Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 4/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12, 35, 36
journal: Dz.U. 1977 nr 5 poz 23
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 1977 r. w sprawie opłaty skarbowej z tytułu wykonywania rzemiosła.
article: art. 149, 200, 205 & 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. T. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania Prezydenta Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w części stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 1984 r. nr [...] o przyznaniu na rzecz A. T. odszkodowania w kwocie 431 205,50 zł za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...], obręb [...] gm. kat. [...], oznaczonej jako działka nr [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego odwołania; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 5. przyznaje od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej J. T. sumę pieniężną w kwocie 1500 (tysiąc pięćset) złotych; 6. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej J. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6 grudnia 2016r. J. T. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej również: Ministra") w sprawie nierozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r. znak [...] w przedmiocie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] kwietnia 1984r. znak [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] położonej w [...] pod budowę osiedla [...] oraz ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz A. T.

Skarżąca wniosła o:

- zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania decyzji rozpoznającej odwołanie w terminie 1 miesiąca od daty otrzymania orzeczenia sądu administracyjnego,

- stwierdzenie, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- przyznanie od Ministra na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego,

- nadto gdyby Sąd uznał za celowe także obciążenie organu grzywną.

Skarżąca podniosła, że Prezydent [...] wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r. co do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] kwietnia 1984r. w części ustalającej odszkodowanie. Przez ponad 6 lat Minister nie rozpoznał tego odwołania. Strona wystosowała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bezskutecznie. Skarżąca twierdzi, że organ II instancji ostentacyjnie lekceważy swoje obowiązki. Narusza tym samym art. 35 § 3 in fine k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Twierdzi, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające twierdzenie, że Minister pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta [...] od decyzji Wojewody [...]. W ocenie organu obecnie brak jest możliwości wydania rozstrzygnięcia ze względu na konieczność zebrania całości materiału dowodowego. Wystąpiono do Ministra Finansów pismem z dnia 26 października 2016r. o nadesłanie koniecznego do zakończenia sprawy dokumentu. Ponadto Minister prowadzi ponad 3000 spraw w Departamencie Orzecznictwa, a także nastąpiły zmiany reorganizacyjne urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu.

Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa była uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że organ nie rozpoznał złożonego przez Prezydenta Miasta [...] odwołania od decyzji Wojewody [...] w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., jak również w dacie wyrokowania przez sąd organ odwoławczy nie załatwił sprawy. Bezsporne jest przy tym, że akta sprawy w celu rozpatrzenia odwołania wpłynęły do Ministerstwa w dniu 16 sierpnia 2010r. Dopiero 2013r. organ podjął działania celem uzupełnienia materiału dowodowego tj. zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1983r. w sprawie wysokości stawek odszkodowania za wywłaszczone grunty w województwie miejskim [...] (pismo z [...] marca 2012r.) W tym samym dniu wystosował informację do strony o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. W dniu 26 kwietnia 2013r. wpłynęło do akt owo zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta [...]. Przez następny okres Minister nie podejmował żadnych czynności.

Następnie pismem z dnia 12 września 2016r. skarżąca wystosowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (wpłynęło do urzędu 16 września 2016r.)

Ponownie organ zwrócił się do Ministerstwa Finansów o nadesłanie kopii decyzji Ministra Finansów z lat 1981-1986 w sprawie zatwierdzenia cennika skupu zboża i rzepaku (pismo z [...] października 2016r.). Następnie dwukrotnie wyznaczył termin załatwienia sprawy. Żaden z nich nie został dochowany.

Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że wniesione w dniu 2 sierpnia 2010 r. do organu administracji odwołanie skarżącej nie zostało rozpatrzone, tak do dnia wniesienia skargi na jego bezczynność (9 grudnia 2016 r.), jak i do dnia orzekania przez Sąd (29 maja 2017r.). Organ, w trakcie postępowania odwoławczego, trwającego już ponad 6 lat podjął czynności celem uzupełnienia materiału dowodowego. Rodzaj jednak tych czynności i ich częstotliwość w żadnym wypadku nie uzasadniają tak długiego rozpatrywania odwołania. W okresie od 2012r. do 2016r. organ nie podjął żadnej czynności procesowej. Należy dodać, że również mimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie zakończył postępowania wydaniem decyzji.

Reasumując, wobec niezałatwienia sprawy przez organ administracji publicznej w terminie określonym art. 35 § 3 k.p.a., w tym i do dnia rozpoznania skargi, skargę należało uznać za zasadną na mocy art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Sąd zatem zobowiązał Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Prezydenta [...] (punkt I wyroku). Następnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (punkt 2.) i wykazana bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co wynika z art. 149 §1a p.p.s.a. (punkt 3.). Przede wszystkim przez okres 4 lat organ nie podjął żadnej czynności procesowej i dopiero wezwanie do usunięcia naruszenia prawa spowodowało, że przynajmniej zawiadamiał stronę o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Taki stan sprawy należy uznać za w pełni usprawiedliwiający przypisanie cechy rażącego naruszenia prawa bezczynności Ministra.

Skarga zawiera wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej, co znajduje oparcie w art. 149 § 2 p.p.s.a.. Sąd przyznał od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1500 zł. Zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 k.p.a. sumę taką wymierza się do wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS, które to wynagrodzenie aktualnie wynosi – zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2017 r. - kwotę 4047,21 zł (MP z 2017 r., poz. 183). Powołane przepisy nie regulują zasad określania przez Sąd odpowiedniej dla danego rodzaju naruszenia kwoty, jaka winna się należeć stronom. Stąd decyzja Sądu w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Przyjąć trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy kwota 1500 zł będzie miała charakter adekwatny do stopnia bezczynności organu. Jak wskazano wyżej, bezczynność Ministra ma charakter rażący, z nieznanych przyczyn przez okres ponad 6 lat nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie.

Ponadto Sąd uznał za konieczne wymierzenie organowi także kary grzywny (punkt 4. wyroku). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, przy tak długim okresie bezczynności organu konieczne jest wskazanie organowi naganności jego postępowania.

O kosztach postępowania (punkt 5 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania w łącznej kwocie 597 zł składają się uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł [art. 205 § 2 p.p.s.a., w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r, poz. 1804)] i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.