Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1399/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 626/10 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 stycznia 2010 r. nr BPO-5-2764-OP8/2009/410-23 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 626/10, oddalił skargę S. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r., w przedmiocie kary pieniężnej.

Sąd orzekł w następującym stanie faktycznym:

W dniu [....] lipca 2009 r. w miejscowości S. na drodze powiatowej nr [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki R. o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą kłonicową marki D. o nr rejestracyjnym [...]. Zatrzymanym pojazdem kierował M. S., który wykonywał transport drewna w imieniu oraz na rzecz przedsiębiorców – S. S. i S. S.. Podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji, którym nałożył on karę pieniężną w kwocie [...] zł, stanowiło stwierdzenie w czasie przeprowadzonej kontroli: przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m; przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla dwóch pojedynczych osi nienapędowych; przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu- lub trzyosiowej naczepy; przekroczenia dopuszczalnej długości pojazdu.

Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzję tę uchylił, nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł oraz umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej długości pojazdu.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 40c ustawy o drogach publicznych w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej. W myśl przepisu art. 13g ust. 1 tej ustawy, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, którą nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

W czasie przeprowadzonej kontroli pojazd został poddany ważeniu oraz wykonano pomiar pojazdu, stwierdzając następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk 10,391 na pierwszą oś pojedynczą naczepy - przekroczenie o 2,39 t; -nacisk 11,071 na drugą oś pojedynczą naczepy - przekroczenie o 3,07 t; - nacisk 24,201 na podwójnej osi napędowej pojazdu- przekroczenie o 9,70 t; - masa całkowita pojazdu 53,641 - przekroczenie o 13,64 t; - długość zespołu pojazdów z ładunkiem 17,92 m - przekroczenie o 1,42 m, - przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ odwoławczy podał, że wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W związku z tym wyjaśnił, że łączną karę pieniężną w wysokości [...] zł składają się kary: za przekroczenie nacisku na pojedynczą oś naczepy: [...] zł ([...] + 2 x [...] zł); za przekroczenie nacisku na pojedynczą oś naczepy: [...] zł ([...] + 4 x [...] zł); za przekroczenie nacisku na podwójną napędową oś pojazdu: [...] zł ([...] + 7 x [...] zł); za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów: [...] zł.

Organ nie podzielił argumentacji skarżącego odnośnie nieprawidłowości pomiaru długości pojazdu oraz bezzasadności przeprowadzenia kontroli. Podniósł również, że jakkolwiek w protokole kontroli podano, jako podstawę jej przeprowadzenia, nieobowiązujące już rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, to jednak nie jest to uchybienie na tyle istotne aby miało wpływ na prawidłowość danych zapisanych w protokole kontroli. Organ II instancji wyjaśnił, że kontroli dokonano na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego. Pozostałe podstawy prawne podane w protokole kontroli były z całą pewnością aktualne w chwili dokonywania czynności kontrolnych.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że dokonano jednego ważenia pojazdu zamiast dwóch, organ odwoławczy wyjaśniał, iż procedura przewiduje ważenie jednokrotne. Powtórne ważenie dokonywane jest na życzenie kierowcy. Kontrolowany kierowca nie wnosił o powtórne ważenie, nie wniósł też do protokołu uwagi jakoby takiego ważenia mu nie umożliwiono.

Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego pomiaru temperatury, który zdaniem skarżącego mógł mieć wpływ na wyniki ważenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że pomiar ten jest podawany jedynie w celach informacyjnych dla pokazania, iż urządzenia pomiarowe nie pracowały w skrajnych warunkach pogodowych. Podał, iż z ogólnych wymagań dla wag do pomiarów statycznych wynika, iż mogą one pracować w temperaturach od -10 do +40 stopni C. Rozbieżność kilku, czy też kilkunastu stopni temperatury nie ma wpływu na wyniki pomiaru, jeśli temperatura mieściła się we wskazanym przedziale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne, prawidłowo przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowej ich oceny.

Sąd I instancji argumentował, że protokół kontroli jest obrazem stanu faktycznego ustalonego podczas czynności kontrolnych, gdyż dokumentuje on zaistniały podczas czynności kontrolnych stan faktyczny, a nie stan prawny. Wskazanie więc niewłaściwej podstawy prawnej przeprowadzenia tej czynności nie miało żadnego wpływu na wyniki pomiarów przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi na drodze. Bezsporne jest bowiem, że podczas ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm, które zostały właściwie udokumentowane w protokole kontroli. Sąd I instancji wskazał, że sporządzony protokół odpowiadał prawu – zawierał kluczowe (wymagane) elementy, w szczególności zaś wyniki ważenia. Zawierał również podpis inspektora kontrolującego pojazd, który zgodnie z art. 74 ustawy o transporcie drogowym odpowiada za prawidłowy przebieg badania.

