Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1700/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Protokolant ref. stażysta - Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2012 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata L. O., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2011r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2011r. o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku L. S. o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

L. S. jest narodowości [...]. W dniu [...] grudnia 2010 r. złożyła ponowny (drugi) wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy. We wniosku podała, że wyjechała z kraju pochodzenia w obawie przed prześladowaniami, które dotknęły jej dorosłego syna B. S. Jak podała, aby uratować rodzinę, wyjechała wraz nią z [...] dla dobra wszystkich.

Pismem z 11 stycznia 2011r. cudzoziemka wniosła o dopuszczenie w sprawie - jej pisemnego oświadczenia, że członkowie jej najbliższej rodziny brali udział w działaniach wojennych, co było powodem późniejszych prześladowań jej byłego męża i syna.

Decyzją z [...] lutego 2011r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej(Dz.U. z 2009r. nr 189,poz.1472) stwierdzając, że wniosek jest niedopuszczalny.

Szef Urzędu ustalił, że jest to drugi wniosek po otrzymaniu decyzji ostatecznej o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2010r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i o wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany (decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2010r.). Małoletni synowie strony, jak wskazał organ I instancji byli wówczas objęci postępowaniem ich ojca R. S., sprawa ta również została zakończona decyzją ostateczną o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2010r. (decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2010r.).

Szef Urzędu stwierdził, że cudzoziemka pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożyła [...] maja 2010r. wskazując w nim wówczas, że w I wojnie [...] brał udział jej mąż i brat, a ona sama podczas I i II wojny [...] angażowała się w udzielanie pomocy bojownikom. Podała, że nie doświadczyła z tego tytułu żadnych problemów ze strony władzy, bądź innych podmiotów. L. S., jak wskazał Szef Urzędu nie była nigdy zatrzymana, aresztowana, sądzona, ani poddana przemocy w kraju pochodzenia. Podstawowym powodem, w związku z którym zdecydowała się na opuszczenie kraju pochodzenia, była niestabilna sytuacja w republice oraz problemy jej męża i syna. Strona, co podkreślił organ nie czuje się prześladowana, nie zadeklarowała przynależności do żadnej partii politycznej lub innej organizacji, boi się jedynie, że po powrocie do [...] zostanie zatrzymany jej syn.

Biorąc pod uwagę to, że okoliczności podane w toku pierwszego postępowania dotyczyły tych samych okoliczności jakie wskazywała cudzoziemka w drugim wniosku Szef Urzędu uznał, że postępowanie należy umorzyć ze względu na niedopuszczalność wniosku.

Po rozpatrzeniu odwołania strony Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] czerwca 2011r. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Rada do Spraw Uchodźców ustaliła krótko stan faktyczny sprawy, porównała okoliczności uzasadniające wnioski cudzoziemki złożone w obydwu sprawach i uznała, że w świetle podanych przez nią danych jej sytuacja jest taka sama. Rada wskazała, że podawane przez nią przyczyny ubiegania się o status uchodźcy zostały dokładnie przeanalizowane w treści decyzji ostatecznej i zestawione z sytuacją w [...]. Obecnie prezentowane okoliczności są takie same i nie zmieniają niczego w ocenie sytuacji cudzoziemki co uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy wskazał, że strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] maja 2010r. dotyczącą odmowy nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej i wobec braku przesłanek dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, orzekającą o wydaleniu z terytorium RP. Jednak, co podkreślił organ do dnia wydania decyzji, będącej przedmiotem niniejszego postępowania Sąd nie rozpoznał skargi.

Rada ponadto postanowiła, nie dopuścić jako dowodów w sprawie przesłanych przy piśmie strony z [...] kwietnia 2011r. materiałów dotyczących nauki dzieci i ich osiągnięć sportowych, gdyż w opinii organu w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy nie mają one znaczenia dla sprawy o nadanie statusu uchodźcy.

