Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1257/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1b i ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu B. K. – L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Zaskarżoną sprzeciwem przez B. K. – L. (zwaną dalej skarżącą) decyzją z dnia 13 października 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) oraz art. 7, 77 i 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r., znak: [...], o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny Z. L. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia sprawy.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ pierwszej instancji – Prezydent Miasta - decyzją z dnia [...] 2020 r., znak: [...], orzekł o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny Z. L.

W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Organ przywołał również regulację zawartą w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Wyjaśnił, że z przedłożonej dokumentacji wynika, że Z. L. legitymuje się aktualnym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 24 czerwca 2020 r., przy czym z orzeczenia wynika, iż daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, zaś orzeczony stopień niepełnosprawności istnieje od 4 maja 2020 r. Ponadto, organ pierwszej instancji wskazał, że brak jest możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącej (żonie niepełnosprawnego) z uwagi na pozostawanie przez osobę wymagając opieki w związku małżeńskim. Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji uznał zatem, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zwróciła uwagę na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3539/18. Podniosła, że w ocenie NSA, przyjęcie literalnej wykładni omawianych przepisów jest nie do pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż niweczyłaby możliwość przyznania świadczenia w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim, nad którymi opiekę sprawują małżonkowie, pomimo że na małżonku ciąży względem drugiego małżonka obowiązek alimentacyjny, który wyprzedza obowiązek krewnych małżonka wymagającego opieki. Co więcej, prowadziłaby do nieakceptowalnego wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym małżonkiem przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi, który sam legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli takiemu który nie może sprawować faktycznej opieki z uwagi na swoją własną niepełnosprawność i który sam wymaga opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że materialnoprawną podstawą decyzji objętej odwołaniem stanowił art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W przedmiotowej sprawie przyczyną odmowy przyznania odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego było w ocenie organu pierwszej instancji po pierwsze, niespełnienie jednego z podstawowych warunków do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała później, niż do ukończenia 18 roku życia. Po drugie, pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim z osobą, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Co prawda organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania świadczenia z uwagi na fakt, że niepełnoprawność męża nie powstała nie później niż do ukończenia 18 r. życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, jednakże w orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, iż okoliczność ta nie wyłącza uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie budzi to wątpliwości, zwłaszcza w kontekście jednolicie ujmowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (OTK-A 2014/9/104).

W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wspomniany przepis,

w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wobec tego uznać należało, że wydanie

w sprawie orzeczeń w oparciu o art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych

w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP

tego przepisu w określonym w nim zakresie, nie znajduje uzasadnienia. W świetle przytoczonego stanowiska, rozpatrywanie sprawy w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego powinno następować bez uwzględnienia zastrzeżenia wynikającego z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zatem opiekunowi (skarżącej) może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pomimo że niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej, która pozostaje pod jej opieką nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej. Jednakże warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie również pozostałych przesłanek pozytywnych określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek negatywnych.

W niniejszej sprawie nie zachodzi również negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą świadczenie to nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wadliwe jest przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że pozostawanie Z. L. w związku małżeńskim uniemożliwia jego żonie – skarżącej - przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359, zwanej dalej w skrócie - k.r.o.) obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej, do których nie należy małżonek osoby wymagającej opieki. Jednakże przepis art. 23 k.r.o. stanowi, że małżonkowie są zobowiązani do współdziałania dla dobra rodziny oraz do wzajemnej pomocy, zwłaszcza w sytuacji choroby czy niepełnosprawności. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/7, wyrażono bowiem pogląd, że fakt pozostawania w związku z małżeńskim nie może być wyłączną przesłanką do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podobnie w tożsamej kwestii wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 115/10, LEX nr 594927, przyznając, że świadczenie pielęgnacyjne będzie mogło być przyznane na rzecz współmałżonka, jeżeli zostaną spełnione pozostałe przesłanki warunkujące możliwość ubiegania się o ten rodzaj świadczeń.

