Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 3/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżący S. K. w dniu [...] 2004 r. dokonał zgłoszenia zamiaru budowy oczyszczalni ścieków "[...]" na działce nr A przy ul. [...] 1X w A. w B.. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką nr A dla celów budowlanych; odpis księgi wieczystej nr [...], odpis decyzji nr [...] z dnia [...] r., którą udzielono pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr B przy ul. [...] 1.

Postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z zm.) organ I instancji wezwał S. K. do uzupełnienia zgłoszenia o opis planowanej inwestycji wraz z określeniem rodzaju i ilości ścieków, uzgodnienie inwestycji z Zakładem Gazowniczym oraz opinię Wydziału Gospodarki Miejskiej i Ochrony Środowiska w zakresie planowanej inwestycji. Termin uzupełnienia organ wyznaczył do dnia [...] 2004 roku.

Skarżący w wyznaczonym terminie uzupełnił wniosek w zakresie opisu planowanej inwestycji (pismo z [...] 2004 r.), a [...] 2004 r. złożył uzgodnienie inwestycji z Zakładem Gazownictwa.

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku zgłosił sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych na działce nr A przy ul. [...] 1.

W uzasadnieniu organ podał, że inwestor zobowiązany do uzupełnienia dokumentacji uzupełnił ją częściowo. Ze znajdującej się w aktach opinii Wydziału Gospodarki Miejskiej i Ochrony Środowiska wynika jednakże, iż na odprowadzanie oczyszczonych ścieków do gruntu wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W związku z tym w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego postanowiono o odmowie przyjęcia zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków z rozsączkowaniem oczyszczonych ścieków do gruntu.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. K. zarzucił, że przy ul. [...] 1 nie jest położona działka nr A, a nadto podkreślił, iż nie dołączył żadnej opinii Wydziału Gospodarki Miejskiej i Ochrony Środowiska na którą powołuje się organ I instancji w wydanej decyzji.

Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta B.. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że sprzeciw został zgłoszony w stosunku do robót na działce przy ul. [...] 1X oznaczonej nr A. Inwestor zgłosił zamiar budowy oczyszczalni ścieków "[...]" na działce nr A przy ul. [...] 1X. Z przedłożonej przy zgłoszeniu mapy zasadniczej wynika, że na działce tej znajduje się budynek gospodarczy zrealizowany w oparciu o pozwolenie z [...] r. (na działce nr B). Z definicji budynku gospodarczego zawartej w § 3 pkt 8 rozporządzanie Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, że użytkowanie budynku gospodarczego nie łączy się z powstawaniem ścieków bytowo-gospodarczych wymagających budowy oczyszczalni. Ścieki takie powstają w budynku mieszkalnym przy ul. [...] 1, w którym dodatkowo prowadzony jest warsztat. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w obiekcie, powstałe ścieki mogą być odprowadzane do oczyszczalni, lecz przed jej budową należy uzyskać pozwolenie wodnoprawne na odprowadzenie oczyszczonych ścieków (opinia Wydziału Gospodarki Miejskiej i Ochrony Środowiska z [...] 2004 r.).

Równocześnie organ odwoławczy wskazał, że zgłoszenie sprzeciwu uzasadniało nie złożenie przez odwołującego się w terminie do [...] 2004 roku dokumentów uzupełniających zgłoszenie, do czego został on zobowiązany postanowieniem z [...] r. Zgłoszenie sprzeciwu w takiej sytuacji następuje na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. K. podniósł, że w budynku przy ul. [...] 1X nie jest prowadzona działalność gospodarcza; z dołączonej mapy zasadniczej nie można odczytać, że budynek 1X jest budynkiem gospodarczym, otrzymał pozwolenie na użytkowanie tego budynku. Okoliczność prowadzenia warsztatu w budynku mieszkalnym oznaczonym nr 1 pozostaje bez związku z dokonanym zgłoszeniem. Powtórzył także zarzut z odwołania dotyczący zgłoszenie sprzeciwu odnośnie robót na nieruchomości przy ul. [...] 1 w sytuacji gdy zgłoszenie dotyczyło działki przy ul. [...] 1X.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podkreślił swoje uprawnienie do samodzielności w ocenie ustaleń faktycznych, ich oceny prawnej i wydania nowej decyzji merytorycznej. W związku z tym stwierdzając, że skarżący nie uzupełnił wniosku (zgłoszenia) w terminie wyznaczonym postanowieniem z dnia [...] r. uznał , że zgłoszenie sprzeciwu w formie decyzji było uzasadnione.

