Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 36/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 61 ust. 1 pkt 1,3, 5
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon /spr./ Sędziowie sędzia NSA Leszek Kamiński sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 490/11 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz A. M. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 490/11, oddalił skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku wskazano następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Burmistrz Miasta Milanówka ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nieruchomości nr [...] położonej przy ul. [...] w Milanówku dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej.

Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie stwierdziło nieważność decyzji Burmistrz Miasta Milanówka z dnia [...] października 2003 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. SKO w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku A. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzje własną z [...] października 2004 r.

Wyrokiem z dnia 25 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję, albowiem w składzie orzekającym zasiadała osoba wyłączona od jej rozpoznania na mocy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wydanie decyzji bez uzgodnienia wymaganego prawem stanowiska innego organu jest uchybieniem stanowiącym przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., a nie jak błędnie organ przyjął przesłankę nieważnościową. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego, że zaistniała negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - nieodwracalne skutki prawne. Zrealizowanie budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę i uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie nie oznacza, że organ nie ma możliwości prawnych odwrócenia skutków prawnych spowodowanych decyzją dotkniętą nieważnością. Sąd podkreślił, że wskazanie w przepisie art. 156 §2 k.p.a. na skutki prawne oznacza, że nie chodzi o stan faktyczny spowodowany istnieniem lub wykonaniem wadliwej decyzji.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2006 r. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 marca 2007 r. uchylił decyzje z dnia [...] maja 2006 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2004 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że postępowanie nadzorcze prowadzone było z naruszeniem art. 10 K.p.a. bowiem w postępowaniu nie brali udziału nabywcy lokali wyodrębnionych w budynku wybudowanym na podstawie kontrolowanej decyzji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta Milanówek z dnia [...] października 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że inwestor nie wskazał we wniosku przewidywanego uzbrojenia terenu inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej. W przedmiotowej sprawie nie wyznaczono wokół działki granic obszaru analizowanego i nie przeprowadzono na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Kolegium stwierdziło, ze decyzja Burmistrza Miasta Milanówka z dnia [...] października 2004 r. rażąco narusza przepis art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem obarczone jest kwalifikowaną wadą prawną skutkującą stwierdzeniem nieważności.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2010 r. Organ stwierdził, że bezspornym jest iż na dzień wydawania decyzji brak było analizy obszaru pozwalającej określić wymagania dotyczące nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Zdaniem organu brak tej analizy w dniu wydawania decyzji stanowiło rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ wskazał też, że do wniosku nie dołączono zapewnienia gestorów mediów o możliwości podłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej, co stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy powołanej wyżej.

W opinii organu późniejsze wykonanie analizy obszaru oraz zaistnienie możliwości podłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej pozostaje bez znaczenia dla oceny, że w chwili wydawania decyzji o warunkach zabudowy organ rażąco naruszył art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

A. M. w skardze na powyższą decyzję wniósł o jej uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia SKO w Warszawie. Jego zdaniem decyzja Burmistrza Miasta Milanówka z dnia [...] października 2003 r. nie została wydana z naruszeniem art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto organ nie odniósł się do kwestii wywołania nieodwracalnych skutków prawnych wynikających z decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2004 r., pisma Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia 13 października 2004 r., skargi do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 października 2004 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu orzeczenia zaznaczył, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. Procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem. Postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Celem postępowania nieważnościowego jest ocena, czy zachodzą przesłanki rażącego naruszenia prawa, a więc chodzi tu nie o jakiekolwiek naruszenie prawa, ale o takie, które ma kwalifikowany charakter i pozwala poprzez proste zestawienie treści decyzji z przepisem prawa stwierdzić, że pozostaje ona w sprzeczności z tą regulacją.

Sąd podniósł dalej, że w dacie wydania decyzji ostatecznej, to jest w dniu [...] października 2003 r. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał na treść art. 61 ust. 1, zgodnie z którym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych w tym przepisie warunków. Dalej przywołał przepis § 3 cyt. rozporządzenia stanowiącego, że w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy.

Następnie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ nie uczynił zadość powołanym wyżej przepisom, albowiem analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy nie została sporządzona. Artykuł zaś 61 ust. 1 wyraźnie stanowi, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków w tym przepisie określonym. Służy temu analiza terenu, bez której nie można ocenić, czy zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie decyzji w tym przedmiocie. Ustęp 3 powyższego artykułu nakłada wymóg, aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego, co jak zasadnie zauważył organ w kontrolowanej sprawie nie zostało spełnione. Okoliczność ta zasadnie została przez organ zakwalifikowana jako rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 3 cyt. rozporządzenia.

Sąd Wojewódzki podniósł, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można stwierdzić nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanka ta może dotyczyć zarówno przepisów materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Z brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wynika, aby wadliwość miała dotyczyć tylko podstawy materialnoprawnej decyzji. Również rażące naruszenie przepisów prawa procesowego jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji. Przypisanie jednak decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nastąpiło rażące naruszenie przepisów dotyczących postępowania administracyjnego, albowiem nadzorowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a.

