Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2931/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska (spr) WSA Barbara Pasternak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 sierpnia 2001r. , Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] września 2000r., II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego B. O. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 2931/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].09.2000 r Nr [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach, będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił B. O. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...].09.1976r z tytułu "utrwalenia władzy ludowej" w okresie od [...].03.1945r do [...].05.1947r , łącznie 2 lata i 2 miesiące. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że B. O. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt ZBOWiD. W związku z tym stwierdził , że B. O. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".

W myśl art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy , osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Wyjaśnił jednocześnie , że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art. 2 i 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. O. podniósł, że przy wydaniu decyzji nie wzięto pod uwagę , iż w okresie od [...].03.1945r do [...].05.1945r walczył z wojskami niemieckimi pod W., ani też jego działalności w ruchu oporu.

Przy piśmie złożył szczegółowe oświadczenie na temat swojego udziału w Armii Krajowej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l , art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].09.2000r Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że B. O. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka B. O. pełnił służbę w MO. MO nie była służbą zmilitaryzowaną.

W świetle obowiązujących przepisów jakiekolwiek zadania wykonywane podczas służby w MO nie mogą być uznane za działalność kombatancką. W myśl art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956.

Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.

Jednocześnie organ stwierdził, że przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w ruchu oporu byłoby naruszeniem przepisu art.22 ust. l ustawy o kombatantach oraz art.22 ust.3 ustawy , w myśl którego wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art.1-4 mogły być kierowane do urzędu w określonym trybie do dnia 31.12.1998r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję B. O. podtrzymał zarzuty wymienione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/.

Skarga jest zasadna.

Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

W myśl art. l ust. 2 pkt 3 ustawy za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach , w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia [...].08.2000r, że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy" , podnieść należy , że jeżeli stanowiskiem Sądu Najwyższego , na które powołał się organ , jest stanowisko zawarte w wyroku SN z dnia 21.03.1996r (III ARN 80/95 OSNP 1996/18/261), to odniesienie to jest niewłaściwe.

Sąd Najwyższy stwierdził wówczas , że organ orzekający w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie takich uprawnień na podstawie art. 21 ust. l tej ustawy.

Podkreślić jednak należy , że pogląd ten wyrażony został na gruncie przepisu at.25 ust.2 pkt 2 ustawy w brzmieniu, jakie obowiązywało do dnia 31.07.1997r. Przepis ten stanowił wówczas : Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".

Dopiero począwszy od dnia 31.07.1997r w przepisie tym dodano zdanie drugie : Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można stwierdzić, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.

Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Skoro więc skarżący podnosił w toku postępowania weryfikacyjnego twierdzenia o swoim udziale w ruchu oporu i przedstawiał na tę okoliczność dowody , organ administracji , z naruszeniem przepisów postępowania rozstrzygnął o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich , wyłączając sprawę przyznania uprawnień z innego tytułu do odrębnego rozpoznania.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.04.2003r , art.22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego , który przewidywał, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane do dnia 31 grudnia 1998 r. , został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji.

Przepis ten utracił moc z dniem 29 kwietnia 2003r.

W myśl art. 145a § l kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 145 § l lit.b i lit.c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy , jak również wtedy , gdy stwierdzi naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Dlatego też , na podstawie powołanego przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.