Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 547/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon – spr. Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia przez wykonanie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

B. B. (dalej – skarżący) oprotestował skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, (dalej – DWINB) z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia przez wykonanie robót budowlanych. Z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących uwarunkowaniach prawnych i faktycznych.

M. B. pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wystąpiła do posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej z prośbą o interwencje poselską w stosunku do [...] ,, [...]" we [...] w związku z nieprawidłową wentylacją grawitacyjną w mieszkaniu znajdującym się z zasobach wskazanej spółdzielni. Przedmiotowe pismo zostało przekazane do rozpoznania zgodnie z właściwością Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...], (dalej – PINB). Celem sprawdzenia zasadności wniosku organ nadzoru budowlanego wezwał spółdzielnię do przedstawienia dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku, w tym w szczególności protokołów okresowych kontroli przewodów kominowych i udzielenia informacji w sprawie. Dodatkowo zarządzono kontrolę nieruchomości, która miała miejsce w dniu [...] listopada 2018 r., zaś jej wyniki opisano w sporządzonym na tę okoliczność protokole kontroli nr [...].

Z akt administracyjnych wynika, że [...] przy piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. udzieliła organowi informacji w sprawie, a dodatkowo zostały przedłożone dokumenty dotyczące kontroli przewodów kominowych. Dążąc do ustalenia stanu faktycznego organ nadzoru budowlanego I instancji w dniu [...] grudnia 2018 r. przeprowadził kontrolę lokalu nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...][...] we [...], zaś efekty tej czynności opisano w protokole kontroli nr [...]. Dalsze działania organu sprowadzały się do przyjmowania korespondencji zarówno od spółdzielni jak i stron postępowania. Po zawiadomieniu o tzw. gotowości decyzyjnej w dniu [...] marca 2019 r. PINB [...] wydał decyzję nr [...], którą przyjmując w podstawie prawnej art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlano (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) nakazał M. B. i B. B. jako współwłaścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...][...] we [...], usunięcie w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji zagrożenia poprzez:

- odłączenie okapu mechanicznego od przewodu kominowego wentylacyjnego w kuchni, pozostawiając w przewodzie jeden otwór wentylacyjny, usytuowany nie niżej niż 15 cm od sufitu, z zamontowaną kratką wentylacyjną wywiewną o minimalnej powierzchni przekroju 160 cm² , najmniejszym wymiarze przekroju 10 cm, zgodnie z § 140 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - celem zapewnienia ciągłego i skutecznego usuwania zużytego i zawilgoconego powietrza z ww. pomieszczenia,

- powiększenie nawiewu w drzwiach do dwóch łazienek do wymaganego przekroju czynnego min. 220 cm²,

- zwiększenie dopływu powietrza zewnętrznego do lokalu, poprzez zamontowanie w oknach dodatkowych nawiewników, uzyskując sumaryczną wydajność wynoszącą min. 260 m³/h - ma to zapewnić nawiew powietrza w ilości odpowiadającej wymaganiom Polskiej Normy PN-83/B-03430 dotyczącej wentylacji w budynkach mieszkalnych.

W sentencji decyzji zawarto także zobowiązanie do wykonania robót pod nadzorem osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym, posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, mogącej sprawować samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. Nadto zobowiązano adresata decyzji do pisemnego zawiadomienia o wykonaniu robót i załączenia pisemnego oświadczenia osoby nadzorującej te roboty o ich wykonaniu zgodnie z przepisami oraz decyzją.

Uzasadniając wydany nakaz organ odwołał się ustaleń poczynionych w toku postępowania. Wskazał, że przedmiotowy budynek jest 7-kondygnacyjny, podpiwniczony, o konstrukcji murowanej, z dachem mansardowym, pokrycie papowe w części płaskiej, dachówka na części stromej od strony ulicy i podwórza. Ponad połacią dachową wyprowadzone murowane trzony kominowe z wylotami bocznymi. W toku kontroli na dachu budynku, nie stwierdzono aby głowice kominów znajdowały się w nadmiernie pogorszonym stanie technicznym. Na poziomie 6-kondygancji budynku znajduje się dwupoziomowy lokal mieszkalny nr [...]. Na pierwszym poziomie znajduje się salon, kuchnia, łazienka, przedpokój. W pomieszczeniu łazienki 2 kratki wentylacyjne o wymiarach 6 x 14 cm, zbyt mały nawiew w drzwiach do łazienki (4 otwory o średnicy 3 cm). W pomieszczeniu kuchni - kuchenka gazowa 4-palnikowa, nad którą znajduje się okap mechaniczny podłączony do przewodu kominowego (łącznik od okapu zabudowany płytą g-k, miejsce wpięcia do przewodu zakryte). W ścianie kominowej pod wpięciem okapu (zabudowanym), znajduje się kratka wentylacyjna posiadająca 25 otworów o średnicy 1,5 cm. Na 2 poziomie znajdują się 3 sypialnie, łazienka. W drzwiach łazienki zbyt mały nawiew (4 otwory o średnicy 3 cm). W łazience kratka wentylacyjna o wymiarach 14 x 13 cm (czynna powierzchnia przekroju). Drzwi do pomieszczenia łazienki o szerokości 0,7 m. W pomieszczeniach lokalu w oknie jeden nawietrznik.

PINB wskazał także na protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowych przeprowadzonych w latach 2016-2018, by następnie poddać w wątpliwość sposób wentylacji kuchni w lokalu nr [...], a w szczególności konieczność wyjaśnienia, czy okap mechaniczny i kratka wentylacyjna podłączone są do jednego przewodu kominowego wentylacyjnego, gdyż przewód od okapu jest zabudowany i brak możliwości oceny. Organ podał, że celem wyjaśnienia powstałych wątpliwości wezwano spółdzielnię do udzielenia wyjaśnień we wskazanym zakresie i przedłożenia opinii kominiarskiej bądź innego dokumentu sporządzonego przez osobę uprawnioną, oceniającego istniejący stan faktyczny. W reakcji na wezwanie spółdzielnia przedłożyła opinię wyjaśniającą z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz informację kominiarską z dnia [...] grudnia 2018 r. Z przedłożonych dokumentów organ wyprowadził, że obecnie istniejący sposób wentylacji kuchni w lokalu jest niezgodny z przyjętymi rozwiązaniami projektowymi, z uwagi na podłączenie dodatkowego okapu mechanicznego zlokalizowanego nad kuchenką gazową. Z projektu wynika, że na pomieszczenie kuchenne przewidziano jeden przewód kominowy wentylacyjny. Natomiast wentylacja grawitacyjna bytowa nie może być połączona z wentylacją mechaniczną wyciągową. W opinii zalecono dodatkowe czynności sprawdzające, które w sposób jednoznaczny, bezsporny odpowiedzą - ile przewodów kominowych znajduje się w kuchni rzeczonego lokalu, wyjaśniając przy tym, czy okap i kratka podłączone są do jednego przewodu. Nadto zalecono odłączenie okapu, w przypadku potwierdzenia istnienia jednego przewodu.

Z kolei w informacji kominiarskiej potwierdzono podłączenie do jednego przewodu kominowego - wentylacji mechanicznej (okap) z wentylacją grawitacyjną wywiewną kuchni. Wskazano również, na zbyt małą ilość nawietrzaków okiennych w lokalu (szczelna stolarka okienna i drzwiowa). Zalecono zapewnienie stałego dopływ odpowiedniej ilości powietrza zewnętrznego do mieszkania, w celu prawidłowego działania wentylacji grawitacyjnych wywiewnych. Odnośnie przewodów kominowych wentylacyjnych w kuchni i łazience stwierdzono, że są drożne.

Dokonując oceny stanu faktycznego w oparciu o przedłożone dokumenty PINB zwrócił uwagę na niebezpieczeństwa związane z użytkowaniem kuchni pod względem konieczności zapewnienia sprawnie działającej wentylacji. Dalej podniósł, że podłączenie okapu jest możliwe, gdy w kuchni istnieją dwa niezależne przewody kominowe wentylacyjne, zaś za niedopuszczalne uznał łączenie wentylacji mechanicznej wyciągowej z wentylacją grawitacyjną wywiewną w przypadku jednego przewodu, stąd ocenił, że w przedmiotowym lokalu obecny sposób wentylacji wywiewnej kuchni jest nieprawidłowy i niezgodny z przepisami.

