Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 96/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi "U" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR), po rozpoznaniu sprawy wskutek odwołania U sp. z o.o. (dalej: Spółka) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: Kierownik BP) z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok.

Jako podstawę procesową swojej decyzji Dyrektor OR wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś jako podstawę materialnoprawną art. 3, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 art. 13, art. 21 i art. 23 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 poz. 1312 ze zm. - dalej u.p.s.w.b.), § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 352 ze zm. - dalej: rozporządzenie w sprawie wniosków), § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r. poz. 351 ze zm. - dalej: rozporządzenie w sprawie płatności).

Z uzasadnienia decyzji Dyrektora OR wynikał następujący stan sprawy:

1.1. Dnia 15 czerwca 2018 r. Spółka złożyła wniosek o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenianie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) i płatności dla młodych rolników do gruntów rolnych o łącznej powierzchni 44,13 ha.

1.2. Kierownik BP decyzją z [...] kwietnia 2019 r. rozpatrzył wniosek przyznając część żądanych płatności, lecz wskutek zaskarżenia tego rozstrzygnięcia, Dyrektor OR, decyzją z [...] lipca 2019 r. uchylił orzeczenie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

1.3. W toku ponownego postępowania, Kierownik BP poddał wniosek kontroli administracyjnej w trybie art. 28 i art. 29 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej: rozporządzenie nr 809/2014). W następstwie dokonanych ustaleń wymienioną na wstępie decyzją z 12 sierpnia 2019 r. Kierownik BP:

1) przyznał w całości płatności: dodatkową i na zazielenianie,

2) przyznał jednolitą płatność obszarową pomniejszoną wobec stwierdzenie zawyżonej powierzchni deklarowanej na jednej z działek zgłoszonych do płatności. Zgłoszono do płatności 4,85 ha, a na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych 8 czerwca 2018 r. oraz danych kartograficznych (ortofotomapa) Kierownik BP ustalił, że działka była w części porośnięta drzewami, zaś powierzchnia kwalifikowalna (maksymalny kwalifikowalny obszar - MKO) wynosiła 3,21 ha, co nakazywało pomniejszenie płatności zgodnie z art. 18 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej: rozporządzenie nr 640/2014)

3) odmówił przyznania płatności dla młodych rolników wobec nieprzedstawienia przez Spółkę dokumentu potwierdzającego sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad Spółką i termin rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika, a obowiązek złożenia tego dokumentu wynikał z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosków.

1.4. Spółka nie zgodziła się z decyzją Kierownika BP i wniosła od niej odwołanie.

1.5. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor OR, zaskarżoną obecnie do Sądu, decyzją utrzymał w mocy zaskarżone doń rozstrzygnięcie Kierownika BP.

W odniesieniu do zmniejszenia jednolitej płatności obszarowej, organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika BP, uznając, że kontrola administracyjna wniosku potwierdziła zawyżenie obszaru kwalifikującego się do płatności. Uznano, że w oparciu o zdjęcia lotnicze z 8 czerwca 2018 r. została sporządzona ortofotomapa, która jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych, a taki sposób ustalania powierzchni kwalifikowalnej odpowiada treści art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej: rozporządzenie nr 1306/2013). Dalej Dyrektor OR wskazał, że jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014. Ustalenia w oparciu o treść ortofotomapy sporządzonej w oparciu o zdjęcia lotnicze z dnia 8 czerwca 2018 r. potwierdzały, że centralna część działki ewidencyjnej nr [...], oznaczonej we wniosku jako "D/D1" potwierdziła, że działka porośnięta była samosiejami brzóz. Uznał zatem za niewiarygodne oświadczenie Spółki, że drzewa te zostały usunięte przed 15 maja 2018 r. W ocenie organu zarówno struktura jak i wielkość samosiejek drzew świadczy o tym, że na tej części działki nie prowadzono deklarowanej działalności rolniczej.