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że opieka uzasadniająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na potrzeby osoby niepełnosprawnej, musi mieć charakter trwały, osobisty i ciągły, a jej przedmiotem powinno być całodobowe zaspokajanie wszystkich potrzeb życiowych osoby niepełnosprawnej. Przy czym nie chodzi tu o czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, czy zapewnieniem leków i opieki lekarskiej osobie niepełnosprawnej. Tego typu obowiązki można bowiem pogodzić z pracą zawodową, co nie znaczy, że jest to zawsze proste. Powinny być to jednak czynności, których charakter oraz zakres uniemożliwiają osobie sprawującej opiekę aktywność zawodową.

Tymczasem z akt niniejszej sprawy nie da się wyczytać jakichkolwiek informacji na temat sprawowanej opieki oraz jej zakresu. Konieczne jest zatem ustalenie przez organ pierwszej instancji, jak w rzeczywistości wygląda opieka sprawowana przez skarżącą nad mężem – Z. L. W szczególności zaś ustalenie, kto i jakie czynności wykonuje oraz jaki jest zakres samoobsługi osoby niepełnosprawnej. Ponadto, należy ustalić, ile czasu zajmują czynności opiekuńcze oraz jak skarżąca te czynności organizuje i w jaki sposób wpływa to na brak możliwości podjęcia aktywności zawodowej. Organ pierwszej instancji powinien więc przeprowadzić w ramach postępowania wyjaśniającego wywiad środowiskowy, zgodnie z art. 23 ust. 4aa ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 i 1693), w celu weryfikacji tych wątpliwości.

Mając na uwadze powyższe przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium zaleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i ustalenie okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej, a w szczególności ustalenie, czy skarżąca była w ogóle zatrudniona, czy też pracowała w gospodarstwie rolnym i zrezygnowała z tego zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem; jaki jest pełny zakres codziennej opieki nad osobą niepełnosprawną; czy czynności opiekuńcze przy mężu (ze względu na jego schorzenia) uniemożliwiają skarżącej wykonywanie jakiejkolwiek pracy.

Przeprowadzony wywiad środowiskowy oraz inne zebrane dowody w sprawie powinny następnie znaleźć się w aktach sprawy i powinny stanowić podstawę dla organu dokonania właściwej oceny przedmiotowej sprawy, przy uwzględnieniu wykładni art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonanej przez TK, a zawartej w niniejszym uzasadnieniu.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Tymczasem z akt sprawy (oświadczenie strony z dnia 22 lipca 2020, k: 4) wynika, że jest ona uprawniona do renty, niemniej jednak organ pierwszej instancji nie zweryfikował tej informacji, w szczególności zaś nie ustalił jakiego rodzaju to renta. Wskazać należy, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17, stwierdził, że w zakresie, w jakim stanowi on, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne, bowiem prowadzi

do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym.

Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązania pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zaistniała zatem wątpliwość, w jaki sposób, w sytuacji wykładania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z ww. zasadami oraz (aktualnie) utrzymującego się braku zmian legislacyjnych dotyczących tego przepisu, rozpatrywać należy wnioski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego składane przez osoby sprawujące opiekę nad osobą niepełnosprawną, mieszczące się w katalogu osób wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale i uprawnione do pobierania świadczeń rentowych oraz emerytalnych.

W ocenie SKO za trafny należy uznać pogląd wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Po 662/19, że wypłata różnicy między wysokością emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa kwotowo. Przemawia to za celowością dopuszczenia możliwości przyznania osobom spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierającym rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, świadczenia w pełnej wysokości określonej w art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Warunkiem niezbędnym do przyznania tego świadczenia jest jednak dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z tych świadczeń. Nie gwarantowałaby bowiem zasady równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która umożliwiałaby przyznanie osobom pobierającym rentę, dodatkowo świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Osoba mająca prawo do renty (emerytury) znajdowałaby się wówczas w korzystniejszej sytuacji od opiekuna, który otrzymywałby tylko świadczenie pielęgnacyjne, a nie byłby uprawniony do renty (lub nie miałaby możliwości przejścia na emeryturę).

