Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 165/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie zastępcze
Zwrócono nienależnie uiszczony wpis od skargi
Powołane przepisy: article: art. 98a
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi G. C. na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 14 kwietnia 2022 r., nr PN.III.4131.6.1.2021.CW w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego 1) uchyla zaskarżone zarządzenie zastępcze, 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego G. C. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zwrócić skarżącemu G. C. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez G. C. jest zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 14 kwietnia 2022 r., nr PN.III.4131.6.1.2021.CW stwierdzające, na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559) dalej też w skrócie: ustawy lub usg, wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej [...] G. C.

Wydanie zarządzenia zastępczego poprzedziły czynności organu nadzoru i organów Rady Miejskiej o następującym przebiegu, a wynikające z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy.

Wystąpieniem z 12 lipca 2021 r. Burmistrz [...] przekazał Radzie Miejskiej [...] pismo J. N. "dotyczące działalności radnego G. C." celem "podjęcia stosownych działań", z którego miało wynikać między innymi, że "radny wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej mienie komunalne w postaci wynajmowanego garażu".

Burmistrz [...] odpis pisma z 12 lipca 2021 r., przekazał Wojewodzie Opolskiemu, który 31 sierpnia 2021 r. wezwał Przewodniczącą Rady Miejskiej do przekazania informacji o podjętych działaniach.

Przewodnicząca Rady w odpowiedzi z 7 września 2021 r. przekazała wyjaśnienia uzyskane od radnego, a zawarte w piśmie z 4 września 2021 r. Wynikało z niego, że centrum aktywności życiowej radnego jest [...], gdzie od [...] prowadzi działalność gospodarczą oraz, że od [...] na podstawie umowy najmu wynajmuje od ZNM w [...] garaż, który służy mu "do przechowywania i niezawodowej obsługi pojazdów mechanicznych" oraz że "nigdy nie prowadził i nie prowadzi działalności gospodarczej w tym obiekcie, pod tym adresem".

Pismem z 20 września 2021 r. Wojewoda Opolski wezwał Radę Miejską do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego sprawdzającego najem garażu przez radnego, gdyż faktury wystawiane są na I. ul. [...] [...].

W kolejnym oświadczeniu z 4 października 2021 r. radny stwierdził, że w garażu wynajmowanym od Gminy przy ulicy [...] w [...] nigdy nie była i nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Przechowuje tam rowery, motor, narzędzia ogrodnicze i inne przedmioty powszechnego użytku.

W piśmie z 25 października 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] podał Wojewodzie, że nie posiada informacji, czy w latach [...] G. C. zaliczył do kosztów uzyskania przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej koszty najmu garażu w [...] przy ul. [...].

Pismem z 20 grudnia 2021 r. Wojewoda Opolski wezwał Radę Miejską [...] do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego G. C. w terminie 30 dni na podstawie art. 98a ust. 1 ustawy. Wojewoda powołał się na przepis art. 25f ust. 1 usg oraz art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1319), dalej też: Kodeks wyborczy.

Pismem z 31 stycznia 2022 r. Przewodnicząca Rady Miejskiej zawiadomiła Wojewodę, że na podstawie art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego wezwała radnego do złożenia wyjaśnień, a na sesji Rady w dniu [...] nie podjęto uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego G. C.

Pismem z 15 lutego 2022 r. Wojewoda Opolski wezwał Dyrektora Zarządu Nieruchomości Miejskich w [...] na podstawie art. 88 usg i art. 27f ust. 1 usg o przesłanie umowy najmu garażu przez radnego wraz z wszystkimi dokumentami związanymi z zawarciem i realizacją umowy.

Przy piśmie z 23 lutego 2022 r. wezwany Dyrektor ZNM w [...] przekazał umowę najmu, dokumentację przetargową z przeprowadzonego w 2016 r. przetargu ustnego nieograniczonego, aneks do umowy, a także protokół kontroli doraźnej przeprowadzonej w sprawie podstaw zawarcia i przebiegu realizacji umowy najmu garażu i nieruchomości gruntowej o pow. 18 m2 zawartej przez ZNM w [...] z G. C., w której zawarte były wszystkie zawiadomienia o wysokości opłat za najem, faktury wystawiane na I. ul. [...] [...] i kopie przelewów bankowych z okresu umowy.

Pismem z 6 kwietnia 2022 r. Wojewoda Opolski, działając na podstawie art. 98a ust. 2 usg, zawiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego skarżącego w związku z naruszeniem art. 24f ust. 1 usg.

Zaskarżonym zarządzeniem zastępczym z 14 kwietnia 2022 r. organ nadzoru na podstawie art. 98a ust. 2 usg stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w [...] G. C.

