Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 417/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Asesor WSA Katarzyna Borońska Protokolant Aleksandra Madej po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących zaległości z podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2000 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art.17, art. 18 oraz art. 34§5 w związku z art.33 pkt 1, 2 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 19966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U z 2005 r., Nr 229, poz.1954)- dalej: upea oraz art. 144 i art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) –dalej: Kpa, Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- Ś. z dnia [...] nr [...] oddalające zrzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...], obejmujących zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2000 r.

Oba tytuły wykonawcze, wystawione w dniu [...], doręczono w dniu [...] D. M. wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank.

Pismem z dnia [...] strona wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, żądając uchylenia wymienionych w/w tytułów wykonawczych, uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 33 ust.1 upea, przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo nie istnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi,

- art.33 pkt 2 upea w związku z art. 224 §1 i §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.:Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz.60) – dalej w skrócie Op, przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, który to wniosek pozytywnie rozpoznał organ odwoławczy,

- art.33 pkt 10 upea w związku z art. 27 §1 tej ustawy, przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nie spełniających ustawowych przesłanek.

Wyjaśniła, iż w poz. 37 tytułów wykonawczych wskazano tylko stopę odsetek, jaka będzie stosowana w przyszłości (po wydaniu tytułu), brak natomiast danych co do wcześniejszych odsetek. Brak także informacji, czy osoby podpisujące tytuły wykonawcze są osobami upoważnionym do tych czynności. Strona powołała orzeczenie z dnia 10 lutego 2000 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt SA/Wr 1557/98, z którego wynika, że organ winien w toku postępowania zażądać od wierzyciela przedstawienia właściwego upoważnienia, a nie poprzestawać na uzyskanym zapewnieniu od wierzyciela o posiadanym przez tę osobę pełnomocnictwie.

Kwestionowane przez stronę tytuły wykonawcze, dotyczyły zobowiązań określonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś. nr [...] z dnia [...]. Podatnik wniósł odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. Decyzja ta w wyniku rozpoznania odwołania została uchylona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] (doręczona [...]). Nie istnieje zatem zaległość, która została objęta tytułami wykonawczyni. Ponadto postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji. Organ, mimo iż mógł wydać to postanowienie sam, przekazał je organowi odwoławczemu.

Wierzyciel, którym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś., postanowieniem z dnia [...] nr [...], uznał zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Postanowienie to utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] stwierdzając, że w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istniał obowiązek objęty tym tytułem. Decyzja podlega wykonaniu także, gdy toczy się postępowanie odwoławcze. Wstrzymanie wykonania decyzji następuje na mocy postanowienia wstrzymującego jej wykonanie. Postanowienie takie, w rozpoznawanej sprawie, wydano po prawidłowo dokonanych w dniu [...] czynnościach egzekucyjnych. Osoby, które podpisały sporne tytuły wykonawcze, posiadały upoważnienie do ich podpisania, wynikające z zakresu obowiązków i uprawnień.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...], po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, nie uznał zarzutów za zasadne, wskazując na związanie stanowiskiem wierzyciela. Wyjaśnił ponadto, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zgłoszony łącznie z zarzutami, jest rozpoznawany zależnie od stanowiska wyrażonego przez wierzyciela i tylko w przypadku uznania zarzutów za uzasadnione może być rozpoznany merytorycznie.

W zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego D. M. wniósł o uchylenie postanowienia, uchylenie tytułów wykonawczych i dokonanych czynności egzekucyjnych. Zarzuty podniesione w zażaleniu są analogiczne, jak w piśmie strony z dnia 8 lipca 2005 r. – zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.

Strona twierdzi, iż zgodnie z art. 268a Kpa, mającym zastosowanie w sprawie, "organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jej imieniu w ustalonym zakresie w szczególności wydawania decyzji administracyjnych, postanowień zaświadczeń". Takie upoważnienie nie może zatem wynikać z zakresu praw i obowiązków danej osoby w strukturze organizacyjnej urzędu. Podnosi także naruszenie art. 27 §1 pkt 10 upea, polegające na braku na tytule wykonawczym. zarówno pieczęci nagłówkowej organu egzekucyjnego, jak i wskazania, iż osoba podpisująca klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji, jest upoważniona do tych czynności.

Strona powołuje się na art.34 §3upea i twierdzi, że postępowanie w sprawie winno być zawieszone, gdyż wierzyciel nie wydał postanowienia w terminie 14 dni.

Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Stwierdził, iż zgodnie z art. 33 pkt 1-7, pkt 9, pkt 10 upea do zgłoszonych zarzutów ustosunkowuje się wierzyciel. Stanowisko wierzyciela w zakresie, o jakim mowa w art. 33 pkt 1-5, jest wiążące dla organu egzekucyjnego.

Odnośnie zarzutów określonych w art.33 pkt 10 upea tj. niespełnienia wymogów określonych w art. 27 w/w ustawy, organ egzekucyjny podzielił stanowisko wierzyciela. Wyjaśnił, iż klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji została nadana przez Komornika Skarbowego tj. osobę, która w imieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego jest uprawniona do tych czynności, prawidłowa jest też pieczęć organu egzekucyjnego.

Organ odwoławczy przyznał, iż nie wydano postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, co jest uchybieniem, ale nie ma ono znaczenia w sprawie, gdyż w okresie kiedy postępowanie winno być zawieszone, organ nie podejmował żadnych czynności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. M. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i zarzucił naruszenie:

- art. 33 pkt 10 upea w związku z art. 27 §1 tej ustawy, przez utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy będący podstawą postępowania obarczony jest uchybieniami.

- art. 34 §4 upea, poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zgłoszone przez stronę zarzuty okazały się zasadne. Przytoczył dotychczasową argumentację.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż tytuły wykonawcze nie zawierają wszystkich elementów wymienionych w art.27 §1 pkt 3, bowiem w poz. 37 podano wyłącznie stopę odsetek, jaka ma zastosowanie po dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Odsetki za okres wcześniejszy podano kwotowo, pomijając dane w zakresie stawki tych odsetek. Strona zarzuca także brak wskazania okresu przerwy w naliczaniu odsetek.

Skarżący podnosi ponadto brak w tytułach wykonawczych elementów wskazanych w art. 27 §1 pkt 7 tj. podpisu z podaniem imienia i nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego. Twierdzi, iż w wstawionych tytułach wykonawczych znajdują się dwa podpisy dwóch różnych osób, przy czym brak podstaw do stwierdzenia, iż osoby te są upoważnione do działania w imieniu wierzyciela. Analogiczny zarzut dotyczy klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji. Zdaniem strony brak pieczęci nagłówkowej organu egzekucyjnego oraz wskazania, że osoba podpisująca te klauzule jest osobą upoważnioną, co narusza art. 27 §1 pkt 10 upea.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i powtórzył dotychczasową argumentację.

W piśmie procesowym z dnia [...] organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutu skargi, dotyczącego nie wypełnienia poz.39 w oryginale tytułu wykonawczego (okres przerwy w naliczaniu odsetek). Jednocześnie wyjaśnił przyczyny, dla których na kserokopiach, dołączonych do akt administracyjnych, pozycje te wypełniono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie upsa).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę zarzutu, co do prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – Ś. postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał art.33 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art.27 §1 tej ustawy, gdyż twierdził, że tytuły wykonawcze doręczone w dniu [...] nie zawierają wszystkich elementów przewidzianych w art. 27 §1 upea. Jednocześnie w odrębnej skardze D. M. kwestionuje prawidłowość stanowiska wyrażonego przez wierzyciela.

W sprawie bezsporne jest, że egzekucja dotyczy należności pieniężnych wynikających z decyzji organu podatkowego z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2000 r. Stosownie do regulacji zawartej w art. 34 §1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku podatkowego, zarzutu zaniechania rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przed wystawieniem tytułu wykonawczego oraz zarzutu dotyczącego nieprawidłowego wypełnienia tytułu wykonawczego, gdyż zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 upea organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela.

Wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-Ś., postanowieniem z dnia [...], uznał zarzuty skarżącego za bezpodstawne. Stanowisko to podtrzymał Dyrektor Izby Skarbowej we W., postanowieniem z dnia [...], po rozpoznaniu zażalenia D. M.

Stanowisko wierzyciela, w zakresie okoliczności wskazanych w art.33 pkt 1-5 upea, jest wiążące dla organu egzekucyjnego (art.34 §1 upea). Wypowiedź wierzyciela nie jest natomiast wiążąca odnośnie zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 10 upea tj. w zakresie nie spełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art.27 upea, czyli w zakresie jakiego dotyczy spór.

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, iż organ egzekucyjny i organ odwoławczy nie naruszyły przepisów procesowych związanych z rozpoznaniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, sprawę rozstrzygały bowiem po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela.

