Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2540/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 2 ust. 1 lit. e
journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art 7, art 77 § 1, art 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1638/18 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwa [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 29 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt I SA/Wa 1638/18) oddalił skargę Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwa [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie reformy rolnej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z 29 stycznia 2010 r. I. B. zwróciła się o stwierdzenie, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo – parkowy położony w [...] nie podpadała pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). Wnioskodawczyni wykazała swoje następstwo prawne po M. T., byłym właścicielu nieruchomości w [...]. Wniosek został ostatecznie zmodyfikowany jako dotyczący działek nr: [...] (pismo z 19.04.2017 r.).

Decyzją z [...] maja 2010 r. Wojewoda Wielkopolski umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe, a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z 16 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 2327/10) uchylił obie powyższe decyzje.

Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Wojewoda Wielkopolski na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) oraz art. 105 § 1 K.p.a. orzekł, że:

1) nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działki nr: [...], wydzielone na podstawie wstępnego projektu podziału działki nr [...] z 30 marca 2017 r., stanowiącego załącznik nr 1 do decyzji, a także działka nr [...], wydzielona na podstawie wstępnego projektu podziału działki nr [...] z 3 listopada 2014 r., stanowiącego załącznik nr 2 do decyzji – nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej,

2) odmówił stwierdzenia, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działki nr nr: [...] wydzielona na podstawie wstępnego projektu podziału działki nr [...] z 30 marca 2017 r., stanowiącego załącznik nr 1 do decyzji, a także działka nr [...] w części stanowiącej dawną parcelę nr [...] - nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu,

3) umorzył postępowanie w części dotyczącej stwierdzenia, że działki nr: [...] w części stanowiącej dawną parcelę nr [...], nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli I. B. (kwestionując pkt 2 decyzji, w której orzeczono o działce nr [...] i pkt 3 w zakresie, w jakim umorzone zostało postępowanie w części dotyczącej działek [...]) oraz Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (kwestionując pkt 1 decyzji, w którym orzeczono o działce nr [...]).

Decyzją z [...] czerwca 2018 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.:

1) uchylił decyzję Wojewody w pkt 2 – w części, w której odmówiono stwierdzenia, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów, jako działka nr [...], wydzielona na podstawie wstępnego projektu podziału działki nr [...] z 30 marca 2017 r. stanowiącego załącznik do tej decyzji, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej,

2) orzekł, że nieruchomość opisana w punkcie 1, jako aktualna działka nr [...] nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej,

3) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego w pozostałej części.

Organ odwoławczy wskazał, że z Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi (stan na 1950 r.) wynika, że M. T. był właścicielem nieruchomości ziemskiej [...] o pow. 315,7 ha, w skład której wchodziło ponad 245 ha gruntów ornych. W Ewidencji znajduje się także informacja o podstawie prawnej przejęcia majątku, którym był art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. Dobra ziemskie M. T. w [...] znacznie przekraczały określoną w dekrecie normę obszarową dla województwa poznańskiego.

Odnośnie działki nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że w chwili jej przejęcia na własność Skarbu Państwa stanowiła ona las oddzielony drogą od założenia parkowego. Takie też oznaczenie – las – widnieje w zrekonstruowanej matrykule. Leśny charakter tej części majątku nie był kwestionowany przez strony postępowania. Spór dotyczył natomiast możliwości wykorzystania takiego lasu dla potrzeb rolniczych. Zdaniem Ministra las o powierzchni 1,05 ha nie był użytkiem nadającym się samodzielnie, z racji swojego charakteru, do działalności rolniczej. Według Nadleśnictwa [...] o związku funkcjonalnym między spornym terenem a gospodarstwem rolnym majątku [...] świadczyć mają: brak odrębnej gospodarki leśnej, umiejscowienie działki pośród gruntów rolnych, a także przydatność drewna pozyskiwanego z lasu do działalności rolniczej. Z argumentacją tą Minister jednak się nie zgodził, stwierdzając, że brak odrębnej gospodarki leśnej, w szczególności nadzorowanej przez leśniczego, jest faktem, niemniej nie dowodzi automatycznie istnienia związku z rolnictwem (nie istnieje dychotomiczny podział funkcji użytkowych na rolnicze i leśne). Organ wskazał, że z zeznań świadka A. M. wynika, że las wykorzystywany był raczej do celów rekreacyjnych. Teza o enklawie pośród gruntów rolnych też nie jest prawdziwa. Las graniczy z terenami o różnym charakterze, zasadniczy kompleks rolniczy położony jest po stronie zachodniej, za drogą do [...]. Natomiast ewentualna przydatność drewna do działalności rolniczej po pierwsze ma charakter hipotetyczny (nie zostało to w żaden sposób udokumentowane), po drugie nawet możliwość takiego wykorzystania materiału drzewnego nie skutkuje powstaniem związku funkcjonalnego, który jest relacją o charakterze dwustronnym. Należałoby zatem dowieść, że gospodarstwo rolne nie mogło normalnie funkcjonować bez zaopatrzenia w drzewo pochodzące z własnego lasu, a jednocześnie, że istnienie jednohektarowego lasu uwarunkowane było zasadami prowadzenia produkcji roślinnej lub zwierzęcej w majątku. Ponieważ tak silnej zależności w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób wykazać, Minister uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji w odniesieniu do działki [...] jest prawidłowe.