W uzasadnieniu zarządzenia Wojewoda Opolski podniósł, że zgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

Na podstawie treści tego przepisu zważył, że dla wygaśnięcia mandatu radnego koniecznie jest wystąpienie dwóch przesłanek - prowadzenie na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami działalności gospodarczej, względnie pełnienie funkcji przedstawiciela czy pełnomocnika w prowadzeniu takiej działalności oraz prowadzenie tejże działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy, w którym radny uzyskał mandat.

Naruszenie tego ustawowego zakazu skutkuje koniecznością wygaszenia mandatu radnego na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego. Z ustalonego przez organ nadzoru stanu faktycznego wynika, że radny Rady Miejskiej [...] G. C. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą G. C. "I." z siedzibą w [...], przy ul. [...], nr NIP [...]. Jako przedsiębiorca wynajmuje od Gminy [...], na czas nieokreślony, garaż przy ul. [...] na podstawie umowy najmu nr [...] od dnia [...]. Umowa ta zawarta została w wyniku rozstrzygnięcia przetargu ustnego nieograniczonego, który odbył się w dniu [...] G. C. występował w tym przetargu jako przedsiębiorca. W wystawianych przez Zarząd Nieruchomości Miejskich w [...] fakturach, jako nabywca figuruje G. C. "I.", czyli firma, pod którą radny prowadzi działalność gospodarczą. Podobnie rzecz się ma z kierowanymi przez Zarząd Nieruchomości Miejskich w [...] zawiadomieniami o wysokości opłat.

W wyborach samorządowych z dnia 21 października 2018 r. G. C. uzyskał mandat radnego Rady Miejskiej [...] i w dniu [...] złożył ślubowanie.

Nie ulega wątpliwości, że G. C. jest przedsiębiorcą, zgodnie z definicją z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 162). Jest osobą fizyczną, prowadzącą działalność gospodarczą na własny rachunek. Jego nazwisko widnieje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Bezsporne jest również to, że przedmiotowa część nieruchomości gruntowej, której dotyczy postępowanie, stanowi mienie Gminy [...] oraz to, że jej najemcą jest G. C. Zatem kwestią, którą należało rozstrzygnąć było uznanie, czy mienie gminy jest wykorzystywane w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej, a co za tym idzie, czy doszło do naruszenia art. 24f ust. 1 ustawy. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Zakaz wyrażony w art. 24f ust. 1 ustawy nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego i dozwolone jest prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy w sytuacji, w której korzystanie odbywa się na zasadach powszechnej dostępności do tego mienia lub też na podstawie warunków powszechnie ustalonych w odniesieniu do danego typu czynności prawnych dla wszystkich mieszkańców.

Przepis art. 24f ust. 1 ustawy ma jednoznaczny charakter antykorupcyjny i kształtuje odpowiednie standardy wykonywania obowiązków radnego, które winny cechować rzetelność i uczciwość. Celem przepisów antykorupcyjnych jest zapobieganie sytuacjom, w których radni mogliby osiągać jakiekolwiek korzyści z tytułu sprawowanego mandatu. Korzystanie przez radnego z garażu przy ul. [...], stanowiącego własność Gminy [...], na podstawie umowy najmu nr [...] z dnia [...] w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, bez wątpienia narusza wskazany wyżej przepis.

W sprawie o sygn. akt II OSK 1280/16 (opubl. w CBOSA na stronie pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak wszystkie dalej podane orzeczenia) NSA wyraził stanowisko, według którego z brzmienia przepisu art. 24f ust. 1 ustawy nie wynika, by korzystanie z mienia komunalnego miało dotyczyć tylko przypadków, w których mienie to wykorzystywane jest na szczególnych bądź uprzywilejowanych warunkach. Zdaniem Sądu, intencją ustawodawcy było stworzenie rozwiązania ukierunkowanego na zapobieganie sytuacjom, które mogłyby podważyć bezstronność i uczciwość radnych, jak również autorytet organu stanowiącego gminy.

Odwołując się do dalszych orzeczeń WSA i NSA Wojewoda Opolski stwierdził, że nie jest wątpliwe, iż w stosunku do mandatu radnego G. C. powinno zostać stwierdzone wygaśnięcie mandatu radnego.

Według treści oświadczenia złożonego przez radnego, w garażu nie była i nie jest prowadzona działalność gospodarcza i służy on wyłącznie do użytku osobistego, a wskazanie jego firmy jako nabywcy miało charakter omyłkowy. Nie sposób jest jednak przypisać temu oświadczeniu waloru wiarygodności, ponieważ brak jest jakichkolwiek informacji świadczących o tym, że G. C. uprzednio zgłaszał wystawiającemu fakturę pomyłkę w pozycji "nabywca" faktury, która zgodnie z art. 106j ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 685) powinna zostać sprostowana poprzez wystawienie faktury korygującej. Istotnie, aneksem z dnia [...] dokonano zmiany umowy w kwestii określenia najemcy, jednakże takie działanie nie sanuje uprzedniej "wadliwości". Przez ponad pięć lat G. C. odbierał korespondencję (faktury VAT, zawiadomienia o wysokości opłat), w której jako adresat widniał przedsiębiorca G. C.

