Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 20/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6  pkt 8,  art. 140  ust. 1,  ust. 2  pkt 2 i  ust. 3  pkt 2,  art. 143  ust. 2  pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1064
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za prowadzenie działalności bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (później także skrót WUG) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (później także skrót OUG) z dnia [...] r. nr [...] ustalającą G. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "A" z siedzibą w D., opłatę podwyższoną za prowadzenie działalności bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych w wysokości [...] zł oraz umarzającą postępowanie w stosunku do "B" S.A. w R..

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 i poz. 695, dalej: k.p.a.), w związku z art. 140 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 2 i art. 140 ust. 3 pkt 2 oraz art. 143 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1064 ze zm. dalej pgg),

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Inspektorzy Okręgowego Urzędu Górniczego w K. przeprowadzili w dniu [...] r. wizję lokalną w miejscowości [...], gdzie usytuowany był otwór studzienny o głębokości ok. 70. W jej trakcie pracownik ochrony wskazał kontrolującym miejsce wykonania otworu wiertniczego w celu ujęcia wód podziemnych. Oświadczył, że prawdopodobnie wiercenie prowadzone było w [...] i [...] r. Podczas wizji w terenie wykonano dokumentację fotograficzną, szkic sytuacyjny terenu działki oraz pomiar lokalizacji otworu wiertniczego z wykorzystaniem służbowego odbiornika GPS typ GMS-2 firmy "C", a także służbowego telefonu komórkowego [...] do odbierania poprawek położenia punktów z systemu [...] (poprawka powierzchniowa [...]). Współrzędne wykonanego otworu w układzie [...], strefa [...]: wyniosły X -[...], [...]Y -[...] Z (H)- [...] m n.p.m. Wyniki pomiarów zostały zapisane w pamięci w/w urządzeń, opracowano mapę w skali 1:1000 z lokalizacją otworu studziennego, otwór wykonano na działce nr ew. [...] w m. R..

W toku postępowania zwrócono się do Starosty [...] o wyjaśnienie czy prowadził on postępowania z zakresu ustaw Prawo geologiczne i górnicze oraz Prawo wodne dotyczących przedmiotowej działki, na co uzyskano odpowiedź iż nie prowadzono żadnych postępowań z zakresu ustaw Prawo geologiczne i górnicze oraz Prawo wodne dotyczących przedmiotowej działki, tzn. nie były zatwierdzane projekty robót geologicznych, nie były wydawane pozwolenia wodnoprawne dotyczące tej działki". Poinformowano równocześnie, że właścicielem działki nr ew. [...] jest "B", S.A. w R.. W uzupełnieniu informacji, Starosta [...] wskazał, że w dniu [...] r. wpłynął wniosek tej spółki o zatwierdzenie Projektu Robót Geologicznych dla ustalenia zasobów ujęcia wody za pomocą otworu [...] w utworach trzeciorzędowych w miejscowości R., gmina U., powiat [...], województwo [...] . Analiza ww. projektu, wykazała, że otwór [...] na działce nr [...] został odwiercony w [...] r. bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych. Zapisy w części tekstowej projektu oraz załączniki graficzne nr [...] i nr [...] potwierdziły, że otwór [...] o głębokości 60,0 m, o którym mowa w projekcie jest tożsamy sam otwór, którego odwiercenie stwierdzili pracownicy inspekcyjno-techniczni Okręgowego Urzędu Górniczego podczas wizji w dniu [...] r.

Pismem z dnia [...] r. organ I instancji wystąpił do "B" S.A. o udzielenie wyjaśnień w sprawie wykonywania działalności polegającej na wierceniu studni na działce nr [...] w m. R.. W dniu [...] r. przedsiębiorca "B" S.A. pisemnie ustosunkował się do zaistniałej sytuacji. Poinformował, że projekt robót geologicznych na wykonanie w [...] r. otworu studziennego nie został zatwierdzony, ale został w [...] roku złożony do zatwierdzenia Staroście Powiatowemu w U.. Do odwiercenia studni wynajęto podmiot: G. K. "A" z siedzibą w D., z wykonawcą zawarto umowę na wykonanie prac budowlanych. Wraz z wyjaśnieniami dostarczono: umowę na wykonanie prac budowlanych z [...] r. Jej analiza wykazała, że zamawiający zlecił wiercenie studni o głębokości do 60 m i wydajności powyżej 7 m2 na dobę, w przypadku nie uzyskania wymaganej wydajności umowa przewidywała wiercenie następnych studni do głębokości 60,0 m. Umowa nie zawierała zapisów dotyczących wymagań z zakresu Prawa geologicznego i górniczego. Umowa przewidywała wykonanie wiercenia studni w okresie od [...] do [...] r., jednak termin, jak wykazało postępowanie nie został zachowany, roboty wiertnicze prowadzono do końca [...] r.