Organ odwoławczy potwierdził również zasadność odmowy przyznania Spółce płatności dla młodych rolników. Stwierdził, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosków obowiązkiem beneficjenta jest jednoczesne złożenie (1) dokumentu potwierdzającego sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną lub grupą osób oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli; (2) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o dacie rozpoczęcia przez młodych rolników sprawowania tej kontroli. Za dokument, o którym mowa w treści przepisu, zdaniem Dyrektora OR można uznać: odpis z Krajowego Rejestru Sadowego aktualny na dzień złożenia wniosku, umowę spółki lub akt powołania na stanowisko. Spółka takiego dokumentu nie złożyła w terminie otwartym i przedłużonym do złożenia wniosku zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit 2. i 3. rozporządzenia nr 640/2014. Spowodowało to, że Spółka nie wykazała, iż faktyczną i trwałą kontrolę (w rozumieniu § 6 rozporządzenia w sprawie płatności) nad nią sprawował młody rolnik, a tym samym przesłanek do przyznania PMM wynikających z art. 50 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013.

Organ, odpowiadając na zarzut odwołania, wskazał jednocześnie, że brak dokumentu nie podlegał uzupełnieniu na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., ponieważ stosowanie tego przepisu zostało w postępowaniach w sprawach przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest wprost wyłączone w art. 23 ust. 1 u.p.s.w.b.

2. Spółka nie zgodziła się z decyzją Dyrektora OR i pismem z [...] stycznia 2020 r., reprezentowana przez radcę prawnego P.P.-B., wniosła od niej skargę do WSA w Gorzowie Wlkp. Wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła organom ARiMR inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) naruszenie art. 23 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w.b. poprzez odmowę jego zastosowania, przejawiającą się brakiem poinformowania Skarżącego, w okresie od dnia 15 czerwca 2018 r. do dnia 11 lipca 2018 r., o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku wraz z terminem uzupełnienia, w celu zapewnienia kompletności dokumentów formalnych określonych w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosków;

b) naruszenie art. 23 ust. 1 u.p.s.w.b. poprzez odmowę jego zastosowania, przejawiającą się brakiem niezwłocznego, tj. w terminie pozwalającym na zachowanie terminu 11 lipca 2018 r., poinformowania Skarżącego o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku wraz z terminem uzupełnienia, w celu zapewnienia kompletności dokumentów formalnych określonych w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosków.;

c) naruszenie art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.s.w.b. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, poprzez odstąpienie przez Kierownika BP, następnie zaaprobowanego przez Dyrektora OR, od utrwalonej praktyki przyznawania płatności dla młodych rolników na podstawie danych KRS weryfikowanych przez organ poprzez dostęp elektroniczny do danych wnioskodawcy w KRS, bez konieczności przedkładania odpisu z KRS wraz z wnioskiem o płatność;

d) art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s.w.b., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności brak zweryfikowania powierzchni wskazanej przez Stronę do płatności w ramach działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna D) z materiałami graficznymi, stanowiącymi integralną część wniosku o płatność.

3. Dyrektor OR, w piśmie z [...] stycznia 2020 r. zawierającym odpowiedź na skargę, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

4. Treść decyzji oraz zarzuty skargi powodowały, że Sąd musiał ocenić:

1) prawidłowość ustalenia faktycznego o zawyżeniu we wniosku powierzchni upraw na działce rolnej oznaczonej we wniosku jako "D" zlokalizowanej na działce ewidencyjnej [...],

2) prawidłowość stanowiska o tym, że nieprzedłożenie przez Spółkę dokumentu potwierdzającego sprawowanie przez młodego rolnika faktycznej i trwałej kontroli nad spółką może stanowić podstawę do odmowy przyznania tej płatności.

5. W odniesieniu do pierwszej kwestii, zdaniem WSA w Gorzowie Wlkp. prawidłowo ustalono powierzchnię stanowiącą maksymalny obszar kwalifikowalny, a w konsekwencji zasadnie pomniejszono jednotlitą płatność obszarową.

5.1. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 4 u.p.s.w.b. płatności obszarowe są przyznawane do powierzchni działki rolnej nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z powyższego wynika, że rolnik wskazuje powierzchnię działek rolnych, do których ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Niewątpliwie obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni kwalifikującej się do wsparcia. Z art. 21 ust. 1 u.p.s.w.b. wynika jednoznacznie, że płatności obszarowe przyznawane są na wniosek rolnika. Od indywidualnej decyzji rolnika zależy więc, czy będzie ubiegał się o płatności obszarowe, co wiąże się automatycznie z obowiązkiem utrzymywania zgłoszonych działek rolnych w tzw. dobrej kulturze rolnej.

