zarzucił Wojewodzie [...] bezczynność w ponownym wydaniu decyzji w sprawie dot. przejęcia i przeprowadzenia parcelacji majątku C. lit-[...], w gminie S. powiat m., w 1945r - na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Zgodnie z art. 37 §1 KPA, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.

W przedmiotowej sprawie, skarżący złożył zażalenie na bezczynność Wojewody [...] do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w piśmie z dnia 24 sierpnia 2005 r. (wysłanym w dniu 25 sierpnia 2005 r.), i jak podał na rozprawie w dniu 3 lutego 2006 r., nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Również z nadesłanego (fax`em) pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wynika, aby zażalenie Z. R. na bezczynność Wojewody [...] zostało rozpatrzone.

Z powyższego wynika, iż skarga na bezczynność Wojewody [...] z dnia 3 października 2005 r. złożona została do sądu administracyjnego po upływie ponad miesiąca czasu od dnia wniesienia przez skarżącego zażalenia na bezczynność organu wojewódzkiego do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na które do dzisiejszego dnia skarżący nie otrzymał odpowiedzi.

Z. R. wyczerpał zatem środki zaskarżenia przysługujące w razie bezczynności organu - Wojewody [...] - w rozumieniu art. 52 §1 i 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zatem podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Zgodnie z art. 35 §1 KPA organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Według zaś art. 35 §3 KPA załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy; przy czym, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 KPA).

W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] otrzymał decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r., nakazującą ponowne rozpatrzenie sprawy wniosku skarżącego, w dniu 20 czerwca 2005 r.

Zarówno do dnia złożenia zażalenia przez skarżącego z dnia 24 sierpnia 2005 r. na bezczynność Wojewody [...] do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i do dnia złożenia skargi na bezczynność tego Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. do dnia 3 października 2005 r., a także do dnia rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie skargi na bezczynność Wojewody [...], tj. do dnia 3 lutego 2006 r., Wojewoda [...] nie wydał w tej sprawie decyzji. Nie zawiadomił także skarżącego, zgodnie z art. 36 KPA o przyczynach zwłoki w jej załatwieniu, co winien uczynić, nawet jeśli byłyby one niezależne od organu pierwszej instancji.

Należy przy tym wskazać, że zgodnie z art. 54 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wojewoda [...] nie uczynił tego w przedmiotowej sprawie, co oznacza, iż do dnia rozprawy, tj. do dnia 3 lutego 2006 r. organ ten pozostawał w bezczynności co do rozpatrzenia wniosku skarżącego dot. przejęcia i przeprowadzenia parcelacji majątku C. lit-[...], w gminie S. powiat m., w 1945r - na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Powoływanie się natomiast przez organ wojewódzki na brak zwrotu akt przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz na brak wiedzy o skorzystaniu przez skarżącego z prawa złożenia skargi na decyzję Ministra do sądu administracyjnego nie może odnieść zamierzonego skutku w postaci niestwierdzenia bezczynności w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Organ wojewódzki powinien był zatem wcześniej wystąpić do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zwrot akt sprawy i o informację dot. złożenia skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do sądu administracyjnego znacznie wcześniej, a nie dopiero w piśmie z dnia 2 września 2005 r. (tj. po upływie ponad dwóch miesięcy od otrzymania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r.). W dodatku po uprzednim złożeniu przez skarżącego wezwania o usunięcie naruszenia prawa w zakresie bezczynności przez organ wojewódzki oraz zażalenia na bezczynność do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Te same uwagi odnoszą się do wystąpienia do Starosty M. o nadesłanie posiadanych akt w sprawie, co powinno było nastąpić niezwłocznie po dniu 20 czerwca 2005 r. Zwłaszcza, że organ wojewódzki dowiedział się z decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r., iż decyzja ta uwzględnia odwołanie skarżącego złożone od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] umarzającą postępowanie z wniosku skarżącego.

Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 §2 pkt 1-4 tej ustawy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu.

Uznając, iż Wojewoda [...] pozostaje w bezczynności co do wydania decyzji z wniosku Z. R. w sprawie dotyczącej przejęcia i przeprowadzenia parcelacji majątku C. lit-[...], w gminie S. powiat m., w 1945r - na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.