Przedłożono także aneks do umowy na wykonanie prac budowlanych, bez daty podpisany przez wykonawcę w dniu [...] r. Strony w aneksie postanowiły dokonać zmian. Wykonawca miał dodatkowo wykonać usługi polegające na uzyskaniu w terminie do [...] r. przed właściwymi organami wszelkich zgłoszeń i zezwoleń dotyczących wiercenia studni. Zgodnie z pkt. 2 aneksu Zamawiający na żądanie Wykonawcy miał udzielić mu pełnomocnictw do występowania przed właściwymi organami. Aneks do umowy został zawarty po rozpoczęciu robót wiertniczych (robót geologicznych) w celu próby zalegalizowania wykonywanej działalności bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych, jednak na skutek nieporozumień między stronami w dniu [...] r. strony umowy sporządziły protokół z zakończenia robót wiertniczych i rozwiązały umowę. Realizacji zapisów aneksu, dotyczących opracowania i zatwierdzenia projektu robót geologicznych, w ramach umowy między stronami nigdy nie dokonano. Roboty geologiczne prowadzone były bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych.

Kolejnym przedłożonym dokumentem był protokół z [...] r. spisany między stronami (zamawiającym a wykonawcą), w którym strony potwierdziły wykonanie trzech otworów o głębokości 60,0 m (pkt 1 protokołu). Umowę zakończono również w zakresie występowania wobec właściwych organów w zakresie zezwoleń i zgłoszeń dotyczących jej użytkowania (pkt 7 ).

Przedłożono także umowę z dnia [...] r. z firmą "D" S.C. na wykonanie: projektu robót geologicznych, powykonawczej dokumentacji hydrogeologicznej i operatu wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego z której wynika, że otwór został wykonany przed jej podpisaniem.

W celu ustalenia stanu faktycznego oraz stron postępowania w sprawie naliczenia opłaty podwyższonej za prowadzenie działalności bez zatwierdzonego projektu robót organ I instancji przesłuchał pięciu świadków; 3 przedstawicieli "B" S.a. tj. A. M., D. D., J. M. oraz dwóch przedstawicieli "A" tj. G.K. i Z. K.. Ten ostatni wyjaśnił, że z inwestorem uzgodniono wiercenie otworów do 30 m. Kiedy okazało się, że na tej głębokości nie ma wody wspólnie z J.M. podjęto decyzję o wierceniu głębiej. Wywiercono dwa otwory negatywne do 60m a trzeci na głębokości 60m gdzie wydajność wynosiła 4,8 m2 na dobę.

Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie naliczenia opłaty podwyższonej w związku z prowadzeniem działalności bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych na dz. nr [...] w m. R.. Następnie w dniu [...] r., wydał decyzję nr [...] którą ustalił "B" S.A. z siedzibą w R. opłatę podwyższoną za prowadzenie działalności bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych.

Od powyższej decyzji "B" S.A., reprezentowany przez radcę prawnego wniosła odwołanie z dnia [...] r.

Decyzją z [...]r .nr [...] , Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uchylił decyzję z dnia [...] r., w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji

Realizując wskazania zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego organ I instancji przeprowadził w obecności pełnomocnika "B" S.A. przesłuchania świadków: - G.K., Z.K., J.M. i D. D. a także dokonał oględzin działki nr [...].

Równolegle strona wniosła skargę na decyzję z dnia [...] r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sąd administracyjny wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt. III SA/GI 1391/16 uchylił decyzję z dnia z dnia [...] r., stwierdzając m.in., że organ pierwszej instancji nie doręczył decyzji pełnomocnikowi strony, wysyłając ją bezpośrednio na adres "B" S.A., co skutkowało brakiem w obrocie prawnym aktu podlegającego zaskarżeniu w formie odwołania.

Mając na uwadze powyższy wyrok organ pierwszej instancji doręczył decyzję z [...] r. pełnomocnikowi "B" S.A. Spółka złożyła odwołanie, w wyniku którego decyzją [...] r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uchylił decyzję z dnia [...] r., w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na tę decyzję wyrokiem z 10 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/GI 775/18.

Po zwrocie akt organ pierwszej instancji przesłuchał w charakterze świadka A.M., pracownika firmy "B" Spółka Akcyjna do [...] r. na stanowisku - Kierownik administracji ds. [...]. Świadek podtrzymała wcześniejsze zeznania a na pytania odpowiedziała, że aneks do umowy o wykonanie otworów hydrogeologicznych został podpisany krótko po podpisaniu umowy głównej

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor OUG w K. ponownie ustalił "B" S.A. opłatę podwyższoną za prowadzenie działalności bez wymaganego projektu robót geologicznych na terenie działki nr [...] w miejscowości R., w okresie od [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł.

W wyniku odwołania ww. podmiotu decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uchylił decyzję z dnia [...] r., nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Rozpatrując zaskarżona decyzję organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż zaskarżona decyzja musi zostać uchylona ponieważ została skierowana do podmiotu, który nie powinien być stroną w przedmiotowej sprawie.

Organ pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia [...] r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie naliczenia opłaty podwyższonej w związku z prowadzeniem działalności bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych na dz. nr [...] w m. R. wobec G. K..

G. K. złożył pisemne oświadczenie z dnia [...] r., dotyczące wykonywania prac na rzecz firmy "B" w miejscowości R., powiat [...]. Przyznał, że roboty geologiczne w [...] r. prowadzone były bez projektu robót geologicznych, powołując okoliczności towarzyszące robotom. Wskazał, że wykonując otwory przekroczył głębokość 30 m z uwagi na naciski zleceniodawcy.

W tej sytuacji organ I instancji uznał, że roboty geologiczne bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych były prowadzone przez G. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" z siedzibą w D.. Wspomniał, że powierzenie realizacji studni nastąpiło na rzecz profesjonalisty. Wykonawca robót geologicznych poprzez zawarcie aneksu do umowy na wykonanie prac budowlanych przyjął na siebie obowiązek uzyskania dokumentów niezbędnych do legalnego korzystania z wykonanego otworu. Z analizy wspomnianego aneksu wywiedziono, że został podpisany już po rozpoczęciu wiercenia w związku z tym wykonawca miał świadomość, iż rozpoczął wiercenie nielegalnie. Okoliczności sprawy wskazują, iż G. K. miał zamiar sporządzić projekt robót geologicznych na wykonanie otworu studziennego, ale dopiero po pozytywnym wyniku wiercenia.

Powołując się na dowody uzyskane w sprawie organ wskazał, że obydwie strony umowy o roboty geologiczne miały świadomość, że otwory będą wiercone na głębokość przekraczającą 30 m, a stosowne dokumenty zostaną uzyskane dopiero po pozytywnym wyniku wiercenia. Przedsiębiorca powinien odmówić wiercenia głębiej niż 30 m, pomimo polecenia zleceniodawcy.

Na podstawie zebranych dowodów w sprawie, organ ustalił, że na działce nr [...] m. R., firma "A" w [...] roku prowadziła działalność bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych. Za niemające znaczenia uznał okoliczności związane z ustaleniem dokładnej daty zawarcia aneksu do umowy o wykonanie robót geologicznych, ani okoliczności toczących się w tej sprawie negocjacji pomiędzy G. K. i Z. K. a J. M. i D. D. jak również okoliczności rozwiązania umowy w dniu [...] r.

