Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2174/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 42 w zw. z art. 37 ust 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia zdatności do użytkowania budynku mieszkalnego wraz z łącznikiem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz (...) kwotę 500 zł (słownie pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr (...)(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu (...) lipca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) nr (...) z dnia (...) sierpnia 2012 r., którą stwierdzono zdolność do użytkowania budynku mieszkalnego z łącznikiem, położonego w głębi działki nr ew. (...).

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją Urzędu Dzielnicowego (...) nr (...) z dnia (...) czerwca 1989 r. zatwierdzono plan realizacji budowy budynku z przeznaczeniem na gabinet stomatologiczny z garażem na terenie położonym przy ul. (...) stwierdzając, że planowana inwestycja jest zgodna z planem ogólnym miasta zatwierdzonym Uchwałą Nr (...) z dnia (...) grudnia 1982 r. Następnie decyzją Urzędu Dzielnicowego (...) Nr (...) z dnia (...) stycznia 1990 r. zezwolono na budowę budynku z przeznaczeniem na gabinet stomatologicznym w łączniku z pergolą na ww. nieruchomości. Ze względu na odstępstwa od zatwierdzonego projektu tj. podwyższenie budynku mieszkalnego i przebudowę łącznika, decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 1991 r. Urząd Dzielnicowy (...) wstrzymał roboty budowlane wykonywane na terenie budowy położonej przy ul. (...) i nałożył obowiązek dostarczenia inwentaryzacji i orzeczenia technicznego. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę (...) decyzją nr (...) z dnia (...) kwietnia 1992 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Orzekając ponownie w sprawie Burmistrz Dzielnicy (...) decyzją nr (...) z dnia (...) sierpnia 1992 r. wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestorów obowiązek wykonania szeregu prac. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę (...) decyzją nr (...) z dnia (...) października 1992 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Decyzją nr (...) z dnia (...) grudnia 1992 r. Urząd Dzielnicy-Gminy (...) w (...) pozwolił inwestorom, (...), na budowę budynku gospodarczego i łącznika z gabinetem stomatologicznym wg projektu zamiennego pod warunkiem wypełnienia luksferami lub pustakami szklanymi okien w ścianie północnej budynku (w przypadku zabudowy działki sąsiedniej) i ukształtowaniu terenu tak, aby wody opadowe nie były odprowadzane na teren działek sąsiednich i nie powodowały zawilgocenia istniejącego budynku gospodarczego na działce nr (...). Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę (...) decyzją nr (...) z dnia (...) kwietnia 1993 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda m.in. stwierdził, że sporny "budynek został wybudowany". Orzekając w sprawie po raz czwarty organ I instancji decyzją nr (...) z dnia (...) czerwca 1993 r. nakazał inwestorom wykonać określone roboty i sporządzić dokumentację a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę (...) decyzją nr (...)z dnia (...) października 1993 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia (...) marca 1995 r., sygn. akt IVSA 2174/93 uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji ją poprzedzającą. Wojewoda (...) decyzją nr (...) z dnia (...) października 1993 r. utrzymał w mocy decyzję nr (...) z dnia (...)czerwca 1993 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 1995 r., sygn. akt IVSA 37/94 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) października 1993 r., utrzymującą w mocy decyzję nr (...) z dnia (...) czerwca 1993 r., nakładającą na inwestora obowiązki w uzupełnieniu dokumentacji. W swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "(...) dopiero po wykluczeniu, iż wzniesiony obiekt nie powoduje zagrożeń w nim (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) określonych i rozważeniu przez organ budowlany konieczności zmian bądź przeróbek we wzniesionym obiekcie, powstaje możliwość legalizacji takiego obiektu w trybie art. 42 Prawa budowlanego. Zastosowanie zaś art. 40 Prawa budowlanego w rozpoznawanej sprawie, bez wcześniejszego upewnienia się, że obiekt ten nie podlega przymusowej rozbiórce, mogłoby doprowadzić do legalizacji zabudowy sprzecznej z art. 37 Prawa budowlanego".

