Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 984/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 3, art 143 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 56, art. 125 par. 1pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2015r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] 2015 r. nr [...] Starosta C.(dalej: "Starosta"), po rozpoznaniu wniosku "A" Sp. z o.o. w P., ograniczył sposób korzystania z nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 5,94 ha, położonej w gminie K.., obręb Ł., powiat C., dla której Sąd Rejonowy w T. Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...] poprzez zezwolenie "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. na zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji M. - D.), tj. 1 stanowiska słupowego wraz z fundamentami o wysokości do 36 m i powierzchni zajęcia gruntu nie przekraczającej 56 m2 oraz 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 2924 m2 w pasie technologicznym (zajęcia) o szerokości 20 m (2 x 10 metrów od osi linii). Przebieg linii oraz obszar nieruchomości, na którym następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości został wskazany na załączniku graficznym do decyzji stanowiącym jej integralną część.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż analiza treści przepisów art. 124 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej: u.g.n.) w kontekście przedmiotowej sprawy prowadzi do jednoznacznej konstatacji, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostało przez ustawodawcę uzależnione od łącznego spełnienia dwóch zasadniczych przesłanek. Po pierwsze, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno zostać poprzedzone przez inwestora, który zamierza realizować cel publiczny przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości lub użytkownikiem wieczystym rokowań, mających na celu udostępnienie nieruchomości w sposób dobrowolny. Po drugie zaś ograniczenie właściciela nieruchomości lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości może nastąpić wyłącznie w stosunku do nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym lub decyzji lokalizacyjnej na cele publiczne

Ponadto organ wskazał, iż uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga, aby przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawo własności lub użytkowania wieczystego sprowadzony do niezbędnego minimum.

W ocenie Starosty w rozpoznawanej sprawie obie wskazane powyżej przesłanki wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości zostały spełnione, a tym samym wniosek Spółki "A" z siedzibą w P. jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie.

Nie budzi żadnych wątpliwości organu fakt przeprowadzenia przez wnioskodawcę rokowań z właścicielem nieruchomości, których to celem było pozyskanie na potrzeby realizacji planowanej inwestycji cywilnoprawnego tytułu do nieruchomości w formie ograniczonego prawa rzeczowego - odpłatnej służebności przesyłu, na co jednak nie wyraził zgody właściciel nieruchomości. W konsekwencji pomiędzy stronami prowadzonych rokowań nie doszło do porozumienia, zaś przyczyną takiego stanu rzeczy były rozbieżności w zakresie zaproponowanych przez wnioskodawcę, a oczekiwanych przez właściciela nieruchomości warunków udzielenia kierunkowej zgody co do kwoty oraz sposobu wypłaty wynagrodzenia. Starosta wyjaśnił także, iż nie miał wątpliwości co do sposobu reprezentacji wnioskodawcy w trakcie rokowań.

Starostwa stwierdził dalej, iż wnioskowany zakres ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości w celu wykorzystania jej na potrzeby zakładania i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji M. - D.) zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...]2005 r. [...]. Działka nr [...] znajduje się bowiem na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem R - tereny rolne, w części WS - tereny wód powierzchniowych oraz na terenach zalewowych. Zgodnie zaś z treścią § 24 ust. 2 pkt 2) oraz § 25 ust. 1 w zw. z § 24 ust. 1 dla terenów tych ustala się prawo realizacji infrastruktury technicznej.

Organ zauważył, iż planowana inwestycja polegać będzie na przebudowie istniejącej już linii elektroenergetycznej. W wyniku przebudowy linii nie zmieni się trasa linii elektroenergetycznej oraz jej napięcie znamionowe, pozostając na poziomie 110 kV. Przebudowa linii nie spowoduje ponadto ograniczeń w zagospodarowaniu terenów ponad te, które wynikają z faktu istnienia linii w obecnym jej kształcie, w szczególności nie spowoduje zmiany aktualnego sposobu korzystania z nieruchomości. Określona zaś we wniosku powierzchnia zajęcia nieruchomości na potrzeby założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej oraz dalszego z nich korzystania nie zakłóci docelowo wykorzystywania tego terenu oraz terenów sąsiednich zgodnie z ich przeznaczeniem.

