Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2475/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz M. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej "Naczelnik"), w następstwie złożenia przez M. S. (dalej zwana "Stroną" lub "Skarżącą") deklaracji VAT-7K za III kwartał 2015 r. z wykazaną kwotą do zwrotu na podstawie art. 87 ust. 5a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054, z późn. zm., dalej: "u.p.t.u."). tj. 180 dni od dnia złożenia rozliczenia, w kwocie 9.530.636 zł, przeprowadził kontrolę podatkową m.in. w sprawie rozliczenia podatnika za III kwartał 2015 r.

Naczelnik w ramach prowadzonej kontroli podatkowej postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., wydanym na podstawie art. 216 § 1 w związku z art. 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm., dalej: "O.p.") oraz w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., przedłużył termin zwrotu VAT za III kwartał 2015 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Następnie postanowieniem z [...] października 2016 r., wszczął wobec Strony postępowanie podatkowe w sprawie określenia prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług m.in. za III kwartał 2015 r.

Z kolei postanowieniem z [...] listopada 2016 r., przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2015 r. w kwocie 9.530.636 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany "Dyrektorem") wskutek rozpoznania wniesionego zażalenia z 25 listopada 2016 r., postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. uchylił postanowienie Naczelnika z dnia [...] listopada 2016 r. w części dotyczącej terminu przedłużenia zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za III kwartał 2015 r. i orzekł termin przedłużenia zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za III kwartał 2015 r. w kwocie 9.530.636 zł do dnia 27 marca 2017 r. W pozostałym zakresie uznał złożone zażalenie za niezasługujące na uwzględnienie.

Naczelnik postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. przedłużył termin zwrotu na rachunek bankowy Skarżącej kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2015 r. w kwocie 9.530.636 zł do 26 czerwca 2017 r.

W uzasadnieniu wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania podatkowego Strona przedłożyła nowe dokumenty, które nie zostały okazane w toku kontroli podatkowej, a które dotyczyły dokonanej w dniu [...] grudnia2009 r. transakcji gospodarczej. Jednocześnie uznał, iż wymagały one dodatkowego zbadania i ustalenia czy przedmiotowa transakcja miała miejsce.

Skarżąca w zażaleniu z dnia 3 kwietnia 2017 r. wniosła o uchylenie postanowienia Naczelnika z dnia [...] marca 2017 r., ze względu na wady prawne ("brak podstawy formalnej prawnej do przedłużenia oraz brak skutecznego doręczenia przed upływem terminu") i uznanie terminu 27 marca 2017 r. wskazanego w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego2017 r. za wiążący dla Naczelnika termin do zwrotu na rachunek Strony nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7K za III kwartał 2015 r. w kwocie 9.530.636 zł; uchylenie nowych terminów zakończenia postępowań podatkowych wydanych w trybie art. 140 w związku z art. 139 § 1 O.p. w zawiadomieniach nr [...] nr [...]., nr [...] , jako wydanych po upływie terminu wskazanego w zawiadomieniach z dnia [...] października 2016 r. nr [...] , nr [...] , nr [...].

Dyrektor postanowieniem z [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z [...] marca 2017 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie podniósł, iż zarówno przepisy krajowe (art. 87 ust. 2 u.p.t.u.) jak i uregulowania unijne (art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. Nr 347 poz. 1, dalej: "Dyrektywa 112") przyznają kompetencję organowi pierwszej instancji do podejmowania takich czynności, jakie organ ten uzna za stosowne dla realizacji celu, jakim jest zbadanie zasadności zwrotu. W ramach tych uprawnień mieści się w szczególności możliwość przedłużenia terminu zwrotu podatku i to na czas jaki konieczny jest do weryfikacji rozliczenia według jednej z procedur przewidzianych w przepisach podatkowych.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor uznał, iż Naczelnik był uprawniony do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku, w przypadku, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia dokonywanego w ramach jednej z czterech ww. procedur.

Organ w sytuacji, gdy po zakończonej kontroli podatkowej, w odpowiedzi na postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, Strona przedłożyła dokumenty, dotychczas nieokazane w toku kontroli podatkowej, w związku z rzekomo dokonaną transakcją gospodarczą z dnia [...] grudnia2009 r. pomiędzy Skarżącą, a M. J., tj.: fakturę VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o wartościach netto 43.000.000 zł, podatek VAT 9.460.000 zł, tytułem: "Przedpłata zgodnie z umową z dnia [...] .12.2009", dowód wpłaty z dn. 29 grudnia 2009 r. KP nr [...] , fakturę VAT korygującą nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. z adnotacją na fakturze: Korekta do faktury VAT nr [...] z dnia 2009-12-[...] oraz dowód wypłaty z 8 stycznia 2010 r. nr [...] , a poza tym pismo wraz z obszerną umową z dnia [...] grudnia2009 r. zawartą pomiędzy Stroną oraz M. J., za zasadne uznał przeprowadzenie dodatkowego zbadania stanu faktycznego i ustalenia, czy przedmiotowa transakcja w istocie miała miejsce.

