Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1284/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia NSA Irena Kamińska asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2005 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r., nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1284/04

U Z A S A D N I E N I E

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] , odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] orzekającą o odmowie potwierdzenia wartości części nieruchomości, w kwocie [...],- zł, pozostawionej przez J. D. w miejscowości K. (obecnie Litwa), gmina [...], powiat [...], woj.[...], w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury wskazał, że w decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. zostało stwierdzone, iż nie jest dopuszczalne wydanie na rzecz jednego ze spadkobierców decyzji określającej ułamkową część wartości nieruchomości odpowiadającą udziałowi w nabytym spadku, a zatem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą potwierdzenia wartości udziału w nieruchomości jest zgodna z przepisami prawa.

W odpowiedzi na postawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r., zarzuty rażącego naruszenia przepisów art. 16 i 110 kpa, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał jednocześnie, że w związku z tym, iż zaliczenie wartości ułamkowej części nieruchomości jest niedopuszczalne, kwestia związania decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] października 1968 r., dotyczącą sprzedaży na rzecz J. D. domu mieszkalnego jednorodzinnego wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego gruntu za zaliczeniem mienia pozostawionego poza granicami państwa polskiego, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wypływająca bowiem z przepisu art. 110 kpa zasada związania organu decyzją oznacza jedynie, że decyzja, która została doręczona stronie, może być zmieniona lub uchylona tylko w postępowaniu administracyjnym przewidzianym w kpa, nie oznacza natomiast, aby stanowisko wyrażone przez organ w jednej konkretnej sprawie wiązało organy administracji także w innych sprawach.

Orzecznictwo powołane we wniosku dotyczące zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 kpa również nie wskazuje na wadliwość rozstrzygnięcia nadzorczego dokonanego w decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r., lecz przeciwnie może stanowić potwierdzenie jego zasadności, bowiem właśnie zgodnie z zasadą ochrony trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych stwierdza się nieważność decyzji tylko w sytuacji bezspornego uznania, że jest ona dotknięta kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 kpa, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniesiono również, że rażąco naruszono przepis art. 107 § 3 kpa, bowiem organ wojewódzki nie ustosunkował się do zarzutów zgłoszonych w odwołaniu. Minister Infrastruktury wskazał natomiast, iż brak ustosunkowania się przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. do powyższych zarzutów może być uznane jedynie za uchybienie, nie mające wpływu na wynik sprawy.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł w imieniu H. P. adwokat R. N. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z § 4 i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości, poprzez uznanie, iż wnioskodawczyni nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i nie wykazała, iż J. D. w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawił poza obecnymi granicami państwa polskiego nieruchomość;

- art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że wnioskodawczyni nie może ubiegać się o wydanie decyzji określającej wartość pozostawionej przez J. D. nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego, ze względu na to, iż jest spadkobierczynią jedynie w ½ części po J. D.

oraz przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa poprzez nieodniesienie się przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu decyzji do zarzutów wnioskodawczyni przywołanych w odwołaniu od decyzji Starosty W.;

- art. 16 § 1 kpa w związku z art. 110 kpa poprzez uznanie, iż decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] października 1968 r. nie jest wiążąca podczas gdy decyzja ta jest ostateczna i wiąże wszystkie organy administracji publicznej oraz sądy.

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie obu decyzji Ministra Infrastruktury oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] i decyzji Starosty W. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skoro decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] października 1968 r. nie została uchylona, ani też nie stwierdzono jej nieważności, to wskazana w niej wartość budynków pozostawionych przez J. D. w K. – po odliczeniu wartości prawa własności i prawa użytkowania wieczystego nieruchomości nabytej przez J. D. w Z. – winna stanowić również obecnie, przy uwzględnieniu inflacji oraz denominacji, podstawę wartości tychże budynków.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podniósł, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy, ani też nie podniesiono nowych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie w trybie nadzoru, czy kontrolowana decyzja ostateczna dotknięta jest wadami wyszczególnionymi w przepisie art.156 §1 kpa i w razie stwierdzenia ich zaistnienia wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego. Badając czy zaistniały czy też nie przesłanki nieważności określonej decyzji należy stan faktyczny i prawny odnieść do daty wydania kontrolowanej decyzji. Zasadnie Minister Infrastruktury wskazał że w odniesieniu do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. nie można stwierdzić, aby zaistniały przesłanki wskazane w art.156 §1 kpa.

Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności wspomnianej wyżej decyzji, zostało wszczęte na wniosek skarżącej H. P., która zarzuciła, iż dotknięta jest ona wadą wymienioną w przepisie art.156 § 1 pkt 2 kpa. Rażącego naruszenia prawa skarżąca upatruje się w naruszeniu art. 107 § 3 kpa, bowiem Wojewoda [...] nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji a nadto naruszył art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2000 Nr 46 poz. 543 ze zm.) w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalenia wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 9, poz. 32 ze zm.) poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, że J. D. jej ojciec w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. - na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa pozostawił majątek nieruchomy.

Powyższe zarzuty są chybione. Zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez obrazę art. 107 § 3 kpa pozostają bez wpływu na treść decyzji Wojewody, bowiem uchybienie temu przepisowi nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Należy zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że "utrzymuje w mocy decyzję Starosty W. niezależnie od zarzutów podniesionych w odwołaniu". Oznacza to, że mimo zarzutów podniesionych w odwołaniu z innych przyczyn utrzymał kontrolowaną decyzję w mocy.

Stosownie do treści § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalenia wartości tych nieruchomości starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, potwierdza w drodze decyzji wartość pozostawionych nieruchomości na podstawie oświadczenia złożonego przez osobę uprawnioną lub na podstawie operatu szacunkowego, o którym mowa w § 4 ust. 2a tego rozporządzenia. Osobą uprawnioną jest osoba określona w art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten stanowi, że "osobom, które na skutek wojny rozpoczętej w 1939 r. pozostawiły majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa przysługuje, po spełnieniu dalszych warunków wymienionych w przepisie, prawo do zaliczenia wartości mienia pozostawionego za granicą na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste albo ceny sprzedaży działki budowlanej, oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa, przy czym zgodnie z treścią ust. 5 tego przepisu w razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą, uprawnienia wynikające z cytowanego wyżej ust. 1 przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] września 1998r. sygn. [...] spadek po J. D. nabyli żona Z. D. i dzieci W. D. i H. P. , zaś spadek po Z. D. nabyły dzieci W. D. i H. P. . W wyżej omówionym stanie prawnym uprawnionymi do złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie byli spadkobiercy J. D. to znaczy H. P. i W. D. łącznie lub jeden ze spadkobierców upoważniony przez drugiego.

W aktach sprawy brak jest upoważnienia W. D. do wystąpienia z takim wnioskiem w jego imieniu przez H. P. a skoro tak, to stanowisko organu wyrażone w badanej decyzji nie narusza prawa.

Nie można zgodzić się z poglądem, iż pozostająca w obrocie prawnym decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] października 1968r. jest wiążąca dla organów rozpoznających wniosek skarżącej. We wniosku z dnia 18 września 2002r. H. P. domagała się potwierdzenia wartości pozostawionej na terenie państwa litewskiego ziemi w postaci dwóch działek nr [...] i [...] o powierzchni [...] ha, podczas gdy wspomniana decyzja z dnia [...] października 1968 r. skierowana do J. D. potwierdzała wartość pozostawionego domu i budynków gospodarczych, których wartość obliczono na podstawie szacunku biegłego [...] F. A.

Niezależnie od zarzutów skargi należy zauważyć, że art. 212 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określa przesłanek niezbędnych do uzyskania prawa do ekwiwalentu, a jedynie odsyła do umów międzynarodowych , co oznacza, iż intencją ustawodawcy było by umowy te stanowiły w tym zakresie prawo wewnętrzne. Wspomniany przepis nie wymienia umów, do których odsyła . Można tu mówić zatem o tak zwanych układach republikańskich z dnia 9 i 22 września 1944r. oraz o umowie z dnia 25 marca 1957r. w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości polskiej. Układ zawarty pomiędzy PKWN a Litewską SRR z dnia 22 września 1944 r.( nie publikowane) przewidywał zwrot wartości nieruchomości w postaci budynków nie przewidywał natomiast zwrotu wartości zostawionej ziemi ( art. 3 pkt 6 układu).

Umowa z dnia 25 marca 1957r. była kontynuacją uprzednio zawartych umów ewakuacyjnych co wynika z jej tytułu i preambuły i postanowień. Umowa regulowała tryb i termin dalszej repatriacji nie zmieniając zasad dotyczących odszkodowania sformułowanych w układzie zawartym pomiędzy PKWN a Litewską SRR z dnia 22 września 1944 r.

Mając powyższe na uwadze, oraz wobec braku zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) co orzeczono jak w wyroku.