W stosunku do przedmiotowej umowy najmu przeprowadzona została kontrola doraźna w dniach 10 lutego i 18 lutego 2022 r. Z protokołu kontroli oraz załączników wynika, że G. C. figurował w umowie jako przedsiębiorca.

Mimo istniejących, w dniu złożenia ślubowania, przesłanek uzasadniających wygaśnięcie mandatu, radny G. C. nie zaprzestał prowadzenia działalności w terminie zakreślonym w art. 24f ust. 1a ustawy. W takich okolicznościach zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Trzymiesięczny termin dla radnego do zaprzestania działalności jest nieprzywracalny, a jego naruszenie nie może być usprawiedliwiane jakimikolwiek przyczynami. Radny ma trzy miesiące na rezygnację z prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Jeżeli nie zaprzestanie jej wykonywania - traci mandat. Ten trzymiesięczny termin liczy się od dnia złożenia ślubowania przez radnego.

W złożonej skardze G. C. zaskarżając zarządzenie zastępcze w całości zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie umożliwienia mu jako radnemu złożenia wyjaśnień, który to obowiązek Wojewody jest przewidziany w art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 24f ust.1 usg oraz przy zastosowaniu art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego oraz art. 6 K.p.a. przez dokonanie wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i oparcie ustaleń na daleko idących domniemaniach faktycznych, a tym samym niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w oparciu o który wydano zaskarżone zarządzenie,

3. pominięcie istotnego faktu, że zgodnie z § 12 pkt 5 umowy najmu "Najemca niezależnie od czynszu dzierżawnego zobowiązany jest ponosić podatki i związane z posiadaniem przedmiotu najmu, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa wynikającymi z ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych" i taki podatek w wysokości stawki przewidzianej dla prywatnych osób fizycznych (a nie przedsiębiorców) uiszczał i nadal uiszcza, począwszy od dnia zawarcia umowy,

4. błędne ustalenie faktu, że jako radny prowadził działalność gospodarczą na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy,

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego w związku z art. 24f ust. 1 usg, a to poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w rezultacie błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że prowadzeniem działalności gospodarczej na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy jest rzekomo jakiekolwiek wykorzystywanie tego mienia przez osobę mającą jednocześnie status przedsiębiorcy, ale bez funkcjonalnego związku z jego działalnością gospodarczą.

Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego zarządzenia zastępczego Wojewody Opolskiego,

2. zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu przez:

1. zwrócenie się do Gminy [...] o nadesłanie pisemnej informacji o rodzaju i wysokości stawki podatku, który jest pobierany przez tę Gminę w związku z najmem nieruchomości, ze wskazaniem okresu stosowania tej stawki - i następnie o przeprowadzenie dowodu z tego pisma na okoliczność, że taki podatek w wysokości stawki przewidzianej dla prywatnych osób fizycznych (a nie przedsiębiorców) uiszczał,

2. zwrócenie się do Zarządu Nieruchomości Miejskich w [...] o nadesłanie do akt tej sprawy dokumentacji z przetargu na najem nieruchomości, co do której następnie zawarł umowę najmu,

3. przeprowadzenie dowodu z załączonego zapisu dźwiękowego sesji Rady Miejskiej [...] z dnia [...] - na okoliczność ustaleń poczynionych w toku tej sesji i wypowiedzi skarżącego,

4. przeprowadzenie dowodu z załączonej pisemnej korespondencji prowadzonej z Radą Miejską w [...] - na okoliczność jej treści,

5. przeprowadzenie dowodu z załączonego wydruku artykułu prasowego portalu [...] z dnia [...] pt. "[...]" - na okoliczność jego treści,

6. przeprowadzenie dowodu z załączonej opinii prawnej oraz odpowiedzi na opinię prawną - na okoliczność treści tych dokumentów i wyrażonych w nich stanowisk.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgodnie z treścią art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.

Taki zakaz ustanowiony został w art. 24f ust. 1 usg, albowiem radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

Bezsporne jest to, że na podstawie umowy najmu nr [...] skarżący wynajmuje od Gminy [...] część nieruchomości gruntowej w postaci działki nr a, stanowiącej własność Gminy [...], składającej się z gruntu o pow. 18 m2 zabudowanego garażem, począwszy od dnia [...].

