Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 784/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy - skargę oddala -


UZASADNIENIE

I.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z 1 sierpnia 2017r. nr [...], na podstawie art. 138§1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1257 dalej-k.p.a.) w zw z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 963 ze zm. dalej-u.s.u.s.) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z 4 maja 2017r. nr [...] odmawiającą K. D. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia w łącznej wysokości [...] zł, w tym:

– składki na Ubezpieczenia Społeczne-za okres 10/2002-12/2006, 02/2007-01/2012 w wysokości [...] zł;

– składki na Ubezpieczenia Zdrowotne - za okres 08/2002, 10/2002-12/2002,01/2003-01/2012 w wysokości [...] zł;

– składki na Fundusz Pracy - za okres 10/2002-12/2006,02/2007-01/2012 w wysokości [...] zł;

Wnioskiem z 27 lutego 2017r. zobowiązana zwróciła się o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie posiada możliwości finansowych na spłatę zadłużenia z powodu ciężkiej sytuacji materialnej i rodzinnej. Jest zatrudniona z wynagrodzeniem netto [...] zł. Działalność gospodarcza nie została nigdy podjęta, nie zawieszono tej działalności więc narosły koszty. W toku postępowania organ ustalił zobowiązana nie posiada zaległości podatkowych, a zadłużenie figurujące na koncie rozliczeniowym ZUS zostało skierowane na drogę przymusowego dochodzenia a aktualnie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Zobowiązana oprócz wniosku nie przedłożyła żadnych innych dokumentów uzasadniających wniosek, mimo, że została wezwana.

Decyzją z 4 maja 2017r.r. odmówiono zobowiązanemu umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia ZUS stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące umorzenie należności z tytułu składek, które określone zostały w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365, dalej- rozporządzenie), ponieważ zobowiązana nie wykazała żadnej z przesłanek

W dniu 9 czerwca 2017r. do ZUS-u wpłynął wniosek skarżącego z 5 czerwca 2017r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek. Zdaniem zobowiązanej decyzja ZUS jest krzywdząca. Dodatkowo zwróciła uwagę na art. 1 ust. 1 ustawy z 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek za do 28 lutego 2009r.okres od 1 stycznia 1999r. podnosząc, że ustawa abolicyjna winna mieć zastosowanie także do niej.

Zaskarżoną decyzją z 1 sierpnia 2017r. nr [...], ZUS utrzymał w mocy swe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji ZUS wyjaśnił zasady umarzania zaległości z tytułu składek, które odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Badając wystąpienie przesłanek umorzeniowych z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ uznał, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. W niniejszej sprawie, jak wyjaśnił organ, nie wystąpiły z oczywistych przyczyn przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4a i 4b u.s.u.s. Nie wystąpiła również przesłanka wymieniona w pkt 3, ponieważ działalność gospodarcza jest nadal prowadzona. Nie wystąpiła także przesłanka wymieniona w pkt 5, ponieważ wobec należności z tytułu składek naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili jak dotąd braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie wystąpiła przesłanka wymieniona w pkt 6, ponieważ nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Nadto Gmina Miejska K. dokonała zabezpieczenia hipotecznego na lokalu mieszkalnym stanowiącym własność zobowiązanej (położonym w K. przy ul. [...]), zatem zgodnie z 24 ust. 5 u.s.u.s należności zabezpieczone hipoteką przymusową mogą być egzekwowane.

II.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zobowiązana zarzuciła naruszenie:

-art. 28 ust. 2 i 3 w zw z art. 32 u.s.u.s. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie sytuacja w której się znajduje nie wyczerpuje całości kryteriów niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku na podstawie art. 28 u.s.u.s. nie zachodzi całkowita nieściągalność składek, przez co nie zachodzą szczególne okoliczności z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. a sytuacja skarżącej nie ma trwałego charakteru a jedynie przemijający, istnieją realne szanse na odzyskanie należności od skarżącej podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy wykazuje odmienne przeciwne okoliczności uzasadniające umorzenie powstałych należności w stosunku do skarżącej,

-art. 28 ust. 2 i ust. 3 w zw z art. 32 u.s.u.s. poprzez przyjęcie, że sytuacja materialna skarżącej w jakiej się znajduje nie daje podstaw do przyjęcia aby stwierdzić, że spłata zobowiązania z tytułu nieopłaconych należności mogłaby pociągnąć za sobą negatywne skutki w sferze socjalno-bytowej, pomimo, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na bardzo złą, wręcz drastyczną sytuację i nie istnieją realne szanse na poprawę przez co musi korzystać z pomocy mamy i brata,

-art. 77§1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie a wskutek tego oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym,

-niezastosowanie art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Wniosła też o dopuszczenie dowodu z jej przesłuchania i zastrzegła możliwość przedstawienia dokumentów obrazujących jej dramatyczną sytuację życiową. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Organ odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 14 grudnia 2017r. sygn. akt: I SA/Kr 1081/17 uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. W pisemnych motywach wyroku, Sąd wskazał, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności wobec ZUS mogą być podejmowane wyłącznie w odniesieniu do należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast procedowanie w sprawach dotyczących należności, które wygasły na skutek przedawnienia. Za bezprzedmiotowe (podlegające umorzeniu zgodnie z art. 105§3 k.p.a) trzeba bowiem uznać prowadzenie przez organ postępowania w sprawie umorzenia nieistniejących (przedawnionych) należności składkowych. Zatem nie ulega wątpliwości, że wydanie decyzji w oparciu o art. 28 u.s.u.s. musi być poprzedzone prawidłowym ustaleniem okresów, za które należności nie uległy przedawnieniu i wysokości tychże zaległości.

W obecnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przepis był parokrotnie nowelizowany. Ustawa z 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003r. Ustawa zmieniająca nie zawiera wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się jednak, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do 31 grudnia 2002r.-5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed 1 stycznia 2003r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed 1 stycznia 2003r. ulega 10-letniemu przedawnieniu, a nie jak dotychczas- przedawnieniu 5-letniemu. Taki pogląd wyrażony został m.in. w dwóch uchwałach Sądu Najwyższego: z 2 lipca 2008r. sygn. akt: II UZP 5/08 i z 8 lipca 2008r. sygn. akt: I UZP 4/08). Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od 1 stycznia 2012r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 czerwca 2013r. sygn. akt: III AUa 1656/12). Na mocy art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, co wskazuje, że dane o wszczęciu i przebiegu postępowania egzekucyjnego są istotne dla oceny czy składki za dany okres są nadal wymagalne.

Zaskarżoną decyzją ZUS utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie, którym odmówił zobowiązanemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, które dotyczą lat 2002-2012. W żadnej z wydanych decyzji organ nie wyjaśnił kluczowego dla sprawy zagadnienia jakim jest przedawnienie składek. Z akt sprawy ZUS dowiadujemy się jedynie, że prowadzone jest postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego w toku którego dokonano zajęcia rachunków bankowych w P. SA i Banku Z. SA. W sprawie ustanowiono hipotekę przymusową na rzecz Gminy Miejskiej K. na nieruchomości stanowiącej własność skarżącej.

Mając na uwadze art. 27 ust. 1 ustawy z 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378) zachodzi duże prawdopodobieństwo, że mogło dojść do przedawnienia składek należnych za okres sprzed styczniem 2012r. Przypomnieć bowiem należy, że do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012r. (wedle starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od 1 stycznia 2012r. W sprawie zaległości na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy dotyczą okresu lat 2002-2012. Stąd też istotne dla wyniku sprawy było ustalenie, czy i kiedy doszło do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Tymczasem w zaskarżonej decyzji, jak wskazano wcześniej, zagadnienie to nie zostało wyjaśnione w stopniu pozwalającym na jednoznaczne przyjęcie, że zaległe składki są wymagalne. W tym stanie rzeczy Sąd nie miał możliwości weryfikacji, czy w badanej sprawie nastąpił upływ czasu skutkujący przedawnieniem.

