Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1099/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Słupczyński Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Barbara Koś Protokolant st. st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2004r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Firmy "A" kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/B.Koś /-/R. Słupczyński /-/T. M. Geremek EP WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

3/I SA/Po 1099/02

Uzasadnienie.

Dyrektor Urzędu Celnego , decyzją nr [...] z dnia [...] działając na podstawie przepisów m.in art.2 par.2,art.35,art.38,art.36 par. 2, art. 98, art. 211, art. 221, art. 226, art.231par.1 pkt.1,art.275 par.4 pkt.2,art.276 par.1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /DzU nr23 poz.117/ oraz art.11 ust.1,art.22 ust.1,art.34 ust.1,art.37 ust.3 załącznika nr 1 Konwencji z dnia 20 maja 1987 r. o wspólnej procedurze tranzytowej /DzU nr46 poz.290 z 1998 r./---objął procedurą dopuszczenia do obrotu towar -samochód osobowy używany marki Rover, wymierzył od tego towaru należne cło i opłatę manipulacyjna dodatkową za czynności podejmowane w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego i odsetki Firmie "A" łącznie 19.906,10 zł.

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w dniu [...] przez przejście graniczne w G. wprowadzono na polski obszar celny towar w postaci samochodu osobowego marki Rover o wartości 3.800 DEM przewożony w ramach wspólnej procedury tranzytowej i objęty notą tranzytowa [...] - którą nalazło zakończyć w Oddziale Celnym w L. w terminie do dnia 3.11.1998 r.

Organ celny I instancji wskazał, że zgodnie z art.2 par.2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli m.in. umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Z powyższego wynika ze w przypadku kolizji przepisów Kodeksu celnego i Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej /WPT/ w zakresie regulacji danej kwestii należy stosować przepisy Konwencji.

Zawarty w art.37 ust.3 załącznika I do Konwencji przepis stanowi, iż do procedury T2 stosuje się odpowiednio przepisy postanowienia tytułu V-Procedura T1.

Zgodnie z art.22 ust.1 ww załącznika, towary należy przedstawić urzędowi przeznaczenia przedkładając jednocześnie notę tranzytową T1.

Wspólna procedura tranzytowa kończy się gdy towary i nota tranzytowa zostaną przedstawione w urzędzie przeznaczenia.

Ponieważ przedmiotowy towar i dotyczące go dokumenty nie zostały przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia we wskazanym terminie tj. do dnia 3.11.1998 r./procedura tranzytu nie została zakończona/ a towar usunięto spod dozoru celnego, to zgodnie z art.211 par.2 Kodeksu celnego z dniem 4.11.1998 r. powstał dług w przywozie na podstawie art.211 par.3 dłużnikami są:

1/osoba która usunęła towar spod dozoru celnego

2/osoby, które uczestniczyły w usunięciu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć ze był to towar usunięty spod dozoru celnego

3/osoby, które nabyły lub są w posiadaniu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego

4/osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty.

Zdaniem organu celnego I instancji, osoba zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury tranzytu jest Firma "A", gdyż widnieje w polu 50noty tranzytowej [...] z dnia [...] jako główny zobowiązany.

Zgodnie z art.11 ust.1 powyższej Konwencji, główny zobowiązany jest obowiązany:

a/przedstawić towary w niezmienienionym stanie oraz notę tranzytową T1 urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i zachowaniem smrodków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów

b/przestrzegać przepisy o wspólnej procedurze tranzytowej

c/uiścić cła oraz inne opłaty, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości, mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą.

Obowiązki te nie były wykonane a zatem organ celny I instancji uznał wydanie powyższej decyzji za uzasadnione.

Firma "A" odwołała się od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwa interpretację stosownych przepisów Kodeksu celnego a w szczególności art.221 tej ustawy poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a nadto naruszenie przepisów prawa procesowego wynikającego z przepisów Działu IV Ordynacji podatkowej a w szczególności niezastosowanie art.123 par.1 oraz art.200 par.1 tej ustawy oraz naruszenie przepisów Konwencji z dnia 20.05.1987 r. o wspólnej procedurze tranzytowej poprzez niewłaściwe zastosowanie art.11 ust.2 załącznika nr do ww Konwencji.

W konsekwencji odwołująca się firma wniosła o uchylenie w całości tej decyzji.

Odwołująca się strona podniosła m.in., że nie kwestionuje stanu faktycznego podanego przez organ celny I instancji jednakże zastrzeżenia jej budzi dalsze postępowanie w tej sprawie skutkujące obciążeniem jej należnościami celnymi poprzez wybiórcze zastosowanie wskazanych przepisów.

