Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 398/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 7 kwietnia 2022 roku nr KO.481.4.2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 7 kwietnia 2022 r. nr KO.481.4.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu odwołania A. Ł. od decyzji Starosty Radomszczańskiego z 10 stycznia 2022 r. nr PJ.5430.1518.2021.PI w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., utrzymało się w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Decyzją z 10 stycznia 2022 r. organ I instancji orzekł o cofnięciu A. Ł. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B. Organ wskazał, że 14 grudnia 2021 r. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, z którego wynika, że A. Ł. w okresie 2 lat od dnia wydania mu prawa jazdy po raz pierwszy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 30 września 2021 r. w sprawie sygn. akt [...].

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji Starosty i niezatrzymywanie mu prawa jazdy. Wyjaśnił, że prawo jazdy zostało mu wydane w dniu 5 czerwca 2019 r., a kolizję miał w dniu 2 czerwca 2021 r. Wskazał, że policjant prowadzący dochodzenie PR DS.2696.2020 był "w zmowie z D. P." i być może w jego interesie było "zrobić go winnym". Prokuratura stwierdziła jednak, że nie jest winny. Policjant powiedział mu, że złoży wniosek o zatrzymanie mu prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy spowoduje utratę pracy i dochodów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Trybunalskim utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.), dalej: p.r.d., obowiązujący od 18 maja 2015 r. Organ wyjaśnił, że przepis powyższy został uchylony przez art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151), zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 czerwca 2018 r. Równocześnie jednak (tj. z dniem 4 czerwca 2018 r.) weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), w której postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, m.in. przepisów art. 125 pkt 16 nie stosuje się (art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r.). W art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej przewidziano, że "minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie".

Organ wskazał, że z powyższego wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepis art. 140 i art. 140a ustawy nadal obowiązuje. Ponieważ do daty wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, na stronie Ministerstwa Cyfryzacji nie ukazał się komunikat, o jakim mowa w ww. art. 14 ust. 2 przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

Kolegium wyjaśniło, że w sprawie niniejszej nie jest sporne, że strona prawo jazdy uzyskała po raz pierwszy 5 czerwca 2019 r. Nie ulega również wątpliwości, że prawomocnym z dniem 30 września 2021 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt [...] uznano A. Ł. za winnego popełnienia w dniu 2 czerwca 2021 r. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (czyn z art. 177 § 1 k.k), o którym mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy. Zestawienie zatem dat wydania stronie po raz pierwszy prawa jazdy i daty popełnienia ww. przestępstwa wskazuje, że przestępstwo zostało popełnione w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy tego dokumentu. Strona tych okoliczności nie kwestionuje. Podnosi tylko, że postępowanie w stosunku do niego zostało umorzone. Kolegium wyjaśniło, że wyrokiem z 22 września 2021 r. postępowanie karne co do tego czynu zostało warunkowo umorzone na okres próby 2 lat. W ocenie Kolegium nie ma to jednak znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem Sąd uznał, że A. Ł. jest winny popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 k.k.

Organ wskazał, że w postępowaniu potwierdzono, że strona w okresie 2 lat od dnia wydania mu prawa jazdy po raz pierwszy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a w konsekwencji zaskarżona decyzja jest całkowicie uprawniona.

Fakt, że do upływu 2 letniego okresu od wydania stronie prawa jazdy po raz pierwszy pozostało zaledwie kilka dni nie zmienia w żaden sposób obrazu sprawy. Zagrożenie utratą pracy także nie wpływa na wynik sprawy. Organ wyjaśnił, że decyzja wydawana w omawianym trybie jest decyzją związaną. To zaś oznacza, że po stwierdzeniu faktu popełnienia przez danego kierowcę przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy organ jest zobowiązany do cofnięcia takiemu kierowcy posiadanego prawa jazdy. Jeśli skarżący będzie chciał odzyskać uprawnienia to może to zrobić jedynie w trybie procedury dotyczącej osoby dopiero ubiegającej się o ich wydanie.

W skardze A. Ł. zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło okoliczności, że zatrzymane prawo jazdy spowoduje utratę pracy i tym samym utratę moich dochodów,

2) naruszyło jego prawo utrzymując w mocy decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych.

Skarżący podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie całkowicie zlekceważyło fakt, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi pozbawi go pracy, a tym samym całkowicie straci on możliwość zarobkowania. W miejscowości, w której mieszka nie ma żadnych ofert pracy zgodnych z umiejętnościami i kwalifikacjami skarżącego. Ponadto w miejscowości, w której zamieszkuje nie ma dobrego połączenia komunikacyjnego odpowiadającego godzinom pracy w danych zakładach pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z 11 września 2022 r. skarżący oświadczył, że został "wrobiony" przez policjantów, a następnie skierowano przeciwko niemu wniosek o zatrzymanie prawa jazdy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 7 kwietnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu A. Ł. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B1, B. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu, który powodowałby konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawą wydania decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym starosta - na wniosek komendanta Policji, wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Podkreślić trzeba, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. został uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak zauważyć należy, że równocześnie z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie również inna nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonano zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym. W art. 14 ust. 1 powyższej ustawy nowelizującej postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym),w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1 b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.

