Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1061/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: par. 44-49
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2011 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżącej D. J. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na wpisaniu współwłaścicieli w odniesieniu do działek ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] na podstawie ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. znak [...] i orzeczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnik D. J. wystąpił do organu ewidencyjnego o dokonanie zmian w rejestrze gruntów w zakresie sześciu działek w obrębie ewidencyjnym C. oraz sześciu działek w obrębie ewidencyjnym miasta K. przez wpisanie właścicieli wskazanych w załączonej ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. - w miejsce dotychczasowych. Decyzją tą Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 czerwca 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego W. z dnia [...] stycznia 1948 r. uznającego, że nieruchomość ziemska C. z gruntami "D.", "C. Cegielnia" i "Osada M. " stanowiąca własność H. Pi. i T. J. J., o łącznej powierzchni 98,29 ha, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - w części dotyczącej wymienionych we wniosku 12 działek o łącznej powierzchni 33,86 ha.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Burmistrz Gminy K. odmówił wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na wpisaniu współwłaścicieli w odniesieniu do działek ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [....] uznając, że przedłożone przez stronę orzeczenia nie stanowią podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w świetle treści § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju

Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów stanowiących tytuł prawny spadkobierców H. J. P. i T. J. J. do wymienionych we wniosku działek. Dokumentami takimi nie są, zdaniem organu, powoływane orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia [...] lipca 1946 r. Nr [...] jak też odpis z wniosku załączonego do księgi hipotecznej nieruchomości "Dobra C.".

Wymienione wyżej orzeczenie, wydane na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, stanowi, zdaniem organu, wyłącznie o tym, i tylko w tym zakresie rodzi skutki prawne, że opisana w nim nieruchomość nie podlega przepisom dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, a wiec nie przechodzi na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na przeprowadzenie reformy rolnej. Nie jest prawdą, co twierdzi wnioskodawca, że zgodnie z rozporządzeniem z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz dekretem z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej orzeczenie to stanowi podstawę wpisu prawa własności do rejestru gruntów oraz ksiąg wieczystych. Podstawę wpisów w ewidencji gruntów mogłyby stanowić łącznie: dokumenty hipoteczne wraz z planami, z których wynikałoby prawo własności do określonych w nich nieruchomości (wg uzasadnienia orzeczenia z dnia [...] lipca 1946 r. grunty stanowiące nieruchomość Dobra C. objęte były trzema księgami hipotecznymi), orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z [...] lipca 1946 r., dokumentacja geodezyjno- kartograficzna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego określająca granice, powierzchnię i oznaczenie nieruchomości na aktualnej mapie ewidencyjnej, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń z 1948 r., z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego wynikającego z później wydanych dokumentów Brak dostarczenia przez wnioskodawcę dokumentów stanowiących podstawę do wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów (określonych § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków) uzasadnia, zdaniem organu, odmowę wprowadzenia takiej zmiany. Ponadto w ocenie organu odwoławczego decyzja Ministra Rolnictwa i

Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. stwierdzająca nieważność orzeczeń z 1948 r. w części dotyczącej wymienionych w tej decyzji działek ewidencyjnych, w sytuacji, gdy dokumenty z lat 1946 i 1948 zawierają inne oznaczenia nieruchomości, niezależnie od przeszkód opisanych wyżej, nie może wywoływać skutków w zakresie zmiany danych ewidencyjnych. Minister wydając decyzję oparł się na ekspertyzie geodety uprawnionego wykazującej aktualny obszar nieruchomości jako wynoszący 108,7126 ha, a więc o ponad 10 ha większy niż został określony w orzeczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. oraz unieważnionych w części orzeczeniach z 1948 r. Z informacji przekazanych przez Starostwo Powiatowe w P., praca geodety uprawnionego nie została złożona do kontroli i nie jest przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a więc w świetle powołanych przepisów ewidencyjnych nie mogą wynikać z niej żadne zmiany danych ewidencyjnych.

