Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 908/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 77 § 1 , art. 7, art. 79, art. 81,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 § 1,   z art. 133, art. 134 § 1, art. 54 § 2, art. 106 § 3,  art. 153,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

L. L. (dalej: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") z dnia [...] września 2021 r., nr [...] ([...]) odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym na ubezpieczenie społeczne (w kwocie [...]zł), ubezpieczenie zdrowotne(w kwocie [...]zł) i Fundusz Pracy (w kwocie [...]zł).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Strona złożyła w dniu [...] czerwca 2019 r. wniosek o umorzenie należności z tytułu ww. składek w całości.

Organ po rozpatrzeniu wniosku skarżącego wydał decyzję z dnia

[...] września 2019 r., nr [...], w której na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3

w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300); dalej: "u.s.u.s" odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek w łącznej kwocie [...]zł (pkt 1), a na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365); dalej: "rozporządzenie" odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł (pkt 2).

W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy ZUS decyzją z dnia

[...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w zakresie pkt 2 decyzji pierwszoinstancyjnej.

Wskutek rozpoznania skargi wywiedzionej przez stronę, Wojewódzki

Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt

I SA/Sz 697/20 uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2019 r.

We wskazaniach sąd administracyjny podał, że w sprawie konieczna jest ponowna wnikliwa analiza i ocena możliwości umorzenia stronie chociażby części należności oraz rozważenie zaniechania czynności egzekucyjnych zmierzających do pozbawienia strony pawilonu handlowego, który jest środkiem uzyskania dochodu ze źródła w postaci prowadzonej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu sąd administracyjny podkreślił, że nie została przeprowadzona poprawnie ocena wystąpienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tj. zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., gdyż nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd administracyjny podkreślił, że w ponownie prowadzonym postępowaniu obowiązkiem organu będzie wyeliminowanie dostrzeżonych uchybień oraz prawidłowe rozważenie wniosku na tle zindywidualizowanego stanu faktycznego, tj. odnoszącego się do osobistej sytuacji strony. Przede wszystkim zaś, zadaniem organu będzie dokonanie pełnej i wyczerpującej oceny przesłanek umorzenia mogących mieć zastosowanie w sprawie. W tym zakresie odwołał się do orzeczeń innych sądów administracyjnych.

Ponadto sąd administracyjny wskazał, że prawidłowo należy zastosować

art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez odpowiadające prawu sformułowanie rozstrzygnięcia,

gdyż w decyzji z dnia [...] września 2019 r. wadliwie, dwukrotnie odmówiono umorzenia tej samej kwoty, tyle że na dwóch innych podstawach prawnych, natomiast w decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. organ rozstrzygnął jedynie co do pkt 2, więc nie rozstrzygnął sprawy w całości.

ZUS w dniu [...] września 2021 r. wydał decyzję nr [...] ([...]), którą na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2, 3, 3a i art. 32 u.s.u.s w zw. z § 3 rozporządzenia odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem

tych składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 2011 r. do kwietnia 2019 r. w kwocie [...]zł (tj. z tytułu składek – [...] zł, odsetek liczonych na [...] czerwca 2019 r. – [...] zł i kosztów upomnienia- [...] zł); ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2011 r. do września 2012 r., od listopada 2012 r. do kwietnia 2019 r. w łącznej kwocie [...]zł (tj. z tytułu składek – [...] zł, odsetek liczonych na [...] czerwca 2019 r. – [...] zł

i kosztów upomnienia- [...] zł); Fundusz Pracy za okres od lipca 2011 r. do września 2012 r., od listopada 2012 r. do grudnia 2018 r. w kwocie [...]zł,

(tj. z tytułu składek – [...] zł, odsetek liczonych na [...] czerwca 2019 r. – [...] zł i kosztów upomnienia - [...] zł).

W uzasadnieniu wydanej decyzji ZUS wskazał, że do rozpatrzenia

wniosku wykorzystano całą dokumentację zebraną w toku prowadzonego postępowania, zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r.

oraz decyzji z dnia [...] września 2019 r., jak również dokumentację zgromadzoną w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym z uwzględnieniem zaleceń sądu administracyjnego zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 697/20.