Według organu niezbędne jest nakazanie odłączenia okapu mechanicznego od przewodu kominowego wentylacyjnego, pozostawiając w przewodzie jeden otwór wentylacyjny, z zamontowaną kratką wentylacyjną, spełniającą wymagania i zapewniając w ten sposób prawidłowe zwentylowanie pomieszczenia kuchni, a tym samym lokalu poprzez ciągłe i skuteczne usuwanie zużytego i zawilgoconego powietrza. Zaznaczono, że kratka wentylacyjną, przez którą powietrze dostaje się do kanału wywiewnego musi być umieszczona możliwie blisko sufitu. Jej górna krawędź nie może być niżej niż 15 cm od sufitu, aby powietrze bez przeszkód napływało do kanału, gdyż na tej wysokości występuje największe stężenie zanieczyszczeń oraz ewentualnie gaz ziemny, gdyby w instalacji doszło do rozszczelnienia.

Odwołując się do zgromadzonego materiału dowodowego organ zauważył, że do przedmiotowego lokalu zapewniony jest zbyt mały dopływ powietrza zewnętrznego (szczelna stolarka okienna i drzwiowa, za mała ilość nawietrzaków okiennych). Za dopływ powietrza zewnętrznego do mieszkania, koniecznego do wywołania ciągu wentylacyjnego, zgodnie z przepisami odpowiada jego użytkownik. W przypadku zbyt małej ilości powietrza zewnętrznego (za mała ilość nawietrzaków, o odpowiedniej wydajności) - skuteczne działanie instalacji wentylacyjnej jest wręcz niemożliwe. Wentylacja działa tylko wtedy prawidłowo, gdy najpierw zapewnimy dopływ odpowiedniej ilości powietrza zewnętrznego do mieszkania, dopiero wówczas wystąpi wymagany ciąg wentylacyjny, który oczyści powietrze i przywróci normatywną wilgotność. Wadliwe użytkowanie lokalu może całkowicie wyeliminować wentylację mieszkania oraz odprowadzanie zużytego powietrza, jeżeli mieszkanie jest zbyt szczelne może nastąpić zagrzybienie przegród budowalnych.

W dalszej kolejności organ przywołał obowiązujące wytyczne zawarte w Polskiej Normie PN- 83/B-03430 dotyczącej wentylacji w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej i przywołał wartości strumienia objętości powietrza wentylacyjnego w budynkach mieszkalnych. Analiza wskazanej regulacji doprowadziła organ do wskazania, że ze względu na wynikające z niej zapisy, aby z pomieszczeń odprowadzić odpowiednią ilość powietrza wywiewnego należy także do tego lokalu odpowiednią ilość powietrza doprowadzić.

Odnosząc się do zapisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazano na konieczność posiadania przez drzwi do łazienki otworów o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022 m² dla dopływu powietrza. Nadto zaznaczono, że okap mechaniczny znajdujący się w lokalu mieszkalnym służy wyłącznie temu lokalowi i zakłóca prawidłowe działanie systemu wentylacyjnego. Organ uznał więc za zasadny nakaz jego odłączania i zapewnienia dopływu odpowiedniej ilości powietrza zewnętrznego.

Względem trzonów kominowych odnotowano, że przedmiotowy obiekt został oddany do użytkowania na początku lat 90-tych, został zaprojektowany i wykonany zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wznoszenia obiektu, z przewodami kominowymi w obecnym kształcie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby murowane trzony kominowe w budynku znajdowały się w nadmiernie pogorszonym stanie technicznym bądź stanowiły zagrożenie. Odwołując się do protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych PINB wyjaśnił, że nie stwierdzono wad w odniesieniu do przewodów kominowych w budynku. Nadto przewody kominowe wentylacyjne są sprawne technicznie i nadają się do dalszej eksploatacji. Przewody kominowe oczyszczono i nie ma żadnych podstaw do ingerencji, w zakresie samych przewodów kominowych w obiekcie.

Nie godząc się z wydanym nakazem skarżący oprotestował decyzję złożonym w terminie odwołaniem. Jako podstawową okoliczność złożenia środka zaskarżenia wskazał na jej przedwczesność. Owa przedwczesność decyzji argumentowana była ustaleniami poczynionymi przez organ. Według autora odwołania organ oparł się na opinii kominiarskiej z dnia [...] grudnia 2018 r., w której podano, iż do przewodu kominowego znajdującego się w kuchni mieszkania podłączona jest wentylacja mechaniczna (okap). Kominiarze przeprowadzający kontrolę nie dokonywali inspekcji przewodu kominowego za pomocą specjalistycznych kamer lub zadymiania, nie zaglądali nawet do wlotu przedmiotowego komina znajdującego się w kuchni, przystawiali tylko anenometr do kratki. Odwołujący się po przeprowadzeniu kontroli wykonał zdjęcia wnętrza przedmiotowego przewodu, które nie wykazały podłączenia kanału wylotowego do przewodu kominowego. Zatem nie zaistniała sytuacja, na która powołuje się PINB polegająca na "łączeniu wentylacji mechanicznej wyciągowej z wentylacją grawitacyjna wywiewną", co powoduje, że "obecny sposób wentylacji wywiewnej kuchni jest nieprawidłowy (niezgodny z przepisami).

