Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2180/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Anna Zarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 roku nr [...], Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w pkt 1) uchylił decyzję własną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o odmowie potwierdzenia, że K. S. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji; w pkt 2) zaś odmówił potwierdzenia, że Ww spełnia warunki, o których mowa w art. 4 powołanej ustawy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wnioskiem z dnia 28 listopada 2018 r. K. S., działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ww ustawy. W wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono min.: 1) zapis z dziennika rejestracyjnego b. Wydział "C" [...] w S. o sygn. [...] t. 2, z którego wynika, że w dniu [...] października 1982 r. skarżący został zarejestrowany przez Wydział [...] jako tajny współpracownik ps. "[...]" do numeru [...], w dniu 1 marca 1985 r. materiały przekazano do archiwum do numeru [...]; 2) zapis z dziennika materiałów przekazywanych do archiwum b. [...] w S. o sygn. [...] t. 3, z którego wynika, że akta K. S. zarejestrowanego przez Wydział [...] jako tajny współpracownik ps. "[...]" do numeru [...] w dniu 1 marca 1985 r. zostały przekazane do archiwum do numeru [...], w rubryce "Ilość tomów" widnieje zapis "11"; 3) protokół brakowania akt sygn. I nr [...]. Wydział "[...]" [...] w S. o sygn. IP[...], z treści którego wynika, że akta o numerze [...] dotyczące K. S. składające się z 2 tomów zostały zniszczone w dniu 11 stycznia 1990 r.; 4) kartę Mkr-2 z kartoteki odtworzeniowej [...] w W. (1944) 1954-1990 o sygn. [...], z której wynika, że K. S., s. W. ur. [...] sierpnia 1960 r. został zarejestrowany przez Wydział [...] [...] S. jako tajny współpracownik ps. "[...]" do numeru [...], w dniu 28 lutego 1985 r. został wyeliminowany z powodu odmowy współpracy, w dniu 1 marca 1985 r. materiały złożono w archiwum do numeru [...].

Organ wyjaśnił iż zapis "ilość tomów "11 "oznacza, iż do archiwum złożono teczkę personalną i teczkę pracy TW. Dokumenty związane z osobą i działalnością TW gromadzono w teczce personalnej TW i teczce pracy TW. Przy rejestracji TW jednostka pionu "C" wydawała jednostce SB prowadzącej współpracownika ostemplowane i oznaczone numerem rejestracyjnym okładki teczki personalnej i teczki pracy. Po zakończeniu współpracy teczki składano do archiwum, czyli w centrali do Biura "[...]", w województwie - do wydziału "[...]". Prezes Instytutu wskazał również, iż wpis do dziennika rejestracyjnego był ostatnim etapem rejestracji, po uprzednim zatwierdzeniu werbunku przez przełożonych. Wpis danej osoby do ewidencji organów bezpieczeństwa państwa, w połączeniu z pochodzącą z tej ewidencji informacją o założeniu dla tej osoby teczki personalnej i teczki pracy (których oryginały zostały zniszczone) wskazują, że rejestracja nie była pozorna, a osoba ta podejmowała działania w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji.

