Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 831/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant Starszy referent Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2019 r. Znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania A. B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. W. z [...] września 2018 r. Nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z [...] maja 2018 r. A. B. zgłosił reklamację i wniósł o nieobciążanie go opłatą dodatkową w kwocie 50 zł z tytułu postoju należącego do niego pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego (SPPN) w W. bez wniesienia stosownej opłaty, czego konsekwencją było wystawienie wezwania nr[...] . Wnioskodawca wyjaśnił, że opłacił parkowanie w strefie płatnego parkowania w parkometrze nr [...] , niestety z przyczyn od nieco niezależnych spóźnił się z powrotem do auta kilkadziesiąt minut, przebywając w lokalu osoby niepełnosprawnej, w podeszłym wieku. Skarżący wniósł o uwzględnienie reklamacji i nieobciążanie go opłatą dodatkową, ewentualnie o zastosowanie zerowej stawki opłaty przez analogię do sytuacji osób niepełnosprawnych, które są zwolnione z opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania na podstawie obowiązujących przepisów. W sytuacji nieuznania powyższych argumentów wnioskodawca wniósł o umorzenie opłaty dodatkowej z uwagi na szczególnie trudną sytuację materialną, wskazując, że jest emerytem, zaś duża część emerytury jest zajęta przez komornika sądowego.

Wobec nieuwzględnienia zgłoszonej reklamacji, a następnie powiadomienia wnioskodawcy pismem z [...] lipca 2018 r. o nieuwzględnieniu przez Komisję Odwoławczą odwołania od nieuwzględnienia reklamacji, po wezwaniu wnioskodawcy pismem z [...] sierpnia 2018 r. do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, Prezydent W. decyzją z [..] września 2018 r., działając na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), dalej: u.f.p. oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a., odmówił A. B. umorzenia powstałej [...] maja 2018 r. należności z tytułu opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł, o której mowa w art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.), dalej: u.d.p. z tytułu postoju pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego (SPPN) w W. bez wniesienia stosownej opłaty. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ wskazał na treść art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. i wyjaśnił, że przesłanką orzeczenia o umorzeniu w całości należności jest "ważny interes zobowiązanego" lub "ważny interes publiczny", niemniej wystąpienie którejś z tych przesłanek nie determinuje pozytywnej decyzji organu, albowiem jest on uprawniony, a nie zobowiązany do rozważenia, czy w ogóle należność może być umorzona. Organ zauważył, że zobowiązany wniósł o umorzenie należności, uzasadniając swój wniosek trudną sytuacją materialną, w związku z czym, by uczynić zadość wnikliwej ocenie sytuacji rodzinnej, finansowej i materialnej zobowiązanego przed wydaniem decyzji, wezwał go do jej przedstawienia. W odpowiedzi zobowiązany pismem z [...] września 2018 r. przedstawił wypełnione oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym wraz z załącznikami. Zobowiązany wskazał we wniosku, że przyczyną powstania zadłużenia jest zły stan zdrowia i podeszły wiek. Ze zgromadzonych w sprawie oświadczeń i dokumentów wynika, że zobowiązany prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe (od 1992 r. została ustanowiona rozdzielność majątkowa), otrzymuje emeryturę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 1225,85 zł oraz dodatek kombatancki w wysokości 414,72 zł, co daje w sumie 1640,57 zł dochodu miesięcznie, zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym, uiszczając za dwie osoby czynsz wraz opłatami w wysokości 770,38 zł. Ustosunkowując się do podstaw umorzenia opłaty dodatkowej, Prezydent W. stwierdził, że trudna sytuacja materialna sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zobowiązań, a tym samym nie powinna być utożsamiana z ważnym interesem zobowiązanego. Zawsze ulga w spłacie powstałych zobowiązań jest w interesie zobowiązanego, a tym samym każdy zobowiązany znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej spełniałby tę przesłankę. Dlatego też ważne jest wykazanie nadzwyczajności sytuacji, w której zobowiązany się znalazł, skutkującej tym, że nie jest w stanie uregulować powstałych zobowiązań. Przyjmuje się, że przez ważny interes zobowiązanego należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji zobowiązanego oraz, że umorzenie należności będzie zasadne jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które zobowiązany nie może mieć wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Nieuiszczenie przez zobowiązanego opłat za postój pojazdu na obszarze SPPN nie może być uprawnioną przesłanką do udzielenia ulgi w spłacie powstałych zobowiązań, posiadanie pojazdu wiąże się bowiem z koniecznością ponoszenia wszelkich kosztów i opłat eksploatacyjnych, a także opłat nałożonych przepisami prawa, w tym opłat za postój, jak i opłat dodatkowych. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Organ uznał, że umorzenie należności z tytułu opłaty dodatkowej wyszczególnionej w wezwaniu znak [...] byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz nieuczciwe wobec innych użytkowników dróg zobowiązanych do ponoszenia opłat za postój pojazdów na obszarze SPPN w W.. Umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest ponoszenie opłat nałożonych przepisami prawa, nie zaś zwalnianie z tego obowiązku. Organ zaznaczył, że opłata dodatkowa ze względu na swoją wysokość oraz charakter spełnia w istocie funkcję represyjną, mając cechy kary pieniężnej mieszczącej się w zakresie odpowiedzialności administracyjnej, kary za korzystnie z dróg publicznych "z naruszeniem przepisów' (postój bez wniesienia stosownej opłaty). Stosowanie sankcji i doświadczanie jej ma na celu kształtowanie przyszłych zachowań w ten sposób, że użytkownik pojazdu raczej będzie starał się przestrzegać ogólnie obowiązujących norm prawa, jakimi jest wnoszenie opłat za postój pojazdu. Organ równocześnie dodał, że okres wymagalności opłaty dodatkowej trwa aż do momentu jej przedawnienia, tj. 5 lat, co wynika z art. 40d ust. 3 u.d.p. Zaniechanie przez organ egzekwowania tychże należności w chwili obecnej byłoby całkowicie niezasadne i skutkowałoby uszczupleniem dochodów m.st. Warszawy i naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, chociażby z uwagi na to, iż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie i będzie on w stanie uregulować powstałe zobowiązanie. Stąd też należy uznać, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, przy których możliwe by było umorzenie powstałego zobowiązania z tytułu opłaty dodatkowej.

A. B. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, ze zaskarżona decyzja zawiera błąd, ponieważ pismo z 31 lipca 2018 r. nie zawierało wniosku o umorzenie należności, a jedynie była to skarga na opieszałość ZDM, do której to skargi organ w żaden sposób się nie ustosunkował. Zdaniem odwołującego, Prezydent W. w żaden sposób nie odniósł się do argumentów zawartych we wniosku z [...] maja 2018 r. wskazujących na nadzwyczajną sytuację, w której się znalazł, a w szczególności: wiek, zły stan zdrowia i zadłużenie wobec ZUS, a także fakt zajęcia komorniczego emerytury, co potwierdza, że nie został on właściwie rozpatrzony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując decyzją z 18 lutego 2019 r. w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] września 2018 r. wskazało, że z brzmienia art. 5 ust. 2 pkt 2, art. 55, art. 60 i art. 64 ust. 1 u.f.p. wynika możliwość udzielenia ulgi w spłacie należności budżetu jednostki samorządu terytorialnego - opłat dodatkowych powstałych w związku z postojem pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] bez wniesienia stosownej opłaty za parkowanie na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego w Warszawie, poprzez umorzenie należności, odroczenie terminu płatności lub też rozłożenia na raty. W zakresie przepisów procesowych dotyczących postępowania, zgodnie z art. 67 u.f.p. stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, ze zm.), przy czym możliwość udzielania ulg, jak wynika z art. 64 ust. 1 u.f.p. została przyznana organowi w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ten