Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 1139/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Anna Żak, WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Eliza Kapłańska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. i J. M., R. S., P.H., R. i Z. O., M. i J. P., B. K., B. S. oraz Gminy L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2002 r. nr [...]oraz z dnia [...].04.2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone decyzje II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. i J.M., R. S., P.H., R. i Z. O., M. i J. P., B. K., B. S. oraz Gminy L. kwoty 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].04.2002 r. znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w oparciu o art. 138§1 pkt.1 kpa po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Miasta i Gminy L. oraz M. i J. M.– utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...].02.2002 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. znak: [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w L., została uchylona decyzją Starosty U. z dnia [...].03.2001 r. podjęta na podstawie art. 36a ust.2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. – Prawo budowlane. W tej sytuacji w ocenie organów, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stało się bezprzedmiotowe, co winno skutkować umorzeniem postępowania w oparciu o art. 105§1 kpa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2002 r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Miasta i Gminy L. oraz J. M. – utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...].03.2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty U. z dnia [...].03.2001 r.

Organ wskazał, iż uchylenie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania dla H. Z. pozwolenia na budowę przez Starostę U. decyzją z dnia [...].03.2001 r. wynikało z tego, iż inwestor w trakcie realizacji inwestycji w sposób istotny, bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia, odstąpił od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Wojewoda P. nie dopatrzył się żadnych okoliczności wymienionych w art.. 156§1 kpa i odmówił stwierdzenia nieważności badanej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił argumentację Wojewody P. utrzymując w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty U. z dnia [...].03.2001 r.

Skargę na obie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (z [...].04.2002 r. oraz [...].04.2002 r.) wnieśli M. i J. M., R. S., R. i Z. O., M. i J. P., B. K. oraz B. S. Treść uzasadnienia skargi wskazuje jednak na to, iż faktyczną intencją skarżących było spowodowanie egzekwowania tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...].05.1999 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w U., w którym zobowiązano inwestorkę do doprowadzenia realizowanego budynku usługowo-mieszkalnego do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, poprzez rozebranie wykonanych schodów oraz posadzki w bramie przejazdowej budynku, a tym samym wykonanie przejazdu z poziomu chodnika od strony ul. [...] do zapleczy sklepowych na tyłach pozostałych budynków. Skarga nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów dotyczących skarżonych decyzji.

Skargę na powyższe decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł także Zarząd Miasta i Gminy L., podnosząc, iż wbrew stanowisku GINB obie decyzje poddane kontroli w trybie nadzorczym dotknięte są wadą, o której mowa w art. 156§1 kpa, bowiem decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, z tego względu, iż inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością (działka nr ew. [...]) na cele budowlane, do czego nie ustosunkowały się organy rozpatrujące wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd I instancji na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2003 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271).

Skargi są uzasadnione.

Nie powinno budzić wątpliwości organów, iż spoczywa na nich obowiązek wyjaśnienia czy kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę jest dotknięta którąś z wad określonych w art. 156§1 kpa i obowiązek ten wyprzedza ocenę czy decyzja winna być uchylona w trybie art. 36a ust.2 prawa budowlanego. W takiej sytuacji nawet gdyby zachodziła przesłanka z art. 36a ust.2 prawa budowlanego, w pierwszej kolejności należałoby kontynuować lub wszcząć z urzędu postępowanie nieważnościowe.

Możliwość uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 36a ust.2 prawa budowlanego opiera się nie na wadliwości samej decyzji, lecz wynika z nieprawidłowego postępowania inwestora, który w trakcie budowy w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (wyrok NSA z dnia 28.01.2003 r. IV SA 1597/01, M. Prawn. 2003/6/243).

Prawdą jest, iż wniosek Zarządu Miasta i Gminy L. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. nosi datę [...].12.2001 r. (data wpływu do Urzędu Wojewódzkiego – 27.12.2001 r.), zaś żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty U. z [...].03.2001 r. zostało sformułowane w piśmie uzupełniającym z dnia [...].01.2002 r. (data wpływu 17.01.2002 r.).

Okoliczność ta jednak nie zwalniała organ wyższego stopnia – Wojewodę P. do zbadania z urzędu legalności obu decyzji pod katem występowania przesłanek z art. 156§1 kpa i ewentualnego wszczęcia z urzędu postępowania nieważnościowego na podstawie art. 157§2 kpa.

Zwłaszcza, iż w aktach sprawy organu I instancji (znanych organowi wyższego stopnia) znajdowało się pismo Burmistrza Miasta L. z dnia [...].11.1995 r. żądające wstrzymania robót budowlanych na działce nr ew. [...]stanowiącej własność komunalną, jak również pismo z dnia [...].01.1999 r. zawiadamiające Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w U. o dokonaniu samowoli budowlanej na gruncie miasta bez zgody Zarządu Miasta i Gminy L.

Powzięte przez Wojewodę P. informacje dotyczące własności działki nr [...]objętej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1997 r. o pozwoleniu na budowę , stanowiły podstawę do zbadania czy inwestorka w dacie wydania decyzji posiadała prawo do dysponowania tą działką gruntu na cele budowlane, a tym samym czy nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 pkt. 4 ust.2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 poz. 414 z późn. zm.).

Rację ma skarżący podnosząc, iż organy nie ustosunkowały się do zarzutu nieważności decyzji, mimo, iż decyzje ostateczne dotknięte wadą określoną w art. 156§1 kpa mogą zostać usunięte z obrotu prawnego jedynie na skutek przeprowadzenia postępowania nieważnościowego.

Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 145§1 pkt.1 a i c ustawy z dnia 30.08.2003 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), rozstrzygnięcie o kosztach opierając na art. 200 cyt. Ustawy w zw. z art. 97§2 ustawy przepisy wprowadzające powołaną ustawę (Dz. U. nr 153 poz.1271).