Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1193/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 17 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Jarosław Szaro / spr./ SO del. Piotr Popek Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2015r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2014r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania A. D., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] września 2014r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 19 sierpnia 2010r. A. D. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na 2010 rok. W dniu 5 października 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie o spełnieniu warunków do przyznania pomocy. W dniu 11 kwietnia 2011 r. Wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem i zaświadczenie Nadleśnictwa Rozwadów potwierdzające ten fakt.

Na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] maja 2011 r. decyzję nr [...], na mocy której przyznał Stronie pomoc na zalesianie w łącznej wysokości 4268,30 zł w tym z tytułu:

1. wsparcia na zalesianie w wysokości - 2738,80 zł - płatnego jednorazowo po wykonaniu zalesienia,

2. premii pielęgnacyjnej w wysokości - 628,90 zł- płatnej corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia,

3. premii zalesieniowej w wysokości - 900,60 zł - płatnej corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.

W dniu 4 kwietnia 2012 r. Strona złożyła wniosek o wypłatę płatności na zalesienia gruntów rolnych za 2012 r. W związku z tym premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa w wysokości 1529,50 zł zostały wypłacone w dniu 11 stycznia 2013 r.

W dniu 3 kwietnia 2013 r. na gruncie zalesionym przez Wnioskodawczynię została przeprowadzona wizytacja mająca na celu zweryfikowanie zgodności wykonanego zalesienia z deklaracją zawartą we wniosku o przyznanie pomocy. W protokole z czynności kontrolnych stwierdzono, że rolnik posiada fakturę na kompleksowe wykonanie zalesienia, brak jest natomiast dokumentów potwierdzających zakup sadzonek. W dniu 18 kwietnia 2014 r. Strona przedłożyła załącznik do faktury, który zawiera wykaz materiału sadzeniowego wykorzystanego do zalesienia działki nr 112.

W związku z otrzymanymi wynikami z kontroli na miejscu organ I instancji postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych. Po uwzględnieniu nowych istotnych dowodów w sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] grudnia 2013 r. decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych w wysokości 2898,90 zł. Od tej decyzji Strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, co stwierdzono w postanowieniu Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2014 nr [...].

W związku z różnicą powstałą pomiędzy kwotą wypłaconą na podstawie decyzji z dnia [...] maja 2011r. a kwotą przyznaną na mocy decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2013r. powstała należność względem ARiMR w kwocie 1369,40zł.

Po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] września 2014 r. decyzję nr [...], w której ustalił Beneficjentce kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości 1369,40 zł, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

A. D. złożyła odwołanie od tej decyzji, w którym wniosła o umorzenie i anulowanie zwrotu płatności w wysokości 1369,40 zł z powodu braku środków finansowych. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 80 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65).

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w decyzji z dnia [...] października 2014 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że obowiązek przechowywania dowodów zakupu sadzonek wynika z art. 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 48, poz. 390 ze zm.) – dalej rozporządzenie. Ponadto, zgodnie z art. 18 § ust. 1 pkt 2 lit a ww. rozporządzenia rolnik zwraca wsparcie na zalesienie w wysokości, która jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia, jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że nie posiada dokumentów, o których mowa w § 17 pkt 1. Załącznik nr 6 do rozporządzenia stanowi, iż płatność zalesieniową z tytułu wsparcia na zalesienie pomniejsza się o 50 procent, jeżeli zostanie stwierdzony brak dowodu zakupu sadzonek. Dowód zakupu sadzonek potwierdza, co zostało zakupione, od kogo, kiedy i po jakiej cenie.

Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że Beneficjentka jako dokument potwierdzający zakup sadzonek przedłożyła w biurze organu I instancji fakturę VAT 3/2011, która dotyczy zalesienia działki ewidencyjnej 112. W ocenie organu zebrane dokumenty w sprawie – ww. faktura od załącznik do niej pozwalają w sposób jednoznaczny stwierdzić, że A. D. nie spełniła warunków wynikających z ww. rozporządzenia i w związku z tym zobowiązana jest zwrócić nienależnie pobraną płatność.