uznaniowy charakter decyzji oznacza, że od woli organu zależy, czy wnioskodawca uzyska możliwość rozłożenia należności na raty lub umorzenia. Organ wydając decyzję w tym zakresie, jest zobowiązany do wszechstronnej analizy stanu faktycznego i uwzględnienia całokształtu zebranego materiału dowodowego wraz z obowiązującymi przepisami prawa, działając w granicach przyznanego mu przez ustawodawcę "luzu decyzyjnego". Dokonując tej oceny, organ powinien mieć na względzie określone w art. 57 cyt. ustawy przesłanki udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań, jakimi winien kierować się organ - a więc czy w danym stanie faktycznym zachodzi przypadek uzasadniający zastosowanie ulgi i jest to uzasadnione względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że dokumenty, na podstawie których została ustalona sytuacja materialna skarżącego, były przedmiotem oceny organu I instancji i zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego sytuacja odwołującego nie uniemożliwia uregulowania należności. Okoliczność dotycząca jego sytuacji finansowej nie może być wyłączną przesłanką umorzenia należności, o której mowa w zaskarżonej decyzji. Kwestia podniesiona w odwołaniu, że wniosek o udzielenie ulgi nie był datowany na dzień [...] lipca 2018 r., gdyż pochodził z [...]maja 2018 r. nie stanowi błędu mogącego być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentu zawartego zarówno w piśmie z [..] maja 2018 r., jak i odwołaniu od decyzji dotyczącego nadzwyczajnych okoliczności, w jakich znalazł się skarżący w dniu pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania, SKO stwierdziło, że przyczyna ta nie może stanowić podstawy do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, organ podał, że brak środków na jednorazową spłatę należności oraz aktualne trudności w jej spłacie nie mogą przesądzać o konieczności umorzenia należności, która jest najdalej idącą formą ulgi, a ponadto umorzenie należności nie może doprowadzić do powstania błędnego przekonania, że niskie dochody oraz kłopoty zdrowotne każdorazowo mogą być utożsamiane z ważnym interesem zobowiązanego, usprawiedliwiając tym samym zwolnienie z konieczności wywiązywania się ze zobowiązania, przy czym odmienne są przesłanki umorzenia w całości (gdzie bada się ważny interes zobowiązanego i interes publiczny) od umorzenia w części, gdzie, zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. bada się wystąpienie przypadku uzasadnionego względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego (wyrok WSA w Opolu z 6 grudnia 2017 r. sygn. I SA/Op 302/17).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2019 r. złożył A. B., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. Wskazał, że uniemożliwiono mu zapoznania się z aktami sprawy i zajęcia stanowiska przed zakończeniem postępowania. W ocenie skarżącego, organ nie ustosunkował się w sposób pełny do przedstawionych dowodów i argumentów wskazujących na szczególnie trudną sytuację, w jakiej skarżący się znajduje i jego ważny interes jako zobowiązanego. Potwierdza to między innymi okoliczność uzyskiwania pomocy z ośrodka pomocy społecznej, która to okoliczność nie była przez organy badana. Skarżący zwrócił uwagę na to, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się fragment dla niego niezrozumiały, gdyż dotyczy nieznanej mu osoby (J. K.).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja SKO nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji, która rozstrzygnęła sprawę zasadności umorzenia na wniosek skarżącego należności z tytułu nałożonej na niego opłaty dodatkowej, stanowi art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., zgodnie z którym w przypadku zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może je umarzać w całości, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Opłaty za parkowanie pobierane na podstawie art. 13f ust. 1 pkt 1 u.d.p. należą do kategorii niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 ust. 7 u.f.p. (dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw). Organem I instancji właściwym rzeczowo do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa powyżej, jest prezydent miasta, zaś