Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 912/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 60, art. 56, art. 96
journal: Dz.U. 2013 poz 1382
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S S.A. z siedzibą w P od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2577/16 w sprawie ze skargi S S.A. z siedzibą w P na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S S.A. z siedzibą w P na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) oddalił skargę S S.A. z siedzibą w P (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: Komisja) z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że zaskarżoną decyzją z dnia [ ..]października 2016 r. Komisja utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości 800 000 zł za naruszenie obowiązków informacyjnych wobec stwierdzenia, że spółka:

I. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za 2011 r. nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie:

1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2014 r. poz. 133; dalej: rozporządzenie) w zw. z § 12 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 27 "Skonsolidowanie i jednostkowe sprawozdania finansowe" (dalej: MSR 27) przyjętego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE L 320 z 29.11.2008, str. 1–481 ze zm.; dalej: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1126/2008) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie rozporządzenia Komisji (UE) nr 1254/2012 z dnia 11 grudnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 10, Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 11, Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 12, Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 27 (z 2011 r.) oraz Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 28 (z 2011 r.) (Dz.Urz. UE L. 360 z 29.12.2012 r.; dalej: rozporządzenie zmieniające), poprzez brak objęcia G skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za 2011 r.,

2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 15 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 1 "Prezentacja Sprawozdań Finansowych" (dalej MSR 1) przyjętego Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1126/2008, poprzez zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2011 r.,

3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z par. 31 w zw. z § 37 lit. a) i b) Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 7 "Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji" (dalej: MSSF 7) przyjętego rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1126/2008 w zw. z § 15 MSR 1, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2011 r. informacji o zawarciu w dniu 26 stycznia 2012 r. pomiędzy S [..] Sp. z o.o. i G porozumienia przedłużającego terminy płatności;

II. w związku ze sporządzeniem raportu okresowego za 2011 r. nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów spółki S S.A. w sprawozdaniu finansowym za 2011 r.;

III. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za I półrocze 2012 r. nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie:

1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 12 MSR 27, poprzez brak objęcia G skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za I półrocze 2012 r.,

2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r.,

3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 31 w zw. z § 37 lit. a) i b) MSSF 7 w zw. z § 15 MSR 1, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r. informacji o zawarciu w dniu 26 stycznia 1012 r. pomiędzy S Sp. z o.o. i G: porozumienia przedłużającego terminy płatności;

IV. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za 2012 r. nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie:

1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 12 MSR 27, poprzez brak objęcia G skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za 2012 r.,

2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2012 r.,

3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 31 w zw. z § 37 lit. a) i b) MSSF 7 w zw. z § 15 MSR 1, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2012 r. informacji o zawarciu w dniu 10 stycznia 2013 r. aneksu do porozumienia przedłużającego terminy płatności zawartego w dniu 26 stycznia 2012 r. pomiędzy S Sp. z o.o. i G;

V. w związku ze sporządzeniem raportu okresowego za 2012 r. nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie:

w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów spółki S S .A. w sprawozdaniu finansowym za 2012 r.;

VI. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za I półrocze 2013 r. nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie:

1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 12 MSR 27, poprzez brak objęcia G skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za I półrocze 2013 r.,

2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2013 r.,

3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 31 w zw. z § 37 lit. a) i b) MSSF 7 w zw. z § 15 MSR 1, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2013 r. informacji o zawarciu w dniu 10 stycznia 2013 r. aneksu do porozumienia przedłużającego terminy płatności zawartego w dniu 26 stycznia 2012 r. pomiędzy S Sp. z o.o. i G.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze. zm.; dalej: k.p.a.), w związku z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 614, ze zm.; dalej: ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym) oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1382 ze zm.; dalej: ustawa o ofercie) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 615; dalej: ustawa zmieniająca).

WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję, Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 6, do równoczesnego przekazywania Komisji, spółce prowadzącej ten rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości: informacji bieżących i okresowych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie, tj. przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (dalej: rozporządzenia). Zgodnie z brzmieniem art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie w przypadku gdy emitent lub wprowadzający nie wykonuje albo wykonuje nienależycie obowiązki, o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia należy do kategorii decyzji uznaniowych, a zatem kontrola legalności ww. decyzji dokonywana jest przez sąd administracyjny w ograniczonym zakresie. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Sprawdza jedynie, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego oraz czy decyzja nie nosi znamion dowolności.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ administracji ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia wypełnienia przesłanek wynikających ze wskazanych powyżej norm prawa materialnego. Działając w ramach zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) organ posiadał uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że skarżąca dopuściła się naruszenia polegającego na nienależytym wykonywaniu obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie, tj.:

1) brak objęcia G skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za 2011 r., skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za I półrocze 2012 r., skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za 2012 r. oraz skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za I półrocze 2013 r.;

2) zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za 2011 r., skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r., skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za 2012 r. oraz skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2013 r;

3) nieujawnienie informacji o zawarciu dnia 26 stycznia 2012 r. pomiędzy S Sp. z o.o. i G porozumienia, przedłużającego terminy płatności w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2011 r. i skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r., a także nieujawnienie informacji o zawarciu w dniu 10 stycznia 2013 r. aneksu do ww. porozumienia w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2012 r. i skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2013 r.

– co dawało organowi podstawę do nałożenia kary.

Skoro skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego ze wskazanego powyżej przepisu art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a), a co zdaniem Sądu w sposób prawidłowy i obszerny zostało wykazane w zaskarżonej decyzji, to zgodnie z art. 96 ust.1 pkt 1 ustawy o ofercie Komisja mogła wydać decyzję nakładającą karę pieniężną do 1 000 000 zł.

WSA w Warszawie zgodził się z organem, że spółka skarżąca kontrolowała G , który w ramach modelu biznesowego grupy kapitałowej spółki pełni funkcję jednostki specjalnego przeznaczenia. Na powyższe wskazuje bowiem istota powiązań pomiędzy spółką a tym podmiotem, w tym m.in., sterowanie procesem decyzyjnym w G i procesem produkcji przez spółkę (brak wpływu G na wielkość produkcji, produkowany asortyment, rodzaj, jakość i cenę wykorzystywanych do produkcji materiałów oraz ceny realizowanych zamówień – decyzje w tym zakresie były podejmowane przez skarżącą), obowiązujący G zakaz wykonywania jakichkolwiek usług o podobnym charakterze na rzecz innych podmiotów przychodów ze współpracy z grupą kapitałową Spółki, ponoszenie przez spółkę większości ryzyka związanego z działalnością G . Zależność pomiędzy podmiotami nie była tylko biznesowa, ale także finansowa, bowiem G otrzymywał od spółki zaliczki na poczet produkcji, w związku z czym nie musiał angażować własnych środków, tym bardziej że nie posiadał środków, które pozwoliłyby na prowadzenie działalności na skalę zgodną z potrzebami grupy kapitałowej spółki. A zatem spółka de facto dokonywała kredytowania działalności G. Dodać przy tym należy w tym miejscu, że skarżąca w trakcie całego postępowania prowadzonego przez organ (zarówno w I jak i II instancji) nie przedstawiła żadnych argumentów, które mogłyby świadczyć o braku sprawowania kontroli przez skarżącą nad G .

Organ słusznie uznał, że z uwagi na nieobjęcie G skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za rok 2011, skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym spółki za I półrocze roku 2012, skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym spółki za rok 2012 oraz skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym z I półrocze roku 2013, spółka przy sporządzaniu tych sprawozdań naruszyła przepisy § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 83 ust. 1 rozporządzenia i w zw. z § 12 MSR 27, a przez to również przepis art. 56 ust.1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie.

