Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2624/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Inspektor Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant R.P., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo - Wytwórczego "(...)" sp. z o.o. w S. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia (...) lipca 2005 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji kończącej postępowanie kontrolne 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W okresie od 7 marca 2002 roku do 19 kwietnia 2002 roku Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w G. Oddział Zamiejscowy w S. E. S. przeprowadził w Przedsiębiorstwie Uslugowo - Wytwórczym "(...)" sp. z o.o. kontrolę prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa za 2000 rok oraz terminowości wpłat składek ZUS za okres od marca 2001 roku do lutego 2002 roku.

W wyniku powyższej kontroli w dniu [...] kwietnia 2002 roku wydano następujące decyzje:

- nr [...] określającą zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września i od listopada do grudnia 2000 roku, zaległość podatkową za ten okres na kwotę 379 zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe na kwotę 112 zł,

- nr [...] określającą zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2000 roku na kwotę 69.024 zł, zaległość podatkową za ten okres na kwotę 15.612 zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe na kwotę 4.683 zł,

- nr (...)określającą odsetki za zwłokę naliczone od zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, czerwiec, lipiec, sierpień i grudzień 2000 roku w łącznej kwocie 266,42 zł,

- nr (...)określającą odsetki za zwłokę naliczone od zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2000 roku w kwocie 8.180,69 zł.

Od powyższych decyzji nie odwoływano się.

Pismem z dnia 19 marca 2003 roku Przedsiębiorstwo Usługowo - Wytwórcze "[...]" sp. z o.o. wniosło o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr (...)określającą zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za październik 2000 roku, podnosząc, iż sporna faktura VAT uwzględniona przez spółkę w październiku 2000 roku została odebrana przez pracownika spółki osobiście. Listem poleconym został przesłany projekt umowy podpisanej z wystawcą faktury [...] listopada 2000 roku. Fakt ten jest nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, a nie znaną kontrolującemu.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2003 roku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w G. wznowił przedmiotowe postępowanie. Ponownie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, po którym pismem z [...] maja 2003 roku na podst. art.200§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1999 roku Nr 54, poz.572 z późniejszymi zmianami) zakreślono podatnikowi siedmiodniowy termin od doręczenia niniejszego pisma do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Przedmiotowe pismo zostało doręczone podatnikowi w dniu 11 czerwca 2003 roku (k.133), mimo tego już w dniu [...] czerwca 2003 roku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w G. wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji nr (...) podnosząc, iż przeprowadzone ponownie postępowanie dowodowe nie wykazało, by sporna faktura została odebrana przez pracownika firmy 31 października 2003 roku.

Od tej decyzji odwołała się spółka z o.o. "(...)". W wyniku tego odwołania Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z [...] września 2003 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z uwagi na niezachowanie terminu siedmiodniowego na wypowiedzenie się podatnika w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Realizując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej pismem z dnia 9 maja 2005 roku ponownie zawiadomił podatnika o możliwości wypowiedzenia się w terminie siedmiu dni co do zgromadzonych dowodów. Przesyłkę poleconą zawierającą przedmiotowe pismo w dniu 16 maja 2005 roku zwrócono z adnotacją doręczyciela z 13 maja 2005 roku "adresat wyprowadził się" (k.156). Na prośbę Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, Urząd Kontroli Skarbowej w G., poinformował, że Przedsiębiorstwo Usługowo - Wytwórcze "(...)" sp. z o.o. ma nadal swoją siedzibę pod dotychczas wskazywanym adresem, tj. S. ul. (...), nie składała informacji o zmianie siedziby (k.159).

W dniu (...) lipca 2005 roku Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wydał decyzję, w której ponownie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu podatkowego pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję w dniu 20 sierpnia 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli dyrektor i zastępca dyrektora spółki z o.o. PWU "(...)", podnosząc, iż doręczający zawiadomienie o terminie siedmiodniowym do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie pozostawił awiza, przesyłka na skutek udzielonej przez mieszkańca budynku błędnej informacji o tym, że pod wskazanym adresem nikt nie mieszka, została zwrócona nadawcy (oświadczenie pracownika poczty k.4). Pod wskazanym adresem jest odbierana na bieżąco korespondencja kierowana do spółki, w późniejszym terminie została odebrana między innymi przesyłka polecona zawierająca zaskarżoną decyzję. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego została naruszona zasada określona w art.150 Ordynacji podatkowej, a zwróconej przesyłki nie można było potraktować jako skutecznie doręczonej.

