Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1577/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 5 lit. c, art. 92 ust. 1, 2 i 4 oraz lp. 1.2. i lp. 2.9.3. załącznika do tej ustawy
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2009 r. przy [...] w W. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD) zatrzymał do kontroli drogowej pojazd osobowy marki [...] o nr rej. [...]. W momencie kontroli przedmiotowym pojazdem kierował B. K., który wykonywał okazjonalny transport osób na rzecz przedsiębiorcy M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej skarżący). Kierowca okazał do kontroli następujące dokumenty: wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu osób udzielonej skarżącemu, prawo jazdy, dowód rej. pojazdu, zaświadczenie o zatrudnieniu, aneks nr [...] do certyfikatu nr [...] uprawniającego do oznaczania znakiem bezpieczeństwa, umowę o pracę, umowę użyczenia pojazdu i świadectwo sprawdzenia drogomierza. Ponadto kierowca okazał voucher kredytowy nr [...], który otrzymał jako rozliczenie od dwóch pasażerów znajdujących się w pojeździe podczas kontroli. Na drzwiach bocznych po obu stronach pojazdu widniał napis [...], a na dachu umieszczony był plafon (baner) na płycie magnetycznej (bez obwodu elektrycznego) z napisem [...].

W odpowiedzi na wystąpienie WITD do Starosty L. w kwestii zgłoszenia ww. pojazdu do licencji i daty tego zgłoszenia, z-ca naczelnika Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym w L. pismem z dnia [...] lipca 2009 r. poinformował organ, że skarżący zgłosił ten pojazd do ww. licencji nr [...] w dniu [...] maja 2009 r. Przy piśmie tym przedstawił kserokopię wniosku skarżącego "o dodatkowy wypis/y z licencji (...)" nr [...] opatrzonego datą własną "L. [...]/05/2009 r." na którym widnieje (m.innymi) wypełniona pieczęć organu o treści: "Starostwo Powiatowe w L. Wpłynęło dnia 2009-05-[...] L.dz. [...] Podpis (...)", jak również kserokopię wykazu "pojazdów samochodowych zgłoszonych do licencji nr [...]" dołączonego do tego wniosku, także opatrzonego przez skarżącego datą własną "[...]/05/2009" i podpisem (por. akta administracyjne sprawy [...]).

W oparciu o ustalenia protokołu kontroli, a także o ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania, w dniu [...] grudnia 2009 r. WITD wydał decyzję, którą na podstawie przepisów art. 93 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. (dalej t.d.), a także lp. 2.9.3. i lp. 1.2. załącznika do tej ustawy, nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 13.000 zł. Powyższa kwota stanowi sumę kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas ww. kontroli, polegające na:

1) wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (kara 5.000 zł) oraz

2) wykonywaniu transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji (kara 8.000 zł).

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, w którym skarżący podnosił m.in. dokonanie wymaganego zgłoszenia pojazdu do licencji przed [...] maja 2009 r., jak również kwestionował ustalenie organu, że na dachu pojazdu znajdowało się urządzenie techniczne (tylko pusty klosz), Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD), mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 5 lit. c) oraz art. 92 ust. 1, 2 i 4 t.d., a także lp. 1.2. i lp. 2.9.3. załącznika do t.d., decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 11 t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Natomiast stosownie do art. 18 ust. 5 t.d., przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,

b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy,

c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Licencji udziela się na pisemny wniosek przedsiębiorcy, który powinien zawierać m.in. rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji (art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4 t.d.). Do wniosku o udzielenie licencji należy dołączyć m.in. wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów - również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi (art. 8 ust. 3 pkt 8 t.d.). Organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji (art. 11 ust. 3 t.d.). Przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania (art. 14 ust. 1 t.d.).

Art. 92 ust. 1 t.d. stanowi, iż podmioty, które wykonują przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wymienionych w pkt 1-8,podlegają karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł. Zgodnie z art. 92 ust. 2 t.d., suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15.000 zł - w odniesieniu do kontroli drogowej. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92 ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 t.d.).