Odnośnie pomiaru temperatury Sąd I instancji wyjaśnił, iż jest on podawany jedynie w celach informacyjnych. Odnośnie zaś kwestii powtórnego (drugiego) ważenia kontrolowanego pojazdu wskazał, iż możliwość powtórnego ważenia nie wynika z przepisów prawa, a niniejszej sprawie kierowca nie wnosił o powtórne ważenie. Z oświadczenia zawartego w podpisanym przez kierowcę bez zastrzeżeń protokole kontroli wynika, iż kierowca przed dokonaniem czynności kontrolnych został poinformowany o m.in. zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych. Po rozładunku drewna, miało miejsce ponowne ważenie, z którego nie sporządza się protokołu. Wyniki powtórnego ważenia nie wskazywały naruszeń ustawy prawo o drogach publicznych, zaś pojazd został dopuszczony do ruchu.

Sąd I instancji wskazał, iż "nienormatywność"' pojazdu jest cechą, która nie jest uzależniona od możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Nienormatywnym jest każdy pojazd, który przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych określono szczegółowe warunki i tryb wydawania zezwoleń na przejazd pojazdu lub zespołu pojazdów, których masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi. Sąd podniósł, że nie ma prawnej możliwości udzielenia stronie zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym jest przewożony ładunek podzielny, jednakże taka możliwość niewątpliwie istniałaby, gdyby strona przedmiotowym pojazdem przewoziła ładunek niepodzielny.

Z art. 40c ustawy wynika, iż w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobrania kary pieniężnej.

Reasumując Sąd I instancji wskazał, że stwierdzenie przekroczenia nacisków osi stanowi podstawę do wymierzenia kary niezależnie od rzeczywistej możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Możliwość zaś ewentualnego nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, nadawcę lub spedytora nie zwalnia wykonującego przewóz z odpowiedzialności. Brak jest zatem możliwości wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd z tytułu stwierdzonych naruszeń i "przeniesienia" jej na załadowcę. Przewoźnik nie może uwolnić się od odpowiedzialności nawet w przypadku wskazania, iż załadowca przyczynił się do powstania naruszeń.

S. S. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji. Zaskarżając ten wyrok w całości, wnosił o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262 ze zm.) polegającą na sklasyfikowaniu drugiej i trzeciej osi kontrolowanego zespołu pojazdu, jako dwie osie podwójne napędowe ;

2) przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na oddaleniu skargi z powodu niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, iż organy administracji naruszyły przepisy prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy,

- nie zamieszczenie w uzasadnieniu prawnym decyzji motywów swojego rozstrzygnięcia dotyczącego kwalifikacji osi oraz brak wskazania przez organ administracji przepisu prawa materialnego w oparciu o który organ dokonał kwalifikacji osi;

3) przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. p.u.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, iż stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy administracji w sposób prawidłowy, podczas gdy w świetle ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie dotyczących odległości pomiędzy osiami kontrolowanego pojazdu, wynika iż organy dokonały błędnej kwalifikacji drugiej i trzeciej osi kontrolowanego zespołu pojazdów;

4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 3 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się Sądu I instancji w treści uzasadnienia wyroku do argumentów poruszonych w skardze, a dotyczących:

- kwalifikacji osi kontrolowanego zespołu pojazdu jako oś podwójna napędowa;

- błędnego ustalenia wysokości nałożonej kary pieniężnej poprzez niewłaściwe zastosowanie jako podstawy prawnej kary lp. 6 pkt 9 lit. d i lit. e załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji, w przepisie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia wskazano, iż przez oś pojedynczą rozumie się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 1,8 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, a przez oś wielokrotną – zespół złożonych z dwóch lub więcej oś, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 1,8 m. W związku z tym argumentował, że organy administracji publicznej dokonały prawidłowej klasyfikacji jedynie pierwszej, czwartej i piątej osi, błędnie zaś sklasyfikowały oś drugą i trzecią kontrolowanego pojazdu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie stwierdzając wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc dokonana w zakresie zdeterminowanym podstawami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wyjaśnić należy na wstępie, że z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.