W dalszej kolejności odwołujący się kwestionował prawidłowość przyjęcia stanowiska o dobrym stanie technicznym przewodów kominowych. Według niego podczas remontu stwierdzono, że w przewodzie kominowym stanowiącym ścianę pokoju na II kondygnacji, przylegającym do łazienki, jest od momentu budowy budynku dziura o średnicy ok. 15 cm. Otwór ten był zasłonięty papą i zaszpachlowany tynkiem, co powodowało przemarzanie ściany. Poinformowany o tym prezes spółdzielni miał podać, że w momencie budowy były braki materiałowe i poprosił o zamurowanie otworu we własnym zakresie, zaś otwór przed zamurowaniem oglądał przedstawiciel spółdzielni.

W oparciu o podniesione argumenty odwołujący się ponowił stanowisko o złym stanie technicznym kanału wentylacyjnego, wniósł o ponowne zbadanie przedmiotowego kanału i zaznaczył, że wykonanie zawartego w decyzji nakazu doprowadzi do nieodwracalnych zmian m.in. w strukturze okien.

W dniu [...] czerwca 2019 r. DWINB wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu stanu sprawy wynikającego z akt administracyjnych oraz istotnych elementów rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego organ II instancji wyraził stanowisko, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Popierając ten pogląd DWINB wskazał na regulacje prawnomaterialne dotyczące uprawnień do nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym, po czym ocenił, iż nie budzi wątpliwości to, że w badanym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w oparciu o zgromadzony materiał aktowy wskazywano na poszczególne nieprawidłowości w zakresie istnienia jednego przewodu wentylacyjnego, podłączenia do tego otworu okapu kuchennego, małego dopływu powietrza do lokalu, małych otworów nawiewnych w łazience. Ustalone nieprawidłowości zdaniem organu wynikały z opinii kominiarskich, natomiast zasadność nakazania obowiązków poparto poglądami judykatury dotyczącymi stosowania art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Uwzględniono regulacje wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm dotyczących wentylacji, a także warunków bezpieczeństwa pożarowego i wymagań akustycznych określonych w rozporządzeniu.

Zdaniem DWINB postępowanie organu I instancji było w pełni właściwe gdyż, po naocznym zapoznaniu się ze stanem faktycznym oraz analizie przedłożonej przez stronę dokumentacji specjalistycznej dotyczącej utrzymania obiektu, sporządzonej przez osobę do tego kompetentną, nałożył on określone obowiązki w celu usunięcia zaistniałych nieprawidłowości. Podkreślono też, że dalsze ich tolerowanie może zagrażać życiu lub zdrowiu mieszkańców obiektu, pozostając tym samym w sprzeczności z przepisem art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nakazującym użytkować obiekt budowlany w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 1-7, w tym zwłaszcza dotyczącymi bezpieczeństwa użytkowania oraz odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c i d).

W części uzasadnienia decyzji dotyczącej zarzutów odwołania DWINB wyjaśnił, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób bezsporny potwierdza istnienie nieprawidłowości. W tym miejscu ponowne wskazano na opinie kominiarskie i zaznaczono, że to z nich organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego. Podkreślono przy tym, że skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Według organu strona nie może oczekiwać, że organ administracji publicznej, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów.

B. B. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i 4 i art. 80 k.p.a. i wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Dodatkowo skarżący zgłosił żądania dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i dopuszczenia dowodu uzupełniającego z dokumentu.

Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi jej autor podniósł, że organy nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie przeprowadziły samodzielnej, rzetelnej kontroli w lokalu skarżącego lecz ustalając stan faktyczny oparły się na niepełnym i niespójnym materiale dowodowym wynikającym z opinii kominiarskich. Według skarżącego organy powinny przed wydaniem decyzji samodzielnie przeprowadzić oględziny przewodu kominowego i rozwiać wszelkie wątpliwości w przedmiocie ustaleń stanu faktycznego. Opinie kominiarskie ocenił on jako niepełne i nierzetelne, a nadto stwierdzające nieistniejący stan faktyczny. Kominiarz dokonywał inspekcji w obecności skarżącego lecz nie zdemontował nawet kartki wentylacyjnej, a jedyną czynnoścą jakiej dokonał było przyłożenie do niej anemometru. Do odwołania załączono zdjęcie potwierdzające, że rura "spiro" nie jest podłączona do tego przewodu. W tych okolicznościach autor pisma procesowego wskazał, iż kluczowym i zasadnym jest dopuszczenie dowodu z opinii technicznej stanu przewodów kominowych w lokalu mieszkalnym jako dowodu niezbędnego do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W dokumencie tym mistrz kominiarski dokonał właściwej inspekcji i ustalenia ilości i przebiegu przewodów wentylacyjnych w kuchni i ustalił, iż "W pomieszczeniu kuchni podłączony okap kuchenny do samodzielnego przewodu kominowego prawidłowo". Przedmiotowy okap jest podłączony do sąsiedniego, niezależnego kanału.

Wskazując na ten dokument skarżący podniósł, że stan fatyczny ustalony przez organ jest błędny, gdyż główny argument przemawiający za wydaniem zaskarżonej decyzji tj. istnienie jednego przewodu kominowego wentylacyjnego, do którego podłączony jest okap mechaniczny i wentylacja kuchni. Błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy I i II instancji nastąpiło w wyniku zaniechania dokonania bezpośrednich oględzin przewodów kominowych przez organ, a jedynie oparcie się na nierzetelnej prywatnej opinii kominiarskiej sporządzonej na zlecenie spółdzielni.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie twierdząc, że nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia w trybie samokontroli.

Na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. Sąd dopuścił dowód z załączonej do skargi opinii kominiarskiej na okoliczność prawidłowości podłączeń wentylacji i prawidłowego nawiewu do pomieszczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej – p.p.s.a.) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami procedury administracyjnej, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 p.p.s.a. Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala - odpowiednio - w całości lub części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności Sąd uznał, że decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób, który obliguje Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny Sądu dokonywanej w rozpoznawanej sprawie była decyzja DWINB z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji PINB [...] z dnia [...] marca 2019 r. nakładającej na M. B. i B. B. obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w lokalu mieszkalnym. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 powołanej ustawy wskazuje, że decyzje podejmowane w jej trybie mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi przynajmniej jedna z określonych w nim przesłanek (sytuacji), to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale zobligowany do interwencji w formie określonej przez ustawodawcę.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności należy wskazać, że w sprawach administracyjnych, w których postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, powinnością organu nadzoru budowlanego uprawnionego do decyzyjnego orzekania jest dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych uprawniających do stwierdzenia w sposób nie budzący wątpliwości, że w odniesieniu do konkretnego obiektu budowlanego zaistniała którakolwiek przesłanka wskazana przez ustawodawcę w powołanym powyżej przepisie jako wymagająca interwencji właściwego organu administracji publicznej oraz prawidłowych ustaleń, co do podmiotu, do którego należy kierować nakaz wykonania określonych decyzyjnie obowiązków.

Sąd nie kwestionuje oceny organów orzekających w sprawie w postępowaniu instancyjnym w zakresie spełnienia warunków z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Uznaje jednak nałożenie obowiązku wykonania skonkretyzowanych w decyzji czynności za co najmniej przedwczesne. Zdaniem Sądu przyjęte przez organy właściwe instancyjnie ustalenia w zakresie istnienia nieprawidłowości w przedmiotowym lokalu mieszkalnym dokonane zostały z naruszeniem zasad postępowania dowodowego, w tym art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a..

Przedmiotowe czynności procesowe dokonywane w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, dotyczyły jak wynika z akt sprawy, prawidłowości działania instalacji wentylacyjnej w lokalu, w tym także podpięcia okapu kuchennego. Organ administracyjny I instancji ustalając stan faktyczny oparł się w szczególności na przedłożonych mu opiniach sporządzonych przez osoby posiadające stosowane uprawnienia oraz na własnych spostrzeżeniach z przeprowadzonych oględzin. W świetle tak zebranego materiału dowodowego PINB [...] doszedł do przekonania o konieczności interwencji poprzez nakazanie wykonania określonych czynności nakierowanych na usunięcie nieprawidłowości, czy wręcz zagrożeń.