Zdaniem organu odwoławczego brak w decyzji organu I instancji przy numerze posesji 1 litery X jest oczywistą omyłką (art. 113 kpa) możliwą do sprostowania przez organ, który wydał tę decyzję i nie mającą wpływu na treść decyzji. Zgłoszenie dotyczyło działki nr A, tej działki dotyczy też decyzja organu I instancji. Na działce tej nie ma innego budynku oprócz budynku wykonanego w oparciu o pozwolenie. Skoro pozwolenie to dotyczyło budowy budynku gospodarczego na działce nr B przy ul. [...] 1 to oznacza to, że z działki tej wyodrębniono działkę nr A na której obiekt ten wybudowano.

W dalszej części odpowiedzi na skargę organ podkreślił, iż skarżący złożył jedynie pozwolenie na budowę budynku gospodarczego, nie przedłożył natomiast decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku nr 1X. W związku z tym nie istniały podstawy do uznania, iż przy ul. [...] 1X znajduje się budynek mieszkalny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zgłoszenia skarżącego z dnia [...] 2004 roku była budowa oczyszczalni ścieków "[...]" na działce nr A przy ul. [...] 1X w B..

Przed dniem dokonania powyższego zgłoszenia w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w B. skarżący dokonał identycznego zgłoszenia w Wydziale Gospodarki Miejskiej i Ochrony Środowiska (zgłoszenie z [...] 2004 r.) – dotyczyło ono budowy oczyszczalni ścieków na potrzeby gospodarstwa domowego, przy czym realizacja planowanej inwestycji miała nastąpić na działce nr A.

Z adnotacji umieszczonej na tym zgłoszeniu, a dołączonym do sprawy zgłoszeniu z [...] 2004 roku wynika, iż skarżący został poinformowany (w związku ze zgłoszeniem z [...] 2004 r.) o konieczności dostarczenia operatu.

Przechodząc do postępowania związanego z zgłoszeniem z dnia [...] 2004 r. należy stwierdzić, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, budowę indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m2 na dobę, nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Z przepisu powyższego wynika, że warunkiem zwolnienia oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m2 na dobę z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jest jej związek z budynkiem mieszkalnym. Oczyszczalnia o parametrach wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego tylko wtedy jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli służy ona funkcjonowaniu budynku mieszkalnego.

Już w tym miejscu – w związku z zarzutami skargi – należy zauważyć, że dokonując zgłoszenia budowy oczyszczalni ścieków w dniu [...] 2004 r. na działce nr A przy ulicy [...] 1X skarżący nie wykazał, że na działce tej usytuowany jest budynek mieszkalny. Złożenie przez skarżącego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr B przy ul. [...] 1 usprawiedliwia przekonanie organu, że z działki tej została wyodrębniona działka nr A, na której wybudowano budynek gospodarczy. Ani w odwołaniu, ani w skardze skarżący nie złożył żadnego dowodu na okoliczność, iż przy ul. [...] 1X znajduje się budynek mieszkalny, zrealizowany w sposób zgodny z prawem.

Powyższe okoliczności nie mają jednak wpływu na ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.

Organ odwoławczy utrzymał bowiem w mocy decyzję pierwszoinstancyjną o zgłoszeniu sprzeciwu uznając, że zgłoszenie sprzeciwu w stosunku do zgłoszenia z dnia [...] 2004 r., znajduje podstawę w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Oznacza to, że w okolicznościach sprawy, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, co do podstawy sprzeciwu podanej przez ten organ to jest art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. W tym miejscu należy stwierdzić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, w tym w zakresie wskazanym w odwołaniu, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest wydanie jednej z decyzji określonych w art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Uprawnienia kasacyjne organ odwoławczy posiada jedynie w ograniczonym zakresie.

Oznacza to, że złożenie przez skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji przeniosło na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. O ile bowiem organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, ma obowiązek zastosować instytucję reformacji, która może być ograniczona do korygowania wad prawnych i orzec co do istoty sprawy.

W niniejszej sprawie – działanie organu odwoławczego zmaterializowane zaskarżoną decyzją – w ocenie składu orzekającego odpowiadało wyżej wskazanym zasadom. Organ odwoławczy uznał bowiem, iż zgłoszenie sprzeciwu w stanie faktycznym ustalonym przez organ I instancji było zasadne, ale podstawę prawną w sprawie stanowił art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie art. 30 ust. 6 pkt 2 tego Prawa.

Stosownie bowiem do art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego jeżeli zgłoszenie nie odpowiada wymogom tego przepisu właściwy organ nakłada w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.

Przepis art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, iż w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (prawo dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych) oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami.

W związku ze zgłoszeniem dokonanym w dniu [...] 2004 r. organ I instancji postanowieniem z dnia [...] roku nałożył na skarżącego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w sposób wskazany w tym postanowieniu do dnia [...] 2004 roku przy czym w uzasadnieniu postanowienia przywołano treść art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.

W terminie skarżący uzupełnił zgłoszenie jedynie przez złożenie opisu działania planowanej inwestycji oraz określenie rodzaju i ilości ścieków (pismo skarżącego z dnia [...] 2004 r.). Już po terminie, a mianowicie przy piśmie z dnia [...] 2004 roku złożył uzgodnienie inwestycji z Zakładem Gazowniczym, natomiast w ogóle nie przedstawił opinii Wydziału Gospodarki Miejskiej i Ochrony Środowiska co do zamierzonej inwestycji.

Stanowisko tego Wydziału zawarte w piśmie z dnia [...] 2004 roku kierowanym do skarżącego, zostało przez organ z urzędu dołączone do akt sprawy. Ten stan faktyczny, bezsporny między stronami, prowadzi do wniosku, że skarżący w terminie określonym w postanowieniu z dnia [...] roku, nie uzupełnił zgłoszenia w sposób wskazany przez organ prowadzący postępowanie. Organ ten zobowiązany był w związku z tym zgłosić sprzeciw w stosunku do zamierzonych robót w oparciu o art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgłoszenie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 2 wyprzedza bowiem zgłoszenie sprzeciwu w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgłoszenie sprzeciwu w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga oceny kompletnego (to jest uzupełnionego) zgłoszenia, a ocena ta sprowadza się do ustalenia czy zamierzona inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania lub innych przepisów. Ocena ta jest więc możliwa dopiero po ustaleniu zakresu robót budowlanych objętych zgłoszeniem, a także spełnieniu przez zgłoszenie wszystkich pozostałych wymogów art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Oznacza to, że organ I instancji w okolicznościach sprawy powinien zgłosić sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem takie konsekwencje pociąga za sobą nieuzupełnienie zgłoszenia w terminie. Równocześnie braki zgłoszenia co do zasady uniemożliwiły organowi kontrolę tego zgłoszenia w zakresie zgodności z wymaganiami art. 30 ust. 6 pkt 2.

Dokonana korekta podstawy prawnej złożonego sprzeciwu przez organ odwoławczy – w ocenie składu orzekającego – była zasadna oraz, jak to argumentowano wyżej, zgodna z prawem.

W związku z tym skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.).