Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 182/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3 a par. 1, art.19 par.1, art.29, art.32, art.59
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w części oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S.:

- uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. znak [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do J. W. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] oraz [...] odnośnie należności z tytułu podatku od środków transportowych w kwocie [...] zł za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. wymienionych w częściach E.7 i E.8 i umorzył postępowanie egzekucyjne w tej części,

- utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego

w G. w części dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] oraz nr [...] odnośnie należności z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2010, 2011, 2012, 2014 oraz I raty podatku od środków transportowych za 2015 rok.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy wynika, co następuje.

Wójt Gminy B. upomnieniem z dnia 1.04.2015 r., nr 3161.1 2.2015 oraz upomnieniem z dnia 1.04.2015 r., nr 3161.1 3.2015 skierował do J. W., na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a wezwania do zapłaty podatku od środków transportowych i pouczył, że w przypadku nieuregulowania w terminie 7 dni należności pieniężnych zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w trybie egzekucji administracyjnej. Upomnienia zostały odebrane w dniu 2.04.2015 r.

Wobec nieuregulowania przez Zobowiązanego należności Wójt Gminy B. wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku od środków transportowych za okres od 2012 r. do 2015 r. dotyczący naczepy [...] nr rejestracyjny [...] oraz tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku środków transportowych za okres od 2010 r. do 2015 r. dotyczący ciągnika siodłowego [...], nr rejestracyjny [...] i skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. (organ egzekucyjny), na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec J.W. (zobowiązanego).

Pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. J.W., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do organu egzekucyjnego o umorzenie niniejszego postępowania egzekucyjnego i uchylenie czynności egzekucyjnych w całości na podstawie art. 59 § 4 w związku z art. 59 § 1 pkt 4 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.). Zobowiązany zakwestionował istnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na błąd co do osoby Zobowiązanego wskazując, że nie jest on właścicielem, ani współwłaścicielem środków transportowych, a jedynie korzysta z nich. Podniósł, iż nie można było wszcząć przeciwko Zobowiązanemu egzekucji administracyjnej, gdyż organ nie wydał decyzji ustalającej wymiar podatku od środków transportowych oraz nie doręczono mu upomnienia.

W odpowiedzi na pismo organu egzekucyjnego, Wierzyciel stwierdził w piśmie z dnia 16.09.2015 r., że nie ma podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Powołując się na przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej: u.p.o.l.) stwierdził, że w przypadku leasingu samochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych obowiązek zapłaty podatku spoczywa na podmiocie, który w dowodzie rejestracyjnym wpisany jest jako jego właściciel. Wskazał również, że za lata, na które zostały wystawione tytuły wykonawcze Zobowiązany składał deklaracje. Odnośnie zarzutu niedoręczenia upomnienia Wierzyciel przedstawił dokumenty zwrotnych potwierdzeń odbioru, z których wynika, że skierowane w sprawie egzekwowanych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym należności upomnienie z dnia 1.04.2015 r., nr 3161.1 2.2015 oraz upomnienie z dnia 1.04.2015 r., nr 3161.1 3.2015 zostało doręczone w dniu 2.04.2015 r. domownikowi (G. W. - małżonce Zobowiązanego).

Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

W zażaleniu z dnia 8.10.2015 r. na ww. postanowienie Zobowiązany podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 9 ust. 1 u.p.o.l. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku leasingu samochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych obowiązek podatkowy spoczywa na podmiocie, który w dowodzie rejestracyjnym pojazdu wpisany jest jako właściciel.

Powołując się na przepis art. 9 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych (...) Zobowiązany wskazał, że nie jest właścicielem ani współwłaścicielem środków transportowych, a jedynie korzystającym z nich, ponieważ zarówno ciągnik, jak i naczepa są przedmiotem leasingu, wobec czego to na finansującym, tj. na [...] Bank S.A. w K., ciąży obowiązek uiszczenia podatku od środków transportowych.