organem odwoławczym samorządowe kolegium odwoławcze (art. 61 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 pkt 4 u.f.p.), co powoduje, że w przedstawionym zakresie dotyczącym możliwości skorzystania przez Prezydenta W. z przyznanej mu kompetencji do wydania orzeczenia w przedmiocie umorzenia spornej należności zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Posłużenie się przez ustawodawcę w treści przepisu wyrażeniem "może" wskazuje na to, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia należności korzysta ze swobody w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia, na co zwrócił zresztą uwagę organ odwoławczy w treści zaskarżonej decyzji, wyraża się w tym, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanek umorzenia uwzględnić wniosek albo odmówić jego uwzględnienia. Tym niemniej w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowane uznaje się stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno oznaczać dowolności działania organu administracji. Powoduje to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale powinien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2019 r. sygn. I OSK 2103/17; wyrok NSA z 9 maja 2019 r. sygn. I OSK 2755/17; wyrok NSA z 20 lipca 2011 r. sygn. I OSK 516/11). Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., tak aby strona po zapoznaniu się z poprawnie sformułowanym pod względem konstrukcyjnym, zrozumiałym i adekwatnym do okoliczności rozpatrywanego przypadku uzasadnieniem mogła mieć pewność, a sąd mógł to zweryfikować, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów administracyjnego prawa materialnego.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmuje, że organ prawidłowo przeanalizował sytuację skarżącego w kontekście przesłanek umorzenia należności określonych w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. i przekonująco uzasadnił powody, które legły u podstaw nieuwzględnienia wniosku skarżącego. Ustalenia, jakie organ poczynił, jak również wywiedzione z nich wnioski nie uchybiają przepisom prawa procesowego ani przepisom prawa materialnego, albowiem wskazują one trafnie na to, że za umorzeniem opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł nie stoi ani ważny interes skarżącego, ani działania takiego nie da się uzasadnić interesem publicznym.

Zawarte w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. sformułowanie "ważny interes zobowiązanego" zawiera w sobie dwa wyraźnie dające się odróżnić elementy: "interes zobowiązanego", to jest wyrażenie nawiązujące do pewnej korzyści, jaką tenże podmiot miałby odnieść, oraz "ważny" - wypowiedź szacującą tę korzyść, będącą wyrazem aprobaty dla wyróżniającego go istotnego charakteru. W literaturze z zakresu prawa administracyjnego wskazuje się, że interes odnosi się do relacji pomiędzy jakimś stanem obiektywnym, aktualnym lub przyszłym a oceną tego stanu z perspektywy korzyści, które ów interes przynosi lub może przynieść (por. W. Jakimowicz, Interes indywidualny w prawie administracyjnym, Casus 1999, nr 14, s. 45).

Jeżeli zatem uznać za ustawodawcą, że ważny interes zobowiązanego może prowadzić do umorzenia należności, to, zdaniem Sądu, wartościowaniu powinien podlegać określony stan rzeczy z perspektywy tego, czy odniesiona przez zobowiązanego korzyść ekonomiczna wskutek umorzenia należności przyczynia się do zaistnienia stanu w istotny sposób zmieniającego sytuację zobowiązanego. Kontekst współwystępowania interesu publicznego i indywidualnego wymaga nadania tejże zmianie obiektywnego charakteru i pozostawania jej w zgodzie z powszechnie uznawaną aksjologią. Ważny interes zobowiązanego nie posiada jednego niezmiennego znaczenia, ponieważ wymaga on ustalenia w świetle konkretnych uwarunkowań danej sprawy, przez co może on być zakotwiczony tak w zdarzeniach losowych, jak i w ogólnej sytuacji życiowej (osobistej, rodzinnej, zdrowotnej) zobowiązanego, czy też jego możliwościach płatniczych, które to okoliczności bądź całkowicie uniemożliwiają zobowiązanemu spłatę należności, bądź sprawiają, że utrzymanie obowiązku jej spłaty jest niecelowe z uwagi na jej dolegliwość albo inne negatywne następstwa, które odmowa umorzenia za sobą pociąga.