Ostatecznie, rozpoznając ww wniosek Prezes Instytutu podniósł, iż odnalezione w wyniku kwerendy archiwalnej zapisy ewidencyjne były wynikiem/świadectwem podjętej przez wnioskodawcę współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. Kolejne etapy współpracy (podjęcie współpracy, zakończenie) były dokumentowane w zapisach ewidencyjnych. Mimo, że wnioskodawca nie uczestniczył bezpośrednio w ich tworzeniu to można stwierdzić, iż współuczestniczył w ich powstaniu przez podjęta decyzję o współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. Wyjaśnił, iż rejestracja danej osoby w ewidencji w charakterze tajnego współpracownika, założenie jej teczki personalnej i teczki pracy, było możliwe tylko w związku ze sporządzeniem raportu ze spotkania werbunkowego i innych dokumentów wytworzonych przez tajnego współpracownika lub przy jego udziale tuż po spotkaniu, na którym został on pozyskany. Należy zatem stwierdzić, że wyżej wymienione dokumenty ewidencyjne również zostały wytworzone przy udziale wnioskodawcy (w ścisłym związku ze zdarzeniami, w których uczestniczył w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Wobec powyższego, brak jest podstaw do twierdzenia, iż organy bezpieczeństwa państwa prowadziły pozorną ewidencję tajnych współpracowników lub informatorów. Zatem, w opisanym stanie faktycznym i prawnym nie można potwierdzić, że wnioskodawca spełnia warunki, o których mowa w kart. 4 ww ustawy o działaczach opozycji.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięcie, pełnomocnik skarżącego wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę jej wydania, a wyrażających się w przyjęciu, iż wnioskodawca nie spełnia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Wskazał, iż z brzmienia art. 4 ust. 2 ww ustawy wynika jednoznacznie, że wnioski jakie formułuje organ wymagają od niego, poza sprawdzeniem istnienia określonych dokumentów, także ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, że dokumenty te zostały faktycznie wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez wnioskodawcę w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, rozpoznając ponownie przedmiotowy wniosek, w pełni podzielił swoją merytoryczną ocenę przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednak z przyczyn zmiany stanu prawnego - nowelizacji art. 4 ww ustawy - zobligowany był do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i orzeczenia na nowo w sposób tożsamy. Wskazał, iż powyższa zmiana miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej decyzji, gdyż w wyniku kwerendy archiwalnej odnaleziono zapisy ewidencyjne dotyczące rejestracji wnioskodawcy w charakterze tajnego współpracownika, i które jednocześnie spełniają kryteria dokumentów opisanych w art. 4 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Zostały one bowiem wytworzone przy udziale wnioskodawcy w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa o pseudonimie "Jakub". Ww. dokumenty potwierdzają również fakt rejestracji wnioskodawcy w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa o ww pseudonimie.

Organ wyjaśnił, iż w dzienniku rejestracyjnym (wymienionym w pkt 1) od 1962 r. rejestrowano wszelkie zainteresowania operacyjne SB. W przedmiotowym przypadku wnioskodawca został zarejestrowany jako tajny współpracownik organów bezpieczeństwa państwa. Wydając zatem rozstrzygnięcie oparł się o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i poczynione wcześniej ustalenia jak i podniósł, iż ustawodawca nie pozostawił miejsca na uznanie administracyjne, zaś Prezes Instytutu Pamięci Narodowej ma obowiązek działania tylko i wyłącznie na podstawie przepisów prawa.

Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tut. Sądu, wniósł K. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 11 i art. 77 kpa poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 29 kwietnia 2019 roku oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji, a w konsekwencji - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozpatrzenia sprawy;

- art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, poprzez jego błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że fotokopie odnalezione w zasobach archiwalnych IPN a dotyczące skarżącego K. S. zostały wytworzone przez lub przy udziale skarżącego w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniósł o:

uchylenie w całości zaskarżonej decyzji w części tj. w pkt 2;

na podstawie art. 193 Konstytucji RP o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, czy art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych w zakresie w jakim traktuje jako dokumenty wytworzone przy udziale osoby o której mowa w ust. 1 pkt 2 ustawy przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa pomoce ewidencyjne takie jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych jeżeli potwierdzają fakt rejestracji osoby w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa, jest zgodny z art 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP,

zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w przypadku ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

