Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 278/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Przekazano według właściwości do innego sądu administracyjnego
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Prawomocne postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o przekazaniu sprawy według właściwości do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie wiąże tego Sądu, pozwalając mu odmiennie niż Sąd przekazujący ocenić swoją właściwość.

Odmienne ustalenia w tym zakresie powodują, że Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest wydać postawienie o przekazaniu do rozpoznania sprawy na powrót temu samemu lub innemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu.

TEZY

Prawomocne postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o przekazaniu sprawy według właściwości do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie wiąże tego Sądu, pozwalając mu odmiennie niż Sąd przekazujący ocenić swoją właściwość.

Odmienne ustalenia w tym zakresie powodują, że Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest wydać postawienie o przekazaniu do rozpoznania sprawy na powrót temu samemu lub innemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 września 2005 r., (...) w przedmiocie wskazania Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. jako właściwego do rozpoznania wniosku Beaty Sz. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia przekazać sprawę do rozpoznania WSA w Poznaniu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 września 2005 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w szczególności działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 22 Kpa wskazało Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w O. jako właściwy do rozpoznania wniosku Beaty Sz. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Postanowienie to zawierało pouczenie o możliwości jego zaskarżenia przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. postanowienia.

Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył Kierownik Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O., wnosząc o jego zmianę.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2005 r. IV SA/Po 934/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania przedmiotowa skargę Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. podnosząc, iż na podstawie art. 15 par. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do rozstrzygania sporów o właściwość między organami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sporem o właściwość jest sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów państwowych zachodzi rozbieżność poglądów, która powinna być usunięta na skutek podjętych w tym kierunków środków prawnych. Spór taki ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów państwowych zachodzi w odniesieniu do rozpoznawania tej samej sprawy, którą zajmują się co najmniej dwa organy. Rozpatrywanie takich sporów następuje zarówno w ramach postępowania przed właściwymi organami administracji jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Właściwość organów do rozpatrywania takich sporów precyzyjnie określona została w art. 22 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, iż organem właściwym do rozstrzygania sporu pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego jest wspólny dla nich organ wyższego stopnia. Jak wynika z dyspozycji art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowego kolegia odwoławcze chyba, że ustawy szczególne stanowią inaczej.

W razie braku takiego organu z zastrzeżeniem art. 22 par. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego do rozstrzygania sporu pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego właściwy jest sąd administracyjny. Zgodnie z art. 15 par. 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ do rozstrzygania sporów o właściwość powołany jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Właściwość sądu administracyjnego obejmuje spory pomiędzy: 1/ organami gmin z różnych województw lub jednego województwa, gdy właściwymi organami wyższego stopnia są różne samorządowe kolegia odwoławcze, 2/ organami gmin a organami powiatu /co będzie miało miejsce gdy są to organy gminy i powiatu z różnych województw lub jednego województwa, gdy organem wyższego stopnia są różne samorządowe kolegia odwoławcze/ lub organami województwa, 3/ organami powiatu a organami województwa, gdy organem wyższego stopnia są rożne samorządowe kolegia odwoławcze, 4/ organami województw, gdyż właściwe są wówczas różne samorządowe kolegia odwoławcze. Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest także do rozpoznawania sporów pomiędzy samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz rozstrzygania sporów kompetencyjnych między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi a organami administracji rządowej.

Zatem w sytuacji zaistnienia sporu o właściwość pomiędzy określonymi ośrodkami pomocy społecznej, gdy występuję wspólne dla nich samorządowe kolegium odwoławcze jako organ wyższego stopnia to takie właśnie kolegium odwoławcze na podstawie art. 17 pkt 1 w związku z art. 22 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, właściwe jest do rozstrzygnięcia sporu o właściwość do rozpatrzenia konkretnej sprawy administracyjnej. Z takim właśnie postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Wymienione Kolegium wskazało Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w O. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Beaty Sz. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Następnie postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu a ten prawomocnym postanowieniem przekazał je do Naczelnego Sądu Administracyjnego uznając, że do rozpoznania sporu o właściwość uprawniony jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z art. 59 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przekazaniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny mimo, że ma do czynienia z prawomocnym postanowieniem o przekazaniu sprawy, to postanowienie takie nie wiąże tego Sądu bowiem w każdym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest badać swoją właściwość pozwalając mu odmiennie niż sąd przekazujący ocenić swoją właściwość. Odmienne ustalenia w tym zakresie zobowiązują Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia o przekazaniu sprawy na powrót temu samemu lub innemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. W sprawie przekazanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdzono brak właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego i dlatego też należało uznać potrzebę ponownego przekazania przedmiotowej sprawy temu Sądowi I instancji.

Zauważyć należy, iż przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest konkretnie oznaczone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. rozstrzygające spór o właściwość pomiędzy ośrodkami pomocy społecznej. Tak oznaczonego przedmiotu zaskarżenia nie można utożsamiać ze sporem kompetencyjnym w rozumieniu art. 15 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do którego rozstrzygania uprawniony jest wyłącznie Naczelny Sąd Administracyjny. Występujący spór o właściwość został już przedmiotowym postanowieniem rozstrzygnięty i brak jest jakichkolwiek podstaw do podjęcia działań w opisanym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny, którego właściwość określona została w przepisie art. 15 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skoro postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu, dlatego też Sąd ten winien rozpoznać tak wniesioną skargę. Przy rozpoznawaniu tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien w pierwszej kolejności dokonać oceny jaka jest moc prawna rozstrzygnięcia sporu pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i czy organy pozostające w sporze są nim związane. Ponadto należy ocenić w świetle treści art. 3 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy zaskarżone postanowienie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Tym samym skoro w opisanych okolicznościach brak jest podstaw do podejmowania rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 59 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ przedmiotową sprawę należało przekazać do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.