Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1033/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ar 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.119 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8, art.9 , art.11, art.77 par 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt lit.c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2020 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia [...] r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. działającej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy C. (zwany dalej: "organem I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku D. P. (zwanej dalej: "stroną", "wnioskodawczynią" lub "skarżącą") z dnia [...] marca 2019 r. odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem S. P., z powodu ustalenia jego niepełnosprawności po określonych w ustawie terminach oraz z uwagi na prawo strony do pobierania zasiłku specjalnego opiekuńczego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej: "organem II instancji" lub "organem odwoławczym") uchyliło ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2019 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 organ odwoławczy wyjaśnił, że zróżnicowanie uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego od powstania niepełnosprawności danej osoby, najpóźniej przed ukończeniem 25 roku życia, jest niezgodne z Konstytucją RP. Artykuł 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie, po wejściu w życie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, na przyjęte w judykaturze stanowisko, że fakt uzyskiwania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego nie może być przeszkodą do przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do tej samej osoby.

Ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 17, art. 25 ust. 1, art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.) zwanej dalej "u.ś.r.", organ I instancji odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na męża.

Organ I instancji wskazał, że w dniu [...] marca 2019 r. strona złożyła wniosek

o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na męża. Strona sprawuje nad mężem opiekę, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe, a niepełnosprawność istnieje od [...]. roku życia.

Zdaniem organu, z uwagi na niespełnienie wymogu dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności osoby, nad którą sprawowana jest opieka (art. 17 ust. 1b u.ś.r.), brak jest podstaw do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem o sygn. akt K 38/13 stwierdził niezgodność z Konstytucją ww. przepisu, jednakże skutkiem tego wyroku nie jest uchylenie przedmiotowego przepisu, jak również nie tworzy on nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa.

Nadto organ nadmienił, że w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem, decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., przyznano stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r.

Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca

2019 r.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", art. 17

ust. 1 i ust. 4 oraz art. 24 u.ś.r., organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji wskazał, na poddanie art. 17

ust. 1b u.ś.r. kontroli Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13). Organ odwoławczy powołał się też na linię orzeczniczą sądów administracyjnych, przewidującą, że dokonując merytorycznego rozpoznania wniosku organy powinny zbadać, czy wnioskodawcy spełniają warunki do przyznania świadczenia określone w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem części niekonstytucyjnego przepisu i w zależności do tych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie.

Kierując się powyższym, organ odwoławczy ustalił, że osoba wymagająca opieki - małżonek wnioskodawczyni, legitymuje się orzeczeniem

o niepełnosprawności w stopniu znacznym, które wydano na stałe, w dniu [...] grudnia 2017 r. Wnioskodawczyni sprawuje osobistą opiekę nad małżonkiem, nie posiada ona uprawnień emerytalno-rentowych, nie podejmuje zatrudnienia. Jednakże na mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2018 r. wnioskodawczyni pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaną opieką nad małżonkiem. Następuje zbieg uprawnień do świadczenia wnioskowanego ze świadczeniem obecnie pobieranym (art. 27 ust. 5 u.ś.r.).

Jak zauważył organ odwoławczy, w nadesłanych aktach sprawy znajduje się co prawda oświadczenie wnioskodawczyni z dnia [...] marca 2019 r., że prosi ona o dalszą wypłatę specjalnego zasiłku opiekuńczego do czasu rozstrzygnięcia sprawy, czy będzie jej przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne. Jednakże, oświadczenie powyższe nie jest jednoznaczne. Dlatego Kolegium wystosowało do strony wezwanie o złożenie jednoznacznego i bezwarunkowego oświadczenia woli w przedmiocie rezygnacji z dotychczas otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W odpowiedzi strona w dniu [...] lipca 2019 r. wystosowała do organu odwoławczego oświadczenie o treści: "Oświadczam, że w przypadku przyznania mi świadczenia pielęgnacyjnego na męża S. P. wyrażam wolę rezygnacji ze specjalnego zasiłku dla opiekuna".

Zdaniem organu odwoławczego, treść ww. oświadczenia strony bezsprzecznie nie jest bezwarunkowa ani jednoznaczna, strona bowiem wskazuje, że zrezygnuje

z dotychczasowego świadczenia pod pewnym warunkiem. Brak jest podstaw

do stwierdzenia, że strona w jednoznaczny sposób wyraża wolę rezygnacji

z otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, iż z uwagi na okoliczność,

że w obrocie prawnym nadal pozostaje decyzja organu I instancji, na mocy której strona pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem, w przedmiotowej sprawie wypełniona jest przesłanka wynikająca z treści przepisu art. 27 ust. 5 u.ś.r. i świadczenie pielęgnacyjne stronie nie przysługuje.