Dyrektor mając na uwadze, iż opisane w powyższym zakresie i potwierdzone stosownymi dowodami wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia Strony za III kwartał 2015 r. dawały podstawy do dalszej jego weryfikacji w ramach postępowania podatkowego uznał, iż Naczelnik w sposób właściwy uprawdopodobnił zasadność dalszej weryfikacji ww. rozliczenia. W jego uznaniu, gdyby organ dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na jednoznaczne zakwestionowanie wnioskowanego zwrotu, to uzyskałby podstawę do wydania decyzji zastępującej przedmiotową deklarację VAT-7K za III kwartał 2015 r.

Organ nie zgodził się z twierdzeniem Strony, iż w zaistniałej sytuacji stan faktyczny, a co za tym idzie dokonanie zwrotu nie powinno budzić żadnych wątpliwości. Wskazał, iż z jednej strony Skarżąca zarzuca, iż nie powinno być prowadzone postępowanie podatkowe i gromadzony materiał dowodowy, a z drugiej zarzuca organowi niedokładne zbadanie stanu faktycznego w sprawie.

Odnosząc się zaś do żądania Strony o wyjaśnienie terminu "rzekomo" wyjaśnił, że w przypadku istniejących wątpliwości co do rzetelności przeprowadzonej transakcji oraz braku współpracy Strony w zakresie wyjaśnienia okoliczności jej przeprowadzenia, istniały uzasadnione podstawy do użycia tego pojęcia w odniesieniu do transakcji, która stanowi kluczowy element ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozliczenia podatku VAT za okresy objęte postępowaniami podatkowymi.

W dalszej części za bezzasadny uznał zarzut, iż postanowienie nie zostało skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego przed terminem zwrotu. Nie zgodził się z wyjaśnieniami Strony odnośnie wydania i skutecznego wprowadzenia do obrotu postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, w sytuacji kiedy postanowienie Naczelnika z dnia [...] marca 2017 r. zostało doręczone w 27 marca 2017 r. tj. w dniu wyznaczonego terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2015 r.

Na marginesie za nieuzasadnione w niniejszych okolicznościach faktycznych uznał odnoszenie się do zawiadomień, wydanych na podstawie art. 140 O.p. w zakresie przedłużenia terminu zakończenia postępowań podatkowych, gdyż dotyczą one innego trybu postępowania, który nie podlega weryfikacji w niniejszej sprawie.

W skardze z 20 czerwca 2017 r. Strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i art. 125 O.p. oraz art. 87 ust. 2 zdanie 2 u.p.t.u. w związku z art. 274b O.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji kiedy brak jest faktycznych podstaw do dalszego przedłużania terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za III kwartał 2015 r. i przyjęcie, że na obecnym etapie postępowania zasadność zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wymaga dodatkowego zweryfikowania.

W uzasadnieniu Strona za błędne uznała wskazanie przez organ odwoławczy art. 274b § 1 O.p. jako podstawę prawną wydanego postanowienia. Jej zdaniem organ wskazując podstawę prawną art. 274b § 1 O.p. winien zastosować ją wyłącznie w związku z art. 277 O.p., który pozwala stosować ten przepis także w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku.

Według Strony organ odwoławczy rozpoznając jej zażalenie winien był zbadać, czy w okresie pomiędzy [...] listopada2016 r., a 27 marca 2017 r. (czas trwania postępowania zakreślony postanowieniami z dnia [...] listopada2016 r. i [...] lutego2017 r.). nastąpiły jakieś wyjątkowe zdarzenia, które uzasadniały kolejne przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Skarżąca zarzuciła, iż Dyrektor nie odniósł się do opieszałego gromadzenia dowodów w sprawie i braku oceny bezczynności organu pierwszej instancji czy też przewlekłości postępowania.

Skarżąca uznała, iż przedłużenie terminu załatwienia spraw prowadzonych w ramach postępowań podatkowych, nastąpiło bez wyczerpującego podania przyczyny niedotrzymania poprzednio wyznaczonych terminów. W jej ocenie organ zbyt długo gromadził i analizował uzyskany materiał dowodowy, przy jednoczesnym braku koncepcji co do sposobu zakończenia postępowania.