Ponadto podniósł, że pomimo oznaczenia jako najemcy nigdy nie wykorzystywał najmowanej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż są tam przechowywane jedynie prywatne rzeczy jego i jego rodziny (rowery, sprzęt wędkarski, motocykl, przedmioty dzieci itd.).

Tytułem posiadania przedmiotu najmu uiszcza cały czas do kasy Gminy [...] podatek od nieruchomości w wysokości stawki przewidzianej dla prywatnych osób fizycznych.

Na nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej [...] w dniu [...] - po wszechstronnym zbadaniu sprawy, dokonanej analizie prawnej zaistniałego problemu oraz zasadności samego aktu wezwania Wojewody, po zapoznaniu się z opinią prawną i udzieloną nań odpowiedzią, po wysłuchaniu wyjaśnienia skarżącego i dokonanej wcześniej wizji przez radnych przedmiotowego garażu - nie została podjęta przez Radę Miejską w [...] uchwała w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego.

W toku postępowania prowadzonego przez organ nie przedstawiono i nie ustalono żadnych dowodów na okoliczność faktycznego wykorzystywania garażu w prowadzonej działalności gospodarczej. Co więcej, w tym postępowaniu Wojewoda nie umożliwił skarżącemu złożenia wyjaśnień przed wydaniem zarządzenia zastępczego.

Zdaniem skarżącego wykorzystanie mienia powinno być rozumiane jako jego czynne użytkowanie, a więc taka sytuacja, w której określone składniki majątkowe odgrywają istotną, aktywną rolę w ramach wykonywanej przez daną osobę działalności gospodarczej. Wykorzystanie mienia komunalnego gminy w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie będzie w związku z tym miało miejsca w tych wszystkich przypadkach, w których określony jego składnik będzie stanowił wyłącznie pasywny i nieistotny element w ramach prowadzonej przez radnego działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu podniósł m.in., że zgłoszone przez skarżącego zarzuty sprowadzają się w istocie do kwestionowania stanowiska organu nadzoru w zakresie naruszenia przez skarżącego art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego w zw. z art. 24f ust. 1 usg. Organ nadzoru przytoczył także szereg orzeczeń sądów administracyjnych co do rozumienia zakazu z art. 24f ust. 1 usg. Zdaniem Wojewody nie sposób uznać za uzasadnione zarzuty skarżącego sprowadzające się do przypisania organowi nadzoru naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie umożliwienia skarżącemu, jako radnemu złożenia wyjaśnień oraz dokonanie wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i niepodjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ nadzoru w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego zebrał obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy w postaci dokumentów urzędowych, jak i prywatnych, które następnie poddane zostały szczegółowej i wnikliwej analizie. Swoje ustalenia Wojewoda Opolski oparł głównie na treści przedmiotowej umowy najmu, protokołu kontroli doraźnej nr [...] i załącznikach do niego, korespondencji prowadzonej z Burmistrzem [...] i Dyrektorem Zarządu Nieruchomości Miejskich w [...] oraz wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej. Nie polega także na prawdzie zarzut, jakoby skarżący został pozbawiony możliwości złożenia wyjaśnień, albowiem w piśmie z dnia 4 października 2021 r. złożył oświadczenie w sprawie oraz miał możliwość na sesji Rady Miejskiej w [...] w dniu [...] złożenia wyjaśnienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł także o przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych z tym pismem.

W piśmie procesowym z 17 października 2022 r. adwokat P. K., pełnomocnik skarżącego, podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze. Podkreślił naruszenie art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego, błędną interpretację art. 24f ust. 1 i 2 usg oraz naruszenie zasady rozkładu ciężaru dowodowego. Zdaniem strony skarżącej samo powoływanie faktu najmu garażu w dokumentach nie oznacza rzeczywistego wykorzystania mienia komunalnego w działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

