Wyrok NSA, sygn. akt OSK 648/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./, Sędziowie NSA Zygmunt Niewiadomski, Janina Antosiewicz, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 stycznia 2004r. sygn. akt II SA/Lu 1008/02 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania zamurowania otworów okiennych uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi J. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania zamurowania pięciu otworów okiennych, skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzja organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126/, w wyniku ustalenia, że otwory okienne w ścianie wschodniej budynku zostały wykonane wbrew warunkom decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 1993 r. Nr [...], w której stanowi się, że ścianę wschodnią budynku należy wykonać z ogniomurem, bez otworów okiennych i drzwiowych. Ściana z otworami okiennymi znajduje się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki, co jest sprzeczne z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, to jest ( 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. Nr 17, poz. 62/. Zgodnie z tym przepisem budynki mieszkalne z materiałów niepalnych lub trudnozapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m. jeżeli ściana budynku od strony działki sąsiedniej nie ma otworów okiennych i drzwiowych. Przepis ten jest związany z bezpieczeństwem pożarowym. Usytuowanie takie narusza również przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 1994 r. Nr 15, poz. 140/. Taki stan faktyczny wypełnia dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł J. S. reprezentowany przez radcę prawnego S. A. C. podnosząc, jak to wskazywał już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż budynek skarżącego, stanowiący 1/2 część obiektu bliźniaczego, został odwrócony o 180 stopni w stosunku do drugiej części bliźniaka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podzielił wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, że inwestor odstąpił od pozwolenia na budowę.

Odstępstwo polega na wykonaniu 5 sztuk otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku, co narusza warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki. Wbrew twierdzeniu strony, nie został zachowany również przepis ( 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, ponieważ ściana z otworami okiennymi znajduje się w odległości 1 m od granicy działki.

Przepisy Prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wiążą zarówno organ administracji jak i Sąd. Legalizacja odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę może nastąpić dopiero po realizacji przedmiotowego nakazu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. S. reprezentowany przez radcę prawnego S. A. C., zaskarżając wyrok w całości.

Podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, wobec przyjęcia przez Sąd, że ściana z otworami okiennymi znajduje się w odległości 1 m od granicy działki, pomimo, że nie odpowiada to rzeczywistości, jak też nie wynika z akt sprawy administracyjnej. Przedstawił na tę okoliczność mapę geodezyjną wydaną przez Starostę O. Przywołany przez stronę błąd Sądu w ocenie materiału dowodowego ma w sprawie istotne znaczenie, wobec treści ( 12 ust. 1 zdanie 2 rozporządzenia z 1980 r. dopuszczającego zbliżenie obiektu do granicy działki.

W skardze kasacyjnej wnosi się o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpatrzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Tak sformułowana, jak to wyżej wskazano, skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia prawa procesowego wobec wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyroku przy założeniu istnienia stanu faktycznego sprawy niezgodnego z treścią zaskarżonej decyzji oraz zgromadzonego w sprawie administracyjnej materiału dowodowego. Można uznać, że w skardze kasacyjnej postawiono również zarzut naruszenia prawa materialnego - przepisu ( 12 rozporządzenia z 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki wobec przyjęcia przez Sąd, iż ten przepis został naruszony, co powodowało konieczność wydania nakazu zamurowania 5 sztuk otworów okiennych.

