Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 1169/92
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1992-10-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: O zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych bądź letniskowych przesądza ich podstawowa funkcja, która znajduje swój wyraz w usytuowaniu w miejscu przeznaczonym pod zabudowę danego rodzaju w planie zagospodarowania przestrzennego i w pozwoleniu na budowę, w którym określa się rodzaj obiektu budowlanego.

Budynek będący w świetle tych kryteriów budynkiem letniskowym, nie może być uznany za budynek mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

TEZY

O zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych bądź letniskowych przesądza ich podstawowa funkcja, która znajduje swój wyraz w usytuowaniu w miejscu przeznaczonym pod zabudowę danego rodzaju w planie zagospodarowania przestrzennego i w pozwoleniu na budowę, w którym określa się rodzaj obiektu budowlanego.

Budynek będący w świetle tych kryteriów budynkiem letniskowym, nie może być uznany za budynek mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy S. nakazem płatniczym z dnia 3 lutego 1992 r. ustalił podatek od nieruchomości na 1992 r. w kwocie 815.700 zł w stosunku do Barbary i Telesfora S. zamieszkałych w G. od nieruchomości oznaczonej nr 6-416-KI.

Z akt sprawy, a w szczególności ze sporządzonego przez podatników wykazu nieruchomości oraz z karty nieruchomości nr 6-416-KI wynika, że Barbara i Telesfor S. są właścicielami nieruchomości położonej w B.G. składającej się z gruntu o pow. 900 m2 przeznaczonego pod budownictwo letniskowe oraz budynku letniskowego o pow. 87,50 m2.

Jako podstawa prawna wymiaru należności została powołana ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ oraz uchwała Rady Gminy S. z dnia 30 grudnia 1991 r. Nr XV/79/91.

W odwołaniu od tej decyzji Telesfor S. zarzucił, że nakaz płatniczy ustalający wymiar podatku nie jest decyzją przewidzianą w art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1992 r. o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem nie wskazuje podstawy prawnej, tytułu z jakiego należny jest podatek; nie zawiera również uzasadnienia faktycznego. Globalna kwota podatku jest o 1.000 procent wyższa od podatku za rok poprzedni /45.000 zł/ i nie pozostaje w odpowiedniej relacji do skali inflacji.

Według odwołującego się do ustalenia podatku powinny mieć zastosowanie stawki przewidziane w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych od budynków mieszkalnych i gruntów pozostałych, przy zastosowaniu których należny podatek nie powinien przekroczyć 136.050 zł.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa G. decyzją z dnia 5 maja 1992 r. Nr 221/RD/92 utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy stwierdził, że Wójt Gminy S. prawidłowo przy ustalaniu zobowiązania w podatku o nieruchomości zastosował stawki określone uchwałą Rady Gminy, bowiem uchwała ta została podjęta na podstawie upoważnienia zawartego w art. 5 ust. 1 ww. ustawy i jest zgodna z zakresem delegacji.

W ocenie Kolegium strona bezpodstawnie żąda zastosowania do obliczenia wysokości podatku od budynku letniskowego stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych. W uchwale Rady Gminy określona jest w ramach punktu dotyczącego stawek podatku od pozostałych budynków /poza mieszkalnymi i związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą/ odrębna stawka podatku 8.500 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej od budynków letniskowych, która ma zastosowanie w sprawie. Kolegium Odwoławcze uznało także za nieuzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych wskazując, że doręczony stronie nakaz płatniczy zawiera niezbędne elementy decyzji.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Telesfor S. zarzucił, że decyzje obydwu instancji wydane zostały bez podstawy prawnej i rażąco naruszają prawo i wniósł o stwierdzenie ich nieważności. Skarżący wywodzi, że uchwała Rady Gminy S. nie może być podstawą prawną decyzji, bowiem została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, wskutek przekroczenia ustawowego upoważnienia zawartego w art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem skarżącego budynek letniskowy, pomimo okresowego wykorzystywania i przeznaczenia na cele rekreacyjne właściciela i jego bliskich, jest budynkiem mieszkalnym i w związku z tym nie może być dla niego ustalona odrębna - inna niż dla budynków mieszkalnych - stawka opodatkowania.

Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi - zarówno w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych, jak i przepisów materialnych nie mogły zostać uwzględnione, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy S. odpowiadają prawu.

Zgodnie z par. 1 ust. 1 pkt 2 i par. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 lutego 1990 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego /Dz.U. nr 10 poz. 64/ na pobierany na terenie gmin podatek od nieruchomości należny od osób fizycznych wystawia się nakaz płatniczy.

Mimo więc, że decyzja wydana w tej formie - na druku urzędowym Ministerstwa Finansów - nie spełnia w całości wymogów określonych w art. 107 par. 3 Kpa, w szczególności w zakresie uzasadnienia faktycznego, nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że jest z tego powodu sprzeczna z prawem.