Ponadto Zobowiązany podniósł, że bez znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego jest okoliczność złożenia deklaracji z zadeklarowaną kwotą podatku od środków transportowych. Wskazał, że jego niewiedza o braku podstaw prawnych do zapłaty podatku nie stwarza precedensu nakładającego na niego obowiązku zapłaty podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. po otrzymaniu zażalenia, wystąpił do Wójta Gminy B. o przekazanie deklaracji wskazanych w tytułach wykonawczych od [...] oraz [...] jako podstawa obowiązku. W odpowiedzi na powyższe Wójt przekazał deklaracje na podatek od środków transportowych DT-1, z których wynika, że J.W. zadeklarował podatek od środków transportowych za okres od 2010 r. do 2012 r. i za okres od 2014 r. do 2015 r., wskazując jako przedmiot opodatkowania ciągnik siodłowy [...] nr rejestracyjny [...] oraz za okres 2012 r., 2014 r. i 2015 r., wskazując jako przedmiot opodatkowania naczepę [...] nr rejestracyjny [...]. Wierzyciel poinformował, że nie posiada deklaracji J.W. na podatek od nieruchomości na 2013 rok.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. znak [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do J. W. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] oraz [...] odnośnie należności z tytułu podatku od środków transportowych w kwocie [...] zł za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. wymienionych w częściach E.7 i E.8

i umorzył postępowanie egzekucyjne w tej części oraz utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w części dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy B. z dnia [...]r. nr [...] oraz nr [...] odnośnie należności z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2010, 2011, 2012, 2014 oraz I raty podatku od środków transportowych za 2015 rok.

W uzasadnieniu przywołał przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazujący na przesłanki umorzenia postępowania i wyjaśnił, powołując się na art. 29 § 1 u.p.e.a., że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazał, że postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego może się toczyć jedynie w zakresie określonym w art. 59, z uwzględnieniem przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, że zakwestionowana przez Zobowiązanego należność egzekwowana w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym stanowi wynikające z deklaracji zobowiązanie powstające z mocy prawa, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm., zwanej dalej: "O.p."), a które na podstawie przepisu art. 3a § 1 pkt 1 u.p.e.a podlega egzekucji administracyjnej w sytuacji spełnienia przez Wierzyciela warunków określonych w art. 3a § 2 u.p.e.a. Okoliczność zamieszczenia w deklaracjach pouczenia, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych i doręczenie Zobowiązanemu upomnień, o których mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. uprawniało Wierzyciela do wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania do organu egzekucyjnego wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej.

Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z przepisem art. 21 § 2 O.p. jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3.

Wyjaśnił dalej, że z uwagi na wynikający ze wskazanych powyżej przepisów prawa skutek prawny złożenia deklaracji, przejawiający się m.in. w tym, że zadeklarowany podatek jest podatkiem do zapłaty, podlegającym egzekucji administracyjnej, nieuzasadniony jest zarzut braku wpływu złożenia przez zobowiązanego deklaracji na powstanie obowiązku podatkowego w zakresie tego podatku.

Odnosząc się do zarzutów co do zasadności i wymagalności obowiązku, opartych o zakwestionowane przez Zobowiązanego istnienie egzekwowanego obowiązku, organ odwoławczy wyjaśnił, że ze względu na wynikający z ww. przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a brak uprawnienia organu egzekucyjnego w zakresie weryfikacji zasadności i wymagalności obowiązku, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. rozpatrzył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego po zweryfikowaniu zarzutów przez Wierzyciela, który w przedstawionym stanowisku potwierdził wymagalność obowiązku.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. wyjaśnił, że rozstrzygnięcie kwestii materialnoprawnych uprawnień i obowiązków podatkowych w indywidualnej sprawie i w konkretnym stanie faktycznym nastąpić może w trybie właściwych przepisów, którymi w przedmiotowej sprawie są regulujące zasady i tryb opodatkowania przepisy O.p. Stąd też kwestionowanie zasadności i wymagalności obowiązku podatkowego, czy to wynikającego z decyzji podatkowej, czy też z deklaracji złożonej przez podatnika, następować może w trybie Ordynacji podatkowej przed właściwym w sprawie organem podatkowym, którego nie może zastępować ani też w tę właściwość ingerować organ egzekucyjny prowadzący postępowanie o charakterze wykonawczym. Z zawartymi w przepisach Ordynacji podatkowej unormowaniami wyznaczającymi właściwość organu podatkowego pozostaje w korelacji wskazany powyżej przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. zastrzegający brak uprawnienia organu egzekucyjnego do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że zachodzą okoliczności wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy B. z dnia [...]r. numer [...] oraz numer [...] odnośnie należności z tytułu podatku od środków transportowych za lata: 2010, 2011, 2012, 2014 oraz I raty podatku od środków transportowych za 2015 r.