Niewyjaśnienie kwestii przedawnienia czyni przedwczesnym rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia należności skarżącego z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza bowiem, że ZUS nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 i art. 107§3 k.p.a., obligującymi organ do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przytoczenia przepisów i wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia. Naruszenia te, w ocenie Sądu, mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i muszą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ponownie rozstrzygając sprawę, powinien przede wszystkim wyjaśnić i wykazać w decyzji to, czy i w jakim zakresie zaległe należności uległy przedawnieniu, czy też nie, a w konsekwencji co w istocie jest przedmiotem sprawy.

Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

IV.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, ZUS decyzją z 29 maja 2018r. nr [...], uchylił decyzję ZUS z 4 maja 2017r. w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za lipiec 2003r., maj 2004r., marzec 2005r. i styczeń 2006r. oraz ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2004r. i marzec 2004r. z uwagi na ich częściowe przedawnienie i w tym zakresie umorzył postępowanie w I instancji a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

Uzasadniając decyzję, organ administracji ustalił, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne uległy częściowemu przedawnieniu i wskazano w jakiej części uległy one przedawnieniu. Zadłużenie za okres od października 2002r. do sierpnia 2008r. i od września 2009r. do stycznia 2012r. objęte są postępowaniem egzekucyjnym zatem bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dania podjęcia pierwszej czynności egzekucyjnej. Organ wskazał także przepisy regulujące przedawnienie.

Ustosunkowując się do wniosku o umorzenie tych należności, które są wymagalne i nieprzedawnione to wskazano, że są to następujące kwoty:

-ubezpieczenie społeczne: [...] zł,

-ubezpieczenie zdrowotne: [...] zł,

-Fundusz Pracy: [...] zł.

Zadłużenie zostało skierowane na drogę przymusowego dochodzenia i doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej.

Organ wskazał, że zobowiązana nie prowadzi działalności gospodarczej, jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem [...] zł, jest zgłoszona do ubezpieczenia jako pracownik z wynagrodzeniem netto [...] zł. Nie ma informacji czy prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe czy wspólnie z innymi członkami rodziny. Stałe wydatki to [...] zł wyżywienie, [...] zł czynsz, [...] zł energia elektryczna, [...] zł ogrzewanie gazowe, [...] zł zakup leków. Zobowiązana oświadczyła, że ma zobowiązania pieniężne w tym zaległości we wspólnocie mieszkaniowej oraz pożyczki w instytucjach bankowych i u najbliższych lecz nie udokumentowała tego. Jest właścicielką lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K., na nieruchomości tej ustanowione są hipoteki na rzecz kilku wierzycieli.

Organ przywołał przepis art. 28 ust. 3 pkt 1- 6 u.s.u.s. i wskazał, że z przyczyn oczywistych nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s., jak również nie mają zastosowania do Skarżącego przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., gdyż nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne, a także przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. Organ wskazał także, że nie można stwierdzić, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik nie stwierdzili braku majątku z którego można prowadzić egzekucję. Zobowiązana posiada majątek nieruchomy.

Podsumowując organ wskazał, że z tych powodów nie zachodzą wobec Skarżącego przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, a to uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wydanie decyzji o umorzeniu należności na tej podstawie.

Dalej organ podał, że wobec braku przesłanki całkowitej nieściągalności ZUS może umorzyć należności, jeśli stwierdzi, że z powodu sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego dłużnik nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Umorzeniem z tego powodu można objąć należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Możliwość ta wynika z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na tej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365; dalej rozporządzenie MGPiPS).

