Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 560/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 9, art. 10, art. 15, art. 18, art. 19, art. 20, art. 21, art. 23, art. 25
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: § 1pkt 1,2,  § 2 pkt 1,2,  § 7, § 8, § 9, § 12 ust. 1, § 13
journal: Dz.U. 2010 nr 123 poz 836
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz  wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Go 560/14

Uzasadnienie

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej - działając z upoważnienia nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2008 r. - na podstawie art.1, art. 2, art. 9, art. 10, art. 15, art. 18, art. 19, art. 20, art. 21, art. 23, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 z póź. zm. określanej dalej jako u.p.o.u.a.), § 1 pkt 1, 2, § 2 pkt 1, 2, § 7, § 8, § 9, §12 ust. 1, § 13 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. Nr 123, poz, 836 z późn. zm.) oraz art. 10, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 określanej dalej jako k.p.a.) po ponownym rozpatrzeniu poprawionego dnia [...] lutego 2014 r. wniosku B.B. z dnia [...] października 2013 r. o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego decyzją z dnia [...] marca 2014r. nr [...] odmówił przyznania świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w wieku do 18 lat : B.L. w okresie świadczeniowym 2013/2014.

Organ I instancji wyjaśnił, iż w dniu 2 października 2013r. B.B. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione do alimentów tj. B.A. i B.L.. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] organ odmówił składającej wniosek wyżej wymienionych świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. W wyniku złożonego przez B.B. odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium zwróciło uwagę, iż złożony przez B.B. wniosek został nieprawidłowo wypełniony w części dotyczącej świadczenia wnioskowanego dla A.B..

Ponownie rozpatrując sprawę wezwano B.B. do poprawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych do alimentów tj. L.B. i A.B. w części dotyczącej A.B. oraz do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla pełnoletniej osoby uprawnionej do alimentów tj. A.B., którego Pani B. jest pełnomocnikiem.

Po ponownym rozpatrzeniu poprawionego wniosku, w którym B.B. wniosła o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego tylko dla osoby uprawnionej t.j. L.B., organ I instancji decyzją powołaną na wstępie stwierdził, iż w dalszym ciągu B.B. nie spełnia ustawowych przesłanek do otrzymania wnioskowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Wskazał mianowicie, iż w myśl art. 9 ust. 1 i 2 u.p.o.u.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18-go roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Przez osobę uprawnioną - zgodnie z art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. - rozumie się osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna.

Organ I instancji zwrócił uwagę, iż z przedstawionych dokumentów wynika, iż dochód uzyskany przez B.B. w 2012r., zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz zaświadczeniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. , po odliczeniu podatku należnego, składek na ubezpieczenie społeczne oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł 127.000,zł. Z informacji uzyskanych od składającej wniosek wynika, iż powyższy dochód został osiągnięty z tytułu sprzedaży nieruchomości. Jednakże stanowi on dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b. 30c i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi dochód, który uwzględniany jest przy rozpatrywaniu wniosku.

Ponadto zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. oraz zaświadczeniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., dochód uzyskany przez syna A.B. w 2012 r. po odliczeniu podatku należnego, składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne wyniósł 7.056,54 zł.

Wobec powyższego dochód rodziny osiągnięty w 2012 r. wyniósł łącznie 134.056,54 zł ; miesięczny dochód rodziny wyniósł zatem 11 171,38 zł, co po podzieleniu przez liczbę członków rodziny tj. 4 daje kwotę 2.792,84 zł, która stanowi miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie.

Zatem powyższa kwota przekracza kryterium dochodowe wskazane na wstępie, uprawniające rodzinę do korzystania ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wnosząc odwołanie od powyższej decyzji B.B. podkreśliła, iż uzyskane ze sprzedaży domu pieniądze, przed upływem 5 lat, przeznaczyła na zakup domu jednorodzinnego miejscowości [...]. Podkreśliła, iż były mąż nie interesuje się dziećmi, a obecnie nie wypełnia swoich zobowiązań alimentacyjnych. Wraz z rodziną znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem sama nie pracuje, opiekując się synem A, u którego stwierdzono tętniaka pajęczynówkowego. Utrzymuje się wraz z dziećmi z renty syna oraz świadczeń pielęgnacyjnych przyznanych na syna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2014 r. nr [...].

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Stosownie do art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. "osoba uprawniona" oznacza osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. W myśl art. 2 pkt 2 u.p.o.u.a. bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 15 ust. 1 u.p.o.u.a.).

Organ wskazał, że L.B. ( w rzeczywistości jej przedstawiciel ustawowy B.B.) w dniu 02 października 2013 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na córkę L.B.. Z akt sprawy wynika, że L.B. urodziła się [...] listopada 1996 r. (odpis skrócony aktu urodzenia nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r., wydany przez USC) i aktualnie jest uczennicą II kasy Zespołu Szkół [...] (zaświadczenie z dnia [...] września 2013r.). Zgodnie zaś z protokołem ugody zwartej przed Sądem Rejonowym z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. akt [...] R.B. zobowiązał się do łożenia na rzecz A.B. renty alimentacyjnej w kwocie po 480,00 zł miesięcznie, poczynając od [...] stycznia 2012r. Z zaświadczenia wydanego w dniu [...] października 2013 r. przez Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym wynika, że w okresie ostatnich dwóch miesięcy, egzekucja alimentów należnych od R.B., przyznanych dla A.B., okazała się bezskuteczna. W istocie powołana ugoda i zaświadczenie dotyczyły A.B. i L.B., a nie A.B.

Tym samym organ uznał, że strona spełnia przesłanki wskazane w art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a., jednakże stosownie do art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Konieczne jest więc spełnienie także kryterium dochodowego.

Dochód rodziny oznacza dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 5 u.p.o.u.a.). Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, ze zm. określanej dalej jako u.ś.r. ), dochód rodziny to suma dochodów członków rodziny. W świetle art. 2 pkt 5 a u.p.o.u.a. dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a. Okresem świadczeniowym jest okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 01 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 2 pkt 8 u.p.o.u.a.). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji prawidłowo przyjął, że rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jest 2012 r.

Liczbę członków rodziny należało ustalić w oparciu o definicję rodziny zawartą w art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a. Zgodnie z tym przepisem rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25 rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w u.ś.r. albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 poz. 567), a także osobę uprawnioną. Do rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz.

Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w skład rodziny strony wchodzą cztery osoby – B.B., jej synowie A.B. i A.B. oraz córka L.B.. Natomiast z akt sprawy wynika, że na dochód rodziny strony, uzyskany w 2012r. składa się kwota 127000,00 zł dochodu B.B., podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r. poz. 361, z późn. zm określanej dalej jako u.p.d.o.f.), wskazana w zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2013r. oraz kwota 8.050,04 zł dochodu A.B., opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e u.p.d.o.f., wskazana w zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2013 r., pomniejszona o należny podatek – 269, zł i składki na ubezpieczenie zdrowotne – 724,50 , wskazane w piśmie ZUS z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Dochód zgodnie z art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. oznacza dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., dochód stanowią przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e u.p.d.o.f., pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Organ wskazał, że miesięczny dochód rodziny strony wyniósł 11.171,38 zł (134.056,54 zł, tj. roczny dochód rodziny : 12 miesięcy), zaś miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny 2792,84 zł (11171,38 zł ; 4 osoby). Zostało zatem przekroczone ustawowe kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, tj. 725,00 zł, warunkujące przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Tym samym zdaniem kolegium organ I instancji prawidłowo więc odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na L.B., z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe.

Jednocześnie organ wskazał, że odwołująca się podała, iż przekroczenie kryterium dochodowego wynika stąd, że sprzedała dom. Za uzyskane pieniądze kupiła dom jednorodzinny w [...], wywiązując się jednoczenie z warunku pozwalającego na uniknięcie płacenia podatku.

Jednakże z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. wynika, że B.B. w roku podatkowym 2012 uzyskała dochód w kwocie 127000,00 zł, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e u.p.o.d.f.. Zaświadczenie to potwierdza fakty ustalone w postępowaniu podatkowym oraz stan prawny w zakresie obowiązku podatkowego strony ( art.217 § 2 pkt 1 k.p.a. ). Z art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynika, że obliczanie dochodu musi uwzględniać rezultaty postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dotyczy to okoliczności będących przedmiotem postępowania podatkowego. Chodzi przede wszystkim o to, czy dany przychód podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również o wysokość dochodu, należnego podatku, wysokość składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu. W powyższym zakresie organ administracyjny prowadzący postępowanie o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest związany treścią zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego. Za trafnością takiego rozumienia art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. przemawia również unormowanie zawarte w art. 15 ust. 4 pkt 1 u.p.o.u.a., określające rodzaj i treść dokumentu, na podstawie którego, w postępowaniu o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, następuje ustalenie okoliczności objętych hipotezą art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. Dokumentem tym jest zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego ( por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1212/10). Tym samym należało przyjąć, że kwota 127.000,00 zł dochodu B.B., wskazana w zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e u.p.d.o.f., stanowi dochód w rozumieniu art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. działając na rzecz córki – L.B., B.B. zaskarżyła w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dn. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] zarzucając jej naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez poczynienie niepełnych ustaleń faktycznych, a to poprzez zaniechanie ustalenia czy formalne uzyskanie dochodu ze sprzedaży nieruchomości spowodowało przyrost jej majątku oraz, że stanowiło dochód podlegający opodatkowaniu, a także naruszenie "art. 138 pkt 1 k.p.a." poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz naruszeniem przepisów procedury administracyjnej.

Ponadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 5 i 5a. u.p.o.u.a. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyznania świadczeń rodzinnych, naruszenie art. 2 pkt 5 u.p.o.u.a. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez jego zastosowanie w sytuacji niezgodności tej regulacji, w zakresie mającym zastosowanie w stanie faktycznym jej sprawy z art. 2 i , art. 69 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 9 ust. 1 i 2 u.ś.r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyznania jej córce świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie zaś w sytuacji uznania za prawidłową wykładni art. 2 pkt 5 u.p.o.u.a. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. przyjętej w zaskarżonej decyzji, zawieszenie postępowania i wystąpienie przez sąd, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego: czy art. 9 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 5 i 5a u.p.o.u.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie w jakim bezwzględnie uznają dochód o którym mowa w art. 30 e u.p.d.o.f. za dochód stanowiący kryterium ekonomiczne warunkujące przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego są zgodne z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.

Wniosek o zawieszenie postępowania i zwrócenie się z pytaniem prawnym został oddalony przez sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 18 września 2014 r.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organy obydwu instancji przy określaniu dochodów stanowiących podstawę do ustalenia prawa do wnioskowanych przez nią świadczeń pominęły fakt, że uzyskany przychód ze sprzedaży nieruchomości nie został opodatkowany, z uwagi na skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., gdyż kwotę przychodu przeznaczyła na zakup także nieruchomości mieszkalnej. Podkreśliła, że organy nie przeprowadziły w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń faktycznych ograniczając się jedynie do ustalenia kwoty dochodu wykazanej w zeznaniu podatkowym, nie uwzględniając, że dochód był zwolniony z opodatkowania i nie stanowił dla mnie wzbogacenia, ani nie przyczynił się do poprawy mojej sytuacji majątkowej. Wyjaśniła, iż w jej ocenie kryterium dochodowe przewidziane w ustawie ma na celu zagwarantowanie pomocy państwa osobom, które nie otrzymują wsparcia od osób niewywiązujących się wobec nich z obowiązków alimentacyjnych oraz nie uzyskują wystarczających dochodów do sfinansowania podstawowych potrzeb życiowych. Wyłącza zatem z kręgu uprawnionych osoby będące w stanie utrzymać się samodzielnie z dochodów przewyższających kwoty dochodów wskazanych w art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. Ustawodawca w definicji legalnej dochodów na potrzeby u.ś.r., do której odsyła w tej kwestii u.p.o.u.a., odwołał się do pojęcia przychodów użytego w przepisach u.p.d.o.f. Z kolei u.p.d.o.f. w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustanawia, że przychodem podlegającym opodatkowaniu jest przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli sprzedaż ta następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie. Tym samym wyłącznie osoby, które - podobnie jak skarżaca - sprzedadzą nieruchomość w powyższym pięcioletnim okresie, uzyskują przychód relewantny z punktu widzenia obowiązku podatkowego. Osoby, które sprzedadzą nieruchomość po tym okresie, dokonują czynności podatkowo neutralnej z punktu widzenia przepisów u.p.d.o.f. niezależnie od tego, czy wskutek sprzedaży uzyskały faktyczne przysporzenie. W konsekwencji uzyskanie ewentualnego przysporzenia pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, w sytuacji wykazywania dochodów o których mowa w art. 3 ust. 1 u.ś.r. w wysokości nieprzekraczającej kwoty ustalonej w art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. jako górna granica dochodu uprawniającego do uzyskania świadczeń rodzinnych. Również jednak uzyskanie przychodu, o którym mowa w art. 30e w zw. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. nie musi rodzić po stronie podatnika obowiązku uiszczenia podatku. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. "dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych". Powyżej nakreślony sposób opodatkowania - zdaniem skarżącej - w który sam ustawodawca, pod pewnymi warunkami, rezygnuje z opodatkowania dochodów ze źródła przychodów jakim jest sprzedaż nieruchomości stanowi istotny aspekt dla analizy uregulowania podstawy wyliczenia kryterium ekonomicznego warunkującego uzyskanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Należy bowiem zauważyć, że w przypadku przychodów ze sprzedaży nieruchomości wydatkowanie kwoty na cel ten sam jakiemu służyło wejście w posiadanie sprzedawanej nieruchomości, w części w jakiej przychód ze zbycia nieruchomości i wydatki na cele mieszkaniowe się równoważą, powoduje, że sprzedaż nie stanowiła dla podatnika przysporzenia rozumianego jako przyrost aktywów netto. Przychód taki nie doprowadza bowiem do zwiększenia majątku sprzedawcy i tym samym pozyskania oszczędności i - co najważniejsze zważywszy na cel ustawy o świadczeniach rodzinnych – nie służy poprawie sytuacji materialnej osoby, która dokonała sprzedaży.