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Gminy (...) decyzją nr (...) z dnia (...) kwietnia 1996 r. nakazał inwestorom dostarczenie określonych dokumentów dotyczących przedmiotowej inwestycji i wykonanie określonych czynności. Decyzja ta została w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych czynności uchylona przez Wojewodę (...) decyzją nr (...) z dnia (...) lutego 1998 r. Wyrokiem z dnia (...) kwietnia 2000 r., sygn. akt IV SA 582/98 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję nr 138/W/98 z dnia 23 lutego 1998 r.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr (...) z dnia (...) lutego 2001 r. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr (...) z dnia (...) kwietnia 1996 r. uchylił ją i nałożył na inwestorów nowy zakres obowiązków wskazując termin ich wykonania. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. akt IV SA 908/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję (...) z dnia (...) lutego 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie należy jednoznacznie przesądzić, czy inwestycja ta powinna podlegać przymusowej rozbiórce na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. czy też jest możliwe doprowadzenie tego obiektu w drodze nakazu, wydanego w oparciu o art. 40 ww. ustawy, do stanu zgodnego z przepisami.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji nr (...) z dnia (...) kwietnia 1996 r. decyzją nr (...) z dnia (...) sierpnia 2003 r. uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego z łącznikiem na nieruchomości przy ul. (...) decyzją nr (...) z dnia (...) lutego 2001 r. umorzył ww. postępowanie. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania (...) decyzją nr (...) z dnia (...) czerwca 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej wybudowanego budynku mieszkalnego w głębi działki, oznaczonego jako budynek "2" z łącznikiem przeznaczonym na gabinet stomatologiczny, oznaczony jako budynek "3" na nieruchomości przy ul. (...) decyzją nr (...) z dnia (...) grudnia 2002 r. nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia dokumentacji inwentaryzacyjnej budynku mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją nr (...) z dnia (...) marca 2003 r. Natomiast wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r. (sygn. akt 7/IV SA 1878/03) stwierdzono nieważność ww. decyzji i poprzedzającej ją decyzji nr (...) z dnia (...) grudnia 2002 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) prowadząc przedmiotowe postępowanie po wyroku WSA postanowieniem nr (...) z dnia (...) czerwca 2005 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej budynku mieszkalno-usługowego, oznaczonego nr 2 na planie zagospodarowania działki przy ul. (...) uwzględniającej dokonane zmiany i przeróbki oraz oceny technicznej w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i polskimi normami. Postanowienie to ostatecznie zostało uchylone postanowieniem (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr (...) z dnia (...)stycznia 2008 r. a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) ponownie rozpatrując sprawę budowy budynku mieszkalnego w głębi działki, oznaczonego jako budynek "2" z łącznikiem przeznaczonym na gabinet stomatologiczny, oznaczony jako budynek "3" na terenie działki nr ew. (...) biorąc pod uwagę rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uwagi na datę wszczęcia postępowania administracyjnego (1991 r.) dotyczącego przedmiotowego budynku stwierdził, że w prowadzonej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), co jest zgodne z normą prawną zawartą w art. 103 ust. 2 cytowanej na wstępie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stanowiącym, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy te umożliwiają legalizację obiektu budowlanego, jeżeli jego lokalizacja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w okresie jego budowy a obiekt nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia lub nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy ewentualnym zastosowaniu środków przewidzianych w art. 40 tej ustawy, w przypadku konieczności wykonania zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

W celu podjęcia rozstrzygnięcia w ramach posiadanych właściwości w sprawie budowy budynku mieszkalnego w głębi działki, oznaczonego jako budynek "2" z łącznikiem przeznaczonym na gabinet stomatologiczny, oznaczony jako budynek "3" na terenie działki nr ew. (...) postanowieniem nr (...) z dnia (...) czerwca 2011 r. nałożono na (...) obowiązek sporządzenia i przedłożenia inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego z łącznikiem położonych na działce nr ew. (...), zawierającej ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem, że spełniają one wymogi określone w przepisach i warunkach technicznych oraz nie naruszają interesu osób trzecich oraz inwentaryzacji geodezyjnej ww. budynku sporządzonej przez uprawnionego geodetę.

