Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 312/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Marcinkowska, Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w § 1, na podstawie art. 27 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595; zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 164 poz. 1365) oraz § 43 ust. 1 pkt. 4 Statutu Uniwersytetu [...] uchwalonego przez Senat Akademicki [...] w dniu [...] czerwca 2006 r. Rada, w głosowaniu tajnym podjęła uchwałę odmawiającą poparcia wniosku o nadanie [...] B. B. tytułu profesora w dziedzinie nauk [...]. W § 2 wskazano, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. odmówiła B. B. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/13 uchylił zaskarżone postanowienie.

W dniu [...] października 2015 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podjęła uchwałę o przywróceniu terminu do złożenia odwołania od uchwały.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], na podstawie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 27 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., Nr 65, poz. 595 ze zm), po rozpatrzeniu odwołania [...] B. B. utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora nauk [...].

W uzasadnieniu Komisja podała, że Sekcja Nauk [...] Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] października 2016 r. po zapoznaniu się z odwołaniem od uchwały odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora nauk [...] [...] B. B., po wysłuchaniu dwóch opinii negatywnych recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy wniosek (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniem decyzji - 2 głosy, przeciw uchyleniu - 27 głosów, wstrzymujących się - 5 głosów). W dalszej części wskazano, że Prezydium Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] października 2016 r. po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji I w rozpatrywanej sprawie, wypowiedziało się w głosowaniu tajnym przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały Rady Wydziału (wynik tajnego głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniu uchwały - 0 głosów, przeciw uchyleniu - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).

Następnie Centralna Komisja podniosła, że nie ma żadnych podstaw merytorycznych i formalnych do uznania zasadności odwołania. Postępowanie

o nadanie tytułu naukowego profesora zostało przez Radę Wydziału [...] przeprowadzone poprawnie - w każdym aspekcie merytorycznym

i formalnym (wyrok Sądu Wojewódzkiego w żaden sposób nie odnosi się do negatywnego głosowania w sprawie wniosku o nadanie tytułu, dotyczy jedynie przywrócenia terminu odwołania). Organ podniósł, że głosowanie w sprawie wniosku

o nadanie tytułu profesora było zdecydowanie negatywne, tylko jedna osoba

z uprawnionych członków Rady Wydziału złożyła głos pozytywny. Nie ma przy tym żadnego powodu, aby zakwestionować wynik tego głosowania - oparte było ono

o analizę treści recenzji. Kolejne polemiczne pisma [...] B. B.

z recenzentami, którzy napisali negatywne recenzje nie są przekonywujące

i nie dostarczają argumentów na rzecz stwierdzenia, iż negatywna decyzja Rady Wydziału była nieuzasadniona. Organ odwoławczy podał, że recenzje negatywne zawierają bardzo poważne i dobrze uzasadnione zarzuty dotyczące zarówno niskiego poziomu merytorycznego dorobku [...] B. B., jak i sposobu jego rozbudowywania. Recenzentka Centralnej Komisji dokonuje bardzo szczegółowej zdecydowanej krytyki książki, która przez kandydatkę uznawana jest za profesorską ("[...]",[...]). W bardzo przekonywujący sposób wykazuje niski poziom teoretyczny

i metodologiczny tej książki, jak również słabości narracji, argumentacji i języka. Uważa również, że treść tej monografii nie odpowiada tytułowi. Zarzuca również [...] B. B., że w książce profesorskiej zawarta jest "prawie w całości

i dosłownym brzmieniu" jedna z poprzednich książek tej autorki "[...]" ([...]); recenzentka udowadnia to w sposób bardzo szczegółowy porównując poszczególne rozdziały

i podrozdziały obu książek. Do takich samych wniosków dochodzi recenzentka po detalicznym porównaniu treści książki profesorskiej z pozycją autorstwa [...] B. B. "[...]" ([...]). Również i tutaj mamy do czynienia z "przenoszeniem całych rozdziałów ze wcześniejszej publikacji [...] B. B. do książki profesorskiej". Recenzentka wykazuje, że w innych przypadkach występuje podobne powielanie treści. Wszystkie krytyczne argumenty spowodowały logicznie, że konkluzja tej recenzji jest negatywna. Centralna Komisja w całości potwierdziła zasadność ustaleń superrecenzentów Centralnej Komisji.