Ponadto skarżąca wskazała, że odwołanie się w przepisach do dochodu określonego w art. 30e u.p.d.o.f. nie znajduje uzasadnienia, jeżeli mamy na uwadze cele świadczeń z funduszu alimentacyjnego wyrażające się w dążeniu, choć z różnych powodów, do wsparcia osób, obarczonych nadmiernymi kosztami utrzymania rodziny. Istota i funkcje świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie pokrywają się bowiem z istotą i funkcjami systemu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przy świadczeniach z funduszu alimentacyjnego chodzi bowiem o to, żeby osoby, które nie otrzymują należnych im alimentów i uzyskują obiektywnie niskie dochody mogły otrzymać odpowiednie wsparcie. Prawo do wsparcia uzależnione jest wyłącznie od rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny. Nie chodzi więc o skłanianie obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej do spieniężania własnego majątku, w szczególności domów i mieszkań w celu zapewnienia finansowania podstawowych potrzeb, lecz częściowe wsparcie w ich finansowaniu (akapit drugi preambuły do u.p.o.u.a.).

W odniesieniu do ujmowania w definicji dochodu wyznaczającego kryterium ekonomiczne przyznania świadczeń również dochodów, o których mowa w art. 30 e u.p.d.o.f., zdaniem skarżącej, brak jest mechanizmu korygującego, bowiem nie uwzględnia się podatkowej neutralizacji przez u.p.d.o.f. przychodu ze sprzedaży nieruchomości przeznaczonego na wydatki na cele mieszkaniowe. Powoduje to, że poza kręgiem osób uprawnionych do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mogą pozostać osoby, którym wsparcie takie przysługiwałoby, gdyby tylko nie zdecydowały się na zamianę mieszkania.

Jednocześnie skarżąca wskazała, że WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 355/14 uwzględnił jej skargę na decyzję SKO odmawiającą jej prawa do świadczeń z u.ś.r. opartą o argumentację tożsamą z decyzją odmawiającą jej córce prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz L.B..

Przeprowadzona przez sąd - według wskazanych powyżej kryteriów - kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona dotknięta wadami uzasadniającymi wyeliminowanie jej z porządku prawnego w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a.

W kontrolowanej sprawie B.B. dochodziła świadczenia z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a. na rzecz małoletniej córki L.B.. Nie ulega wątpliwości, iż wyżej wymieniona małoletnia spełnia wszystkie kryteria określone w tym przepisie jako osobie uprawniona w rozumieniu art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. W tym zakresie zarówno ustalenia poczynione przez organy administracji oraz wykładnia przepisów były prawidłowe, a zatem nie zachodzi potrzeba ponawiania szczegółowej analizy w tej części ani zgromadzonego materiału dowodowego, ani też przepisów prawa materialnego.

Oś sporu koncentrowała się natomiast wokół spełnienia przez uprawnioną wymogu dochodu rodziny nieprzekraczającego 725, zł na osobę w rodzinie, od którego uzależnione jest prawo do uzyskania powyższego świadczenia stosownie do art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. Zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.o.u.a. ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny - oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. W myśl natomiast art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e u.p.d.o.f. pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organy I i II instancji uznały, iż dochód rodziny uprawnionej przekracza próg określony w art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. , a to w związku z osiągnięciem przez B.B. w 2012r. dochodu ze sprzedaży nieruchomości w wysokości 127.000, zł.

