Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 765/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie WSA Ewa Janowska WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 września 2010 r., nr [...], Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach, działający z upoważnienia Burmistrza Zdzieszowic, przyznał K. K. zasiłek stały w wysokości 346,17 zł miesięcznie od 30 sierpnia 2010 r. do 31 sierpnia 2013 r.

Następnie, powołując się na przepisy art. 104 i art. 163 K.p.a. oraz art. 8 ust. 1 i 3, art. 37, art. 106 ust. 5, art. 107 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), decyzją z dnia 25 maja 2011 r., nr [...], organ rozstrzygnął o zmianie decyzji własnej z dnia 7 września 2010 r. "w części dotyczącej wysokości przyznanego zasiłku stałego z kwoty 346,17 zł na kwotę 282,30 zł miesięcznie". W uzasadnieniu, powołując się na zebrane w sprawie materiały, organ podał, że dochód rodziny wynosi ogółem 137,40 zł, a na osobę w rodzinie wynosi 68,70 zł, natomiast kryterium dochodowe rodziny, składającej się z K. K. i S. K., wynosi 702 zł. Dalej organ wskazał, że K. K. uzyskała prawo do zasiłku stałego jako osoba samotnie gospodarująca, a w wyniku wszczętego z urzędu w dniu 10 listopada 2010 r. postępowania, ustalono w drodze wywiadu środowiskowego z dnia 15 listopada 2010 r., że prowadzi ona dwuosobowe gospodarstwo domowe wspólnie ze S. K., którego zameldowanie na pobyt stały w mieszkaniu K. K. potwierdzono w dniu 11 października 2010 r. Zaznaczył też organ, że wydana przezeń wcześniej decyzja, zmieniająca kwotę przyznanego zasiłku, została uchylona w wyniku odwołania K. K., która podnosiła, iż wynajmuje pokój S. K., prowadząc nadal jednoosobowe gospodarstwo domowe. W dalszej kolejności organ stwierdził, że podczas ponownego rozpatrywania sprawy dotyczącej zmiany kwoty zasiłku stałego w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej, K. K. podała, iż w listopadzie 2010 r. utrzymywała się wspólnie ze S. K. z zasiłków stałych i dotacji mieszkaniowej. Wskazując na przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie bierze się pod uwagę dochody zainteresowanej z miesiąca poprzedzającego dzień wszczęcia postępowania, tj. z października 2010 r. Podał również organ, że w celu ustalenia, czy K. K. wraz ze S. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, czy też nie, przesłuchano K. K. w charakterze świadka w dniu 12 maja 2011 r. Pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, strona podała do protokołu, że S. K. przekazywał jej swoje pieniądze na opłacenie energii elektrycznej i gazu. Innych opłat nie ponosili. Poza tym oświadczyła, że wspólnie robią zakupy, załatwiają sprawy urzędowe, sprzątają mieszkanie, a rzeczy piorą razem, używając jednego proszku, natomiast artykuły chemiczne i kosmetyki kupują na zmianę do wspólnego użytku. Posiłki mięsne przygotowuje K. K., a jarskie – S. K. Organ stwierdził ponadto, że K. K. nie przedstawiła dowodów potwierdzających wynajem mieszkania, nie zgłosiła tego faktu w spółdzielni, a przeprowadzającym przesłuchanie pracownikom socjalnym oświadczyła, że nie wynajmuje pokoju, zaś w wywiadach środowiskowych, przeprowadzanych w celu uzyskania zasiłków celowych w okresie od listopada 2010 r. do maja 2011 r., każdorazowo podawała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze S. K., który jest dalej zameldowany w jej mieszkaniu. Oświadczenia te są zbieżne z obserwacjami pracownika socjalnego. Na tej podstawie organ stwierdził, że K. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze S. K., co uzasadnia przeliczenie kwoty zasiłku stałego. Końcowo, odwołując się do treści art. 6 pkt 14, art. 37 ust. 2 pkt 2 oraz art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, organ wywiódł, że skoro dochód rodziny stanowi dotacja mieszkaniowa w wysokości 137,40 zł (decyzja z dnia 31 sierpnia 2010 r., nr [...]), to kwota przypadająca na osobę w rodzinie wynosi 68,70 zł. Natomiast zasiłek stały należało ustalić w wysokości 282,30 zł miesięcznie, jako różnicę pomiędzy kwotą 351,00 zł kryterium dochodowego na osobę w rodzinie a kwotą 68,70 zł dochodu na osobę w rodzinie.