W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt lit. c p.p.s.a. w powiązaniu, w odniesieniu do pierwszego spośród zarzutów naruszenia przepisów postępowania z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w odniesieniu zaś do drugiego spośród nich w powiązaniu z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.. Jako trzeci zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowała zarzut naruszenia art. 3 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny. Wskazany przepis ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10). Okoliczność zaś, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ale tylko w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I GSK 1172/09). Wyjaśnić również należy, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia podważać bowiem można poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego (tj. w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), zaś ustalenia stanu faktycznego poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 249/09).

W związku z powyższym, konfrontując treść art. 141 § 4 p.p.s.a oraz wskazany kierunek jego wykładni z treścią uzasadniania zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma podstaw aby uznać, że uzasadnienie to nie spełnia określonych wskazanym przepisem, wymogów konstrukcyjnej i merytorycznej poprawności, a w konsekwencji, że nie realizuje funkcji perswazyjnej, czy też funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo realizując obowiązek kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, odniósł się do istotnych w sprawie kwestii dotyczących zarówno sfery faktów, jak i sfery prawa.

Relacjonując przebieg postępowania w sprawie przed organami administracji, przedstawił istotne okoliczności stanu sprawy przyjęte następnie za podstawę wyrokowania. W tej mierze Sąd I instancji wskazał w szczególności na to, że: 1) w dniu [...] lipca 2009 r. w miejscowości S. na drodze powiatowej nr [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki R. nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą kłonicową marki D. o nr rejestracyjnym [...], którym to pojazdem kierował M. S. wykonujący transport drewna w imieniu oraz na rzecz przedsiębiorców S. S., S. S.; 2) w wyniku przeprowadzonych w czasie kontroli czynności ważenia oraz pomiaru pojazdu stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm w zakresie dotyczącym dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, dopuszczalnych nacisków osi, dopuszczalnych wymiarów pojazdu (tj.: masa całkowita pojazdu 53,641 t - przekroczenie o 13,641; nacisk 10,391 t na pierwszą oś pojedynczą naczepy - przekroczenie o 2,39 t; nacisk 11,071 t na drugą oś pojedynczą naczepy - przekroczenie o 3,071; nacisk 24,201 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 9,70 t; długość zespołu pojazdów z ładunkiem 17,92 m - przekroczenie o 1,42 m), a ponadto ustalono, że przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym); 3) organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości, a następnie umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie dotyczącym naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej długości pojazdu, a za naruszenia dopuszczalnych norm w zakresie dotyczącym dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz dopuszczalnych nacisków osi nałożył karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł (tj.: za przekroczenie nacisku na pojedynczą oś naczepy: [...] zł ([...] + 2 x [...]); za przekroczenie nacisku na pojedynczą oś naczepy: [....] zł ([...] + 4 x [...]); za przekroczenie nacisku na podwójną napędową oś pojazdu: [....] zł ([...] + 7 x [...]); za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów: [...] zł); 4) ujawnione w trakcie kontroli naruszenia oraz okoliczności, sposób i metoda ich stwierdzenia zostały odzwierciedlone w treści protokołu z przeprowadzonej kontroli, do którego to protokołu kontrolowany nie wniósł żadnych zastrzeżeń; 5) po dokonaniu rozładunku drewna, miało miejsce ponowne ważenie, którego wynik nie wskazywał naruszeń ustawy prawo o drogach publicznych, a pojazd został dopuszczony do ruchu.

Orzekając na podstawie akt sprawy oraz w jej granicach (art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonej decyzji ostatecznej. Przywołane wyżej, istotne w sprawie fakty znajdujące swoje potwierdzenie oraz odzwierciedlenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, który przyjęty został przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, nie dają podstaw, aby twierdzić, że rekonstrukcja przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu faktycznego, nie została poprzedzona kontrolą realizacji i przestrzegania przez organ administracji, wiążących go, w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń faktycznych, reguł proceduralnych, czy też, że nastąpiła bez uwzględnienia akt sprawy albo w sposób niekorespondujący (niezgodny) z rzeczywistym stanem rzeczy.

Podkreślając, że sprawą stanowiącą przedmiot orzekania Sądu I instancji była ocena zgodności z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, poza sporem jest, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – tak w jego warstwie faktycznej, jak i prawnej - wynika, że Sąd I instancji w prawidłowy sposób zdefiniował i określił granice sprawy, jak również, że prawidłowo w granicach tych orzekał. Uzasadniając brak naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., Sąd słusznie argumentował, że stanu faktycznego bezspornie wynika kto, kiedy, w jakim miejscu, jakim pojazdem i do kogo należącym, bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, doprowadził do przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojedynczych naczepy, podwójnej napędowej osi pojazdu silnikowego oraz do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy, jak również o jakie wartości przekroczenie to nastąpiło, co ustalone zostały w związku z kontrolą przeprowadzoną w dniu [...] lipca 2009 r., której wynik odzwierciedlony został w protokole kontroli.

