Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1280/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1280/05

UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia posiadania przez A. S. uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego.

W jej uzasadnieniu organ II instancji stanął na stanowisku, że wnioskodawca wystąpił o potwierdzenie prawa zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego przez jego matkę M. S. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówił potwierdzenia posiadania przez A. S. uprawnień do zaliczenia wartości przedmiotowego mienia.

Od tej decyzji A. S. złożył odwołanie do Ministra Infrastruktury wnosząc o jej uchylenie. W jego uzasadnieniu stwierdził, że wydana decyzja jest nieprawidłowa, ponieważ pogląd, że wnioskodawca nie będąc ewakuowany z dawnych terenów polskich w trybie umów międzynarodowych wymienionych w art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39, ze zm.) nie jest uprawniony do rekompensaty za pozostawione mienie, nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Po rozpatrzenia odwołania Minister Infrastruktury stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się pismo A. S. z dnia [...] października 1990 r., z treści którego wynika, że wspólnie z matką gospodarował do roku 1942r. na nieruchomości rolnej położonej w miejscowości B., gmina K., powiat D., województwo [...]. W 1943 r. zmarła jego matka, on zaś został wywieziony przez Niemców do obozu pracy w K. Z pisma Polskiego Czerwonego Krzyża z dnia 2 sierpnia 1988 r. wynika, że w archiwach zostało odnotowane oświadczenie A. S. złożone dnia 2 sierpnia 1946 r., z którego wynika, że powraca on z Niemiec, dokąd został wywieziony w 1942 r.

1

I SA/Wa 1280/05

Przywołując treść ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39, ze zm.), organ II instancji stwierdził, że określa ona zasady zaliczania na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r, za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia przewidziane w tzw. układach republikańskich, określających zasady ewakuacji. Skoro A. S. pozostawił nieruchomość poza obecnymi granicami państwa polskiego nie z powodu ewakuacji, o jakiej mowa w ustawie z dnia 12 grudnia 2003 r, zatem nie przysługują mu uprawnienia wynikające z tej ustawy, a tym samym zarzuty zawarte w odwołaniu nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Mając powyższe na uwadze i uznając zasadność decyzji Wojewody [...], organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2004 r.

Decyzja ta stała się podstawą wniesienia przez A. S. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wspólnie z matką do 1942 r. gospodarował na nieruchomości rolnej położonej w miejscowości B. Wieś została spalona, jego matka zmarła na [...] w 1943 r., a on sam został przez Niemców wywieziony na roboty do obozu pracy w K. Opuszczenie rodzinnej nieruchomości nastąpiło wbrew jego woli i z przyczyn od niego niezależnych. Nie może zatem ponosić jakichkolwiek ujemnych konsekwencji z tego tytułu. Zdaniem skarżącego fakt, że ustawodawca nie przewidział wprost tego rodzaju sytuacji, nie może mieć wpływu na jego uprawnienia. Oddalenie złożonego wniosku jest jego zdaniem niemoralne, niesprawiedliwe, nie odpowiada standardom prawa europejskiego, polskiej konstytucji. Nie można bowiem pominąć w rozstrzygnięciu sprawy względów słuszności i sprawiedliwości. Ponadto skarżący uznał, iż z przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieru-

1 SA/Wa 1280/05

chomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego nie wynika, iż przepisy te znajdują zastosowanie wyłącznie do osób ewakuowanych. Na dowód czego przywołał treść art.

2 tej ustawy. Ponieważ skarżący był i pozostaje obywatelem polskim, zamiesz-kiwał na terenie byłych ziem państwa polskiego i z cała pewnością opuścił swo-

ją nieruchomość w związku z wojną która rozpoczęła się w 1939 r, w związku

z tym spełnia wszystkie przesłanki wynikające z wyżej wymienionej ustawy.