Powierzchnia ta jest weryfikowana przez organ w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar stanowi podstawę przyznania płatności. Zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja satelitarnych lub lotniczych ortoobrazów lub innych odpowiednich dowodów, w tym dowodów przedstawionych przez beneficjenta na wniosek właściwego organu, nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub, w stosownych przypadkach, właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014).

Kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, natomiast przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych.

Wskazać także należy, że zgodnie z art. 70 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013 - system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi.

5.2. Organy ARiMR prawidłowo zastosowały powyższe przepisy. Weryfikując wniosek Spółki w zakresie wskazania powierzchni kwalifikującej się do wsparcia Kierownik BP i Dyrektor OR prawidłowo odwołali się do danych wynikających z przetworzenia fotografii dostępnych w ramach systemów informatycznych, a pochodzących ze zdjęć satelitarnych i lotniczych. Co istotne, na ich podstawie organy nie powzięły wątpliwości co do stanu działki na dzień składania wniosku. Na podstawie obrazów i ich cyfrowej interpretacji przyjęto, że na obszar wyłączony z płatności, a zlokalizowany w centralnym miejscu działki, był porośnięty samosiejami brzóz, co uniemożliwiało prowadzenie na działce deklarowanej działalności rolniczej. Zdaniem Sądu możliwość dokonania ustaleń na podstawie samych zinterpretowanych, również cyfrowo, obrazów, pozwalała aby postępowanie dowodowe prowadzone dla ustalenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ograniczyć do kontroli administracyjnej i odstąpić od oględzin działki w ramach kontroli na miejscu (por. wyrok WSA w Łodzi z 21 maja 2019 r. III SA/Łd 964/18). Takie działanie znajdowało podstawę prawną w przytoczonych wcześniej przepisach art. 24 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Kontrola na miejscu byłaby konieczna, w sytuacji gdyby dowody będące w posiadaniu organów ARiMR nie dostarczałyby niewątpliwych danych niezbędnych do rozpoznania wniosku o przyznanie płatności.

5.3. Chybione były w tym zakresie zarzuty Spółki oparte o twierdzenie, że rozpoznając wniosek, organy nie uwzględniły informacji spółki o dokonanych zabiegach usunięcia drzew porastających sporną działkę, co miało mieć miejsce w lutym 2018 roku. Skarżąca pomija bowiem, że ustalenia oparto o fotografie wykonane 8 czerwca 2018 r. wsparte danymi wynikającymi z systemu identyfikacji satelitarnej. Dowody te, mające postać cyfrową i znajdujące się w systemach informatycznych ARiMR, potwierdzały stan działki w dacie późniejszej od daty deklarowanych zabiegów. Sąd jednocześnie uznaje, że dowody zostały wyczerpująco opisane oraz ocenione w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Sąd nie podziela więc stanowiska Spółki o oparciu decyzji o nieuaktualnione dane. Organy nie dokonały bowiem swych ustaleń faktycznych na podstawie dowodów pochodzących sprzed daty usunięcia drzew. Przeciwnie, jak już była mowa, dokonały ich na podstawie danych obrazujących stan działki 8 czerwca 2018 r., a więc bezpośrednio przed datą złożenia przez Spółkę wniosku o płatność i bezpośrednio po 31 maja 2018 r. Sąd dostrzega także, że Spółka nie podważyła wiarygodności dowodów, o które oparł się organ.

6. W odniesieniu do drugiej kwestii spornej Sąd uznał, że zasadnie przyjęto, że niezłożenie przez Spółkę dokumentu potwierdzającego, że bezpośrednią i trwałą kontrolę nad Spółką sprawował młody rolnik stanowiło przesłankę odmowy przyznania płatności dla młodych rolników.

6.1. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosków, w przypadku ubiegania się o płatność dla młodych rolników przez osobę prawną, obowiązkiem beneficjenta jest równoczesne z wnioskiem złożenie:

- dokumentów potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad tą osobą prawną lub nad tą grupą osób oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli - w przypadku osób prawnych oraz grupy osób innej niż małżonkowie (pkt 1);

- oświadczenia o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę (pkt 2);

6.2. Z akt postępowania wynika, że do wniosku dołączono, poza dokumentacją fotograficzną, tylko jeden załącznik. Było to wyłącznie oświadczenie o osobach sprawujących kontrolę. Nie złożono natomiast dokumentu potwierdzającego okoliczności, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia.