Odnośnie zawartego w odwołaniu żądania o umorzenie i anulowanie zwrotu płatności w wysokości 1369,40 zł z powodu braku środków finansowych, organ odwoławczy wskazał, że względy finansowe i możliwości płatnicze dłużnika nie stanowią okoliczności powodujących brak konieczności zwrotu pobranych środków finansowych. W związku z tym nie można odstąpić od ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych.

W ocenie Dyrektora Oddziału nie zachodzą również przesłanki określone w art. 80 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Przekazanie płatności zalesieniowej w dniu 21 czerwca 2011r. na rachunek Strony nie wynikało z pomyłki ARiMR. W dniu wydania decyzji z dnia [...] maja 2011r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie posiadał informacji, z których wynikałoby, że A. D. nie ma dokumentów potwierdzających zakup sadzonek przeznaczonych do zalesienia działki ewid. nr 112. Ponadto Beneficjentka składając w dniu 19 sierpnia 2010r. wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na 2010 rok złożyła oświadczenie (część XII wniosku), że znane jej są zasady przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz że jest świadoma skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne". Zobowiązała się również do przechowywania dowodów zakupu sadzonek do dnia zakończenia realizacji planu zalesienia.

Organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności w odniesieniu do pomocy przyznanej za rok 2010, o którym mowa w art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROTOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. ze zm.).

A. D. złożyła skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wskazując, że organy rozpatrujące sprawę dopuściły się naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Skarżąca podniosła, że wypełniając wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie działki pytała się pracownia organu, czy do wniosku powinna dołączyć fakturę potwierdzającą dokonanie zakupu i wykonanie zalesienia. Pracownik poinformował ją wtedy, że powinna fakturę posiadać w swojej dokumentacji. O tym, że faktura nie spełnia wymagań Skarżąca dowiedziała się podczas kontroli na miejscu. Komisja kontrolna przeprowadziła rozmowę z K. M., który dokonywał zakupu sadzonek. Skarżąca wskazała więc, że organy nierzetelnie zapoznały się z dokumentami, popełniły liczne błędy i nie sprawdziły faktury.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podniósł, że sprawa została rozpatrzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy a rozstrzygnięcie wydano w oparciu o posiadane dowody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Organy administracji nie naruszyły prawa ustalając kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Skarżąca nie spełniła bowiem wymogów określonych w rozporządzeniu.

Przepis § 17 tego aktu prawnego stanowi, że rolnik, któremu przyznano pomoc na zalesianie, do dnia zakończenia realizacji planu zalesiania przechowuje dowody zakupu:

-sadzonek przeznaczonych do zalesiania wnioskowanych gruntów,

-repelentów.

Przedmiotowy przepis nie wprowadza definicji pojęcia dowodów zakupu, jakie powinien posiadać rolnik, a więc dowody te musza być rozumiane tak jak w języku powszechnym, z uwzględnieniem sposobu dokumentowania transakcji sprzedaży w obrocie gospodarczym.

Celem określenia definicji tego pojęcia należy odwołać się jeszcze do treści przepisu § 18 ust.1 pkt2 lit. a rozporządzenia, przewidującego obowiązek zwrotu wsparcia na zalesianie, jeżeli rolnik nie posiada dokumentów określonych w § 17 ust. 1 rozporządzenia.

Treść tego przepisu wskazuje, że dowodami zakupu o jakich mowa w § 17 pkt 1 rozporządzenia będą więc nie jakiekolwiek dowody ale dowody z dokumentów, czyli funkcjonujące w formie pisemnej. Posiadanie tylko takich dowodów może prowadzić do potwierdzenia posiadania przez rolnika prawa do wsparcia na zalesianie.

