Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 978/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151, 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art 61 a § 1 , 182,184 § 1 , 156 § 1 pkt 2 i 4 , 156 § 1 ust 5, 28
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art 210 ust 1, 200
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Fabryki [...] S.A. w W. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) postanowieniem z [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] o ustanowieniu na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli prawa użytkowania wieczystego.

W uzasadnieniu SKO wskazało na następujące okoliczności sprawy.

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] (dawniej [...]), oznaczona nr hip.[...], stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] i cześć działki ew. nr [...] w obrębie [...] objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279; dalej: dekret).

Następnie grunt przedmiotowej nieruchomości stał się z dniem 27 maja 1990 r. własnością Gminy [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z [...]. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju [...] (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Miasta [...].

Objęcie niniejszego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło 16 sierpnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...].

W dniu [...] 1948 r. dawni właściciele hipoteczni złożyli wniosek o przyznanie wieczystej dzierżawy, w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Termin złożenia przedmiotowego wniosku upływał w dniu 16 lutego 1949 r., a zatem wniosek został złożony w terminie. Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie Nr [...] Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w [...] z [...], z którego wynika, że tytuł własności nieruchomości [...] przy ul. [...] ozn. nr. hip. [...] zapisany był przez zastrzeżenie z mocy aktu kupna - sprzedaży, zeznanego w dniu [...] na imię F. i R. małż. R. w częściach równych.

Wniosek ten został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej [...] z [...]. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z [...].

Stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] spowodowało konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku dekretowego przez organ I instancji. Prezydent [...] decyzją z [...], po rozpatrzeniu wniosku dekretowego z [...] 1948 r. ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2 oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], opisanego w KW nr [...], położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz: M. R. do udziału wynoszącego 1/4 części, B. K. do udziału wynoszącego 1/4 części, K. R. do udziału wynoszącego 1/4 części i J. R. do udziału wynoszącego 1/4 części. Jednocześnie organ I instancji stwierdził swoją niewłaściwość odnośnie gruntu o pow. [...] m2 ozn. jako część dz. ew. nr [...] w obrębie [...] stanowiącego własność Skarbu Państwa. Decyzja powyższa stała się ostateczna w dniu [...] 2009 r.

W dniu [...] 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek F. S.A. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] o ustanowieniu na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli prawa użytkowania wieczystego w stosunku do działki nr [...] z obrębu [...] pochodzącej z hip nr [...] i o udział prokuratora w postępowaniu. Wniosek ten został uzasadniony wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), w szczególności z naruszeniem art. 96 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w związku z art. 200 u.g.n. oraz jej niewykonalnością w dniu wydania, która to niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 ust 5 k.p.a). Wskazano również, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 214 ust. 2 i 5 u.g.n. oraz że została wydana bez udziału strony (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Na podstawie art. 182 k.p.a. oraz 184 § 1 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o prokuraturze Spółka wniosła o udział prokuratora w postępowaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...]. W uzasadnieniu postanowienia SKO wykazało, że F. S.A. z siedzibą w [...] nie legitymuje się interesem prawnym do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji.

F. S.A. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]. We wniosku pełnomocnik Spółki zarzucił w/w postanowieniu naruszenie art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 77 § 1, art. 75 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające m. in. na: a) pominięciu argumentacji F. łączącej legitymację do udziału w sprawie z postępowaniem uwłaszczeniowym dotyczącym spornej działki z uwagi na wydanie w dniu [...] 2017 r. ostatecznej decyzji odmownej w tym zakresie, mimo że decyzja ta nie została na dzień wydania postanowienia doręczona stronie, a zatem nie zaistniała w obrocie prawnym, a niezależnie od tego dopiero prawomocna decyzja odmowna mogłaby uzasadniać brak legitymacji F. w niniejszym postępowaniu oraz; b) pominięciu prawa do rozliczenia nakładów na sporną nieruchomość jako niezależnego źródła interesu prawnego F. do udziału w sprawie skutkujące naruszeniem art. 28 k.p.a. i błędnym przyjęciem, że F. nie była legitymowana do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej skutkujące błędnym zastosowaniem art. 61a § 1 k.p.a. i niezasadną odmową wszczęcia postępowania.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie (wskazanym na wstępie postanowieniem z [...]) SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić jedynie wtedy, gdy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Odmowa taka następuje zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Zatem złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.