I. Odnośnie do zgłoszonych przez skarżącego i organ wniosków dowodowych podnieść należy, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej "P.p.s.a.") sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Natomiast w myśl art. 106 § 5 P.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3 stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Dopuszczając dowód sąd administracyjny wydaje postanowienie o przeprowadzeniu dowodu w rozumieniu art. 236 K.p.c. Muszą być jednak spełnione przesłanki z art. 106 § 3 P.p.s.a. Pamiętać w związku z tym należy, że dowodem uzupełniającym w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest tylko dowód z dokumentu, a przeprowadzenie takiego dowodu doznaje ograniczeń w postaci przesłanki niezbędności do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, która ponadto połączona jest z warunkiem, że przeprowadzenie dowodu nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest ponadto dopuszczalne w trybie art. 106 § 3-5 P.p.s.a. jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji. Przy tym sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej w postępowaniu administracyjnym. Dlatego celem postępowania dowodowego przewidzianego w art. 106 § 3 P.p.s.a. nie jest ani ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, ani ponowne ustalenie stanu faktycznego takiej sprawy. Uzupełniające postępowanie dowodowe posłużyć może sądowi administracyjnemu do oceny legalności, czyli także do oceny czy zaskarżony organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ocenić należy najpierw wniosek dowodowy organu nadzoru. Wojewoda Opolski załączył do odpowiedzi na skargę plik dokumentów, odnośnie do których nie ma potrzeby wydawania postanowienia o dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodu w rozumieniu art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. w zw. z art. 236 K.p.c. Postępowanie przed sądem administracyjnym ma swoją specyfikę wynikającą z zakresu kognicji sądu administracyjnego (ocena legalności, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej – por. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Sąd administracyjny po wniesieniu skargi nie jest kolejną instancją rozpoznającą sprawę administracyjną, a ocenie zgodności z prawem służy kontrola akt sprawy przekazanych ze skargą i odpowiedzią na skargę przez organ administracji w trybie art. 54 § 2 P.p.s.a. Przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie przewidują ponownego przeprowadzania dowodów służących za podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu przed zaskarżanym organem. Organ przedstawia materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania dowodowego wraz z wszelką korespondencją od wszczęcia postępowania do wydania zaskarżonego aktu, a sąd dokonuje na jego podstawie oceny legalności. Wniosek organu o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę po pierwsze nie był wnioskiem o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, a po drugie był w tym sensie zbędny, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest ocena zaskarżonego aktu na tle przeprowadzonej procedury administracyjnej i zgromadzonych dowodów zawartych w aktach administracyjnych, które – i to pod rygorem grzywny z art. 55 P.p.s.a. – przedkładane są ze skargą przez organ.

Natomiast odnośnie do wniosków dowodowych skarżącego to po pierwsze uzupełniające postępowanie dowodowe z dokumentu nie obejmuje takich środków dowodowych jak żądanie dodatkowych wywiadów, informacji od Gminy [...] a następnie przeprowadzenie z nich dowodu, wywiad w Zarządzie Nieruchomości Miejskich albo zapis dźwiękowy sesji Rady Miasta czy treść artykułu prasowego. Po drugie nie jest dokumentem w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a. opinia prawna wydana na prywatne zlecenie oraz dalsza korespondencja z nią związana.

Strona ma prawo przedstawić opinie prawne i inne ekspertyzy w toku postępowania przed organem. Korzystania z takiego środka dowodowego nie przewiduje procedura sądowoadministracyjna, gdyż przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, ekspertyzy prawnej przed sądem musiałoby podlegać regułom i rygorom prawnym właściwym dla kontradyktoryjnego modelu procesu sądowego, a nie może być utożsamiane wyłącznie z zapoznaniem się Sądu z treścią określonego dokumentu prywatnego, zawierającego przygotowany na zlecenie strony pogląd prawny w sprawie (por. też wyrok WSA w Krakowie z 27 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1756/13 opubl. w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl i wyrok SN z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I CKN 92/00, opubl. LEX 53932).

Wreszcie wnioskowane przez stronę dowody nie są dowodami uzupełniającymi w tym sensie, że w części zostały już przedstawione ze skargą przez organ w trybie art. 54 § 2 P.p.s.a., np. akta przetargu i zawarcia umowy najmu garażu.

II. Odnośnie do zarządzenia zastępczego.

Zgodnie z art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego dla skuteczności wygaśnięcia mandatu radnego konieczne jest stwierdzenie tego faktu przez odpowiedni organ. Przepis art. 383 § 1 Kodeksu wyborczego wymienia przypadki wygaśnięcia mandatu radnego, wśród nich w pkt 5 naruszenie ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego w wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Naruszenie zakazu łączenia mandatu z określoną działalnością dotyczy między innymi ograniczeń w działalności gospodarczej uregulowanych w art. 24f ust. 1 i 1a usg. Zgodnie z nimi radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6. Wygaśnięcie mandatu radnego także wobec istnienia przesłanki z art. 383 § 1 pkt 5 stwierdza rada gminy w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego), przy czym na podstawie art. 383 § 3 przed podjęciem uchwały należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień. W przypadku niepodjęcia przez radę gminy uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego organ nadzoru nad organami jednostek samorządu terytorialnego, tu: Wojewoda Opolski powinien dokonać oceny czy przesłanki wygaśnięcia mandatu wystąpiły, a następnie zastosować tryb z art. 98a ust. 1-3 usg.

