Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 859/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 9
journal: Dz.U. 2015 poz 776
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu  przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 776 z  późn. zm.).
article: art. 84 ust. 3 pkt 2, art. 81 ust. 12, art. 66 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia WSA (del.) Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 60/19 w sprawie ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 6 listopada 2018 r., nr SKO.4184/7/18 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) oddala skargę; 3) zasądza od E. N. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (zwany dalej również "WSA" i "Sądem I instancji") wyrokiem z 12 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 60/19, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej zwanej "ppsa"), po rozpatrzeniu sprawy ze skargi E. N. (zwanego dalej również "Skarżącym") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu (zwany dalej również "SKO" lub "organem") z 6 listopada 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Sieradzkiego z 20 wrześnie 2018 r. w przedmiocie cofnięcia Skarżącemu uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, 1) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Sieradzkiego, 2) zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz E. N. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 26 kwietnia 2018 r. Skarżący (posiadający uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, wydane 27 stycznia 2011 r.) przeprowadził okresowe badanie techniczne pojazdu o nr rej. [...] z zamontowanym urządzeniem technicznym w postaci zbiornika LPG podlegającego dozorowi technicznemu. Właściciel pojazdu poinformował Skarżącego, że instalacja gazowa pojazdu posiada termin ważności do maja 2018 r. W dowodzie rejestracyjnym pojazdu Skarżący określił wynik tego badania jako pozytywny.

Na skutek wniosku Prokuratora Rejonowego w Sieradzu o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz na podstawie informacji zawartych w zawiadomieniu o podejrzeniu przestępstwa Transportowego Dozoru Technicznego Oddział Terenowy w Warszawie, Starosta Sieradzki zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia Skarżącemu uprawnień diagnosty do dokonywania badań technicznych pojazdów.

Decyzją z 20 września 2018 r. Starosta orzekł o cofnięciu Skarżącemu uprawnień diagnosty. Organ wskazał, że diagnosta powinien przystąpić do badania technicznego dopiero po przedstawieniu dokumentu potwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Brak tego dokumentu stanowi, stosownie do załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 776 ze zm.; dalej zwanego "rozporządzeniem Ministra") na podstawie Działu I pkt 10.5 usterkę istotną, to znaczy usterkę techniczną mogącą naruszać bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska. W takim przypadku uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o usterkach do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, określa wynik badania jako negatywny, a następnie informuje posiadacza pojazdu o konieczności przeprowadzenia badania technicznego polegającego na ponownym sprawdzeniu stwierdzonych usterek. W omawianym wypadku Skarżący nie wydał zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z zamieszczonym wpisem o usterkach i określonym wynikiem badania jako "negatywnym", a w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zamieścił wpis dopuszczający pojazd do ruchu, co naruszało art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.; dalej zwanej "prd").

Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z 6 listopada 2018 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty z 20 września 2018 r. Wskazało, że w razie zaistnienia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd (stwierdzenie przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami) organ ma obowiązek cofnąć diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Dodał, że na odpowiedzialność wynikającą z art. 84 ust. 3 prd nie mają wpływu intencje, jakimi kierował się diagnosta poświadczając nieprawdę oraz jego wina lub brak winy. SKO stwierdziło, że w dniu wykonywania okresowego badania technicznego pojazdu wyposażonego w zbiornik gazu LPG jego właściciel nie dysponował dokumentem, wydanym przez właściwy organ dozoru technicznego i stwierdzającym sprawność urządzenia technicznego w dacie wykonywania badania. Natomiast odnośnie do wniosków dowodowych Skarżącego organ uznał, że ich przeprowadzenie byłoby bezcelowe. Po pierwsze właściciel pojazdu – Zbigniew Wieczorek był już przesłuchiwany na okoliczność przeprowadzonego w dniu 26 kwietnia 2018r. badania technicznego pojazdu, a po drugie uwzględnienie tych wniosków dowodowych pozostawałoby bez wpływu na bezspornie ustaloną okoliczność, co do niezgodnego z prawem przeprowadzenia badania technicznego.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję SKO.

WSA skargę uwzględnił.