Od decyzji tej cudzoziemka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze L. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Skarżąca zarzuciła naruszenie treści art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że w jej ocenie w sprawie nie zachodziła tożsamość postępowania ponieważ pojawiły się nowe dowody, o czym poinformowała Radę do Spraw Uchodźców lecz nie zostały one uwzględnione. A jej zdaniem wniosek o dopuszczenie w charakterze dowodów w sprawie dyplomów, świadectw oraz opinii dotyczących jej małoletnich synów: Y. S. oraz B. S. pomogą w ocenie wpływu pobytu w Polsce na rozwój psychofizyczny synów, co z kolei stanowi okoliczność istotną z punktu widzenia treści art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o ochronie.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kluczowym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie czy w związku z nowym, drugim wnioskiem skarżącej o udzielenie jej statusu uchodźcy (wraz z małoletnimi synami) organ miał prawo uznać, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony a więc, że wniosek ten oparty jest na tych samych podstawach zatem, że jest on niedopuszczalny, co nakłada na organ obowiązek umorzenia postępowania. Rozstrzyganie w zakresie statusu uchodźcy odbywa się przede wszystkim na podstawie art. 1A Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej 28 lipca 1951 r. w Genewie, Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku 31 stycznia 1967 r., ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocniczo przy procedowaniu zastosowanie mają również inne akty prawne, w tym np. dyrektywy Rady 2004/83/WE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony oraz Dyrektywy 2005/85/WE w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich. Orzekając w zakresie żądania zawartego we wniosku o przyznanie statusu uchodźcy organ rozstrzygający, ma obowiązek ocenić je w kontekście okoliczności zgłoszonych we wniosku (rozumianych jako wszelkie okoliczności dotyczące cudzoziemca), dotyczących go w indywidualny sposób i stanowiących o jego prześladowaniu i zagrożeniach, a które mieszczą się w katalogu zamkniętych przesłanek określonych w art. 1A Konwencji Genewskiej pozwalających na uznanie wnioskodawcy za uchodźcę.

Oczywiście przedstawione twierdzenia, muszą być oceniane w kontekście okoliczności zewnętrznych rozumianych jako sytuacja istniejąca w kraju pochodzenia, która to sytuacja stanowi uzasadnienie występowania wskazywanych przez wnioskodawcę zagrożeń. To na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek wskazania okoliczności dotyczących w jego ocenie prześladowania, których szczegółowe rozważenie może pozwolić na ocenę, czy możliwe jest udzielenie cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej.

Należy uznać, że skoro okoliczności podane przez wnioskodawcę w pierwszym wniosku (w rozumieniu okoliczności podanych w pierwszej sprawie) o nadanie statusu uchodźcy w zestawieniu z określoną sytuacją panującą w kraju pochodzenia oraz sytuacją osobista wnioskodawcy, nie doprowadziły do udzielenia którejś z form ochrony, to zgłoszenie takich samych w rozumieniu (tych samych) okoliczności faktycznych w następnym wniosku, przy takim samym stanie prawnym, nie może automatycznie uruchomić postępowania zmierzającego do merytorycznego jego rozpoznania nawet jeśli dojdzie do zmiany sytuacji w kraju pochodzenia, jeśli ta zmiana nie miałaby wprost wpływu na sytuację cudzoziemca.

Zdaniem Sądu ocena sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca, może zostać dokonana w ramach wstępnej oceny wniosku i jeśli nie doszło do jej zmiany lub do niej doszło, lecz nie ma to znaczenia dla indywidualnej oceny położenia cudzoziemca wniosek powinien zostać uznany za niedopuszczalny, przy czym organ powinien dać temu wyraz w decyzji.

Należy pamiętać, że w Dyrektywie Rady z 1 grudnia 2005 r., nr 2005/85/WE, na co powołuje się strona, a która wskazuje na zasady procedowania (co do minimalnych norm) w sprawach uchodźczych określono procedury rozpatrywania wniosku (art. 23) jak również postępowania w przypadku złożenia kolejnych wniosków ( art. 32). W art. tym w ustępie 3 w sposób wyraźny mowa jest o tym, że kolejny wniosek poddawany jest wstępnej ocenie, czy zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje pozwalające na rozpatrzenie możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Co do zasady należy stwierdzić, że w motywie 15 wspomnianej dyrektywy przewiduje się, że w przypadku gdy wnioskodawca składa kolejny wniosek, nie przedstawiając nowych dowodów lub argumentów, zobowiązywanie Państwa Członkowskiego do przeprowadzenia pełnej procedury ponownego rozpatrzenia byłoby niewspółmierne. W takich przypadkach Państwa Członkowskie powinny mieć wybór między procedurami przewidującymi wyjątki od gwarancji, z których zwykle korzysta wnioskodawca. Takim wyjątkiem w prawodawstwie krajowym jest właśnie art. 40 ustawy o udzielaniu ochrony, a więc rozumienie pojęcia definicji " oparty na takich samych podstawach" polega na uznaniu, że są to takie same jak dotychczas (identyczne) okoliczności faktyczne sprawy, takie same twierdzenia, a więc, że nie doszło do zgłoszenia przez wnioskodawcę we wniosku nowych (dodatkowych) informacji lub argumentów.