W decyzji powołano się na kartę nieruchomości, która stanowi podstawę wymiaru podatku od nieruchomości, w której w sposób nie budzący wątpliwości określono przedmiot opodatkowania oraz stawki zastosowane przy obliczaniu podatku.

W nakazie płatniczym powołano ponadto podstawę prawną, z której wynika obowiązek podatkowy: ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ oraz uchwałę Rady Gminy S. z dnia 30 grudnia 1991 r. Nr XV/79/91, w której ustalono stawki podatku od nieruchomości.

W ocenie Sądu uchwała ta została podjęta w granicach upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 5 ust. 1 ww. ustawy, bowiem określiła wysokość stawek podatku w granicach przewidzianych w ustawie, z uwzględnieniem górnych stawek kwotowych, określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 116 poz. 502/.

Zróżnicowanie wysokości stawek podatkowych od przedmiotu opodatkowania określonego w ustawie w art. 5 ust. 1 pkt 3, jako pozostałe budynki lub ich części /poza mieszkalnymi i związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą/ nie narusza granic upoważnienia. Rada Gminy władna była zróżnicować te stawki do tej kategorii budynków, skoro górna granica stawki nie przekraczała stawek zakreślonych ww. rozporządzeniem Ministra Finansów.

Nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisów prawa żądanie ustalenia podatku od nieruchomości od budynku letniskowego położonego w Bukowej Górze według stawek przewidzianych w uchwale dla budynków mieszkalnych. Sama ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji budynku mieszkalnego oraz pozostałych budynków. Trzeba zatem posłużyć się interpretacją tych pojęć zawartą w innych ogólnie obowiązujących przepisach prawa.

W oparciu w art. 3 ust. 1 i 3 z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /t.j. Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./ można wyprowadzić wniosek, że domem mieszkalnym jest budynek przeznaczony do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych właściciela i innych uprawnionych osób. Należy zakładać, że potrzeby mieszkaniowe zaspokajane są w miejscu stałego zamieszkania danej osoby, bowiem w świetle art. 25 Kc miejscem zamieszkania danej osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Gdyby zatem nawet przyjąć, że budynek skarżącego w Bukowej Górze mógłby spełniać warunki techniczne domu przeznaczonego na cele mieszkaniowe, to w świetle okoliczności sprawy należy dojść do wniosku, że potrzeby mieszkaniowe zaspokaja skarżący w miejscu stałego zameldowania w Gdańsku.

Z art. 3 ust. 4 Prawa lokalowego wynika, że domem letniskowym jest budynek, położony na terenie wsi lub w rejonie przeznaczonym na cele rekreacyjne ludności, służący właścicielowi i jego bliskim do wypoczynku. Nie wyklucza to oczywiście spełniania w ograniczonym zakresie przez domy tego typu funkcji mieszkalnej, ale nie przesądza to o ich charakterze, ponieważ ich podstawową funkcją w świetle obowiązującego w RP stanu prawnego jest funkcja rekreacyjna.

Z przepisów ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym /Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99/ oraz art. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ wynika, że obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Niewątpliwie teren B.G. w gminie S., na którym usytuowany jest przedmiotowy budynek jest terenem przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę letniskową, a nie pod budownictwo mieszkaniowe.

W świetle tych wszystkich okoliczności nie budzi zastrzeżeń ustalenie przez Wójta Gminy w S. podatku od nieruchomości od budynku stanowiącego własność małżonków S., położonego w Bukowej Górze z zastosowaniem stawek przewidzianych dla budynków letniskowych, a nie budynków mieszkalnych.

O zaliczeniu przedmiotowego budynku do określonej kategorii według kryteriów przewidzianych na przepisach ogólnie obowiązujących /ustawa o podatkach i opłatach lokalnych/ i przepisach prawa miejscowego /uchwała rady gminy/ nie może decydować potoczne rozumienie definicji budynku mieszkalnego, prezentowane przez skarżącego w oparciu o wykładnię językową, publikacje prasowe lecz określenie tego przedmiotu opodatkowania wyprowadzone z obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej systemu prawnego.

W świetle powołanych wyżej przepisów o planowaniu przestrzennym, Prawa lokalowego i Prawa budowlanego w obowiązującym systemie prawnym rozróżniono kategorie budynków mieszkalnych i letniskowych jako mających inne przeznaczenie, choćby według kryteriów technicznych i praktycznie mogły one wypełniać zamiennie funkcje mieszkalne i rekreacyjne. O zaliczeniu ich do określonej kategorii przesądza ich podstawowa funkcja, która znajduje wyraz w możliwości usytuowania ich tylko w miejscu przeznaczonym pod zabudowę danego rodzaju w planie zagospodarowania przestrzennego i w pozwoleniu na budowę, w którym określa się rodzaj obiektu budowlanego.

W świetle powyższych rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł o jej oddaleniu.