W tej sytuacji osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy (emeryturę), winna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego. W tym przypadku swój wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zawieszenie prawa do renty, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach

i rentach z FUS skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Zawieszenie prawa do otrzymywania renty i wstrzymanie jej wypłaty skutkuje odpadnięciem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. posiadania prawa do renty, które w tym wypadku wiązane być musi nie tylko z samym prawem, ale i z realizacją tego prawa w postaci wypłaty renty. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłyną wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z renty od miesiąca, w którym strona złożyła wniosek wraz z decyzją o wstrzymaniu wypłaty renty. W miesiącu wydania decyzji o wstrzymaniu renta nie będzie wypłacana i strona nabędzie prawo do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20).

Jeżeli zatem organ pierwszej instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu ustali że strona rzeczywiście pobiera rentę powinien wezwać ją do zawieszenia prawa do tego świadczenia na czas pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty i przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ winien stronę poinformować i wezwać do złożenia wymaganych dokumentów, stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Od powyższej decyzji sprzeciw wniosła skarżąca, zarzucając SKO naruszenie przepisów:

- art. 6, 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym poprzez przyjęcie, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego był brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b o świadczeniach rodzinnych, tj. brak wykazania powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki powstałej w trakcie nauki w szkole wyższej, przed ukończeniem 25 r. życia, pomimo iż z akt sprawy wynika, że całkowita niezdolność do pracy powstała w czasie nauki, tj. przed 23 czerwca 1976 r., czyli przed ukończeniem 25 r. życia przez Z. L., urodzonego w 1949 r. (orzeczenie komisji lekarskiej ZUS nr [...] z dnia 29 czerwca 2012 r.);

- art. 6, 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 23 ust. 4aa ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez przyjęcie, że występują wątpliwości odnośnie sprawowania opieki przez skarżącą i konieczność przeprowadzenie wywiadu środowiskowego ustalającego w jakim zakresie skarżąca sprawuje opiekę, w sytuacji, gdy z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 czerwca 2020 r., wynika, że Z. L. wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji;

- art. 6, 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez przyjęcie, że skarżąca musi złożyć rezygnację z tytułu renty w rozumieniu art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w sytuacji, gdy z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, wynika, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, a w obowiązujących przepisach prawa nie ma regulacji, która wskazywałaby, że skarżąca ma obowiązek zrezygnować z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, celem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w przypadku, gdy cały materiał dowodowy został zgromadzony i z akt sprawy wynika, że skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, że organ pominął szereg dokumentów, które znajdują się w aktach sprawy. W oparciu o przedłożone przez skarżącą orzeczenia dotyczące stanu zdrowia, stopnia niepełnosprawności Z. L., organ mógł bowiem ustalić datę powstania niepełnosprawności. Ponadto skarżąca oświadczyła, że jej mąż zaczął przewlekle chorować w wieku 19 lat, będąc na II roku studiów i że od kilku lat jest leczony tlenem - koncentrator w dzień, respirator w nocy; ma założoną sondę do żołądka, wymaga karmienia i podawania leków strzykawką co kilka godzin. Z akt sprawy wynika również, że Z. L. jest osobą leżącą i wymaga całodobowej opieki, przez co skarżąca była zmuszona zrezygnować z pracy zarobkowej. Skarżąca przedłożyła zarówno swoje wypowiedzenie umowy zlecenia w Fundacji na Rzecz [...] na stanowisku opiekunka (zatem pracy zarobkowej) oraz zaświadczenie z ww. Fundacji, potwierdzające zakończenie pracy w dniu 31 lipca 2020 roku. Ponadto w aktach sprawy znajduje się orzeczenie lekarza orzecznika ZUS nr [...], ustalające częściową niezdolność do pracy Skarżącej do dnia 17 sierpnia 2023 r.

Zdaniem skarżącej brak jest zatem podstaw, aby przyjąć, że przed organem pierwszej instancji nie wyjaśniono istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ winien był wydać decyzję, przyznającą skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto, organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznał, że w sprawie są wątpliwości, odnośnie zakresu sprawowanej opieki przez skarżącą. Tymczasem wskazane przez organ okoliczności, na stronie 7 uzasadnienia zostały już wyjaśnione na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Dla zobrazowania jak wygląda jej dzień, skarżąca przedłożyła pismo przedstawiające opis każdego dnia opieki nad Z. L.