D. P. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na ww. decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2019 r., wnosząc o jej uchylenie i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Według skarżącej, wydana w sprawie decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz zaskarżona decyzja organu II instancji, zostały wydane z naruszeniem art. 17 oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. Na poparcie zasadności przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca powołała się na stanowisko sądów administracyjnych przedstawione w wyrokach: NSA o sygn. I OSK 1676/18; WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 712/18; WSA w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 801/18; WSA w Kielcach o sygn. akt II SA/Ke 718/18 i 720/18; WSA w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 975/18.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] marca 2020 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy

w trybie uproszczonym. Organ nie sprzeciwił się ww. wnioskowi skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Kontrola sprawy, sprawowana według kryterium zgodności z prawem działań organu (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), dokonana w trybie uproszczonym na wniosek skarżącej (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), doprowadziła Sąd do uznania zasadności wniesionej skargi.

Wobec sformułowanego w skardze żądania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, Sąd wyjaśnia, że nie może być ono uwzględnione. Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się bowiem do badania sposobu działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie zastępuje go w czynnościach ustawowo mu przypisanych.

Zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawę materialnoprawną wydania tej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.) zwanej dalej: "u.ś.r.". Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17b ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 u.ś.r.).

Przepis art. 27 ust. 5 ustawy stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień

do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Okolicznościami niespornymi w sprawie jest, że w dniu [...] marca 2019 r. wpłynął do organu I instancji wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad mężem. Małżonek skarżącej legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, które wydano na stałe, w dniu [...] grudnia 2017 r. Niepełnosprawność męża istnieje od jego [...]. roku życia. Skarżąca sprawuje osobistą opiekę nad małżonkiem, nie posiada ona uprawnień emerytalno-rentowych, nie podejmuje zatrudnienia. W momencie złożenia ww. wniosku skarżąca pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaną opieką nad małżonkiem, przyznany na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r., na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. We wniosku strona wnosiła o dalszą wypłatę specjalnego zasiłku opiekuńczego do czasu rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy w sprawie uwzględnić skutki wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, który stwierdził,

że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Oznacza to, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Przyjmując wynikające z akt sprawy ustalenia, należy stwierdzić, że rozpoznający sprawę organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie regulacji prawa procesowego i materialnego, wadliwie odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie kryterium wieku męża skarżącej w momencie powstania jego niepełnosprawności. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje natomiast, że organ ją wydający przychylił się do ww. przedstawionych wywodów sądowych, określających sposób rozpoznania spraw prowadzonych w oparciu o art. 17 u.ś.r., po stwierdzeniu niekonstytucyjności części ww. przepisu przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 38/13).

Jednakże organ II instancji, w oparciu o treść wniosku strony o przyznanie przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego oraz pismo precyzujące żądanie strony przedstawione w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r., uznał, że nie złożyła ona oświadczenia określającego jednoznacznie, że rezygnuje z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego, co skutkowało utrzymaniem przez ten organ decyzji organuI instancji z dnia [...] czerwca 2019 r.

Powyższe stanowi istotę sporu, wymagającą przesądzenia, w którym to sporze Sąd stwierdził, że postępowaniu organu nie towarzyszyły działania, należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które winny służyć budowaniu zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej, a które mają wpływ na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy (art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2018 r., poz. 2196 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.").

Bez wątpienia składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego

w dniu [...] marca 2019 r., skarżąca winna była złożyć jednocześnie oświadczenie

o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, pobieranego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Wobec niejednoznacznego stanowiska strony w ww.

zakresie, organy orzekające w sprawie powinny podjąć czynności informacyjno-wyjaśniające z udziałem skarżącej celem rozpatrzenia jej wniosku w odpowiednim trybie postępowania administracyjnego, przedstawiając w sposób przystępny, jasny, zrozumiały przyczyny wezwania strony do złożenia oświadczenia o rezygnacji

z dotychczas pobieranego zasiłku opiekuńczego oraz konsekwencje złożenia tego oświadczenia. Uwzględnić bowiem należy, że strona, przy braku wystarczających wyjaśnień organu i braku stosownej wiedzy, może obawiać się negatywnych następstw rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia. Kierując się zasadami zawartymi w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. organ winien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy strona spełnia pozostałe przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie poinformować ją, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje jedynie pobieranie innego świadczenia, w oparciu o ostateczną decyzję, którą organ po złożeniu zdecydowanego oświadczenia będzie mógł wyeliminować z obrotu prawnego.