Złożenie tego dokumentu stanowi obligatoryjny element wniosku, którego waga musi być oceniana z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. Wymóg jego przedstawienia nie ma bowiem charakteru samoistnego, lecz służy wykazaniu istnienia prawnych przesłanek do przyznania płatności dla młodych rolników. Jest niezbędny do potwierdzenia, że faktyczną i trwałą kontrolę, w rozumieniu § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności, nad osobą prawną sprawuje młody rolnik . W przepisie tym prawodawca obszernie wyliczył warunki konieczne do spełnienia tej przesłanki. Warunki te dotyczą, w odniesieniu do beneficjentów będących spółkami kapitałowymi, m. in. członkostwa młodego rolnika w zarządzie spółki i jego obligatoryjnego udziału w składaniu oświadczeń woli w imieniu spółki (pkt 1) lub dysponowania przez młodego rolnika bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu (pkt 2) lub uprawnienia młodego rolnika do powoływania lub odwoływania większości członków: zarządu spółki kapitałowej (pkt 3) bądź rady nadzorczej spółki kapitałowej (pkt 4).

Organ trafnie zidentyfikował przykładowo możliwe dokumenty miarodajne do udowodnienia praw korporacyjnych lub uprawnień zarządczych przez młodego rolnika, uznając, że może to być odpis z Rejestru Przedsiębiorców KRS, umowa spółki albo akt powołania.

Kluczowe dla oceny prawidłowości stanowiska Dyrektora OR jest jednak stwierdzenie, że brak dokumentu wykazującego rolę młodego rolnika uniemożliwia weryfikację istnienia prawnych warunków do uzyskania płatności dla młodego rolnika, przy czym wg zapisów u.p.s.w.b. organy ARiMR rozpoznają sprawę zasadniczo w oparciu o treść wniosków i załączonych do niego dokumentów, które muszą potwierdzać spełnienie wszystkich przesłanek wsparcia. Stąd brak dokumentów potwierdzających sprawowanie trwałej i faktycznej kontroli przez młodego rolnika nad osobą prawną trafnie uznano za podstawę do odmowy przyznania płatności, gdyż brak ten jest równoznaczny z niewykazaniem istnienia materialnoprawnej przesłanki wsparcia .

6.3. Oceny tej nie zmienia, wytykany konsekwentnie przez Skarżącą, brak wezwania przez Kierownika BP do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dokumentu, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosków.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 u.p.s.w.b. w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 k.p.a. nie stosuje się.

Oznacza to, iż w przypadku wpływu niekompletnego wniosku obowiązkiem organu jest zawiadomienie beneficjenta o brakach ze wskazaniem na konsekwencje ich nieusunięcia. Zawiadomienie nie pełni zatem takiej funkcji jak wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, lecz służy wyłącznie poinformowaniu strony o dostrzeżonych brakach. Wyraźnie wyłączone stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. oznacza natomiast, że ewentualne uzupełnienie braków, w następstwie zawiadomienia, nie jest daje podstaw do uznania, iż braki zostały uzupełnione w terminie ustawowym do składania i uzupełniania wniosków. Należy też zauważyć, iż z art. 23 u.p.s.w.b. nie wynika, by działania organu mogły modyfikować ostateczny termin do złożenia kompletnego wniosku. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 u.p.s.w.b. należy składać od 15 marca do 15 maja roku którego dotyczy wniosek. Jednocześnie zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 maja 2018 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu w roku 2018 (Dz. U. z 2018 r. poz. 897) termin ten przedłużono do 15 czerwca 2018 r. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 akapit 3 złożenie wniosku po tej dacie było dopuszczalne, jednak w przypadku złożenia wniosku później niż 25 dni po upływie terminu, nie przyznawało się wsparcia w jakiejkolwiek części. W tym samym przepisie, w akapicie 1 przewidziano, że w przypadku opóźnienia wniosku płatność ulegała obniżeniu o 1% za każdy dzień opóźnienia. Wedle akapitu 2. natomiast pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia.