Stosownie do treści Ip. 2.9.3. załącznika do t.d., wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5.000 zł. Natomiast lp. 1.2. załącznika do t.d. przewiduje karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Odnosząc się do naruszenia z lp. 1.2. załącznika do t.d. organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie wyjaśniające wszczęte po przeprowadzeniu w dniu [...] maja 2009 r. kontroli drogowej wykazało, iż kontrolowany pojazd nie był na dzień kontroli zgłoszony do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób nr [...]. Potwierdza to pismo Starostwa Powiatowego w L. (z dnia [...] lipca 2009 r.). Z treści tego pisma wynika bezspornie, iż wniosek skarżącego dotyczący zgłoszenia kontrolowanego pojazdu wpłynął do urzędu w dniu [...] maja 2010 r., a więc po dniu kontroli drogowej. Decydujące znaczenie ma dzień wpływu wniosku, a nie data jego sporządzenia bądź wysłania. Według organu w trakcie biegu 14-dniowego terminu określonego w ww. art. 14 t.d. przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej przy użyciu niezgłoszonego do licencji pojazdu.

W odniesieniu do naruszenia z lp. 2.9.3. załącznika do t.d. organ odwoławczy wskazał, że w czasie kontroli udokumentowano za pomocą aparatu fotograficznego urządzenie techniczne umieszczone na dachu zatrzymanego pojazdu - baner reklamowy z napisem [...]. Wbrew twierdzeniom strony napis ten odnosi się do transportu osób, gdyż słowo "cab" w języku angielskim oznacza potocznie taksówkę. W opinii organu skojarzenie napisu [...] z wykonywaniem przewozu osób jest automatyczne i nie wymaga od odbiorcy zaawansowanej znajomości języka angielskiego.

Przepisy nie definiują pojęcia urządzenia technicznego, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. c) t.d. Zatem konieczne jest posłużenie się wykładnią językową, a także celowościowo-funkcjonalną tego terminu. Zdaniem organu czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonego na dachu pojazdu urządzenia za urządzenie techniczne w myśl ww. przepisu, jest to, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonej liczby osób tego rodzaju oznaczenie wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu. Takie urządzenie pełni bowiem rolę znaku identyfikującego wykonującego okazjonalny transport drogowy osób. Celem zaś regulacji z art. 18 ust. 5 lit. c) t.d. jest, aby pojazdy te nie wyróżniały się względem pozostałych oraz, aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania celem zawarcia umowy przewozu. O zatrzymaniu pojazdu nie może bowiem decydować przeświadczenie przeciętnego pasażera, że zatrzymując pojazd z takim urządzeniem będzie z pewnością mógł skorzystać z usługi przewozowej.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zarzucił organowi:

błąd w ustaleniu faktycznym, polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, że pusty klosz nieposiadający instalacji elektrycznej (ujawniony w czasie kontroli drogowej) stanowi "urządzenie techniczne",

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 5 lit. c) t.d., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że użyte w tym przepisie pojęcie "urządzenia technicznego" obejmuje także przypadek umieszczenia na dachu pojazdu nieposiadającego instalacji elektrycznej pustego klosza,

mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także poprzez arbitralną interpretację dowodów zgromadzonych w sprawie, polegającą na nieuwzględnieniu wyjaśnień i wniosków mających pomóc w ustaleniu daty zgłoszenia (pojazdu) do licencji oraz poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu (w tej kwestii) w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy,

mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu administracji I instancji, mimo że decyzja ta obciążona była uchybieniami opisanymi wyżej w pkt 1-3.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ powinien ustalić przede wszystkim, czy przedmiot, o który chodzi w niniejszej sprawie, stanowi urządzenie techniczne lub lampę. Ustalenie to powinno być przeprowadzone na płaszczyźnie obiektywnej rzeczywistości i zwieńczone klarownym stwierdzeniem czy przedmiot, o jakim mowa w sensie ujęcia czysto faktycznego, urządzeniem technicznym jest czy nie jest, i dlaczego. Powoływane przez organ możliwości stosowania wykładni funkcjonalnej lub systemowej stosowanych w sprawie przepisów miałyby sens dopiero, gdyby ustalono, że omawiany przedmiot nie jest urządzeniem technicznym w sensie obiektywnym i dopiero do uznania go za takie urządzenie potrzeba posiłkować się wskazanymi rodzajami wykładni.