Podniosła również, że organ błędnie przyjął, że skarżąca powinna złożyć oświadczenie o rezygnacji czy zawieszeniu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, aby móc uzyskać świadczenie pielęgnacyjne. Organ wskazał, że wynika to m.in. z art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS,

która nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Brak jest również przepisu prawa, który nakładałby na skarżącą taki obowiązek. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, pozostawałaby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Jak wynika z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej w skrócie – P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; zwanej dalej w skrócie - k.p.a.). Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie, sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest kierowany wyłącznie przeciwko uchyleniu decyzji pierwszointancyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, sprzeciw ten inicjuje postępowanie szczególne, w którym sąd powinien wyłącznie ocenić, czy organ odwoławczy zasadnie uchylił się od wydania rozstrzygnięcia merytorycznego co do istoty sprawy, nie powinien zaś, jak w przypadku spraw ze skarg, rozstrzygać w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Kontrola ta nie może zatem obejmować oceny materialnoprawnej co do istoty sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby niedopuszczalne i przedwczesne (tak m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 649/17; WSA w Gorzowie z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II SA/Go 838/17; WSA w Łodzi z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 654/17, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie jako "CBOSA"). Rolą sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się zatem wyłącznie natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1332/13oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 18/13, CBOSA).

Trafnie jednakże zauważa WSA w Krakowie w wyroku z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 472/18, że aby ocenić prawidłowość podjęcia decyzji kasacyjnej, nie sposób odcinać się zupełnie od pewnych materialnoprawnych jej aspektów. Sąd zasadnie zwrócił uwagę, że nie jest słuszne założenie, iż ocena decyzji kasacyjnej powinna bazować na kryteriach procesowych, formalnych i abstrahować od tego, co materialne. "Nic bardziej mylnego. Wszak aby wypowiedzieć się o takim czy innym zakresie sprawy, a tym bardziej rozstrzygnąć o jego istotnym znaczeniu – trzeba wpierw "sprawę" zidentyfikować i zrekonstruować. A to jest operacja w całości zrelatywizowana do prawa materialnego, bo właśnie w nim zakodowane są wszystkie elementy każdej sprawy administracyjnej. Do tych elementów należą przede wszystkim dwie normy: norma uprawniająca do konkretyzacji prawa (norma kompetencyjna) i norma konkretyzowana (norma merytoryczna). Pierwsza norma przesądza o samym istnieniu sprawy, a druga – w fazie decyzyjnej o treści rozstrzygnięcia, a wcześniej o tym, jakie fakty są prawnie doniosłe i wymagają wyjaśnienia. I to właśnie jest "zakres sprawy", o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Jego ustalenie zasadza się na wykładni normy konkretyzowanej, ściśle biorąc – jej hipotezy. Można tedy powiedzieć, że od wykładni normy konkretyzowanej (a więc od wykładni prawa materialnego) powinna się też zaczynać kontrola legalności decyzji kasacyjnej. Bez tej wykładni jest praktycznie niemożliwa."

Kluczem zatem do oceny, czy prawidłowa jest zaskarżona decyzja SKO, jest ocena dokonanej przez organ pierwszej instancji wykładni normy merytorycznej art. 17 ust. 1b i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych).

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 17 ust. 1b i ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji zatrudnienia przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Z kolei w myśl art. 17 ust 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Trafnie podniosło SKO w zaskarżonej decyzji, że stanowisko zaprezentowane w decyzji organu pierwszej instancji, co do podstaw odmowy przyznania skarżącej żądanego świadczenia pielęgnacyjnego jest błędne.

Bezsprzecznie rację ma SKO, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych może być stosowany, lecz z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz.U.2014.1443) jest bowiem wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. Atrybut konstytucyjności albo niekonstytucyjności nie jest przypisywany całemu aktowi prawnemu albo jego jednostce redakcyjnej (przepisowi), lecz jego fragmentowi, a ściślej rzecz biorąc jakiejś normie (normom) wywiedzionej z tego przepisu. Wyrok zakresowy rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu (por. M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 104).

