Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2152/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Małgorzata Grzelak WSA Andrzej Wieczorek (spr) Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. sprawy ze skargi P. SA w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2004r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, póz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. l, art. 87 ust. l, art. 92 ust. l oraz lp.1.1.2 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] marca 2004 r., wniesionego przez stronę skarżącą – P. S.A. w Z. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2004 r. o nałożeniu na w/w spółkę kary pieniężnej w wysokości 200 (dwustu) złotych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Główny Inspektor Transportu Drogowego ustalił, że w dniu [...] listopada 2002 r. w miejscowości [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...]. W toku kontroli ustalono, iż strona skarżąca P. S.A. w Z. wykonywała tym pojazdem transport drogowy osób. Organ ustalił, że skarżący dnia [...] sierpnia 2002r. otrzymał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób i od tego dnia każdy kierujący pojazdem winien się legitymować wypisem z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Z treści, podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę Pana Z. S. protokołu kontroli wynika, iż kierowca nie okazał do kontroli, zdaniem organu wymaganego przepisami prawa, wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób.

Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 200 złotych.

Strona w odwołaniu nie kwestionowała ustaleń dokonanych podczas kontroli; podnosiła natomiast, iż nie było podstaw do żądania wypisu z licencji, ponieważ w stosunku do strony zastosowanie znaleźć powinien przepis art. 103 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił argumentów strony skarżącej i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego (...). Przepis art. 11 ust. 3 w/w ustawy stanowi, że organ udzielający licencji (...) wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji (...). Zgodnie z art. 87 ust. l w/w ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. wypis z licencji. Zgodnie z art. 92 ust. l ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej. Wysokość kary za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji określona została w Lp.1.1.2 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (opublikowanego w załączniku do ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. nr 149 poz. 1452) i wynosi 500 (pięćset) złotych.

Organ wskazał, że strona skarżąca nie kwestionuje ustaleń dokonanych podczas kontroli: podnosi natomiast, iż nie było podstaw do żądania wypisu z licencji, ponieważ w stosunku do strony zastosowanie znaleźć powinien przepis art. 103 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Strona podnosi, iż ukarana została za swoja nadgorliwość w uzyskaniu licencji na transport drogowy rzeczy.

Zdaniem Organu, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu osób mogą ją nadal wykonywać w dotychczasowym zakresie, na podstawie posiadanych uprawnień przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Nie później niż w terminie 6 miesięcy przed upływem tego okresu przedsiębiorcy ci powinni wystąpić do organu udzielającego licencji z wnioskiem o udzielenie licencji na krajowy transport drogowy osób. Zgodnie z art. 103 ust. 5 do czasu uzyskania licencji przedsiębiorcy ci prowadzą działalność gospodarczą na dotychczasowych warunkach. Organ wskazał, że dokonując a contrario interpretacji powyższego przepisu uznać należy, iż przedsiębiorcy, którzy uzyskali licencję obowiązani są prowadzić działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego na warunkach wynikających z licencji. Do przedsiębiorców, którzy uzyskali już w/w licencję nie znajduje zatem zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, iż słusznie na stronę nałożona została kara pieniężna w wysokości 200 złotych.

Organ wskazał, że na mocy art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego organ II instancji nie zmienił wysokości kary (z 200 złotych (wysokość kary, która obowiązywał w chwili kontroli) na 500 złotych ( wysokość kary, która obowiązuje w chwili orzekania organu II instancji)) gdyż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.

Skargę na tę decyzję wniosła strona skarżąca zarzucając naruszenie i błędną interpretację art. 92 i 103 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001r o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125 poz. 1371 w pierwotnym brzmieniu) przez mylne uznanie, że zaistniały warunki do zastosowania względem skarżącego kary pieniężnej podczas gdy nie było podstaw prawnych do ukarania przedsiębiorstwa P. S.A. w Z. za nieposiadanie przez kierowcę w momencie kontroli wypisu licencji.

Wskazując na powołane przepisy prawne, skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zwolnienie przedsiębiorstwa P. S.A. z nałożonej kary pieniężnej.

Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja jest nietrafna gdyż powołane na wstępie przepisy zostały niewłaściwie zinterpretowane i zastosowane. Strona skarżąca wskazuje, że art. 87 ustawy o transporcie drogowym zobowiązuje przewoźnika do posiadania przy sobie podczas wykonywania przewozu osób i okazywania na żądanie uprawnionego kontrolera drogowego dokumentacji w postaci wypisu licencji. Zdaniem skarżącej w czasie gdy przeprowadzono kontrolę i wymierzono karę, to jest w m-cu listopadzie 2002r nie było podstaw do zastosowania kary pieniężnej z tego tytułu, ponieważ art.92 powołanej ustawy w brzmieniu pierwotnym obowiązującym bez zmian tegoż zapisu do 31 grudnia 2002r nie przewidywał kary pieniężnej za nie okazanie podczas kontroli wypisu licencji. Według literalnego brzmienia tegoż przepisu kara pieniężna mogła być zastosowana względem przewoźnika który wykonuje transport drogowy bez wymaganej licencji. Przepis ten w ust.2 zapowiadał wydanie szczególnych przepisów dotyczących stosowania kar pieniężnych za poszczególne naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Doprecyzowanie przepisu art. 92 powołanej ustawy pod kątem możliwości zastosowania kary pieniężnej za brak wypisu licencji nastąpiło dopiero w 2003r. a wiec już po zaistniałym zdarzeniu. W tej sytuacji skarżący twierdzi i utrzymuje, że art.92 w pierwotnym brzmieniu nie dawał podstawy do stosowania kary pieniężnej za nieposiadanie przez kierowcę podczas jazdy wypisu z licencji.

Skarżący wskazał, że licencję otrzymał [...] sierpnia 2002r. Podniósł, że zastosowanie kary pieniężnej według art. 92 ustawy o transporcie drogowym było niesłuszne i nieuzasadnione, jeśli się weźmie pod uwagę, że w przypadku zatrudnienia większej ilości kierowców, nie jest możliwe wymaganie od każdego z nich posiadania oryginału licencji. Natomiast sporządzenie odpisów licencji dla kilkuset zatrudnionych u skarżącego kierowców, z zachowaniem obowiązującej procedury było utrudnione i z uwagi na wysokie koszty z tym związane musiało być rozłożone w czasie.

Zdaniem skarżącej Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając decyzję nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego zawartych w odwołaniu P. S.A. Z. w piśmie odwoławczym wyjaśnił, ze kierowca nie mógł okazać kontrolującemu wypisu licencji, ponieważ przedsiębiorstwo w tym czasie nie uzyskało jeszcze wypisów.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym skarżący wskazał , że Inspekcja Transportu Drogowego potraktowała sprawę zbyt rygorystycznie, tym bardziej, że w tym czasie brak było przepisów wykonawczych do art. 92 powołanej ustawy, uzasadniających stosowanie kary za brak wypisu licencji. Podniósł, że zaskarżoną decyzją jest nie uzasadnioną formą represji wobec przedsiębiorstwa, zastosowaną z naruszeniem zasad współżycia społecznego (art. 5 k.p.c).

Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko dotyczące mylnej interpretacji art. 103 ust.2 powołanej ustawy i twierdzi, że Główny Inspektor niesłusznie uznał, że przedsiębiorstwo nie może skorzystać z vacatio legis. Wskazał, że organ pominął fakt, że kierowca w czasie kontroli posiadał w pojeździe obowiązujące w tym czasie dokumenty oraz, że kontrola była przeprowadzona na wniosek Urzędu Marszałkowskiego, który za pomocą nękania kontrolami chciał zmusić przedsiębiorstwo do prowadzenia komunikacji na linii nierentownej i przez miejscowość, gdzie droga uniemożliwiała prowadzenie komunikacji regularnej. Wskazał, że pomimo posiadania przez kierowcą w czasie kontroli wszystkich dokumentów zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, autobus liniowy był przetrzymywany ponad 45 minut. Przedsiębiorstwo musiało zawiesić kurs ponosząc z tego tytułu straty materialne, ponieważ podróżnym zwrócono pieniądze za wykupione bilety i autobus pusto pokonał trasę [...] - [...] (50 km). Dodatkowo przedsiębiorstwo straciło reputację uczciwego przedsiębiorcy. Wskazał, że nie był to jedyny przypadek przetrzymania autobusu liniowego przez Inspektorów. W skrajnym przypadku trwało to około 1,5 godziny - autobus pospieszny linii [...] - [...].

