Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 128/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 lit. c, art. 134, art. 135,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 2 i 3, art. 106 ust. 1, art. 24, art. 18
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: par. 2 pkt 2-3
journal: Dz.U. 2008 nr 173 poz 1070
law: ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin  rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 3 listopada 2008 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 listopada 2008 r. Nr [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. odmówił przyznania K. R. przyznania zasiłku celowego w ramach rządowego programu pomocy dla rodzin rolniczych, w celu złagodzenia strat spowodowanych przez suszę w 2008 r.

Decyzja podjęta została na podstawie art. 104 kpa, art. 106 ust. 1., art. 40 ust. 2 i 3, art. 24, art. 18 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728, ze zm.) oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1070).

W uzasadnieniu organ przytaczając treść § 2 pkt 2 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. uznał, iż z protokołu sporządzonego w dniu 25 czerwca 2008 r. przez Komisję Gminna do spraw szacowania zakresu szkód spowodowanych klęską suszy w C. wynika, że szkody w uprawach rolnych w gospodarstwie wnioskodawcy nie przekraczają 30%.

Od powyższej decyzji K. R. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu wskazał, że w protokole nie umieścił odmian zimowych i ziemniaków z powodu wczesnego szacowania strat. Z tych przyczyn podane straty nie przekroczyły 30%.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 5 grudnia 2008 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja podjęta została między innym na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1070).

SKO ustaliło, że wnioskiem z dnia 7 października 2008 r. K. R. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego w związku z suszą, jak dotknęła jego gospodarstwo rolne w 2008 r. Do wniosku dołączony został Protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych spowodowanych klęską suszy, sporządzony przez komisję powołana przez Wojewodę zarządzeniem nr 1/2008 z dnia 5 czerwca 2008 r. Decyzja odmowna organu I instancji uzasadniona została niespełnieniem warunku dotyczącego wysokości szkody w przeliczeniu na całe gospodarstwo w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. SKO rozpatrując zasadność odwołania przytoczyło treść § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. oceniając, że odwołujący spełnia dwa z wymienionych w tym przepisie warunków, odnoszących się do tego, by co najmniej jedna osoba w rodzinie była rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie oraz szkody spowodowane przez suszę zostały oszacowane przez właściwą komisję powołaną przez Wojewodę. Nie spełnia natomiast trzeciego warunku odnoszącego się do wysokości powstałej skutkiem suszy szkody. Według Kolegium, z wniosku strony wynika, że powierzchnia jego gospodarstwa wynosi 26 ha, natomiast Komisja stwierdziła szkodę jedynie na powierzchni 10,03 ha obsianej mieszanką zbóż oraz jęczmieniem. Wysokość szkody w tych uprawach ustalona została na 60 i 50%. Na innych uprawach Komisja nie stwierdziła szkody i nie oszacowała jej. Jak wskazuje SKO, do ustalenia wysokości szkód w uprawach upoważniona była wyłącznie Komisja powołana przez Wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 77, poz. 514 ze zm.). Skoro odwołujący nie zgłosił Komisji szkody w innych uprawach, to organy nie są uprawnione do dokonywania ustaleń dotyczących dalszej szkody. Organy związane są ustaleniami zawartymi w protokole Komisji. Strona nie zgłaszała zastrzeżeń na etapie podpisywania protokołu, zatem zgłoszenie dokonane w odwołaniu jest spóźnione i nie może zostać uwzględnione.