W szczególności w myśl art. 98a ust. 1, ust. 2 i ust. 3 usg, jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze. Przepis art. 98 stosuje się odpowiednio, z tym że uprawniona do złożenia skargi jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze.

III. Odnośnie do procedury w sprawie wydania zarządzenia zastępczego.

Zarządzenie zastępcze z art. 98a usg jest innym aktem nadzoru niż rozstrzygnięcie nadzorcze. Istotą zarządzenia zastępczego jest wydanie za niedziałający (bezczynny) organ gminy aktu, jaki ten winien był podjąć. Do wydania zarządzenia zastępczego nie ma jednak zastosowania art. 91 ust. 5 usg. Ustawa samorządowa nie przewiduje stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego do instytucji z art. 98a usg. Odesłanie do K.p.a. zawarte w art. 91 ust. 5 usg dotyczy rozstrzygnięć nadzorczych, do których zarządzenie zastępcze nie należy.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że Kodeks postępowania administracyjnego reguluje ogólne postępowanie administracyjne, które dotyczy spraw indywidualnych rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnych. Stosowanie K.p.a. w innych zakresach działania organów administracji publicznej wymaga regulacji w ustawach odsyłających do ich mocy obowiązującej. Zarządzenie zastępcze jest aktem stosowania prawa materialnego. Hipotezy norm materialnoprawnych określające okoliczności będące podstawą wygaśnięcia mandatu radnego mogą być związane ze złożonymi stanami faktycznymi. Ustalenie tych stanów wymaga narzędzi procesowych. Dlatego w orzecznictwie pojawił się pogląd, że brak odesłania do K.p.a. w art. 98a usg, nie stanowi przeszkody do pomocniczego stosowania rozwiązań Kodeksowych.

W wyroku z 1 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1425/19, NSA przyjął, że organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania zarządzenia zastępczego gromadząc dowody oraz dokonując ich oceny może posiłkować się zasadami wypracowanymi w procesie stosowania K.p.a., gdyż jest to postępowanie najbardziej zbliżone do postępowania związanego z wydaniem takiego zarządzenia.

Wreszcie istnieje i takie zapatrywanie, że zarządzenie zastępcze jako środek nadzoru winien być stosowany zgodnie z zasadami wynikającymi z Konstytucji RP, w szczególności zasadą równości i zasadą proporcjonalności. Organ winien rozważyć m.in. czy zastosowanie sankcji jest niezbędne do ochrony interesu publicznego, czy pozostaje w proporcji do okoliczności danego stanu faktycznego.

IV. Odnośnie do zastosowanego art. 24f ust. 1 usg.

Stosownie do art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Obowiązkiem organu nadzoru stosującego art. 24f ust. 1 usg w zw. z art. 98a usg jest uwzględnienie okoliczności obiektywnych związanych z naruszeniem przez radnego zakazu z art. 24f ust. 1. W szczególności sposób, stopień i czas trwania naruszenia, i rozważenie czy skutek w postaci stwierdzenia wygaśnięcia mandatu czyli ingerencja w prawa wyborcze (czynne i bierne) zarówno wyborców jak i radnego jest w danym przypadku proporcjonalny do celów, którym służą nakazy i zakazy nakładane na radnych. Wojewoda winien rozważać czy sięgnięcie po tą instytucję jest konieczne dla ukształtowania ładu prawnego w stosunkach samorządowych (por. "Ustawa o samorządzie gminnym – komentarz" pod red. Bogdana Dolnickiego, wyd. 3, Wolters Kluwer 2021, str. 1001-1011 i powołane tam orzecznictwo).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym w odniesieniu do powyższego przepisu za ugruntowaną należy uznać interpretację, zgodnie z którą sformułowanie "wykorzystanie mienia komunalnego gminy" odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z tego mienia bez względu na jego podstawę, częstość, a także czy pozostaje działaniem odpłatnym czy też nieodpłatnym (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1714/10). Wykorzystywanie przez radnego przysługującego mu mandatu dla własnych korzyści powinno spotkać się z właściwą reakcją karnoprawną, nakazy i zakazy nakładane na radnych służą zaś przede wszystkim przyczynieniu się, jak trafnie wskazał Trybunał Konstytucyjny, w aspekcie subiektywnym - do usunięcia konfliktu interesów i tworzonej przezeń pokusy nadużywania stanowiska oraz - w aspekcie obiektywnym - do ochrony autorytetu organów samorządu lokalnego (por. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 kwietnia 1994 r., sygn. W 2/94, OTK 1994, nr 1, poz. 21). Wprowadzenie omawianych ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne należy łączyć z zapobieżeniem "angażowaniu się tych osób w sytuacje i uwikłania mogące podawać w wątpliwość autorytet konstytucyjnych organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania" (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 1999 r., sygn. akt K 30/98, OTK ZU 1999, nr 5, poz. 103). Posłużenie się przez ustawodawcę ogólnym pojęciem "wykorzystania" mienia komunalnego gminy przy prowadzeniu własnej działalności gospodarczej powinno tym samym przeciwdziałać sytuacjom, by zakaz ten był relatywizowany do przypadków, w których status radnego niewątpliwie mógł zapewnić radnemu preferencyjne warunki wykonywania działalności przy posłużeniu się mieniem gminy. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że w każdym przypadku nie można abstrahować od okoliczności szczególnych danej sprawy, co jednak nie powinno prowadzić do tego, by zakres przedmiotowy zastosowania art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymagał wykazania, że działanie radnego mogło oznaczać wykorzystywanie przysługującego mu mandatu dla własnych korzyści.

V. Zaprezentowane w sprawie przez organ nadzoru orzeczenia sądów administracyjnych wykazują, że art. 24f ust. 1 usg jest stosowany restrykcyjnie w imię wyższego dobra jakim jest transparentność działań organów samorządowych, w tym radnych. Sformułowanie "wykorzystywanie" odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to, czy wykorzystanie to ma podstawę prawną czy też nie, jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1714/10). Według wyżej zacytowanych poglądów wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego i nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie. Dzieje się tak dlatego, że zasadniczym celem rozwiązań antykorupcyjnych zawartych w ustawach samorządowych jest wyeliminowanie sytuacji, gdy radny, poprzez wykorzystywanie funkcji radnego, uzyskiwałby nieuprawnione korzyści dla siebie lub bliskich. O potencjalnie korupcyjnym wykorzystywaniu mienia jednostki samorządowej przez radnego można mówić wtedy, gdy radny, uczestnicząc w pracach organów właściwej jednostki samorządu, może wpływać na treść uchwał i decyzji podejmowanych przez te organy.

VI. Akceptując opisane wyżej stanowiska Sąd meriti podkreśla, że ugruntowanie poglądów dotyczących stosowania prawa nie może nigdy prowadzić do bezrefleksyjnego orzekania. W prawie administracyjnym, zwłaszcza gdy chodzi o formy władcze, ogólny pogląd co do celów danej instytucji prawnej nie powinien przysłonić oceny indywidualnej i szczególnych okoliczności faktycznych sprawy. Zawsze należy rozważyć, czy stosując prawo nie dochodzi do wypaczenia ratio legis regulacji, a już zwłaszcza, gdy inne prawa doznają nieproporcjonalnego uszczerbku. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy - zdaniem Sądu - stosowanie normy zawartej w art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego w zw. z art. 24f § 1 usg nie może mieć miejsca bez uwzględnienia celu regulacji antykorupcyjnych. Ocena konkretnych okoliczności stosowania przepisów musi brać pod uwagę proporcjonalność przyczyn do zastosowanej sankcji. Sankcji - co należy pamiętać zawsze - bezpośrednio ingerującej w wyniki wyborów samorządowych i bierne prawo wyborcze, podlegające konstytucyjnej ochronie. W tym kontekście powołać trzeba wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. K 8/07 (OTK-A 2007/3/26), który w uzasadnieniu stwierdził, że wygaśnięcie mandatu dotyka zarówno czynnego, jak i biernego prawa wyborczego. Ulega w ten sposób przekreśleniu zasada trwałości mandatu pochodzącego z wyborów bezpośrednich. Bierne prawo wyborcze obejmuje uprawnienie do bycia wybranym, a także sprawowania mandatu uzyskanego w wyniku niewadliwie przeprowadzonych wyborów. Istnieje możliwość pozbawienia mandatu na zasadach przewidzianych w ustawie i z przyczyn koniecznych w demokratycznym państwie prawa, jednakże przyczyny te podlegają kontroli konstytucyjności z punktu widzenia proporcjonalności przyczyn decydujących o przekreśleniu wyniku wyborów. Nakaz zachowania proporcjonalności normowania powoduje, że przyczyna decydująca o wygaśnięciu mandatu musi być na tyle poważna, aby zniweczenie wyników wyborów było usprawiedliwione w świetle tego właśnie standardu konstytucyjnego.

Podkreślenia wymaga, że automatyzm i rygoryzm w zakresie stanowienia i stosowania przepisów dotyczących wygaśnięcia mandatu pochodzącego z wyborów prowadzi do podważenia równowagi między prawami wybieranych oraz wyborców a koniecznością osiągnięcia celów, którym służą nakazy i zakazy nakładane na osoby, które uzyskały mandat w wyniku wyborów, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

Wobec powyżej wskazanych uwag o postępowaniu dowodowym przeprowadzenie postępowania celem zastosowania art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego nie stanowi postępowania administracyjnego, do którego stosowałoby się reguły postępowania dowodowego z K.p.a. Z drugiej strony nie oznacza to też, że stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego nie wymaga przejrzystości i obiektywności działania rady a potem organu nadzoru. To należy jednak wywodzić wprost z istoty samej instytucji uregulowanej w art. 383 Kodeksu wyborczego.