Z tych względów A. S. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa przez błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego poprzez przyjęcie, iż ustawa dotyczy jedynie osób ewakuowanych i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z jego wnioskiem.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uznał, iż zarzuty zawarte w skardze były już przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu odwoławczym i nie wnoszą żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko. Wobec powyższego wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji analizy zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego Sąd uznał zasadność zło-

I SA/Wa 1280/05

żonej skargi. Organy I i II instancji zgodnie przyjęły, że z brzmienia art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r Nr 6, poz. 28, ze zm.) wynika, iż uprawnienia o których mowa w ustawie nabyły wyłącznie osoby, które poddały się procedurze repatriacji przewidzianej wymienionymi w niej porozumieniami międzynarodowymi i spełniają inne, określone w ustawie warunki. Wobec takiej interpretacji przepisów ustawy oraz niekwestionowanego faktu, że skarżący opuścił tereny Państwa Polskiego przed 1944 r. a po zakończeniu wojny powrócił do Polski z terenu Niemiec, organy administracji zaniechały w toku postępowania ustalenia innych okoliczności sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął jednak na stanowisku, że przedstawiona przez organy wykładnia przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego nie znajduje uzasadnienia ani w treści jej przepisów, ani w ugruntowanym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie może być pominięte przy analizie prawidłowości stanowiska organów rozstrzygających przedstawioną sprawę.

Jak wynika z treści art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. "Ustawa określa zasady zaliczania na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia przewidziane w:

układzie z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwo

lenia Narodowego a Rządem Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Rad doty

czącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium B.S.R.R. i ludności Białoru

skiej z terytorium Polski;

układzie z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwo

lenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad doty-

I SA/Wa 1280/05

czącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium U.S.R.R. i ludności ukraińskiej z terytorium Polski;

układzie z dnia 22 września 1944r. pomiędzy Polskim Komitetem Wy

zwolenia Narodowego a Rządem Litewskiej Socjalistycznej Republiki Rad, do

tyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium Litewskiej S.R.R. i ludności

litewskiej z terytorium Polski;

umowie z dnia 6 lipca 1945 r. między Tymczasowym Rządem Jedności

Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej i Rządem Związku Socjalistycznych Re

publik Radzieckich o prawie zmiany obywatelstwa radzieckiego osób narodo

wości polskiej i żydowskiej, mieszkających w ZSRR, i o ich ewakuacji do Polski,

i o prawie zmiany obywatelstwa polskiego osób narodowości rosyjskiej, ukraiń

skiej, białoruskiej, rusińskiej i litewskiej, mieszkających na terytorium Polski, i o

ich ewakuacji do ZSRR."

Z przywołanego brzmienia art. 1 wynika jednoznacznie, że dotyczy on kwestii określenia rodzaju mienia, którego utrata może rodzić prawo do rekompensaty w formie przewidzianego w ustawie zaliczenia. Oznacza to, że generalnie zaliczeniu podlega "wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r." Z redakcji tego przepisu wynika, iż w dalszej jego części następuje uszczegółowienie zakresu przedmiotowego ustawy, poprzez uściślenie, że uprawnienie do zaliczenia dotyczy tych nieruchomości, za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia przewidziane w wymienionych dalej porozumieniach międzynarodowych. W treści tego artykułu brak jest odniesień do podmiotowego zakresu działania ustawy, a więc do kręgu osób uprawnionych do przewidzianego ustawą zaliczenia. Zakres podmiotowy omówiony jest wyczerpująco dopiero w art. 2. Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że (wbrew odmiennemu stanowisku prezentowanemu przez organy rozpatrujące sprawę) ani w art. 1, ani w art. 2, ani w żadnym innym przepisie tej ustawy ustawodawca nie zawarł warunku, aby jedynie osoby, które podlegały procedurze repatriacji, przewidzianej przywołanymi porozumieniami międzynarodowymi, były osobami uprawnionymi do uzyskania zaliczenia. Wprost przeciwnie, w art. 2 zawarto różne warunki, jakie musiała spełniać osoba ubiegająca się o tzw. rekompensatę za mienie zabużańskie. Między innymi warunek, że właściciele pozostawionych nieru-

I SA/Wa 1280/05

chomości "zamieszkiwali w dniu 1 września 1939 r. na terenach, o których mowa w art. 1, byli w tym dniu obywatelami polskimi i opuścili te tereny w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r."