Znajdujące pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym ustalenia organów trafnie wskazują, że sytuacja materialna skarżącego, wbrew jego odmiennej ocenie, nie jest tego rodzaju, by mogła uzasadniać umorzenie opłaty dodatkowej. Sąd zauważa, że w toku postępowania organy były zobowiązane przeprowadzić nie tyle szczegółową analizę sytuacji majątkowej skarżącego, poddając badaniu całokształt jego bieżących dochodów, wydatków i posiadanego majątku, ile formułowaną ocenę zawęzić do stwierdzenia, czy możliwości płatnicze skarżącego pozwalają uiścić mu sporną opłatę dodatkową. Pozytywna odpowiedź na to pytanie zasadniczo powinna wyłączać możliwość zastosowania art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., jeżeli dyspozycja ww. przepisu miałaby być motywowana wyłącznie sytuacją majątkową, w której się zobowiązany znajduje. Wzgląd już tylko na ten wniosek każe za nietrafne uznać zastrzeżenia zgłoszone przez skarżącego w złożonej skardze, jeżeli weźmie się pod uwagę niewielką wysokość należności, której obowiązek uiszczenia obciąża w niniejszej sprawie skarżącego. Zdaniem Sądu, w obecnych realiach należność w wysokości 50 zł jedynie w skrajnych przypadkach może być bowiem traktowana jako ciężar ekonomiczny nie do udźwignięcia dla podmiotu dysponującego stałymi dochodami i za taką "nadzwyczajną sytuację", jeżeli posłużyć się określeniem użytym przez stronę, zasadnie organy nie uznały sytuacji materialnej, w której znajduje się skarżący, ponieważ przedłożone przez niego dokumenty i złożone wyjaśnienia nie wskazują na to, że uiszczenie przez niego opłaty nie jest obiektywnie możliwe albo gdyby nastąpiło, pociągałoby za sobą powstanie ryzyka zagrożenia jego egzystencji. Niesporne pozostaje, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Oboje utrzymują się z otrzymywanych świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej wysokości 3090 zł netto, co pozwala im zaspokajać podstawowe potrzeby bytowe, w tym ponosić koszty utrzymania posiadanego samochodu osobowego, którego postój na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego stanowił źródło powstania obowiązku uiszczenia spornej należności.

Stan zadłużenia i zarejestrowane zajęcie egzekucyjne na rachunku bankowym nie mają znaczącego wpływu na możliwość pokrycia przez stronę zobowiązania publicznoprawnego w wysokości 50 zł, gdyż tego rodzaju wydatek, w ocenie Sądu, nie wykazuje istotnych różnic w stosunku do innych podobnych rozporządzeń odnoszących się do pokrywania wydatków w bieżących sprawach życia codziennego. Wyrażając taką opinię, Sąd miał między innymi na uwadze wysokość deklarowanych przez skarżącego wydatków, w tym wydatków na telefon, które zostały ujawnione w złożonym formularzu PPF na potrzeby uzyskania prawa pomocy w niniejszym postępowaniu sądowym. W skali miesiąca ich łączna deklarowana wysokość (150 zł) trzykrotnie przekracza wartość należności objętej żądaniem umorzenia, co nie może nie mieć wpływu na ocenę zdolności skarżącego do uiszczenia spornej należności, jeżeli konfrontować ją z potwierdzoną gotowością skarżącego do pokrywania innych zobowiązań o typowym charakterze.