Strona stanęła na stanowisku, że organ nie wskazuje jakie ma wątpliwości co do zasadności wniosku o zwrot nadwyżki podatku, a w szczególności nie wyjaśnia, jakie czynności ma zamiar jeszcze w ogóle podjąć i w jakim czasie, aby te wątpliwości usunąć.

Odnosząc się do trafnego uznania przez organ odwoławczy, że zawiadomienie o przedłużeniu terminu postępowania podatkowego wydane w trybie art. 140 O.p. dotyczy innego trybu postępowania, podniosła, iż postępowanie podatkowe oraz w zakresie weryfikacji zwrotu podatku VAT pozostają ze sobą w ścisłym związku. Jej zdaniem faktyczna bezczynność organu w ramach prowadzonych postępowań podatkowych i ich kontynuowanie pomimo braku faktycznej podstawy, dostarcza organowi podatkowemu wyłącznie formalnego uzasadnienia do przedłużenia zwrotu podatku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwana dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za III kwartał 2015 r. do dnia 26 czerwca 2017 r.

Zgodnie z art. 87 ust. 5a u.p.t.u. w przypadku gdy podatnik nie wykonał w okresie rozliczeniowym czynności opodatkowanych na terytorium kraju oraz czynności wymienionych w art. 86 ust. 8 pkt 1, podatnikowi przysługuje, na jego umotywowany wniosek złożony wraz z deklaracją podatkową, zwrot kwoty podatku naliczonego, podlegającego odliczeniu od podatku należnego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą na terytorium kraju lub poza tym terytorium, w terminie 180 dni od dnia złożenia rozliczenia, z zastrzeżeniem art. 86 ust. 19. Na pisemny wniosek podatnika urząd skarbowy dokonuje zwrotu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, w terminie 60 dni, jeżeli podatnik złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe. Przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie, ust. 2a, 4a-4f stosuje się odpowiednio. Z kolei w art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Zgodnie z tym przepisem, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do terminu zwrotu przyspieszonego określonego w art. 87 ust. 6 u.p.t.u., co wyraźnie wynika ze sformułowania zawartego w części końcowej tego przepisu.

Stosownie do ust. 2b tego przepisu, weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji

Z treści powołanego powyżej fragmentu przepisu normującego kwestię zwrotu podatku VAT płyną dwa wnioski. Po pierwsze zasadność wykazanego przez podatnika w ramach samoobliczenia podatku zwrotu podatku VAT winna być weryfikowana przez organ co do zasady. Po drugie zaś wtedy, gdy w ramach tej pierwotnej weryfikacji organ dojdzie do przekonania, że poprawność żądania podatnika budzi wątpliwości wszczyna procedurę przedłużenia terminu do zwrotu VAT.

Doktryna i judykatura są zgodne co do tego, że dodatkowe weryfikowanie zasadności zwrotu jest, jako odstępstwo od zasady neutralności VAT, dopuszczalne wówczas, gdy zachodzą istotne (uzasadnione) wątpliwości co do zasadności tego zwrotu (A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 87 ust. 2, WK 2016 i powołany tam wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Bk 217/14.

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że organ podatkowy podejmując decyzję, o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (wyrok NSA z 5 lipca 2016r., sygn. akt I FSK 20139/15).

Zdaniem Sądu w całości akceptującego powyższe stanowiska oznacza to, że decydując o przedłużeniu terminu zwrotu VAT organ podatkowy ma obowiązek wskazać nie tylko jakie okoliczności za tym przemawiają, lecz także dlaczego uważa, że te okoliczności uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT. Tak więc, postanowienie przedłużające wnioskowany przez Skarżącą zwrot, powinno wskazywać przyczyny dokonywania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu i je uzasadniać. Powodem niedokonania zwrotu nie może być tylko sam fakt wydania postanowienia. Takie postępowanie naruszałoby podstawowe zasady procedury podatkowej wyrażone w art. 120, art. 121 i art. 124 O.p., czyli odpowiednio zasady: działania organu na podstawie przepisów prawa, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów oraz wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy. Przesłanki, którymi kieruje się organ podatkowy dokonując dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, w wyniku czego następuje przedłużenie terminu zwrot różnicy podatku, nie mogą stanowić dla podatnika tajemnicy (wyrok WSA w Łodzi z 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 665/14).

Z akt sprawy wynika, że udzielenie wyjaśnień i przedłożenie żądanych dokumentów przez Spółkę nie spowodowało, że otrzymała należny zwrot podatku VAT wynikający z deklaracji za III kwartał 2015 r. Organ pierwszej instancji w ramach przeprowadzonej kontroli postanowieniem z 5 maja 2016 r., przedłużył termin zwrotu VAT za III kwartał 2015 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Następnie postanowieniem z [...] października 2016 r., wszczął wobec Strony postępowanie podatkowe w sprawie określenia prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług, między innymi, za III kwartał 2015 r. Z kolei postanowieniem z [...] listopada2016 r. przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2015 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Na skutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] lutego2017 r., uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada2016 r., w części dotyczącej terminu przedłużenia zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za III kwartał 2015 r. i orzekł termin przedłużenia zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za III kwartał 2015 r. do 27 marca 2017 r. Następnie Naczelnik postanowieniem z [...] marca 2017 r., przedłużył termin zwrotu na rachunek bankowy podatnika kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2015 r. do 26 czerwca 2017 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie stanął na stanowisku, że przedłożone przez Stronę w toku prowadzonego postępowania podatkowego nowe dokumenty, dotychczas nieokazane w toku kontroli podatkowej, dotyczą rzekomo dokonanej [...] grudnia2009 r. transakcji gospodarczej. Naczelnik uznał, iż przedłożone dokumenty wymagają dodatkowego zbadania stanu faktycznego i ustalenia czy przedmiotowa transakcja w istocie miała miejsce. Następnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] maja 2017 r., utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podzielił jego stanowisko, zgodnie z którym zaistniały uzasadnione wątpliwości do przedłużenia Skarżącej terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za III kwartał 2015 r. Jednocześnie organ w sytuacji, gdy po zakończonej kontroli podatkowej, w odpowiedzi na postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, Strona przedłożyła dokumenty, dotychczas nieokazane w toku kontroli podatkowej, w związku z rzekomo dokonaną transakcją gospodarczą z dnia [...] grudnia2009 r. pomiędzy Skarżącą, a M. J., tj.: fakturę VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o wartościach netto 43.000.000 zł, podatek VAT 9.460.000 zł, tytułem: "Przedpłata zgodnie z umową z dnia [...] .12.2009", dowód wpłaty z dnia 29 grudnia 2009 r. KP nr [...] , fakturę VAT korygującą nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. z adnotacją na fakturze: Korekta do faktury VAT nr [...] z dnia 2009-12-[...] oraz dowód wypłaty z 8 stycznia 2010 r. nr [...] , a poza tym pismo wraz z obszerną umową z dnia [...] grudnia2009 r. zawartą pomiędzy Stroną oraz M. J., za zasadne uznał przeprowadzenie dodatkowego zbadania stanu faktycznego i ustalenia, czy przedmiotowa transakcja w istocie miała miejsce. Zwrócił jednocześnie uwagę, że Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie Naczelnika do przedłożenia oryginałów ww. dokumentów oraz potwierdzenia płatności dokonanej na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego, która wynikała z rozliczenia deklaracji VAT-7 za grudzień 2009 r.

Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie wskazują na istotne (uzasadnione) wątpliwości ani okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji. Wymogowi temu nie czyni zadość powołanie się przez organ pierwszej instancji na konieczność dodatkowego zbadania stanu faktycznego i ustalenia, czy przedmiotowa transakcja w istocie miała miejsce w sytuacji, gdy organ w momencie wydawania postanowienia z [...] lutego2017 r. dysponował pełną wiedzą w zakresie wątpliwego stanu faktycznego. W zaistniałej sytuacji nie można zgodzić się z twierdzeniem organów, iż potrzeba poczynienia dodatkowych ustaleń w wyniku weryfikacji przedłożonych dokumentów uzasadnia przedłużenie po raz kolejny terminu zwrotu na rachunek bankowy podatnika kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zadysponowanego w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2015 r.

W związku z powyższym zgodzić się należy z poglądem Skarżącej, iż po dniu wydania postanowienia z [...] lutego2017 r. nie zaistniały nowe okoliczności, które stanowią według Naczelnika podstawę do kolejnej próby przedłużenia terminu zwrotu podatku. Za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że organ przed dokonaniem weryfikacji dokumentów, dotychczas nieokazanych w toku kontroli podatkowej, w związku z rzekomo dokonaną transakcją gospodarczą z dnia [...] grudnia2009 r., powziął tezę, którą zamierza udowodnić. Naczelnik nie wskazał jakie ma wątpliwości co do zasadności wniosku o zwrot nadwyżki podatku, a w szczególności nie wyjaśnił, jakie czynności ma zamiar jeszcze w ogóle podjąć i w jakim czasie, aby te wątpliwości usunąć.