Gdyby, jak to przyjęły organy obu instancji, niezbędnym warunkiem do uznania uprawnień do tzw. rekompensaty był fakt repatriacji wyłącznie w ramach akcji zorganizowanej na podstawie wymienionych w art. 1 porozumień międzynarodowych, to w oczywisty sposób zbędny byłby wymóg opuszczenia tych terenów "w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r." zamieszczony przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1. Zdaniem Sądu wymienienie w art. 1 ustawy z 2003 r. określonych porozumień międzynarodowych ma dla jej treści jedynie takie znaczenie, że ogranicza przedmiotowy zakres ustawy do nieruchomości, za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia przewidziane w tych porozumieniach. Jest to również podkreślenie, że w ramach tej ustawy Państwo kontynuuje realizację zobowiązania, podjętego w międzynarodowych porozumieniach wobec obywateli polskich, którzy poddali się repatriacji. Nie ulega wątpliwości, że zobowiązanie to dotyczyło wówczas wyłącznie osób repatriowanych w ramach zawartych porozumień. Nie oznacza to jednak, że Państwo Polskie nie może obecnie udzielić świadczeń analogicznych do przyrzeczonych w porozumieniach innym osobom, znajdującym się w podobnej sytuacji. Sąd uznał, że w ramach ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego ustawodawca stworzył warunki dalszej realizacji świadczeń przyrzeczonych aktami prawa międzynarodowego, jak i świadczeń dla innych osób, znajdujących się w podobnej sytuacji.

Podkreślić należy, że przedstawiona powyżej analiza treści przepisów art. 1 ustawy znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności w uchwałach z dnia 30 maja 1990 r. (sygn. akt III CZP 1/90, publ. OSNC 1990/10-11/129), 5 czerwca 1990 r. III CZP 4/90 (nie opubl.) oraz 10 kwietnia 1991 r. (sygn. akt III CZP 84/90, publ. OSNC 1991/8-9/97) Sąd Najwyższy dokonał wykładni obowiązujących ówcześnie przepisów art. 88 ust. 1

I SA/Wa 1280/05

ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. z 1898 r. Dz. U. Nr 14, poz. 74, ze zm.). W obszernych uzasadnieniach wyjaśnił, dlaczego zasadne jest objęcie uregulowaniami dotyczącymi realizacji zobowiązań podjętych przez Państwo Polskie w porozumieniach dotyczących repatriacji kręgu obywateli szerszego niż tylko te osoby, które opuściły tereny zajęte przez Związek Radziecki w ramach zorganizowanej akcji repatriacyjnej. Dokonana w tych orzeczeniach analiza zarówno ówczesnej sytuacji prawnej i faktycznej osób, które opuściły nieruchomości w związku z wojną jak i charakteru zobowiązań podjętych przez Państwo w ramach porozumień międzynarodowych oraz wnioski, jakie współcześnie wynikają z tej analizy pozostają aktualne mimo zmiany przepisów regulujących realizację tych zobowiązań. Należy podkreślić, że Sąd Najwyższy orzekał w stanie prawnym, w którym z brzmienia przepisu wynikało, że uprawnienia przyznano "osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą". Skoro w takim stanie prawnym Sąd Najwyższy nie miał wątpliwości, że podobne uprawnienia przysługują osobom, które spełniają określone warunki, ale nie brały udziału w akcji repatriacyjnej, to wydaje się oczywiste, że po zastąpieniu przepisu zawierającego klauzulę o charakterze podmiotowym: "osoby, które (...) pozostawiły majątek nieruchomy (...), a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent", przepisem zawierającym klauzulę o charakterze przedmiotowym: "nieruchomości (...) za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia" nie ma podstaw do twierdzenia, że taka zmiana redakcji przepisu zawęża krąg osób uprawnionych.

Także w obszernym uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r. (sygn. akt K 2/04, publ. OTK-A 2004/11/117), dotyczącym przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r Nr 6, poz. 28, ze zm.) Trybunał potwierdził obowiązującą wcześniej linie orzecznictwa w sprawach tzw. mienia zabużań-

I SA/Wa 1280/05

skiego. Przypomniał, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2002 r. (sygn. akt K 33/02, publ. OTK-A 2002/7/97) przyznane prawo zaliczenia wartości utraconego mienia ma szczególny charakter jako prawo majątkowe o charakterze publicznoprawnym i jako takie objęte jest konstytucyjną ochroną praw majątkowych. Oznacza to, że ograniczenia takich uprawnień przez ustawodawcę, aczkolwiek możliwe, muszą spełniać surowe wymogi konstytucyjne. Trybunał uwzględniał tak określone standardy do oceny konstytucyjności ograniczeń podmiotowych wprowadzonych ustawą z dnia 12 grudnia 2003 r. Z wyroku Trybunału nie wynika, aby w toku postępowania zakładano, że przedmiotowa ustawa ogranicza uprawnienia do uzyskania zaliczenia jedynie do osób, które dokonały repatriacji w ramach wymienionych w ustawie porozumień międzynarodowych, aczkolwiek potwierdzono, że ówcześnie jedynie tych osób dotyczyły prawno-międzynarodowe zobowiązania wynikające z tych porozumień.

