Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 238/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.174,art.184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.105 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.15 ust 1i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędzia del.WSA Tamara Dziełakowska(spr) Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Wielgosz po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 505/11 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 505/11) oddalający skargę W. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie J. i K. S..

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach:

Skarżący W. G. wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie J. i K. S. z nieruchomości położonej w I. przy ul. B. [...]. Burmistrz I. prowadzący postępowanie w sprawie ustalił, że J. i K. S. zostali zameldowani w dniu [...] października 1987r. na pobyt stały pod adresem I. ul. B. [...] w budynku wybudowanym przez nich na działkach geodezyjnych o numerach A i B stanowiących ich własność. Zameldowanie nastąpiło na podstawie zaświadczenia Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w I. o nadaniu numeru nieruchomości. W tym czasie skarżący był już zameldowany pod adresem I. ul. B. [...] przypisanym dla nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę o numerze geodezyjnym C i stan ten nie uległ zmianie. Organ I instancji wskazując na treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) wyjaśnił, że skarżący nie może żądać wymeldowania osób, które mieszkają i są zameldowane na sąsiedniej nieruchomości. W tych okolicznościach powołując art. 105 kpa decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. orzekł o umorzeniu postępowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. G. podtrzymując żądanie wymeldowania uczestników wskazał między innymi, że jego nieruchomość (działka nr C) posiada oznaczenie [...], co jest niezgodne z przepisami prawa, gdyż powinna być oznaczona jako [...].

Wojewoda Mazowiecki utrzymując na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji wyjaśnił, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że J. i K. S. nie są zameldowani w nieruchomości skarżącego, tj. w I. przy ul. B. [...], gdyż od dnia [...] października 1987 r. są zameldowani na pobyt stały pod adresem I. ul. B. [...] w budynku wzniesionym na działkach o numerach A i B nie stanowiących własności skarżącego. Okoliczność ta świadczy o bezprzedmiotowości postępowania i konieczności umorzenia postępowania. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał również na treść art. 28 kpa. Wyjaśnił też, że numery porządkowe posesji nadaje właściwy Wydział Geodezji, a organ meldunkowy dokonuje zameldowania na pobyt stały w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem. W sprawie zmiany numeru porządkowego nieruchomości właściwy jest Referat Rolnictwa, Gospodarki Nieruchomościami i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w I..

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów wskazywał, że adres w I. przy ulicy B. [...] "przynależy prawnie" do jego nieruchomości, stąd domaga się wymeldowania uczestników z ich "fikcyjnego zamieszkania".

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego wyroku przywołał treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślił, że z ustaleń organów wynika, iż uczestnicy postępowania nie mieszkają na działce nr C pod adresem przy ulicy B. [...], lecz na działkach o numerach A i B przy B. [...]. Wskazał, że są to odrębne nieruchomości, a uczestnicy nigdy nie opuścili lokalu skarżącego, nigdy zresztą go nie zajmowali, nie byli ani nie są w nim zameldowani. Sąd uznał, że w tych okolicznościach organy prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie w oparciu o art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe. Przyjął też, że skarżący nie ma interesu prawnego w żądaniu wymeldowania uczestników, gdyż nie mieszkają oni w jego nieruchomości. Wyjaśnił, że w istocie adresy obu nieruchomości mają takie same brzmienie, jednak różnią się pisownią oznaczeń literowych. Jak wynika z wyjaśnienia Urzędu Miejskiego w I. podstawą oznaczenia budynku uczestników dodatkową wielką literą "A" był § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz.U. 2004, Nr 243, poz. 2432), zaś podstawą dla oznaczenia budynku skarżącego dodatkową małą literą "a" był przepis § 5 ustęp 3 tegoż rozporządzenia. Sąd I instancji stwierdził, że zmiana oznaczenia nadanych numerów porządkowych posesji nie pozostaje w zakresie sprawy o wymeldowanie.

