Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2096/00
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2001-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Powołane przepisy: article: art. 37l ust. 1, art. 37k ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Teza: Użyte w przepisie art. 37l ust. 1 - zdanie ostatnie - ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ sformułowanie "okres uprawniający do świadczenia przedemerytalnego" nie ma takiego ustawowego desygnatu, pozwalającego na sformułowanie definicji tego okresu i określenie jego znaczenia przy ustaleniu przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego z art. 37k ust. 1.

Przepis art. 37l ust. 1 w tej części, która dotyczy zaliczalności okresu aktualnie pobieranego zasiłku do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego, jest zatem norma pustą.

TEZY

Użyte w przepisie art. 37l ust. 1 - zdanie ostatnie - ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ sformułowanie "okres uprawniający do świadczenia przedemerytalnego" nie ma takiego ustawowego desygnatu, pozwalającego na sformułowanie definicji tego okresu i określenie jego znaczenia przy ustaleniu przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego z art. 37k ust. 1.

Przepis art. 37l ust. 1 w tej części, która dotyczy zaliczalności okresu aktualnie pobieranego zasiłku do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego, jest zatem norma pustą.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu w dniu 18 września 2001 r. sprawy ze skargi Józefa W. na decyzję Wojewody M. z dnia 27 lipca 2000 r., (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 czerwca 2000 r. (...) działający z upoważnienia Starosty Zastępca Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w W., na podstawie art. 6 pkt 6 lit "b", oraz art. 37l ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. odmówił przyznania Józefowi W. świadczenia przedemerytalnego.

Stwierdził bowiem co następuje:

Józef W. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 17 maja 1999 r. Na podstawie art. 37j ust. 1 ustawy uzyskał prawo do zasiłku przedemerytalnego od 18 maja 1999 r. w wysokości 160 procent zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 12 czerwca 2000 r. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego twierdząc, że jego okres zatrudnienia łącznie z okresem pobierania zasiłku przedemerytalnego w dniu 14 lipca 2000 r. wyniesie 40 lat.

Zgodnie z art. 37l ust. 1 ustawy "do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zalicza się okres aktualnie pobieranego zasiłku". Według zaś art. 2 ust. 1 pkt 23 zasiłek - to zasiłek dla bezrobotnych. Do okresu uprawniającego do nabycia świadczenia przedemerytalnego nie zalicza się więc okresu pobierania zasiłku przedemerytalnego, bo ten nie jest zasiłkiem dla bezrobotnych.

Józef W. nie spełnia też warunków określonych przepisem art. 37k ustawy. Zgodnie z decyzją ZUS z dnia 30 lipca 1999 r., okres uprawniający do emerytury wynosił do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy 38 lat, 9 miesięcy i 14 dni.

W odwołaniu od tej decyzji Józef W. zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 37l ust. 1 ustawy przez błędną jego wykładnię. W jego przekonaniu art. 37j ust. 1 stwierdza, że zasiłek przedemerytalny to taki zasiłek, na którym się jest na bezrobociu i pobiera się zasiłek dla bezrobotnych, co w całości wypełnia warunki zapisane art. 37l ust. 1. Art. 37k ust. 1 ma zapis symetryczny w stosunku do art. 37j ust. 1 i również należy stwierdzić, że świadczenie przedemerytalne to takie świadczenie na którym się jest na bezrobociu i pobiera się zasiłek dla bezrobotnych.

W treści art. 37j ust. 1 słowo "zasiłek" użyte zostało bezprzymiotnikowo, zatem słowo to wypełnia w całości zapis art. 2 ust. 1 pkt 23 ustawy stwierdzający, że "zasiłek" oznacza zasiłek dla bezrobotnych.

Według Józefa W. nowelizacja ustawy jest poprawna pod względem prawnym i nie budząca wątpliwości aby. pobyt na zasiłku przedemerytalnym zaliczać do świadczeń przedemerytalnych.

