Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 876/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 21
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [..] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 czerwca 2020 r. S. R. (dalej: "skarżący"), wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2018 r. skarżący zwrócił się do Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "organ") z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich. W jego treści wskazał, że w czasie II wojny światowej jako małoletni łącznik pomagał partyzantom działającym w rejonie D. , S. i K. , oraz podał nazwiska i pseudonimy swoich dowódców.

Organ decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 517, w skrócie: "u.k.r."), odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. W jej uzasadnieniu podał, że analiza materiału dowodowego pozwala wykluczyć, by do skarżącego miał zastosowanie przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 u.k.r. wedle, którego za działalność kombatancką uznaje się "pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945". Podniósł, że pełnienie służby zawsze było uzależnione od przynależności do określonej formacji, wyrażającej się w podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu służbowego stanowiska i wykonywaniu poleconych czynności. Według organu, mimo że ustawodawca nie wprowadził granicy wieku jako warunku przyznania uprawnień, konieczne jest wykazanie, że osoba ubiegająca się o uprawnienia pełniła służbę w organizacji, a możliwość pełnienia służby wiązała się ściśle z osiągnięciem odpowiedniego wieku, którego skarżący nie osiągnął.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją organu z dnia [...]r., nr [...]. Organ zaznaczył przy tym dodatkowo, że dla uzyskania uprawnień kombatanckich konieczne jest złożenie przez zainteresowaną osobę wniosku, rekomendacji stowarzyszenia kombatanckiego oraz, poparcie tego wniosku odpowiednimi dowodami i one to winny dokumentować działalność kombatancką lub równorzędną wnioskodawcy lub podleganie przez niego represjom określonym w u.k.r. Ograniczenie się wyłącznie do uprawdopodobnienia okoliczności objętych dyspozycją poszczególnych przepisów u.k.r. nie jest wystarczające.

Obie wymienione powyżej decyzje organu z dnia [...] r. i z dnia [...]r. zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 798/18. W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, że naruszyły one przepisy proceduralne, w szczególności art. 7, art. 10 i art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. 2020 r. nr 256 z późn. zm., w skrócie: "k.p.a."), albowiem skarżący, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, nie był należycie informowany o jego uprawnieniach i obowiązkach. W wyniku tego został pozbawiony możliwości dowodzenia spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie uprawnień kombatanckich przez podjęcie określonych czynności procesowych, co wyartykułowano na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zwłaszcza w uzupełnieniu skargi podnosząc, iż rzeczą organu było chociażby zasięgnięcie wiedzy w Instytucie Pamięci Narodowej, zwłaszcza iż skarżący podawał pseudonimy osób z AK, które zlecały mu dokonywanie określonych czynności, oraz swój pseudonim i obszar w jakim nosił meldunki. Nieprawidłowe działanie organu nie pozwoliło zatem na pełną orientację skarżącego w jego sytuacji, uniemożliwiając mu realizację uprawnień procesowych. Organ pismem z dnia 21 maja 2019 r., poinformował skarżącego o treści art. 1-4 u.k.r. oraz zobowiązał do wskazania tytułu, z jakiego ubiega się o przyznanie uprawnień kombatanta, jak również do nadesłania dowodów potwierdzających podnoszone okoliczności działalności kombatanckiej. Dodatkowo, wezwał do podania okoliczności jego studiów wojskowych w D., w związku z jego twierdzeniami, iż był żołnierzem "wyklętym", a także do szczegółowego opisania działalności konspiracyjnej w okresie powojennym.

W piśmie z dnia 7 czerwca 2019 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku skarżącego z dnia 9 stycznia 2018 r., poinformował, iż w sprawie nie posiada żadnych innych dowodów. Ponownie podniósł, iż był małoletnim łącznikiem i nosił "meldunki partyzantom przez las" oraz podał nazwiska dowódców, którzy obecnie nie żyją. Wyjaśnił, że do szkoły wojskowej w D. wstąpił w [...] r. i uczęszczał do niej do [...]r., uzyskując tam stopień podporucznika.

Pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. organ zwrócił się do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej o nadesłanie wszelkich informacji o prowadzonej działalności powojennej skarżącego oraz doznanych przez niego represjach.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], organ ponownie odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. W jej uzasadnieniu podniósł, że czyniąc zadość wskazaniom co do dalszego postępowania, zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, należycie poinformował skarżącego o jego uprawnieniach. Nadto, zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej celem pozyskania informacji o działalności kombatanckiej skarżącego. Kwerenda w tym zakresie zakończyła się wynikiem negatywnym. Podniósł, że z akt sprawy nie wynika, jakoby działania skarżącego w trakcie wojny, jakkolwiek chwalebne i powodowane patriotycznymi pobudkami, nosiły znamiona pełnienia służby. Wyjaśnił, że służba jest sformalizowanym stosunkiem, łączącym uczestnika organizacji konspiracyjnej z organizacją, w której wymagane jest złożenie przysięgi, uzyskanie pseudonimu, stopnia wojskowego i stałego przydziału mobilizacyjnego oraz poddanie rozkazom i regułom odpowiedzialności dyscyplinarnej, ukształtowanej na wzór wojskowy. Argumentował, że skarżący w czasie wojny nie spełniał kryterium wiekowego, które pozwalałoby mu na pełnienie tak rozumianej służby, albowiem w chwili wybuchu wojny miał zaledwie siedem lat.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 16 października 2019 r. skarżący jeszcze raz akcentował, że w jego ocenie pełnił służbę, rozumianą jako wykonywanie działań organizacyjnych, o których mowa w u.k.r. Wywiódł, że decyzja odmowna jest dla niego krzywdząca, bowiem z narażeniem życia kilka razy dziennie nosił meldunki do miejsc wyznaczonych mu przez przełożonych.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] r., nr [...], Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r., odmawiającą przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Organ po raz kolejny wskazał, że działalność wykonywana przez skarżącego nie może być traktowana jako służba w rozumieniu przepisów u.k.r. Ponadto, uprawnienia kombatanckie przyznawane są na udokumentowany wniosek. W aktach sprawy, nawet po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, by skarżący był formalnym członkiem Armii Krajowej. Dodatkowo, poza własnymi oświadczeniami nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie swych twierdzeń.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, w skardze zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 154 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieustalenie, że słuszny jego interes przemawia za uchyleniem dotychczasowej decyzji odmawiającej przyznania mu uprawnień kombatanckich, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. błędną wykładnię art. 1 ust. 2 pkt 3 u.k.r., polegającą na uznaniu, że skarżący nie pełnił służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach ze względu na wiek poniżej 16 lat, pomimo, że we wniosku podał, w jakiej organizacji partyzanckiej działał, komu nosił meldunki, oraz podał pseudonimy dowódców oddziału, do którego te meldunki dostarczał. Dane te pozwalają na dokonanie weryfikacji, czy na podanych przez skarżącego obszarach działał ten oddział AK, w ramach którego operowali dowódcy o wskazanych pseudonimach. Dodatkowo, zarzucił nieuwzględnienie w sprawie trudności dowodowych wynikających ze znacznego upływu czasu, oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako złożonej po terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 876/20 przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Dodatkowo, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zatem w sytuacji, w której w danej sprawie orzekał już sąd administracyjny, organy administracji publicznej są związane wskazaniami co do dalszego postępowania.

Kontrola zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonym zakresie prowadzi do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie, mimo że nie wszystkie podnoszone w niej argumenty i zarzuty są trafne.

Wskazać jednocześnie trzeba, że prowadząc postępowanie w sprawie organ musi mieć na uwadze, że zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ciąży na nim obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Ponadto, ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach, wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten wyraźnie nakazuje, by organ podał i omówił w uzasadnieniu decyzji istotne dla rozstrzygnięcia fakty i dowody. Natomiast niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, a przede wszystkim nie odniesienie się do argumentacji podnoszonej przez stronę w toku postępowania, narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko przeprowadzenie postępowania we wskazany sposób stanowi o wywiązaniu się z obowiązku wynikającego z art. 11 k.p.a. Dodatkowo, organ winien tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), co koresponduje z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uzasadnienie decyzji jest obowiązkowym składnikiem mającym na celu wyjaśnienie podjętego w konkretnej sprawie rozstrzygnięcia.

Zdaniem składu orzekającego, w niniejszej sprawie przy jej rozstrzyganiu naruszono przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 7b, art. 8-11 i art. 77 § 1 i 4 k.p.a., ale także nie w pełni zrealizowano wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 26 lutego 2019 r. o sygn. akt IV SA/Gl 798/18, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a.

Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 1 ust. 2 pkt 3 u.k.r., który określa definicję działalności kombatanckiej. Stanowi ona, że za taką działalność uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Na mocy art. 21 ust. 1 u.k.r., uprawnienia te przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem ust. 2.