Od powyższej decyzji K. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się, jak wynika z jej treści, uchylenia obu decyzji. W uzasadnieniu podnosi, że Komisja sporządziła protokół i oszacowała straty bez oglądania plantacji. Podaje, że posiada 26 ha ziemi ornej, w tym 9,10 ha zbóż letnich, 11,20 ha zimowych, 5,70 ha ziemniaków. W protokole podał 9,10 ha zbóż letnich, nie zgłosił ziemniaków, bo czerwiec to nie jest okres, w którym ziemniak zaczyna formowanie liści i łodyg. Z kolei zboża ozime wykształcają kłos około 20 maja ale grubość ziaren i plon można oszacować dopiero w sierpniu. Według skarżącego Komisja gminna i SKO nie znają się na produkcji roślinnej. Nie można stwierdzić wysokości plonu spowodowanego suszą na podstawie niedojrzałych i niewykształconych roślin.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności, stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd uznał, że narusza ona prawo. Przy rozpoznaniu skargi Sąd miał również na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zdaniem Sądu w niniejszym postępowaniu o przyznanie skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego organy administracyjne dopuściły się naruszenia szeregu przepisów postępowania, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stan faktyczny po części ustalony został przez Kolegium prawidłowo i w tym zakresie pozostaje bezsporny. Wynika z tych ustaleń, że K. R. złożył w dniu 7 października 2008 r. wniosek do Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o zasiłek celowy w związku z suszą w 2008 r. Wniosek sporządzony został według treści przewidzianej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1070) i obejmuje między innymi oświadczenie, że co najmniej jedna osoba w rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie, szkody spowodowane przez suszę zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 77, poz. 514 ze zm.), szkody w uprawach rolnych spowodowane przez suszę wynoszą średnio powyżej 30% w gospodarstwie rolnym, wnioskujący jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni 26 ha użytków rolnych, w tym upraw rolnych o powierzchni 25,5 ha. W aktach znajduje się Protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych klęską suszy sporządzony przez komisję powołaną zarządzeniem Wojewody Nr 1/2008 z dnia 5 czerwca 2008 r. (vide: wniosek i protokół w aktach administracyjnych I instancji). Według treści protokołu komisja przeprowadziła w dniu 25 czerwca 2008 r. lustrację na miejscu w gospodarstwie K. R. stwierdzając w szczególności, że szkody wystąpiły w uprawach jęczmienia na obszarze 4,78 ha (w 60%) i mieszanki zbóż na obszarze 5,25 (w 50%). Protokół podpisany został bez zastrzeżeń przez trzech członków komisji oraz K. R.

Decyzja działającego z upoważnienia Wójta Gminy Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia 3 listopada 2008 r. Nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego zawiera ustalenie dokonane na podstawie opisanego wyżej protokołu, że szkody w uprawach rolnych w gospodarstwie rolnym skarżącego nie przekraczają 30 %. Brak jest w uzasadnieniu decyzji rachunkowego wyliczenia tak ustalonej szkody.

Rozpatrujące odwołanie Kolegium uznało przedmiotowe ustalenie dokonane przez organ I instancji za prawidłowe, bez szczegółowego uzasadnienia odnośnie sposobu wyliczenia szkody.

Brak uzasadnienia zasadniczej w rozpoznawanej sprawie kwestii uniemożliwia Sądowi kontrolę prawidłowości rozstrzygnięć obu instancji. Jednocześnie powyższe uchybienia organów stanowią o wadliwości obu decyzji i naruszeniu przepisów określonych w § 4 ust. 2 (w związku z § 2 pkt 3) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r.

Wskazany wyżej § 2 cytowanego rozporządzenia stanowił materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć obu instancji. Rozporządzenie to, podjęte na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728, ze zm.) określa szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne dotknięte zostały suszą lub huraganem w 2008 r., zwanej dalej "pomocą", w ramach realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (§ 1). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 30 września 2008 r. Przewiduje ono, że pomoc jest udzielana jednorazowo, w formie zasiłku celowego przyznawanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, który działa z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W sprawach tych nie przeprowadza się rodzinnego wywiadu środowiskowego (§ 3 ust. 1 i 2).

W tym kontekście przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. stanowią lex specialis w stosunku do unormowań zawartych w ustawie o pomocy społecznej i regulują sposób udzielenia bezzwrotnej pomocy (art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) w celu zrekompensowania szkód w gospodarstwie rolnym powstałych w wyniku określonego zdarzenia losowego. Jednym z trzech warunków określonych w rozporządzeniu (w § 2) jest powstanie szkody w uprawach rolnych wywołanych suszą. Szkody szacuje komisja powołana przez wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, w protokole przekazanym przez wojewodę za pośrednictwem wójta (§ 2 pkt 2 i § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 września 2008 r.).

W niniejszej sprawie ustalone zostało, że skarżący odpowiada warunkowi określonemu w § 2 pkt 1 (co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który jest objęty tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie) oraz że szkoda spowodowana suszą oszacowana została przez właściwą komisję w protokole sporządzonym w dniu 25 czerwca 2008 r. (§ 2 pkt 2).

Stosownie do treści § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 września 2008 r. pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony do kierownika ośrodka pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w § 2 pkt 1 (ust. 1). Po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) (ust. 2).

Treść przytoczonego wyżej przepisu jest jednoznaczna: szkodę szacuje komisja, natomiast właściwy organ ustala na podstawie protokołu komisji średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym. Przepis ten zawiera zatem normy postępowania w sprawach przyznania przedmiotowej pomocy, szczególne, gdyż jedynym dowodem w tym postępowaniu jest protokół sporządzony przez właściwą komisję, nie wyłącza jednakże obowiązku stosowania innych norm i zasad postępowania wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. To zaś oznacza, że ustalenie wysokości szkody winno być poprzedzone wyjaśnieniem zasad co do sposobu tego wyliczenia, z odwołaniem się do konkretnych przepisów rozporządzenia. Zaniedbując tego obowiązku organy obu instancji naruszyły przepis art. 107 § 3 kpa, który przewiduje, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, obowiązek organów administracji publicznej należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy jest jednym z ważnych czynników wpływających na umacnianie praworządności w działalności administracji publicznej. Strona ma bowiem prawo znać motywy i przesłanki powziętej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2000r., sygn. akt IV SA 2533/97, niepubl.).

W aktach administracyjnych I instancji znajduje się protokół z dnia 25 czerwca 2008 r., do którego dopięta została niepodpisana karteczka z odręcznymi notatkami zawierającymi nieokreślone działania rachunkowe. Nie sposób ocenić, czy przedmiotowa odręczna notatka stanowi część protokołu, czy też zawierając prawdopodobnie sposób wyliczenia szkody sporządzona została dla potrzeb decyzji organu I instancji. Nie ma to istotnego znaczenia o tyle, że decyzja organu I instancji nie opisuje sposobu wyliczenia szkody, ani nie podaje precyzyjnie jej wysokości, nie podaje danych, które wykorzystuje, zawierając jedynie arbitralne ustalenie, iż nie przekracza ona 30%. Organ odwoławczy również wadę powyższą powiela w zaskarżonej decyzji.

Wskazać w tym miejscu należy, że ustalenie przez organ średniej wysokości szkody dokonuje się w świetle regulacji § 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 września 2008 r. Przepis ten stanowi, że pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą wynoszą średnio powyżej 30% w gospodarstwie rolnym – w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Odniesienie wielkości szkody (powyżej 30%) do "gospodarstwa rolnego" nie oznacza, że organ wyliczający średni procent szkody w sytuacji, gdy klęska dotyka część upraw, bądź szacunek w protokole obejmuje tylko część zgłoszoną dotkniętych szkodą upraw, dokonuje tego wyliczenia w stosunku do całego areału powierzchni rolnej posiadanej przez rolnika. Ta ostatnia wielkość służy bowiem jedynie ustaleniu, czy poszkodowany prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i odpowiada warunkowi określonemu w § 2 pkt 1. Tym samym, organ ustalając istnienie przesłanki z § 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 września 2008 r. kieruje się wyłącznie danymi o powierzchni upraw rolnych, na których poniesiono szkody oszacowane przez właściwą komisję. W konsekwencji, do ustalenia średniej nie przyjmuje się powierzchni tych użytków rolnych, na których strat nieoszacowano. Taki sposób interpretacji przytoczonego wyżej przepisu, w powiązaniu z § 4 ust. 2 tego rozporządzenia, według której § 2 pkt 3 odnosi się do szkód w uprawach rolnych w stosunku do powierzchni tych upraw, a nie do szkód w tych uprawach w stosunku do użytków rolnych, czy też w stosunku do całego gospodarstwa rolnego, przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ukształtowanym również na tle obowiązującego uprzednio rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), w którym przedmiotowa regulacja była analogiczna (por. m.in. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Go 87/09, WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 186/07, nie publ.). Tak więc określając średnią wysokość szkód spowodowanych przez suszę organ odnosi dane zawarte w protokole komisji do obszaru tych upraw, na których wystąpiły i zostały stwierdzone w protokole. Jednakże brak uzasadnienia przez organy rozstrzygające w niniejszej sprawie sposobu wyliczenia szkody uniemożliwia sądowi ocenę, czy średnia szkoda wyliczona jako "poniżej 30%" została dokonana w sposób przedstawiony powyżej jako właściwy. Tym samym, w ocenie Sądu, naruszyły oba organy również ogólne zasady postępowania administracyjnego, wynikające z art. 7 kpa, statuującego zasadę prawdy obiektywnej, nakładającej na organ prowadzący postępowanie obowiązek zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, a także zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, oraz art. 8 kpa, z którego wynika zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Naruszenie wymienionych wyżej przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem organ odwoławczy zauważył wadę decyzji organu I instancji, mogłaby zapaść decyzja II instancji innej treści.