W odpowiedzi z dnia 22 września 2005 roku na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej dołożył należytej staranności w celu skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia zwracając się do UKS w G. o informację o aktualnej siedzibie podatnika, a po uzyskaniu tej informacji, dołączył przesyłkę poleconą zwróconą z adnotacją "adresat wyprowadził się" do akt ze skutkiem doręczenia i wydał zaskarżoną decyzję. Postępowanie organy drugiej instancji było zatem prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż sprawa o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Inspektora kontroli Skarbowej, w przedmiocie podatku od towarów i usług, którego podatnikiem jest skarżąca spółka była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 22 października 2004 r. III SA 2865/03, uchylił decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...]września 2003r.

Uchylając decyzję sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana przy braku zawiadomienia strony przed jej wydaniem w postępowaniu odwoławczym o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co stanowi naruszenie art.123 § 1 Ordynacji podatkowej statuującego zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącego o możliwości zapoznania się z całokształtem zebranego materiału dowodowego. Naruszenie tego przepisu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego niezależnie od tego, czy miało to wpływ na wynik sprawy i treść rozstrzygnięcia, czy też nie, bowiem sam brak udziału bez jej winy w postępowaniu lub jego stadium stanowi dostateczną formalną podstawę do wznowienia postępowania.

Generalny Inspektorat Kontroli Skarbowej miał zawiadomić stronę, że może w terminie 7 dni od doręczenia pisma wypowiedzieć się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Pismo zostało wysłane 10 maja 2005r. z W. a 13 maja 2005r. listonosz w S. uczynił na kopercie adnotację, iż adresat wyprowadził się z podanego adresu. Adnotację taką sporządzono na podstawie informacji jakiej udzielił sąsiad, nie pozostawiono awiza zawiadamiającego o nadejściu przesyłki.

W dniu 13 lipca 2005r. Urząd Kontroli Skarbowej w G. powiadomił faksem Głównego Inspektora Kontroli Skarbowej, na jego prośbę, iż spółka(...)nie składała do urzędu informacji o zmianie miejsca swej siedziby.

Decyzję z dnia [...] lipca 2005r. przesłano spółce E na dotychczasowy adres, którą spółka odebrała bez przeszkód.

Niewątpliwie organ podatkowy uznał, iż pismo z zawiadomieniem o prawie wypowiedzenia się strony co do materiału dowodowego, zostało doręczone prawidłowo. Wydaję się, że uczynił to na podstawie art. 146 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, iż w razie zaniedbania obowiązku zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, pisma uznaję się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Doszło do tego na podstawie błędu listonosza, którego mylnie poinformował sąsiad o zmianie adresu spółki, gdy w rzeczywistości dotychczasowy adres był aktualny. Błąd nie był zawiniony przez spółkę i nie można jej obciążyć ujemnymi skutkami. Błąd przejął organ i on winien go naprawić, gdy dowiedział się o nim.

Błędne ustalenia wyszły na jaw, gdy Urząd Kontroli Skarbowej w G., właściwy ze względu na miejsce siedziby spółki, powiadomił faksem Głównego Inspektora Kontroli Skarbowej, na jego prośbę, iż spółka E nie składała do urzędu informacji o zmianie miejsca swej siedziby i dotychczasowy adres jest aktualny. Organ winien wtenczas ponownie wysłać powiadomienie o prawie wypowiedzenia się o materiale dowodowym, a nie wysyłać decyzji, czym ponownie naruszył prawo strony określone w art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej. Pismo niędoręczone stronie wobec błędu listonosza nie można uznać za doręczone prawidłowo na podstawie art. 146 ordynacji podatkowej.

Do sprawy niniejszej nie może mieć również zastosowania art. 150 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 lub art.149, pismo przechowuję poczta o czym powiadamia się dwukrotnie adresata pozostawiając we właściwym miejscu awizo. Listonosz tego nie uczynił i pismo w tym samym dniu, w którym próbowano je doręczyć, wróciło na pocztę, a następnie do nadawcy.

Reasumując stwierdzić należy, iż pisma o prawie strony do zapoznania się z materiałem dowodowym nie doręczono prawidłowo, tym samym nie wypełniono wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2004r.

Wobec powyższego należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Sformułowana w tym artykule zasada, w myśl której ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ oznacza, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, będą związani oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ona uchylona w prawem określonym trybie i o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie oraz stan faktyczny sprawy. Zawarte reguły stanowić mają bowiem gwarancję stabilizacji wydawanych prawomocnych wyroków sądowych i w konsekwencji sprzyjać mają pewności obrotu prawnego.

Ponieważ w analizowanej sprawie nie wystąpiła sytuacja, o której mowa wyżej, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej oraz sąd był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2004r.

Z uwagi ma powyższe sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 152 tej ustawy sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być w całości wykonana. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.