Tryb podjęcia decyzji merytorycznej, po spełnieniu warunków o których mowa w art. 21 u.k.r., reguluje art. 22 u.k.r. Zgodnie z ust. 1 zd. 1 tego ostatniego przepisu, organ orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby.

Jednocześnie art. 22 ust. 1a u.k.r. precyzuje wymagania dotyczące wniosku osoby zainteresowanej wskazując, że musi on zawierać szczegółowe dane wnioskodawcy, a także dowody potwierdzające prowadzenie działalności kombatanckiej lub doznane represje. Konstrukcja powyższego przepisu prowadzić musi do wniosku, że wbrew zasadom ogólnym, przewidzianym w art. 7 i art. 77 k.p.a., w postępowaniu dotyczącym przyznania uprawnień kombatanckich, przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania istnienia przesłanek, które warunkują przyznanie uprawnień kombatanckich.

Niemniej jednak, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, "wymóg udokumentowania wniosku nie zwalnia organu administracji od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli" (tak: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 886/11).

Zgodnie z przywołanymi już na wstępie zasadami ogólnymi, zawartymi między innymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., to organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 798/18 podkreślił, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organ winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Sąd stwierdził, iż: "w orzecznictwie podkreśla się na tle stosowania komentowanego przepisu, że w sprawach o przyznanie uprawnień kombatanckich, często z uwagi na upływ czasu, jak również konspiracyjny charakter prowadzonej działalności, przedłożenie przez wnioskodawcę jednoznacznych dowodów na potwierdzenie tej działalności jest utrudnione, zatem w takich sytuacjach obowiązek współdziałania w ustaleniu prawdy obiektywnej spoczywa na organie (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2005 r., sygn. II OSK 117/05; LEX nr 188689).".

W rozpatrywanej sprawie powyższe wskazania nadal zachowały aktualność, bowiem nie zostały w pełni zrealizowane przez organ.

Postępowanie organu ograniczyło się do pouczenia skarżącego o treści art. 1-4 u.k.r., jak również wystąpienia do Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) z prośbą o udostępnienie ewentualnych danych, dotyczących skarżącego.

Negatywny wynik kwerendy, przeprowadzonej przez IPN skłonił organ do wydania decyzji odmownej, w której uzasadnieniu powołał się na nieudowodnienie przez skarżącego działalności kombatanckiej oraz, po raz kolejny przypisał znaczną rolę w negatywnym rozpoznaniu wniosku okoliczności związanej z młodym jego wiekiem w czasie potencjalnego pełnienia przezeń służby w Armii Krajowej.

Zdaniem składu orzekającego decyzja ta jest co najmniej przedwczesna, albowiem dla uczynienia zadość zasadom wyrażonym w art. 7 i art. 77 k.p.a., organ powinien poddać szczegółowemu badaniu wszystkie okoliczności, podnoszone przez skarżącego w jego wniosku, a nie tylko ich część.

Nie ulega wątpliwości, że skarżący podał organowi informacje dotyczące zarówno obszaru, na którym działał oddział AK, na rzecz którego meldunki przenosił, jak również wskazał pseudonimy i nazwiska dowódców oddziału oraz osób, które zlecały mu wykonywanie czynności łącznika. Tych okoliczności organ w ogóle nie uczynił przedmiotem badania, ani też nie przywołał i nie dokonał ich oceny w podjętych rozstrzygnięciach, podczas gdy mogą być one dodatkowym źródłem dowodowym oraz mieć w sprawie istotne i kluczowe znaczenie.

Należy mieć na uwadze, że w sprawach o przyznanie uprawnień kombatanckich, z uwagi na znaczny upływ czasu, przedłożenie jednoznacznych dowodów na potwierdzenie działalności skarżącego w strukturach AK może być znacząco utrudnione, lub wręcz niemożliwe. Świadkowie, na których mógłby się ewentualnie powołać skarżący mogą już nie żyć, a dokumenty, które mógłby przedstawić, mogły zaginąć, bądź też on sam nie ma do nich dostępu.

Prawidłowa realizacja zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu przed organem musi polegać na weryfikacji wszystkich twierdzeń podnoszonych w złożonym wniosku, celem dokonania oceny ich wiarygodności. Pominięcie okoliczności, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, prowadzi do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w szczególności w art. 7-9 i art. 11 k.p.a., zgodnie z którymi organy muszą podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a także są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Organ w prowadzonym postępowaniu w istocie zweryfikował tylko część twierdzeń, podnoszonych przez skarżącego. Okoliczności, o których w skardze wspomina pełnomocnik skarżącego, tj. zarówno obszary działania oddziałów AK, na rzecz których skarżący miał jak twierdzi pełnić służbę, jak również operowanie w tych oddziałach osób o podanych nazwiskach i pseudonimach w ogóle nie zostały poddane analizie, a w konsekwencji też ocenie.