W powyższej sytuacji, składnikiem zasady budowania u strony zaufania do organu władzy publicznej winno być przedstawienie stronie zapewnienia na zasadzie promesy, że w przypadku dopełnienia formalności wymaganych w przypadku żądania "zmiany" dotychczas pobieranego świadczenia na nowe, uzyska pozytywną dla niej decyzję. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko sądów administracyjnych, wskazujące, że oczekiwanie i wymaganie organu, by strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem przez organ, czy spełnia ona pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawiałoby ją w trudnej sytuacji, wprowadzało stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić żadnych przeszkód w uzyskaniu przez stronę świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, winien przedsięwziąć takie czynności, by strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. W tym celu organy obowiązane są poszukiwać rozwiązań proceduralnych gwarantujących stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. ustawowe prawo wyboru świadczenia (por. wyroki: NSA z dnia 10 grudnia 2019 r. o sygn. akt

I OSK 200/19, opubl. w Legalis nr 2277818; WSA w Lublinie z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 568/19, opubl. Legalis nr 2272955; WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 754/19, opubl. w Legalis 2268589; WSA w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 575/19, opubl. w Legalis nr 2272814).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że brak zapewnienia stronie przez organy właściwej i pełnej informacji o skutkach rezygnacji

z dotychczas pobieranego świadczenia oraz brak zapewnienia stronie promesy przyznania nowego świadczenia w przypadku dopełnienia przez nią wymogów formalnych, oznacza, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej doszło do istotnego naruszenia norm procesowych z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mających wpływ na rozpoznanie sprawy.

Sąd podkreśla zarazem, że jeżeli wnioskodawca dokonał wyboru świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce dotychczas pobieranego np. specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie może on zostać pozbawiony prawa do nowego świadczenia za okres od dnia złożenia wniosku. W sytuacji zbiegu uprawnień oraz dokonania przez osobę uprawnioną wyboru korzystniejszego finansowo świadczenia, celem działań organu powinno być wyeliminowanie z obiegu prawnego rozstrzygnięcia przyznającego na ten sam okres innego świadczenia, a następnie przyznanie świadczenia wybranego przez stronę (tu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego) z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zgodnie ze złożonym wnioskiem z uwzględnieniem daty złożenia żądania. Do rozwiązania w ww. sposób sprawy, przychyla się stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które skład orzekający w pełni podziela (por. wyroki: WSA Opolu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 302/18; WSA w Rzeszowie z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 15/19; WSA w Gdańsku z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 559/19, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niezależnie zatem od obowiązku respektowania przez organ stanowiska TK

w sprawie o sygn. akt K 38/13, to po wpłynięciu wniosku skarżącej z dnia [...] marca

2019 r. o zamianę specjalnego zasiłku opiekuńczego na świadczenie pielęgnacyjne, organ winien uwzględnić konieczność jego wyrównania od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Organ zobligowany był zatem wszcząć postępowanie w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy oraz równolegle na podstawie ww. wniosku, ze skutkiem procesowym na ten moment wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z mocą od pierwszego dnia miesiąca wpływu wniosku (art. 24 ust. 2 u.ś.r.).

W przypadku stwierdzenia, że skarżąca spełnia przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, organ powinien był, po ustaleniu wystąpienia przesłanki z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r., uchylić decyzję o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego z mocą od dnia [...] marca 2019 r., a następnie w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r., wydać decyzję z mocą od ww. momentu. Pozwoli to na zachowanie właściwej symetrii czasowej, aby uniknąć naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r.

W ocenie Sądu, uwzględniając, że za okres od [...] marca 2019 r. strona pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy, nic nie stoi na przeszkodzie, aby wyrównanie należnego świadczenia pielęgnacyjnego nastąpiło z potrąceniem kwot wypłaconych stronie comiesięcznie od [...] marca 2019 r. do momentu wydania prawidłowej decyzji

w przedmiocie wniosku z dnia [...] marca 2019 r.

Podsumowując, Sąd podkreśla potrzebę podjęcia przez organ czynności informacyjno-wyjaśniających, by strona mogła skorzystać z prawa wyboru korzystniejszego świadczenia bez obawy o negatywne skutki złożenia oświadczenia

o rezygnacji z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ponadto Sąd wskazuje organowi na wykładnię przepisów u.ś.r. umożliwiającą wyrównanie różnicy między wypłaconym świadczeniem a świadczeniem korzystniejszym dla strony przyznanym zgodnie z jej wyborem od miesiąca złożenia wniosku o nowe świadczenie. Ponownie rozpatrując sprawę, organ ma obowiązek uwzględnić przedstawione przez Sąd wywody prawne oraz ww. wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej wraz z potrzebą uzyskania jej oświadczenia wymaganego w związku z art. 27 ust. 5 u.ś.r. Ponadto organ winien uwzględnić konieczność pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b u.ś.r., którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, uznał za niezgodną z Konstytucją RP.

Podsumowując, z powodu naruszenia wskazanych wyżej norm prawa procesowego przedmiotowa skarga zasługiwała na uwzględnienie. Mając na uwadze zakres i wagę dostrzeżonych naruszeń prawa, dla końcowego wyniku sprawy administracyjnej Sąd uznał za konieczne uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także bezpośrednio ją poprzedzającej decyzji organu I instancji.

Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c w zw.

z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r.