Organ odwoławczy zwrócił dalej uwagę, że Wierzyciel nie przedstawił wskazanej w tytule wykonawczym z dnia [...] r. numer [...] deklaracji na podatek od środków transportowych na 2013 r., oświadczając, że nie jest w jej posiadaniu, w związku z czym nie można przesądzić, by taka deklaracja była faktycznie złożona. Stwierdził dalej, że skoro nie ma dowodu złożenia deklaracji, nie można wywodzić, że istnieje zobowiązanie w niej wykazane.

Odnośnie zatem do należności z tytułu podatku od środków transportowych w kwocie [...] zł za okres od 1.01.2013 r. do 31.12.2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. uznał, że zachodzi określona w ww. przepisie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisane wyżej postanowienie J.W., reprezentowany przez pełnomocnika zaskarżył postanowienie w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej;

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że brak jest podstaw do zastosowania przesłanki wypływającej z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., tj. błędu co do osoby zobowiązanego i odmówienie umorzenia postępowania egzekucyjnego

- art. 7, 8, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., poprzez naruszenie obowiązku działania przez organy administracji, naruszenie obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie zasady zaufania do organów administracyjnych, wyrażające się skrajnie lakonicznym odniesieniem do zarzutów Skarżącego, w zasadzie praktycznego nieodniesienia się do nich, zaniechania kategorycznego i jednoznacznego wyjaśnienia Skarżącemu na czym polega zasada prawna obciążenia obowiązkiem podatkowym właściciela pojazdu,

a nie leasingodawcy.

W związku z powyższym złożył wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podnosi, że sporna jest kwestia czy był on zobowiązany do uiszczenia podatku od środków transportowych na podstawie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. W skardze powtórzone zostało

i rozszerzone stanowisko prezentowane w tym zakresie w postępowaniu przed organami pierwszej i drugiej instancji.

W uzasadnieniu skargi, z powołaniem się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wskazał naruszone jego zdaniem zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) oraz wywiedzione z niej zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, którego elementami są zasada ochrony praw nabytych, zasada pewności prawa, zasada jednolitości porządku prawnego, zasada prawa do rzetelnej procedury oraz zasada pacta sunt servanda.

Skarżący podkreślił w skardze, że zasady prawa wymagają, aby nieuchronne ryzyko pomyłek, błędów, a nawet celowych, bo podjętych w interesie ogólnym, lecz szkodzących jednostce działań administracji nie było przerzucane na te jednostkę, zwłaszcza, gdy po jej stronie nie można dopatrzeć się naganności postępowania.

W ocenie Skarżącego postępowanie egzekucyjne należało umorzyć z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego, gdyż stanowisko organu obarczone jest błędem wykładni art. 9 ust. 1 u.p.o.l. Zgodnie bowiem z ww. przepisami oraz przepisami art. 7091 Kodeksu cywilnego podatek od środków transportowych ciąży w przedmiotowej sprawie na podmiocie finansującym z uwagi na zawarcie przez Zobowiązanego umowy leasingu.