Komisja podała, że wskazanie w odwołaniu na niewłaściwą praktykę jednego

z recenzentów, który rzekomo kontaktował się z kandydatką i jedną z recenzentek

w trakcie przygotowywania opinii wymaga odrębnego zgłoszenia do Komisji Etyki. Organ stwierdził, że w niczym nie zmienia to jednak kwalifikacji naukowej jej dorobku jako sztucznie powiększonego autoplagiatami i nie wnoszącego niczego nowego do nauki. Komisja podkreśliła, że postępowanie awansowe nie stwarza kandydatce możliwości toczenia dyskusji z recenzentami. Charakter tego postępowania powoduje, że osoba, która się poddaje jakimkolwiek recenzjom w dziedzinie nauki musi się liczyć z tym, że nie zawsze może je zaakceptować.

Decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi B. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, skarżąca zarzuciła: 1) błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący naruszeniem artykułu 7 w związku z art. 77 § 1 oraz 107 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie podstawy faktycznej i przyjęcie, że przesłanki wskazane w art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) nie zostały spełnione a wniosek skarżącej jest przedwczesny; 2) naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów poprzez nadanie znaczenia tylko niektórym opiniom recenzentów i pominięcie opinii odmiennych; 3) naruszenie art. 11 i art. 107 §1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy i niewyjaśnienie motywów decyzji; 4) naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) poprzez nieprawidłową wykładnię przedmiotowej normy i wywiedzenie z niej wymogów w niej niezawartych.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że bardzo lakoniczne uzasadnienie decyzji podaje jedynie jeden argument "niski poziom merytoryczny, metodologiczny tudzież teoretyczny" książki profesorskiej skarżącej. Wydaje się, że Komisja stawia zarzuty gołosłowne, powołując się na negatywne i nacechowane emocjami twierdzenia w zasadzie jednej recenzentki, całkowicie pomijając inne pozytywne oceny i recenzje, co świadczy o nierozpoznaniu całości dowodów zgromadzonych w sprawie. W dalszej części skarżąca przytoczyła treść przepisu art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), wskazując, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby kandydatka nie spełniała tych przesłanek. W jej ocenie nie ulega żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki art. 26 ustawy o stopniach i tytułach naukowych oraz że otrzymała pozytywne dwie recenzje swojego dorobku naukowego oraz książki profesorskiej.

Skarżąca podniosła, że decyzja Komisji powiela w całości argumentację przytoczoną w recenzjach negatywnych. Zdaniem skarżącej recenzje te nie stanowiły obiektywnej i całościowej opinii o dorobku naukowym skarżącej, lecz były analizą książki profesorskiej przez pryzmat jej okładki i tytułu, która docelowo posłużyła do zdyskredytowania pracy naukowej skarżącej. Skarżąca podaje, że można się zastanawiać, czy recenzenci zostali w sposób właściwy dobrani przez Komisję. Pani [...] stwierdziła, że nie posiada odpowiedniej wiedzy, by ocenić cały dorobek naukowy skarżącej. Samo to stwierdzenie powoduje, że Pani [...] E. S. i [...] L. W. powinni byli zrezygnować z wydania opinii. Komisja, co prawda nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii, ponieważ

nie dysponuje wiedzą specjalistyczną jaką posiadają recenzenci, co nie oznacza jednak, że jest zwolniony z obowiązku oceny wartości dowodowej opinii,

jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy. W dalszej części skargi skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że przyjęte postępowanie przez Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów, uzasadniające odmowę nadania mi tytułu profesora, wywiedzione zostało tylko ze stanowiska jednego z ośrodków naukowych, starających uznać się za reprezentowanych w całokształcie oceny moich osiągnięć naukowych, wyeksponowanych tylko z tylko negatywnych stanowisk, czyli jednej z Recenzent, powołanej przez Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów oraz Superrecenzenta pozostającego w zależności służbowej z Recenzent. Skarżąca wskazując na działania recenzentów wskazała na brak stanowiska CK o skierowanie nagannego działania do Komisji Etyki. Skarżąca zarzuciła także pominięcie w decyzji Komisji dwóch recenzji pozytywnych. W dalszej części skargi skarżąca odniosła się do negatywnych recenzji, nie zgadzając się z prezentowanymi tam stanowiskami. Wskazała, że monografia,

a tym samym i jej tytuł nie tylko pozytywnie, ale wysoko zostały ocenione. Zarówno książka "[...]", jak