Zważywszy na znaczny upływ czasu, to właśnie te okoliczności mogą być jedynymi, które będzie można w przedmiotowej sprawie ustalić. Dopiero po dokonaniu ich weryfikacji będzie możliwe poczynienie dalszych ustaleń i rozważań chociażby, takich czy pozostałe twierdzenia skarżącego są możliwe i wiarygodne, oraz czy jego wiek, w czasie potencjalnego pełnienia służby jest istotną okolicznością. Unormowania zawarte w przepisach u.k.r. nie oznaczają, że dowody i informacje uzyskane w zaświadczeniach IPN są jedynymi środkami dowodowymi, z jakich organ w tego typu postępowaniach może korzystać. Żaden przepis u.k.r. nie ogranicza w ten sposób postępowania dowodowego. Nie zwalnia też organu od przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego z zastosowaniem ogólnych zasad ujętych w art. 7, art. 77, czy też art. 80 k.p.a. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organ musi być wyczerpująca i powinna odnosić się do wszystkich istotnych okoliczności podnoszonych przez stronę postępowania. Organ powinien wskazać, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn. Oznacza to, że jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania zgodnej z prawem decyzji. Informacja o braku dokumentów (negatywny wynik kwerendy przeprowadzonej przez IPN) nie zwalniała organu z dalszego poszukiwania dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Na marginesie przyjdzie zauważyć, że nie mógł odnieść skutku podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 154 § 1 k.p.a. Tryb postępowania, regulowanym tym przepisem jest jednym z trybów nadzwyczajnych, w ramach których może dojść do uchylenia decyzji ostatecznej i jako taki może znaleźć zastosowanie tylko wobec decyzji ostatecznych, a taką nie była decyzja z dnia [...] r., która podlegała ocenie w ramach postępowania odwoławczego, w oparciu o art. 127 § 3 k.p.a. Kwestia ta nie ma jednak wpływu na zasadność skargi.

Reasumując powyższe rozważania, należy stwierdzić, że materiały znajdujące się w aktach sprawy świadczą o braku wyczerpującego zbadania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z wnioskiem skarżącego, a tym samym o naruszeniu przepisów postępowania, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanym postępowaniu w sposób lakoniczny oceniono wskazywane przez skarżącego okoliczności sprawy, przesądzając w istocie gołosłownie i przedwcześnie, że skarżący nie spełnia wymaganych przez przepisy u.k.r. przesłanek.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie w należyty sposób wyjaśnić okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia, mając przy tym na uwadze powyższe wskazania i dokonaną przez Sąd ocenę prawną (art. 153 p.p.s.a.). Uzupełni postępowanie dowodowe i rozważy przeprowadzenie z urzędu bądź na wniosek także innych dowodów oraz dokona ponownej, wszechstronnej analizy znajdujących się w zasobach archiwalnych IPN dokumentów, dotyczących osoby skarżącego i okoliczności wskazanych przez niego we wniosku z dnia 9 stycznia 2018 r. i w piśmie z dnia 7 czerwca 2019 r., oraz po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego zakomunikuje skarżącemu znane z urzędu fakty, tak aby zapewnić mu czynny udział w postępowaniu. Następnie dokona oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zweryfikuje twierdzenia skarżącego, oraz odniesienie się do jego niezmiennej w toku postępowania argumentacji, co pozwoli na podjęcie adekwatnego do dokonanych ustaleń rozstrzygnięcia.

W konsekwencji, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza art. 7-9 oraz art. 75 § 1 i 2 k.p.a., a także przepisy prawa materialnego, które miało również wpływ na jej wynik, tj. art. 1 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 21 ust. 1 u.k.r., dlatego obie podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 i art. 153 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na koszty te jako niezbędne do celowego dochodzenia praw skarżącego w niniejszej sprawie, w łącznej kwocie 597,- złotych składają się: wpis od skargi (100 złotych), zwrot kosztów zastępstwa procesowego (480 złotych) oraz opłata skarbowa za udzielone pełnomocnictwo (17 złotych).

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r. poz. 1842 z późn. zm.), w związku z § 1 zarządzenia nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się wirusa SARSCoV-2, z uwagi na zaistnienie sytuacji szczególnej związanej z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 i związanym z tym zagrożeniem dla życia i zdrowia stron oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość.

Powołane w wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.