W uzasadnieniu swojego stanowiska min. przyznał, że w ramach postępowania w sprawie spełnienia warunków o których mowa w art. 4 powołanej ustawy Prezes IPN nie bada oryginalności ani prawdziwości stwierdzeń zawartych w dokumentach. Z brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika jednak w sposób jednoznaczny, że wnioski jakie formułuje organ wymagają od niego poza sprawdzeniem istnienia określonych dokumentów, ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, że dokumenty te zostały faktycznie wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez wnioskodawcę w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Oznacza to, że muszą to być dokumenty z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wnioskodawca był tajnym współpracownikiem lub pomocnikiem organów bezpieczeństwa państwa i w ramach współpracy wytwarzał osobiście lub przy jego udziale były wytwarzane określone dokumenty (tzn. mógł liczyć się z tym, miał taką świadomość, że na skutek przekazanych przez niego informacji dojdzie do wytworzenia tych dokumentów - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14.02.2017r., sygn. akt: IV S.A./Wa 1741/16). Za dokumenty wytworzone przy udziale tajnego informatora uważa się więc takie dokumenty, które zawierają informacje przekazane organowi bezpieczeństwa państwa przez tajnego informatora a bez których to informacji dokumenty te nie mogłyby powstać. W ocenie skarżącego, na podstawie w/w fotokopii dokumentów, nie sposób jednak ustalić bezspornie, że jakikolwiek dokumenty zostały wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa. W sprawie nie ujawniono w zasobach IPN żadnego dokumentu sporządzonego bądź podpisanego przez skarżącego. Nie zachował się też żaden inny dokument, którego treść pozwalałaby na dokonanie ustaleń w zakresie wytworzenia dokumentów przy udziale skarżącego, w ramach czynności wykonywanych przez skarżącego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Powoływane przez organ dokumenty zostały sporządzone przez osoby prowadzące ewidencje, zapewne w ramach wykonywania przez nie obowiązków pracowniczych. Nie istnieją jednak żadne dowody świadczące o tym, że dokumenty te zostały wytworzone, po pierwsze przy świadomym udziale skarżącego, a dodatkowo jeszcze w ramach czynności wykonywanych przez skarżącego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa. Ujawnione w sprawie fotokopie wskazują jedynie na rejestrację skarżącego lecz nie pozwalają na przyjęcie domniemania, że brał on czynny udział w tej rejestracji i po jej dokonaniu wykonywał jakiekolwiek czynności jako tajny informator lub pomocnik przy zdobywaniu informacji.

Ponadto, w ocenie skarżącego, wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obowiązujący od dnia 12 czerwca 2019 roku nowy przepis art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji RP, w zakresie w jakim traktuje jako dokumenty wytworzone przy udziale osoby o której mowa w ust. 1 pkt 2 ustawy przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa pomoce ewidencyjne takie jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych jeżeli potwierdzają fakt rejestracji osoby w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa. W związku z powyższym uzasadniony jest wniosek o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w ww zakresie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż ani zaskarżona ani utrzymana nią w mocy decyzja, nie naruszają prawa. W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że w czasie między wydaniem przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., a rozpatrzeniem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (decyzja z dnia [...] czerwca 2019 r.) uległa zmianie treść art. 4 ustawy o działaczach opozycji, na podstawie którego została wydana pierwsza decyzja. W art. 3 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 992) wskazano, że w ustawie o działaczach opozycji w art. 4 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu: "2. Przez dokumenty wytworzone przy udziale osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2, przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa rozumie się także pomoce ewidencyjne, takie jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa, jeżeli potwierdzają fakt rejestracji jej w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa". Dodany przepis art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji doprecyzował pojęcie "dokumentu wytworzonego przy udziale osoby w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa", co jednocześnie zaostrzyło kryteria pozytywnego rozpoznania wniosku, tj. wydania żądanego przez skarżącego zaświadczenia w ww trybie. Natomiast, w sytuacji, kiedy przepisy prawa materialnego ulegają zmianie - zachowując tożsamość sprawy - organ obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego (wyrok NSA z dnia 24 marca 2003 r., II SA 2057/01). Ustawodawca, w przypadku zmiany przepisu art. 4 ustawy o działaczach opozycji, nie dodał jednak przepisów intertemporalnych, co oznacza, że zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa w sprawach niezakończonych decyzją ostateczną mają zastosowanie przepisy nowe. Zgodnie z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności, organy działają na podstawie przepisów prawa. Stosowanie tej zasady implikuje powinność rozpoznawania i rozstrzygania spraw przez organy administracji na gruncie obowiązującego aktualnie (tj. na dzień orzekania przez organ) stanu prawnego.