Sąd nie podziela wykładni art. 3 pkt 1 lit.a u.ś.r. w związku z art. 30 e u.p.d.o.f. dokonanej przez organy administracji w kontrolowanej sprawie. Stosownie do treści art. 30 e ust. 1 u.p.d.o.f. od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Rozpatrując sprawę organ pominął jednak treść art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. , który stanowi, iż wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Przy czym zgodnie z art. 30 e ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.f. po zakończeniu roku podatkowego podatnik obowiązany jest w zeznaniu podatkowym , o którym mowa w art. 45 ust.1 a pkt 3 u.p.d.o.f., wykazać dochody, o których mowa w art. 21 ust.1 pkt 131 u.p.d.o.f. .

Należy zwrócić uwagę na to, że sformułowanie "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30 e u.p.d.o.f" należy odczytywać mając na uwadze treść przepisu art. 30 e u.p.d.o.f. w kontekście całej u.p.d.o.f. Powyższa analiza wskazuje brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości w przypadku przeznaczenia przychodu z tego tytułu na cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie. Okres ten w czasie wydania decyzji przez organy obu instancji jeszcze nie upłynął, natomiast skarżąca w odwołaniu powoływała się, iż pod koniec sierpnia 2013r. zakupiła dom. Przypomnieć w tym miejscu należy, że "dochód" o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., to przychód pomniejszony o "należny" podatek dochodowy. Tego rodzaju przychód ze sprzedaży nieruchomości nie jest też innym dochodem wymienionym w art. 3 pkt 1 lit. c u.ś.r., bo tu ustawowy katalog jest wymieniony przez ustawodawcę w sposób wyczerpujący.

Oznacza to, że przychód ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na cele mieszkaniowe w ciągu 2 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, jako wolny od podatku od dochodu osób fizycznych do wysokości określonej w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. , nie podlega wliczaniu do dochodu rodziny, od którego zależy uzyskanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Powyższe stanowisko podzielane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych ( por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 czerwca 2014 r. II SA/Go 355/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 09 października 2012 r. , III SA/Kr 165/12 )

Błędna wykładnia powołanych przepisów wyznaczyła również zakresie ustaleń poczynionych przez organy, które pominęły - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i 77 k.p.a. - podnoszone przez skarżącą twierdzenia dotyczące przeznaczenia dochodów ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, poparte znajdującym się w aktach odpisem aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. zawierającym umowę przedwstępną sprzedaży, a także, iż z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. wynika, że dochód B.B. wprawdzie wyniósł 127.000, zł, jednakże jednocześnie należny podatek wyniósł 0 .

Odnosząc się do podnoszonego związania organu zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego ( pomijając kwestię "zerowego podatku") należy zwrócić uwagę, że istotnie w orzecznictwie ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym co do zasady organ orzekający w przedmiocie świadczeń rodzinnych jest związany treścią zaświadczenia urzędu skarbowego, który to dokument stanowi podstawę do ustalenia wysokości dochodu rodziny ( por. wyroki NSA z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1368/08 i z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1212/10 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 154/08, z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 228/11 – orzeczenia przywołane za WSA w Gorzowie Wlkp. wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Go 283/12 ). Nie oznacza to jednak, że organ orzekający w przedmiocie świadczeń rodzinnych zwolniony jest z obowiązku dokonania oceny takiego zaświadczenia jako dowodu w sprawie, w szczególności oceny jego zgodności z ustalonym wzorem i pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. W ramach uprawnień wynikających z oceny dokumentu urzędowego (art. 76 § 3 k.p.a.) oraz swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) organ administracyjny może i powinien podjąć czynności procesowe, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy zaświadczenie potwierdza rzeczywiste rezultaty postępowania podatkowego ( por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2014 r. , III SA/Gd 158/14 ).

Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miały ( w odniesieniu do przepisów prawa materialnego ) lub mogły mieć istotny wpływ ( w odniesieniu do przepisów prawa procesowego ) na rozstrzygnięcie, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a i art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy (pkt I wyroku) .

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien uwzględnić poczynią przez sąd wykładnię art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zw. art. 30 e u.p.d.o.f. oraz wskazany zakres koniecznych ustaleń niezbędnych dla prawidłowego zastosowania art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a.

Rozstrzygnięcie z pkt. II wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a, który stanowi , iż w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.