Według skarżącego organ dokonał błędniej interpretacji przepisu art. 18 ust. 5 lit. c) t.d. Nie można sobie bowiem wyobrazić przedmiotu, który będzie określany jako lampa, natomiast nie będzie miał podłączenia do instalacji elektrycznej. Element świecący i podłączenie do instalacji elektrycznej to cechy konieczne, które musi posiadać urządzenie, aby mogło zostać nazwane lampą. Ponadto organ nie wymienił takich cech umieszczonego na dachu pojazdu klosza, które pozwoliłyby uznać go za urządzenie techniczne. Zdaniem skarżącego nie posiada on przymiotu urządzenia technicznego. Jest to bowiem plafon złożony ze sztywnej podstawy i pustego klosza, niebędący żadnym mechanizmem, ani zespołem elementów działającym wedle jakiejkolwiek metody; nie zawiera również żadnych części ruchomych. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na fachową literaturę naukową-techniczną, przytoczył definicję pojęcia "urządzenie" zawarte w Słowniku Języka Polskiego oraz Encyklopedii Techniki, podnosząc że za “urządzenie techniczne" można uważać jedynie taki mechanizm, układ, lub zespół części, którego funkcją jest wykonywanie konkretnych czynności lub zadań zleconych przez użytkownika. Jednocześnie zarzucił organowi, iż arbitralnie kwalifikuje każdy przedmiot znajdujący się na dachu samochodu, jako urządzenie techniczne.

W przypadku okazjonalnego przewozu osób, usługa zamawiana jest niemal zawsze telefonicznie, podczas gdy w przypadku przewozu taksówką także poprzez wezwanie taksówki wprost z ulicy lub z parkingu dla taksówek. W związku z tym nie może być mowy o wprowadzeniu klienta w błąd, bowiem zawsze klient świadomie dokonuje wyboru usługi. Najbardziej charakterystycznym elementem - uzasadniającym przekonanie konsumenta o charakterze usługi - jest umieszczenie lub nieumieszczenie na samochodzie urządzenia lub lampy z napisem "Taxi". W sytuacji, gdy takiego napisu nie ma, a także wobec popularności tzw. przewozu osób, klient ma pełną świadomość, na jakiego rodzaju usługę się zgadza. Zatem nieuzasadniona jest próba dowodzenia, iż w przedmiotowej sytuacji miało miejsce wykonywanie transportu drogowego pojazdem "upodobnionym do taksówki".

W ocenie skarżącego, gdyby zamysłem ustawodawcy przy formułowaniu art. 18 ust. 5 lit. c) t.d. był zakaz umieszczania jakichkolwiek przedmiotów na dachu pojazdów wykonujących okazjonalny przewóz osób, to tak ustawodawca by postanowił. Tymczasem treść ww. przepisu prowadzi do wniosku, że spośród wszystkich przedmiotów, które można w legalny sposób umieścić na dachu, przewoźnikom okazjonalnym nie wolno tak umieszczać tylko lamp i urządzeń technicznych.

Nie ma również powodu, dla którego przewoźnik okazjonalny nie miałby w żaden sposób oznaczać pojazdu. Klient ma bowiem prawo oczekiwać, iż dostrzeże oznaczenie pojazdu zamówionego dla realizacji przejazdu okazjonalnego – odmienne od oznaczenia taksówek.

Skarżący wskazał również, że zgłoszenie pojazdu do licencji jest czynnością polegającą na wniesieniu do właściwego organu dokumentacji wymaganej do zmiany treści licencji. Obowiązek przewoźnika polegający na "zgłoszeniu" zostaje zrealizowany przez samą czynność wniesienia wymaganych dokumentów do organu administracji. Z chwilą wykonania tej czynności procedura "zgłoszenia" zostaje ukończona, a dalsze okoliczności pozostają bez znaczenia dla prawidłowości "zgłoszenia". W szczególności przedsiębiorca nie może ponosić żadnych negatywnych konsekwencji wynikających z długotrwałego dokonywania czynności przez organ administracji. Wprawdzie na skutek zgłoszenia dokonanego przez skarżącego, organ dokonał zmiany licencji dopiero w dniu [...] maja 2009 r., jednak opóźnienie jakie wystąpiło w tym zakresie nie wynikało z winy skarżącego. Norma zawarta w lp. 1.2. załącznika do t.d. nie uzależnia legalności wykonywania transportu drogowego od nastąpienia zmiany w treści licencji, lecz legalność tę warunkuje samym tylko "zgłoszeniem" pojazdu do licencji.

Na marginesie skarżący zaznaczył, iż informacja ze Starostwa Powiatowego w L. nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 kpa, a jedynie dokumentem prywatnym. Przypisanie jej więc przez organ zasadniczej mocy i to eliminującej wszelkie przeciwdowody, nie jest uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne badają akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153; poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę w tej sprawie należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy pierwszoinstancyjna decyzja organu z dnia [...] grudnia 2009 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych. Organy wydające decyzje poczyniły w sprawie wyczerpujące ustalenia faktyczne, dokonując następnie prawidłowej ich subsumpcji stosownie do ww. przepisów powołanych w decyzjach, stanowiących materialnoprawną podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim zasadnie uznały, że w dniu kontroli – [...] maja 2009 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, co wyczerpało znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy t.d. w zw. z lp. 2.9.3. załącznika do tej ustawy, a dodatkowo był to pojazd niezgłoszony do ww. licencji skarżącego nr [...] na wykonywanie krajowego transportu osób, co z kolei wyczerpało znamiona naruszenia wynikającego z przepisów, w szczególności art. 92 ust. 1 i 4 ustawy t.d. w zw. z lp. 1.2. załącznika do tej ustawy. Przewóz ten był realizowany przez kierowcę świadczącego usługi przewozowe na rzecz skarżącego w oparciu o łączącą go z nim umowę o pracę (okoliczność bezsporna).

W myśl art. 4 pkt 1 ustawy t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju (...). Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.

W świetle art. 6 ust. 1 t.d. wykonywanie transportu drogowego taksówką wymaga licencji, której udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu warunków podanych w tym przepisie. Licencja ta udzielana jest na określony pojazd i obszar (...).

Według ustaleń organów administracji dokonanych w niniejszej sprawie, skarżący posiada ww. licencję nr [...] uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, której stosownym wypisem legitymował się podczas kontroli kierujący pojazdem (w aktach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia wypisu Nr [...] z tej licencji).

Licencja ta niewątpliwie nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4 ustawy dla iicencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie została bowiem wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzuje - zgodnie z tym przepisem - obszaru, na którym przedsiębiorca uprawniony byłby do świadczenia usług transportowych osób. Uprawnia zatem wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych (pojazdami zgłoszonymi do tej licencji) zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 ustawy t.d., jako przewozy osób, które nie stanowią przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Nie odpowiada bowiem warunkom licencji "taksówkowej".

W art. 5 ust. 1 ustawy t.d. ustawodawca wyraźnie wskazał, iż podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Żeby ją uzyskać przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki - inne dla licencji na przewozy okazjonalne oraz inne dla licencji "taksówkowej" (art. 6 ustawy). W konsekwencji tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji na przewozy okazjonalne w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji "taksówkowej", co znalazło jednoznaczny wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b t.d., według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.

Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym art. 18 ust. 5 lit. a) – c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,

b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także,

c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Sąd uznał za nietrafne zarzuty skargi podważające prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy co do umieszczenia na dachu skontrolowanego pojazdu urządzenia technicznego. Fakt ten ustalony został bowiem w wyniku, czynności kontrolnych pojazdu, potwierdzonych w w/w protokole kontroli z [...] maja 2009 r., w którym odnotowano umieszczenie na dachu pojazdu plafonu, tzw. banera na płycie magnetycznej, bez obwodu elektrycznego, z reklamą firmy [...] i kwotą 1,60. Kierowca pojazdu nie zaprzeczył tym ustaleniom. Poczyniona przezeń na protokole adnotacja, że nie zgadza się, iż na dachu było urządzenie techniczne lub lampa, oznacza tylko tyle, że jego zdaniem instalacja ta nie ma cech takiego urządzenia lub lampy. Treść protokołu kontroli koresponduje ze zgromadzoną w aktach administracyjnych sprawy dokumentacją fotograficzną skontrolowanego pojazdu, tak że organy miały prawo uznać po stronie skarżącego wykonywanie przewozu okazjonalnego z naruszeniem zakazu określonego w przepisie ww. art. 18 ust. 5 lit. c) t.d. Wbrew zarzutowi skargi błędnej wykładni tego przepisu, w sprawie prawidłowo go zastosowano, ustalając zamontowanie na dachu skontrolowanego pojazdu urządzenia technicznego, o jakim w tym przepisie mowa. Tekst art. 18 ust. 5 lit. c) t.d. wskazuje, że ustawodawca posługuje się w nim niedookreślonymi pojęciami “lampa" i “inne urządzenie techniczne". Żadne z tych pojęć nie jest definiowane ani w ustawie t.d., ani w pokrewnych regulacjach prawnych. Skoro w tej sytuacji znaczenia tych niedookreślonych pojęć nie można odtworzyć na podstawie definicji ustawowych, a ich znaczenie potoczne nie jest wskazywane w dostępnych słownikach (por. uzasadnienie wyroku NSA z 2 grudnia 2009 r. II GSK 235/09), organ odwoławczy uzasadniając w zaskarżonej decyzji, w ramach przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, proces subsumpcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego, prawidłowo podniósł konieczność zastosowania wykładni celowościowo-funkcjonalnej użytego w tym przepisie terminu “urządzenia technicznego", która w przypadku braku definicji ustawowych pojęć oraz ich nieostrości pełni pomocniczą rolę w stosunku do wykładni językowej i stanowi jej uzupełnienie. Uwzględniając ujęcie celowościowo-funkcjonalne art. 18 ust. 5 lit. c) t.d., jego zastosowanie w sprawie – zdaniem Sądu – nie budzi wątpliwości. W szczególności celem tego przepisu jest zakazanie prób upodabniania pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych do pojazdów wykonujących licencjonowane przewozy taksówkowe, jako że tylko te ostatnie są uprawnione do umieszczania na dachu “lamp lub innych urządzeń technicznych". Innymi słowy chodzi o uniemożliwienie w ten sposób przedsiębiorcom wykonującym przewozy okazjonalne osób, wykonywania transportu drogowego tak jak taksówką. Temu celowi odpowiada zakaz umieszczania na dachu pojazdu wykonującego przewozy okazjonalne lamp i innych urządzeń technicznych, gdyż w zwykłym transporcie drogowym są one charakterystyczne dla taksówek, a instalowane na innych pojazdach mogą wprowadzać w błąd co do rodzaju przewozu. Fakt niepodświetlenia, czy innego niedziałania tych przedmiotów (lampy/innego urządzenia technicznego), z powodu braku stosownej instalacji (okablowania), pozostaje bez wpływu na stosowanie art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy, skoro przepis ten zabrania wyłącznie umieszczania na dachu pojazdu takich przedmiotów i nie wspomina nic o ich aktywności. Bacząc natomiast na wzmiankowany wyżej cel tego przepisu obliczony na zakazanie prób upodabniania pojazdów, którymi wykonywane są przewozy okazjonalne, do taksówek, należy uznać, że dla rozstrzygnięcia o charakterze urządzenia umieszczonego na dachu pojazdu decyduje efekt, który ono wywołuje, bądź jest zdolne wywołać, w odbiorze klientów zainteresowanych usługą przewozu. W sytuacji, gdy efektem tym jest wrażenie, że pojazd można zatrzymać w celu zawarcia umowy przewozu, urządzenie pełni rolę znaku identyfikującego wykonawcę okazjonalnego transportu drogowego osób i może wprowadzać w błąd, że jest to licencjonowana taksówka. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że dla przeciętnego pasażera jedną z najbardziej charakterystycznych cech odróżniających taksówkę od innych pojazdów jest właśnie umieszczenie na dachu dodatkowego urządzenia. Dlatego w świetle uregulowania art. 18 ust. 5 lit. c) t.d. brak jest przyzwolenia na wyróżnianie w ten sposób spośród innych pojazdów – pojazdów niebędących taksówkami, tak żeby oznakowanie stanowiące istotny element takiego wyróżnienia mogło wpływać na możliwosć ich zatrzymania celem wykonania usługi przewozu i wprowadzać w błąd co do rodzaju tej usługi.

Przy takim rozumieniu charakteru unormowania art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy, należy uznać, że wszystko co jest montowane na dachu pojazdu przeznaczonego do przewozu osób niebędącego taksówką, a wywołuje efekt upodobnienia go do taksówki, jest (poza lampą) innym urządzeniem technicznym, o którym mowa w tym przepisie, nawet gdy nie zawiera w swojej konstrukcji żadnego mechanizmu technicznego działającego bądź zdolnego by go aktywować, względnie tylko imituje urządzenie, czy jest jego atrapą. W logice tego przepisu, determinowanej wykładnią celowościowo-funkcjonalną, pod pojęciem innego urządzenia technicznego mieści się bowiem każdy przedmiot, który umieszczony na dachu pojazdu zdolny jest wywołać skojarzenie takiego pojazdu z przewozem osób. Zatem efekt skojarzeniowy, jaki przedmiot umieszczony na dachu pojazdu wywołuje, nakazuje zaliczyć go do kategorii innego urządzenia technicznego – zakazanego (tak samo jak umieszczanie lamp) dla pojazdów niebędących taksówką przez art. 18 ust. 5 lit. c) t.d.

W sprawie niniejszej zamontowany na dachu skontrolowanego pojazdu plafon/baner z dwustronnym napisem [...] wyraźnie nawiązuje, także w kształcie przestrzennym i stylizacji, do oznaczenia charakterystycznego dla taksówek, służąc prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Jednocześnie, w świetle poczynionych tu wcześniej wywodów na temat wykładni celowościowo-funkcjonalnej art. 18 ust. 5 lit. c) t.d. i jej konsekwencji dla stosowania tego przepisu w praktyce, organ zasadnie potraktował tenże plafon/baner jak urządzenie techniczne, uznając jego rolę za związaną z wywieraniem wrażenia, że pojazd może zatrzymać się celem zawarcia umowy przewozu. Ten sposób działania nie jest dozwolony na gruncie przepisów ustawy o transporcie drogowym, skoro wyróżnianie pojazdów wykonujących przewozy okazjonalne przez umieszczanie na dachu lamp i innych urządzeń technicznych zastrzeżone zostało tylko dla taksówek, zaś celem unormowania art. 18 ust. 5 ustawy we wszystkich zresztą punktach dyspozycji tego przepisu – lit. a), b) i c) jest wprowadzenie wyraźnego rozróżnienia między pojazdami wykonującymi przewozy/transport osób i uniemożliwienie przedsiębiorcom wykonującym przewozy okazjonalne osób upodabniania swoich pojazdów do pojazdów, którymi wykonywany jest, podlegający odrębnym rygorom i reglamentacji, transport drogowy osób taksówką.

Należy przy tym odnotować rację strony skarżącej, która akcentuje w skardze prawo klienta do oczekiwania, iż dostrzeże oznaczenie pojazdu zamówionego “dla realizacji przejazdu okazjonalnego – odmienne od oznaczenia taksówek". Jednakże w związku z uregulowaniem art. 18 ust. 5 lit. c) t.d. oznaczenie pojazdu, który nie jest taksówką, nie może być wykonane w sposób w tym przepisie zakazany – czyli przez umieszczenie na dachu lampy lub innego urządzenia technicznego, nawet gdy nie widnieje na tych przedmiotach napis “Taxi" (na co zwraca uwagę skarżący). Omawiany przepis zakazuje bowiem w ogóle umieszczania takich przedmiotów (czy też jak wyżej wywiedziono również ich imitacji/atrap, skoro wywołują jednakowy w sumie efekt wizualny/skojarzeniowy) na dachu pojazdu niebędącego licencjonowaną taksówką, nie wspomina natomiast nic o napisach ani o wyglądzie tych przedmiotów. W kwestiach tych przepis milczy, tak samo zresztą, jak w kwestii techniki zamawiania usługi przewozowej. Zatem nawet brak na w/w banerze reklamowym napisu “Taxi" oraz przyjmowanie zleceń na przewóz drogą telefoniczną (co również akcentuje skarżący w skardze do Sądu), nie usuwa zakazu umieszczania takich przedmiotów na dachu pojazdu. Przewoźnik okazjonalny, który nie wykonuje przewozów taksówkowych (z braku licencji na ten rodzaj usługi) ma prawo oznaczać swój pojazd, jednak nie w sposób, którego zakazuje ustawodawca w przepisie art. 15 ust. 5, w tym w lit. c) tego przepisu. Niewątpliwie istnieje możliwość oznaczeń, które z tym przepisem nie kolidują, a pozwalają wyróżnić pojazd takiego przewoźnika na tle innych pojazdów, w tym taksówek.

Z przytoczonych już wyżej w części wstępnej uzasadnienia przepisów art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3 oraz art. 14 ust. 1 t.d. wynika, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielania licencji. Dodatkowo, według art. 87 ust. 1 t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. wypis z licencji. Wypisy z licencji są wydawane w takiej samej liczbie, jak liczba pojazdów określonych we wniosku o licencję. Służą one sprawdzeniu, czy transport drogowy nie jest wykonywany przy użyciu większej liczby pojazdów niż zgłoszone do licencji. Transport powinien być wykonywany przy użyciu nie tylko tej samej liczby, ale także tych samych pojazdów co zgłoszone.

Skoro w myśl art. 87 ust. 1 t.d. kierowca winien legitymować się podczas kontroli (mieć przy sobie i okazywać) wypisem z licencji, a z art. 11 ust. 3 t.d. wynika wydawanie przez organ udzielający licencji jej wypisów w liczbie pojazdów określonych we wniosku, to należy przyjąć, że w art. 87 ust. 1 t.d. chodzi o wypis wydany w związku ze zgłoszeniem do licencji tego pojazdu, którym wykonywany jest (kontrolowany) przewóz. Przepisy art. 92 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy t.d. w zw. z lp. 1.2. załącznika do tej ustawy, obwarowując naruszenie obowiązku wykonywania transportu drogowego pojazdem zgłoszonym do licencji karę pieniężną, dotyczą w tych warunkach wykonywania przewozu pojazdem, w związku z którym nie został wydany wypis z licencji, który obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać kierowca tego pojazdu. W konsekwencji, dopóki przedsiębiorca nie uzyska od organu wypisu z licencji na zgłoszony do niej pojazd, nie może używać tego pojazdu do wykonywania przewozów w ramach posiadanej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Odmienne stanowisko w tej kwestii, sprowadzające się do założenia, że – jak chce skarżący – obowiązek przedmiotowego zgłoszenia zostaje zrealizowany przez samą czynność wniesienia wymaganych (w tym względzie) dokumentów (jak w tej sprawie wniosku o wydanie wypisu) do organu, prowadziłoby do niespójności z treścią wymienionych przepisów. Stanowisku temu przeczy przede wszystkim wprowadzenie w lp. 1.2. załącznika do ustawy t.d. kary pieniężnej “za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji", co oznacza, że chodzi o naruszenie tego obowiązku przed rozpoczęciem wykonywania transportu tym pojazdem. Podczas jego wykonywania kierowca winien już legitymować się (i okazywać na żądanie kontrolującego) wypisem z licencji wydanym w związku ze zgłoszeniem do niej tego pojazdu.

Przewidziana w art. 14 ust. 1 (i ust. 2) t.d. możliwość pisemnego zgłaszania organowi, który udzielił licencji, wszelkich zmian danych, o których mowa w art. 8 ustawy, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania, dotyczy innych danych niż zgłoszenie dodatkowego pojazdu do licencji (już posiadanej), a to danych wymienionych w tym przepisie, to jest art. 8 t.d., co do których nie jest przewidziany pod groźbą kary pieniężnej obowiązek ich uprzedniego zgłoszenia, tylko cofnięcie licencji – art. 15 ust. 3 pkt 1 t.d. (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2008 r. II GSK 156/08, jak również wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2009 r. II GSK 859/08, w którym Sąd ten podkreślił, że naruszenie obowiązku zgłoszenia organowi, który udzielił licencji, wszelkich zmian danych, o których mowa w art. 8 t.d., jest czym innym, niż wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Są to dwa różne zachowania przedsiębiorcy sprzeczne z przepisami ustawy t.d., z którymi ustawodawca wiąże różne konsekwencje). W tej sytuacji rozważania organu odwoławczego na tle art. 8 i art. 14 ust. 1 t.d., a w szczególności na temat biegu 14-dniowego terminu, o którym mowa w tym przepisie, są bezprzedmiotowe, skoro do stanu faktycznego tej sprawy przepisy te nie mają zastosowania. Jednakże mimo częściowo błędnego uzasadnienia, decyzja w zakresie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z lp. 1.2. załącznika do ustawy t.d. jest prawidłowa. Skoro bowiem bez wątpienia zatrudniony przez niego kierowca skontrolowanego pojazdu nie legitymował się w czasie kontroli wypisem z licencji wydanym w związku ze zgłoszeniem do niej pojazdu, którym wykonywał przewóz (wypis z licencji, który wówczas posiadał z datą wystawienia wypisu – [...] maja 2009 r. nie dotyczył tego pojazdu, gdyż umowę o pracę ze skarżącym kierowca zawarł [...] maja 2009 r. i w tej samej dacie użyczył mu ten pojazd – por. akta administracyjne sprawy), to już sam ten fakt wyczerpał dyspozycję tego przepisu, wystarczając do nałożenia tej kary. Poza tym, wbrew zarzutom skargi, w sprawie prawidłowo ustalono, że wniosek strony dotyczący zgłoszenia skontrolowanego pojazdu do licencji wpłynął do właściwego organu w dniu [...] maja 2010 r., a więc po dniu kontroli, którą wykonano dzień wcześniej. Wynika to z ww. pisma z-cy naczelnika Wydziału Komunikacji z dnia [...] lipca 2009 r., a przede wszystkim znajduje potwierdzenie w treści przedstawionej przy tym piśmie kserokopii wniosku skarżącego o “dodatkowy wypis/y z licencji (...)", na którym widnieje pieczęć organu z datą wpływu do niego tego wniosku: “2009-05-[...]". Nawet przy uwzględnieniu zastrzeżeń skargi w kwestii czy pismo to jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 kpa, czy prywatnym, podkreślenia wymaga, że podpisał je przedstawiciel organu – z-ca naczelnika Wydziału Komunikacji w ww. Starostwie Powiatowym w L., zaś Sąd nie dopatrzył się powodów, żeby objęte tym pismem oświadczenie wiedzy – korespondujące z treścią kserokopii ww. wniosku “o dodatkowy wypis/y z licencji (...)" kwestionować, czy poddawać w wątpliwość, zwłaszcza że skarżący nie przedstawił w tym zakresie żadnych konkretnych przeciwdowodów na potwierdzenie swoich racji (przykładowo dowodu nadania przesyłki poleconej z tym wnioskiem, z którego wynikałaby inna niż [...] maja 2009 r. data jego wpływu do organu, odnotowana na wniosku przez ten organ). Wnioskowane natomiast przezeń inne dodatkowe dowody (por. pismo z dnia [...] sierpnia 2009 r. w aktach administracyjnych), wobec przesądzenia omawianej kwestii ww. dowodami zgromadzonymi przez organ, zasadnie nie zostały w sprawie uwzględnione (por. uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej).

Z tych wszystkich powodów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ppsa.