W myśl obecnie obowiązującego przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie: 1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i 2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 (dodanym przepisem art. 3 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2019 r., poz. 992) przez dokumenty wytworzone przy udziale osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2, przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa rozumie się także pomoce ewidencyjne, takie jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa, jeżeli potwierdzają fakt rejestracji jej w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa.

Trzeba mieć na uwadze, iż wprowadzając do porządku prawnego art. 4 ustawy o działaczach opozycji, ustawodawca kierował się potrzebą znalezienia łatwego w stosowaniu, a tym samym dostatecznie sformalizowanego kryterium, umożliwiającego weryfikowanie wnioskodawców pod kątem tego, czy w przeszłości działali na rzecz organów bezpieczeństwa PRL. Taka konstrukcja ustawy pociąga jednak za sobą rygorystyczne konsekwencje, w świetle których uprawnienia przewidziane w ustawie przysługują wyłącznie tym osobom, co do których w archiwum IPN brak jest jakichkolwiek dokumentów, mogących potwierdzić związki tych osób z organami bezpieczeństwa PRL, natomiast istnienie takich dokumentów stanowi automatyczną przeszkodę do nabycia tych uprawnień. Powyższy skutek zachodzi niezależnie od okoliczności, w jakich doszło do podjęcia działań na rzecz organów bezpieczeństwa PRL, czasu trwania tych działań, ich wagi, czy też proporcji, w jakich pozostają one w stosunku do całokształtu działalności opozycyjnej wnioskodawcy.

W okolicznościach niniejszej sprawy, nie budzi żadnych wątpliwości fakt odnalezienia w zasobach organu ww dokumentów, które należy uznać za wytworzone przy udziale skarżącego w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa o pseudonimie "[...]". Dokumenty te, wymienione w pkt 1-3 (decyzja), zostały enumeratywnie wyliczone w katalogu pomocy ewidencyjnych, podanym w art. 4 ust. 2 ww ustawy i w ocenie Sądu, spełniają kryteria dokumentów opisanych w art. 4 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Ww dokumenty potwierdzają również fakt rejestracji wnioskodawcy w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa o ww pseudonimie.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego należy także zwrócić uwagę na ograniczony zakres działania Prezesa IPN, którego zadaniem jest wyłącznie ustalenie, czy w zasobach IPN znajdują się dokumenty dotyczące danej osoby, spełniające kryteria określone w art. 4 ust. 1 pkt pkt 2 ustawy. Obowiązkiem organu w tego rodzaju postępowaniu było więc, wbrew twierdzeniom skarżącego, wyłącznie odzwierciedlenie stanu zasobów archiwalnych wg skonkretyzowanych w przepisie kryteriów i sformułowanie oceny, czy stan zasobów archiwalnych zawiera dokumenty, których treść wskazuje na to, że istniały "ślady" wskazujące na współpracę ze służbami bezpieczeństwa, czy wojskowymi (organami kontrwywiadu Wojska Polskiego) i czy w ramach tej współpracy wytworzył on jakieś dokumenty lub czy jakieś dokumenty powstały przy jego udziale. Taka okoliczność w sprawie niniejszej została stwierdzona. Stanowi ona negatywną przesłankę do uznania wniosku skarżącego za zasługujący na uwzględnienie, niezależnie od subiektywnej oceny tej przesłanki dokonanej przez skarżącego. Okoliczność współpracy jest kryterium obiektywnym a jednocześnie wystarczającym do stwierdzenia, że brak jest możliwości uznania osoby współpracującej za działacza opozycji. Ustawodawca nie uzależnił prawnego znaczenia tej okoliczności w powyższym kontekście od jakiegokolwiek innego aspektu np. motywów podjęcia współpracy. Zaś motywy i charakter postępowania skarżącego, oraz dokonanie oceny czy spełniają przesłanki współpracy mógłby być oceniany w innym postępowaniu, tj. postępowaniu "lustracyjnym" prowadzonym przez sąd powszechny.

