Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 658/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1b, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb ewidencyjny K. , gmina B., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowiącej własność M. K., poprzez zezwolenie [...] Sp. z o.o. w P. na:

1. założenie i przeprowadzenie na działce oznaczonej nr [...] przewodów oraz urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji M.-D. M.) w postaci 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych, o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 2064 m2 wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 20 m;

2. założenie i przeprowadzenie na działce oznaczonej nr [...] przewodów oraz urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji M.-D. M.) w postaci 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych, o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 194 m2 wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 20 m -

zgodnie z treścią załącznika mapowego, stanowiącego integralną część niniejszej decyzji.

Decyzją z [...] r., nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 124 ust. 1a w zw. z art.124 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zezwolił [...] sp. z o.o. w P. na niezwłoczne zajęcie części ww. nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] obręb ewidencyjny K. , gmina B., w celu założenia i przeprowadzenia przez nieruchomości przewodów oraz urządzeń służących do dystrybucji napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji M.-D. M., w tym na działce nr [...] – 6. przewodów roboczych i 2. odgromowych, o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 2064 m2 wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 20 m oraz na działce nr [...] – 6. przewodów roboczych i 2. odgromowych, o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 194 m2 wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 20 m.

Organ I instancji nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji odwołał się M. K., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77, 80 i 97 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak należytej oceny materiału dowodowego, zaniechanie zawieszenia postępowania w sytuacji gdy możliwość funkcjonowania w obrocie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest obligatoryjnie związana z wydaniem ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Z. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz.23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a. decyzji, od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zachowany jest zarówno ważny interes społeczny, jak i ważny interes gospodarczy. O bezpieczeństwie regionu decyduje przede wszystkim utrzymanie należytego stanu technicznego istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej w zakresie wytwarzania, przesyłania oraz dystrybucji energii elektrycznej. Inwestor - [...] - jako przedsiębiorstwo energetyczne, zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, jest zobowiązany zapewnić ciągłość i niezawodność dostaw energii, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.

Organ stwierdził ponadto, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest decyzją zależną od bytu decyzji o której mowa w art. 124 ust. 1 ww. ustawy, tj. od decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Decyzja taka została wydana przez Starostę [...] w dniu [...] r., a następnie utrzymana w mocy przez Wojewodę Z. decyzją z dnia [...] r. numer [...]

Decyzja Wojewody Z. z dnia [...] r. została zaskarżona przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Skarżący zarzucił jej naruszenie:

- art. 9 i 11 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości,

- art. 7, 76 § 1, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz dowolną jego ocenę, z pominięciem faktu, iż w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających niezwłoczność działania i zagrożenia interesu społecznego,

- art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie decyzji.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających zły stan przewodów i urządzeń do dystrybucji energii elektrycznej, co powoduje, że nie można uznać, że istniejąca linia sprawia kłopoty techniczne, które powodują konieczność szybkiego działania. Tym samym nie było podstaw do nakładania rygoru natychmiastowej wykonalności i niezwłocznego zajęcia nieruchomości.

Zdaniem skarżącego, organ błędnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który nie potwierdza przesłanek wymienionych w art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami i w art. 108 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 413/2017 uchylił decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] [...]

Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 658/17 sąd zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie do czasu uzyskania prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ograniczenia korzystania z nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2686/17 Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w związku z czym postanowieniem z dnia 25 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podjął z urzędu zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga jest zasadna.

W myśl art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z kolei, zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Obie decyzje są integralnie ze sobą związane, a rozstrzygnięcie podjęte w trybie art. 124 ust. 1a ww. ustawy poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja ograniczająca właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu sposób korzystania z nieruchomości. Oznacza to, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a ww. ustawy (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona swoją podstawę w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sądowi z urzędu jest wiadome, że prawomocnym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 413/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...].

Powyższe oznacza, że skoro decyzja w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części ww. nieruchomości została wyeliminowana z obrotu prawnego, to zaskarżona decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie części ww. nieruchomości, będąca decyzją zależną od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości, traci swoją podstawę i podlega uchyleniu przez sąd.

W ocenie sądu, w sprawie mamy do czynienia z przesłanką wznowieniową (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.), gdyż decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona, tj. decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ww. ustawy.