Starosta poinformował także o wynikającym z art. 124 ust. 4 i ust. 5 roszczeniu właściciela gruntu o naprawienie szkody oraz wykup własności nieruchomości w wypadku niemożliwości jej użytkowania zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem.

Reasumując organ stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja stanowi cel publiczny o znaczeniu ponadlokalnym zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie może być zrealizowana w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy, zaś inwestor zobowiązany będzie po jej realizacji do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego lub zapłaty odszkodowania. W tych okolicznościach zostały spełnione przesłanki konstytucyjnej dopuszczalności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wynikające z art. 124 u.g.n. w zw. z art. 21 oraz art. 64 Konstytucji RP.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. J. zarzucając:

1. naruszenie art. 124 u.g.n. przez wydanie decyzji pomimo nieprzeprowadzenia rokowań przez stronę wnioskującą;

2. naruszenie art. 124 u.g.n. przez wydanie decyzji dla inwestycji jedynie niesprzecznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mimo iż przedmiotowa decyzja winna być wydana na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

3. naruszenie art. 124 u.g.n. przez wydanie decyzji nie nadającej się do wykonania, ponieważ na przedmiotowej nieruchomości już znajduje się linia, bez rozbiórki której nie będzie możliwe poprowadzenie linii zgodnej z decyzją, zaś decyzja nie obejmuje prawa do rozbiórki aktualnej linii;

4. naruszenie art. 7 i 77 K.p.a., przez brak wszechstronnego rozważenia okoliczności uzasadniających przyjęcie ważnego interesu gospodarczego po stronie Wnioskodawcy, a w szczególności zaś tego:

- czy wydanie decyzji pozwoli wnioskodawcy na realizację inwestycji (czy posiada on prawo do dysponowania innymi gruntami, przez które przechodzi inwestycja),

- jaki jest rzeczywisty stan techniczny linii (oparcie się w tym zakresie wyłącznie na stanowisku wnioskodawcy nie może zostać uznane za pełne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, do dokonania tej oceny konieczne było bowiem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, a przynajmniej ekspertyzy prywatnej - podmiotu niezależnego od wnioskodawcy - który posiada oczywisty interes w uwzględnieniu jego wniosku),

- czy wyniki ostatniej corocznej kontroli, przeprowadzonej w trybie art. 62 Prawa budowlanego, potwierdzają twierdzenia odnośnie do stanu technicznego przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

Zdanem strony w przedmiotowej sprawie kontaktowała się z nia osoba trzecia, która nie była umocowana do zaciągania w imieniu "A" Sp.z o.o. w Poznaiu zobowiązań, a więc nie mogła prowadzić w imienu Spółki negocjacji. Nie można zatem uznać, iż warunek przeprowadzenie rokowań został spełniony.

Decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] Wojewoda Wielkoplski utrzymał w mocy zakarżoną decyzję organu I instncji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odowoławczy wskazał, iż z art 124 u.g.n. wynika, że do wydania decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości niezbędne jest łączne zaistnienie następujących przesłanek: brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na jej udostępnienie oraz zgodność inwestycji z planem miejscowym, bądź też - w przypadku jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto inwestycja ma służyć realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 6 u.g.n.

Planowana inwestycja mieści się w pojęciu celu publicznego, co wynika z art. 6 pkt 2 wyżej wskazanej ustawy, zgodnie z którym jednym z celów publicznych jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Ponadto organ zauważył, że nie ma znaczenia, czy inwestorem realizującym budowę i utrzymanie ciągów, przewodów i urządzeń jest podmiot publiczny, czy prywatny.