W powyższym kontekście, wypada w tym miejscu przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. I OSK 551/15, w którym stwierdził, że organ w postępowaniu o udostępnienie dokumentów, na podstawie ich treści ocenia jedynie, czy dotyczyły one skarżącego oraz czy zostały wytworzone przez niego lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji. W tym postępowaniu organ nie bada oryginalności i prawdziwości stwierdzeń zawartych w tych dokumentach. Nie jest uprawniony do ich weryfikowania i prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie prawdziwości zdarzeń podanych w dokumentach. Formułuje jedynie wnioski wynikające z treści odnalezionych dokumentów.

Nie podważając zatem ani ewentualnej działalności ani nie zaprzeczając potencjalnym represjom i szykanom ówczesnych władz stosowanym wobec skarżącego, należy stwierdzić, że Prezes Instytutu Pamięci Narodowej jest upoważniony ustawowo jedynie do ustalenia, czy w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej zachowały się dokumenty o określonych cechach. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej ma obowiązek działania tylko i wyłącznie na podstawie przepisów prawa i nie ocenia, czy zastosowane przez ustawodawcę kryteria nie są zbyt surowe, lub czy nie eliminują z kręgu beneficjentów ustawy mniej albo bardziej licznego grona osób. Zatem, ze względu na ograniczony zakres właściwości rzeczowej, Prezes IPN w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji nie mógł oceniać całej dokumentacji zgromadzonej w sprawie pod kątem jej prawdziwości celem wykazania słuszności stanowiska skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 7 lutego 2017 r., w sprawie odmowy stwierdzenia spełnienia warunków określonych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji stwierdził, że "obowiązkiem organu w tego rodzaju postępowaniu było wyłącznie odzwierciedlenie stanu zasobów archiwalnych wg skonkretyzowanych w przepisie kryteriów sformułowanie oceny czy stan zasobów archiwalnych zawiera dokumenty, których treść wskazuje na to, że istniały "ślady" wskazujące na współpracę skarżącego ze służbami bezpieczeństwa i czy w ramach tej współpracy wytworzył on jakie dokumenty lub czy jakieś dokumenty powstały przy jego udziale. Organ relacjonuje zatem, a nie ocenia co w odniesieniu do zagadnienia współpracy i jednocześnie, co najmniej udziału danej osoby w ich wytworzeniu, przedstawiają dokumenty znajdujące się w zasobach IPN. Nie przedstawia więc relacji i wniosków wynikających ze wszystkich dokumentów znajdujących się w zasobach archiwalnych, ani ze stanowiska skarżącego. Nie konfrontuje tych dowodów. Rolą organu wyznaczoną przez wskazany przepis ustawy nie jest więc ani ocena prawdziwości dokumentów, ani prawdziwości opisanych w nich zdarzeń, ani wiarygodności osób wytwarzających dokumenty, ani też ustalanie czy wynikająca z dokumentów współpraca miała w rzeczywistości miejsce (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 2307/16, IV SA/Wa 306/17).)".

Reasumując stwierdzić należy, jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, iż wskazane dokumenty spełniają kryteria dokumentów opisanych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji, tj. zostały wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, co tym samym stanowi negatywną przesłankę do wydania decyzji potwierdzającej, że skarżący spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 7, 8 i 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Biorąc pod uwagę wymogi procesowe stwierdzić należy, że organ dołożył wystarczających starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizował wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach, odnosząc się do elementów zawartych we wniosku skarżącego. Tym samym uczynił zadość wymogom wynikającym z przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a., opierając swoją ocenę na przekonujących podstawach, przedstawiając argumentację w swoich rozstrzygnięciach.

Zatem, mając powyższe na uwadze skargę, jako bezzasadną, należało oddalić w oparciu o art. 151 P.p.s.a.