Sąd I instancji zwrócił uwagę na nieuzasadnione nieujawnienie w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych porozumień przedłużających terminy płatności. Zgodnie z § 31 MSSF 7, ujawnieniu podlegają informacje, które umożliwiają użytkownikom jej sprawozdania finansowego ocenę charakteru i zakresu ryzyka związanego z instrumentami finansowymi, na które spółka jest narażona na koniec okresu sprawozdawczego. Powyższe oznacza, że skarżąca w swoich skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych za 2011 r. i 2012 r., a także skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2013 r. winna była przedstawić informacje o podpisaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. oraz w dniu 10 stycznia 2013 r. przez skarżącą i G porozumienia w przedmiocie spłaty długu (spłata zgodnie z porozumieniem miała nastąpić do 31 grudnia 2012 r.) oraz aneksu przedłużającego terminy płatności. Zawarcie wskazanego powyżej porozumienia i aneksu do tego porozumienia oznaczało bowiem zmianę struktury wiekowania należności, gdyż należności które w chwili zawierania porozumienia były przedawnione nawet o 2 lata, po jego zawarciu stały się należnościami bieżącymi, a ich termin miał nastąpić (pierwotnie) przed upływem 12 miesięcy. Brak w skonsolidowanych sprawozdania finansowym informacji o wskazanej powyżej restrukturyzacji należności w połączeniu z brakiem ujawnienia analizy wiekowej aktywów finansowych, które były przeterminowane na koniec okresu sprawozdawczego (w przypadku, w którym nie nastąpiła utrata wartości) oraz analizy składników aktywów finansowych (w przypadku których indywidualnie wykazano utratę wartości na koniec okresu sprawozdawczego) oraz czynników, które jednostka wzięła pod uwagę, ustalając utratę wartości tych składników, w istocie nie pozwalał na pełną ocenę przez inwestora ryzyka związanego z działalnością skarżącej, pomniejszając tym samym walor informacyjny tych dokumentów gdyż skonsolidowane sprawozdania finansowe skarżącej nie przedstawiają jej sytuacji w sposób rzetelny (wymagany przez § 15 MSR 1.).

W ocenie WSA zasadne są twierdzenia organu co do zawyżenia wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za 2011 r., skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r., skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za 2012 r. oraz skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2013 r. Niewątpliwie bowiem prawidłowa wycena aktywów winna uwzględniać zmniejszenie ich wartości, wynikające z prawdopodobieństwa utraty przyszłych korzyści ekonomicznych. Ze znajdujących się w aktach sprawy zeznań z 9 października 2014 r. (karta 2212) [..] obrót towarami pomiędzy G oraz skarżącą i spółką S oraz S dokonywany był po tej samej cenie i tak rozpoznawana była ich wartość. Powyższe wskazuje, że wartość tych aktywów (wykazanych w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych i sprawozdaniach finansowych skarżącej jako należności z tytuł zwrotów), nie była aktualizowana w związku z utratą ich wartości, mimo że powinna. Natomiast dokonanie aktualizacji aktywów i dokonanie stosownych odpisów w istocie spowodowałoby spadek ich wartości, a tym samym obniżenie wyniku finansowego spółki i jej grupy kapitałowej. Tym samym niedokonanie przez skarżącą wskazanej wyżej aktualizacji aktywów słusznie zostało uznane przez organ za zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za 2011r., w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r., w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za 2012 r. oraz w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2013 r. Nie dokonując stosownej aktualizacji aktywów skarżąca w istocie, jak słusznie przyjął organ, sporządzając ww. sprawozdania finansowe naruszyła przepisy § 3 ust.1 i 3 w zw. z art. 84 ust.1 rozporządzenia w zw. z § 15 MSR 1.

Spółka zaprezentowała uczestnikom rynku zniekształcony obraz zarówno rzeczywistej sytuacji finansowej, jak i zasad prowadzonej działalności operacyjnej, w sześciu kolejnych raportach okresowych. A tym samym, że w sposób zamierzony w długim okresie czasu skarżąca wykonywała nieprawidłowo obowiązki informacyjne, mimo że okoliczności sprawy wskazują, że mogła je prawidłowo wykonać, albowiem miała pełną wiedzę i możliwości do terminowego opublikowania informacji. W wyniku tych działań akcjonariusze Spółki zostali pozbawieni możliwości podjęcia racjonalnych decyzji inwestycyjnych na podstawie rzetelnych i prawdziwych danych dotyczących skarżącej.

Skoro skarżąca, nie dopełniła obowiązku wynikającego ze wskazanego powyżej przepisu art. 56 ust.1 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie, co zdaniem Sądu w sposób prawidłowy i obszerny zostało wykazane w zaskarżonej decyzji, to zgodnie z art. 96 ust.1 pkt 1 ustawy o ofercie Komisja mogła wydać decyzję nakładającą karę pieniężną do 1 000 000 zł.

Sąd uznał, że organ należycie uzasadnił rodzaj i wysokość nałożonej kary uwzględniając zarówno wagę jak i rodzaj stwierdzonych naruszeń. Okoliczności powyższe zostały wyjaśnione szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania, iż nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka do rodzaju i skali ustalonych przez organ naruszeń. Kara spełnia zarówno funkcję prewencyjną jak i represyjną.