Od decyzji organu I instancji G.K. złożył odwołanie. Zarzucił jej art. 143 ust. 2 pkt 1 i 4 pgg przez jego błędne zastosowanie w stosunku do odwołującego się, w sytuacji gdy nie realizuje on przesłanki "prowadzenia robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych", ani nie jest "przedsiębiorcą" w rozumieniu pgg. Ponadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, który w jego ocenie, miał wpływ na treść zaskarżonej decyzji, przez ustalenie, że odwołujący się był podmiotem prowadzącym roboty geologiczne, podczas gdy faktycznie był on jedynie wykonawcą tych robót na rzecz inwestora - "B" S.A. W oparciu o te zarzuty odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji względem niego umorzenie postępowania wobec niego oraz uchylenie zaskarżonej decyzji względem "B" S.A. i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Złożył również wniosek o zawieszenie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie wskutek kasacji wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt: III SA/GI 1124/17.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący się wskazał, że "B" S.A. jest właścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości R. i jednocześnie inwestorem w zakresie wykopania studni głębinowej. Studnia ta została wykopana na 60 m przez wykonawcę, tj. odwołującego się, na podstawie zawartej pomiędzy tymi podmiotami umowy z dnia [...] r. na wykonanie prac budowlanych i aneksu do tej umowy z dnia [...] r. Odwołujący się przyznał że w aneksie tym, jako wykonawca, zobowiązał się uzyskać na rzecz zamawiającego dokumentację dotyczącą korzystania ze studni na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa. Jednakże do uzyskania tej dokumentacji nie doszło.

Ponadto odwołujący się przyznał, że w przedmiotowej sprawie występuje praca geologiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 8 pgg i że na taką pracę wymagany jest zatwierdzony projekt robót geologicznych, zgodnie z art. 80 ust. 1 pgg. Odwołujący się potwierdził, że w przypadku niedochowania powyższego wymogu, zgodnie z art. 140 pgg ustalana jest opłata podwyższona. Odwołujący się podnosi, że jedyną kwestią sporną pomiędzy stronami w przedmiotowej sprawie jest to, kto winien być stroną przedmiotowego postępowania, co za tym idzie wobec kogo winna być ustalona opłata podwyższona. W ocenie odwołującego się stroną niniejszego postępowania winien być właściciel przedmiotowej działki, będący jednocześnie inwestorem, tj. "B" S.A. Zdaniem odwołującego się podmiot ten winien być, w rozumieniu art. 143 ust. 2 pkt 4 pgg i jego wykładni, traktowany jako podmiot prowadzący roboty geologiczne. Odwołujący się wskazał, że art. 143 ust. 2 pkt 1 pgg nie może być wobec niego stosowany, bowiem nie jest on przedsiębiorcą w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 9 pgg, gdyż nie był on wykonawcą działalności, na którą jest wymagana koncesja, a jedynie zajmował się wykopywaniem studni głębinowej. Odwołujący się stwierdził również, że nie może być uznany za podmiot, o którym mowa w art. 143 ust. 2 pkt 2 i 3 pgg. Zdaniem odwołującego się nie może on być również uznany za podmiot, o którym mowa w art. 143 ust. 2 pkt 4 pgg, gdyż był jedynie faktycznym wykonawcą zleconych mu robót geologicznych i nie miał prawnych możliwości, aby "uzyskać zatwierdzenie projektu i pozwolenie na realizację danej roboty geologicznej", bo nie miał żadnego tytułu prawnego do działki, na której robota była realizowana i dlatego też nie mógł być stroną postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych, na co powołuje art. 80 ust. 3 pgg Okoliczność, że nie może on być uznany za stronę w świetle brzmienia art. 143 ust. 2 pkt 4 pgg, odwołujący się tłumaczył tym, że jego działaniu polegającym na faktycznym kopaniu studni głębinowej nie można przypisać znamienia prowadzenia robót geologicznych" w rozumieniu tego przepisu. Dodatkowo powołał interpretacje pojęcia "prowadzić". Przyznał, że w aneksie do umowy na wykonanie prac budowlanych strony zastrzegły, że odwołujący się, na podstawie udzielonych mu przez "B" S.A. pełnomocnictw, uzyska wszelkie zgłoszenia i zezwolenia dotyczące korzystania z przedmiotowej studni głębinowej. Pomimo takich ustaleń, zdaniem odwołującego się, za stronę przedmiotowego postępowania uznać należy "B" S.A.