W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji K. K. nie zgodziła się na obniżenie kwoty zasiłku stałego. Podniosła, że do napisania, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze S. K. zmuszono ją, uzależniając od tego przyznanie każdemu z nich pomocy. Zarzuciła, że nie może uzyskać refundacji niezbędnych leków, a kwota 280 zł nie jest wystarczająca na wszystkie opłaty, tak samo jak i kwota 100 zł, którą daje S. K.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 27 września 2011 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium zrelacjonowało stan faktyczny sprawy, dodatkowo wskazując, że pismem z dnia 12 września 2011 r., zwróciło się do Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach o ustalenie m.in., czy w dacie wydawania zaskarżonej decyzji K. K. otrzymywała dodatek mieszkaniowy. W odpowiedzi na powyższe K. K. pismem z dnia 19 września 2011 r., skierowanym do Kolegium, zatytułowanym "wyjaśnienie", przesłała decyzję przyznającą jej dodatek mieszkaniowy na okres od 1 września 2011 r. do 29 lutego 2012 r. oraz zaświadczenie Burmistrza Zdzieszowic z dnia 16 września 2011 r. o wymeldowaniu S. K., a nadto pismem z dnia 21 września 2011 r. poinformowała, że nie prowadzi już ze S. K. wspólnego gospodarstwa domowego. Natomiast Kierownik Ośrodka pismem z dnia 19 września 2011 r. poinformował organ odwoławczy, że w dacie wydania decyzji z dnia 25 maja 2011 r. K. K. otrzymywała dodatek mieszkaniowy w wysokości 161,14 zł, przyznany na okres od 1 marca 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2011r. Następnie organ odwoławczy przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy, w tym art. 163 K.p.a. oraz art. 106 ust. 5, art. 37, art. 8 ust. 1 i 3 i art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej. Podał również, że kwota kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej i na osobę w rodzinie - na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) - od dnia 1 października 2009 r. wynosi odpowiednio 477,00 zł i 351,00 zł. Dalej organ wskazał, że okolicznością bezsporną jest przyznanie K. K. decyzją z dnia 7 września 2010 r. zasiłku stałego w kwocie 346,17 zł, wobec spełnienia przesłanek uprawniających do przyznania omawianego świadczenia, gdyż jej dochód, jako osoby samotnie gospodarującej, stanowił wówczas kwotę 130,83 zł. Na podstawie protokołu przesłuchania K. K. z dnia 12 maja 2011 r. oraz oceny pracownika socjalnego zawartej w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 12 maja 2011 r. organ ustalił, że K. K. od 11 października 2010 r. zamieszkuje i gospodaruje razem ze S. K. Dalej, Kolegium dokonało analizy pojęcia "wspólne gospodarowanie" i wywiodło, że przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się nie tylko wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale związane z tym wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, w tym wzajemną ścisłą współpracę w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi. W ocenie organu, przeprowadzone postępowanie i zebrane dowody wskazują na słuszność stanowiska organu pierwszej instancji, że K. K. prowadzi ze S. K. - wbrew jej twierdzeniom - wspólne gospodarstwo domowe. Powyższe wynika jednoznacznie z okoliczności wskazanych w protokole przesłuchania K. K. oraz z innych dowodów zebranych w aktach sprawy, gdzie strona w kilku oświadczeniach wyraźnie wskazuje, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Nadto z akt wynika, że strona, składając oświadczenia w sprawie podań do organu o przyznanie innych rodzajów pomocy, zawsze podawała S. K. jaki członka rodziny w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na całokształt dowodów zebranych w sprawie, Kolegium uznało za niewiarygodne twierdzenia odwołującej, że została zmuszona do napisania, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze S. K. Poza tym Kolegium stanęło na stanowisku, że fakt zameldowania, czy obecnie wymeldowania S. K. z mieszkania strony pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia w sytuacji, gdy faktycznie mieszka on i gospodaruje razem ze stroną. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że jakkolwiek wystąpiła przesłanka zmiany sytuacji rodzinnej K. K., wymieniona w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, która ma wpływ na wysokość przyznanego zasiłku stałego, to organ pierwszej instancji błędnie ustalił wysokość zasiłku w kwocie 282,30 zł, gdyż skoro strona tworzy ze S. K. rodzinie w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, to w dochodzie rodziny organ powinien uwzględnić również zasiłek stały przyznany S. K. W ocenie Kolegium, uwzględnienie tego dochodu spowodowałoby obniżenie zasiłku stałego K. K., stąd z uwagi na wynikający z art. 139 K.p.a. zakaz wydawania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony, należało odstąpić od orzekania w sprawie, gdyż dostrzeżona nieprawidłowość nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, K. K. domagała się jej uchylenia, zarzucając, że jest krzywdząca i nie odnosi się do stanu faktycznego w sposób prawidłowy. Zaakcentowała, że S. K. wyprowadził się od niej 16 września 2011 r. i od tego czasu nie prowadzą - jak zresztą błędnie stwierdzono - gospodarstwa domowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, że argumenty podniesione w skardze dotyczące wyprowadzenia się S. K. i prowadzenia z nim odrębnego gospodarstwa domowego pozostają bez wpływu na sposób podjętego rozstrzygnięcia, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia w sytuacji, gdy w okresie, w którym organ pierwszej instancji ustalał sytuację dochodową i rodzinną strony, faktycznie mieszkała ona z wyżej wymienionym w jej mieszkaniu i razem z nim gospodarowała.