Organ przytoczył przepisy §3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia MGPiPS i wskazał, że do skarżącej nie ma zastosowania przesłanka wskazana w §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, gdyż zdaniem organu spłata zadłużenia nie pozbawi Strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Na poparcie tej tezy organ wskazał, że skarżąca utrzymuje się z pracy zarobkowej oraz ponosi koszty utrzymania i nie korzysta z pomocy dla osób nieposiadających środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Dalej organ wskazał, że do skarżącej nie ma zastosowania przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MGPiPS, gdyż skarżąca nie wykazała, że w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia poniosła straty materialne uniemożliwiające – w przypadku opłacenia należności z tytułu składek - prowadzenie działalności. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów na te okoliczności. Organ podkreślił, że organ rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości nie bada przyczyn, które doprowadziły do powstania zadłużenia na koncie podmiotu, ale bierze pod uwagę sam fakt zadłużenia, za powstanie którego odpowiedzialny jest płatnik składek. Działalność gospodarcza jest działalnością profesjonalną i ryzyko z nią związane ciąży na płatniku.

Reasumując organ stwierdził, że poprzednio wydana decyzja jest prawidłowa i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ZUS doszedł do takich samych wniosków jak w poprzednim postępowaniu.

V.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję K. D. zarzuciła naruszenie:

1/. art. 7, art.77, art. 107§3 k.p.a. albowiem ZUS nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z tych przepisów obligującymi do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przytoczenia przepisów i wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięci albowiem organ nie wyjaśnił kluczowego dla sprawy zagadnienia przedawnienia składek,

2/. art. 28 ust. 2 i ust. 3 w zw z art. 32 u.s.u.s. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sytuacja w której się znajduje nie wyczerpuje kryteriów niezbędnych do ..rozstrzygnięcia wniosku na podstawie art. 28 u.s.u.s. nie zachodzi całkowita nieściągalność składek, przez co nie zachodzą szczególne okoliczności z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jej sytuacja nie ma trwałego charakteru a jedynie przemijający charakter, istnieją realne szanse odzyskania należności od zobowiązanego, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazuje odmienne, przeciwne okoliczności uzasadniające umorzenie należności wobec jej osoby,

3/. art. 28 ust. 2 i ust. 3 w zw z art. 32 u.s.u.s. poprzez przyjęcia, iż sytuacja materialna w jakiej znajduje się skarżąca nie daje podstaw do przyjęcia aby stwierdzić, że spłata zobowiązania z tytułu niepłaconych należności mogłaby pociągnąć za sobą negatywne skutki w sferze bytowej mojej oraz mojej rodziny oraz, że jej trudności finansowe nie mają trwałego charakteru i spłata zaległości składkowych nie pobawiłaby jej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, pomimo tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ukazuje jej bardzo złą, wręcz drastyczną sytuację i nie istnieją realne poprawę, przez co jest zmuszona korzystać z pomocy mamy i brata,

4/. art. 77§1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie a wskutek tego oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym,

5/. niezastosowanie art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Wniosła także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność sytuacji życiowej, materialnej i majątkowej, która ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz wykazania zasadności umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości decyzji ZUS z 29 maja 2018r. i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Dodatkowo wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania sygn. akt: I SA/Kr 1081/17.

Uzasadniając skargę jej autorka zakwestionowała sposób przeprowadzenia postępowania w sprawie oraz sposób zastosowania przepisów dotyczących umarzania zaległości.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

VI.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Art. 3§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1369 ze zm. dalej- p.p.s.a.) określa, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia oraz inne akty administracyjne. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z 20 lipca 2005r., sygn. akt: I FSK 68/05-CBOSA). Granice sprawy wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego (por. wyrok NSA z 2 listopada 2005r., sygn. akt: I FSK 264/05-CBOSA).

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że wyrok z 14 grudnia 2017r. sygn. akt: I SA/Kr 1081/17 stał się prawomocny(art. 170 p.p.s.a.) bowiem żadna ze stron nie złożyła skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Odstąpienie od tej zasady uzasadniają dwie okoliczności, a mianowicie zmiana stanu prawnego sprawy lub istotna zmiana okoliczności faktycznych (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II, s. 325-326).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie istotą zaleceń zawartych w wydanym w sprawie prawomocnym wyroku było to, aby organ odwoławczy wydając decyzję wyjaśnił i wykazał w decyzji czy i w jakim zakresie zaległe należności uległy przedawnieniu ustalając co jest przedmiotem sprawy.