Skargę na powyższą decyzję złożył Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...], zaskarżając ją w części dotyczącej rozstrzygnięcia zamieszczonego w pkt 3 decyzji, w którym Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w części w której orzeczono, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 lit. e ww. dekretu, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 8 § 2 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu w zw. z 5 § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marcu 1945 r. oraz art. 15 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie.

Uczestnicy postępowania I. B. i T. M. w piśmie z 16 października 2018 r. wnieśli o oddalenie skargi w całości.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał ją za niezasadną.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy ustaliły, że cały majątek, w tym działka nr [...] został przejęty na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. Wprawdzie z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w P. z 10 lipca 1945 r., skierowanego do Sądu Grodzkiego w [...] nie wynika podstawa prawna przejęcia nieruchomości, to jednakże z Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej wynika, że M. T. był właścicielem nieruchomości ziemskiej [...] o pow. 315,7 ha, w skład której wchodziło ponad 245 ha gruntów ornych. W Ewidencji znajduje się także informacja o podstawie prawnej przejęcia - art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. Z akt sprawy nie wynika, aby podstawa przejęcia była inna.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, działka nr [...] stanowiła las o pow. 1,05 ha, który był oddzielony drogą od założenia parkowego. Oznaczenie tej działki, jako las, widnieje w zrekonstruowanej matrykule. Słuszne jest stanowisko organów, że las o tak małej powierzchni nie był użytkiem nadającym się samodzielnie do działalności rolniczej. Z zebranych w sprawie dowodów nie wynika, aby las był w jakikolwiek sposób związany z gospodarką rolną. Natomiast podnoszony przez skarżącego w toku postępowania brak odrębnej gospodarki leśnej, umiejscowienie działki pośród gruntów rolnych, a także przydatność drewna pozyskiwanego z lasu do działalności rolniczej, co w ocenie skarżącego, ma świadczyć o związku tej działki z działalnością rolną, nie wynika z żadnego dowodu. Świadek A. M. podała, że las był wykorzystywany do celów rekreacyjnych. Wbrew stanowisku skarżącego las nie był enklawą pośród gruntów rolnych. Graniczył bowiem z terenami o różnym charakterze. Natomiast kompleks rolniczy położony jest po stronie zachodniej, za drogą do [...]. Z żadnego z dowodów nie wynika, aby z lasu było pozyskiwane drewno do działalności rolniczej. Nie wynika również, aby pomiędzy lasem, a gospodarstwem rolnym istniał związek funkcjonalny tego rodzaju, że bez lasu gospodarstwo nie mogło normalnie funkcjonować.

Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z zarzutem, że Minister nie odniósł się do zarzutów odwołania, w tym odnośnie działki nr [...], wskazując, że organ wyjaśnił tę kwestię szczegółowo na str. 5 i str. 6 zaskarżonej decyzji. Za nietrafny uznał również zarzut, że Minister arbitralnie przyjął, że użytki leśne umieszczone pośród gruntów rolnych nie stanowią zorganizowanej całości gospodarczej z innymi nieruchomościami wchodzącymi w skład majątku. Minister, ustalając funkcje i znaczenie tej nieruchomości powołał się na oznaczenie matrykuły, na odrębne położenie lasu graniczącego z terenami o różnym charakterze podczas, gdy zasadniczy kompleks rolniczy znajdował się po stronie zachodniej, za drogą do [...]. Organ także wskazał na dowód z zeznań świadka. Wobec tego za nieskuteczny uznał Sąd zarzut dowolnego, oderwanego od faktów, rozstrzygnięcia odnoszącego się do działki nr [...] oraz hipotetycznych ustaleń w tym zakresie.

Za chybiony uznał także Sąd pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 8 § 2 K.p.a., który to przepis wszedł w życie 1 czerwca 2017 r. (art. 1 pkt 3 w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U z 2017 r. poz. 935), a niniejsze postępowanie zostało wszczęte w 2010 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 105 § 1 K.p.a., Sąd pierwszej instancji uznał zarzut ten również za niezasadny, a tym bardziej w powiązaniu go z ustaleniami co do działki nr [...]. Postępowanie w części dotyczącej tej działki nie zostało umorzone. Wojewoda umorzył postępowanie w części dotyczącej działek nr: [...], gdyż nie stanowiły w chwili przejęcia własności M. T. Z tych samych przyczyn (za wyjątkiem działki nr [...]) skarżący nie ma też legitymacji do kwestionowania pkt 3 zaskarżonej decyzji.

Jako niezasadne ocenił wreszcie Sąd pierwszej instancji zarzuty naruszenia art. 7, art. 15, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie konieczny do wydania rozstrzygnięcia, zgromadził i właściwie ocenił dowody, a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), określanej dalej jako "P.p.s.a.", oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...], zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) przez błędne jego zastosowanie polegające na przyjęciu przez WSA, że stanowił on podstawę prawną przejęcia na cele reformy rolnej działki nr [...],

2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu podstawy faktycznej oceny legalności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2018 r. w części dotyczącej ustalenia, że działka nr [...], nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej,

3. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez błędną jego wykładnię polegającą na zdawkowym i niepełnym przedstawieniu okoliczności faktycznych sprawy, przemawiających za uznaniem, że cały majątek, w tym działka nr [...], zostały przejęte na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN,

4. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. przez błędną jego wykładnię polegającą na uchyleniu się przez Sąd pierwszej instancji od rozpoznania zarzutu naruszenia przez Ministra zaufania do organów administracji publicznej, z uwagi na arbitralne przyjęcie, że użytki leśne umieszczone pośród gruntów rolnych nie stanowią zorganizowanej całości gospodarczej z innymi nieruchomościami wchodzącymi w skład majątku [...].

Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie i wnosi o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji nie wytłumaczył w logiczny sposób, dlaczego z lektury pisma Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w P. z 10 lipca 1945 r. nie wynika dokładna podstawa prawna przejęcia nieruchomości. Organ prowadzący postępowanie powinien przede wszystkim ustalić, czy ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika w sposób niewątpliwy, że nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania, została przejęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Tymczasem w aktach nie ma dokumentów potwierdzających, że majątek ziemski, w tym działka o nr [...], został przejęty na tej podstawie. Przesądzającym w tej materii nie może być sama tylko ewidencja nieruchomości ziemskich, która nie została sporządzona do celów przeprowadzenia reformy rolnej. Należy zatem brać pod uwagę możliwość, że ta część majątku została przejęta na podstawie dekretu z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82 ze zm.). Z kolei uchybienie przepisom procesowym przez WSA polegało na jedynie formalnym odniesieniu się do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 8 § 2 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł także istotnych uchybień w materiale dowodowym sprawy przyjmując za udowodnione okoliczności, które nie mają pokrycia w materiale dowodowym sprawy, który nie został w sposób całościowy zebrany, a tym bardziej rozpatrzony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając sprawę w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego artykułu, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (zarzut 1). Zastosowanie tego przepisu warunkowało bowiem dopuszczalność przeprowadzenia w sprawie postępowania dotyczącego podpadania pod reformę rolną opisanego na wstępie majątku, należącego ówcześnie do M. T., a w szczególności działki nr [...], do której to ograniczona została niniejsza kontrola kasacyjna. Analizując tę kwestię stwierdzić należy, że podstawę prawną przejęcia działki nr [...] na cele reformy rolnej ustalono przede wszystkim w oparciu o wykaz nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, który organ I instancji pozyskał z Archiwum Akt Nowych przy piśmie z 24 kwietnia 2014 r., a także o pismo Starosty Powiatowego w [...] z 26 września 2011 r. W wykazie tym wyraźnie wskazano pod pozycją nr 46 jako podstawę przejęcia majątku [...], którego właścicielem był M. T. "art. 2 p. 1 lit. e", zaś w ww. piśmie Starosty określono, które dawne parcele majątku odpowiadają działkom według aktualnego oznaczenia. Ustalania w tym zakresie potwierdziła matrykuła katastralna zrekonstruowana w 1948 r. Nie można natomiast podzielić argumentacji skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji "nie wytłumaczył w logiczny sposób, dlaczego z lektury pisma Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w P. z dnia 10 lipca 1945 r. (...) nie wynika dokładna podstawa prawna przejęcia nieruchomości". Przede wszystkim zauważyć należy, że przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości objętych reformą rolną nastąpiło z mocy prawa, na podstawie ww. dekretu a nie ww. zaświadczenia. Z tego powodu braki tego zaświadczenia, dostrzeżone zresztą także i przez Sąd pierwszej instancji, nie miały znaczenia dla skutku prawnego przejścia własności nieruchomości, natomiast organy administracyjne a za nimi Sąd były uprawnione do odtworzenia, na podstawie innych dokumentów i okoliczności, rzeczywistej podstawy prawnej przejścia (z mocy dekretu) prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Takimi dokumentami były właśnie ww. wykaz (ewidencja) nieruchomości ziemskich, pismo Starosty Powiatowego z 26 września 2011 r., matrykuła katastralna zrekonstruowana w 1948 r. oraz podkreślana wielkość przejętego majątku, spełniająca wartości normatywne z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. Zauważyć również trzeba, że wydanie ww. zaświadczenia przez Wojewódzki Urząd Ziemski w P. znajduje swoje źródło w tym przepisie, bowiem stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51) orzekanie w sprawach, czy dana nieruchomość podpada właśnie pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 pkt e należało w I instancji do wojewódzkich urzędów ziemskich. Wskazywanie z kolei przez stronę skarżącą, że "należy brać pod uwagę możliwość, że ta część majątku została przejęta na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (...)" stanowi nieuprawnioną polemikę, pozostającą w sferze domysłów autora skargi kasacyjnej, nie popartą żadnymi dowodami i nie podważającą ustaleń poczynionych przez organy administracyjne na podstawie ww. dokumentów, a prawidłowo zaakceptowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Z tego też względu analizowany zarzut okazał się być niezasadny.

Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. (zarzut 3). Odnośnie pierwszego z ww. przepisów, stwierdzić trzeba, że uzasadnienie skarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy, w tym odniesienie się do zarzutu uchybienia ww. przepisom procedury administracyjnej oraz uzasadnienie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Za niewystarczające dla prawidłowo skonstruowanego zarzutu należy natomiast uznać wskazanie, że naruszenie tym przepisom polegało "na zdawkowym i niepełnym przedstawieniu okoliczności faktycznych sprawy, przemawiających za uznaniem, że cały majątek, w tym działka nr [...], zostały przejęte na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu". Brak wskazania, których okoliczności nie wzięto pod uwagę i jaki to miało wpływ na sprawę nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na podjęcie kontroli kasacyjnej w tym zakresie. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jedynie ogólnikowo zarzucono Sądowi pierwszej instancji, że nie dostrzegł on istotnych uchybień w materialne dowodowym, ograniczając przedstawioną argumentację do podważenia podstawy prawnej przejęcia działki nr [...] na cele reformy rolnej (art. 2 ust. 1 lit. e dekretu), a która jak wyżej wskazano, okazała się być prawidłowa. Tymczasem, co należy wyraźnie podkreślić, podstawę ustalenia, że ww. działka stanowiąca las, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, stanowiło ustalenie organu odwoławczego, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, że pomiędzy ww. lasem a przejętym na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwem rolnym nie istniał związek funkcjonalny tego rodzaju, że bez lasu gospodarstwo nie mogło normalnie funkcjonować. Ustalenia tego, podobnie jak i okoliczności oraz dowodów, na podstawie których go dokonano, nie podważono w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, przez co nie mogło ono zostać poddane kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem skargę kasacyjną wyłącznie w granicach wyznaczonych treścią podniesionych w niej zarzutów. Poza zakresem zaskarżenia pozostawały takie okoliczności sprawy jak położenie ww. lasu, sposób jego wykorzystywania, czy związek z gospodarką leśną, ale również środki dowodowe na podstawie, których dokonano tych ustaleń. Z tych też przyczyn nie podlegał uwzględnieniu również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. (zarzut 2).

Nie mógł wreszcie zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. (zarzut 4). Sąd pierwszej instancji wskazał bowiem w uzasadnieniu skarżonego wyroku w oparciu o przepis ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, dlaczego w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 8 § 2 K.p.a., a czego strona skarżąca również nie kwestionowała. Natomiast nie sposób dopatrzeć się naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Jak wynika z uzasadnienia tego zarzutu skarżący twierdzi, że zasada ta została naruszona wskutek "nieoczekiwanego odstąpienia przez Ministra od utrwalonego we wcześniejszych sprawach sposobu rozumienia regulacji dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz rozporządzenia w sprawie jego wykonania. Jak zostało to zauważone w skardze, w dotychczasowym orzecznictwie organów administracji publicznej, które obrazują decyzje Wojewody wydane w sprawach o nr (...) oraz (...), aprobowano stanowisko, że umiejscowienie gruntów leśnych pośród gruntów rolnych pozwala przyjąć, że stanowiły one zorganizowaną całość gospodarczą razem z innymi nieruchomościami wchodzącymi w skład majątku. W decyzji Ministra z dnia [...] czerwca 2018 r., a wcześniej w decyzji Wojewody z [...] czerwca 2017 r. pogląd ten został całkowicie zanegowany." W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argument ten nie mógł jednak świadczyć o odstąpieniu przez organy od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym i uchybieniu zasadzie zaufania, skoro w okolicznościach niniejszej sprawy ustalono, że przedmiotowa działka (las) graniczyła z terenami o rożnym charakterze, a nie że była umiejscowiona pośród gruntów rolnych.

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a.