Również okoliczność korzystania ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej nie dowodzi w sposób bezpośredni, że ww. należność nie może zostać pokryta z bieżących dochodów własnych skarżącego. Co przy tym istotne, nawet, gdyby to ostatnie ustalenie zanegować, bądź poddać w wątpliwość jako sporne, rzecz w tym, że podstawę umorzenia w całości opłaty dodatkowej nie stanowi stwierdzenie, że zobowiązany może mieć trudności w jej jednorazowym pokryciu, ale "ważny interes zobowiązanego", która to przesłanka powinna być interpretowana także przez pryzmat dyrektyw wykładni systemowej. Jeżeli bowiem art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. przyznaje organowi uprawnienie do umorzenia na wniosek zobowiązanego należności w części, odroczenia terminu spłaty całości albo części należności lub rozłożenia na raty płatności całości albo części należności, łącząc te formy rozstrzygnięć z przypadkami uzasadnionymi "względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego", to niewielkie lub przejściowe problemy płatnicze zasadniczo powinny być wyłączone z zakresu przesłanki określonej w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., a przynajmniej ograniczone do wyjątkowych sytuacji, gdy wzgląd na szczególne uwarunkowania ocenianego przypadku każe ważnym interesem danej osoby objąć decyzję umarzającą w całości nałożoną na nią opłatę. Sąd podziela stanowisko, zgodnie z którym umorzenie należności publicznoprawnej w całości jest rozwiązaniem nadzwyczajnym i może nastąpić jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Kontrolowany przypadek w żaden sposób nie wpisuje się w tak rozumiane okoliczności, stąd przywołanym ustaleniom organów nie można przypisać naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p.

Trafnie organ odwoławczy wskazał, odwołując się w tym zakresie do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że niskie dochody oraz kłopoty zdrowotne nie mogą być w prosty sposób utożsamiane z ważnym interesem zobowiązanego, usprawiedliwiając tym samym zwolnienie z konieczności wywiązania się ze zobowiązania powstałego z powodu zaparkowania pojazdu bez ważnego dowodu wniesienia obowiązującej opłaty za parkowanie. Taką ocenę należy w sprawie tym bardziej podkreślić, jeżeli się zważy, że przedstawiona dokumentacja medyczna w żaden sposób nie ujawnia żadnego uchwytnego związku pomiędzy stanem zdrowia skarżącego a obciążającym go zobowiązaniem w wysokości 50 zł, które powinno podlegać, według skarżącego, anulacji.

Przedstawiony przez Sąd we wcześniejszych wyjaśnieniach kierunek wykładni, który powinien być nadawany art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., akcentuje nadzwyczajność i istotność okoliczności objętych pojęciem "ważnego interesu zobowiązanego". Z tego względu słusznie organy sprzeciwiły się temu, by wiek (70 lat) i obciążające skarżącego schorzenia nieuniemożliwiające normalnego funkcjonowania stanowiły przeszkodę do pokrycia spornej należności publicznoprawnej przez skarżącego na zasadach odpowiadających pokrywaniu przez niego innych podobnych zobowiązań, w tym zobowiązań prywatnoprawnych.

Odnośnie do przesłanki "interesu publicznego" Sąd podziela stanowisko sformułowane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, zgodnie z którym nakaz jej zastosowania wiąże się z obowiązkiem ważenia interesu indywidualnego skarżącego i wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak porządek publiczny, sprawiedliwość, czy też zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tym kontekście nie można pomijać tego, że przyczyną powstania należności było niezgodne z prawem zachowanie skarżącego podlegające sankcji w postaci obowiązku uiszczenia przez właściciela pojazdu opłaty dodatkowej w wysokości określonej w § 8 ust. 1 uchwały Rady W. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego postoju, wysokości stawek opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat (Dz. Urz. Woj. M. Nr 138, poz. 4868). Niewątpliwie w interesie publicznym leży, by osoby korzystające ze strefy płatnego postoju w sposób odpowiadający zasadom wynikającym z regulaminu strefy wnosiły opłaty według ustalonych stawek za czas faktycznego zajęcia drogi, a ewentualne naruszenia warunków postoju w strefie podlegały sankcji. Opłata dodatkowa w świetle art. 13f ust. 2 u.d.p. w brzmieniu sprzed jego zmiany art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1693) miała charakter mało dolegliwy i w większym stopniu spełniała cel porządkowo-wychowawczy w stosunku do użytkowników drogi, jakkolwiek w uzasadnieniu do projektu ww. ustawy (pkt VII uzasadnienia, druk sejmowy nr 2333) także ten cel został poddany w wątpliwość z uwagi na to, że obowiązujący limit opłaty dodatkowej, która nie mogła przekraczać kwoty 50 zł, był zbyt niski, co prowadziło do nieadekwatności jej wysokości chociażby biorąc pod uwagę wysokość opłat nakładanych za przejazdy komunikacją publiczną bez ważnego biletu. Skarżący został obciążony obowiązkiem uiszczenia opłaty dodatkowej we wskazanej wysokości, wobec czego nie może budzić zasadniczych zastrzeżeń to, że niewielka dolegliwość finansowa tego obowiązku spowodowana naruszeniem przez zobowiązanego zasad wnoszenia opłat za postój, mając cel przede wszystkim wychowawczy, może i powinna być postrzegana jako właściwa forma reakcji odpowiadająca interesowi publicznemu.

