Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 472/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi N. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej P. z dnia 20 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie stypendium 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej P. na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

N. B. (dalej również jako: "skarżący") złożył w dniu 11 marca 2022 r. wniosek o przyznanie stypendium Rektora P. w semestrze letnim w roku akademickim 2021/2022. Do wniosku załączono dokumenty potwierdzające dodatkowe osiągnięcia uzyskane w semestrze zimowym w roku akademickim 2021/2022, tj. zaświadczenie o przynależności do koła naukowego.

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2022 r. Komisja Stypendialna P. odmówiła przyznania N. B. stypendium rektora na semestr letni w roku akademickim 2021/2022.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł N. B., argumentując, że jego zdaniem otrzymał za mało punktów za działalność w kole naukowym - P. M., gdyż jego rola była kluczowa do realizacji projektu. Równocześnie odwołujący wskazał, że popełnił błąd w zaświadczeniu o przynależności do koła naukowego, zostawiając zaznaczoną opcję członka koła, podczas gdy od tego semestru pełnił rolę koordynatora grupy zawieszenia. Do odwołania dołączył nowe zaświadczenie o przynależności do koła naukowego.

Decyzją z dnia 20 maja 2022 r., nr [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna P. , działając na podstawie art. 95 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm., dalej również jako: "ustawa"), art. 104 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") oraz Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów P. (Zarządzenie nr [...] Rektora P. z dnia 29 września 2021 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu zmieniony Zarządzenie nr [...] Rektora P. z dnia 24 lutego 2022 r., dalej jako: "Regulamin") orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji Komisji Stypendialnej z dnia 11 kwietnia 2022 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono w pierwszej kolejności treść Regulaminu zauważając, że zgodnie z § 20 ust. 1 Regulaminu każdy wniosek o stypendium rektora oceniany jest metodą punktową, tj. za wysoką średnią ocen i za każde uznane osiągnięcie naukowe, artystyczne lub sportowe przyznawana jest określona liczba punktów. Na podstawie uzyskanej liczby punktów tworzona jest lista rankingowa. Stypendium otrzymują studenci najwyżej ulokowani w ww. rankingu. Zgodnie z § 20 ust. 2 regulaminu lista rankingowa, na podstawie której studentom przyznawane jest stypendium rektora, ustalana jest na podstawie sumy punktów uzyskanych za aktywność w ocenianym okresie. Równocześnie, stosownie do § 21 ust. 2 regulaminu stypendia rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów, a jeżeli liczba studentów na kierunku studiów jest mniejsza niż dziesięć stypendium rektora może być przyznane jednemu studentowi.

Stypendium rektora na kierunku Mechanika [...] na II stopniu kształcenia, na którym N. B. ubiegał się o stypendium, przyznawane było od 48 pkt. i średniej ważonej ocen 4,75. W związku z tym, że student uzyskał minimalną, wymaganą liczbę punktów, o jego pozycji na liście rankingowej decydowała średnia ocen. Ze względu na to, że uzyskał średnią ocen niższą niż wymagana, znalazł się na pozycji listy rankingowej nieuprawniającej do otrzymania stypendium rektora w semestrze letnim w roku akademickim 2021/2022.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu N. B. podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia Regulaminu z uwagi na brak przyznania mu punktów z tytułu pełnienia funkcji Koordynatora w kole naukowym oraz art. 7, art. 8 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez brak wskazania przez Odwoławczą Komisję Stypendialną podstaw utrzymania w mocy decyzji organu I instancji z dnia 11 kwietnia 2022 r.

Odpowiadając na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. W piśmie przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazano, że w trakcie rozpatrywania odwołania skarżącego Odwoławcza Komisja Stypendialna nie znalazła podstaw do zmiany liczby punktów przyznanych za aktywność w kole naukowym. Po dokładnym przeanalizowaniu obu zaświadczeń Odwoławcza Komisja Stypendialna uznała, że pomimo zmiany zapisu o pełnionej przez studenta funkcji, zakres jego obowiązków opisanych w zaświadczeniu nie wskazuje na działania wiążące się z rzeczywistym koordynowaniem akcji. Tylko wykazanie takiego rodzaju działań mogłoby być podstawą do przyznania przez Odwoławczą Komisję Stypendialną większej liczby punktów, tj. przypisanych do kategorii "sekretarz lub koordynator akcji", zgodnie z załącznikiem nr [...] do regulaminu. W związku z powyższym Odwoławcza Komisja Stypendialna wydała decyzję utrzymującą w mocy decyzję Komisji Stypendialnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia 01 sierpnia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej P. , która orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji Komisji Stypendialnej o odmowie przyznania skarżącemu stypendium Rektora P. w semestrze letnim w roku akademickim 2021/2022.

Okoliczności faktyczne sprawy zostały przytoczone w części historycznej uzasadnienia i nie są kwestionowane przez strony. Istota sprawy sprowadza się przy tym do ustalenia, czy skarżącemu prawidłowo ustalono liczbę punktów uprawniających do przyznania stypendium. W jego ocenie w toku prowadzonego postępowania przyznano mu za mało punktów za działalność w kole naukowym - P. M., gdyż jego rola była kluczowa do realizacji projektu.

W powyższym zakresie wskazać należy na zasadność podniesionych zarzutów dotyczących sporządzenia lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nieodnoszącej się do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z art. 107 § 3 K.p.a. jednoznacznie wynika, że uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 K.p.a.), a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Takie uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Jak powyżej wskazano w przedmiotowej sprawie istota sporu – podnoszona już na etapie postępowania odwoławczego – odnosiła się do wadliwego ustalenia punktacji skarżącego z tytułu jego członkostwa w kole naukowym P. M.. Pomimo tak jasnego i precyzyjnego wskazania zarzutów odwołania organ odwoławczy nie odniósł się w jakikolwiek sposób do stanowiska skarżącego. Zaskarżona decyzja – poza powołaniem podstawy prawnej i wskazaniem, że ilość punktów uzyskana przez skarżącego uniemożliwia przyznanie mu stypendium, pomija więc w zupełności istotę rozpatrywanej sprawy. Dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego – w odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu odniósł się do powyższego zagadnienia, wskazując, że po dokładnym przeanalizowaniu obu zaświadczeń Odwoławcza Komisja Stypendialna uznała, że pomimo zmiany zapisu o pełnionej przez studenta funkcji, zakres jego obowiązków opisanych w zaświadczeniu nie wskazuje na działania wiążące się z rzeczywistym koordynowaniem akcji. Tylko wykazanie takiego rodzaju działań mogłoby być podstawą do przyznania przez Odwoławczą Komisję Stypendialną większej liczby punktów, tj. przypisanych do kategorii "sekretarz lub koordynator akcji", zgodnie z załącznikiem nr [...] do regulaminu. Oznacza to, że w niniejszej sprawie na skutek braku rzetelnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżący został pozbawiony podstawowej wiedzy dotyczącej przyczyn nie uznania przedstawionych przez niego argumentów.

Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy motywy odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia zostały przedstawione dopiero w odpowiedzi na skargę, dopuszczenie możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy powodowałyby, że sąd kontrolowałby odpowiedź na skargę zamiast decyzji. Prowadziłoby to do przeniesienia ciężaru rozstrzygnięcia administracyjnego na etap postępowania sądowoadministracyjnego.

Mając powyższe na względzie Sąd, stwierdzając naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200,- zł tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest odnieść się do zarzutów skarżącego a następnie wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko