Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3157/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 131, 132, 127 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 21
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi I. S., T. D., J. G., K. S., H. A., A. K., M. L., M. L., A. D., B. P., E. J., J. A., B. N., T. A., A. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]., po rozpatrzeniu wniosku J. G., K. S., T. A., A. K., M. L., A. D., B. P., E. J., J. A., I. S. i B. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. z dnia [...] maja 1969 r., znak [...], o przyznaniu W. A. odszkodowania w kwocie 16 420 zł za wywłaszczoną orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1965 r. nieruchomość o pow. 4 561 m2.

W decyzji podano, iż orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1965 r. znak [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem m.in. nieruchomości położonej w L. o powierzchni 4 561 m2, oznaczonej na planie nr [...], zapisanej w księdze wieczystej K. nr [...] hipot., stanowiącej współwłasność W. A. i spadkobierców J. K.. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1966r. znak [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu odwołania W. A., utrzymała w mocy ww. orzeczenie z dnia [...] grudnia 1965 r. znak [...]. Decyzją z dnia [...] maja 1969 r. znak [..]Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych na wniosek W. A. wznowiła postępowanie w sprawie wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w L. zakończonej decyzją ostateczną Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia z dnia [...] sierpnia 1966r. znak [...] i uchyliła decyzję własną z dnia [...] sierpnia 1966 r. znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r. znak [...] w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. Orzeczeniem z dnia [...] maja 1969 r. znak [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. przyznało W. A. odszkodowanie w kwocie 16 420 zł za wywłaszczoną orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1965 r. nieruchomość o powierzchni 4 561 m2.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2009 r. T. D., J. G., K. S., T. A., A. K., M. Ł., A. D., B. P., E. J., J. A., I. S. i B. N., następcy prawni po W. A., wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. z dnia [...] grudnia 1965 r. znak [...]. W kolejnym piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. T. D., J. G., K. S., T. A., A. K., M. Ł., A. D., B. P., E. J., J. A., I. S. i B sprecyzowali, że wnoszą o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1965 r. znak [...] oraz decyzji z dnia [...] maja 1969 r. znak [...] Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia [..] kwietnia 2014 r. T. D., J. G., K. S., T. A., A. K., M. L., A. D., B. P., E. J., J. A., I. S. i B zmodyfikowali ww. wniosek z dnia [...] kwietnia 2009 r. w ten sposób, że wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 1969 r. znak [...], decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1966r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r. znak [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w L. o powierzchni 4 561 m2, oznaczonej na pl. Nr [...] zapisanej w księdze wieczystej [...] nr [...] hipot. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. z dnia [...] maja 1969 r. znak [...] o przyznaniu W. A. odszkodowania w kwocie 16 420 zł za wywłaszczoną orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1965 r. nieruchomość o pow. 4 561 m2 . Decyzja ta została utrzymana decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3291/4 stwierdził nieważność decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2014 r. z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej. Rozpoznając ponownie sprawę organ wskazał, że wypełniając wytyczne Sądu, ustalił następców prawnych zmarłej M. L. Minister wyjaśnił, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość przyznano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94) zatem w aspekcie zgodności z przepisami wymienionej ustawy należy ocenić zaskarżone orzeczenie. Z dokumentów archiwalnych orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. z dnia [...] maja 1969 r. podlegające ocenie nadzorczej zostało wydane w wyniku wznowienia postępowania i uchylenia decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1966 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. z dnia [...] grudnia 1965 r. znak [...] w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. Z wnioskiem o wznowienie wystąpiła właścicielka wywłaszczonej nieruchomości W. A. podnosząc, iż w orzeczeniu o wywłaszczeniu mylnie przyznano jej tylko połowę odszkodowania, mimo że wywłaszczana działka stanowiła w całości jej własność, na dowód czego przedstawiła zaświadczenie z Państwowego Biura Notarialnego w L. z dnia [...] stycznia 1968 r. Decyzją z dnia [...] maja 1969 r. znak [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych uchyliła swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 1966 r. znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. z dnia [...] grudnia 1965 r. znak [...] w części dotyczącej ustalenia odszkodowania i ustaliła, że ponowne rozpatrzenie sprawy ma nastąpić przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L..