W tej mierze szczególnego podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 74 ustawy o transporcie drogowym z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego kopię doręcza się kontrolowanemu.

Uwzględniając cel, jak również logikę czynności kontrolnych przeprowadzanych przez uprawnione organy administracji publicznej na podstawie ustawy o transporcie drogowym stwierdzić należy, że istota protokołu z kontroli, wyraża się w tym, że ze dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, a nie stan prawny. W konsekwencji powinien on czynić zadość wymogom określonym w art. 68 k.p.a. Jako zaś dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe i w ich zakresie działania, stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08). Będąc w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, w zakresie odnoszącym się do jego treści nie może zawierać żadnych wątpliwości co do rzeczywistych faktycznych okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 378/09).

Konfrontując powyższe ze znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej protokołem kontroli drogowej z dnia [...] lipca 2009 r. brak jest podstaw, aby uznać, że przebieg i wynik przeprowadzonej kontroli drogowej utrwalone zostały w sposób niezgodny z prawem - podstawę prawną sporządzenia protokołu z przeprowadzonych czynności kontrolnych stanowi art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – czy też w sposób niekorespondujący (niezgodny) z rzeczywistym stanem rzeczy - przedmiotowy protokół czyni zadość warunkom określonym w art. 68 k.p.a., a do ujawnionych w jego treści istotnych okoliczności nie zostały wniesione żadne zastrzeżenia.

Nie ma więc podstaw, aby podważać zasadność stanowiska Sądu I instancji, że prawidłowo sporządzony protokół kontroli obrazuje rzeczywisty stan faktyczny ustalony podczas czynności kontrolnych. Zwłaszcza, gdy podkreślić równocześnie, że dowodowi z protokołu z czynności kontrolnych, strona skarżąca nie przeciwstawiła żadnego skutecznego kontrdowodu.

W związku z powyższym, za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, iż stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy administracji w sposób prawidłowy, podczas gdy - zdaniem strony skarżącej - w świetle ustaleń faktycznych dotyczących odległości pomiędzy osiami kontrolowanego pojazdu, organy dokonały błędnej kwalifikacji drugiej i trzeciej osi kontrolowanego zespołu pojazdów.

Stanowisko strony skarżącej pomija w tej mierze w ogóle treść protokołu kontroli. Odwołując się bowiem do treści konkretnych zapisów zawartych w poszczególnych jego rubrykach, zwłaszcza zaś w rubrykach "Nr kolejny osi", "Zakres odległości między osiami [m]", "Rodzaj osi", jak również "Wynik ważenia" i "Przekroczenia", brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że stan faktyczny sprawy w zakresie odnoszącym się do kwalifikacji drugiej i trzeciej osi pojazdu został wadliwie ustalony i że Sąd I instancji wadliwości tej nie dostrzegł. Zarzucana przez stronę skarżącą wada ustaleń stanu faktycznego bowiem nie istnieje.