Przywołany wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych., na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Zasadnie wobec tego wskazało SKO, że organ pierwszej instancji przeprowadził wadliwą wykładnię normy merytorycznej art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych uznając błędnie, iż póki nie nastąpiły zmiany w prawie organ pierwszej instancji, działając na podstawie prawa, wskutek ww. wyroku TK nie może zastosować tego przepisu w niniejszej sprawie. Trafnie podniosło Kolegium, że stosując prokonstytucyjną wykładnię tego przepisu organ może zająć stanowisko, czy może przyznać żądane świadczenie.

Zasadnie też stwierdziło SKO, że błędna była wykładnia

i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rację ma Kolegium, że przepis ten powinien być rozumiany w ten sposób, iż normuje on przypadki, gdy o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną, pozostającą w związku małżeńskim ubiega się osoba spełniająca kryteria wskazane w ust. 1 (lub w ust. 1a) tego przepisu, niebędąca "sprawnym" małżonkiem zobowiązanym w pierwszej kolejności do alimentacji (por. WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 420/20; LEX nr 3037387).

Wskazać należy, że w dotychczasowym orzecznictwie Sąd prezentował stanowisko, iż narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie. Nie ma racjonalnych argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 547/20, LEX nr 3021648).

Również przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień do kilku świadczeń rodzinnych, przysługuje jedno, wybrane przez osobę uprawnioną oraz od treści art. 24 ust. 2 ustawy wprowadzającej zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Konflikt między wymienionymi wyżej zasadami wynikającymi z kilku przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozstrzygnąć zgodnie z regułą proporcjonalności, wypełnioną na etapie wykonania decyzji o przyznaniu uprawnienia do korzystniejszego świadczenia. W sytuacji jednak, gdy obrocie prawnym na datę złożenia wniosku pozostawałaby ostateczna decyzja o przyznaniu skarżącej renty organy nie powinny czynić przeszkód w uzyskaniu przez osobę, świadczenia korzystniejszego, a przeciwnie powinny przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z prawa wyboru skorzystać, właściwie ją w tym zakresie uprzednio pouczając, zgodnie z art. 9 k.p.a. Nie ma więc racji skarżąca stawiając w tym zakresie SKO zarzut błędnego stanowiska. W najnowszym bowiem orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki w sprawach sygn. akt: I OSK 254/20, I OSK 2375/19 oraz I OSK 764/20), wyrażono pogląd, i taki też podziela Sąd w tej sprawie, że skarżąca winna mieć możliwość wyboru świadczenia korzystniejszego (wyższego) lub przez siebie wybranego. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270). Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty (por. m. in. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20; LEX nr 3101140).

Wobec powyższego, wbrew więc twierdzeniom skarżącej w sprzeciwie, decyzja organu pierwszej instancji zawierała zatem wady, na które słusznie zwróciło uwagę Kolegium, a które uzasadniały uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nie były, to li tylko wady wynikające z dokonania przez organ pierwszej instancji, zdaniem Kolegium, złej oceny zebranego materiału dowodowego, lecz po pierwsze, z wadliwie przeprowadzonej przez ten organ wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, czego konsekwencją było podjęcie na tym etapie postępowania (przed organem pierwszej instancji) negatywnego i nieprawidłowego rozstrzygnięcia wskutek błędnego ich zastosowania przez organ pierwszej instancji. Ponadto, okoliczności mające znaczenie dla treści rozstrzygnięcia muszą zostać udowodnione na podstawie dowodów przewidzianych przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i Kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, ale istotne okoliczności muszą zostać potwierdzone w dowodach przewidzianych przepisami, w tym w drodze wywiadu środowiskowego.

