Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 61/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. B. J. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1082/11, w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. B. J. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2005 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1082/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek C. B. J. Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 kwietnia 2011 r. wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2005 r.

Z uzasadnienia złożonego przez spółkę wniosku o przyznanie prawa pomocy, akt sprawy oraz załączonych dokumentów wynika, że spółka zajmuje się wynajmem nieruchomości. Jej kapitał zakładowy wynosi 17 250 000 zł. Zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2010 rok wskazuje, iż w roku tym spółka uzyskała dochód w wysokości 65 768,09 zł. przy przychodzie na poziomie 68 315,22 zł., przy czym wnioskodawca podniósł, iż strata w 2010 r. wyniosła 102 547,13 zł. Z przedłożonego bilansu wynika, że nie istnieje strata z lat ubiegłych, a strata za rok 2010 wyniosła 34 425,98 zł. Wartość aktywów trwałych podmiotu określona została na poziomie 18 931 367,36 zł.

W oświadczeniu z dnia 23 sierpnia 2011 r. prezes zarządu B. T. podał, że spółka nie zatrudnia żadnych pracowników, nie posiada wymagalnych wierzytelności a stan funduszy na rachunku i w kasie spółki wynosi 0.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji uznał, że okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przede wszystkim Sąd przyjął, że materiał zgromadzony w sprawie daje obraz sytuacji finansowej spółki w zakresie umożliwiającym wydanie rozstrzygnięcia odnośnie zasadności wniosku spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd zbadał wszystkie zebrane w sprawie dokumenty jednakże kluczowymi dla rozstrzygnięcia są przedłożone przez skarżącą spółkę bilans oraz zeznanie o wysokości osiągniętego przez spółkę dochodu za rok 2010. Z dokumentów tych, zdaniem Sądu pierwszej instancji, wynika, że skarżąca spółka w 2010 r. uzyskała dochód rzędu 65 768,09 zł, a strata za ten rok wyniosła 34 425 zł. Jednocześnie nie odnotowano straty z lat poprzednich, która mogłaby pochłonąć uzyskany dochód. Ponadto skarżąca spółka posiada wysokie aktywa trwałe, którymi może dysponować albowiem nie zostały zajęte w toku żadnego postępowania egzekucyjnego. Zestawienie to jednoznacznie świadczy, że skarżąca spółka posiada dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem jest wpis od skargi.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem spółka złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako P.p.s.a.) poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżąca ma środki na uiszczenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, że jej sytuacja majątkowa kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.

Mając to na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 196 P.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu.

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji odmawiające skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że ze złożonych przez skarżącą oświadczeń i dokumentów jednoznacznie wynika, iż w 2010 r. uzyskała dochód rzędu 65 768,09 zł, a strata za ten rok wyniosła 34 425 zł. Jednocześnie nie odnotowano straty z lat poprzednich, która mogłaby pochłonąć uzyskany dochód. Ponadto skarżąca spółka posiada wysokie aktywa trwałe, którymi może dysponować albowiem nie zostały zajęte w toku żadnego postępowania egzekucyjnego. Zatem za słuszne należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zestawienie to jednoznacznie świadczy, że skarżąca spółka posiada dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Trudno bowiem przyjąć, uwzględniając zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, że spółka, która uzyskała w 2010 r. dochód rzędu 65 768,09 zł oraz posiada długoterminowe aktywa finansowe na poziomie 18 931 367,36 zł stanowiących pożyczki, nie jest w stanie z takich sum wygospodarować kwot na pokrycie wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych (łącznie 3803 zł), w tym kwoty 561 zł stanowiącej wpis w niniejszej sprawie. Zatem mając to na uwadze należy stwierdzić, że analiza możliwości płatniczych spółki doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznego wniosku, iż nie istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez spółkę postępowania sądowoadministracyjnego.

Ponadto należy również zwrócić uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r., Nr. 94, poz. 1037 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. Kidyba A., Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-300 k.s.h., wyd. VII). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę.

Odnosząc się natomiast do wniosku spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji na podstawie art. 196 P.p.s.a. należy uznać ten wniosek za bezzasadny. Postanowienie bowiem, o którym mowa w art. 260 P.p.s.a. ma taki charakter, że przed jego wzruszeniem postępowanie sądowe z natury rzeczy nie może się toczyć. Nie ma więc przedmiotu, który nadawałby się do wstrzymania.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.