W dniu (...) lipca 2012 r. zobowiązani dostarczyli wymaganą dokumentację. Inwestor przedłożył inwentaryzację geodezyjną uwzględniającą przedmiotowy budynek. Ze złożonej inwentaryzacji budowlanej, sporządzonej przez zespół autorski: mgr inż. arch. (...) , inż. arch. (...), mgr inż. arch. (...) oraz mgr inż. (...) wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny z łącznikiem jest wykonany prawidłowo i nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji. Roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z wymogami określonymi w przepisach prawa budowlanego oraz zgodnie z przepisami i Polskimi Normami Technicznymi, jednocześnie poprzez zastosowanie rozwiązania nie naruszają interesów osób trzecich. Pomiędzy budynkiem inwentaryzowanym i opiniowanym a budynkiem sąsiednim usytuowanym w ostrej granicy zastosowano przekładkę dylatacyjną co wyeliminowało zagrożenia bezpieczeństwa budynku sąsiedniego. Stwierdzono, że przedmiotowy budynek bez zastrzeżeń nadaje się do użytkowania i może być zasiedlony.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr (...) z dnia (...) sierpnia 2012 r. na podstawie art. 42 ww. ustawy stwierdził zdatność do użytkowania budynku mieszkalnego z łącznikiem położonego w głębi działki nr ew. (...).

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) lipca 2013 r., nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2098/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję (...) WINB z dnia (...) lipca 2013 r. nr (...) wskazując, że organ nie zbadał zgodności obiektu z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, czy obiekt nie powoduje pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, czy został wybudowany zgodnie z przepisami o warunkach technicznych obowiązujących w dacie jego budowy i czy jest możliwe doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem w drodze nakazu na podstawie art. 40 Prawa budowlanego.

Decyzją z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...)(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, biorąc pod uwagę wskazania zawarte w orzeczeniu Sądu, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) sierpnia 2012 r., nr (...).

W ocenie organu odwoławczego PINB (...) dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego omawianej sprawy. Wskazał, że wobec braku obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla badanej działki należy wziąć pod uwagę plan zagospodarowania z daty budowy obiektu tj. Perspektywiczny Plan Zagospodarowania Przestrzennego (...) zatwierdzony dnia (...) grudnia 1982 r., który przewidywał funkcję mieszkaniowo-usługową, a teren zakwalifikowany był jako obszar zainwestowania intensywnego. Zdaniem organu brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być przyczyną nakazania rozbiórki obiektu, zważywszy na fakt, że w dacie budowy budynku obiekt był zgodny z planem przestrzennym. Ponadto w ocenie organu nie można karać inwestorów za to, że organy administracji nie podjęły właściwego rozstrzygnięcia w czasie obowiązywania korzystnego dla inwestorów planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy wskazał, że nie zaistniała przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Ponadto (...) WINB stwierdził, że z inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez zespół autorski: mgr inż. arch. (...) wynika, że między budynkami istnieje dylatacja. Organ zaznaczył przy tym, że opinia mgr inż. (...) (w odróżnieniu od opinii sporządzonej przez zespół autorski) została sporządzona bez wykonania odkrywek, bowiem wynika z niej, że opracowana została na podstawie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu (...) grudnia 2012 r., dokumentacji fotograficznej oraz informacji i dokumentacji uzyskanych od zleceniodawcy. Wnioski końcowe tej oceny technicznej wskazują na brak wykonania właściwych izolacji. W ocenie organu z analizy obu ocen technicznych jak i ustaleń poczynionych w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu (...) kwietnia 2013 r. nie wynika, że dylatacja pomiędzy budynkami zlokalizowanymi przy ul. (...) obejmuje również fundamenty.