Rację ma Kolegium stwierdzając, że organ pierwszej instancji powinien ocenić, jak należy rozumieć przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i zająć stanowisko, czy skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy. Oczywiście, że kwestie związane

z nakładem pracy, sił i środków w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem skarżącej są drażliwe, ale wymaga także zrozumienia przez skarżącą, iż obowiązkiem organów jest dokonanie jednoznacznych i nie budzącym wątpliwości ustaleń w tym zakresie, zwłaszcza w sferze możliwości podejmowania pracy przez skarżącą. Nie mogły zatem w rozpoznawanej sprawie odnieść skutecznego rezultatu postawione organowi odwoławczemu zarzuty, że w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajdują się dokumenty przedłożone przez skarżącą (w tym jej oświadczenie z dnia 22 lipca 2020 r.) i orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności męża skarżącej, które obrazują zakres sprawowanej przez nią opieki nad mężem, ten wymaga zweryfikowania tych okoliczności. Istotnie, przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, jak trafnie zauważyła skarżąca, nie jest bezwzględnie wymagane. Zauważyć jednak należy, że jak podkreślił WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 479/18 " z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. – w przypadku osoby wymagającej opieki, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności – nie można wyprowadzić imperatywu sprawowania opieki w odpowiednim zakresie jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jak tego usiłował dowieść orzekający organ, który neguje wymagania dotyczące sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawnym mężem skarżącej, określone w orzeczeniu o niepełnosprawności (...)." Nie można zatem zakładać, bez weryfikacji okoliczności w tym zakresie, że jeżeli osoba opiekowana legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem stałej lub długotrwałej lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, oznacza to już konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czy też jej niepodejmowania przez osobę sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym. Trzeba mieć także na uwadze, że w tej sprawie w aktach administracyjnych znajdują się jedynie dokumenty przedstawione przez skarżącą, które co prawda zdają się potwierdzać przedstawiony przez skarżącą stan rzeczy, ale nie można pozbawiać organu administracji prawa do ich weryfikacji skoro to on ma za zadanie władczo objawić swoją wolę co do prawa do żądanego świadczenia. Mimo, że z orzeczenia o niepełnosprawności męża skarżącej wynika, iż legitymuje się on znacznym stopniem niepełnosprawności i wymaga on stałej lub długotrwałej lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, to Sąd uznał ten kierunek działania, zakreślony przez Kolegium organowi pierwszej instancji, za taki, który przyczyni się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i potwierdzenia bez jakichkolwiek późniejszych wątpliwości podnoszonego przez skarżącą zakresu sprawowanej przez nią opieki nad niepełnosprawnym mężem. Przyczyni się to więc do niewadliwego przeprowadzenia postępowania w sprawie i pozwoli organowi na właściwe kreowanie praw skarżącej do żądanego świadczenia.

W ocenie Sądu SKO nie uchybiło zatem postanowieniom art. 138 § 2 k.p.a. Nie mogło wydać decyzji innej niż podjęta – tj. np. reformacyjno-merytorycznej – uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i orzekającej na nowo co do istoty sprawy - gdyż nie była to tylko kwestia, jak Sąd już podkreślił, odmiennej oceny materiału dowodowego i innej kwalifikacji prawnej, lecz kwestia dokonania właściwej, prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i przez jej pryzmat dokonania niewątpliwych ustaleń, a następnie oceny tak ustalonego stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego oraz jego kwalifikacji pod odpowiedni przepis prawa materialnego i jego zastosowania. Wydanie merytorycznej decyzji w takim stanie rzeczy naraziło by Kolegium na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Samoistnej podstawy do uwzględnienia sprzeciwu nie mogą natomiast stanowić ewentualne uchybienia organu odwoławczego w zakresie wskazania jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, czyli niedoskonałości uzasadnienia decyzji kasacyjnej (vide: teza 2 wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1245/17; LEX nr 2462890).

Zarzuty naruszenia przez SKO przepisów postępowania - art. 6, 7, 77 § 1 i 107 § 3, 138 § 2 k.p.a. – jak i prawa materialnego - art. 17 ust. 1 i 1b i ust. 5, art. 23 ust. 4aa ustawy o świadczeniach rodzinnych – w stopniu skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji, nie potwierdziły się. Sprzeciw nie mógł więc odnieść zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 64d, art. 64b § 1 w zw. z art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.