i dorobek, następnie potwierdzony - przez [...] T. N. i [...] S. K. -tj. pedagogów pracy, pokazując przewagę stanowisk pozytywnych, czyli akceptujących, nie tylko tytuł monografii, ale i samej monografii. Podniosła także, iż dostrzega brak jednolitego podejścia w recenzyjnych ocenach doktorów habilitowanych, ubiegających się o tytuł profesora.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Zdaniem Centralnej Komisji zarzuty skargi są niezasadne. Organ wskazał, że skarżąca podjęła w skardze w zasadzie polemikę z zarzutami zawartymi w opiniach recenzentów. Tymczasem osiągnięcia naukowe skarżącej uzyskały negatywną ocenę w postępowaniu I instancji, podobnie w postępowaniu II instancji przed CK. W ustaleniach CK podjętych na podstawie opinii 2 superrecenzentów CK, potwierdzonych w dyskusji oraz przeprowadzonych głosowaniach wady i słabości dorobku skarżącej zostały potwierdzone, z konkluzją stwierdzonego w postępowaniu dowodowym II instancji niewystarczającego dorobku naukowego skarżącej osiągnięcia naukowe po otrzymaniu stopnia [...] nie spełniały więc wymaganego warunku ustawowego, co stanowiło uzasadnioną podstawę do odmowy. Centralna Komisja zaznaczyła, że uzasadnienie decyzji CK jako decyzji administracyjnej sporządzane wg reguł k.p.a. nie jest miejscem na przegląd prowadzonych polemik naukowych i przytaczania argumentów naukowych. Przedstawiony zarzut nierozpatrzenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz oceny dokonanej z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów - nie znajduje zastosowania. Nie należy porównywać procesu postępowania w sprawie nadania stopnia lub tytułu naukowego z typowym procesem cywilnym, a dorobku naukowego z materiałem dowodowym. Nie istnieje w przepisie art. 27 i 28 ustawy zapis o obowiązku Rady Wydziału czy Sekcji i Prezydium Centralnej Komisji przedstawienia "konkretnych dowodów", na podstawie których organy podejmują decyzję. Na podstawie opinii powołanych recenzentów oraz stanowiska Sekcji potwierdzona została ocena, że kandydatka nie spełnia wymagań określonych w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., co stanowi główny powód odmowy poparcia przedmiotowego odwołania. Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i dyskusji oraz w wyniku tajnego głosowania postanowiło poprzeć wniosek Sekcji i podjęło uchwałę odrzucającą odwołania. W tej sytuacji rozszerzona ocena dorobku naukowego wynika z opinii recenzentów, które są podstawową częścią materiału dowodowego w przewodach profesorskich. Tym bardziej na etapie WSA nie jest możliwe prowadzenie przed sądem polemik naukowych.

W ocenie Centralnej Komisji, uzasadnienie decyzji CK zawierało motywy utrzymania w mocy uchwały Rady Wydziału odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego [...]. Centralna Komisja po zasięgnięciu opinii 2 superrecenzentów (konkluzje w.w. opinii 2 superrecenzentów były jednoznacznie negatywne) uznała, że dorobek naukowy skarżącej jest w świetle wymogów art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. niewystarczający. Superrecenzenci CK uzasadnili swoje zastrzeżenia. Po zapoznaniu się z recenzjami głosowała Sekcja I CK a potem Prezydium Centralnej Komisji. Stanowiska Sekcji I Nauk [...] CK i Prezydium Centralnej Komisji stwierdzały, że dorobek naukowy nie spełnia kryterium ustawowych. W tej sytuacji nie można też uznać zarzutu skargi, ze postępowanie dowodowe II instancji CK miało charakter nie wyczerpujący i dowolny a stanowisko Centralnej Komisji było dowolne. Z materiału dowodowego wynika, że wg ostatecznej oceny dokonanej przez Centralną Komisję nie było podstaw formalnych i merytorycznych do przyjęcia odwołania. Na podstawie materiału dowodowego Centralna Komisja uznała, iż Kandydatka nie kwalifikuje się swoimi dokonaniami do uzyskania tytułu profesora. Nie ma też sytuacji konfliktu interesów dwóch recenzentów tylko na tej podstawie, że recenzenci pracują w tej samej uczelni.