Na rozprawie sądowej skarżąca podtrzymała skargę, akcentując, że S. K. jest zameldowany w jej mieszkaniu na pobyt czasowy, ale u niej nie mieszka, nocuje "po kolegach", a gdy czegoś potrzebuje, wówczas kontaktuje się telefonicznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 września 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Zdzieszowic o zmianie ostatecznej decyzji własnej, w części dotyczącej wysokości przyznanego K. K. zasiłku stałego z kwoty 346,17 zł na kwotę 282,30 zł miesięcznie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił między innymi przepis art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., dopuszcza możliwość uchylenia lub zmiany przez organ administracji publicznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w K.p.a., o ile przewidują to przepisy szczególne. Taką szczególną regulację zawiera przepis art. 106 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Powołany przepis określa przesłanki uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania, zmierzającego do dokonania weryfikacji decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej. Przepis ten ustanawia przy tym zarówno katalog przesłanek obligatoryjnych, jak i fakultatywnych, których wystąpienie stanowi, bądź też odpowiednio może stanowić podstawę weryfikacji decyzji. Zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej strony stanowi przesłankę obligatoryjną, której wystąpienie nakłada na organ obowiązek uchylenia lub zmiany decyzji. Podkreślenia wymaga, że przesłanki obligatoryjnej weryfikacji decyzji ostatecznej powinny być interpretowane ściśle, co oznacza, że organ korzystając z omawianej regulacji z uwagi na zmianę sytuacji strony winien ponad wszelką wątpliwość ustalić czy taka zmiana wystąpiła. Odnotować również wypada, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ma charakter konstytutywny. W przypadku stwierdzenia, że zachodzą przesłanki przewidziane w tym przepisie organ administracji wydaje decyzję uchylającą lub zmieniającą decyzję pierwotną ze skutkiem ex nunc, czyli może kształtować nowy zakres uprawnień strony dopiero od momentu wydania swego rozstrzygnięcia, orzekając o utracie prawa lub o zmianie wysokości dotychczas pobieranego świadczenia na przyszłość (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r, sygn. akt I OSK 654/10 oraz z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I OSK 655/11, zamieszczone na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W rozpoznawanej sprawie, jako przyczynę zmiany decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącej zasiłku stałego organy obu instancji przyjęły zmianę sytuacji rodzinnej K. K. Uznano bowiem, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe ze S. K., a więc osoby te stanowią rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy. Oceniając prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy decyzyjne w powyższym zakresie należy stwierdzić, że w dniu podjęcia rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy zgromadzony w tym postępowaniu potwierdził wystąpienie podstaw do zmiany decyzji ostatecznej, którą przyznano skarżącej zasiłek stały. Niewątpliwie, z protokołu przesłuchania K. K. z dnia 12 maja 2011r. oraz oceny pracownika socjalnego zawartej w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 12 maja 2011 r. wynika, że wówczas skarżąca zamieszkiwała i gospodarowała wspólnie ze S. K. Jednakże już w dniu orzekania przez organ odwoławczy, który to czas jest miarodajny dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 106 ust. 5 ustawy, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy skarżąca nadal prowadziła wspólne gospodarstwo domowe ze S. K. W tym zakresie zauważyć należy, że Kolegium dysponowało nowym dowodem w sprawie, a mianowicie przedłożonym przez skarżącą zaświadczeniem Burmistrza Zdzieszowic o wymeldowaniu S. K. z jej mieszkania z dniem 16 września 2011 r.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że postępowanie odwoławcze jest postępowaniem merytorycznym, a więc również na organie drugiej instancji spoczywają obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, którego granice określa art. 136 K.p.a. Jeśli organ odwoławczy stwierdzi, że materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub zgłoszone zostaną nowe wnioski dowodowe, może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje bowiem w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ ten, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji tego organu a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się bowiem tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji a orzeczeniem drugiej instancji. Stan faktyczny ustala organ odwoławczy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w pierwszej instancji, rozszerzając granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji I instancji uległy zmianie oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają dla sprawy znaczenie prawne. W takim przypadku organ odwoławczy z urzędu lub na wniosek strony jest obowiązany przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, o jakim mowa w art. 136 K.p.a. (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011, s. 508 i 509 oraz powołane tam orzecznictwo).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Kolegium, pomimo uzyskania informacji - przed wydaniem decyzji - o wymeldowaniu S. K. z dniem 16 września 2011 r. z mieszkania K. K., nie ustaliło w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, czy osoby te nadal wspólnie zamieszkują i gospodarują. Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, że powyższa okoliczność nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W ocenie Sądu, zagadnienie wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa jest kluczowym dla ustalenia, czy nastąpiła zmiana sytuacji osobistej skarżącej. Z tej bowiem przyczyny wszczęte zostało postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącej zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło wskazanej kwestii, mającej podstawowe znaczenie dla postępowania prowadzonego w trybie art. 106 ust. 5 ustawy, co stanowi naruszenie art. 7 K.p.a., nakazującego m.in. podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także z naruszenie pozostającego w związku z tą regulacją art. 77 § 1 K.p.a., wedle którego rozstrzygający organ administracji publicznej jest zobowiązany do zebrania, a następnie do rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że organ posiadał do tego stosowne uprawnienie, znajdujące oparcie w art. 136 K.p.a. Zwrócić należy uwagę, że zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej przyznającej świadczenia z zakresu pomocy społecznej jest odstępstwem od zasad ochrony praw dobrze nabytych i zasady trwałości decyzji ostatecznych. Dlatego tak istotnym jest, aby w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy stan faktyczny był ustalony w sposób prawidłowy i jednoznaczny oraz aby organ dokonał jego oceny na dzień wydania decyzji. Biorąc bowiem pod uwagę rodzaje przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w omawianej regulacji, trzeba zauważyć, że część z nich będzie trwała w czasie, np. zmiana przepisów prawa, zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobranie nienależnego świadczenia - i musi istnieć w dacie wydania decyzji (por. M. Kotulski, Zmiana lub uchylenie decyzji z zakresu pomocy społecznej, Samorząd Terytorialny 2008 nr 3, s. 42). W kontekście powyższego, zdaniem Sądu, jako dowolne, bo nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym sprawy, należało uznać twierdzenia organu odwoławczego, że skarżąca i S. K., w dacie orzekania przez ten organ, nadal prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Pomimo posiadania wiedzy o wymeldowaniu S. K., Kolegium nie wyjaśniło, czy i jaki wpływ na niniejszą sprawę miała ta nowa okoliczność. W konsekwencji, nie poczyniono istotnych i niezbędnych ustaleń faktycznych w zakresie zaktualizowania się przesłanki zmiany sytuacji strony, o której mowa w art. 106 ust. 5 ustawy, uprawniającej do weryfikacji ostatecznej decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku stałego. Również argumentacja skarżącej podniesiona na rozprawie sądowej, w tym wskazanie, iż S. K. wprawdzie jest obecnie zameldowany na pobyt czasowy, jednak mieszka "po kolegach", a nie w jej mieszkaniu, potwierdza istnienie wątpliwości w omówionym wyżej zakresie.

Podsumowując dotychczasowe wywody stwierdzić przyjdzie, że brak przeprowadzenia dostatecznego, dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy powoduje, że zasadnicza kwestia, tj. prowadzenie przez skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego ze S. K., nie została należycie ustalona na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Kolegium nie dokonało bowiem oceny wpływu komentowanej, nowej okoliczności w postaci wymeldowania S. K., na zmianę decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku stałego K. K. W efekcie uprawniony jest pogląd, że nie wyjaśniono ponad wszelką wątpliwość, czy nastąpiła zmiana sytuacji osobistej skarżącej. Natomiast, jak już sygnalizowano wyżej, od ustaleń w tym zakresie zależy prawidłowość prowadzonego postępowania w sprawie i możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie art. 106 ust. 5 ustawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem opisanych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7, art. 77 i 136 K.p.a., a naruszenia te niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustalenie czyni koniecznym uchylenie objętej kontrolą decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, w szczególności dokonania ustaleń faktycznych w zakresie kwestii podstawowej, a mianowicie, czy skarżąca i S. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i - w zależności od tych ustaleń - dokonania oceny w zakresie zaktualizowania się ustawowych przesłanek, upoważniających organ do zweryfikowania ostatecznej decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku stałego.