Sąd wskazał, że wnioskowane przez spółkę dowody (umowa z dnia 10 czerwca 2011 r.; dokumenty, na podstawie których Komisja dokonała zatwierdzenia prospektu emisyjnego Spółki; notatka ze spotkania, które miało miejsce luty/marzec 2012 r.; przesłuchanie świadków: [..]) nie miały znaczenia dla sprawy, gdyż postępowanie, w ramach którego zgłoszone zostały wskazywane przez skarżącą dowody, dotyczyło naruszenia obowiązków informacyjnych przez skarżącą. Natomiast kwestie związane z zatwierdzeniem prospektu emisyjnego skarżącej, jak również okoliczności, które temu zatwierdzeniu towarzyszyły (w tym działania lub zaniechania doradców oraz sposób prowadzenia postępowania przez Komisję i przebieg oferty) nie mają i nie mogą mieć żadnego znaczenia dla ustalania i oceny stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania w związku z naruszeniem obowiązków informacyjnych spółki publicznej.

Spółka zaskarżyła wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie:

1. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez:

a) błędne ustalenie w zaistniałych okolicznościach sprawy, że J G, prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "G", była kontrolowana przez skarżącą kasacyjnie spółkę i pełniła w ramach przyjętego modelu biznesowego funkcję jednostki specjalnego przeznaczenia w sytuacji, gdy relacji zachodzącej pomiędzy tymi podmiotami nie można przypisać stosunku jednostka dominująca (władcza) – jednostka zależna,

b) błędne ustalenie, że skarżąca kasacyjnie spółka w toku postępowania nie przedstawiła żadnych argumentów, które mogłyby świadczyć o braku sprawowania kontroli nad J G, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą G,

c) błędne ustalenie, że skarżąca spółka naruszyła obowiązki informacyjne, w szczególności w sposób zamierzony, oraz że miała pełną wiedzę i możliwości do wypełnienia ich w sposób należyty, w sytuacji, gdy zarówno analizy ekspertów poczynione na potrzeby wprowadzenia spółki do oferty publicznej jak i kolejne badania sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów nie wskazywały na jakiekolwiek działania niezgodne z prawem;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że organ w sposób prawidłowy nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych w toku postępowania, w szczególności dotyczących etapu wprowadzania Spółki do oferty publicznej, z uwagi na brak istotnego wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy na ich podstawie skarżąca kasacyjnie spółka miała wykazać, że wbrew temu, co ustalił organ oraz Sąd I Instancji, ewentualne naruszenie obowiązków informacyjnych nie było zamierzone ani świadome, co nie pozwala na przypisanie spółce winy lub tę winę w znacznym stopniu umniejsza i w konsekwencji czyni niemożliwym uznanie ewentualnego naruszenia obowiązków za rażące;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:

a) brak ustosunkowania się do:

– zarzutu rozbieżności pomiędzy opiniami: [..], wskazującymi na wątpliwości, co do przypisania skarżącej kasacyjnie spółce naruszenia obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie,

– zarzutu naruszenia przez organ art. 57 § 1 zdanie drugie k.p.a., poprzez wyznaczenie terminu, którego upływ nie przypada na koniec ostatniego z wyznaczonych dni, a na konkretną godzinę;

b) zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niespójnych ustaleń w postaci stwierdzenia, że:

– decyzje organu nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, co wskazuje, że naruszają one prawo w innym stopniu, by następnie uznać, że organ nie dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego oraz procesowego,

– zarzuty naruszenia art. 77, art. 75 w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. są niezasadne lub niemające wpływu na prawidłowość wydanego przez organ rozstrzygnięcia.

2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1639 ze zm.; dalej: u.o.p.) w związku z § 3 ust. 1 i 3 i § 84 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2014 r. poz. 133; dalej: Rozporządzenie) oraz § 4, § 12 i § 13 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 27 "Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe" (dalej: MSR 27) przyjętego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE L 320 z 29.11.2008 str. 1–481 ze zm.; dalej: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1126/2008) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie rozporządzenia Komisji (UE) nr 1254/2012 z dnia 11 grudnia 2012 r., wraz z Interpretacją SKI-12 "Konsolidacja – jednostki specjalnego przeznaczenia" (Dz. Urz. UE L. 320/466 z 29.11.2008; dalej: SKI-12), poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy J G działalność gospodarczą pod firmą G nie była kontrolowana przez skarżącą kasacyjnie spółkę, oraz że skarżąca kasacyjnie spółka nie dokonała połączenia z J G (o którym mowa w Międzynarodowym Standardzie Sprawozdawczości Finansowej 3 – "Połączenia jednostek gospodarczych" (Dz.Urz. UE L. 320/373 z 29.11.2008: dalej: MSSF 3) i tym samym nie miała prawnych możliwości (władzy) wpływania na kierowanie polityką finansową i operacyjną J. G. bez jej wiedzy i zgody, co czyni przypisany przez organ stosunek zależności i dominacji pomiędzy podmiotami iluzoryczny,