Zalecenia te zostały w pełni zrealizowane, organ II instancji wskazał, w zaskarżonej decyzji z 29 maja 2018r. nr [...], które należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne uległy przedawnieniu, które uległy częściowemu przedawnieniu a które są nadal wymagalne.

Kontrolując zaskarżoną decyzję w tak zakreślonej kognicji oraz biorąc pod uwagę wiążące wytyczne zawarte we wskazanym wyroku, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organ administracji wykonał bowiem wytycznych tego wyroku w sposób prawidłowy.

O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do wyłącznej kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, a więc i do umorzenia należności z tytułu składek. Niezależnie więc od rezultatu kontroli sądowej, jakiej poddawana jest zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, nie istnieje możliwość orzeczenia przez Sąd o umorzeniu składek, a tego zdaje się oczekiwać skarżący, domagając się w skardze uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia zgodnie z jego żądaniem.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji ZUS w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych i w rozporządzeniu wykonawczym, oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.s.u.s. pod pojęciem "należności z tytułu składek" ustawodawca określił składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę, przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Stosownie do art. 32 u.s.u.s. do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Zaakcentować należy, iż użycie w art. 28 ust. 1 u.s.u.s. zwrotu "mogą być umarzane" wskazujące na jedynie możliwość umorzenia, a nie obligatoryjność umorzenia w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia. Oznacza to, że nawet jeżeli zaistnieje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., to nie musi ona wywołać umorzenia należnych Zakładowi składek. Powyższe uregulowania dają zatem podstawy Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uprawnienie do działania w ramach uznania administracyjnego oznacza, na gruncie analizowanego przypadku, że do uznania organu pozostawiono stwierdzenie istnienia lub nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, jak też zakres ewentualnego umorzenia.

Biorąc pod uwagę argumenty skargi, trzeba zauważyć, że decyzje o charakterze uznaniowym należy odróżniać od innego rodzaju decyzji administracyjnych, jakimi są tzw. decyzje związane. W przypadku decyzji związanej występuje sytuacja, w której przepis prawa, w razie spełnienia się przedstawionych w nim przesłanek, nakłada na organ orzekający obowiązek wydania decyzji określonej treści. W art. 28 ust. 1 i ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca nie tylko pozostawił organowi prawo wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, ale i wskazując przesłanki, które powinny być w takim przypadku brane pod uwagę, posłużył się niedookreślonym w żadnym przepisie ustawy pojęciem "uzasadniony przypadek".

Jednak nie można przyjąć, że uznanie administracyjne oznacza zupełną dowolność sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1257 ze zm. dalej- k.p.a.), organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, iż w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny. Swoboda uznania organu administracji jest - przynajmniej na gruncie k.p.a. - ograniczona tym, że organ stosujący prawo jest zobowiązany mieć na względzie w toku postępowania "interes społeczny i słuszny interes obywateli", o których mowa w art. 7 k.p.a. (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak Janusz Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 11. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2011r., s. 396-397). Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia również organu od obowiązku przeprowadzenia postępowania w prawidłowy sposób. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77§k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych.

Odnotowania wymaga również uwaga, że z cytowanych wyżej unormowań u.s.u.s. wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję o odmowie umorzenia składek, jeżeli w sprawie nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek umorzenia. Dopiero, gdy w sprawie wystąpi chociażby jedna z ustawowych przesłanek umorzenia składek, Zakład orzeka w granicach uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z pierwszą z omawianych sytuacji.

W ocenie Sądu, prawidłowe rozstrzygnięcie Zakładu, iż w sprawie nie wystąpiła żadna ze wskazanych przez skarżącego przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, determinowało podjęcie decyzji o odmowie umorzenia tych należności.