Natomiast jako nietrafne należy uznać zarzuty skargi odnoszące się do protokołu komisji szacującej straty. Jak wynika z jego treści, niekwestionowanej w toku postępowania administracyjnego, szacowanie strat odbyło się w gospodarstwie skarżącego, który protokół podpisał bez żadnych zastrzeżeń. Natomiast okoliczność, że komisja nie objęła szacunkiem strat w innych uprawach, niespornie niewskazanych przez skarżącego w dacie sporządzania protokołu, może nie mieć znaczenia dla wyliczenia szkód w uprawach według reguł wyjaśnionych przez Sąd powyżej. Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić skarżącemu, że komisja powołana stosownie do treści § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 września 2008 r., na potrzeby niniejszego postępowania administracyjnego dokonuje jedynie oszacowania strat wywołanych suszą lub huraganem, nie wylicza natomiast szkody rzeczywistej. Tym samym, należało zgłosić komisji na dzień szacowania wszystkie uprawy w gospodarstwie rolnym, niezależnie od stopnia ich wzrostu, bowiem wszystkie dotknięte zostały skutkami wiosennej suszy 2008 r.

W ocenie Sądu naruszenie zasad postępowania określonych w art. 7 i art. 8 kpa miało miejsce również skutkiem tego, że rozstrzygający sprawę organ I instancji wydając decyzję negatywna w zakresie objętym szczegółowym wnioskiem z dnia 7 października 2008 r. nie rozważył zastosowania przepisu ustawy o pomocy społecznej – art. 40 ust. 2, skoro osoba występująca z wnioskiem nie spełniła kryterium określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 8 września 2008 r. Upoważnienie do wydania tego rozporządzenia zawarte jest, jak wskazano wyżej, w ustawie o pomocy społecznej. Świadczenie pieniężne otrzymywane przez uprawnione podmioty w związku z suszą w 2008 r. jest więc elementem systemu pomocy społecznej państwa. Pomoc społeczna jest instrumentem polityki społecznej, mającej na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości ( art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Wymieniony przepis art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przewiduje, że zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Taki sposób postępowania wskazany został między innymi przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. w sprawie P 20/07 (OTK-A 2008/2/31, Dz. U. z 2008 r., Nr 57, poz. 350) orzekający o zgodności z Konstytucją RP § 2 obowiązującego uprzednio rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), który w uzasadnieniu podał między innymi, że ograniczenie w przyznaniu zasiłku pieniężnego związanego z konkretnym wydarzeniem (suszą w 2006 r.), w odniesieniu do rolników podlegających ustawie ex lege, nie stoi na przeszkodzie w staraniu się przez podmioty nieobjęte tym zasiłkiem (ubezpieczonych na wniosek) do uzyskania innej pomocy materialnej.(...) Nie narusza także ic) uprawnienia do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej na zasadach ogólnych. Wskazać można np. na art. 40 ustawy o pomocy społecznej, który przewiduje możliwość przyznania, niezależnie od dochodu, zasiłku celowego osobie, która poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zdarzeniem tym może być między innymi susza lub powódź (por. Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański, Komentarz do ustawy o pomocy społecznej, Kutno 2007, s. 80).

Rozpatrujący sprawę ponownie właściwy organ I instancji dokona rozważenia wszystkich dowodów w sprawie i wyliczenia szkód spowodowanych w gospodarstwie skarżącego, odnosząc szkody w uprawach rolnych do wielkości szkód dotkniętych uprawą, z przedstawieniem sposobu tego wyliczenia za pomocą działań rachunkowych i danych zaczerpniętych z protokołu z dnia 25 czerwca 2008 r. Rozważy również, w razie braku przesłanek do przyznania tego szczególnego świadczenia pomocowego, regulację ogólna, wynikającą z ustawy o pomocy społecznej.

Uznając zatem skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy 3 listopada 2008 r. Nr [...].

Sąd nie zastosował przepisu art. 152 wskazanej wyżej ustawy, z uwagi na negatywny charakter kontrolowanych rozstrzygnięć.