W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości pogląd, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (wyrok NSA z 12.01.1994 r., II SA 2164/92, ONSA z 1995 r. Nr 1, poz. 32; wyrok NSA z 4.12.2008 r. I OSK 1819/07; wyrok NSA z 26.01.2010 r. II OSK 176/09).

W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 dekretu lub w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej stronami tych postępowań są przeddekretowi właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni oraz osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości w postaci prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego albo prawa zarządu. Przyznanie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu nie może bowiem nastąpić wówczas, gdy grunt jest własnością osoby trzeciej lub jest obciążony prawem użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz osoby trzeciej, czy też prawem zarządu. Decyzja dekretowa nie może bowiem naruszać praw skutecznych erga omnes, polegających na korzystaniu z nieruchomości. Wydana w takich warunkach decyzja byłaby trwale niewykonalna w momencie jej wydania, a więc obciążona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Natomiast to, czy stroną postępowań nadzwyczajnych, w tym o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej są osoby/podmioty, którym przysługują konkurencyjne w stosunku do roszczeń dekretowych roszczenia o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd o bezwzględnym pierwszeństwie roszczeń dekretowych. Potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśniając w wyroku z 10 listopada 2009 r., I SA/Wa 1145/09, że "Pierwszeństwo przed wszelkim innym zadysponowaniem gruntami ma zawsze rozpoznanie tzw. wniosku dekretowego czyli złożonego w trybie art. 7 dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Dopóki wniosek taki nie zostanie rozpoznany, nie można mówić o nabyciu z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe prawa użytkowania wieczystego gruntu objętego wnioskiem" (LEX nr 588917). Dopiero w przypadku negatywnego rozparzenia wniosku byłego właściciela możliwe jest rozpatrywanie wniosku innych podmiotów o ustanowienie użytkowania wieczystego do tego samego gruntu, zgłoszonego w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jak wyjaśnił pełnomocnik skarżącej Spółki, F. wiązała swoja legitymację do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] z tytułem prawnorzeczowym, tj. użytkowaniem wieczystym przysługującym jej z mocy prawa na skutek uwłaszczenia na spornym gruncie jej poprzednika prawnego, tj. dawnego przedsiębiorstwa państwowego. Zdaniem pełnomocnika Spółki zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości F. nabyła użytkowanie wieczyste spornej działki ex lege z dniem 5 grudnia 1990 r., co wymaga jedynie deklaratoryjnego potwierdzenia właściwą decyzją. Jednakże skarżąca Spółka nie wykazała, aby nabyła prawo użytkowania wieczystego spornego gruntu. Okoliczność, że decyzja wydana na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ma deklaratoryjny charakter, nie może prowadzić do wniosku, że przed wydaniem decyzji administracyjnej możliwe jest skuteczne powoływanie erga omnes na nabycie prawa do gruntu. Dopiero uwzględnienie wniosku na podstawie art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a nie fakt zainicjowania postępowania administracyjnego w oparciu o ten przepis, mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia, że skarżąca Spółka jest stroną postępowania zainicjowanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...].

Kwestia rozliczenia nakładów z art. 226 § 2 k.c. jest zastrzeżona dla prawa cywilnego. Roszczenie o zwrot nakładów nie może rodzić interesu prawnego po stronie Spółki. A zatem, art. 226 § 2 k.c. nie może być źródłem interesu prawnego. Znajduje to swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 marca 2007 r., I OSK 580/06, wyjaśnił bowiem, że "Właściwą drogą przeniesienia własności budynku, gdy pozytywnie rozpatrzono wniosek o przyznanie prawa wieczystego użytkowania gruntu, na którym znajduje się budynek, jest droga cywilnoprawna. Nie można także w trybie administracyjnoprawnym regulować kwestii zwrotu nakładów, jak również przesądzać, na czyją rzecz zwrot ten ma nastąpić" (LEX nr 337477).