Podkreślając fakt, że zapisy zwarte w protokole kontroli odzwierciedlają rzeczywisty stan rzeczy stwierdzony w czasie przeprowadzanej kontroli wskazać należy, iż dokonywane były one również z uwzględnieniem treści stosownych odnośników, których opis zawarty jest w końcowej części formularza protokołu. I tak odnośnik "6" w rubryce "Rodzaj osi" obligował organ administracji do wyboru jednego z zakresów odległości między osiami, korespondującego z przeprowadzonymi w czasie kontroli ustaleniami, a mianowicie: "I – do 1 m, II – od 1 m do 1,3 m, III – od 1,3 m do 1,4 m, IV – od 1,4 m do 1,8 m, V – powyżej 1,8 m". Operując tego rodzaju obligatoryjną metodyką opisu ustalonych faktów, organy administracji odległość między osią drugą i trzecią pojazdu określiły poprzez wybór opcji "III". W konsekwencji powyższego, jak wynika z treści protokołu kontroli, osie te ponad wszelką wątpliwość, zakwalifikowane zostały, jako jedna oś wielokrotna złożona z dwóch osi, jako osi składowych, w których odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa 1,4 m (w tym nie większa niż 1,8 m). Wskazany sposób kwalifikacji osi drugiej i trzeciej, jako osi wielokrotnej, znajduje swoje potwierdzenie w zapisach zawartych w rubrykach "Wynik ważenia" i "Przekroczenia". Z odnośnika "8" do rubryki "Wynik ważenia" wynika bowiem, iż "w przypadku osi podwójnej lub potrójnej wpisuje się w polu przeznaczonych do dokonywania zapisów dla ostatniej osi składowej wynik łączny ważenia dla całej osi wielokrotnej." Określona we wskazany sposób metoda ważenia osi wielokrotnych, ponad wszelką wątpliwość, została zastosowana w niniejszej sprawie, a jej rezultat prawidłowo został odzwierciedlony w stosownych zapisach protokołu kontroli. W odniesieniu bowiem do osi drugiej i osi trzeciej, jako jednej osi wielokrotnej (tj. osi podwójnej) wpisane zostały jednostkowe wyniki ważenia dla każdej z nich, tj. dla osi drugiej 12.60 (po korekcie 12.15), dla osi trzeciej 12.50 (po korekcie 12.05), a następnie wynik łączny ważenia dla całej osi wielokrotnej 24.20. W konsekwencji w rubryce "Przekroczenia" również wskazany został, jako jeden, wynik łączny dla całej osi wielokrotnej o wartości 9.70.

Stwierdzone przekroczenie ponad wszelką wątpliwość odnosi się więc do jednej osi wielokrotnej złożonej z dwóch osi, jako osi składowych, w których odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 1,8 m, i która to odległość między osiami składowymi, tj. osią drugą i osią trzecią wynosi w niniejszej sprawie 1,38 m, co jak wyżej już wskazano obligowało organy administracji, odnośnie opcji zakresów między osiami, do wyboru opcji "III".

W związku z powyższym, wbrew stanowisku prezentowanemu przez autora skargi kasacyjnej, Sąd I w pełni zasadnie uznał, że stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy administracji bez naruszenia prawa, również w zakresie odnoszącym się do kwalifikowania osi drugiej i osi trzeciej pojazdu, jako osi (podwójnej) wielokrotnej. W konsekwencji powyższego, za prawidłową uznać należy również przeprowadzoną przez Sąd I instancji kontrolę wysokości kary pieniężnej nałożonej za powyższe naruszenie przekroczenia nacisku na podwójną (napędową) oś pojazdu.

Odnosząc się do oceny zasadności naruszenia pozostałych - wskazywanych w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - przepisów postępowania, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przepis art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych ma charakter przepisu ustrojowego. Reguluje on zakres kontroli działalności administracji publicznej i określa kryteria tej kontroli, która realizowana być powinna w trzech płaszczyznach: materialno prawnej, procesowej i kompetencyjnej. Skoro przywołany przepis, jest przepisem ustrojowym, to stwierdzić należy, iż nie mieści się on bezpośrednio w podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a. Nie może więc stanowić on samodzielnej podstawy zarzutu kasacyjnego, jakkolwiek za dopuszczalne uznać należy powołanie wskazanego przepisu ustawy w powiązaniu z zarzutami podniesionymi w ramach naruszenia prawa procesowego przez wskazanie konkretnie oznaczonej normy procesowej (por. wyrok NSA 14 października 2010 r., sygn. akt II FSK 983/09; wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 780/10; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 445/10).

Zarzut naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. autor skargi kasacyjnej powiązał z art. 141 § 4, art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Abstrahując od tego, że naruszenie przepisu art. 1 p.u.s.a. mogłoby zasadniczo wystąpić w sytuacji, gdyby Sąd I instancji uchylił się od rozpoznania sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej, odmawiając w ten sposób realizacji funkcji wymiaru sprawiedliwości, albo kontrolę tę przeprowadził w oparciu o inne kryteria, niż kryterium legalności – co w sprawie nie wystąpiło – podkreślić należy, że brak jest podstaw, aby uznać, że w świetle wyżej już przywołanych argumentów, Sąd I instancji pominął płaszczyzny materialno prawnej, procesowej i kompetencyjnej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

W tym też kontekście, za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., formułowany w powiązaniu z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wyrażając w art. 3 § 1 p.p.s.a. zasadę sądowej kontroli administracji publicznej, w § 2 i § 3 art. 3 tej ustawy ustawodawca określił równocześnie zakres właściwości (kognicji) sądów administracyjnych.