W odniesieniu do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że okoliczności zgłoszone przez cudzoziemkę we wniosku z [...] grudnia 2010 r. wyraźnie odwołują się do okoliczności związanych z trudnościami i ewentualnym prześladowaniem syna skarżącej - B. S. po powrocie do [...], co było już przedmiotem szczegółowych rozważań związanych ze złożeniem przez cudzoziemkę wniosku z [...] maja 2010r.

W przedmiotowej sprawie organ oceniając czy istnieje identyczność wniosków, opisał stan faktyczny ustalony w pierwszej sprawie i odwołał się do uzasadnienia zawartego w decyzji ostatecznej. Z porównania wskazanego stanu faktycznego z twierdzeniami skarżącej zawartymi w nowym wniosku organ wyprowadził wniosek, że okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygania, są porównywalne dla obecnej sytuacji cudzoziemki. Przedstawione przez nią dowody w postaci dyplomów, opinii ukazujące osiągnięcia sportowe, naukowe dokonane przez synów skarżącej, a także ich dobre relacje z polskimi rówieśnikami nie stanowią przesłanek, które warunkują otrzymanie ochrony statutowej. Skarżąca uczyniła z tego zarzut, że zgłosiła nowy dowód w postaci wspomnianych dyplomów, świadectw, opinii i nie zostało to uwzględnione przez organ, to należy stwierdzić, co wyżej wskazano, że zarzut ten nie może zostać uwzględniony. W okolicznościach sprawy nie ma żadnego znaczenia dla jej rozstrzygnięcia i prawidłowości wydanej decyzji.

Sąd nie neguje faktu, że cudzoziemka obawia się o rozwój psychofizyczny synów i odczuwa bliżej niesprecyzowany niepokój związany z powrotem do kraju pochodzenia trudno jednak uznać, że te okoliczności mogłyby decydować o uwzględnieniu wniosku cudzoziemki.

W kraju pochodzenia skarżącej, co słusznie wskazał organ rozpoznający sprawę, nie można mówić, że ma miejsce wewnętrzny konflikt zbrojny, a po wyjeździe cudzoziemki w Republice [...] nie zaszły wydarzenia, które mogłyby wywołać obiektywną i uzasadnioną obawę przed prześladowaniami lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy. L. S., podobnie jak jej dzieci jest obywatelką F., posiada prawo stałego pobytu i meldunek w G., prawo do opieki medycznej, socjalnej, oświatowej, jak również posiada pełne prawo do relokacji wewnętrznej i zamieszkania w innej części kraju.

Skarga L. S. dotycząca decyzji Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2010r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, a wobec braku przesłanek dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, orzekająca o wydaleniu z terytorium RP - zainicjowana pierwszym wnioskiem skarżącej została wyrokiem WSA w Warszawie z 24 listopada 2011r. oddalona. Zatem Sąd uznał, że postępowanie prowadzone przez organy zapoczątkowane pierwszym wnioskiem skarżącej zostało przeprowadzone w sposób zgodny z obowiązującym prawem, bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ po zbadaniu wniosku i porównaniu zawartych w nim okoliczności z poprzednimi ustaleniami miał prawo do przyjęcia, że istniała podstawa do uznania, że nowy wniosek jest niedopuszczalny, i że istnieje podstawa umorzenia postępowania. Nie może w związku z tym odnieść skutku zarzut naruszenia treści art. 7, 77 kpa dotyczący gromadzenia materiału dowodowego i twierdzenia, że doszło do naruszenia treści art. 80 kpa, a także art. 107 kpa. Należy także uznać w świetle przedstawionych okoliczności, że nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania. Organy, pomimo odmiennego zdania skarżącej wypełniły obowiązki jakie nich spoczywają, po stwierdzeniu pełnej tożsamości wniosków skarżącej, ich stanu faktycznego, przedmiotu żądania, sytuacji w kraju pochodzenia słusznie odstąpiły od merytorycznego rozpoznania wniosku co do istoty i umorzyły postępowanie.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.