Centralna Komisja wskazała, że motywy rozstrzygnięcia zostały oparte na całokształcie materiału dowodowego - recenzji, dyskusji na posiedzeniu Sekcji I Nauk [...] CK i Prezydium CK. Stanowiska organów wyrażone było w zaskarżonych decyzjach w formie syntetycznej, co nie jest naruszeniem przepisów k.p.a. Ponadto zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych brak szczegółowego uzasadnienia wszystkich motywów podjęcia decyzji przez CK - z uwagi na specyfikę podejmowanych przez te organy rozstrzygnięć - nie może być uznany za naruszenie prawa, jeżeli rozstrzygnięcie organu znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, którym dysponował organ. Na tej zasadzie, co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchwały Centralnej Komisji w postępowaniach o nadaniu stopni naukowych nie musiały zawierać w zakresie formy wszystkich formalnych elementów decyzji, o których mówi art. 107 k.p.a. Ważne jest to tym bardziej, że jest to głosowania tajne organów kolegialnych, jakimi są Rada Wydziału oraz Sekcja I Nauk [...] CK i Prezydium CK.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd uwzględnił skargę, albowiem w sprawie tej naruszony został przepis prawa procesowego, tj. art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595, ze zm.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie jest bezsporne, że Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] uchwałą z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówiła poparcia wniosku o nadanie [...] B. B. tytułu profesora w dziedzinie nauk [...]. W głosowaniu tajnym w Radzie – 21 głosów było przeciwnych poparciu wniosku o nadanie tytułu profesora. Za poparciem tego wniosku był tylko jeden głos. Wynik głosowania stanowił podstawę do podjęcia uchwały

o odmowie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. Przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (art. 27 ust. 5 powołanej ustawy).

Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych w postępowaniu. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału. Samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane

w tajnym głosowaniu. Decyzje Centralnej Komisji należą to decyzji wydawanych przez organ kolegialny.

Z tych wszystkich względów, zasadnicze znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia, które znajduje następnie swój wyraz w doręczanej stronie decyzji Centralnej Komisji, ma postępowanie poprzedzające zajęcie przez CK stanowiska co do odwołania kandydata do tytułu profesora, w szczególności zaś wynik głosowania w tym zakresie. W sprawie nie może być wątpliwości, że utrzymanie przez Centralną Komisję w mocy uchwały Rady Wydziału odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora, było wynikiem takiego właśnie głosowania.

W związku z tym, że głosowanie organu kolegialnego Centralnej Komisji, w tym przypadku Prezydium, jest tajne, Sąd rozpatrując sprawę opiera się na dokumentach nadesłanych w tym zakresie przez organ. Wynik głosowania w tej sprawie zawarty jest w przedstawionym Sądowi Protokole Nr [...] posiedzenia (wyciąg) Prezydium Centralnej Komisji Do Spraw Stopni i Tytułów, które odbyło się w dniu [...] października 2016 r.

Wynik głosowania tajnego Prezydium Centralnej Komisji – ujawniony w tym protokole (str. 16) – nie koresponduje z rozstrzygnięciem Centralnej Komisji w decyzji

z dnia [...] października 2016 r. Z protokołu wynika, że [...] B. S. wnioskował

o odrzucenie odwołania. [...] T. B. poddał pod głosowanie wniosek zgodny z treścią wnioskodawcy. Wynik głosowania tajnego Prezydium CK w dniu [...] października 2016 r.: Tak-1/ Nie-10/ W-0. Z powyższego wynika, że 1 głos był za odrzuceniem odwołania, a 10 głosów przeciw odrzuceniu odwołania. Nie było głosów wstrzymujących się. Mimo tego wyniku głosowania przez Prezydium CK, podjęto uchwałę o odmowie przyjęcia odwołania i w konsekwencji utrzymano w mocy uchwałę Rady Wydziału. Skoro jednak za odrzuceniem odwołania był jeden głos, a 10 głosów na nie, to nie można mówić o zgodności wyniku głosowania przedstawionego w Protokole z rozstrzygnięciem decyzji CK. Dodatkowo jedynie wskazania wymaga, że wynik głosowania Prezydium CK przedstawiony w zaskarżonej decyzji CK (co do samej tylko liczby głosów na Tak, Nie i Wstrzymujących się) nie odpowiada wynikowi liczbowemu przedstawionemu w protokole z posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji. W decyzji wskazano bowiem: "(wynik tajnego głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniu uchwały – 0 głosów, przeciw uchyleniu -11 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów)".

Nie jest dopuszczalne, aby w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, w którym głosowanie jest tajne, występowała rozbieżność między doręczaną stronie decyzją (jej rozstrzygnięciem) a wynikiem głosowania Prezydium CK wynikającym z protokołu posiedzenia tego organu kolegialnego.

Ponownie rozstrzygając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) Centralna Komisja uwzględni przedstawione rozważania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w wyroku.