Organ wskazał, iż przepis art. 132 k.p.a. ówczesnym brzmieniu stanowił, że w decyzji o wznowieniu postępowania organ administracji uchyla dotychczasową decyzję i ustala w której instancji i w jakim zakresie ma nastąpić ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie nowej decyzji. Wynika z tego, że rozstrzygnięcie istoty sprawy następowało w odrębnym postępowaniu, którego zakres i instancję wyznaczała decyzja o wznowieniu postępowania. Zgodnie z orzecznictwem sądowym art. 132 k.p.a. nie można interpretować w taki sposób, że nowe postępowanie ma być prowadzone od nowa i ściśle według reżimu określonego w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. Wznowione postępowanie ma bowiem na celu naprawienie określonych uchybień. W przedmiotowej sprawie uchybienie polegało na tym, że w decyzji z dnia [...] grudnia 1965 r. odszkodowanie za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości przyznano W. A. oraz spadkobiercom J. K., podczas gdy z nadesłanych przez W. A. dokumentów wynikało iż właścicielem wywłaszczonej nieruchomości była wyłącznie W. A., tym samym odszkodowanie powinno być w całości przyznane W. A..

W odniesieniu do zarzutu braku wysłuchania biegłych na rozprawie to w zaskarżonej decyzji organ nadzorczy wskazał, że po wznowieniu postępowania, w trybie art. 132 k.p.a., organ nie miał obowiązku przeprowadzenia dodatkowej rozprawy. W przedmiotowej sprawie zostały przeprowadzone dwie rozprawy odszkodowawcze. Pierwsza przeprowadzona została w dniu [...] listopada 1965 r. tj. przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] grudnia 1965 r. Kolejna rozprawa odszkodowawcza została przeprowadzona w dniu [...] maja 1969 r. tj. przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 1969 r. Z protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu [...]. listopada 1965 r. wynika, że udział w niej wzięła W. A., która nie zgłosiła, że jest jedyną właścicielką wywłaszczanej nieruchomości, natomiast wniosła o podwyższenie kwoty ustalonego odszkodowania, co dowodzi, iż kwota była jej znana. Organ stwierdził, że choć biegły nie był obecny na rozprawie, to jednak brał udział w postępowaniu poprzez sporządzenie pisemnej opinii szacunkowej. Wprawdzie nieobecność biegłych na rozprawie wywłaszczeniowej stanowi naruszenie art. 21 ustawy, jednakże takie naruszenie należy rozważyć w kontekście całego postępowania wywłaszczeniowego. Organ podkreślił, że nie można uznać naruszenia przepisu za rażące, jeśli uchybienie to nie miało wpływu na wysokość ustalonego odszkodowania, a taki przypadek występuje w niniejszej sprawie.

Organ wyjaśnił, iż z przepisu art. 21 ustawy wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy. Ustalenie więc odszkodowania bez przeprowadzenia rozprawy mogłoby ewentualnie podlegać ocenie pod kątem wystąpienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji przewidzianej w art. 156 k.p.a. Zgodnie z orzecznictwem - brak biegłych na rozprawie stanowi wprawdzie naruszenie przepisów ustawy, ale nie może być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. W przedmiotowej sprawie opinię szacunkową dla przedmiotowej nieruchomości sporządził w okresie od [...] marca 1964 r. do [...] marca 1964 r. biegły mgr inż. A. Z. Biegły ten był osobą uprawnioną do sporządzania takiej opinii i sporządził ją prawidłowo w oparciu o przepisy art. 8 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 3 odszkodowanie za grunt w mieście, jeżeli wywłaszczeniu podlegała część gruntu, a pozostała część wynosiła nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości na budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie obliczało się jak za grunt rolny klasy I w strefie miejskiej okręgu I. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy odszkodowanie za grunty rolne powinno odpowiadać cenom ustalanym za grunty rolne przeznaczone do sprzedaży z zapasów Państwowego Funduszu Ziemi. Cena sprzedaży nieruchomości ustalana była w oparciu o zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 r. (M.P. z 1962 r. nr 72, poz. 335) w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych. Zgodnie z tym zarządzeniem cena 1 ha gruntów klasy I położonych w Okręgu I strefy miejskiej wynosiła 36 000 zł. Organ wskazał, iż biegły przyjmując ww. stawkę oszacował wartość przedmiotowej nieruchomości na kwotę 16 420 zł (0,4561 X 36 000 zł), a więc zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., co oznacza, że odszkodowanie zostało przyznane w prawidłowej wysokości. Jak stanowi art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. odszkodowanie za zasiewy, uprawy i plony, jeżeli właściciel nie mógł ich wskutek wywłaszczenia zebrać i sprzątnąć, powinno odpowiadać wartości przewidywanych zbiorów według przeciętnych cen przyjętych w obrocie po odliczeniu wartości nakładów, które właściciel poniósłby w związku z dokonaniem zbioru. Biegły oszacował wartość zasiewów znajdujących się m.in. na gruncie W. A. w dniu [...] czerwca 1965 r. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości zostało wydane w dniu [...] października 1965 r., a więc już po żniwach. Wobec tego szacunek zasiewów z dnia [...] czerwca 1965 r. stał się nieaktualny wobec zebrania zasiewów. Oznacza to, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało obliczone prawidłowo zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami prawa. W postępowaniu wywłaszczeniowym spełniono zatem wymóg sporządzenia opinii szacunkowej przez niezależnych biegłych oraz przeprowadzenia rozprawy. W konstatacji organ stwierdził, że skoro odszkodowanie ustalono przez biegłego i na podstawie stawek wynikających z przepisów prawa, to odszkodowanie w przedmiotowej sprawie zostało ustalone w sposób prawidłowy, tym samym decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] była zasadna i prawidłowa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. D., J. G., K. S., T. A., A. K., M. Ł., A. D., B. P., E. J., J. A., I. S. i B, reprezentowani przez radcę prawnego zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

a/ art. 21 ustawy wywłaszczeniowej poprzez przyjęcie, że wyłącznym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie wywłaszczenia było przeprowadzenie rozprawy z pominięciem, istotnego jej elementu w postaci wysłuchania biegłego dokonującego szacunku na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego, jak również naruszenie tego przepisu poprzez przyjęcie, że w toku postępowania opinia biegłego spełnia wymogi formalne, w przypadku, gdy biegły wydał opinię z naruszeniem zasad i metodologii sporządzania opinii w tym zakresie;

b/ art. 7, art.8 w zw. z art. 6 ustawy wywłaszczeniowej poprzez przyjęcie, że w sposób prawidłowy dokonano oszacowania wysokości odszkodowania, w przypadku gdy, postępowanie w sprawie wywłaszczenia zawierało wady formalne wskazane z naruszeniem powołanych przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej; w ocenie skarżących, skoro naruszono powołane przepisy to należy uznać, że nigdy nie doszło do ustalenia wysokości odszkodowania, a co za tym idzie dokonano wywłaszczenia – zaboru nieruchomości bez odszkodowania, co stanowi podstawę rażącego naruszenia prawa;