VII. W rozpoznawanej sprawie zarządzenie zastępcze zostało wydane na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach nadzorczych przedstawionych z odpowiedzią na skargę. Materiał ten został zgromadzony w procedurze przewidzianej w ustawie o samorządzie gminnym. Jak już wyżej wskazano nie jest to procedura Kodeksowa. Postępowanie w sprawie wydania zarządzenia zastępczego nie jest postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów K.p.a. wprost, ani nawet odpowiednio. Nie zmienia to jednak w niczym oceny, że obowiązkiem organu nadzoru jest zbadanie w sprawie wystąpienia okoliczności, o jakich mowa w art. 24f ust. 1 i 1a usg i przeprowadzenia procedury z art. 98a usg. Zgromadzony materiał dowodowy musi być jednoznaczny i wyjaśniać istotne okoliczności faktyczne sprawy. Istotną okolicznością faktyczną sprawy była kwestia prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącego. W przestawionych aktach poza nazwą i siedzibą firmy prowadzonej przez stronę jako osobę fizyczną nie ma żadnych ustaleń co do charakteru tej działalności. Z wyjaśnień skarżącego złożonych przed Radą Miasta [...] wynika, że działalność prowadził od wielu lat, przed pełnieniem funkcji radnego i przed wynajęciem garażu. Ma to o tyle znaczenie, że rodzaj tej działalności, jej charakter nie jest zależny od dysponowania obiektem gospodarczym typu garaż. Jest to tylko jednak założenie Sądu, albowiem w sprawie nie poczyniono w tym kierunku żadnych ustaleń. Tymczasem wydają się one ważkie, o ile nie rozstrzygające.

Jak już wyżej zaznaczono na tle orzecznictwa sądów administracyjnych dla ziszczenia się przesłanki z art. 24f ust. 1 usg konieczne jest nie tylko prowadzenie działalności gospodarczej np. na własny rachunek, ale także wykorzystywanie w tej działalności mienia komunalnego gminy. To, że garaż jest mieniem komunalnym jest w sprawie niewątpliwe. Pozostaje jednak pytanie, na ile ten obiekt budowlany użytkowany jako garaż może służyć działalności gospodarczej, jaki jest związek garażu i rodzaju działalności gospodarczej. Czy działalność ta nie istnieje (nie istniałaby) bez możliwości korzystania z garażu. Czy była możliwa przed wynajęciem garażu gminnego w 2016 r., a może przed tą datą strona dysponowała w działalności innym tego typu obiektem. Na tak postawione pytania zarządzenie zastępcze nie odpowiada ani w jego treści, ani przy analizie dokumentów, do których zarządzenie odsyła, a które były załączone do odpowiedzi na skargę. Brak ustaleń tych istotnych okoliczności – jak to określa strona – o funkcjonalnym związku między działalnością gospodarczą a mieniem gminy pozostającym w dyspozycji radnego, nie pozwala na przyjęcie przez Sąd, że przesłanki z art. 24f ust. 1 usg a zarazem podstawy wydania zarządzenia zastępczego z art. 98a ust. 1 ziściły się. Celem zakazu z art. 24f ust. 1 usg jest niedopuszczenie wykorzystywania funkcji radnego do osiągania korzyści majątkowych kosztem mienia gminnego. Korzystanie z garażu jako mienia gminnego, które w żaden sposób nie służy, nawet hipotetycznie, działalności gospodarczej ze względu na jej charakter, sposób prowadzenia, specyfikę oraz osobę przedsiębiorcy, może być prawnie obojętne. W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na okoliczności stanu faktycznego, a ściślej braki w ustaleniach tego stanu, czyli istotnych okoliczności faktycznych sprawy, Sąd uznał, że w tym rozpatrywanym jednostkowym przypadku skarżącego nieprawidłowo zastosowano art. 24f ust. 1 usg.

Z powyższych względów skargę jako zasadną należało uwzględnić i na podstawie art. 148 P.p.s.a. oraz art. 98 ust. 1, ust. 4 w zw. z art. 98a ust. 3 usg uchylić zaskarżone zarządzenie zastępcze (punkt 1 wyroku).

O zasądzonych kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 i 3 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, ze zm.), a na podstawie art. 225 P.p.s.a., ponieważ postępowanie sądowe jest wolne od wpisu, zwrócił 300 zł uiszczone przez skarżącego wraz ze skargą.