2) art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.o.p., w związku z § 3 ust. 1 i 3 i § 84 ust. 1 Rozporządzenia oraz § 15 MSR 1 poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca kasacyjnie spółka zaprezentowała sprawozdania finansowe w sposób nierzetelny, w sytuacji, gdy przestrzegała odpowiednich MSSF i MSR,

3) art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.o.p. poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 000,00 zł w sytuacji, gdy skarżąca spółka prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami wykonała ciążące na niej obowiązki związane z przekazywaniem informacji bieżących i okresowych, dotyczących swojej działalności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały wymogi do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna spółki, pomimo błędnego oznaczenia, oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty procesowe skargi kasacyjnej, a dopiero w dalszej zarzuty materialne. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana tylko wtedy, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, albo że nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną.

Skarga kasacyjna spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku.

W ocenie NSA nietrafne są podniesione przez spółkę zarzuty wskazujące na naruszenie prawa procesowego. Pośród tych zarzutów najszerszym jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wykazanie przez stronę naruszenia tego przepisu musiałoby skutkować uchyleniem wyroku bez możliwości odnoszenia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż takie są konsekwencje niemożności dokonania kontroli instancyjnej wyroku.

W rozpoznawanej sprawie NSA nie dopatruje się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślić trzeba, że art. 141 § 4 p.p.s.a. to przepis, który określa formalne wymogi uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego. Zatem jest to norma, która identyfikuje poprawność uzasadnienia z posiadaniem przez nie prawem określonych elementów. Przepis ten nie odnosi się do poprawności merytorycznej twierdzeń i wniosków formułowanych przez sąd I instancji. Jeżeli w tym zakresie dochodzi do naruszenia prawa, to strona takie orzeczenie może kwestionować stawiając poprawne zarzuty w jednej z podstaw z art. 174 p.p.s.a., a nie podnosząc naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd II instancji zauważa, że o ile art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga by uzasadnienie wyroku spełniało warunki formalne, to nie określa jak te warunki mogą być spełnione. Inaczej rzecz ujmując, z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wypływa dla sądu I instancji nakaz formalizowania poszczególnych części uzasadnienia. W tym zakresie ustawa pozostawia pewien zakres swobody sądowi sporządzającemu uzasadnienie. Zatem ustawa nie wymaga, by w treści uzasadnienia znajdowało się odniesienie do każdego zarzutu skargi. Prawo wymaga, aby z tej treści wynikało jak Sąd I instancji odnosi się do problemów będących przedmiotem skargi. Jeżeli ten warunek jest spełniony, to przyjąć należy, że uzasadnienie wyroku spełnia kryteria z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Analiza treści uzasadnienia skarżonego wyroku jednoznacznie wskazuje jaką sprawę zajmował się organ, jaka była podstawa jego działania oraz jakie i dlaczego należało wyciągnąć konsekwencje prawne z działań skarżącej kasacyjnie. Z tych powodów nie można twierdzić, że zaskarżony wyrok narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej.

Zdaniem NSA niezasadny jest również zarzut procesowy podnoszący naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. polegający na błędnych ustaleniach, że J G działająca jako firma G była powiązana ze spółką w sposób zależny, a zwłaszcza, że prowadziła jednostkę specjalnego przeznaczenia na rzecz spółki.

Zarzut tak postawiony jest wadliwy, a Sąd II instancji nie ma możliwości jego sanowania. Wynika to z charakteru postępowania kasacyjnego i związania zarzutami skargi kasacyjnej. W rozpoznawanym zarzucie spółka nie kwestionuje stwierdzonych w ramach kontroli faktów, a to tylko byłoby stanem faktycznym. Natomiast domaga się innej ich oceny, a więc przypisania im innych znaczeń niż te, które przyjął organ i Sąd I instancji. Jeżeli tak, to zarzut odnosi się do prawa materialnego, bo przecież dotyczy sposobu rozumienia pojęć, więc wykładni terminów istotnych z punktu widzenia możliwości nałożenia kary. Skoro tak, to taki zarzut nie może być stawiany w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. z wyraźnym wskazaniem, że chodzi o naruszenie przepisów postępowania.