Skarżący wskazał, że składając deklaracje działał pod wpływem błędu

i zarzucił Wierzycielowi obciążenie go skutkami swojego błędnego działania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, przedstawione

w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy zasadnie organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie zaległości podatkowych egzekwowanych na podstawie złożonych przez skarżącego deklaracji podatkowych w zakresie podatku od środków transportowych za lata 2010, 2011, 2012, 2014 i za I ratę 2015 roku. W skardze omyłkowo wskazano na decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe jako podstawę ww. obowiązku podatkowego w sprawie. Poza sporem pozostaje natomiast umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie odnoszącym się do zaległości podatkowych z tytułu środków transportowych za 2013 rok.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) przy czym zgodnie z art. 18 ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy zwrócić uwagę, że stosownie do przepisu art. 3a §1 u.p.e.a. w zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach określonych w art. 8 i art. 21 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, (...) stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio:

1) z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika;

2) ze zgłoszenia celnego złożonego przez zobowiązanego; (...).

Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego w związku z nieuregulowaniem zaległości podatkowych z tytułu środków transportowych wynikających ze złożonych przez skarżącego deklaracji podatkowych w tym zakresie. Wierzyciel wskazał w tytułach wykonawczych deklarację, jako dokument stanowiący podstawę egzekucji, o którym mowa w ww. art. 3a §1 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Obligatoryjną treść tytułu wykonawczego wymienia art. 27 u.p.e.a. Zgodnie z art. 29 u.p.e.a, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wreszcie zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

W toku postępowania wywołanego wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz w skardze, skarżący koncentruje się przede wszystkim na twierdzeniu, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych nie ciąży na skarżącym z uwagi na posiadanie przedmiotowych środków transportowych na podstawie umowy leasingu.

Na wstępie wypada wyjaśnić stronie, odwołując się do przepisów u.p.o.l. i O.p., na charakter zobowiązań z tytułu środków transportowych.

I tak, stosownie do art. 9 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. 2. Jeżeli środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Zobowiązanie z tytułu środków transportowych powstaje z mocy prawa, tj. stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty.

Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje także od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 4a u.p.o.l.).

Stosownie do art. 9 ust. 6 u.p.o.l. podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane:

1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;

2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności;

3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy.

Powyższe przepisy wskazują wprost, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych powstaje z mocy prawa, jest to zatem zobowiązanie, o którym mowa w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 1 O.p.

Przypomnieć wypada, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59 u.p.e.a. Stosownie do przepisów tej ustawy umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne lub fakultatywne. W pierwszym przypadku wystąpienie określonych w ustawie okoliczności rodzi obowiązek umorzenia postępowania, w drugim zaś, zaistnienie przesłanek wskazanych w ustawie, jedynie uprawnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na podstawie art. 59 § 1 ww. u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się (obligatoryjnie) w przypadkach w nim wskazanych tj.:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W myśl art. 59 § 4 u.p.e.a. postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.

Z powyższego wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne (Dariusz Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - komentarz 2008, Wyd. Unimex s. 500-501).

Skarżący zarzucił w skardze na opisane wyżej postanowienie niezastosowanie w sprawie przepisu art. 59 §1 pkt 4 u.p.e.a. w sytuacji gdy, w jego ocenie, nie jest on osobą zobowiązaną do uiszczenia podatku od środku transportu, pomimo złożenia stosownych deklaracji podatkowych w przedmiotowym zakresie.

W literaturze wskazuje się, że z błędem co do osoby zobowiązanego mamy do czynienia wówczas, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określono osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Jeżeli zatem tytuł wykonawczy wskazuje osobę zobowiązanego, zaś czynności egzekucyjne podjęto w stosunku do osoby błędnie uznanej za zobowiązanego, należy odstąpić od czynności podjętych w stosunku do tej osoby i podjąć je wobec zobowiązanego bez konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności należy doręczyć tytuł wykonawczy zobowiązanemu, co umożliwi mu obronę swoich interesów przez wniesienie zarzutów (Piotr Pietrasz, Komentarz do art. 59 u.p.e.a., Wydanie II, LEX 2015.