O takim naruszeniu można mówić w sytuacji, w której organ dokonał ustaleń faktycznych, nie zebrawszy żadnego materiału dowodowego, czy też zebrawszy go tylko częściowo, tak iż w sposób oczywisty materiał ten nie mógł stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Podstawą rozstrzygnięcia winna być analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy, która w sprawie nie została sporządzona. Odnosząc się z kolei do zarzutów zawartych w skardze Sąd wskazał, że w wyroku z dnia 25 października 2005 r. jednoznacznie stwierdzono, iż w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych. Z tego względu, na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie jak i Sąd pierwszej instancji związani byli powyższym poglądem.

Z tych względów Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

A. M. w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia zaskarżył go w całości i zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez błędną wykładnie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającą na stwierdzeniu, że decyzja Burmistrza Milanówka z dnia [...] października 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreślono, że o rażącym naruszeniu prawa decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa; charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne i gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa spełnione muszą zostać powyższe trzy przesłanki, a nie jedynie jedna z nich jak to miało w miejsce w zaskarżonym orzeczeniu. Ponadto czynnikiem najistotniejszym w ocenie, czy dane naruszenie można określić jako rażące, wydają się być społeczno-gospodarcze skutki naruszenia, zaś rozstrzygającego znaczenia nie ma ani oczywistość naruszenia określonego przepisu, ani nawet charakter przepisu, który został naruszony.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej decyzja Burmistrza Milanówka z dnia [...] października 2003 r., nie pociąga za sobą skutków społeczno-gospodarczych, które mogłyby zostać zakwalifikowane jako rażące. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że decyzja Burmistrza Milanówka została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie wziął pod uwagę w ocenie tego naruszenia, jego społeczno-gospodarczych skutków, które zgodnie z orzecznictwem, powinny być czynnikiem decydującym w ocenie faktu, czy dane naruszenie kwalifikuje się jako rażące. Uchylenie obecnej decyzji Burmistrza spowoduje, że wybudowane już i oddane do użytkowania, a także zamieszkałe i przewłaszczone segmenty zostaną poddane ponownej ocenie, która w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia prowadziłaby do ich rozbiórki, co nie wydaje się być zgodne z interesem społecznym oraz racjami społeczno-gospodarczymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.

Jako zasadny należało uznać zarzut kasacyjny co do naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiącego podstawę stwierdzenia w niniejszej sprawie nieważności decyzji z [...] października 2003 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w piśmiennictwie dominujący jest pogląd, że przesłankami stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest tylko ustalenie oczywistego naruszenia prawa, lecz konieczne jest także wykazanie, że zaistniałe naruszenie wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Traktowanie naruszenia prawa, jako rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie wtedy, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność decyzji.

Niewątpliwie przesłanką konieczną do uznania decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa jest oczywista niezgodność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawnym mającym zastosowanie w sprawie. O tym jednak, czy naruszenie prawa jest "rażące" decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych kwestionowanej decyzji (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Wiktorowskiej, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 896-901).

Zgodzić się należało z autorem skargi kasacyjnej, że zarówno ocena organu orzekającego w sprawie, jak też Sądu Wojewódzkiego nie zawiera wyczerpującej analizy przesłanek, których wystąpienie jest konieczne, aby można było zastosować sankcję z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W szczególności Sąd Wojewódzki zaakceptował stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, mimo że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się do ustalenia rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bez dalszego zbadania skutków społeczno-gospodarczych tego naruszenia.

Rozważania Sądu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprowadzają się do przyjęcia wnioskowania Kolegium, że oczywistość stwierdzonego naruszenia prawa oznaczała w istocie rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji o warunkach zabudowy.

Tymczasem z ustaleń organu nadzorczego nie wynika konkretnie, czy naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. polegało na tym, że decyzja nie zawierała załącznika zawierającego wyniki analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia, czy też wydanie decyzji nastąpiło bez dokonania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania wyznaczonego obszaru.

Co ważniejsze w decyzjach Kolegium brak jest ustaleń wskazujących jednoznacznie, że faktycznie przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy nie dokonano analizy obszaru wyznaczonego odpowiednio wokół działki budowlanej w celu ustalenia warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p.

Organ nadzorczy nie wykazał, że brak załącznika zawierającego wyniki analizy przewidzianej w § 3 ust. 1 rozporządzenia jest równoznaczny z tym, że nie został spełniony warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

W uzasadnieniach decyzji kontrolowanych przez Sąd Wojewódzki nie zawarto argumentacji świadczącej o tym, że warunki zabudowy określone w decyzji z [...] października 2003 r. pozostają w sprzeczności z zasadą dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Z przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wynika, że do ustalenia warunków zabudowy konieczne jest istnienie przynajmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej. Przy braku działki sąsiedniej, odpowiadającej wymaganiom wymienionego wyżej przepisu wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest możliwe. Jednak z decyzji organu nadzorczego nie wynika, że wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 1 w rzeczywistości nie został spełniony. Trudno bowiem przyjąć, że samo niesporządzenie dokumentu zawierającego analizę obszaru sąsiedniego w zakresie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu skutkuje automatycznie tym, że warunki zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia ustalone zostały z rażącym naruszeniem zasady dobrego sąsiedztwa.

Dla stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji konieczne było wyraźne określenie skutków niesporządzenia analizy dla ustalonych warunków zabudowy.

Tymczasem Sąd Wojewódzki zaakceptował rozstrzygnięcia Kolegium, mimo że nie wyrażono oceny w powyższym zakresie. Stanowisko Sądu jest przy tym niekonsekwentne. Z jednej bowiem strony Sąd zauważył, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie gdy ich naruszenie ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Z drugiej natomiast strony Sąd w uzasadnieniu wyroku ograniczył się do stwierdzenia, że zakwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., jednak nie odniósł się do tego, czy miało to wpływ na treść warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji.

Zaznaczyć ponadto należy, że wadliwie przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż późniejsze wykonanie analizy obszaru nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.

Jak już wyżej zostało powiedziane przesłanką konieczną do uznania decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa jest nie tylko stwierdzenie, że doszło do oczywistego naruszenia prawa, ale konieczna jest też ocena skutków prawnych wywołanych wadliwie wydaną decyzją.

Konsekwencją takiego rozumienia "rażącego naruszenia prawa" jest konieczność uwzględnienia nie tylko stanu faktycznego z momentu wydania decyzji w trybie zwykłym, ale też aktualnego w czasie orzekania przez organ nadzorczy.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Kolegium miało zatem obowiązek uwzględnić wykonaną przez właściwy organ analizę urbanistyczną i w jej kontekście ocenić, czy ustalone decyzją z [...] października 2003 r. warunki zabudowy rażąco naruszają prawo. Istotna dla rozstrzyganej sprawy była też podnoszona przez inwestora okoliczność, że dla zrealizowanego obiektu spełnione zostały wymagania w zakresie uzbrojenia terenu. Nie do zaakceptowania jest stanowisko Kolegium, które odnosząc się do tej kwestii stwierdziło tylko, że zaistnienie możliwości podłączenia obiektu do urządzeń infrastruktury technicznej pozostaje bez znaczenia dla oceny, że w chwili wydania decyzji o warunkach zabudowy organ administracji rażąco naruszył prawo.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 u.p.z.p., jednym z warunków uzyskania omawianej decyzji jest to, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, przy czym warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem.

W rozpoznawanej sprawie jako rażące naruszenie przytoczonego przepisu uznano sam fakt braku umów gwarantujących wykonanie uzbrojenia terenu. Rzeczą natomiast organu było rozważenie tej okoliczności w kontekście decyzji o warunkach zabudowy, w której określone zostały zasady i wymogi w zakresie infrastruktury technicznej. Oceniając skutki decyzji nie można było również pominąć warunków, które w trakcie realizacji obiektu zostały rzeczywiście spełnione, mimo uchybień, które wystąpiły na etapie badania wniosku złożonego przez inwestora. Zaznaczyć również trzeba, że celem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. jest zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. W tym zatem kontekście powinno się oceniać decyzję kontrolowaną w postępowaniu nadzwyczajnym.

Sąd Wojewódzki nie poddał tego zagadnienia analizie, ograniczając się tylko do stwierdzenia w uzasadnieniu wyroku, że organ zasadnie stwierdził niespełnienie przez inwestora wymogu określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. W rezultacie ani organ administracji, ani Sąd Wojewódzki nie przedstawiły żadnej argumentacji wykazującej rażący charakter tego uchybienia, zwłaszcza w aspekcie skutków kwestionowanej decyzji.

Ze względów wyżej przedstawionych uwzględnieniu podlegał wniosek strony skarżącej co do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 188 p.p.s.a. rozpoznał również skargę, która okazała się zasadna. Rzeczą organu administracji orzekającego w przedmiocie nieważności decyzji będzie zatem dokonania ustaleń faktycznych niezbędnych do oceny przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niezależnie od wskazanych już wyżej istotnych okoliczności sprawy należy podnieść, że wynikające z art. 153 p.p.s.a. związanie oceną prawną wynikającą z wcześniejszych wyroków obejmuje tylko stan faktyczny istniejący wówczas w dacie wyrokowania. Skoro stanowisko wyrażone przez Sąd Wojewódzki w zakresie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji dotyczyło kwestii związanej ze zrealizowaniem inwestycji i uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu, to wszystkie inne zdarzenia, które nastąpiły w późniejszym okresie muszą zostać ocenione. Organ nadzorczy obowiązany więc będzie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy odnieść się do zarzutów strony skarżącej zgłoszonych w związku z wyodrębnieniem lokali w wybudowanym budynku i dokonaniem ich sprzedaży – w kontekście art. 156 § 2 k.p.a.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ oraz c/ p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego znajduje oparcie w art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.