Decyzją z dnia 27 lipca 2000 r. (...) Wojewoda M. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 23, art. 37l na podstawie art. 37k ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w trybie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Podzielając dokonaną przez organ I instancji wykładnię przepisów ustawy dodał:

Przepisy ustawy nie uznają osoby pobierającej zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne za bezrobotną. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" pojęcie "bezrobotny" oznacza m.in. osobę nie pobierającą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Bezrobotny rejestrujący się w PUP nabywając prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przestaje być "bezrobotnym", nie pobiera też zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek przedemerytalny i świadczenie przedemerytalne to trzy różne świadczenia mające różne podstawy prawne i odmienne warunki ich przyznania.

Na podstawie art. 37k ust. 1 pkt 3 ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Z kolei art. 37l ust. 1 stanowi, że prawo do "zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała warunki do jego nabycia: do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zalicza się okres aktualnie pobieranego zasiłku". W świetle tego przepisu nie ma podstaw do zaliczenia okresu pobierania zasiłku przedemerytalnego do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego. Ponadto Józef W. nie spełnił warunku z art. 37k ust. 1 pkt 3, bowiem do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie zakładu nie posiadał okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 40 lat.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Józef W. podjął kolejną polemikę z przedstawioną przez organy interpretacją przepisów. Podniósł, że z treści art. 37l ust. 1 wynika, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego spełniła warunki do jego nabycia. Warunki więc do nabycia świadczenia przedemerytalnego mają się spełnić w czasie pobierania zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie zaś z art. 37m ust. 3 "okresy pobierania zasiłku przedemerytalnego oraz świadczenia przedemerytalnego są okresami nie składkowymi w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym". Oznacza to, że podczas pobytu na zasiłku przedemerytalnym następuje bieg okresu równorzędnego z okresem zatrudnienia zaliczanego do emerytury jako lata nieskładkowe, co w pełni wypełnia wymóg art. 37l ust. 1. W okresie więc pobierania zasiłku przedemerytalnego nastąpiło uzupełnienie okresu zatrudnienia do 40 lat niezbędnego do uzyskania świadczenia przedemerytalnego.

Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi przytaczając motywy swego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zadaniem tego sądu jest kontrola zgodności z prawem decyzji administracyjnych. Zgodność tą sąd ocenia według stanu prawnego obowiązującego w dacie decyzji. Stąd też wszelkie dalsze rozważania dotyczą przepisów ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w jej brzmieniu obowiązującym w dniu 27 lipca 2000 r. W omawianym zakresie przepisy te od daty decyzji organu I instancji do 27.07.2000 r. nie uległy zresztą zmianie. Rację ma skarżący eksponując w skardze pełną i prawidłową treść przepisu art. 37l. Prawdą bowiem jest, że zgodnie z tym przepisem osoba pobierająca zasiłek lub zasiłek przedemerytalny, o ile w tym okresie spełniła stosowne warunki, nabywa prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W sprawie Józefa W. chodzi więc o ustalenie, czy w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego spełnił warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Warunki te zostały enumeratywnie wymienione w art. 37k ust. 1 ustawy. Oczywiste jest, że w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego nie mogły spełnić się te spośród nich, które związane są ze zdarzeniami lokowanymi ustawą w czasie przeszłym. I tak przesłanki z pkt 2 ust. 1 art. 37k badane są w odniesieniu do roku kalendarzowego, w którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przesłanki z pkt 3 w odniesieniu do dnia rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn, przesłanki z pkt 3 w odniesieniu do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy. To właśnie w tych, a nie późniejszych datach przesłanki opisane w art. 37k ust. 1 pkt 2, 3, 4 muszą istnieć, a do okresów tam wymienionych nie można zaliczać wstecznie okresów późniejszych. W rzeczywistości więc przepis art. 37l ust. 1 w części dotyczącej spełnienia się przesłanek nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego nie może mieć w ogóle zastosowania jeśli idzie o przesłanki opisane w pkt 3 i 4 art. 37k ust. 1. Co do przesłanki opisanej w pkt 2 będzie miał zastosowanie, o ile w tym samym roku kalendarzowym: został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, został, przyznany zasiłek przedemerytalny, po czym osoba go pobierająca osiągnęła stosowny wiek. Taka jednak sytuacja nie dotyczy skarżącego, urodzonego w 1941 r. /por. zapis w protokole rozprawy/. Wymaganego ustawą wieku /63 lat/ skarżący jeszcze nie osiągnął. Z kolei spełnienie warunku z pkt 1 /osiągnięcie stosownego wieku i posiadanie okresu uprawniającego do emerytury/ w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego może polegać tylko na osiągnięciu stosownego wieku, skoro już dla nabycia zasiłku przedemerytalnego konieczne było posiadanie okresu uprawniającego do emerytury. I znów sytuacja taka skarżącego nie dotyczy.