Organ podatkowy powinien wskazać na powód przedłużenia terminu zwrotu i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 16 lipca 2014 roku, sygn. akt I SA/Bk 217/14, słusznie zauważył, że "postanowienie przedłużające termin zwrotu nie może być dowolnie uzasadniane. Brak wystarczającego uzasadnienia narusza ogólne zasady postępowania, w tym zasadę zaufania obywatela do organów podatkowych. Uzasadnione wątpliwości, uzasadniające przedłużenie terminu do zwrotu podatku, oparte powinny być na obiektywnych racjach, powinny być słuszne i usprawiedliwione".

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 października 2008 r. (K 16/07, OTK-A 2008, nr 8, poz. 136) orzekł, iż stosowanie środków kontrolnych jest uzasadnione, gdy będą występowały "istotne wątpliwości" co do zasadności zwrotu.

Powyżej powołane poglądy judykatury sąd orzekający w sprawie przyjmuje za własne.

Oceniając uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji o przedłużeniu terminu zwrotu VAT należy stwierdzić, że nie wynika z nich, na jakiej podstawie organ podatkowy powziął wątpliwości, co do przebiegu transakcji z [...] grudnia2009 r., a tym samym nie wynikają z nich wątpliwości, co do zasadności zwrotu nadwyżki podatku. Organ podatkowy nie wskazał na jakiekolwiek wątpliwości związane z rzetelnością umowy z dnia [...] grudnia2009 r. zawartej pomiędzy Skarżącą, a M. J., a także realizacją przedmiotowej transakcji gospodarczej, argumentując jedynie, że istnieje konieczność zweryfikowania okoliczności przebiegu wspomnianej transakcji w sytuacji, gdy stanowi ona kluczowy element ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozliczenia podatku VAT za okresy objęte postępowaniami podatkowymi.

Z całą pewnością nie mogą być uznane za okoliczności nakazujące dodatkowe weryfikowanie zasadności zwrotu podatku VAT: niezakończenie prowadzonej weryfikacji, czy wystąpienie o potwierdzenie płatności dokonanej na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego, która wynikała z rozliczenia deklaracji VAT-7 za grudzień 2009 r., jako że czynności te mogą wskazywać na szeroko zakrojone postępowania wyjaśniające lecz nie podważają ani nie poddają w wątpliwość zasadności zwrotu VAT za III kwartał 2015 r. Stwierdzenie przez organ podatkowy, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" opiera się na co najmniej uprawdopodobnionych przesłankach (tak wyrok 7 sędziów z 23 kwietnia 2018 r., I FSK 255/17).

Sąd nie wyklucza, że przedłużenie terminu zwrotu VAT może znajdować uzasadnienie. Jednak zasadność przedłużenia zwrotu musi być wskazana na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych. Ich brak i powołanie się na przedłużające się postępowanie kontrolne nie spełnia przesłanki z art. 87 ust. 2 u.p.t.u.

W zaskarżonym postanowieniu nie wskazano natomiast na powody uzasadniające przedłużenie terminu do zwrotu kwoty nadwyżki kwestionowanego podatku, nie przedstawiono istniejących w tym przedmiocie obiektywnych wątpliwości uzasadniających dodatkową weryfikację. Jednocześnie Skarżąca nie otrzymała jasnej informacji, z czego wynika powód kolejnego przedłużenia terminu zwrotu. Brak wystarczającego uzasadnienia narusza ogólne zasady postępowania, w tym zasadę zaufania obywatela do organów podatkowych (tak np. WSA w Warszawie w wyroku z 27 lutego 2014 roku, sygn. akt III SA/Wa 2642/13).

Powyższe okoliczności uzasadniają zarzut naruszenie art. 120 i 121 O.p. w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe uwzględnią zaprezentowaną przez Sąd ocenę prawną wskazaną powyżej mając na uwadze, aby uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu zawierało wskazanie wątpliwości co do zasadności zwrotu w wysokości zadeklarowanej przez Skarżącą oraz okoliczności uzasadniających realność tych wątpliwości.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylono zaskarżone postanowienie. Z uwagi na fakt, iż wadą prawną obarczone jest postanowienie pierwszej instancji, Sąd uznał za zasadne uchylenie tegoż postanowienie na podstawie art. 135 P.p.s.a.

O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.