W treści skargi kasacyjnej wprawdzie zarzuty powyższe nie zostały sprecyzowane w takim stopniu wyraźnie, jak tego wymagałby profesjonalizm ją sporządzającego /radcy prawnego/, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze zwłaszcza, że chodzi o sprawę istotną, dotyczącą nakazu zamurowania wszystkich otworów okiennych w ścianie budynku przewidzianego jako 1/2 bliźniaka, co jak wskazał na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną, ogromnie ograniczy funkcjonalność budynku mieszkalnego, doszedł do przekonania, iż możliwe jest wyprowadzenie zarówno z samych zarzutów skargi kasacyjnej, jak też z jej uzasadnienia, że skarga ta została oparta na podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Należy podzielić zarzut skargi kasacyjnej, że w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji w części odnoszącej się do kwestii, które Sąd ten uwzględnił wydając wyrok, zawarte jest twierdzenie, że przedmiotowa ściana z oknami, co do których został wydany nakaz zamurowania, jest usytuowana w odległości 1 m od granicy z działką sąsiednią, co narusza przepis ( 12 ww. rozporządzenia. Nie wynika to jednak z materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją administracyjną, podczas gdy zasadą jest, iż orzeczenia Sądu zapadają na podstawie dowodów pozyskanych przez organ administracji, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Sąd nie przeprowadził też, korzystając z art. 106 ( 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dowodów uzupełniających z dokumentów /stosując odpowiednio przepisy Kpc - art. 106 ( 5/, które ewentualnie mogłyby wskazywać na zaistnienie takiej okoliczności.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż Sąd wydając zaskarżony wyrok przyjął, iż zasadnie w zaskarżonej decyzji wskazuje się, że wyłączną przyczyną orzeczenia o nakazie zamurowania okien na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, w niniejszej sprawie powinno być stwierdzenie odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę i projektu budowlanego, przewidującego większą odległość obiektu budowlanego od granicy działki /stosownie do ( 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki/.

W sprawie niniejszej chodzi o zbliżenie obiektu budowlanego z otworami /oknami/ do granicy działki. Wbrew twierdzeniu organu wydającego zaskarżoną decyzję, przepisy dotyczące odległości od granicy, czy też budowy przy granicy działki, a faktycznie granicy z nieruchomością sąsiednią, nie są przepisami związanymi z bezpieczeństwem przeciwpożarowym, co akceptuje Sąd w zakwestionowanym skargą kasacyjną wyroku. Dotyczą one stosunków sąsiedzkich, należących do prawa cywilnego i mają na celu zapewnienie ochrony interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości jako osób trzecich, pozostających w stosunkach wynikających z realizacji inwestycji przez inwestora. W związku z tym istotne dla rozstrzygnięcia sprawy może okazać się wyjaśnienie, jakie stanowisko w sprawie zajmuje właściciel sąsiedniej nieruchomości. Jak wynika ze skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, argumenty w tej kwestii były podnoszone przez stronę skarżącą, jednakże w uzasadnieniu wyroku Sąd się do nich nie ustosunkował. Stosownie natomiast do art. 141 ( 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, oraz zarzutów podniesionych w skardze, czego konsekwencją jest również ustosunkowanie się przez Sąd do tych zarzutów.

Ubocznie tylko należy zauważyć, iż wprawdzie znajdująca się w aktach sprawy kopia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku w części dotyczącej warunków realizacji inwestycji przewiduje "ścianę wschodnią z ogniomurem", to jednak brak jest pełnego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do tej decyzji. Do akt załączono natomiast kopie dokumentów przedstawiających elewacje budynku, przy czym elewacja wschodnia jest przedstawiona z oknami. Nie można w związku z tym mieć całkowitej pewności, czy ta część pozwolenia na budowę, która stanowiła projekt budowlany obiektu określonego jako "budynek mieszkalny wg projektu typowego -B-0372-1/2 bliźniaka docelowo", nie miała przewidzianych w elewacji wschodniej otworów okiennych, zwłaszcza, iż druga część bliźniaka /według identycznego projektu typowego, ma przewidziane okna w ścianie odpowiadającej elewacji wschodniej przedmiotowego budynku, na co wskazuje materiał dowodowy znajdujący się w aktach. Na możliwość realizacji obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym mogłoby ewentualnie wskazywać również przyjęcie bez zastrzeżeń zgłoszenia przez inwestora obiektu do użytkowania.

Z akt sprawy wynika także, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek J. C., współwłaścicielki nieruchomości, na której przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany, w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego /bo tylko w tym zakresie J. C. domagała się ingerencji organu nadzoru budowlanego/, a nie w przedmiocie wykonania otworów okiennych z odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę.

Wypada mieć na uwadze, iż gdyby po dokładnym przeanalizowaniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a przede wszystkim treści projektu budowlanego okazało się, że faktycznie pozwolenie na budowę dotyczyło 1/2 bliźniaka z otworami w elewacji wschodniej, to bez uprzedniego wyeliminowania pozwolenia na budowę nie byłoby w ogóle możliwe prowadzenie w sprawie postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji z mocy art. 185 ( 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.