Przesłanki umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, iż w sytuacji skarżącej nie mogła znaleźć zastosowania norma prawna wyrażona w §3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, albowiem strona nie powołała się na okoliczność poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Podobnie należało odnieść się do przesłanki wyrażonej w §3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, tj. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W odniesieniu do tej przesłanki ZUS trafnie wskazał, że skarżący nie wskazywał na zły stan zdrowia, leczenie się czy też ponoszenie wydatków na leczenie.

Odnosząc się natomiast szerzej do przesłanki z §3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, co było uzasadnione w świetle powołanej przez stronę we wniosku o umorzenie sytuacji finansowej, wskazać należy, że w świetle tego przepisu, istotne jest dokonanie oceny, czy spłacenie należności pociągnęłoby dla skarżącej zbyt ciężkie skutki, gdyż pozbawiłoby jego oraz rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jak wskazał NSA w wyroku z 21 listopada 2013r., sygn. akt: II GSK 1196/12, do takiej oceny niezbędna jest szczegółowa analiza sytuacji materialnej wnioskodawczyni, jej rodziny (dochodów i wydatków), stanu zdrowia i wieku w kontekście możliwości podjęcia zatrudnienia i uzyskiwania z tego tytułu dochodów, a następnie wyciągnięcie wniosków, czy spłacenie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie pozbawiłoby zobowiązanego oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. NSA wskazywał przy tym wielokrotnie w swym orzecznictwie, czego przykładem jest tu m.in. wyrok z 9 października 2013r., sygn. akt: II GSK 922/12, że w postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ciężar dowodzenia wskazanych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Zaniechanie więc przeciwstawienia stanowisku organów administracji publicznej dowodów na okoliczność sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz ponoszonych wydatków na utrzymanie nie może stanowić przekonującego argumentu uzasadniającego ocenę o wadliwości decyzji ZUS odmawiającej umorzenia należnych składek. Strona postępowania nie jest bowiem zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że choć ciężar dowodu istnienia przesłanek umorzenia spoczywa, co do zasady, na wnioskodawcy, to jednak organ administracji odpowiada za prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz rzetelność dokonanych ustaleń. Prawidłowość powyższych działań organu podlega kontroli sądowej, w ramach której sąd ocenia, czy materiał dowodowy zgromadzony został w sposób wystarczający dla ustalenia istnienia (lub nieistnienia) przesłanek umorzenia oraz czy został prawidłowo oceniony, a następnie, czy z oceny tej zostały wyciągnięte wnioski właściwe pod względem logicznym i pod względem prawnym.

Mając na uwadze treść tego przepisu rozporządzenia, organ przeprowadził postępowanie dowodowe w tym zakresie, stwierdzając, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka z §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Z ustaleń Zakładu wynikało, że skarżąca nie występowała o udzielenie pomocy społecznej. Skarżąca nie wskazał czy prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe czy też z innymi osobami. Opierając się na oświadczeniu skarżącej przyjęto, że stałe obciążenia z tytułu kosztów utrzymania, wynoszą miesięcznie [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że ma zobowiązania pieniężne, zaległości we wspólnocie mieszkaniowej i pożyczki w instytucjach bankowych i u najbliższych ale w ogóle nie wskazała, jaka jest ich wysokość, w jakich bankach. Oświadczyła też, że korzysta z pomocy matki i brata ale również nie sprecyzowała jaka to jest pomoc, w jakiej wysokości (pomoc materialna, rzeczowa). Skarżąca jest właścicielką mieszkania położonego w K. przy ul. [...]. Na tej nieruchomości ustanowione są hipoteki rzeczowe na rzecz innych właścicieli.