ZUS zwrócił uwagę, że do akt sprawy strona dołączyła: wniosek o umorzenie z dnia [...] czerwca 2019 r.; oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości z dnia

[...] czerwca 2019 r., z dnia [...] czerwca 2021 r.; zeznanie podatkowe PIT 28 za 2016 rok, PIT 28/A za 2016 rok, PIT 28 za 2017 rok, PIT 28/A za 2017 rok, PIT 28, PIT 28/A za 2018 rok, PIT-28 za 2020 r.; wypis z ewidencji przychodów za I, II i część III kwartału 2019 r.; oświadczenie o nieotrzymaniu pomocy de minimis z dnia [...] lipca 2019 r.,

z dnia [...] czerwca 2021 r.; formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu

się o pomoc de minimis z dnia [...] czerwca 2021 r.; informację o kwocie przychodu opodatkowanego wg stawki 3,0% za I i II kwartał 2021 r.; skargę do WSA w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2020 r.. ZUS natomiast dokonał własnych ustaleń na podstawie: informacji z CEIDG, REGON, SUDOP, CEP, CBDKW; decyzji ZUS I Oddział w Ł. nr [...] z dnia [...] września 2019 r.; decyzji ZUS Oddział w B.-B.

nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.; wyroku WSA w Szczecinie

z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz697/20; notatki służbowej

z dnia [...] sierpnia 2021 r.; wyroku WSA w Szczecinie z dnia 17 lutego 2021 r.,

sygn. akt I SA/Sz 849/20; wyroku WSA w Szczecinie z dnia 2 grudnia 2020 r.,

sygn. akt I SA/Sz 698/20; postanowienia DIAS w S. z dnia [...] sierpnia 2020 r.; postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z [...] czerwca 2020 r., wydanego przez Dyrektora Oddziału ZUS w S. Inspektorat w P..

W dalszej części uzasadnienia ZUS przedstawił charakterystykę strony oraz jej sytuację majątkową i rodzinną. W tym zakresie przedstawił konkretne kwoty przychodów i dochodów, wydatków związanych z utrzymaniem, zobowiązań pieniężnych i wartości majątku (obejmującego ruchomości i nieruchomości),

ZUS odwołał się do oświadczeń strony oraz innych dokumentów, w tym zeznań podatkowych za różne lata oraz wpisów w ww. rejestrach i zbiorach informacji.

ZUS przeanalizował również obszernie przebieg prowadzonych wobec strony postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Dyrektora Oddziału ZUS w S. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dotyczących egzekucji z nieruchomości), w tym w zakresie przedawnienia i wymagalności.

ZUS poddał analizie również przebieg czynności zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu składek, w tym w zakresie dat i numerów upomnień oraz dat i numerów decyzji za poszczególne okresy. Ocena ta przeprowadzona została w kontekście biegu terminu przedawnienia zaległości i zawieszenia tego biegu w zakresie poszczególnych okresów składkowych.

W dalszej kolejności ZUS odniósł się do przyznanej stronie pomocy rekompensującej negatywne konsekwencje ekonomiczne związane z COVID-19 udzielona przez ZUS. W tym zakresie przedstawił kwoty, daty i podstawy przyznania wsparcia.

Uwzględniając powołane w uzasadnieniu źródła informacji o sytuacji osobistej i majątkowej, ZUS odwołał się do przepisów prawa art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s.

i w tym zakresie przeanalizował materiał dowodowy i stwierdził, że strona

nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązania na podstawie ww. przepisów. ZUS uznał, że nie zachodziły wobec strony przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Zdaniem ZUS w sprawie nie zachodziła, również przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. ZUS powołał także orzeczenia sądów administracyjnych.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję ZUS z [...] września 2021 r. i zażądał jej uchylenia. Nawiązując do wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 697/20 skarżący wskazał na zamieszczone w jego uzasadnieniu zalecenia. W tym zakresie podkreślił, że ZUS wydając ponownie decyzję odmowną pominął wskazania sądu. Skarżący zwrócił uwagę, że mowa w nich była o uwzględnieniu przez ZUS okoliczności związanych z egzekucją pawilonu, w którym prowadzi on działalność gospodarczą oraz ewentualnego pogłębienia poprzez działania ZUS i tak trudnej sytuacji.

Skarżący wskazał, że umorzenie należności nie polepszy w niczym jego sytuacji, ani nie pomoże jego rodzinie, spowoduje jedynie, że sytuacja

ta nie pogorszy się dramatycznie. Przedstawił, także opis swojej sytuacji życiowej, powody powstania zadłużenia i własne wnioski dotyczące rozstrzygnięcia ZUS.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma ZUS wskazał, że szczegółowo odniósł się do zaleceń sądu dot. rozważenia odstąpienia od licytacji nieruchomości. Podkreślił, że w wydanej decyzji szczegółowo odniósł

się do kwestii egzekucji i licytacji nieruchomości. W tym zakresie przedstawił przebieg postępowań w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, udzielenia przybicia licytantowi nieruchomości i przyznania własności nieruchomości. Podkreślił, że skargi wywiedzione w ww. sprawach zostały oddalone.

W dalszej kolejności ZUS wskazał na rozważania prawne i przywołał

w tym zakresie przepisy prawa i ich analizę. ZUS stwierdził, że można było stwierdzić, że co do zasady skarżący rokuje na ewentualną spłatę zadłużenia dla przykładu w ratach. Podkreślił, że stan zdrowia skarżącego nie wskazuje na fakt, iż jest całkowicie niezdolny do prac, posiada majątek w postaci nieruchomości, a ponadto prowadzi wspólne gospodarstwo z synem, który niebawem rozpocznie zatrudnienie.

ZUS za odpowiedzią na skargę, przekazał pełnomocnictwo procesowe, pełnomocnictwo Dyrektora Oddziału ZUS, akt powołania Prezesa ZUS oraz akta sprawy wraz ze skargą. Spięty plik dokumentów stanowiący akta administracyjne sprawy, ZUS poprzedził metryką sprawy. W metryce zamieszczone zostały następujące dane: oznaczenie sprawy - [...]; data wszczęcia postępowania

- [...] marca 2021 r.; tytuł sprawy – umorzenie należności z tytułu składek oraz uporządkowane wg. dat informacje o podjętych kolejnych czynności (lp.; data podjętej czynności; oznaczenie osoby podejmującej daną czynność; określenie podejmowanej czynności; wskazanie identyfikatora dokumentu w aktach sprawy, do którego

odnosi się dana czynność). Z informacji tych wynika, że ZUS wykonał kolejno 9 czynności, które znalazły odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy,

tj. w dniu [...] czerwca 2021 r. przyjęcie i weryfikacja/obsługa u doradcy;

w dniu [...] czerwca 2021 r. weryfikacja/obsługa u doradcy; w dniu [...] czerwca 2021 r. przekazanie do centrum umorzeń/centrum ulg i obsługa w centrum;

w dniu [...] września 2021 r. wysłanie powiadomienia o zakończeniu postępowania i obsługa w centrum; w dniu [...] września 2021 r. rozstrzygnięcie; w dniu

[...] października 2021 r. wydanie decyzji.

Przekazane przez ZUS dokumenty, które stanowiły materiał dowodowy poddany analizie przez Sąd, obejmowały: wezwanie z dnia [...] czerwca 2021 r. skierowane do skarżącego; formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu

się o pomoc de minimis oraz oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymywaniu pomocy de minimis, oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, kopia zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych

odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2020 r.

PIT-28, zestawienia – kwot przychodu opodatkowanej wg stawki

(wpływ w dniu [...] czerwca 2021 r.); zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2021 r. skierowane do skarżącego; zawiadomienie z dnia [...] lipca 2021 r. skierowane do skarżącego; notatka służbowa z dnia [...] sierpnia 2021 r.; zawiadomienie

z dnia [...] września 2021 r. o zakończeniu postępowania w sprawie

o umorzenie należności z tytułu składek; protokół przekazania akt; decyzja

z dnia [...] września 2021 r. wraz ZPO.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa

w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1

lit. a, b i c p.p.s.a.).

Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd w tak zakreślonych granicach, po dokonaniu kontroli sądowej zaskarżonej decyzji ZUS z dnia [...] września 2021 r. odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek, stwierdził że skarga zasługuje na uwzględnienie. W tych okolicznościach decyzja podlega uchyleniu, jednakże częściowo z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Ocenę kontrolowanej sprawy Sąd poprzedza ponownym wskazaniem, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Tylko, więc kompletne akta administracyjne przekazane sądowi przez organ, którego działanie jest przedmiotem skargi, dają sądowi możliwość wszechstronnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a w szczególności dokonania należytej oceny, czy kontrolowany akt oraz poprzedzające go postępowanie, nie naruszają prawa, w stopniu nakazującym wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. W konsekwencji uznać należy, że brak kompletnych akt sprawy (pełnego materiału dowodowego będącego podstawą podjętego przez organ administracji rozstrzygnięcia) uniemożliwia sądowi przeprowadzenie kontroli decyzji objętych skargą. Skoro bowiem obowiązkiem organu administracji jest przekazanie sądowi kompletnych akt administracyjnych sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę (art. 54 par. 2 p.p.s.a.), to nie jest rolą sądu poszukiwanie dokumentów będących podstawą rozstrzygnięcia organu lub też, orzekanie w oparciu o materiał dowodowy,

który nie został sądowi administracyjnemu przedstawiony (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1242/21).

Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę zakwestionowania rozstrzygnięcia sądu administracyjnego np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania

w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 2954/21; wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 497/09; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2009, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie IV, s. 684).

W kontrolowanej sprawie, stwierdzona wadliwość skutkująca uchyleniem zaskarżonej decyzji polegała na braku należytego udokumentowania w aktach sprawy zasadniczych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych i w konsekwencji braku możliwości weryfikacji poprawności tych ustaleń.