Muszą to być przy tym takie dokumenty, które są stosowane w obrocie przy dokonywaniu sprzedaży sadzonek przeznaczonych na zalesianie.

Jeżeli wiec sprzedawcą będzie podmiot prowadzący działalność gospodarczą i z tego tytułu mający status podatnika podatku od towarów i usług, dowodem dokonania transakcji będzie faktura VAT lub paragon (pozwalający na identyfikację kupującego). W przypadku sprzedawcy nie będącego podatnikiem VAT, dowodem takim będzie rachunek lub inny dowód księgowy. W przypadku z kolei osoby fizycznej dowodem takim będzie umowa kupna sprzedaży pomiędzy osobami fizycznymi.

Wskazać przy tym trzeba, że dokumentem potwierdzającym prawo do wsparcia jest dowód zakupu. Przez taki dokument należy rozumieć dokument potwierdzający transakcje kupna – sprzedaży. Tylko bowiem w takim przypadku dochodzi do zakupu towaru, w tym przypadku sadzonek drzewek służących do zalesiania.

Dowód taki rolnik uzyskujący wsparcie powinien posiadać od chwili dokonania zakupu , a więc co najmniej równocześnie z dokonaniem zalesiania.

W przedmiotowej sprawie skarżąca nie posiadała dokumentu zakupu drzewek służących do zalesiania. Przedstawiony przez nią dokument w postaci faktury VAT wystawionej przez przedsiębiorstwo [...] K. M. nie potwierdzało dokonania dostawy (w rozumieniu ustawy o VAT), ale wykonanie usługi zalesiania. Nie jest więc potwierdzeniem zakupu towarów w postaci sadzonek przeznaczonych do zalesiania, ale potwierdzeniem zakupu usługi zalesiania. Przedmiotem czynności wyszczególnionej w fakturze jest działanie polegające na zalesianiu, nie zaś zakup sadzonek. Taki dokument nie wyczerpuje przesłanek z § 17 pkt 1 rozporządzenia. Nie jest dokumentem zakupu sadzonek.

Nie może być również potwierdzeniem zakupu takich sadzonek przedstawiony w trakcie późniejszego etapu postępowania dokument określony jako załącznik do faktury 3/2011 r.

Dokument ten nie posiada bowiem daty, a więc nie jest wiadome kiedy został wystawiony. Na samej fakturze nie odnotowano, że zostały również wystawione do niej załączniki. Załącznik ten nie został również przedstawiony przez skarżącą w trakcie kontroli prowadzonej przez pracowników Agencji w dniu 11.04.2013r. Jak wynika z protokołu kontroli, skarżąca okazała w jej trakcie jedynie fakturę na zakup usługi zalesiania, bez dowodów zakupu sadzonek. Nie wiadomo, czy podana w nim cena sadzonek dotyczy ich zakupu przez Przedsiębiorstwo [...], czy sprzedaży na rzecz A. D.. Dokument ten nie spełnia warunków faktury VAT dotyczącej sprzedaży.

Te okoliczności prowadzą do stwierdzenia, że skarżąca nie posiadała tego dokumentu w myśl § 17 pkt 1 rozporządzenia od momentu dokonania zalesiania.

To zaś świadczy o tym, że nie spełniła przesłanki do przyznania jej pomocy a tym samym zachodzi okoliczność z § 18 ust.1 pkt 2 lit.a rozporządzenia. W wyniku kontroli stwierdzono, że nie posiada ona dokumentów potwierdzających zakup sadzonego przeznaczonych do zalesiania gruntów.

Posiadany przez nią w trakcie kontroli dokument nie potwierdzał takiego faktu. Później przedstawiony "załącznik" z przyczyn wyżej wskazanych nie może konwalidować braku stwierdzonego w czasie kontroli.

Z tych względów Sąd uznał, że skarga nie zawierała uzasadnionych podstaw, w związku z czym podlegała oddaleniu w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.).