Przytoczony przez organ celny I instancji art.211 par.2 Kodeksu celnego wyraźnie wskazuje osoby, które są dłużnikami z chwila usunięcia towaru spod dozoru celnego-gwarant występuje dopiero na 4 miejscu, co nasuwa pytanie co zrobił organ celny wszczynając postępowanie zasadnie również w stosunku do J. R. w L. żeby ściągnąć od osoby określonej w art.211 par.3 pkt.1,2 i3 ciążące należności celne i podatkowe.

Art.221 Kodeksu celnego wskazuje wyraźnie na solidarna odpowiedzialność.

Odwołująca się firma podniosła również, że będąc podmiotem zagranicznym miała utrudniona pracę i ze na własną rękę podjęła poszukiwani e towaru i ustaliła miejsce jego pobytu. Sytuacja taka nie miałaby miejsca gdyby organ celny nie pominął zasady określonej w art.200 Ordynacji podatkowej, co pozwoliłoby stronie złożyć stosowne wyjaśnienia.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzja nr [...] z dnia [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu celnego I instancji podkreślające ze w świetle art.11 ust.1 załącznika I do Konwencji dłużnikiem jest główny zobowiązany, tj. firma "A".

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów strony odnoszących się do \ naruszenia przez organy celne wskazanych przepisów prawa materialnego lub przepisów prawa procesowego

W skardze do Sądu Administracyjnego firma "A" wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów celnych obu instancji lub alternatywnie o uchylenie tych decyzji, którym zarzuciła art.art.120,121,122,124,187 i 200 Ordynacji podatkowej a nadto naruszenie wskazanych w tych decyzjach przepisów prawa t

W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W szczególności w pełni zasadny okazał się zarzut strony skarżącej, co do istotnych braków postępowania celnego prowadzonego w niniejszej sprawie jak również naruszenie szeregu zasad odnoszących się do tego postępowania określonych przepisami Ordynacji podatkowej.

Ponadto zasadny jest również zarzut naruszenia przepisu art.211 par.3 Kodeksu celnego, poprzez jego błędną wykładnię.

Z mocy art.221Kodeksu celnego, jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, o których mowa m.in. w art.211 par.3 Kodeksu celnego, są oni solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z tego długu.

W niniejszej sprawie od początku postępowania było oczywiste ze stroną powinien być również J. R. zam. w L. importer przedmiotowego pojazdu.

Podobnie zresztą uznał Dyrektor Urzędu Celnego skoro postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania celnego w sprawie niezakończenia procedury tranzytu przedmiotowego samochodu z dnia [...] skierował również do J. R..

W toku dalszego postępowania organy celne obu instancji kierowały decyzje już wyłącznie do Firmy "A" z pominięciem J. R. - jak należy przyjąć-z uwagi na trudności w kontaktowaniu się z nim /wynika to z pisma Urzędu Celnego z dnia 8.09.1999 r. do Urzędu Celnego ./

Powyższe trudności faktyczne nie mogą jednak stanowić procesowej przeszkody w uznaniu J. R. za stronę w tym postępowaniu i podstawy do pominięcia go jako adresata wydanych decyzji.

Ubocznie należy zauważyć, że jak to wynika z akt postępowania i zebranych tam materiałów dowodowych nie można wnioskować, aby organy celne poczyniły wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia miejsca pobytu J. R. ograniczając się jedynie do prób doręczenia mu stosownego wezwania.

W tej sytuacji, niezależnie od zobowiązań nałożonych wskazanymi w decyzjach organów celnych przepisami zawartymi w Załączniku I Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej na głównego zobowiązanego, który poprzez zgłoszenie celne wyraził wolę realizacji procedury tranzytu, postępowanie w tej sprawie winno być prowadzone z zachowaniem zasad określonych przepisami art.120,art.122,art.123 par.1 Ordynacji podatkowej.

Wyniki tego postępowania powinny odpowiadać wymogom określonym w art.187 par.1 tej ustawy.

Nie ulega wątpliwości, że organu celne uchybiły wskazanym wyżej przepisom a także art.200 par.1 Ordynacji podatkowej.

W ustalonych okolicznościach sprawy niespornym jest, zatem że organy celne nie zastosowały się do dyrektywy wynikającej z art.38 Kodeksu celnego tj. nie podjęły wszystkich niezbędnych działań mających na celu uregulowanie sytuacji towaru usuniętego spod dozoru celnego zwłaszcza, że strona skarżąca podjęła w tym zakresie stosowne działania/poszukiwania/

Z tych przyczyn uwzględniając skargę Sąd w oparciu o art.145 par.1 pkt.1 lit.a i c i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /DzU nr 153 poz.1270/

W oparciu o art.152 cyt.ustawy Sąd stwierdził ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

/-/B.Koś /-/R. Słupczyński /-/T.M. Geremek