Zdaniem Wojewody Wielkopolskiego, w niniejszej sprawie została też spełniona przesłanka braku zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, w szczególności z podpisanego przez obydwie strony protokołu z negocjacji sporządzonego dnia 11 września 2014 r., wynika, że stronom nie udało się dojść do porozumienia z uwagi na rozbieżności stanowisk w kwestii adekwatnego wynagrodzenia. Ponadto z treści ostatecznego wezwania z dnia 6 listopada 2014 r. wynika, że inwestor, wobec braku zgody właściciela na zaproponowane wyżej warunki, zaoferował podwyższoną wartość wynagrodzenia za ustanowienie służebności. Z akt sprawy wynika, że właściciel nieruchomości nie ustosunkował się do powyższej propozycji. Wobec powyższego należy przyjąć, że rokowania się odbyły, ale zakończyły się niepowodzeniem.

Wojewoda Wielkopolski nie podzielił zarzutu odwołującego się w kwestii braku umocowania przedstawiciela inwestora. Jak wynika z treści komparycji projektu porozumienia, miało ono zostać zawarte pomiędzy "B" S.A., będącej wykonawcą i działającej na rzecz "A" sp. z o.o., a właścicielem nieruchomości. Ponadto z § 3 projektu porozumienia w sprawie ustanowienia służebności przesyłu wynikało, że wynagrodzenie tytułem ustanowienia służebności przesyłu miało zostać wypłacone przelewem przez wykonawcę, a nie przez inwestora. Wojewoda zauważył, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 12 lutego 2014 r. dla R. C., udzielone przez "A" Sp. z o.o., które w pkt 2 upoważnia go do podejmowania kontaktów z właścicielami nieruchomości, celem uzyskania zgody na realizowanie budowy lub przebudowy sieci elektroenergetycznej znajdującej się na nieruchomościach należących do tych właścicieli. Wprawdzie owo pełnomocnictwo nie uprawnia do zaciągania w imieniu i na rzecz "A" Sp. z o.o. zobowiązań finansowych poza wymaganymi przez urzędy opłatami związanymi z uzyskaniem decyzji i pozwoleń niezbędnych do realizacji prac projektowych, jednakże w niniejszej sprawie nie stanowi to podstawy do kwestionowania prawidłowości umocowania przedstawiciela inwestora. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu miało, jak już wyżej wskazano, zostać wypłacone przez wykonawcę - "B" S.A. i R. C., z uwagi na treść pełnomocnictwa z dnia 3 marca 2014 r. udzielonego przez "B" S.A., wbrew twierdzeniu odwołującego się, mógł zaoferować świadczenie wzajemne, tj. wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. W treści przywołanego wyżej pełnomocnictwa wyraźnie zostało wskazane, że obejmuje ono m.in. prawo do działania w imieniu Spółki w sprawach związanych z realizacją zadania pt. "Przebudowa linii 110 kV M. - D." na rzecz inwestora - "A" sp. z o.o. w P., w szczególności do zawierania umów dotyczących pozyskania tytułów prawnych do nieruchomości w ramach realizacji przedmiotowego zadania, w tym do zawierania umów ustanawiających służebność przesyłu na rzecz "A" sp. z o.o. na wyłączny koszt "B" S.A.

Ponadto, w ocenie Wojewody Wielkopolskiego, spełniona została również przesłanka zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] , w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K.działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym jako R (tereny rolne) oraz WS (tereny wód powierzchniowych). Z wyrysu planu wynika, że linia elektroenergetyczna, będąca przedmiotem planowanej inwestycji, przebiega przez tereny oznaczone jako tereny rolne. Z treści § 24 ust. 1 pkt 1 i 5 w zw. z § 24 ust. 2 pkt 2 tego planu wynika, że na terenach rolnych oznaczonych w ewidencji gruntów jako użytki rolne oraz terenach wód powierzchniowych dopuszcza się realizację infrastruktury technicznej. Ponadto w § 25 ust. 1 planu, umieszczonym w rozdziale zatytułowanym "Zasady funkcjonowania infrastruktury technicznej" ustalone zostało prawo do realizacji urządzeń infrastruktury technicznej w liniach rozgraniczających terenów komunikacji - poza pasem jezdni, na terenach zieleni oraz terenach, o których mowa w § 24 ust. 1 z wyłączeniem projektowanego odcinka obwodnicy miasta oznaczonego symbolem KDG2. Działka nr [...], w znacznej części położona na terenach oznaczonych w planie literą R, a w ewidencji gruntów jako łąki trwałe (ŁIV oraz ŁV). W myśl § 68 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542) łąki trwałe mieszczą się w pojęciu gruntów rolnych, zatem na ww. działce dopuszcza się realizację urządzeń infrastruktury technicznej.