Z przytoczonej powyżej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego art. 140 i art. 140a p.r.d. Komunikat, o którym mowa w powołanym przepisie art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej do chwili obecnej nie został ogłoszony. Wobec powyższego w ocenie sądu uznać należy, że art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie znajduje obecnie zastosowania, a co za tym idzie art. 140 ust. 1 p.r.d. w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie był uchylony. Stanowisko takie jest powszechnie wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych por. np.: wyrok WSA w Opolu z 6 czerwca 2019r. w sprawie sygn. akt II SA/Op 164/19 LEX 2688022, wyrok WSA w Krakowie z 12 kwietnia 2019 r. w sprawie sygn. akt III SA/Kr 258/19 LEX 2652926, wyrok WSA w Olsztynie z 26 października 2021 r., w sprawie sygn. akt II SA/Ol 475/21, LEX nr 3264740, wyrok WSA w Łodzi z 23 października 2019 r. w sprawie sygn. akt III SA/Łd 666/19, LEX nr 2737771. Oznacza to, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq p.r.d. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. mógł mieć zastosowanie i stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

W tym stanie rzeczy, wobec bezspornego ustalenia przez organy, że prawomocnym wyrokiem z 22 września 2021 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w R. II Wydział Karny uznał skarżącego za winnego tego, że 2 czerwca 2021 r. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, oraz że strona uzyskała prawo jazdy po raz pierwszy 5 czerwca 2019 r., decyzję wydaną w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. uznać należy za prawidłową. Z okoliczności faktycznych ustalonych w postępowaniu administracyjnym wynika bezsprzecznie, że skarżący posiadał prawo jazdy od 5 czerwca 2019 r., gdy 2 czerwca 2021 r. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, określone w art. 177 § 2 k.k. i prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z 22 września 2021 r. został uznany za winnego jego popełnienia. Postępowanie karne co do tego czynu zostało warunkowo umorzone. Ustalenia w tym zakresie nie budzą wątpliwości Sądu, znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie odpowiadają prawu. Nie są też kwestionowane przez skarżącego.

W świetle powyższego za trafne należało uznać stwierdzenie organów, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligatoryjnego cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie wyżej omawianego przepisu. Kontrolowana decyzja ma charakter tzw. związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji ustalenia okoliczności, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. Treść tego przepisu nie pozostawia bowiem swobody organowi w rozstrzyganiu sprawy. Gdyby organ nie cofnął skarżącemu uprawnień wobec wypełnienia się dyspozycji powyższego przepisu, jego zachowanie byłoby zachowaniem contra legem.

Podkreślić też należy, że ratio legis tego przepisu było takie, aby pozbawiać uprawnień do kierowania pojazdami kierowców, którzy po uzyskaniu prawa jazdy, dopuszczali się brawurowej jazdy, bądź nie respektowali zasad i reguł obowiązujących w ruchu drogowym, powodując w związku z tym wypadki drogowe. Celem obowiązywania tej regulacji jest między innymi prewencja generalna, która ma oddziaływać na osoby, które pierwszy raz uzyskały prawo jazdy, ażeby zachowały one szczególną ostrożność z uwagi na mniejsze doświadczenie niż pozostali uczestnicy ruchu drogowego. Ponadto unormowanie to ma chronić zdrowie i życie uczestników tego ruch (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 marca 2018 r. III SA/Gd 941/17 LEX nr 2459866).

W niniejszej sprawy nie uchybiono również podniesionym w skardze przepisom prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 1 w związku z art. 80 k.p.a. Dokonana w sprawie ocena stanu faktycznego i prawnego znalazła prawidłowy wyraz w uzasadnieniu decyzji, która spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Organy uwzględniły przy tym wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dopuściły niezbędne do ustalenia występującego w niej stanu faktycznego dowody i dokonały ich prawidłowej oceny prawnej na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d., który co należy jeszcze raz podkreślić, do chwili wydania skarżonej decyzji nie został skutecznie derogowany, a zatem działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje okoliczności, że skarżący pozbawiony zostanie pracy i możliwości zarobkowania. Jak już powyżej wskazano decyzja wydawana w trybie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. ma charakter związany.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 i ust. 3 ustawy COVID-19. Zgodne z przepisem art. 15 zzs4 ust. 2 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Z kolei art. 15 zzs4 ust. 3 stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzenie rozprawy zdalnej w rozpoznawanej sprawie nie było możliwe z uwagi na brak możliwości technicznych uczestnictwa stron w rozprawie zdalnej, więc sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

eg