W ocenie organu odwoławczego należy wziąć pod uwagę datę budowy budynku przy ul. (...) (lata 30-te ubiegłego wieku), bowiem budzi uzasadnione wątpliwości, czy budynek ten posiada izolację poziomą fundamentów, a jeżeli tak, to w jakim jest ona stanie po tak długim okresie eksploatowania budynku. Ponadto nie bez znaczenia dla stanu technicznego budynku może też być fakt, że poziom podłogi budynku znajduje się 11 cm poniżej poziomu działki, na której jest zlokalizowany. Również ukształtowanie terenu może mieć wpływ na zawilgocenie budynku, bowiem budynek skarżącego posadowiony jest poniżej poziomu działki ze spływem w kierunku budynku co powodować może zalewanie ściany budynku wodami opadowymi i roztopami. Zdaniem organu odwoławczego te kwestie powinny być wyjaśnione w toku ewentualnego odrębnego postępowania. Również kwestia podniesienia terenu nieruchomości przy ul. (...) w stosunku do działek sąsiednich nie leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego.

W ocenie (...) WINB budynek przy ul. (...) nie powoduje zagrożeń określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co wyklucza możliwość nałożenia na inwestorów obowiązku rozbiórki budynku z przeznaczeniem na gabinet stomatologiczny w łączniku na działce nr ew. (...) w (...). Zdaniem organu sporny obiekt budowlany nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia (...) lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, bowiem inwestorzy otrzymali pozwolenie na budowę budynku z przeznaczeniem na gabinet stomatologiczny w łączniku decyzją z dnia (...) stycznia 1990 r. Natomiast decyzją wcześniejszą z dnia (...) czerwca 1989 r. inwestorzy otrzymali zgodę na taką lokalizację obiektu, tj. w granicy z działką, która jest zgodna z planem ogólnym miasta. Późniejsze stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczyły podwyższenia budynku gospodarczego przebudowę łącznika.

W świetle powyższego (...) WINB nie znalazł podstaw do nakazania rozbiórki spornego obiektu budowlanego, jak również do nałożenia w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązku wykonania jakichkolwiek zmian i przeróbek w bym budynku w związku z czym utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę na powyższą decyzję złożył (...) i wniósł o przeprowadzenie rozprawy przed Sądem. W ocenie skarżącego (...) WINB nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku z dnia (...) stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2098/13. Skarżący zarzucił również, że organ nie odniósł się do składanych przez niego w wielu pismach wniosków i dowodów. (...) zażądał rozbiórki spornego budynku z uwagi na zagrożenie, jakie zostało w jego ocenie udowodnione w ekspertyzie (...).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu (...) grudnia 2014 r. w czytelni akt tut. Sądu udostępniono skarżącemu (...) akta sprawy. Ponieważ w trakcie przeglądania przez skarżącego akt zaszło wśród pracowników podejrzenie, że skarżący usunął z akt administracyjnych ekspertyzę techniczną dotyczącą oceny stanu technicznego i przyczyny zawilgocenia budynku, a jej miejsce uzupełnił innym dokumentem o podobnej treści, sprawę przekazano wraz z kopią nagrania monitoringu organom ścigania (notatka służbowa k. 11). Z informacji Komendy Rejonowej Policji (...) wynika, że przeciwko (...) został sporządzony akt oskarżania w sprawie usunięcia dokumentacji i wraz ze zgromadzonym materiałem dowodowym został przekazany do Sądu Rejonowego w (...)

Na rozprawie w dniu (...) listopada 2015 r. stawił się skarżący (...), który na pytanie Sądu oświadczył, że sprawa karna przeciwko niemu jest w toku, jednak on nie zna sygnatury akt sprawy. Wyjaśnił, że w aktach prokuratorskich jest kilka ekspertyz technicznych dotyczących przedmiotowego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skargę należało uwzględnić.

W ocenie Sądu decyzje organów obu instancji zapadły w warunkach naruszających normy art. 7 i 77 kpa oraz 80 kpa w związku z art. 42 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r i nie zostały poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym.

Na wstępie należy zauważyć, iż w sprawie niniejszej orzekały już zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny.