Opierając się na powyższych ustaleniach, ZUS stwierdził jednak, że nie wystąpiła przesłanka określona w §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, organ administracji przed wydaniem decyzji zgromadził i rozpatrzył materiał dowodowy dotyczący wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w tym w szczególności okoliczności istotnych z punktu widzenia przepisu rozporządzenia, a dotyczących możliwości zarobkowych skarżącego, jego sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej. W zaskarżonej decyzji poddano analizie dochody uzyskiwane przez skarżącą oraz ponoszone stałe wydatki, ustalając, że skarżąca posiada środki na zabezpieczenie niezbędnych potrzeb życiowych. Z akt administracyjnych wynika również, że ZUS dopuścił wszystkie dowody przedłożone przez skarżącego na okoliczność jego sytuacji finansowej. Przeprowadził również szczegółowe postępowanie wyjaśniające dotyczące ww. okoliczności. Dowody te stanowiły podstawę poczynionych w sprawie niewadliwych ustaleń faktyczny.

Co ważne skarżąca została wezwany do przedłożenia stosownych dokumentów obrazujących jego aktualna sytuację jednakże nie przedstawił takowych. W świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Skoro zobowiązany ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne to znaczy, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy (por. wyrok NSA z 8 marca 2013r. sygn. akt: II GSK 2410/11). Rzeczą skarżącej było rzetelne i zgodne z rzeczywistością przedstawienie swojej sytuacji materialnej a w tym podanie czy prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i w jakiej wysokości uzyskuje pomoc od matki i brata – czego w tej sprawie nie uczyniła.

Na uwadze należy mieć natomiast, że przewidziane w §3 rozporządzenia umorzenie należności z tytułu składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu np. na znikome źródło dochodów, ciężki stan zdrowia czy inne względy społeczne, nie jest realnie możliwe wywiązanie się ze zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jak już wyżej zasygnalizowano, odstąpienie od obowiązku regulowania należności z tytułu składek jest możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że strona nie tylko obecnie, ale również w przyszłości, nie będzie miała możliwości spłaty zaległości, a taka sytuacja nie występuje. Zasadnie w niniejszej sprawie uznano zatem, że sytuacja materialna skarżącej nie przemawia za całkowitym umorzeniem należności. Analiza zebranego materiału nie wskazuje, by skarżąca znajdowała się w stanie ubóstwa, czy w sytuacji, w której pomimo ograniczenia wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania, nie posiada środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Sąd podziela więc stanowisko organu rozpoznającego ponownie wniosek, iż po tak zebranym i ocenionym materiale dowodowym niezbędnym dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego i wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, w stanie faktycznym sprawy nie wystąpiła przesłanka z §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i, w konsekwencji, prawidłowym było również rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia należności składkowych. Organ nie jest bowiem zobowiązany do przyznania wnioskowanej ulgi nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki do jej przyznania.(wyrok WSA w Łodzi z 2 kwietnia 2012r. sygn. akt: III SA/Łd 129/12).

W takim stanie rzeczy stwierdzić należało, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a przyjęte stanowisko zostało szczegółowo uzasadnione. Nie stwierdzono także uchybienia art. 8 k.p.a., formułującego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, gdyż nie stanowi o tym przyjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Nie naruszono również zasady przekonywania, wynikającej z art. 11 k.p.a., gdyż w uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, co spełnia wymogi art. 77§1 k.p.a. Nie uchybiono również zasadzie swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która oznacza, że organ według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z akt sprawy wynika również, że umożliwiono skarżącej wypowiedzenie się co do zebranego materiału i przeprowadzonych dowodów. Stąd też zarzuty w tym względzie dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania należało uznać za nieuzasadnione.

Sąd nie stwierdził także, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.

Sąd oddalił wniosek skarżącej by ją przesłuchać bowiem zgodnie z art. 106§3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dopuszcza możliwości przesłuchania stron.

Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z akt sprawy I SA/Kr 1081/17 (poprzednio rozpoznawanej sprawy skarżącej K. D.) bowiem w sprawie poddanej osądowi nie zachodziły istotne wątpliwości wymagające przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentu. Przedłożone akta administracyjne były kompletne.

Zaskarżona decyzja nie zamyka skarżącej drogi do złożenia nowego wniosku o umorzenie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd zwraca także uwagę, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego, uzyskaniu nowych dowodów, utracie dochodów czy wzrostowi kosztów utrzymania skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Mając na uwadze wszystkie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.