Zdaniem Wojewody na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut niewykonalności zaskarżonej decyzji wynikającej z tego, że na nieruchomości znajduje się linia, bez rozbiórki której nie będzie możliwe poprowadzenie linii zgodnej z decyzją, a decyzja nie obejmuje prawa do rozbiórki aktualnej linii. Okoliczność istnienia napowietrznej linii energetycznej nie może stać na przeszkodzie, aby inwestor prowadził nowe roboty budowlane przy tej inwestycji związane z jej przebudową.

Skargę na powyższą decyzję wniósł K. J. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając:

1. naruszenia art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. przez utrzymanie w mocy decyzji ograniczającej prawo własności nieruchomości - mimo braku przeprowadzenia rokowań w przedmiocie cywilnoprawnego ustanowienia tytułu prawnego;

2. naruszenia art. 124 u.g.n. przez utrzymanie w mocy decyzji bez ścisłego zdefiniowania i określenia zakresu ograniczenia prawa własności,

3. naruszenia art. 124 u.g.n. przez utrzymanie w mocy decyzji dla inwestycji jedynie niesprzecznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mimo iż przedmiotowa decyzja winna być wydana na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

4. naruszenie art. 124 u.g.n. w zw. z art. 4 ust. 1 oraz w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez utrzymanie w mocy decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, dla której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje lokalizacji inwestycji celu publicznego,

5. naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego zdefiniowania ograniczenia prawa własności.

Skarżący podtrzymał swoje twierdzenia, iz R. C. nie posiadał uprawnień do zaciągania w imieniu i na rzecz "A" Sp. z o.o. jakichkolwiek zobowiązań finansowych lub o podobnym charakterze poza wymaganymi przez urzędy opłatami związanymi z uzyskaniem pozwoleń i decyzji. Tym samym nie był on upoważniony do prowadzeni rokowań z skarżącym w sprawie korzystania z należącej do niego nieruchomości na cele związane z przebudową linii elektroenergetycznej. Inwestor, chcąc skutecznie prowadzić negocjacje, winien do tych czynności umocować pełnomocnika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości.

Zdaniem skarżącego ddecyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości winna więc w sposób zupełny i jednoznaczny wskazywać zakres ograniczenia prawa własności wynikającego z istnienia sieci. Ponadto, przed wydaniem przedmiotowej decyzji, organ winien dokonać analizy położenia linii pod kątem jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości. Dokonanie tej analizy winno również znajdować się w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem Wojewoda utrzymał w mocy decyzję, w której Starosta nie przeprowadził analizy zakresu najmniejszej uciążliwości i nie wskazał wyniku tej analizy w uzasadnieniu decyzji, przez co naruszył art.107 K.p.a.

Ponadto Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję, w której nie zostały zawarte informacje o rzeczywistych ograniczeniach w sposobie korzystania z nieruchomości będące następstwem posadowienia sieci przesyłowej jak np. konieczność zachowania odpowiednich odległości od linii energetycznej wynikających z przepisów szczególnych.

Według strony skarżącej decyzja ograniczająca sposób korzystania nieruchomości musi zostać wydana na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub na podstawie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. Sama możliwość posadowienia instalacji technicznej na przedmiotowej nieruchomości jest nie wystarczająca, by możliwe było przeprowadzenie na niej inwestycji celu publicznego. Przedmiotowa ustawa nie przewiduje wyjątków od tej zasady.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkoplski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódźki Sąd Adminstarcyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji administracyjnych był art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, przy czym udzielenie zezwolenia, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac (art. 124 ust. 3 u.g.n.).

W związku z tym, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 567/10, dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Jednocześnie zaznaczyć należy, że decyzja wydana w trybie art. 124 u.g.n. nie pozbawia właściciela nieruchomości przysługującego mu prawa własności, a jedynie ogranicza to prawo poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości określonych przewodów i urządzeń.

Wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości uzależnione jest od spełnienia dwóch podstawowych warunków. Po pierwsze jak wynika z art. 124 ust. 1 u.g.n. właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na realizację inwestycji, a ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości musi nastąpić zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o lokalizacji inwestycji calu publicznego i dotyczyć może tylko konkretnie wskazanych w tym przepisie urządzeń przesyłowych. Ponadto jak wynika z art. 124 ust. 3 u.g.n. podmiot wnoszący o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości musi wykazać, iż stosowny wniosek poprzedził rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Ustawodawca daje więc pierwszeństwo umownemu uregulowaniu kwestii dysponowania nieruchomością w związku z realizacją wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n. inwestycji celu publicznego. Dopiero nieosiągnięcie porozumienia między właścicielem nieruchomości, a inwestorem, pozwala organowi administracji na rozstrzygnięcie spornej kwestii w formie decyzji administracyjnej.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd uznał, iż do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości doszło w niniejszej sprawie zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka o nr [...] należąca do K. J. położona jest na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 3 czerwca 2005 r. Jak wynika z załącznika graficznego do tego planu działka nr [...] położona jest na terenach oznaczonych symbolem R (tereny rolne) oraz częściowo WS (tereny wód powierzchniowych). Zgodnie treścią § 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 24 ust. 1 pkt 1 i 5 ww. plany na terenach tych dopuszcza się realizacje infrastruktury technicznej.

Trzeba zauważyć, że przedmiotowy plan miejscowy jak też ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie definiuje pojęcia "infrastruktura techniczna". W celu ustalenia jego znaczenia niezbędne jest zatem zastosowanie reguł wykładni prawa. Podstawowym rodzajem wykładni przepisów prawa jest zaś wykładnia językowa (gramatyczna), której zasady nakazują w przypadku braku definicji legalnej danego pojęcia, nadawać mu znaczenie możliwie najbliższe potocznemu rozumieniu danego wyrazu lub zwrotu. Tym samym sięgnięcie przez organ I instancji do językowej pojęcia "infrastruktura techniczna" uznać należy za właściwe. Ponadto organy obu instancji pomocniczo dowołały się do wykładni systemowej wskazując, iż zgodnie z art. 143 ust 2 u.g.n. przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Ponadto organy słusznie odwołały się do definicji pojęcia urządzenia zawartej w art. 3 ust. 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 1974 r. Prawo energetyczne, zgodnie z którym przez urządzenia należy rozumieć urządzenia techniczne stosowane w procesach energetycznych. Po myśli art. 3 ust. 7 tej ustawy procesy energetyczne to techniczne procesy w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania paliw lub energii. Dokonując wykładni powyższych przepisów organy słusznie uznały, iż urządzenia infrastruktury technicznej to przewody lub urządzenia techniczne stosowane do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania energii elektrycznej, czyli m.in. napowietrzne linie elektroenergetyczne.

Skoro wyżej wskazany plan miejscowy dopuszcza na działce nr [...] lokalizowanie tak określonej infrastruktury technicznej to uznać należy, iż planowane przez "A" Sp. z o.o. w P. zamierzenie jest zgodne z ustaleniami tego planu. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w rozpatrywanej sprawie sama możliwość realizacji linii elektroenergetycznej na danym terenie, wynikająca z obowiązującego planu miejscowego, stanowi wystarczająca przesłankę do wydania zgodny na ograniczenie sposób korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji M. - D.) tj. 1 stanowiska słupowego wraz z fundamentami o wysokości do 36 m i powierzchni zajęcia gruntu nie przekraczającej 56 m2 oraz 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem. Zauważyć należy, iż inwestor planuje dokonać przebudowy istniejącej już w tej lokalizacji linii energoelektrycznej, której istnienie zostało uwzględnione w załączniku graficznym do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K.W wyniku tej przebudowy nie powstanie nowa linia energetyczna, ani nie ulegnie zmianie przebieg dotychczas istniejącej linii. Nastąpi jedynie zmiana posadowienia słupa oraz zmiana przewodów. Nie ulegnie zatem zmianie stan dotychczasowy uwzględniony w obowiązującym planie miejscowym.

Rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest także ocena zaistnienia przesłanki z art. 124 ust. 3 u.g.n. W ocenie strony skarżącej przesłanka podjęcia rokowań, między inwestorem, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, o uzyskanie zgody na wykonanie prac nie została spełniona, bowiem osoba podejmująca rokowania ze strony inwestora nie była do tego umocowana.

Zauważyć należy, iż spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o jakim mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody, albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest również okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy inwestor, do wniosku wszczynającego niniejsze postępowanie dołączył dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie rokowań ze skarżącym. Z dokumentacji tej wynika, iż w trakcie rokowań inwestora, czyli "A" Sp. z o.o. w P., reprezentował R. C.. Ze znajdującego się w aktach pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 12 lutego 2014 r. przez Kierownika Zespołu Inwestycji "A" Sp. z o.o. w P. oddział Dystrybucji w S. wynika, iż był on umocowany do występowaniu i dokonywaniu w imieniu inwestora czynności formalno-prawnych związanych z uzyskaniem decyzji, zezwoleń i pozwoleń niezbędnych do realizacji inwestycji po nazwą "Przebudowa linii elektroenergetycznej 110 kV relacji M. - D.". W szczególności R. C. upoważniony był do podejmowania kontaktów z właścicielami nieruchomości, celem uzyskania zgody na realizowanie budowy lub przebudowy sieci elektroenergetycznej znajdującej się na nieruchomościach należących do tych właściciel (pkt 2 pełnomocnictwa z 12 lutego 2014 r.).

W ocenie Sądu tak sformułowane pełnomocnictwo umocowywało R. C. do podejmowania w imieniu inwestora czynności zmierzających do uzyskania zgody właścicieli nieruchomości, w tym K. J., na przeprowadzanie na należących do nich gruntach prac związanych z przebudową istniejącej już linii elektroenergetycznej, w tym do przedstawienia oferty inwestora i odebrania oferty ze strony właściciela nieruchomości. Co prawda, z omawianego pełnomocnictwa wynika, że R. C. nie był uprawniony do zaciągania w imieniu inwestora jakichkolwiek zobowiązań finansowych lub o podobnym charakterze, niemniej sposób prowadzonych rozmówi i treść oferty przedstawionej K. J. wskazuje, iż R. C. działał w granicach udzielonych mu umocowań.

Jak wynika bowiem z protokołu negocjacji z dnia 11 września 2014 r. występujący w imieniu "A" Sp. z o.o. w P. R. C. przedstawił K. J. zakres planowanych prac związanych z przebudową przedmiotowej linii energoelektrycznej i zaproponował mu wynagrodzenie za ustanowienie na rzecz inwestora służebności przesyłu, którego to wynagrodzenie miało zostać wypłacone właścicielowi nieruchomości przez osobę trzecią – wykonawcę inwestycji, tj. "B" S.A. w G.i. Jednocześnie K. J. przedstawiono projekt umowy, której stroną miałby być on oraz "B" S.A. w G.i i w której m.in. K. J. zobowiązywałby się do ustanowienia służebności przesyłu na rzecz inwestora "A" Sp. z o.o. w P. w zamian za wynagrodzenie wypłacone przez "B" S.A. w G.. Jak wynika z akt sprawy R. C. był trakcie prowadzenia rokowań umocowany przez wykonawcę do zawierania umów o ustanowienia służebności przesyłu na rzecz "A" Sp. z o.o. w P. i na koszt "B" S.A. w G.i (pełnomocnictwo z dnia 3 marca 2014 r.) Tym samym uznać należy, iż R. C. w momencie prowadzenia negocjacji z K. J. był uprawniony do złożenia oferty w brzmieniu w jakim przedstawiono ją w protokole z negocjacji. Na żadnym etapie negocjacji R. C. nie wykroczył po za umocowanie udzielone mu przez inwestora będąc jednocześnie upoważniony przez wykonawcę do zaproponowania skarżącemu świadczenia wzajemnego.

W skardze podniesiono nadto, iż to na inwestorze spoczywał obowiązek przedstawienia skarżącemu dokumentu z którego wynikałoby umocowania R. C. do zaproponowania świadczenia wzajemnego. Zauważyć jednak należy, iż jakkolwiek K. J. w piśmie z dnia 30 lipca 2014 r. zakwestionował upoważnienie R. C. do reprezentowania w trakcie negocjacji "A" Sp. z o.o. w P., to już w dniu 11 września 2014 r. przystąpił do negocjacji przedstawiając swoje warunki. W protokole z negocjacji brak jest wzmianki, aby skarżący dalej kwestionował umocowanie R. C. do ich prowadzenia. Jak wynika z podpisanego przez obie strony protokołu negocjacji, przyczyną braku zawarcia porozumienia była niezaaprobowanie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu w zaoferowanej wysokości.

Stąd też chybione są zarzuty podnoszone na etapie postępowania administracyjnego i sądowego, iż negocjacje te nie były prowadzone prawidłowo i nie wywołują skutku, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n.

Chybiony jest także zarzut, iż w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystaniu z nieruchomości organ I instancji nie wskazał dokładnego zakresu uszczuplenia władztwa właściciela. W sentencji rozstrzygnięcia Starosty C. z dnia 22 kwietnia 2015 r. wyraźnie określono wielkość powierzchni zajęcia oraz szerokość pasa zajęcia liczonego od osi linii elektroenergetycznej. Na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część tej decyzji uwidoczniono przebieg tej linii oraz obszar nieruchomości, na którym nastąpiło ograniczenie. Załącznik ten został sporządzony na wyrysie z mapy ewidencyjnej z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wyposażony jest w skalę i pozwala na dokładne określenie obszaru, którego dotyczy ograniczenie. W tej sytuacji wobec wskazania w sentencji decyzji wielkości powierzchni, której dotyczy ograniczenie, nie było już konieczne jej podawanie na załączniku graficznym.

Organ I instancji wyjaśnił, iż wskazany w decyzji zakres ograniczenia jest konieczny dla realizacji planowanego przedsięwzięcia celu publicznego, a także wyjaśnił, że z uwagi na istnienie tym miejscu linii elektroenergetycznej w świetle obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego brak było możliwości zmiany jej przebiegu. Co prawda z uzasadniania decyzji nie wynika czy organ badał, czy istnieją przepisy techniczne, z których wynikałaby konieczność ustalenia pasa ograniczenia o szerokości 20 metrów - po 10 metrów w każdą stronę, liczonych od osi linii elektroenergetycznej, niemniej Starosta wskazał, iż budowa linii o takich parametrach technicznych wymaga odpowiednio dużego tzw. pasa technologicznego służącego do przebudowy oraz konserwacji tej sieci. Ze stanowiskiem tym należy się w ocenie sądu zgodzić bowiem już na podstawie samego doświadczenie życiowego można stwierdzić, iż dostęp do linii musi być zapewniony z jej dwóch stron, a pas technologiczny musi być wystarczający do założenia stanowisk roboczych, w tym ustawienia maszyn roboczych. Dlatego też brak jest przesłanek aby uznać, iż w zaskarżonej decyzji doszło do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w zbyt szerokim stopniu. Zaznaczyć trzeba, iż strona skarżąca nie wskazała jakichkolwiek okoliczności uzasadniających twierdzenie, że obszar ograniczenia mógłby obiektywnie zostać wyznaczony mniejszym zakresie.

Na zakończenie rozważań zauważyć należy, iż przed wydaniem niniejszego wyroku w dniu rozprawy (to jest w dniu 22 grudnia 2015 r.) wpłynął do Sądu za pośrednictwem faksu wniosek o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., z uwagi na złożenie przez uczestnika postępowania oraz skarżącego wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. Wniosek o zawieszenie postępowania obarczony był brakiem formalnym – brakiem podpisu (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a) i nie wynikało z niego przez kogo jest składany, w szczególności czy jest wnioskiem uczestnika postępowania, czy też wnioskiem skarżącego.

Podpisany przez pełnomocnika uczestnika postępowania oraz skarżącego osobiście wniosek wpłynął do sądu już po wydaniu wyroku, tj. w dniu 23 grudnia 2015 r.

Wniosek ten nie zasługiwał w ocenie Sądu na uwzględnienie. W wypadku, o którym mowa w pkt 1 art. 125 § 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie sądu wynik postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 K.p.a. w którym bada się jedynie czy istnieją przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej – czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony – nie jest niezbędny do zbadania legalności zaskarżonej decyzji i oceny, czy zakwestionowana w skardze decyzja jest zgodna z prawem materialnym oraz czy przed jej wydaniem nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2011 r., sygn. II OSK 1391/10, dostępne w CBOSA). Nie można zatem przyjąć, że rozstrzygnięcie postępowania toczącego się przed tutejszym sądem zależy od wyniku postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia uchylenia decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 26 sierpnia 2015 r.

Zauważyć nadto trzeba, iż zgodnie z art. 56 P.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Powyższy przepis nie reguluje wprost kwestii, czy możliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, jednakże zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa powszechnie przyjęto stanowisko, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie za niedopuszczalne uznać należy wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi w tej sprawie do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. II GSK 2476/13, dostępny w Lex nr 1658686), co oznacza, iż złożenie wniosku o wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, powinno skutkować wszczęciem postępowania nadzwyczajnego i zawieszeniem go na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. II GSK 1530/13, z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. I GSK 524/13 i z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. I GSK 513/13 – wszystkie dostępne w CBOSA).

Powyższe uwarunkowanie jest szczególnie wyraźnie widoczne w niniejszej sprawie, albowiem wniosek o uchylenie decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. skierowany został przez uczestnika postępowania i skarżącego dopiero w dniu 21 grudnia 2015 r., a więc na dzień przed terminem rozprawy, przy czym art. 155 K.p.a. stwarza możliwość zmiany bądź uchylenia zarówno decyzji prawidłowych, jak i dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W oparciu o powyższy przepis nie mogą być natomiast zmieniane bądź uchylane decyzje obarczone wadami kwalifikowanymi, w tym w szczególności decyzje ostateczne, co do których zachodzą przesłanki stwierdzenia ich nieważności. Dopiero zatem rozpoznanie skargi zawisłej przed sądem administracyjnym, w toku którego z urzędu badane są także przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, przesądza o dopuszczalności zastosowania do takowej decyzji jako niewadliwej trybu z art. 155 K.p.a. w zaistniałym układzie procesowym to rozpoznanie skargi przez sąd stanowić będzie prejudykat o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Zauważyć nadto należy, iż wniosek o zawieszenie postępowania został złożony jedynie przez skarżącego i uczestnika postępowania, a więc nie mógł zostać potraktowany jako wniosek o którym mowa w art. 126 P.p.s.a., albowiem nie pochodził od będącego również stroną postępowania sądowoadministracyjnego organu, którego decyzje zaskarżono.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.