W kontekście powyższego Sąd uznał, że postępowanie w rozpatrywanej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo, a zaskarżone rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności, albowiem organy nadały art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. prawidłowe znaczenie, a zarazem wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla sprawy. Fakt, iż organy nie podzieliły stanowiska skarżącego, nie dowodzi, że w sprawie pominięte zostały przedstawione przez stronę "dowody i argumenty". Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzega słabości uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której SKO w sposób dosyć ogólnikowy poddało analizie zasadność zgłoszonego przez skarżącego żądania. Potwierdzeniem tej oceny jest także wprowadzenie do treści uzasadnienia fragmentu, który nie powinien był się tam znaleźć, gdyż dotyczył sytuacji prawnej innej osoby niż odwołujący. Wadliwość obciążająca zaskarżoną decyzję nie sięga jednakże tak daleko, by uznać, że organ odwoławczy, redukując warstwę argumentacyjną uzasadnienia prawnego do niezbędnego minimum, odstąpił od ponownego rozpatrzenia sprawy na etapie odwoławczym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazły bowiem odzwierciedlenie podstawowe wnioski, jakie za Prezydentem W. należało w sposób poprawny wywieść z prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów stawianych w odwołaniu od decyzji z [...] września 2018 r., trafnie uznając, że mylne określenie daty wystąpienia przez skarżącego z żądaniem umorzenia opłaty dodatkowej nie jest błędem istotnym. Dokonana przez organy ocena okoliczności faktycznych związanych z sytuacją osobistą (rodzinną, zdrowotną, majątkową) skarżącego, pod kątem istnienia ważnego interesu skarżącego jako zobowiązanego, jak i interesu publicznego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, przez co złożona skarga, jak przyjął Sąd, nie zasługiwała na uwzględnienie.

Bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie pozostaje zarzut uniemożliwienia skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy i zajęcia stanowiska. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. uzależniona jest od wykazania, że uchybienie, którego dopuścił się organ, miało wpływ na wynik sprawy, albowiem pozbawiło skarżącego możliwości dokonania konkretnej czynności procesowej (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2019 r. sygn. II OSK 1022/17). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, strona skarżąca nie wykazała bowiem istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Zwrócić należy uwagę na to, że skarżący był jedyną stroną biorącą udział w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta. W. i SKO, organy poddały badaniu i ocenie zgromadzony materiał dowodowy, który składał się z dokumentacji przedłożonej wyłącznie przez skarżącego, wobec czego możliwość zapoznania się z aktami sprawy w istocie polegałaby na dokonaniu przez skarżącego analizy własnych oświadczeń złożonych w toku prowadzonego postępowania i poddania ich stosownemu komentarzowi, co zasadniczo należy uznać za czynności niestotne dla wyniku sprawy, jeżeli w złożonej skardze skarżący nie wywiódł, że sytuacji tej należało nadawać odmienne znaczenie.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.