Skoro J.W. zadeklarował zobowiązanie podatkowe z tytułu środków transportowych za lata 2010, 2011, 2012, 2014 i I ratę podatku za 2015 rok i deklaracje te, stanowią, na mocy wskazanego wyżej przepisu art. 3a § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawę egzekwowanego obowiązku, to prawidłowo stwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że zachodzą okoliczności wskazane w art. 59 §1 u.p.e.a.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że prawidłowo wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w S., iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis ten nie nakłada na organ egzekucyjny powinności zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie (wyrok NSA z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1302/05, opubl. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że zarzuty odnoszące się do prawidłowości deklarowanego zobowiązania podatkowego stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nie mogły być weryfikowane w postępowaniu egzekucyjnym. Należy podkreślić, że błędne jest stanowisko skarżącego, iż organ egzekucyjny powinien zbadać sprawę merytorycznie, co do istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, poprzez ustalenie, że Skarżący nie jest podatnikiem podatku od środków transportowych. Dokonanie takiej oceny byłoby badaniem zasadności tytułu wykonawczego, które to działanie jest w świetle wskazanego wyżej przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a. niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 389/13, LEX 1481802).

Z powyższych względów należało uznać zarzut naruszenia art. 29 §1 u.p.e.a. za nieuzasadniony.

Na marginesie należy wyjaśnić, że w przypadku omyłkowego złożenia deklaracji, co skarżący podnosił w postępowaniu wywołanym wnioskiem o umorzenie postępowania i w skardze na ww. postanowienia, Skarżący posiada co do zasady uprawnienie do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji (art. 81 O.p.), stanowiącej podstawę prowadzonego postepowania egzekucyjnego. Słusznie zwrócił uwagę organ egzekucyjny w sprawie, że argumentację odnoszącą się do obowiązku podatkowego skarżącego może skutecznie podnosić w prowadzonym postępowaniu przed właściwym organem podatkowym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, 8, 80 k.p.a. należy stwierdzić, że w ocenie sądu orany prowadziły postępowanie zgodnie z zasadą praworządności.

Materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ II instancji jest zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi organ podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Zdaniem Sądu, przeprowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające, jak również zgromadzony materiał dowodowy w kontrolowanej przez Sąd sprawie mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię zasad postępowania administracyjnego umożliwił dokonanie oceny złożonego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i do wydania w niniejszej sprawie postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania we wskazanym wyżej zakresie. Podnieść należy, że z zasady wyrażonej wart. 8 k.p.a., wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Według Sądu, kierując się tak zakreśloną treścią tej zasady postępowania administracyjnego nie można zgodzić się z zarzutem przedstawionym w skardze dotyczącym naruszenia art. 8 k.p.a przez organy orzekające w niniejszej sprawie.

W niniejszej sprawie organ II instancji prowadził postępowanie od początku, nie będąc związany ustaleniami organu instancji niższej.

Podkreślić jeszcze należy, że sprawa umorzenia postępowania egzekucyjnego została rozpatrzona w granicach i na podstawie obowiązującego prawa. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i prawny, w tym wyjaśnił, że zakwestionowana przez Zobowiązanego należność egzekwowana w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym stanowi zadeklarowany podatek należny, podlegający egzekucji administracyjnej. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że ze względu na wynikający z cyt. wyżej przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a brak uprawnienia w zakresie weryfikacji zasadności i wymagalności obowiązku wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego został rozpatrzony po zweryfikowaniu zarzutów przez Wierzyciela, który w przedstawionym stanowisku potwierdził wymagalność obowiązku.

W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że zachodzą okoliczności wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy B. z dnia [...] r. numer [...] oraz numer [...] odnośnie należności z tytułu podatku od środków transportowych za lata: 2010, 2011, 2012, 2014 oraz I raty podatku od środków transportowych za 2015 r.

Zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP należało uznać za nieuzasadniony.

Mając na uwadze wszystko powyższe, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.