Postępowanie przed sądem administracyjnym inicjowane jest w trybie skargi, a rezultacie jej rozpatrzenia, orzekając w granicach sprawy (art. 134 p.p.s.a.), sąd administracyjny, w zależności od rezultatu przeprowadzonej kontroli oraz jej przedmiotu wydaje orzeczenie, w którym skargę uwzględnia (art. 145 – art. 150 p.p.s.a.) albo skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W związku z powyższym, skoro oczywiste jest, że przedmiotem orzekania Sądu I instancji była kontrola zgodności z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) to, jakkolwiek skarga została oddalona, brak jest podstaw, aby zarzucać, że Sąd uchylił się w jakikolwiek sposób od realizacji funkcji wymiaru sprawiedliwości.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika bowiem, jak wyżej już wskazano, że operując na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd I instancji przedstawił opis jej stanu na etapie postępowania przed organami administracji publicznej. Nie kwestionując szczegółowych ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji i uznając je za prawidłowe, co we właściwy sposób wykazał, przyjął je za podstawę wyrokowania w sprawie. W konsekwencji, z perspektywy mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, czyniąc z nich wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, przeprowadził kontrolę jej legalności, w rezultacie której uznał, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. W związku z tym, argumenty strony skarżącej, że Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich spośród formułowanych zarzutów, nie może uzasadniać stanowiska o naruszeniu art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Zwłaszcza gdy podkreślić, że pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Jeżeli ponadto, wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy, to zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10).

Powyższe, w okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie może więc również skutkować oceną naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a., konfrontowanego w tym względzie przez autora skargi kasacyjnej z art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję administracyjną, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, przez które należy rozumieć tylko i wyłącznie taką sytuację, w której istnieje prawdopodobieństwo oddziaływania (wpływu) tegoż naruszenia na treść zaskarżonego aktu.

Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, polegającą na sklasyfikowaniu drugiej i trzeciej osi kontrolowanego zespołu pojazdu jako dwie osie podwójne napędowe.

Na wstępie wyjaśnić należy, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1554/09).

W związku z tym, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, a cena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego - nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 22 października 2004 r., sygn. akt FSK 192/04) - a ponadto w związku z tym, że sposób skonstruowania zarzutu naruszenia prawa materialnego jednoznacznie wskazuje na to, że naruszenia przepisu § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia strona skarżąca upatruje w błędzie subsumcji (tj. w niewłaściwym jego zastosowaniu), podkreślić należy, że zarzut naruszenia przepisów postępowania formułowany wobec faktycznych podstaw rozstrzygnięcia przyjętych przez Sąd i instancji za podstawę wyrokowania, nie odniósł skutku pożądanego przez stronę skarżącą.

Nie ma więc podstaw, aby zasadnie wywodzić, że w przedmiotowej sprawie, w prawidłowo ustalonych okolicznościach jej stanu faktycznego, doszło do błędnego zakwalifikowania drugiej i trzeciej osi kontrolowanego zespołu pojazdu, jako dwóch osie podwójnych napędowych.

W tej mierze, jako do aktualnych, odwołać się należy do wyżej przywołanych argumentów formułowanych w kontekście treści zapisów w protokole kontroli w rubrykach "Nr kolejny osi", "Zakres odległości między osiami [m]", "Rodzaj osi", jak również "Wynik ważenia" i "Przekroczenia", które dokonywane były z uwzględnieniem metodyki wskazanej w odnośnikach do tychże rubryk. Analiza treści tychże odnośników, zwłaszcza zaś odnośników "6", "8" oraz "3", w kontekście faktów ustalonych w trakcie przeprowadzonej kontroli, odzwierciedlonych następnie w treści konkretnych zapisów protokołu kontroli, nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że określona nimi metodyka dokonywania pomiarów dopuszczalnego nacisku osi, koresponduje również z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W rozumieniu tego przepisu, osią pojedynczą jest oś oddalona od osi sąsiedniej o więcej niż 1,8 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, osią wielokrotna zaś jest zespół złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 1,8 m.

W tej mierze podkreślić należy, że treść § 4 przywołanego rozporządzenia odwzorowana została nie dość, że w przywoływanym wyżej odnośniku "6" do rubryki "Zakres odległości między osiami [m]" formularza protokołu kontroli, determinując w ten sposób dopuszczalny wybór opcji, którymi odnośnie do zakresu odległości między osiami może operować organ administracji (i którymi prawidłowo operował w niniejszej sprawie), to również w lp. 6 załącznika Nr 1 do ustawy o drogach publicznych zawierającego wykaz i znamiona penalizowanych ustawą naruszeń przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton (por. pkt od 1 do 12 lp. 6).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.