Przystępując w tym stanie rzeczy do rozpoznania odwołania organ odwoławczy w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że odwołujący się prowadzi profesjonalną firmę zajmującą się w szczególności wykonywaniem robót geologicznych. Z faktu powyższego organ odwoławczy wywiódł, że odwołujący się zatrudniał fachowców, profesjonalistów, którzy mieli wiedzę i świadomość, że przedmiotowe roboty winny być wykonywane w oparciu o zatwierdzony projekt robót geologicznych. Pomimo tego, jak wynika z zebranego materiału dowodowego, zgodził się wykonywać przedmiotowe roboty, tj. otwory wiertnicze do głębokości 60 m bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych. W oparciu o materiał dowodowy organ odwoławczy przyjął również, że odwołujący się miał świadomość, że otwory będą wiercone na głębokość przekraczającą 30 m, co wiąże się z potrzebą zatwierdzenia projektu robót geologicznych, bowiem wyraził zgodę, że stosowne dokumenty zostaną uzyskane po pozytywnym wyniku wiercenia. W takiej sytuacji odwołujący się powinien był bezwzględnie wstrzymać roboty wiertnicze do momentu uzyskania wszystkich wymaganych przepisami dokumentów oraz decyzji.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że odwołujący się podejmując się prowadzenia tych robót miał pełną świadomość, iż nie posiadał zatwierdzonego projektu robót geologicznych. Tak więc rozpoczynając roboty geologiczne w takim stanie faktycznym musiał mieć na uwadze konsekwencje wykonywanych przez siebie działań dotyczących prowadzenia robót geologicznych niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Podejmując się prowadzenia przedmiotowych robót geologicznych odwołujący się musiał liczyć się z poniesieniem ryzyka wynikającego z prowadzenia nielegalnej działalności.

Dalej powołując się na art. 143 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pgg wskazujący na kolejność w jakiej należy ustalać strony postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej, jednoznacznie wskazuje, że w pierwszej kolejności stroną tą jest podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych, a dopiero w razie jego braku stroną tą jest właściciel nieruchomości, na której są prowadzone roboty geologiczne. W przedmiotowej sprawie za bezsprzeczne organ uznał że to właśnie odwołujący się był podmiotem, który faktycznie prowadził roboty geologiczne bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych. W ocenie organu II instancji słusznie i właściwie organ I instancji ustalił właśnie odwołującemu się opłatę podwyższoną i prawidłowo wskazał jej wysokość. Z tych względów zasadnym było umorzenie postępowania wobec drugiej strony, tj. "B" S.A.

Z powyższych powodów zarzuty odwołania odnoszące się głównie do kwestionowania niewłaściwie określonej strony postępowania, w ocenie organu II instancji należało uznać za niezasadne i nie mające oparcia w stanie prawnym odnoszącym się do niniejszej sprawy jak i ustalonym stanie faktycznym.

Odnosząc się do wniosku o zawieszenia postępowania, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie wskutek kasacji wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt: III SA/GI 1124/17, organ II instancji stanął na stanowisku, że wniosek ten należy oddalić, gdyż toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sprawie o innym stanie faktycznym, na które powołuje się odwołujący się, nie stanowi zagadnienia wstępnego od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie przedmiotowego odwołania i wydanie decyzji. Ponadto w razie zawieszenia postępowania z przyczyny wskazanej w powyższym przepisie na organ nałożony jest obowiązek wynikający z art. 100 § 1 Kpa. Z przepisu tego wynika, że organ który zawiesił postępowanie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, ma obowiązek wystąpić równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego. Treść tego przepisu dodatkowo wskazuje, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania odwoławczego.

Organ II instancji uznał, że nie ma wątpliwości dla zastosowania art. 140 ust. 1 pgg do sytuacji rozpoczęcia przez podmiot działalności przy braku w tym wypadku, zatwierdzonego projektu robót geologicznych przez właściwy organ. Mając na względzie sankcyjny charakter instytucji opłaty podwyższonej, organ II instancji wyraził pogląd, że uzyskanie zatwierdzenia przedmiotowego projektu stanowiło okoliczność niezbędną i konieczną dla przystąpienia właśnie przez odwołującego się do prowadzenia robót geologicznych na wyżej wymienionej działce, do czego zresztą się zobowiązał na mocy aneksu od umowy.

G. K. złożył skargę do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego z [...]r. Zarzucił jej naruszenie 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 143 ust. 2 pkt 1 i 4 pgg przez błędne zastosowanie w stosunku do skarżącego w sytuacji gdy nie realizuje on przesłanki "prowadzenia robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych", ani nie jest "przedsiębiorcą" w rozumieniu pgg.; 2) przepisu postępowania administracyjnego, tj. art. 80 k.p.a. co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, przez błędną ocenę dowodów zebranych w sprawie, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych i ustalenie, że skarżący był podmiotem prowadzącym roboty geologiczne, podczas gdy faktycznie był on jedynie wykonawcą tych robót na rzecz inwestora — "B" S.A., który te roboty prowadził. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zaprezentowaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej powoływana jako P.p.s.a.

Natomiast badanie zaskarżonej decyzji we wskazanych ramach prowadzi do wniosku, że decyzja nie narusza prawa, a zarzuty strony skarżącej są niezasadne. Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy organy nadzoru górniczego prawidłowo obciążyły skarżącego opłatą podwyższoną za prowadzenie robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości R., gmina U., powiat [...], województwo [...], w okresie od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł .

Stosownie do art. 140 ust. 1 pgg działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej, przy czym opłatę podwyższoną za wykonywanie robót geologicznych ustala się w wysokości [...] zł za każdy kilometr kwadratowy powierzchni terenu objętego taką działalnością, przy czym rozpoczęty kilometr kwadratowy powierzchni terenu liczy się jako cały ( ust. 3 pkt 2).

W myśl art. 6 pkt 8 pgg pracą geologiczną - jest projektowanie i wykonywanie badań oraz innych czynności, w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin, wód podziemnych oraz kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, określenia warunków hydrogeologicznych, geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub korzystania z wód podziemnych, robotą geologiczną - jest natomiast wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych, a także likwidacja wyrobisk po tych czynnościach ( art. 8 pkt 11).

Jak natomiast stanowi art. 3 ust. 2a ustawy nie stosuje się do wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę poza obszarami górniczymi utworzonymi w celu wykonywania działalności metodą otworów wiertniczych.

Zgodnie zaś z art. 143 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pgg w sprawach określonych działem VIII dot. opłat stroną postępowania jest odpowiednio:

1) przedsiębiorca albo

2) podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, albo

3) podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych, albo

4) podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych.

Ust. 3. W przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne.

Z powyższych regulacji wynika, że w przypadku prowadzenia robót geologicznych bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych stroną postępowania jest podmiot, który taką działalność prowadzi, a dopiero w przypadku nieustalenia tego podmiotu – właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne.

Przesłankami do wydania decyzji dotyczącej naliczenia opłaty podwyższonej jest prowadzenie robót geologicznych bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych.

Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego sprawy zauważyć należy, że to skarżący prowadził roboty geologiczne bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych na terenie działki o nr [...] w miejscowości R., gmina U., powiat [...], województwo [...], w okresie od [...] r. do [...] r. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika bowiem, iż w tym okresie skarżący wykonał otwór studzienny o głębokości około 70 m na wymienionej działce, a okoliczność ta jest bezsporna. Powyższe ustalenie oznacza, iż to skarżący – zgodnie z przepisami pgg - jest stroną postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej w kwocie [...] zł. Prowadził bowiem roboty geologiczne bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych na wskazanej wyżej działce. Wobec powyższego, zarzut nieprawidłowego ustalenia strony postępowania i przypisania jej niezasadnie obowiązku uregulowania opłaty podwyższonej okazał się niezasadny. Wbrew bowiem argumentacji skargowej stroną niniejszego postępowania nie mógł być właściciel przedmiotowej działki, będący jednocześnie inwestorem, tj. "B" S.A. albowiem redakcja przepisu art. 143 pgg wyrażnie stanowi, iż w pierwszym rzędzie stroną postępowania jest podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych a dopiero w przypadku braku takiego podmiotu, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której są prowadzone roboty geologiczne. Skoro zaś jak nadmieniono, podmiot taki w postępowaniu administracyjnym został ustalony w osobie G. K. przyjęcie przez organy, iż to on był stroną postępowania w spornej sprawie było poprawne i znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

Podnoszone w skardze zarzuty, iż w odniesieniu do skarżącego nie można mu przypisać realizacji przesłanki "prowadzenia robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych", jak również, iż nie jest on "przedsiębiorcą" w rozumieniu pgg nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Robotą geologiczną - jest wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych co niewątpliwie w sprawie miało miejsce gdyż skarżący na w/w działce wykonał czynności poniżej powierzchni terenu polegające na dokonaniu otworów wiertniczych o głębokości 60,0 m każdy. Odwoływanie się zaś do pojęcia przedsiębiorcy którym wg skarżącego on nie jest pozostaje bez znaczenia dla legalności spornej decyzji albowiem organy ustaliły wobec skarżącego obowiązek zapłaty opłaty podwyższonej w oparciu o regulacje z art. 143 ust. 2 pkt 4 pgg a nie w oparciu o normę z art. 143 ust. 2 pkt 1 pgg w której to treści ustawodawca posłużył się pojęciem przedsiębiorca. Powoływanie się zatem na definicję przedsiębiorcy jako tego kto posiada koncesję na prowadzenie działalności regulowanej ustawą, czego skarżący nie spełnia pozostaje prawnie obojętne dla oceny legalności niniejszej decyzji.

Niezasadnym jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 80 k.p.a., polegający zdaniem skarżącego na błędnej ocenie dowodów zebranych w sprawie poprzez ustalenie, że skarżący był podmiotem prowadzącym roboty geologiczne podczas, gdy faktycznie był on jedynie wykonawcą tych robót na rzecz inwestora - "B" S.A., który to w istocie rzeczy roboty te prowadził. W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a., a organ administracji publicznej nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów prawidłowo na podstawie całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy dochodząc do przekonania iż to skarżący był podmiotem prowadzącym roboty geologiczne. Norma art. 143 ust. 2 pkt 4 pgg jednoznacznie precyzuje kto jest stroną postępowania w przedmiocie opłat podwyższonych

Odnosząc się jednocześnie do argumentacji skarżącego, iż był on jedynie faktycznym wykonawcą zleconych mu robót geologicznych i nie miał prawnych możliwości, aby "uzyskać zatwierdzenie projektu i pozwolenie na realizację danej roboty geologicznej" z tej przyczyny, iż nie miał tytułu prawnego do działki, na której robota geologiczna była realizowana stąd nie mógł być stroną postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych jak stanowi art. 80 ust. 3 pgg to skład orzekający nie podziela jej trafności. Przede wszystkim zauważenia wymaga, iż jak wynika z treści umowy z [...]r. (karta 68-69 akt adm.) skarżący jako wykonawca zobowiązał się do wykonania w dniach od [...] do [...] r wierconej studni głębinowej na nieruchomości w R. gm. U. o głębokości do 60m , która pozwoli uzyskać powyżej 7m ³ wody na dobę ( §1 umowy ), przy czym miał świadomość z racji zatrudniania w swojej firmie ojca z zawodu technika wiertnika, iż przedmiotowe roboty z uwagi na głębokość odwiertu powyżej 30m pod powierzchnia terenu wymagają projektu robót geologicznych zatwierdzonych przez stosowny organ. Mając taką wiedzą i będąc profesjonalistą w zakresie świadczonych przez siebie usług nie powinien podejmować się jej realizacji . Fakt zaś aneksowania umowy w dniu [...] ( karta 66 akt adm.) z zawarciem w jej treści postanowień że wykonawca dodatkowo wykona usługi polegające na uzyskaniu w terminie do [...] r przed organami właściwych zgłoszeń i zezwoleń dot. korzystania ze studni wykonanej w szczególności projektu w terminie do [...] r. pozostaje także bez znaczenia dla oceny legalności decyzji. Albowiem przed upływem w/w terminu to jest w [...] . skarżący podjął się dokonywania odwiertów studni w wymiarze powyżej 60m pod powierzchnią terenu nie podejmując działań by uzyskać w imieniu mocodawcy stosownych, wymaganych prawem projektów geologicznych. Takie działanie skarżącego oznacza, iż zasadnym jest pogląd organów, iż skarżący mając świadomość bezprawności swego działania podjął się wykonania umowy bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych. Tak zaś działając musiał liczyć się z poniesieniem ryzyka wynikającego z prowadzenia działalności wbrew obowiązującym wymogom prawnym.

W takim stanie sprawy, gdy Sąd stwierdził, że podniesione zarzuty są nieuzasadnione albowiem wydanie przez Prezesa WUG zaskarżonej decyzji było poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem zgromadzone dowody są kompletne i wiarygodne, brak między nimi sprzeczności i jednoznacznie pozwoliły one na ustalenie stanu faktycznego stwierdzenie iż sporna decyzja odpowiada prawu jest zasadne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.