W skardze kasacyjnej wniesionej na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania zarzucił naruszenie przepisów postępowania. Zarzuty sformułował następująco:

1) art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 28 i art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego i błędne uznanie, że skarżący nie miał interesu prawnego w żądaniu wymeldowania uczestników postępowania spod jego adresu, co uzasadniać miało umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, podczas gdy już w toku postępowania przed organem I instancji doszło do zmiany adresów obu nieruchomości, czego oba organy nie dostrzegły i nadal posługiwały się błędnymi danymi w uzasadnieniach, a tymczasem Skarżący posiadał interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż zmierzał do usunięcia stanu niepewności co do prawnego statusu swojej nieruchomości i ewentualnie zameldowanych tam osób.

2) art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2011 r. w sytuacji, gdy już w toku postępowania administracyjnego już w I instancji doszło do zmiany numeracji nieruchomości w taki sposób, że nieruchomość należąca do skarżącego została oznaczona jako nr [...], a wymeldowania uczestników postępowania z tego właśnie adresu domagał się skarżący, co stanowić miało brak wyjaśnienia całokształtu materiału dowodowego w sprawie i nie wzięcie pod uwagę przy orzekaniu zmiany stanu faktycznego w toku postępowania administracyjnego,

3) art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, z którego wynikało ponad wszelką wątpliwość, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do zmiany numeracji nieruchomości skarżącego i uczestników postępowania, co w ocenie skarżącego uzasadniało nabycie przez niego interesu prawnego w domaganiu się wszczęcia postępowania o wymeldowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że pismem z dnia 12 lutego 2011 r. Burmistrz I. działając na podstawie art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. — Prawo geodezyjne i kartograficzne zawiadomił zainteresowanych o ustaleniu nowego numeru porządkowego "[...]" dla nieruchomości stanowiącej własność uczestników postępowania. Pomimo że zmiana ta miała miejsce przed wydaniem decyzji przez organ I instancji to ani organ, ani Sąd I instancji tej okoliczności nie uwzględniły. Fakt ten skarżący podnosił w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Z dalszych wywodów uzasadnienia skargi wynika, że zdaniem skarżącego zmiana oznaczenia nieruchomości uczestników spowodowała jednocześnie zmianę adresu jego nieruchomości z "B. [...]" na "B. [...]", albowiem stosownie do paragrafu 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. z 2004 r., nr 243, poz. 2432) "jeżeli na nieruchomości oprócz budynku przylegającego do ulicy znajduje się jeden lub większa liczba budynków położonych w głębi nieruchomości, wówczas budynki te oznacza się numerem porządkowym, który ma cała nieruchomość z dodatkowym oznaczeniem kolejnymi wielkimi literami alfabetu łacińskiego, z wyłączeniem liter właściwych wyłącznie językowi polskiemu". Skarżący stwierdził, że wobec powyższego, jeszcze zanim wydano pierwszą decyzję w sprawie "po pierwsze zamieszkiwał we własnej nieruchomości w której jest zameldowany, a nieruchomość ta położona jest przy B. [...], a po drugie przysługiwał mu interes prawny w żądaniu wymeldowania z jego nieruchomości osób, które według dokumentów urzędowych tamże są zameldowane".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zasadniczo wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do pominięcia przez organy i Sąd I instancji faktu zmiany numeru porządkowego nieruchomości uczestników z "[...]" na "[...]". Z faktu tego skarżący wywodzi również swój interes prawny w żądaniu wymeldowania uczestników postępowania z jego nieruchomości. Zarzuca też Sądowi I instancji pominięcie dowodów z przedłożonych do akt dokumentów wskazujących na zmianę adresu uczestników skutkującą według skarżącego jednoczesną zmianą adresu jego nieruchomości.