W istocie więc problem w sprawie nie dotyczy tego jaki okres do jakiego okresu powinien być zgodnie z art. 37l ust. 1 zdanie ostatnia zaliczony, lecz tego, czy w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego skarżący spełnił jedną z przesłanek art. 37k ust 1 pkt 1, 2, 3, 4. Wynikająca z powyższych rozważań negatywna odpowiedź na to pytanie już sama w sobie uzasadnia stwierdzenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dla porządku zwrócić trzeba jednak uwagę, że w żadnym z wymienionych punktów art. 37k nie ma mowy o okresie uprawniającym do świadczenia przedemerytalnego, jest natomiast mowa o okresie uprawniającym do emerytury. Ten ostatni zaś liczony jest według przepisów o emeryturach i rentach i nie jest równoznaczny z okresem uprawniającym do świadczeń z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Według zaś art. 37l ust. 1 zdanie ostatnie okres aktualnie pobieranego zasiłku zaliczany jest do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a nie do okresu uprawniającego do emerytury. To prawda, że zgodnie z art. 37m ust. 3 okresy pobierania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego są okresami nie składkowy mi w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym. Oznacza to jednak tylko tyle, że organ rentowy decydujący o przyznaniu świadczenia z zakresu ubezpieczeń społecznych okresy te musi uwzględnić. Nie oznacza natomiast możliwości ich zaliczania i to wstecznie do okresów uprawniających do emerytury o jakich mowa w art. 37k ust. 1 pkt 3 i 4 i generalnie pkt 2 /o czym była mowa powyżej/. Co więcej - jak już wyżej wskazano - przepis art. 37k ust. 1 nie uzależnia nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego od okresu uprawniającego do takiego świadczenia. Z natury rzeczy więc nie jest możliwe zaliczenie do takiego, nieistniejącego prawnie okresu, jakiegokolwiek innego okresu. W przypadku zasiłku przedemerytalnego rzecz ma się inaczej. Okres uprawniający do tego zasiłku, o jakim mowa w art. 37l ust. 1 zdanie ostatnie ma bowiem swój desygnat w przepisach art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2.

Zgodnie z nimi okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego - to okres uprawniający do zasiłku wynoszący określoną liczbę lat, a liczony według reguł określonych w przepisie art. 24 ust. 2 ustawy. Użyte w przepisie art. 37l ust. 1 zdanie ostatnie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu sformułowanie "okres uprawniający do świadczenia przedemerytalnego" nie ma takiego ustawowego desygnatu, pozwalającego na sformułowanie definicji tego okresu i określenie znaczenia przy ustaleniu przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego z art. 37k ust. 1. Przepis art. 37l ust. 1 w tej części, która dotyczy zaliczalności okresu aktualnie pobieranego zasiłku do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego, jest zatem norma pustą. Niezależnie od powyższego zgodnie z art. 37l ust. 1 zdanie ostatnie zaliczeniu /choć tylko do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego/ podlega okres aktualnie pobieranego zasiłku. Oznacza to, że osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych nabywa w tym okresie prawo do zasiłku przedemerytalnego, jeśli: ma okres uprawniający do emerytury, a wymagany okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego został dopełniony do odpowiedniej liczby lat okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Oczywiste zaś jest, że w tej sytuacji okresem zaliczalnym jest okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Definicja zasiłku została zawarta w art. 2 ust 1 pkt 23. Normatywne znaczenie tego słowa musi być odczytywane ściśle i jednolicie. Skoro zastrzeżono, iż ilekroć w ustawie mowa jest o zasiłku rozumie się przez to zasiłek dla bezrobotnych, to nie można twierdzić, że w innym przepisie ustawy zasiłek oznacza zasiłek przedemerytalny, będący zupełnie odrębnym świadczeniem.

Z tych powodów skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało oddalić.