Zarzuty dotyczące niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 upea, w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 27 upea, tytuł wykonawczy winien zawierać:

1) oznaczenie wierzyciela,

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację,

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek,

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń,

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej,

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej,

7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela,

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu,

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego,

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej,

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

W obu tytułach wykonawczych, wbrew twierdzeniom skargi, zgodnie z art.27 §1 pkt 3 upea wskazano:

- od jakiego dnia naliczone zostały odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (poz.35 i poz.36),

- kwotę odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego (poz.38), oraz

- stawkę odsetek, według której zostaną naliczone dalsze odsetki (poz.37), zaznaczając, iż odsetki od zaległości podatkowych naliczane są według stopy zmiennej i powołując art.50 Op, który dotyczy odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych.

Nie wypełnienia poz. 39 tytułów wykonawczych (okres przerwy w naliczaniu odsetek) oznacza, iż organ nie uwzględniał przerwy w naliczaniu odsetek. Wskazuje na to wysokość kwoty odsetek podana w poz. 38 tytułów wykonawczych, co wyjaśnił organ odwoławczy w piśmie procesowym z dnia [...]. Zasadnie podnosząc, iż późniejsze aktualizacje tytułów wykonawczych, dokonane w związku z uchyleniem decyzji, będącej podstawą wydania tytułów wykonawczych, nie ma wpływu na ocenę kompletności tytułów, których dotyczy skarga.

Należy także wskazać, iż w toku postępowania przed organami administracji strona nie podnosiła zarzutu nieprawidłowego naliczenia odsetek za zwłokę tj. bez uwzględnienia przerwy w jej naliczaniu. Okoliczności te, nie powinny zatem wpływać na ocenę prawidłowości działań organu, w tym zakresie. Sąd wystąpił jednak do organu odwoławczego o wyjaśnienie kwestii dotyczącej przerwy w naliczaniu odsetek, ponieważ w dołączonych do akt administracyjnych kserokopiach tytułów wykonawczych, wskazano okres przerwy w naliczaniu odsetek, a w oryginałach tych tytułów, przedstawionych przez skarżącego, pozycji tej nie wypełniono. Powstała zatem wątpliwość, czy kwoty odsetek wskazane w poz.38 odpowiadają danym zawartym w oryginałach tytułów wykonawczych, czy danym widniejącym na kserokopiach (danym po aktualizacji). Rozstrzygnięcie tych wątpliwości i ustalenia, że zarówno w oryginałach tytułów, jak i przekazanych Sądowi kserokopiach, nie uwzględniono przerwy w naliczaniu odsetek, a zatem dane wynikające z poz. 38 i poz. 39 tytułów (oryginałów) są prawidłowe, powoduje uznanie zarzutów strony, także w tym zakresie, za nieuzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.27 §1 pkt 7 i pkt 10 upea należy stwierdzić, iż oba tytuły wykonawcze zawierają zarówno pieczęć nagłówkową wierzyciela, jakim jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W. Ś., jak i podpis i pieczątki z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osób podpisujących tytuły wykonawcze w imieniu wierzyciela (poz.52 tytułów wykonawczych). Ustosunkowując się do tego zarzutu, wierzyciel wyjaśnił, iż osoby te w zakresie swoich obowiązków i uprawnień posiadają upoważnienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – Ś. do podpisywania tytułów wykonawczych. W ocenie Sądu fakt, iż umocowania takiego organ udzielił poprzez określenie zakresu obowiązków i uprawnień tych konkretnych osób, a nie odrębnym aktem, nie można uznać za naruszenie art.268a Kpa. Przepis ten, wskazuje jedynie formę pisemną takiego upoważnienia, a powołany zakres obowiązków i uprawnień ma taką formę.

Klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji, zdaniem Sądu, także nie zawiera wskazanych w skardze braków. Za brak taki, nie można uznać zamieszczenia w poz.67 (zamiast w poz. 66 i poz.67) tytułu wykonawczego pieczęci nagłówkowej oraz pieczęci wskazującej osobę upoważnioną do podpisu tej klauzuli w imieniu organu egzekucyjnego. Istotne bowiem jest, aby w tytule wykonawczym został określony w sposób czytelny organ egzekucyjny, a ten wymóg, w ocenie Sądu, został spełniony. Z pieczęci zamieszczonej w poz.67 obu tytułów wykonawczych wynika także, iż kierująca do egzekucji tytułu wykonawcze komornik skarbowy mgr inż. L. M. działa z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – Ś., brak zatem podstaw do uznania za zasadne zarzutów naruszenia art.27 §1 pkt 7 i pkt 10 upea.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.