W świetle ustaleń poczynionych przez organ I instancji i w pełni zaaprobowanych przez DWINB wydawać by się mogło, że organ niejako zastąpił właściciela w zmobilizowaniu go do usunięcia zagrożeń. Sąd nie kwestionuje przy tym, że istotnie nieprawidłowości w pełni uzasadnia działania służb nadzoru budowlanego, tym bardziej, ze mają one na celu zapewnienie bezpieczeństwa dóbr prawnie chronionych, w tym też najwyższej wartości jak zdrowie i życie ludzkie. W sytuacji, gdy nadzór budowlany interweniuje ze względu na zapewnienie prawidłowej wentylacji celem uniknięcia choćby zatrucia gazem, wszelkie nakazy winny być realizowane z uwzględnieniem tych okoliczności.

W realiach niniejszej sprawy samo postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem właścicieli lokalu mieszkalnego. Także oni zgłaszali nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji, jednakże już w toku postępowania właściciele lokalu zwracali uwagę na błędne zapisy w opiniach kominiarskich. Sytuacja okazała się o tyle złożona, że nawet organ I instancji w trakcie oględzin nie był w stanie ustalić ilości kanałów wentylacyjnych. Wynikało to głównie z braku dostępu do zabudowanych elementów wentylacji. Na etapie odwoławczym podnoszono i wskazywano szeroko na mankamenty opinii kominiarskich, wskazując wręcz na ograniczenie wizyty kominiarza do badań anenometrem. Organ II instancji w ramach postępowania odwoławczego odnosząc się do wniosku o dokładne zbadanie kanału wentylacyjnego przed przystąpieniem do prac, które w sposób nieodwracalny wpłyną m.in. na strukturę okien uznał, że strona nie może oczekiwać, że organ niejako w jej interesie będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów. Dodano przy tym, że jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania.

W świetle stanowisk organów obu instancji zauważyć przyjdzie, że Sąd uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił wnioskowany przez skarżącego dowód z załączonego do skargi dokumentu w postaci "Opinii technicznej stanu przewodów kominowych w lokalu mieszkalnym nr [...] budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na ul. [...][...] we [...]", sporządzanej przez [...] "[...]" T. C. W rzeczonym dokumencie na str. 3 podano, że ilość kanałów kominowych w pionach higieniczno-sanitarnych i kuchennych jest dostateczna do połączenia indywidualnej wentylacji. W pomieszczeniu łazienki zamontowana kratka wentylacyjna prawidłowo. Pomieszczenie łazienki bezokienne. W pomieszczeniu wc zamontowana kratka wentylacyjna prawidłowo. W pomieszczeniu kuchni zamontowana kratka wentylacyjna prawidłowo. W pomieszczeniu kuchni podłączony okap kuchenny do samodzielnego przewodu kominowego.

W tych okolicznościach sprawy zauważyć należy, że materiał dowodowy sprawy, stanowiący zresztą podstawę do wydanych aktów administracyjnych, pozostaje w sprzeczności z dokumentem przedłożonym przez stronę skarżącą. Co istotne wszystkie te dokumenty zostały sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, lecz stawiane wnioski pozostają skrajnie sprzeczne. Zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym sposób rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest kształtowany treścią art. 133 p.p.s.a., z którego wynika orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy zgromadzonych przez organy administracji publicznej. Z zasady tej wynika konieczność weryfikacji materiału dowodowego jako tego, który legł u podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego lub czynności i znajduje się w nadesłanych przez organ aktach sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany w postępowaniu przed organem administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania zaskarżonego aktu administracyjnego lub czynności. Jeżeli ustalenie to wypadło dla organów administracji negatywnie, sąd administracyjny jest uprawniony i zarazem zobowiązany do usunięcia zaskarżonego aktu lub czynności z obrotu prawnego. Zasada ta znalazła zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż dokumentacja załączona do skargi przeczy jednoznaczności stanowisk organów wypracowanych w oparciu o materiał aktowy sprawy.

W tych okolicznościach uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wobec okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Rolą organu przystępującego do ponownego rozpoznania sprawy będzie przeprowadzenie tego rodzaju dowodów, w świetle których zostanie udzielona jednoznaczna odpowiedź w zakresie prawidłowości funkcjonowania instalacji wentylacyjnej w przedmiotowym lokalu.

Orzeczenie o kosztach postępowania wynika z treści art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi.