Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 230/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie : WSA Barbara Pasternak (spr.) A WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 19 listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] lipca 2001 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego J. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt.2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 z póżn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J. K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w [...] decyzją z dnia [...]. 01. 1986 r. z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej w okresie [...] . 01. 1950 r. do [...] . 02. 1950 r. , łącznie l miesiąc. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że J. K. w latach 1948-1950 pełnił służbę w Wojsku Polskim . Udział J. K. w walkach z oddziałami UPA nie jest wiarygodny. Wskazane przez J. K. oddziały "[...] ", "[...] ", "[...] " i "[...] " nie były oddziałami UPA lecz oddziałami Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość- organizacji powstałej na bazie Armii Krajowej. W latach 1949-1952 odziały Ognia i Jastrzębia już nie istniały. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że J. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy , osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K. podniósł, że nigdy nie brał udziału w walkach z oddziałmi WIN względnie ROAK. Zakwestionował ustalenia zawarte w uzasadnieniu Decyzji, dotyczące jego udziału w walkach z oddziałami "[...] ", ponieważ odbywał służbę wojskową na [...], natomiast oddział "[...] " działał na Podhalu. Ponadto nie mógł walczyć z oddziałami "[...] " i "[...] ", ponieważ nie istniały one w czasie, kiedy odbywał służbę wojskową. Brał udział w walkach z UPA. Oświadczenie znajdujące się w aktach ZBOWiD dotyczące walki z reakcyjnym podziemiem zostało podpisane przez skarżącego w wyniku przekonania go przez V-ce Prezesa koła ZBOWiD , natomiast z wpisu w książeczce wojskowej wynika, że skoro był pomocnikiem magazyniera to nie mógł brać udziału w bezpośrednich walkach z WIN względnie ROAK .

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 kpa, oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r, Nr. 142, póz. 950 z póżn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wskazał, że J. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach, w związku z tym uznać należy, że decyzja z dnia [...] lipca 2001 r. jest prawidłowa, ponieważ na mocy przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Podstawą takich ustaleń są akta b. ZBOWiD oraz wykaz CAW Nr [...] z dnia [...]. 08. 1995 r. jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia.

Decyzję powyższą zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K.. W skardze zakwestionował ustalenia organu dotyczące tytułu swoich uprawnień kombatanckich tj. wyłącznie "utrwalanie władzy ludowej". Zarzucił, że ustalenia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów dotyczące jednostek, z którymi walczyła jednostka wojskowa, w której pełnił służbę są bezpodstawne, tak jak bezpodstawne jest ustalenie, że jednostka ta nie walczyła z oddziałami UPA. Podniósł, że jego oświadczenia znajdujące się w aktach ZBOWiD o udziale w walkach z reakcyjnym podziemiem wynikały wyłącznie z faktu, iż w okresie jego starań o przyjęcie do Związku panowała tendencja, aby jak najwięcej ludzi uznawać za walczących o "utrwalenie władzy ludowej'. Poza tym- według skarżącego - oświadczenie takie nie było pozbawione podstaw z uwagi na charakter działalności UPA.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentacje zawarta w uzasadnieniach obu decyzji.

Sąd zważył, co następuje :

Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne , na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa.

Właściwym do rozpoznania skargi jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy ppsa/. Wskazane przepisy pozwalają na kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia niezależnie od zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo.

Stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji /tekst, jednol. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Z kolei art. l ust 2. pkt. 6 ustawy stanowi, że za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

W niniejszej sprawie organ, naruszając przepisy art. 7 i 77 kpa nie dokonał prawidłowej oceny zebranych dowodów i oświadczeń Naruszył także przepis art. 107 § 2 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia zawierającego niejasne i niestanowcze ustalenia, wynikające wyłącznie z powołania się na okoliczności dla strony niekorzystne. Obowiązek rzetelnego wyjaśnienia sprawy spoczywa na organie w. każdym przypadku, szczególnie wówczas, kiedy w wyniku niejasności i sprzeczności w materiale dowodowym wydana decyzja może prowadzić do rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony. Uzasadnienie decyzji z dnia [...] lipca 2001 r. zawiera ustalenia sprzeczne z materiałem zebranym w sprawie, co mogło mieć wpływ na ostateczny wynik postępowania. Wbrew treści zaświadczenia WKU, oraz wpisu w książeczce wojskowej skarżącego /k. 6 akt b. ZBOWiD, k. 21-24 akt Kierownika Urzędu/ ustalił organ, że skarżący pełnił służbę wojskową w latach 1948-1950, zaś ustalenia dotyczące jednostek, z którymi walczył oddział, w którym odbywał służbę skarżący sprowadzają się do zanegowania istnienia niektórych oddziałów WiN w latach 1949-1952. Decyzja ta zawiera nadto stwierdzenie, że udział skarżącego w walkach z UPA nie jest wiarygodny. Żadna z decyzji nie zawiera ustosunkowania się do informacji wynikającej z przeprowadzonego przez organ dowodu z akt CAW, z której wynika jasno, że 3 Brygada KBWW, w której skarżący pełnił służbę wojskową brała udział w marcu 1950 r. i w maju 1951 r.- a więc w okresie odbywania przez skarżącego służby wojskowej - w walkach z oddziałami UPA. Wobec sprzeczności wynikających z porównania twierdzeń strony i treści dokumentów, na organie spoczywał obowiązek stanowczego ustalenia, z jakimi oddziałami i w jakich okresach walczyła jednostka , w której odbywał służbę wojskową skarżący . Takiego stanowczego ustalenia wymaga fakt, że w świetle treści powołanego wyżej przepisu art. l ust. 2 pkt. 6 ustawy uczestniczenie w walkach z oddziałami UPA uznaje się za działalność kombatancką. Twierdzenie więc strony o udziale w walkach z oddziałami UPA, zwłaszcza w świetle treści wykazu CAW należałoby wówczas traktować jako zarzut dotyczący posiadania innego niż tylko udział w walkach o utrwalanie władzy ludowej tytułu do posiadania uprawnień kombatanckich. Jednakże bez należytego i stanowczego wyjaśnienia charakteru formacji, z jakimi rzeczywiście prowadziła walki jednostka, w której służbę odbywał skarżący nie ma podstaw do czynienia stanowczych ustaleń. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji uznać należy więc za przedwczesne. Wprawdzie stosownie do art. 22 ust l ustawy obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających posiadanie /zachowanie/ uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie zainteresowanej, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, jak nakazuje art. 7 kpa. Organ ma obowiązek zebrania całego materiału dowodowego , a następnie dokonania swobodnej oceny tego materiału, czego odzwierciedleniem winno być uzasadnienie decyzji spełniające wymagania określone przez art. 107 § 3 kpa. Takie przeprowadzenie postępowania jest obowiązkiem organu a jednocześnie prawem strony postępowania administracyjnego. Naruszenie przez organ powyższych reguł narusza to prawo skarżącego.

Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości, lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego, na podstawie powołanego przepisu oraz art. 135 ustawy ppsa orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy ppsa.