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym właśnie dlatego, by stawiane zarzuty nie budziły wątpliwości, a jednocześnie pociągały określone konsekwencje prawne.

Sąd II instancji podkreśla, że na gruncie prawa administracyjnego, także kar wymierzanych za naruszenie obowiązków informacyjnych, zamiar ich naruszenia nie jest okolicznością decydującą o odpowiedzialności administracyjnej. Podstawą dla przypisania tej odpowiedzialności jest stwierdzenie naruszenia przepisów prawa kształtujących ten typ obowiązków, a nie świadomość ich naruszenia, czy zamiar takiego działania.

W ocenie NSA nietrafne są również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego. Ta grupa zarzutów jest postawiona w błędnie wskazanej podstawie kasacyjnej, bo w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a., przy czym sama strona podnoszone naruszenia nazywa naruszeniem prawa materialnego i wskazuje, że ich istota polega na niewłaściwym zastosowaniu przepisów. Jako przepisy materialnego prawa spółka traktuje art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.o.p. w związku z § 3 ust. 1 i 3 oraz § 84 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2014 r. poz. 133).

NSA nie podziela takiego stanowiska. Art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.o.p. stanowi, że emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym jest obowiązany do równoczesnego przekazywania Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości, informacji bieżących i okresowych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 60 ust. 1 u.o.p. Zatem ten przepis niewątpliwie jest przepisem materialnym z zakresu obrotu papierami wartościowymi, jednak w rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że spółka miała obowiązek przekazywania takich informacji. Tego strona nie kwestionuje, natomiast zarzuca, że nie powinna w ramach sprawozdania finansowego ujmować współpracującego ze spółką przedsiębiorcy. Przy tak sformułowanym zastrzeżeniu przepis art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.o.p. nie może być traktowany jako skuteczna podstawa kasacyjna. Mógłby być, ale pod warunkiem, że spółka kwestionowałaby istnienie obowiązku informacyjnego, ale przecież takiego zarzutu nie stawiała.

Rozpoznawany zarzut kasacyjny jest nietrafny przede wszystkim dlatego, że spółka nie wykazała, że na niej nie ciążył obowiązek ujęcia działalności G w ramach skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawianego za lata objęte kontrolą. Sąd II instancji podziela stanowisko prezentowane w skarżonym wyroku, że spółka sprawowała kontrolę w rozumieniu przepisów prawa nad działalnością J. G., kontrolę którą można odnosić do jednostki specjalnego przeznaczenia, a więc takiej na jaką wskazał organ i Sąd I instancji. Wniosek taki wprost wynika z treści interpretacji SKI-12 opublikowanej w Dz.U. UE z 29 listopada 2008 r., L 320/466. Z treści tego dokumentu wynika, że na sprawowanie kontroli przez jednostkę gospodarczą nad jednostką specjalnego przeznaczenia wskazuje m.in. prowadzenie działalności w imieniu jednostki gospodarczej zgodnej z potrzebami gospodarczymi tej jednostki, jeżeli uzyskuje ona z tego tytułu korzyści oraz wówczas, gdy jednostka gospodarcza posiada w istocie uprawnienia decyzyjne do uzyskania większości korzyści z działalności jednostki specjalnego znaczenia.

Charakter relacji między skarżącą spółką a G wskazany przez organ i zaakceptowany przez Sąd I instancji wskazuje na istnienie przedstawionych relacji. Podkreślić należy, że spółka nie zakwestionowała istnienia takich powiązań G, tym samym nie podważała zasad współpracy. Domagała się tylko innej ich oceny, co jest niemożliwe na gruncie obowiązującego prawa. Z tych też powodów rozpoznawany zarzut należało uznać za niezasadny.

Także nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 96 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd I instancji trafnie wskazał, że w ramach decyzji uznaniowej, a z taką mamy do czynienia w sprawie, kontroli może podlegać tylko kontekst proceduralny wydania decyzji, zwłaszcza to, czy nie jest to decyzja dowolna. Sąd podkreślił, że organ racjonalnie uzasadnił wysokość kary, którą wymierzył w granicach ustawowych. Działanie Sądu I instancji było prawidłowe i odpowiada przepisom prawa.

Mając na uwadze powyższe i treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.