Na tę decyzję skargę do Sądu wniosła D. J. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając wydanie jej z naruszeniem:

- art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ich pominięcie,

- art. 23 tej ustawy oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. W związku z orzeczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. poprzez pominięcie tytułu własności skarżącej,

- § 35, 45 i 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. poprzez zbędne przywołanie tych przepisów,

- art. 7, w zw. z art. 77, 8, 9 , 12 Kpa z pominięciem pism z dnia [...] marca 2009 r. oraz [...] czerwca 2009 r. oraz dokumentacji znajdującej się w Ministerstwie Rolnictwa oraz zaniechania jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej,

- art. 16 Kpa poprzez pominięcie rozstrzygnięć zawartych w orzeczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. i w decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, że podstawą wpisania wpisu jako właściciela D. J. do ewidencji gruntów stanowią orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. oraz decyzja Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. jako czytane łącznie. W ocenie skarżącej żądanie dodatkowych dokumentów mających potwierdzać prawo własności nie znajduje oparcia w przepisach prawnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r, Nr 240, poz. 2027 t.j.) oraz § 44 - 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) do obowiązków organów prowadzących ewidencję gruntów należy utrzymywanie operatu ewidencji w aktualności, czyli wprowadzanie w niej zmian zgodnie z obowiązującymi przepisami. Aktualizacja dotyczy danych, o jakich mowa w art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne tj. m.in. danych dotyczących podmiotu będącego właścicielem nieruchomości. Aktualizacji tej organy dokonują z urzędu lub na wniosek w oparciu o dokumenty o jakich mowa w § 12 cytowanego rozporządzenia tj. m.in. wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych i umów zawartych w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości oraz ostatecznych decyzji administracyjnych.

Należy podkreślić, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny, a zatem odzwierciedlają aktualny stan prawny nieruchomości. Nie mają przy tym charakteru konstytutywnego

W niniejszej sprawie organ odwoławczy próbuje kwestionować, prawo własności D. J. do gruntów stanowiących dawną nieruchomość C.. Jak wynika z akt sprawy ostateczną decyzją z dnia [...] września 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego W. z dnia [...] stycznia 1948 r. uznającego, że nieruchomość ziemska C. z gruntami "D.", "C. Cegielnia" i "Osada M." stanowiąca własność H. J. P. i T. J. J., o łącznej powierzchni 98,29 ha, podpada pod działanie art. 2

ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - w części dotyczącej wymienionych we wniosku 12 działek o łącznej powierzchni 33,86 ha. Oznacza to, że decyzją tą Minister niejako "przywrócił" utracone prawo własności do tej nieruchomości. Wskazany § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. wskazuje jedynie, że chodzi o decyzję ostateczną, nie precyzując, o jaką decyzję chodzi. W ocenie Sądu decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. mieści się w katalogu oznaczonym przez ten przepis. Skoro Minister stwierdził nieważność decyzji przejmujących daną nieruchomość na cele reformy rolnej uznał zatem, że nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych. Jak wynika z wypisów z rejestrów gruntów działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu K. nadal pozostają własnością Skarbu Państwa, a ich użytkownikami są osoby fizyczne gmina i podmiot gospodarczy.

Dokonując aktualizacji ewidencji organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty, m.in. sądy powszechne i organy administracji publicznej. Zatem organ nie był uprawniony do podważania ostatecznej decyzji administracyjnej i z tego powodu m. in. do dokonania odmowy wpisu prawa własności na rzecz skarżącej.

Sąd podziela stanowisko skarżącej, że jeżeli organy miały wątpliwości co do zasadności dokonania wpisu to powinny je wyjaśnić we własnym zakresie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika zaś, by organ był w posiadaniu dokumentów, które przeczą wnioskowi skarżącej i dowodzą, że nie może ona zostać wpisana do ewidencji gruntów jako właścicielka, skoro skarżąca wykazała, że jest następcą prawnym T. J., który w dniu przejmowania nieruchomości na cele rolne był jej właścicielem.

Zdaniem Sądu kwestia braku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie stanowi podstawy do odmownego załatwienia żądania strony.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 zezm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji.

W pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 cyt. ustawy.