Nie sposób również pominąć faktu, że uchwalona w dniu 8 lipca 2005 r. ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418), która uchyliła ustawę z dnia 12 grudnia 2003 r., na podstawie której orzekano w przedmiotowej sprawie, zawiera odmienną konstrukcję prawną określającą krąg osób uprawnionych. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawa ta dotyczy "realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939r. dokonanego na podstawie" wymienionych następnie porozumień międzynarodowych. Oznacza to, że przepis ten określa zarówno zakres podmiotowy jak i przedmiotowy prawa do rekompensaty jako wynikający bezpośrednio z wymienionych porozumień, a więc w szczególności dotyczy osób, które repatriowały się w ich ramach lub podlegały wypędzeniu. Dopiero więc treść art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. zawiera zapisy, których znaczenie w rozpatrywanej sprawie organy błędnie przypisywały art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. Jednocześnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. nie pozostawia jednak wątpliwości, że podobnie jak we wcześniejszych uregulowaniach intencją ustawodawcy jest objęcie prawem do rekompensaty szerszego kręgu osób, niż

I SA/Wa 1280/05

osoby repatriowane w ramach wymienionych porozumień. Art. 1 ust. 2 stanowi bowiem, że "przepisy ust. 1 stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej." Taki kształt nowych uregulowań prawnych nie pozostawia wątpliwości, że niepoddanie się formalnej procedurze repatriacyjnej nie ma decydującego znaczenia przy ustaleniu prawa do rekompensaty. W tym zakresie rozwiązania ustawowe niezmiennie utrzymują standardy wyznaczone wspomnianymi orzeczeniami Sądu Najwyższego.

Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd uznał, że organ I instancji poprzez ograniczenie postępowania do ustalenia, że skarżący nie powrócił do kraju w ramach zorganizowanej akcji repatriacji i stwierdzenia, że wyklucza to nabycie przez niego uprawnień wynikających z ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r., nie zebrał, nie wyjaśnił i nie rozpatrzył dokładnie całego materiału dowodowego. Tym samym przedstawiona sprawa nie została przez organ dostatecznie zbadana. Ponadto organ I instancji dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. Poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji administracyjnej organ odwoławczy naruszył także obowiązujące przepisy prawa. W tej sytuacji Sąd uznał, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 6, 7 i 77 §1, 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji ustalił, że skarżący został wywieziony do Niemiec jako robotnik przymusowy i zaraz po zakończeniu działań wojennych powrócił do Polski. Ponieważ fakt ten nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy potwierdzenia ewentualnych uprawnień skarżącego, w toku ponownie prowadzonego postępowania organ powinien ustalić inne okoliczności sprawy, istotne z punktu widzenia obecnie obowiązujących przepisów. W istniejącym orzecznictwie (patrz zwłaszcza uchwała Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 1991 r. - sygn. akt III CZP 84/90, publ. OSNC 1991/8-9/97) podkreślono, że osoby wywiezione na roboty do Niemiec bez wątpienia mogą należeć do kręgu osób, które utraciły nieruchomości w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Jeśli osoby te po zakończeniu działań wojennych powróciły do Polski, wyraziły tym samym swoją wolę zachowania związku z ojczyzną. Wobec zmia-

I SA/Wa 1280/05

ny sytuacji międzynarodowej osoby te nie mogły powrócić do swojego poprzedniego miejsca zamieszkania, w tym tylko celu, aby poddać się zorganizowanej repatriacji. W związku z tym organ ustalić powinien, czy utrata własności nieruchomości przez skarżącego nastąpiła w okolicznościach, które objęte są dyspozycją obowiązujących przepisów dotyczących prawa do rekompensaty.

Dopiero bowiem wszechstronne wyjaśnienie tych kwestii pozwoli na prawidłowe ustalenie posiadania przez A. S. uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda [...] biorąc pod uwagę treść art. 27 i 28 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz.1418) prowadzić je będzie już na podstawie tej ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.