Sąd podkreśla, że stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tylko więc kompleksowe zebranie materiału dowodowego, jego należyte udokumentowanie i wszechstronna ocena – mogą świadczyć o poprawnym ustaleniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Tymczasem w ocenianej sprawie, z uwagi na braki w zawartości akt administracyjnych, sąd nie był w stanie zweryfikować trafności kluczowych ustaleń fatycznych organów, które legły u podstaw wydanych decyzji. Zwrócić bowiem należy uwagę, że zasadniczym powodem kontrolowanego rozstrzygnięcia (zgodnie z uzasadnieniem decyzji) były ustalenia poczynione w oparciu o materiał dowodowy przedłożony przez skarżącego oraz przez sam organ (szczegółowo przywołane i zidentyfikowane w części opisującej stan faktyczny sprawy). Na podstawie przedstawionego przez ZUS materiału dowodowego zapadło rozstrzygniecie odmawiające wnioskowanego umorzenia należności z tytułu składek. Jak bowiem wskazał w uzasadnieniu decyzji ZUS "zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazuje przesłanek do stwierdzenia, że w Pana przypadku zachodzą okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zaległości z tytułu składek. Na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów należy stwierdzić, że nie udowodnił Pan, że sytuacja materialno-bytowa całkowicie i trwale uniemożliwiła Panu spłatę zaległości wobec ZUS, a umorzenie należności z tytułu zaległych składek w ocenie Zakładu jest przedwczesne".

Analiza akt ocenianej sprawy prowadzi natomiast do wniosku, że przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia ZUS, nie znajdują oparcia w zgromadzonym w sprawie (przesłanym Sądowi) materiale dowodowym. Dostrzec należy bowiem, że wśród dokumentów przekazanych za odpowiedzią na skargę znalazły się: wytworzone przez ZUS - wezwanie zawierające listę dokumentów koniecznych do przedłożenia przez skarżącego, zawiadomienie o zmianie terminu zakończenia sprawy (x2), zawiadomienie o zakończeniu postępowania, a jeżeli chodzi o materiał zawierający jakiekolwiek dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej skarżącego (dokumenty złożone przez skarżącego) - formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymywaniu pomocy de minimis, oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, kopia zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2020 r. PIT-28, zestawienia – kwot przychodu opodatkowanej wg stawki. W materiale dowodowym (aktach administracyjnych sprawy) brak zatem dokumentów (dowodów), na które się ZUS powoływał w uzasadnieniu, w szczególności tych, które miały zostać pozyskane przez organ. Zaniechanie udokumentowania w przesłanych sądowi aktach sprawy ważnych okoliczności i brak włączenia do akt kluczowych dowodów, przesądza

więc o wadliwości kontrolowanej decyzji. Akta sprawy wykonanych czynności i dokonanych ustaleń nie obrazują, co powoduje, że trafność ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawy, w istocie nie jest weryfikowalna, a przez to decyzja nie poddaje się kontroli. Natomiast znajdująca się w aktach metryka akt sprawy zaprzecza, aby organ oparł się na dowodach sprzed "ponownego wszczęcia postępowania" z dnia [...] czerwca 2021 r. Powyższe naruszenie przepisów postępowania przemawiało za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji ZUS, który naruszył art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a..

Tylko na marginesie wskazać więc należy, że uchylenie decyzji przez Sąd nie skutkowało koniecznością ponownego wszczynania postępowania, albowiem zostało ono już wszczęte na skutek pierwotnego wniosku strony o umorzenie zaległości. Wyrok Sądu eliminuje bowiem z obrotu uchylone decyzje, nie eliminuje zaś wniosku o umorzenie zaległości skutkującego wszczęciem postępowania.

Niezależnie od powyższego zgodzić należy się z zarzutem skarżącego, iż wydając ponownie decyzję odmowną ZUS w istocie nie odniósł się do wskazań sądu zawartych w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 697/20, którym był związany z mocy art. 153 p.p.s.a., a którym jest obecnie związany również Sąd rozpoznający sprawę. Mimo obszerności wydanej decyzji nie sposób w niej odnaleźć nawiązania do wszystkich zaleceń z powyższego wyroku. Nawiązanie do części z tych kwestii w odpowiedzi na skargę należy uznać za spóźnione, albowiem w myśl utrwalonego orzecznictwa odpowiedź na skargę nie może stanowić uzupełnienia decyzji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą ZUS będzie

uzupełnienie akt sprawy o dowody wykazujące okoliczności w zakresie odnoszącym

się do stanu rodzinnego i majątkowego oraz sytuacji materialnej skarżącego i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o kompletne akta (tj. na podstawie zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego). Zasadne będzie też wykazanie okoliczności, że przeprowadzone w sprawie dowody zostały dokonane z poszanowaniem praw skarżącego (strony) zagwarantowanych w art. 79 k.p.a.,

art. 81 k.p.a.. Konieczne jest również odniesienie się do wskazań wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 697/20.

Z przedstawionych wyżej względów Sąd w pkt 1 sentencji uchylił zaskarżoną decyzję, jako podstawę rozstrzygnięcia przyjmując powołany na wstępie

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a..

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.