c/ art. 132 k.p.a. w brzmieniu – Dz.U. z 1960 r. nr 30, poz.168 poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie uchybienie polegało wyłącznie na tym, że w decyzji z [...] grudnia 1965 r, odszkodowanie za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości przyznano W. A. i spadkobiercom J. K., podczas gdy z decyzji z dnia [...] maja 1969 r, orzekającej o wznowieniu postępowania wynikało, że ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie ustalenia odszkodowania ma nastąpić w całości, przez co należy rozumieć, że również sposób ustalenia odszkodowania winien być zweryfikowany; w świetle wydanej decyzji po wznowieniu postępowania należało zatem w całości przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia odszkodowania; brak przeprowadzenia tego postępowania – jako postępowania dowodowego – stanowi podstawę do uznania, że skarżona decyzja zawiera wadę, której ujawnienia stanowi podstawę samoistną stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zatem należy przyjąć, że nie zapewniono na etapie wydania decyzji o wywłaszczeniu nie tylko obowiązków związanych z udziałem strony w postępowaniu, znanych dla kpa z daty orzekania o wywłaszczeniu ale również w obecnie obowiązującej procedurze administracyjnej. Organ w wyniku wznowionego postępowania powinien był przeprowadzić na nowo postępowanie dowodowe, tym bardziej jeśli strona wykazuje że domaga się wyższego odszkodowania, a W. A. takie niezadowolenie sygnalizowała na rozprawie w dniu [...] października 1965 r. Pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art.1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie sanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm./ , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju prowadzone było w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a., a jego przedmiotem była decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013r. [...] , odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. z dnia [...] maja 1969 r., nr [...] w przedmiocie przyznania W. A. odszkodowania za wywłaszczą nieruchomość. W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego organ orzekający w obu instancjach uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanego ww. orzeczenia z dnia 28 maja 1969 r. dotyczącego przyznania odszkodowania za wywłaszczaną nieruchomość o pow. 4.561 m2, położoną w L. przy ul. [...] orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w L. z dnia [...] grudnia 1965 r., nr [...]. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji administracyjnej obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze prowadzone podlega tym samym regułom procesowym jak postepowanie zwykłe z tym, że przedmiot każdego z tych postępowań jest inny. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest ustalenie czy wydana decyzja ( z reguły ostateczna) zawiera wady, o których mówi art. 156 § 1 k.p.a. Przy ustaleniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jej wydania. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Należy wskazać, że nie można stosować obecnie obowiązujących zasad przy dokonywaniu wykładni przepisów, których wykonywanie następowało w innym systemie prawnym. Prawidłowość decyzji administracyjnych ocenia się, stosując przepisy i ich wykładnię obowiązującą w dacie wydania ocenianej decyzji. Wobec powyższego ocena legalności orzeczenia z dnia [...] maja 1969 r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomości powinna podlegać ocenie według przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1973 r. jako rażące naruszenie prawa wskazywali niezachowanie reguł określonych w art. 21 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania będącej przedmiotem postępowania nadzorczego decyzji z dnia [...] maja 1969 r. Przepis art. 21 ustawy w tej dacie przewidywał, że odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Rozważając, czy mające miejsce naruszenie zasad postępowania wywłaszczeniowego polegające na braku udziału biegłych w rozprawie jest rażącym naruszeniem prawa, wskazać należy, że w tej kwestii ugruntowany jest pogląd w orzecznictwie, według którego z przepisu art. 21 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia ) wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy. Zatem ustalenie odszkodowania i dokonanie wywłaszczenia bez przeprowadzenia rozprawy można by ewentualnie oceniać pod kątem zaistnienia podstawy stwierdzenia nieważności określonej przepisem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast nieobecność biegłych na rozprawie w przypadku braku jakichkolwiek zastrzeżeń co do wysokości odszkodowania ustalonego na podstawie opinii biegłych ze strony współwłaścicieli nieruchomości wywłaszczonej biorących udział w rozprawie nie może być oceniane w kategoriach rażącego naruszenia prawa ( por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2008, I OSK 1459/07, Wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., I OSK 1042/11). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w przedmiotowej sprawie odbyły się dwie rozprawy administracyjne w których wzięła udział W. A., pierwsza w dniu [...] listopada 1965 r. przed wydaniem orzeczenia z dnia [...] grudnia 1965 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, zaś druga w dniu [...] maja 1969 r., a więc przed wydaniem kwestionowanego orzeczenia z dnia [...] maja 1969 r. o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Niewątpliwie nieobecność biegłych na rozprawie wywłaszczeniowej stanowi naruszenie art. 21 ustawy. Jednakże w niniejszej sprawie nie można przyjąć, że nieobecność biegłych na rozprawie, bez wykazania, że miało to wpływ na wysokość odszkodowania, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., konsekwencji czego istniałaby podstawa stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia. W sprawie niniejszej nie stwierdzono, by odszkodowanie zostało ustalone w sposób dowolny, czyli bez jakiejkolwiek opinii szacunkowej, jakiegokolwiek biegłego, bez podstawy prawnej. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy przedmiotowa nieruchomość została wyceniona przez uprawnionych biegłych rzeczoznawców, a operaty stały się podstawą do ustalenia wysokości odszkodowania w decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Należy przy tym zwrócić uwagę na specyfikę opinii wydawanych na potrzeby wywłaszczenia pod rządami ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. przejawiającą się w tym, że w omawianym okresie czasu nie istniał wolny rynek nieruchomości, a szacunki opierały się na "sztywnych stawkach". Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia wyliczane było nie w odniesieniu do materiału porównawczego (tak jak obecnie) a w poprzez przemnożenie powierzchni wywłaszczanego gruntu przez stawkę ustaloną w obowiązującej tabeli w zależności od rodzaju i klasy gleby. Innymi słowy w dacie przeprowadzenia w niniejszej sprawie postępowania wywłaszczeniowego, którego elementem było przyznanie kwestionowanymi orzeczeniem odszkodowania W. A. nie istniał wolny rynek nieruchomości, a szacunki opierały się na "sztywnych stawkach". Wobec tego, że odszkodowanie ustalone zostało przez uprawnionych biegłych i na podstawie konkretnych stawek, to podzielić należy stanowisko organu nadzoru, że zostało ono ustalone w sposób prawidłowy. Z opinii biegłego wynika, że za wywłaszczony grunt przyjęto stawkę 3,60 zł za m2 zgodnie z obowiązującym wówczas zarządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych ( M.P. z 1962 , nr 72, poz. 335 ze zm.). Jest to najwyższa stawka jaka mogła być przyznana za wywłaszczoną nieruchomość i przyznana była za grunt rolny w I strefie miejskiej. Zatem, wbrew zarzutom skargi, fakt nie sporządzenia nowej opinii po dacie wznowienia postępowania decyzją z dnia [...] maja 1969 r. nr [...] przez Komisję Odwoławczą do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, a przed wydaniem kwestionowanego orzeczenia z dnia [...] maja 1969 r. jak i brak udziału biegłych na rozprawie należy uznać za zwykłe naruszenia prawa, bowiem uchybienia te nie miały wpływu ani na wysokość przyznanego odszkodowania, jak i na naruszenie zasad procedury wywłaszczeniowej. W tych warunkach stwierdzić należy, że organ nadzoru słusznie uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że kwestionowane orzeczenie o przyznaniu odszkodowania było dotkniętej kwalifikowaną wadą prawną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co oznacza, że nie zachodziły podstawy do stwierdzenia jego nieważności.

Biorąc powyższe pod uwagę za chybiony należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 132 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia z dnia [...] maja 1969 r., w myśl którego w decyzji o wznowieniu postępowania organ administracji państwowej uchyla dotychczasową decyzję i ustala, w której instancji i w jakim zakresie ma nastąpić ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie nowej decyzji. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedstawione w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1520/10 (dostępny CBOSA), że nie można w taki sposób interpretować przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego, że nowe postępowanie ma być prowadzone od nowa i ściśle według reżimu określonego w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. Wznowione postępowanie ma na celu naprawienie określonych uchybień, które w niniejszej sprawie polegało na przyznaniu orzeczeniem z dnia [...] lipca 1966 r., odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość W. A. i spadkobiercom J. K., tymczasem powinno być ono przyznane wyłącznie na rzecz W. A., jako jedynej właścicielki przedmiotowej nieruchomości. Organy błąd ten naprawiły zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami procedury administracyjnej, wydając najpierw decyzję z dnia 12 maja 1969 r. w oparciu o art. 127 § 1 pkt 5 i art. 131 k.p.a. o wznowieniu postępowania w części dotyczącej odszkodowania, a następnie w dniu [...] maja 1969 r. orzeczenie o przyznaniu W. A. odszkodowania w kwiecie 16 420 zł za wywłaszczoną nieruchomość o pow. 4561 m2, położoną w L. przy ul. [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.