Co istotne, skutków upływu terminu nie uchyla również niezastosowanie się przez organ ARiMR do obowiązku zawiadomienia. Z uwagi na wyłącznie informacyjny charakter zawiadomienia, o którym mowa w art. 23 ust. 1 u.p.s.w.b., brak takiego zawiadomienia nie uchyla bowiem skutku, o którym mowa w art. 23 ust. 2 u.p.s.w.b., zgodnie z którym w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Ubocznie tylko dostrzec należy, że Skarżąca złożyła swój wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dopiero 15 czerwca 2018 r., czyli w ostatnim dniu trzymiesięcznego terminu na ich składanie. Siłą rzeczy może się to wiązać z opóźnieniem w kontroli wniosków przez organy ARiMR.

7. Sąd nie podziela zarzutów skargi.

7.1. Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.s.w.b. (zarzut c/ wg systematyki skargi) poprzez zmianę przez organy ARiMR wcześniejszej praktyki przyznawania płatności dla młodych rolników pomimo nie złożenia dokumentu potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika trwałej i faktycznej kontroli nad Spółką.

Zgodnie z art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) uznać należy niewątpliwie m.in. takie działania organów administracji publicznej, które polegają na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej lub bardzo zbliżonej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia tej zmiany (wyrok NSA z 18 marca 2020 r. II OSK 263/19). Przez utartą praktykę, o której mowa w art. 8 § 2 k.p.a. odstąpienie od której może stanowić naruszenie art. 8 k.p.a., rozumieć wszakże należy zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych (wyrok WSA w Poznaniu z 3 października 2019 r. II SA/Po 195/19).

Skarżąca, jako na okoliczność uzasadniającą jej zdaniem konieczność przyznania płatności dla młodych rolników wskazała na fakt przyznania Spółce płatności za 2017 rok w sytuacji niezłożenia takiego dokumentu.

Tym niemniej jednak, jak wcześniej wskazano, utarta praktyka by mogła dawać stronie spodziewaną ochronę, musi być zgodna z prawem, zaś - o czym była już mowa we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia - Sąd uznał, że prawidłowa i jedynie uprawniona jest wykładnia wg której strona zobowiązana jest przedłożyć dokument, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosków. W ocenie Sądu przyznawanie pomocy, pomimo nieprzedłożenia takiego dokumentu przez stronę postępowania w sprawie płatności, byłoby praktyką błędną. Nadto jednokrotne działanie organu trudno uznać za utartą praktykę.

Po wtóre należy zwrócić uwagę na odmienności postępowania w sprawach przyznania płatności w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego. Otóż zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.b. organy agencji udzielają stronom, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, wyłącznie na ich żądanie. Organ nie udziela pouczeń z urzędu. Organy ARiMR mają służyć pewną pomocą rolnikom, ale tylko o tyle, o ile, w świetle art. 3 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.b., jednoznacznie o taką pomoc się zwracają (wyrok NSA z 17 października 2019 r. I GSK 500/19). Nadto, zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.s.w.b. "(...) ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne". Nadto, o czym już też była mowa, obowiązkiem beneficjenta jest przedłożenie wszystkich dowodów niezbędnych do wykazania przesłanek żądanego wsparcia. Organy ARiMR zasadniczo oceniają sprawę na podstawie wniosku i jego załączników.

7.2. Sąd nie podziela również zarzutu podniesionego na rozprawie (vide: załącznik do protokołu rozprawy), o tym, że niezłożenie przez Spółkę dokumentu, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosków stanowił "oczywisty błąd" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 809/2014. W myśl tego przepisu "wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze". Treść tego przepisu wskazuje jednak, że dotyczy on błędów zawartych w samym wniosku, czyli w jego treści. Niezałączenie obligatoryjnego załącznika do wniosku stanowi brak, a nie błąd. Jego uzupełnienie nie powoduje bowiem zmiany w treści wniosku (ani skorygowania ani poprawienia).

7.3. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s.w.b. (zarzut oznaczony jako d/) poprzez niezweryfikowanie naniesionych na materiale graficznym stanowiącym załącznik do wniosku zmian w stosunku do stanu uwidocznionego na zdjęciach udostępnionych przez ARiMR, a polegających na usunięciu porastających działkę brzóz. Twierdzenie takie jest niezasadne, ponieważ organy zweryfikowały wniosek pod kątem żądania przyznania płatności do określonej, wskazanej powierzchni. Poprzez analizę zdjęć pochodzących z 8 czerwca 2018 r. zweryfikowały również twierdzenie strony o usunięciu zadrzewień.

7.4. Zarzuty zawarte w pkt a) i b) skargi znajdują pośrednią lub bezpośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

8. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).