Sąd I instancji uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, to jest art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 kpa, nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy w sposób dostateczny. Zdaniem WSA, naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

WSA stanął na stanowisku, że wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego należy uznać za szczególnie ważne w sprawach, w których ustawodawca przewidziała dotkliwe sankcje – naruszenia obowiązków spoczywających na diagnoście skutkuje cofnięciem uprawnień do wykonywania zawodu wraz z ograniczeniem możliwości ich uzyskania przez okres 5 lat (art. 84 ust. 3 pkt 2 prd). Zdaniem Sądu I instancji wszelkie wątpliwości związane z interpretacją zapisów rozporządzenia oraz cytowanego przepisu ustawy winny być rozstrzygane na korzyść strony, zaś same ustalenia faktyczne nie mogą budzić zastrzeżeń.

Sąd I instancji uznał, że organ powinien włączyć do akt sprawy oraz ocenić wartość dowodową zaświadczenia o przeprowadzonym badanu technicznym z wynikiem negatywnym oraz treść pisma pracodawcy Skarżącego z 8 czerwca 2018 r. skierowanego do Starostwa Powiatowego w Sieradzu, zawierającego zaświadczenia o badaniach technicznych pojazdu przeprowadzonych przez diagnostę 26 kwietnia 2018 r. i 10 maja 2018 r.

W ocenie WSA, w przypadku prawidłowego sprostowania przez stronę wpisu w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym a ponadto braku możliwości anulowania błędnego wpisu w dowodzie rejestracyjnym z powodów niezależnych od diagnosty, nie będzie zachodziła podstawa zastosowania sankcji przewidzianej w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd.

Sąd I instancji zobowiązał organ do rozważenia przed odjęciem decyzji, czy diagnosta sprostował omyłkowy wpis w zaświadczeniu z 26 kwietnia zgodnie z wymogami określonymi w § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra. Ponadto organ miał ustalić, czy na skutek zachowania właściciela kontrolowanego pojazdu Skarżący faktycznie nie był w stanie anulować błędnego wpisu w dowodzie rejestracyjnym w sposób przewidziany w § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra.

SKO złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; rozpoznanie skargi Skarżącego na decyzję SKO i jej oddalenie, jako bezzasadnej; ewentualnie 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA; 3) zasądzenie od Skarżącego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu kosztów postępowania kasacyjnego. Składający skargę kasacyjną zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa), tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. art. 135 ppsa i w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej zwanej "kpa"), poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej na skutek wadliwego uznania, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych wystarczających dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 prd, w sytuacji gdy w sposób bezsporny zostało ustalone, że doszło do dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, co uzasadniało cofnięcie diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.

W uzasadnieniu organ wskazał argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przy czym na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec tego, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 ppsa, można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 ppsa terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano tylko jeden zarzut – oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 ppsa i wynika z niego, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu uznał, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem i decyzję tę oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Sieradzkiego cofającego Skarżącemu uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów uchylił. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem WSA w postępowaniu administracyjnym uchybiono obowiązkom wynikającym z art. 7 i 77§ 1 i 80 kpa, a przeprowadzenie postępowania dowodowego w pełnym zakresie umożliwi prawidłowe ustalenie czy w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wobec Skarżącego sankcji przewidzianej w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd, to jest cofnięcie uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Sąd przyjął za bezsporne, że Skarżący dokonał omyłkowego wpisu w dowodzie rejestracyjnym, jednak podjął czynności zmierzające do sprostowania tego błędnego wpisu, wystawiając zaświadczenie o negatywnym wyniku badania technicznego. Przedstawione zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z wynikiem negatywnym oraz treść pisma pracodawcy Skarżącego skierowanego do organu administracji I instancji potwierdzają wersję zdarzeń przedstawioną przez stronę. W celu dokładnego wyjaśnienia sprawy konieczne będzie, zdaniem Sądu, podjęcie przez organ czynności zmierzających do ustalenia, czy diagnosta faktycznie został pozbawiony możliwości skorygowania wpisu w dowodzie rejestracyjnym z przyczyn od niego niezależnych. Organ administracji przed podjęciem decyzji miał też rozważyć, czy diagnosta sprostował omyłkowy wpis w zaświadczeniu z 26 kwietnia, zgodnie z wymogami określonymi w § 9 rozporządzenia Ministra.

W skardze kasacyjnej trafnie kwestionuje się to stanowisko. Słusznie organ zarzucił, że opierając się na błędnej ocenie sprawy WSA w Łodzi wadliwie przypisał organom naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa i na tej podstawie niesłusznie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą.