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniosła F.S.A. w [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1. art. 28 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że F. nie była legitymowana do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej, skutkujące błędnym zastosowaniem art. 61a § 1 k.p.a. i niezasadną odmową wszczęcia postępowania;

2. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez zaniechanie zawieszenia postępowania ze względu na toczące się w zakresie spornej nieruchomości postępowanie uwłaszczeniowe z udziałem F., mimo uznania, że legitymacja F. w/s stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej zależy od decyzji, która zapadnie w sprawie uwłaszczeniowej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że w ocenie SKO, zanim uwłaszczenie F. na spornej działce nie zostanie stwierdzone właściwą decyzją, skarżąca nie ma interesu prawnego, aby uczestniczyć w postępowaniu reprywatyzacyjnym. Pomijając, że przekonanie takie powinno prowadzić do zawieszenia niniejszego postępowania, SKO nie uwzględniło w swych rozważaniach szeregu przepisów u.g.n. i ustaw powiązanych, normujących status podmiotu starającego się o uwłaszczenie, do czasu wydania stosownej decyzji.

Jak wynika z art. 2 ust. 4 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu ustalonym nowelizacją z 7 października 1992 r. oraz art. 210 u.g.n. w okresie od nabycia tych praw z mocy prawa do dnia stwierdzenia nabycia tych praw grunty i budynki pozostają w użytkowaniu, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o trwałym zarządzie. Użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym, i jako takie podlega ochronie na podstawie art. 251 k.c. przez odpowiednie stosowanie przepisów o ochronie własności, w tym art. 222 § 1 i 2 k.c.

Ponadto skarżąca Spółka twierdzi, że prawo do rozliczenia nakładów na nieruchomość również rodzi po jej stronie interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., do stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga podlegała oddaleniu.

Rozważania zacząć należy od podnoszonych w skardze argumentów o przysługującym F. S.A. (Spółka) użytkowaniu, jako prawie rzeczowym do nieruchomości, w oparciu o art. 2 ust. 4 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 210 u.g.n. W uzasadnieniu uchwały III CZP 141/95 (OSNC 1996/2/22) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że do użytkowania, o którym mowa w art. 2 ust. 4 i 5 ustawy z 29 września 1990 r. należy stosować przepisy art. 33-37 ugg, a także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 72, poz. 311 z późn. zm.), w szczególności przepisów zawartych w rozdziałach 3 i 4. Stosowanie przepisów dotyczących zarządu jest stosowaniem wprost; w art. 2 ust. 8 ustawy z 29 września 1990 r. nie wprowadzono klauzuli stosowania "odpowiedniego". Kategoryczna treść art. 2 ust. 8 ustawy z 29 września 1990 r. nie daje podstaw do sięgania do innych przepisów, w szczególności przepisów kodeksu cywilnego.

W pierwotnym brzmieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca w zdaniu 2 ustępu 1 art. 210 u.g.n. wskazał, że do użytkowania tego stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Jednak w ustawie z 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 6, poz. 70) przywrócono zasadę, że do użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy o trwałym zarządzie. Ustawodawca zdał sobie sprawę z wadliwości rozwiązania ustawowego, przyjętego w pierwotnym brzmieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu nowelizacji wskazano "Art. 1 pkt 35 projektu przywraca przedwcześnie zmieniony przepis art. 210 ustawy. Prawo użytkowania przysługujące organizacjom społecznym, mimo akcji uwłaszczeń, nadal funkcjonuje w szerokim zakresie. Zostało ono ustalone na tych samych warunkach, co prawo trwałego zarządu. Dopóki ta forma użytkowania istnieje w praktyce, należy do niej stosować te same zasady, co do trwałego zarządu. Przepisy Kodeksu cywilnego są w tym zakresie niewystarczające" (pkt 15 s. 7 projektu ustawy - druk sejmowy III.572) – zob. wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., I OSK 1543/14, LEX nr 1956418).

Nie jest więc prawdą, że użytkowanie, o którym mowa w art. 2 ust. 4 ustawy z 29 września 1990 r., do którego z mocy ust. 8 art. 2 stosowało się przepisy o zarządzie, a następnie na podstawie art. 210 ust. 1 u.g.n. przepisy o trwałym zarządzie, było prawem rzeczowym, o jakim mowa w art. 252 i nast. k.c. Tyle można powiedzieć w ogólności o powołanych w skardze przepisach i ich interpretacji przez skarżącą spółkę.

Przede wszystkim jednak, co najistotniejsze, przepisy o użytkowaniu nie miały w ogóle zastosowania do przedsiębiorstwa państwowego, którego Spółka jest następcą prawnym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 Nr 14, poz. 74) "Grunty państwowe niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania innych zadań ustawowych albo statutowych są oddawane odpłatnie:

1) państwowym jednostkom organizacyjnym w zarząd,

2) organizacjom społecznym w użytkowanie."

Przedsiębiorstwo państwowe było państwową jednostką organizacyjną, a nie organizacją społeczną, a zatem mogło otrzymać w stosunku do gruntu państwowego tylko prawo zarządu. Powołane przez skarżącą przepisy (art. 2 ust. 4 ustawy z 29 września 1990 r. i art. 210 ust. 1 u.g.n.) mówiły zaś o gruntach będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek (do którego to użytkowania stosowało się najpierw przepisy o zarządzie, a finalnie o trwałym zarządzie). Nie dotyczyło to więc w żaden sposób przedsiębiorstw państwowych, które – jak już wspomniano – mogły mieć tylko prawo zarządu. Z powołanych przez skarżącą przepisów nie wynika też, aby była to regulacja przejściowa, do czasu uzyskania decyzji deklaratoryjnej, potwierdzającej uwłaszczenie w trybie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. lub w trybie art. 200 u.g.n. Nie można też pominąć faktu, że Spółka miała w ogóle problem z wykazaniem choćby prawa zarządu (o czym świadczy wyrok w sprawie I SA/Wa 776/17 zaskarżony skargą kasacyjną załączoną do niniejszej skargi).

W tej sytuacji nie można przyjąć argumentów skarżącej Spółki, jakoby dysponowała ona ograniczonym prawem rzeczowym do nieruchomości, będącej przedmiotem decyzji Prezydenta [...] z [...]. Bez potwierdzenia w drodze decyzji deklaratoryjnej uwłaszczenia w trybie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. lub w trybie art. 200 u.g.n. nie można też mówić o wykazaniu uwłaszczenia z mocy prawa, które – obok wykazania prawa zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. – nie mogło także naruszać praw osób trzecich (art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. i art. 200 ust. 4 u.g.n). Jak natomiast słusznie wskazuje się w orzecznictwie "Z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) wynika, że w postępowaniu z wniosku dekretowego o przyznanie prawa do gruntu stroną jest dotychczasowy właściciel lub jego następcy prawni, zaś gmina - właściciel gruntu - rozstrzyga o losach tego wniosku. Inne podmioty mogłyby być stronami tylko wówczas, gdyby wykazały się tytułem prawnorzeczowym do gruntu, będącego przedmiotem wniosku byłego właściciela" (zob. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., I OSK 1110/06, LEX nr 362467). Skarżąca Spółka takiego tytułu prawnorzeczowego nie wykazała, a zatem nie wykazała interesu prawnego (art. 28 k.p.a.) do wszczęcia postępowania nadzorczego wobec decyzji Prezydenta [...] z [...].

I chociaż legitymacja wnioskodawcy do wszczęcia postępowania nadzorczego wymagała ustaleń ze strony organu nadzoru (jej brak nie był oczywisty, widoczny na pierwszy rzut oka), co powinno prowadzić do wszczęcia postępowania nadzorczego, a następnie do jego umorzenia z powodu braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy (art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a.), to odmowa wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 k.p.a. w takiej sytuacji nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, a w każdym razie nie wpłynęła ostatecznie na sytuację procesową wnioskodawcy postępowania nadzorczego.

Wiąże się to choćby z zarzutem naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez zaniechanie zawieszenia postępowania nadzorczego ze względu na toczące się w zakresie spornej nieruchomości postępowanie uwłaszczeniowe. Jeśli bowiem dojdzie do uwłaszczenia sporną nieruchomością na rzecz F., to postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego nie będzie stało na przeszkodzie w złożeniu kolejnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...], z uwagi na zmianę stanu faktycznego i prawnego w sprawie. Zawieszenie postępowania było więc w takiej sytuacji zbędne, gdyż decyzja Prezydenta [...] z [...] jest ostateczna i postępowanie nadzorcze wobec niej nie blokowało żadnego innego rozstrzygnięcia. Nie wystąpiło więc zagadnienie prejudycjalne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Jest też oczywiste, że kwestia rozliczenia nakładów na nieruchomość ma charakter cywilny, jak słusznie wskazało SKO, odwołując się do wyroku NSA z 5 marca 2007 r., I OSK 580/06. Pogląd ten sąd w niniejszej sprawie w całości podziela. Zwrot nakładów może być dochodzony przed sądem cywilnym i w żaden sposób nie tworzy to po stronie podmiotu dochodzącego takiego roszczenia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło w oparciu o art. 119 pkt 3 p.p.s.a.