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zmiana numeracji porządkowej nieruchomości uczestników nie miała żadnego znaczenia w sprawie, a w związku z tym nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na jej wynik. Wskazać należy, ze stosownie do art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, o ile naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wpływu na wynik nie mają natomiast te wadliwości w ustaleniach organów, które są obojętne z punktu widzenia przedmiotu sprawy. W rozpatrywanej sprawie nieprawidłowość ustaleń organów w kwestii adresów nieruchomości stron nie mogła wpłynąć na treść zaskarżonego wyroku. O zmianie numeru porządkowego nieruchomości uczestników skarżący zresztą informował Sąd I instancji, co wynika z protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia. Okoliczność, że Sąd ten w uzasadnieniu swojego orzeczenia jako adres nieruchomości uczestników wskazał adres wcześniejszy jest dla wyniku sprawy bez znaczenia. Jedynymi istotnymi ustaleniami w sprawie były te, które odnosiły się do przesłanek wymeldowania wymienionych w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Przepis ten w ustępie 1 stanowi, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Stosownie do ustępu 2 tego artykułu organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Prawidłowe i niekwestionowane ustalenie organów rozstrzygających sprawę w obu instancjach, że uczestnicy nigdy nie zamieszkiwali w budynku na nieruchomości skarżącego stanowiącej działkę nr C, lecz w budynku usytuowanym na innych działkach nr A i B uprawniało je do umorzenie postępowania. Nie można było prowadzić postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania uczestników i to niezależnie od prawidłowości adresów przyporządkowanych obu nieruchomościom. Kwestie przypisania obu nieruchomościom budynkowym takiego samego numeru porządkowego z dodatkowym oznaczeniem literą alfabetu (różniącą się jedynie jej wielkością) nie mogły mieć znaczenia w sprawie. Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie jest usunięcie nieprawidłowości w danych adresowych nieruchomości, czy zmiana nadanego przez właściwy organ w innym trybie jej numeru porządkowego. Wyjaśnić należy, że wskazanie w uzasadnieniach rozstrzygnięć organów i uzasadnieniu zaskarżonego wyroku adresów obu nieruchomości służyło wyłącznie ich zindywidualizowaniu i niczemu więcej. Zatem wadliwości te nie mogły mieć znaczenia. Skoro w sprawie ustalono, że strony zamieszkują w różnych budynkach na innych działkach, przy czym uczestnicy nigdy nie zamieszkiwali na nieruchomości skarżącego, to nie było podstaw do badania okoliczności dotyczących opuszczenia przez nich miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełnieniem w związku z tym obowiązku wymeldowania, o czym stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Z powyższego wynika, że zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczą pominięcia zmiany adresu uczestników (zarzut 2), a także nieprzeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodu z dokumentu na powyższą okoliczność (zarzut 3) nie miały wpływu na wynik sprawy. Wbrew wywodom zawartym w skardze kasacyjnej fakt zmiany adresu uczestników z "B. [...]" na "B. [...]" nie spowodował nabycia przez skarżącego interesu prawnego w żądaniu wymeldowania uczestników i nie umożliwiał przyjęcia, że postępowanie nie było jednak bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa (zarzut nr 1). Wyjaśnić trzeba, że podstawą zastosowania w sprawie art. 105 § 1 kpa nie był brak interesu prawnego skarżącego w żądaniu wymeldowania uczestników, lecz brak przedmiotu postępowania z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak wyjaśniono wcześniej organy uznały, że skoro uczestnicy nigdy nie zamieszkiwali na nieruchomości skarżącego, to tym samym jej nie opuścili w rozumieniu powyższego przepisu, a w związku z tym nie było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie ich wymeldowania. Stanowisko to zaakceptował Sąd I instancji wskazując także dodatkowo na brak interesu prawnego skarżącego z art. 28 kpa. Kwestia oceny tego interesu nie decydowała jednak o wyniku sprawy. Należy wskazać, że gdyby w istocie wniosek zmierzał do wymeldowania osób, które przebywały i opuściły nieruchomość skarżącego to jego interes prawny byłby w świetle art. 15 ust. 2 w/w ustawy niekwestionowany. Tymczasem skarżący domagał się wymeldowania uczestników nie z miejsca ich pobytu, ale z adresu (B. [...]), który według niego powinien być zgodnie z przywołanym w skardze kasacyjnej rozporządzeniem przyporządkowany jego nieruchomości. Okoliczności te jednak nie uprawniały skarżącego do zgłoszenia żądania z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w stosunku do uczestników, ani też nie mogły podlegać badaniu w postępowaniu prowadzonym w trybie tego przepisu.

Z tych względów, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej.