Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 191/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 61a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 136 ust. 7
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 15zzr ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 29 grudnia 2021 r. nr N.I.7581.2.92.2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W.K. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") z dnia 29 grudnia 2021 r. nr N-I.7581.2.22.2021 utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia 26 listopada 2021 r. nr G.6821.1.45.2021 odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.

Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w dniu 28 października 2021 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni 745 m2, położonej w obrębie [...] i wywłaszczonej na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [....] z dnia [...] grudnia 1966 r. Nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu na rzecz Państwa, między innymi od M.D. (babci W.K.), na cele budowy Ośrodka Kultury Rolnej w [...]. Skarżący podał, że w związku z ww. działką toczyło się inne postępowanie sądowe pod sygn. II SA/Rz 599/21, dlatego ze złożeniem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oczekiwał do czasu zakończenia tego postępowania.

Postanowieniem z dnia 26 listopada 2021 r. Starosta, działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w ww. sprawie. W ocenie organu wniosek w tym przedmiocie został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 136 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.; dalej: "u.g.n."), skutkując tym samym wygaśnięciem roszczenia w przedmiotowej sprawie.

Od powyższego postanowienia skarżący złożył zażalenie wskazując, że w dniu 5 czerwca 2019 r. złożył wniosek o prowadzenie postępowania w sprawie rekompensaty w postaci przyznania prawa własności tej samej działki nr [...] i ustanowienie służebności drogą na działce nr [...]. Sprawa z wyżej opisanego wniosku została prawomocnie zakończona wyrokiem z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 599/21, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę w przedmiocie odmowy rekompensaty w postaci przyznania prawa własności działki nr [...]. Wyrok stał się prawomocny w dniu 5 listopada 2021 r. W ocenie skarżącego do czasu zakończenia ww. postępowania złożenie wniosku o zwrot nieruchomości było całkowicie bezzasadne, gdyż wówczas w sprawie tej samej nieruchomości złożyłby dwa różne roszczenia prawne oparte na różnych podstawach faktycznych i prawnych. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 136 ust. 2 K.p.a., ponieważ nie został poinformowany przez organ o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz o możliwości jej zwrotu, do czego zobowiązuje wskazany przepis.

W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia, Wojewoda, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021 r., działając na postawie art. 124 § 2, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadniając powyższe, organ odwoławczy wskazał, że kwestią kluczową w rozstrzyganej sprawie jest to, iż ustawą z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2019 r., poz. 801), która weszła w życie w dniu 14 maja 2019 r., ustawodawca na podstawie art. 1 pkt 1 lit. f wprowadził przepis art. 136 ust. 7 u.g.n., w brzmieniu: "uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. W takim przypadku właściwy organ nie ma obowiązku zawiadamiania oraz informowania, o którym mowa w ust. 2". Organ podkreślił, że wraz z powyższą zmianą ustawodawca wprowadził również przepis przejściowy w art. 2 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 u.g.n., upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej albo gdy od dnia wejścia w życie tej ustawy do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek o zwrot nieruchomości może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Wojewoda wskazał, że przepis przejściowy umożliwiał więc złożenie wniosku do dnia 14 maja 2020 r. Zaznaczył jednak, że dodatkowo z dniem 31 marca zaczął obowiązywać przepis art. 15 zzr ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, dodany do niej ustawią nowelizującą z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 568), zawieszający bieg terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego. Zawieszenie biegu terminów trwało od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. - mocą przepisów ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) uchylającej art. 15 zzr. Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. weszła w życie 16 maja 2020 r., w związku z tym od 24 maja 2020 r. zaczęły biec dalej zawieszone terminy przewidziane przepisami prawa administracyjnego. Jak wskazał organ, okres zawieszenia wyniósł 45 dni i podlegał doliczeniu od dnia 24 maja 2020 r., zatem wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinien być złożony do dnia 7 lipca 2020 r.

Wojewoda zwrócił uwagę, że wniosek o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] został złożony Staroście [...] pismem z dnia 27 października 2021 r., a więc po terminie określonym w powyższych przepisach. Konsekwencją powyższego jest wygaśnięcie roszczenia o zwrot nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że trwające od czerwca 2019 r. z wniosku skarżącego postępowanie w sprawie rekompensaty w postaci przyznania prawa własności tej samej działki nr [...] pozostaje bez wpływu na bieg terminu dla wniosku o zwrot nieruchomości.

W związku z powyższymi ustaleniami, organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, co do bezprzedmiotowości złożonego wniosku i w konsekwencji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący ponowił zarzuty przedstawione w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Przedstawił okoliczności złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, w tym dotyczące sprawy toczącej się pod sygn. II SA/Rz 599/21 w sprawie rekompensaty w postaci przyznania prawa własności działki. Podkreślił, że ze złożeniem wniosku o zwrot nieruchomości oczekiwał do czasu zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie rekompensaty, ponieważ oba te wnioski dotyczyły tej samej nieruchomości i w ocenie skarżącego wzajemnie się wykluczały. Ponadto w ocenie skarżącego kluczowe znaczenie w sprawie miał przepis art. 4 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2019 r. późn. 801), który organ odwoławczy całkowicie pominął.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Tytułem wstępu Sąd wyjaśnia, odnosząc się równocześnie do uwag skarżącego podniesionych wraz ze złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, przy czym podstawę powyższego stanowiły przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Jest to zatem postanowienie mieszczące się w kategorii ww. zaskarżalnych do sądu administracyjnego postanowień, gdyż zgodnie z § 2 art. 61a K.p.a., który to stanowił podstawę jego wydania, na tego rodzaju postanowienie, w administracyjnym toku instancji służy stronie zażalenie. W konsekwencji powyższego, w oparciu o przywołany przepis art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Sąd mógł rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym i to niezależnie od deklarowanej woli stron. Jest to bowiem odrębna i samoistna podstawa do rozpoznania sprawy w takim właśnie trybie, niezależna od zgłoszenia w tym przedmiocie żądania przez którąkolwiek ze stron postępowania (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.).

Jednocześnie wskazać należy, że choć sprawa kwalifikowała się do rozpoznania w trybie uproszczonym z urzędu, to z wnioskiem o jej rozpoznanie w takim właśnie trybie wystąpił ponadto Wojewoda Podkarpacki. Z tej przyczyny, na skutek oczywistej omyłki, sekretariat wydziału zawiadomił skarżącego o zgłoszonym przez organ żądaniu, informując o możliwości sprzeciwienia się wnioskowi. W odpowiedzi skarżący faktycznie zawnioskował o przeprowadzenie rozprawy, jednakże podkreślić należy, że żądanie to, wobec jego zgłoszenia w opisanych wyżej okolicznościach i tak nie wiązało Sądu. Wniosek ten potwierdza art. 122 P.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Niemniej, treść tego przepisu wskazuje, że jego zastosowanie zależy od oceny Sądu.

Po zbadaniu sprawy w przedstawionych na wstępie aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ kontrolowane postanowienie odpowiada prawu, a wyrażone tam stanowisko znajduje swoje uzasadnienie w poglądach wypracowanych w orzecznictwie i doktrynie prawa.

Jak wskazano na wstępie, przedmiot kontroli Sądu stanowi postanowienie Wojewody Podkarpackiego, którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w obrębie [...] – jednostka ewidencyjna [...], oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność Gminy [...]. Jak wynika z dokonanych przez organy ustaleń, na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966 r. Nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, wydanego w oparciu o przepisy ustawy z dni 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18 poz. 94), część nieruchomości o powierzchni 745 m2 (obecnie działka nr [...]) została wywłaszczona na rzecz Państwa, od M.D., na cele budowy Ośrodka Kultury Rolnej w [...]. Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] stwierdził wykonalność orzeczenia dnia 20 marca 1967 r. Natomiast odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości była podyktowana treścią przepisu art. 61a K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 [żądanie wszczęcia postępowania – przyp. Sądu], zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie organów, wniosek o zwrot nieruchomości został złożony po upływie przewidzianego przepisami prawa terminu, co w konsekwencji doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia i czyniło wniesione żądanie bezprzedmiotowym.

Zasadniczą w sprawie kwestią jest więc ustalenie, czy wniosek o zwrot nieruchomości został rzeczywiście złożony z uchybieniem terminu uprawniającego do wystąpienia z takim roszczeniem oraz czy okoliczność ta mogła stanowić uzasadnienie dla odmowy wszczęcia w tej sprawie postępowania.

Dokonując w pierwszej kolejności analizy przepisu art. 61a § 1 K.p.a., należy zwrócić uwagę, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza z tych przesłanek ma wymiar podmiotowy, tj. wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, natomiast druga przesłanka ma wymiar przedmiotowy, tj. zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, które to przyczyny nie zostały skonkretyzowane. W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a zatem ich ustalenie i wykazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, np. gdy przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie, bądź postępowanie administracyjne już się toczy albo w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie, bądź doszło do upływu terminu, po którym jednostka nie może domagać się przysługującego jej uprawnienia, tzw. przedawnienie materialnoprawne powodujące wygaśnięcie roszczenia (vide: B. Adamiak, w: Adamiak, Borkowski, KPA. Komentarz, 2012, s. 299).

W dalszej kolejności należy wskazać, że w obecnym stanie prawnym jedyną materialnoprawną podstawą dochodzenia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na drodze postępowania administracyjnego są przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami - art. 136 u.g.n. i następne. W rozpoznawanej sprawie do sytuacji następców prawnych wywłaszczonego niewątpliwie zastosowanie miała dyspozycja art. 136 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Z kolei w myśl art. 136 ust. 7 u.g.n., uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. W takim przypadku właściwy organ nie ma obowiązku zawiadamiania oraz informowania, o którym mowa w ust. 2.

Cytowany przepis art. 136 ust. 7 u.g.n. został dodany ustawą z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2019 r. późn. 801), która weszła w życie 14 maja 2019 r. Przy czym wraz z powyższą zmianą wprowadzono również przepis przejściowy w art. 2 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej. Stosownie do tego przepisu, w przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy albo gdy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zatem powyższy przepis przejściowy co do zasady umożliwiał złożenie wniosku o zwrot nieruchomości do dnia 14 maja 2020 r.

Jak jednak słusznie zauważają organy, nie można pominąć, że z dniem 31 marca zaczął obowiązywać przepis art. 15 zzr ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), wprowadzony ustawą nowelizującą z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 568), na podstawie którego, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 zawieszeniu na ten okres ulegał bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów między innymi do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony. Podkreślić należy, że termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest terminem zawitym, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony (poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy), bowiem z jego upływem wygasły co do zasady wszelkie roszczenia o zwrot wywłaszczonych nieruchomości jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożyłby wniosku. Zatem nie ulega również wątpliwości, że do terminu tego znalazł zastosowanie przepis art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.

Wskazać wobec tego należy, że z dniem 31 marca 2020 r. doszło do zawieszenia biegu ww. dwunastomiesięcznego terminu, które trwało do 23 maja 2020 r., bowiem na mocy przepisów ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) uchylony został art. 15 zzr, a zawieszone terminy zaczęły biec dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy. Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. weszła w życie 16 maja 2020 r. w związku z czym zawieszone terminy przewidziane przepisami prawa administracyjnego zaczęły biec dalej od 24 maja 2020 r. Zawieszenie biegu terminu trwało zatem 45 dni i obejmowało okres od 31 marca do 14 maja 2020 r. Prawidłowo więc organy przyjęły, że w konsekwencji ostatnim dniem omawianego terminu zawitego, który rozpoczął swój dalszy bieg w dniu 24 maja 2020 r., był dzień 7 lipca 2020 r.

Tymczasem w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że wniosek o zwrot nieruchomości wystosowany pismem z dnia 27 października 2021 r. wpłynął do organu w dniu 28 października 2021 r. Wniosek ten został zatem złożony z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 137 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podsumowując powyższe, na postawione na wstępie pytania należy w obu przypadkach odpowiedzieć twierdząco. Organy prawidłowo ustaliły, że wniosek o zwrot nieruchomości został wniesiony po terminie, zaś w świetle poczynionych wcześniej uwag przyjąć należy, że wniesienie żądania po upływie terminu zawitego określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (przedawnienie materialnoprawne) stanowi uzasadnioną przyczynę, o której mowa w art. 61a § 1 K.p.a., uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego. Roszczenie bowiem wygasło, co przesądza o bezprzedmiotowości i niecelowości wszczynania postępowania w takiej sytuacji.

Sąd zauważa również, że okoliczność złożenia wniosku o zwrot nieruchomości po upływie ustawowego terminu nie jest w zasadzie kwestionowana przez skarżącego, gdyż zarówno w odwołaniu jak i w skardze skarżący przyznaje, że nie mógł wystąpić z żądaniem w ustawowym terminie, ponieważ oczekiwał na zakończenie postępowania w sprawie prowadzonej przed tut. Sądem pod sygn. akt II SA/Rz 599/21. Sprawa ta dotyczyła kontroli decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu rekompensaty w postaci prawa własności działki nr [...]. Chodzi więc o tą samą działkę, której zwrotu aktualnie na podstawie wniosku z dnia 27 października 2021 r. zażądał skarżący. W ocenie skarżącego okoliczność wcześniejszego wystąpienia z wnioskiem o przyznanie tej działki w ramach rekompensaty uniemożliwiała mu złożenie wniosku o zwrot nieruchomości w przewidzianym przepisami prawa terminie.

W kwestii tej również należało podzielić stanowisko organów. Jak wcześniej wspomniano termin przewidziany na wystąpienie z roszczeniem o zwrot nieruchomości, o którym mowa w art. 137 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest terminem zawitym, co oznacza, że z jego niezachowaniem ustawa wiąże ujemne skutki dla strony. Skarżący uchybił wskazanemu terminowi, czego w zasadzie nie kwestionuje, natomiast powody tego uchybienia pozostają irrelewantne dla wyniku sprawy. Słusznie organy wskazują, że jedynie od decyzji skarżącego zależało kiedy i z jakim roszczeniem wystąpi do organu. Argumenty tego rodzaju jak wyżej przedstawione mogą ewentualnie być podnoszone na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu. Jednakże omawiany termin jest terminem materialnoprawnym a nie procesowym, zatem może być przywrócony wyłącznie gdy przepis prawa tak stanowi. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami takiej możliwości jednak nie przewidują.

Odnosząc się końcowo do zarzutu pominięcia przez organy treści art. 4 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazać należy, że przepis został błędnie zinterpretowany przez skarżącego. Zgodnie z treścią tego przepisu, do spraw o zwrot wywłaszczonych nieruchomości wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyłączeniem art. 136 ust. 7. W sprawie stanowiącej przedmiot kontroli Sądu, wniosek o zwrot nieruchomości wpłynął do organu w dniu 28 października 2021 r., a więc z całą pewnością już po wejściu w życie ww. ustawy zmieniającej, co nastąpiło w dniu 14 maja 2019 r. W konsekwencji powyższego przepis art. 136 ust. 7 u.g.n. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą znalazł zastosowanie w sprawie. Natomiast to, że skarżący składał wcześniej inne wnioski dotyczące przedmiotowej nieruchomości, jak ten w sprawie przyznania rekompensaty, nie ma w tym wypadku znaczenia, gdyż wniosek ten nie inicjował postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Takie postępowanie nie zostało zatem wszczęte przed wejściem w życie ww. ustawy zmieniającej.

Podsumowując wszystko powyższe, dokonana przez Sąd kontrola potwierdziła słuszność stanowiska orzekających w sprawie organów, które opiera się na przepisach prawa.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.