Ostatni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014r. w sprawie VII SA/Wa 2098/13 r. nie został zaskarżony przez żadną ze stron, a skoro tak, to przysługuje mu przymiot prawomocności. Stwierdzenie to jest o tyle istotne, że zgodnie z art. 170 ppsa "orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Wskazany przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Ratio legis art. 170 ppsa polega na tym, że gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98, niepubl.). Moc wiążąca orzeczenie określona w art. 170 ppsa w odniesieniu do organów administracyjnych, a także sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Dlatego też w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r. I CKN 169/98 OSP 2001 z. 4, poz. 63). Skoro strony nie skorzystały z prawa wniesienia skargi kasacyjnej, to związane było poglądem prawnym zawartym w prawomocnym wyroku. Związanie to dotyczy także składu orzekającego w niniejszej sprawie, a to oznacza, że kwestii tej, Sąd nie może rozstrzygnąć inaczej czy w odmienny sposób niż wynika to z prawomocnego orzeczenia.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji uwzględnić należy także treść art. 153 ppsa - zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2004 r. FSK 349/2004).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 14 stycznia 2014r w sprawie VIISA/Wa 2098/13 wyrażono wiążącą dla organów oraz Sądu ocenę prawną zgodnie z którą – wbrew zarzutowi skargi-w sprawie niniejszej zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974r., bowiem wszczęcie postępowania nastąpiło w 1991r.

Z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), która w sposób odmienny niż poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nie dopuszczała legalizacji samowoli budowlanej. Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. W ustępie 1 tego artykułu przyjęto, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ustępie 2 wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (...). Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przyjęto zatem, że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy. Wyjątek ten dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona (od 14 sierpnia 1996 r. także wówczas, gdy w stosunku do takiego obiektu wszczęto postępowanie administracyjne).

Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część 1)znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Zadaniem organów prowadzących niniejsze postępowanie było więc w pierwszej kolejności ustalenie czy realizacja przedmiotowych robót budowlanych wypełniła dyspozycję art. 37 Prawa budowlanego obligującego organ do nakazania rozbiórki czy też istnieje dopuszczalna prawnie możliwość ich legalizacji.

Realizując w tym zakresie wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 stycznia 2013r.,organ wyjaśnił, iż obowiązujący w dacie budowy obiektu Perspektywiczny Plan Zagospodarowania Przestrzennego (...) zatwierdzony dnia (...) grudnia 1982 r., przewidywał dla zainwestowanego obszaru funkcję mieszkaniowo-usługową, a teren zakwalifikowany był jako obszar zainwestowania intensywnego. Z powyższego organy wysnuły zasadny wniosek, iż przedmiotowy obiekt pozostawał w zgodzie z zapisami wówczas obowiązującego prawa miejscowego. Aktualnie dla tego terenu nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego co czyni niemożliwym stwierdzenie sprzeczności budowy z jego zapisami.

Z tych względów na aprobatę zasługuje stwierdzenie organów obu instancji , że nie zaistniała przesłanka z art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r.

Natomiast postępowanie wyjaśniające w zakresie potwierdzenia braku przesłanki z art. 37 ust 1 pkt 2 tejże ustawy przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7, 77 oraz 80 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem organów nadzoru budowlanego budynek przy ul. (...) nie powoduje zagrożeń określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co wyklucza możliwość nałożenia na inwestorów obowiązku rozbiórki budynku z przeznaczeniem na gabinet stomatologiczny w łączniku na działce nr ew. (...). Stanowisko swoje organy oparły na treści złożonej przez inwestorów inwentaryzacji budowlanej, sporządzonej przez zespół autorski: mgr inż. arch. (...) z której wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny z łącznikiem jest wykonany prawidłowo i nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji zaś roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z wymogami określonymi w przepisach prawa budowlanego oraz zgodnie z przepisami i Polskimi Normami Technicznymi, jednocześnie poprzez zastosowanie rozwiązania nie naruszają interesów osób trzecich. Pomiędzy budynkiem inwentaryzowanym i opiniowanym a budynkiem sąsiednim usytuowanym w ostrej granicy zastosowano przekładkę dylatacyjną co wyeliminowało zagrożenia bezpieczeństwa budynku sąsiedniego.