Podkreślić należy, że podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 84 ust. 3 pkt 2 prd, z którego wynika, że starosta jako organ uprawniony do sprawowania funkcji nadzorczych cofa (ma obowiązek cofnąć) diagnoście uprawnienie, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono: (...) 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Jak wskazał NSA w uchwale z 12 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11 "Sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 ustawy (...) Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie", jednocześnie wyjaśnił, że brak jest racjonalnych przesłanek do przyjęcia, że wyłącznie czynności kontrolne, przewidziane w art. 83b ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83c tej ustawy mogą być podstawą i niezbędnym warunkiem wydania decyzji i zastosowania sankcji przewidzianej w art. 84 ust. 3 prd, brak jest bowiem "racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, w sytuacji gdy informacje o uzyskaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów." (treść tego, jak i dalej wskazywanych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te dotyczą zatem kwestii związanej z wyjaśnieniem stanu faktycznego, do czego niezbędne jest zebranie materiału dowodowego i jego prawidłowa ocena w toku postępowania administracyjnego.

Prawidłowo rozumiana treść przepisów prawa materialnego determinuje zakres ustaleń faktycznych, których poczynienie uprawniałoby organ administracji do zastosowania ww. norm materialnoprawnych. W kontekście omawianego zarzutu istotne znaczenie ma sposób rozumienia zastosowanego w sprawie art. 81 ust. 12 prd. Przepis ten stanowi, że badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Stosownie zaś do § 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1468 ze zm.) zbiorniki na gaz skroplony lub sprężony, służące do zasilania silników spalinowych w pojazdach (instalacja LPG) podlegają dozorowi technicznemu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji prawidłowo zatem przyjęły, że z przepisów tych wynika, że aby przeprowadzić badanie techniczne pojazdu z zamontowanym zbiornikiem LPG (będącym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu) diagnosta musi dysponować przedstawionym mu stosownym dokumentem wydanym przez dozór techniczny, stwierdzającym sprawność tegoż zbiornika LPG w dacie badania pojazdu. Przeprowadzając badanie techniczne pojazdu diagnosta musi bowiem mieć dowód, że zamontowane w pojeździe urządzenie, którego działania diagnosta nie weryfikuje w trakcie badania, zostało zbadane przez inny uprawniony podmiot i że – w świetle dokumentu wystawionego przez ten uprawniony podmiot – urządzenie to jest aktualnie (tj. w dacie badania technicznego pojazdu przez diagnostę) sprawne. Wynika to wprost z omawianego art. 81 ust. 12 prd, który wskazuje, że badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone "po przedstawieniu" dokumentu.

Bezsporne było w sprawie, że Skarżący 26 kwietnia 2018 r. badał pojazd wyposażony w instalację LPG i został poinformowany przez właściciela pojazdu, że instalacja gazowa posiada termin ważności do maja 2018 r. W oparciu o powyższe oświadczenie, po pobraniu opłaty za dokonanie badania przeprowadził okresowe badanie techniczne i dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu o pozytywnym wyniku przeprowadzonego badania pojazdu. Dopiero wypełniając drugą część zaświadczenia, już po przeprowadzonym badaniu, stwierdził, że termin legalizacji butli gazowej upłynął.

Trafnie zatem wskazuje organ, że przeprowadzenie badania technicznego pojazdu nie nastąpiło "po przedstawieniu dokumentu" stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego, a weryfikacja terminu legalizacji urządzenia nastąpiła już po badaniu i dokonaniu wpisu o pozytywnym wyniku badania. Prawidłowo więc przyjęto w postępowaniu administracyjnym, że ziściła się przesłanka z art. 84 ust. 3 pkt 2 prd, dokonanie przez diagnostę wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Trafnie też autor skargi kasacyjnej wskazuje, że takich okolicznościach sprawy nie można było wpisu w dowodzie rejestracyjnym – dopuszczenia pojazdu do ruchu, potraktować jako oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu w myśl § 9 ust. 2 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem sprostowaniu podlega bowiem wpis dokonany na skutek "oczywistej omyłki" diagnosty, natomiast w tej sprawie mamy do czynienia z błędnym wpisem będącym skutkiem wykonania badania technicznego niezgodnie z przepisami.

W tym miejscu podkreślenia też wymaga, że ustawodawca w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy prd nie przyznaje organowi kompetencji do badania umyślności czynu, istotności czy "ciężaru" popełnionego uchybienia. Trafnie podnosi się w orzecznictwie, że analiza treści art. 84 ust. 3 ustawy prowadzi do wniosku, że odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności oparte jest wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszenia przepisów prawa administracyjnego. Natomiast strona podmiotowa czynu, czyli stopień zawinienia sprawcy czy jego motywacje, pozostają bez znaczenia, gdyż przy określeniu konsekwencji tego naruszenia – żaden przepis ustawy nie uwzględnia okoliczności leżących po stronie sprawcy naruszenia (por. np. wyroki NSA: z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 305/19; z 8 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1177/18).

Sąd I instancji stwierdzając zatem, że organy nie wyjaśniły należycie sprawy w konsekwencji uchybienia treści art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, i uchylając z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ppsa decyzje obu instancji, naruszył te przepisy w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzanie dalszych dowodów w sprawie (przesłuchanie w charakterze świadka – właściciela pojazdu – na okoliczność przebiegu badania pojazdu czy analizowanie pisma pracodawcy) nie mogło mieć znaczenia dla odpowiedzialności diagnosty za dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie z przepisami i bezwzględnego charakteru sankcji jaką obowiązany jest zastosować starosta w takiej sytuacji z mocy art. 84 ust. 3 pkt 2 prd.

Uwzględniając skargę kasacyjną i uchylając zaskarżony wyrok, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych. W świetle wyżej przedstawionych argumentów skarga ta nie zasługiwała na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego zastosowania nieproporcjonalnej sankcji z art. 84 ust. 3 pkt 2 prd należy dodatkowo wskazać, że diagnosta pełni funkcję publiczną, w związku z czym wymagana jest od niego szczególna, a nie tylko zwykła staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skoro diagnosta uzyskał uprawnienia, to znaczy, że posiada odpowiednie wykształcenie i praktykę, można zatem od niego wymagać znajomości konstrukcji i parametrów pojazdów, jak i umiejętności sprawdzenia tych parametrów. Celem regulacji prawnej ustanowionej w art. 84 ust. 3 ustawy jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujące dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych, bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym, co naraża na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów, jak i innych użytkowników drogi, nie mówiąc już o szkodach w mieniu (por.m.in. wyroki NSA: z 1 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1450/07; z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1251/12; z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 277/18; wyrok WSA w Bydgoszczy z 5 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 333/07). Od kwalifikacji i rzetelności osób wykonujących zawód diagnosty w ogromnej mierze zależy stan techniczny pojazdów znajdujących się w ruchu, a więc i bezpieczeństwo tego ruchu drogowego (art. 66 ust. 1 pkt 1 prd). W konsekwencji należy uznać, że sankcja określona w art. 84 ust. 3 ustawy prd jest wprawdzie sankcją dotkliwą, niemniej jednak jest uzasadniona celem w postaci konieczności zagwarantowania rzetelnego wypełniania przez diagnostów obowiązków wpływających na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Zastosowanie tak dotkliwej sankcji wymaga wyczerpującego, wnikliwego i dogłębnego ustalenia i rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy istotnych z punktu widzenia przesłanek zastosowania przywołanego przepisu, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Nadto, odnosząc się do podniesionej w skardze wątpliwości co do zgodności ustawowej regulacji z Konstytucją RP, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że postanowieniem z 19 grudnia 2017 r. (sygn. akt P 16/16) Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu czy art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy prd w zakresie, w jakim nakłada na starostę obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych, jest zgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu tego postanowienia Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że wskazany przez sąd pytający przedmiot kontroli ma swoją utrwaloną wykładnię w bogatym i stosunkowo jednolitym pod tym względem orzecznictwie sądów administracyjnych, włącznie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spostrzeżenie to Trybunał Konstytucyjny skonkludował wnioskiem, że sięgnięcie do tego orzecznictwa w kontekście zawisłej przed sądem pytającym sprawy, mogłoby okazać się pomocne w znalezieniu właściwego rozstrzygnięcia.

Dlatego też, na podstawie art. 188 i 151 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 z późn. zm.).