Zdaniem skarżącej Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu decyzji, przeprowadził niekorzystną i błędną wykładnię porównawczą art. 103 ust 2 i art. 103 ust.5 omawianej ustawy, nie biorąc pod uwagę, że opisane trudności w uzyskaniu kilkuset odpisów licencji, powinny uzasadniać zastosowanie w przedmiotowej sprawie, przepisu art. 103 ust 2. Ponadto wyjaśniał, że w dacie wejścia w życie powołanej ustawy (art.110) na dzień 1 stycznia 2002r przedsiębiorstwo nie posiadało licencji i ta data przesądza o zastosowaniu wobec przedsiębiorstwa art. 103 ust.2 ustawy. W dniu [...] sierpnia 2002r. wprawdzie przedsiębiorstwo uzyskało licencję, co nie zmienia jednak możliwości zastosowania wobec firmy przepisów dostosowawczych (art.103 ust.2) w sytuacji braku odpisów licencji.

Skarżący powołując się na powyższe uznał, że żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji podjętej z naruszeniem prawa są słuszne i uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 5 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Przepis art.11 ust. 3 w/w ustawy stanowi, że organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. Przepis art. 17 ust 1 w/w ustawy upoważniał Ministra właściwego do spraw transportu, do określenia, w drodze rozporządzenia, wzorów: licencji, wypisu z licencji oraz wykazu pojazdów samochodowych. Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 29 listopada 2001 r. w sprawie wzoru licencji na wykonywanie transportu drogowego, wypisu z licencji oraz wykazu pojazdów samochodowych (Dz.U z 2001, nr 145, poz.1630) określił wzory licencji na min. krajowy transport drogowy osób – określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia oraz wzory wypisów z licencji na krajowy transport drogowy osób - określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

. Zgodnie z art. 87 ust. l w/w ustawy (wg. wersji zarówno z daty decyzji organu I instancji jaki daty decyzji organu II instancji) podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. wypis z licencji. Zgodnie z brzmieniem art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu z daty wydania decyzji przez organ I instancji, kto wykonuje transport drogowy (pkt.12) nie mając przy sobie dokumentów, o których mowa w pkt 1-5, lub nie przestrzegając warunków określonych w tych dokumentach - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Postanowienia załącznika nr 6 do rozporządzenia Minister Infrastruktury z dnia 29 listopada 2001 r. w sprawie wzoru licencji na wykonywanie transportu drogowego, wypisu z licencji oraz wykazu pojazdów samochodowych (Dz.U z 2001, nr 145, poz.1630) przewidują, iż kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać wypis z licencji na żądanie uprawnionego organu kontroli. Konsekwencją braku przedmiotowego wypisu z licencji podczas kontroli jest kara nałożona zgodnie z postanowieniem art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu z daty wydania decyzji przez organ I instancji) - kto wykonuje transport drogowy (pkt.12) nie przestrzegając warunków określonych w dokumentach - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł.

W dacie wydania decyzji przez organ I instancji wysokość kary określona była w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U z 2002, nr 115, poz.999). Zgodnie z Lp.12.1. kara za wykonywanie przejazdu w ramach transportu drogowego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji wynosiła 200 zł.

Z uwagi na zmianę przepisu art. 92 ust. l ustawy o transporcie drogowym, w dacie wydania decyzji przez organ II instancji organ wskazał prawidłowo , iż należy stosować Lp.1.1.2 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (opublikowanego w załączniku do ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. nr 149 poz. 1452) i wynosi 500 (pięćset) złotych. Stosując powołany przepis organ prawidłowo powołał się na przepis art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego organ II instancji i nie zmienił wysokości kary (z 200 złotych (wysokość kary, która obowiązywał w chwili kontroli) na 500 złotych ( wysokość kary, która obowiązuje w chwili orzekania organu II instancji)) gdyż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.

Zdaniem Sądu, interpretacja przepisu z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym dokonana przez organ jest prawidłowa. Przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu osób mogą ją nadal wykonywać w dotychczasowym zakresie, na podstawie posiadanych uprawnień przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Nie później niż w terminie 6 miesięcy przed upływem tego okresu przedsiębiorcy ci powinni wystąpić do organu udzielającego licencji z wnioskiem o udzielenie licencji na krajowy transport drogowy osób. Zgodnie z art. 103 ust. 5 do czasu uzyskania licencji przedsiębiorcy ci prowadzą działalność gospodarczą na dotychczasowych warunkach. Skarżący otrzymał licencję dnia [...] sierpnia 2002r. i od tego dnia każdy kierujący pojazdem przedsiębiorstwa skarżącego winien się legitymować wypisem z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób i prowadzić działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego na warunkach wynikających z licencji. Do przedsiębiorców, którzy uzyskali już w/w licencję nie znajduje w ocenie Sądu zastosowania przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.