Należy zauważyć, iż w toku postępowania przed organem I instancji skarżący- właściciel budynku przy ul. (...) przedłożył ekspertyzę sporządzoną przez mgr inż. (...) w dniu (...) grudnia 2012r. wykonaną na zlecenie skarżącego z której wynika , iż podstawową przyczyną zawilgocenia ściany budynku przy ul. (...) jest naruszenie stosunków wodnych poprzez podniesienie terenu nieruchomości oraz brak wykonania właściwych izolacji przeciwwodnych , dylatacji miedzy fundamentami na etapie wznoszenia budynku przy ul. (...).

Brak dylatacji w wykonanych fundamentach między budynkami jest odpowiedzialny za pęknięcie pionowe ściany w budynku przy ul. (...) .

Jednocześnie jak wynika z oświadczeń złożonych przez inż. arch. (...), złożonych podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu (...) kwietnia 2013r. przedmiotem inwentaryzacji budowlanej ich autorstwa był budynek przy ul. (...), a nie stan techniczny budynku przy ul. (...) ani też wpływ realizacji budynku na o wiele starszy i istniejący budynek na działce sąsiedniej.

W ocenie Sądu odmienność przedmiotu obu złożonych ekspertyz nie pozwalał organom na oparciu rozstrzygnięcia jedynie na inwentaryzacji budowlanej, sporządzonej przez zespół autorski: mgr inż. arch. (...). Zwłaszcza, co wymaga podkreślenia ,że zadaniem organów było jednoznaczne ustalenie czy realizacja przedmiotowej budowy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Przedmiotem więc postępowania wyjaśniającego winien być pogarszający się stan techniczny budynku przy ul. (...) oraz istnienie związku przyczynowo –skutkowego pomiędzy istniejącym zawilgoceniem a budową stanowiąca przedmiot całego postępowania.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji, mając na uwadze rozbieżne stanowiska stron, dopuści dowód z opinii biegłego mogącej być dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między stanem budynku stanowiącego własność skarżącego a realizacją samowolnych robót budowlanych na działce sąsiedniej. Podstawą prawną zasięgnięcia opinii biegłego w sprawie jest przepis art. 84 § 1 k.p.a. upoważniający organ administracji publicznej do dopuszczenia tego dowodu w sprawie wymagającej wiadomości specjalnych, co w niniejszej sprawie jest uzasadnione. Wydana zaś w sprawie prawidłowa opinia biegłego powinna wskazywać i wyjaśniać przesłanki które doprowadziły do przedstawionej nią konkluzji, umożliwiając organowi dokonania oceny jej motywów bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Przy czym tak przeprowadzony dowód będzie także wymagał oceny organu w ramach art. 80 kpa.

Dopiero poprawnie ustalony stan faktyczny pozwoli organowi na jednoznaczne stwierdzenie czy w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. i czy nie ma konieczności nałożenia obowiązku o którym mowa w art. 40 tej ustawy.

Nadto wskazać należy, iż w przypadku zakończenia samowolnie wykonanych robót przed dniem 1 stycznia 1995 r. w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się unormowanie przewidziane w prawie budowlanym z 1974 r. - art. 42. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 1998 r. sygn. akt IV S.A. 785/97 Lex Nr 43300, 30 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV S.A. 681/97 Lex Nr 47194, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2005 r. sygn. akt VIII SA/Wa 244/05 Lex Nr 19702) W sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a nie decyzję o stwierdzeniu zdatności do użytkowania budynku.

Stwierdzenie zdatności do użytkowania jest elementem ustalonego stanu faktycznego poprzedzającego udzielenie pozwolenia na użytkowanie a nie przedmiotem decyzji administracyjnej.

Wydana decyzja jest zatem wadliwa także z tego względu, bowiem przepisy prawa w takim stanie faktycznym obligują organ do wydania rozstrzygnięcia w innej formie - decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wydana decyzja podlega zatem uchyleniu także z tego powodu.

Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uznając , iż decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem art. 7, 77 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. i art 80 kpa co miało wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd oparł na normie art. 200 przywołanej ustawy.