Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 959/00
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2001-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Bez znaczenia dla oceny istnienia interesu prawnego jest to, czy granica działki styka się bezpośrednio z działką, czy też oddzielona jest inną jeszcze należącą do inwestora działką. Istotny jest bowiem zasięg możliwego oddziaływania uciążliwości związanych z planowaną realizacją inwestycji - stacji bazowej telefonii komórkowej. Zasięg ten może bowiem obejmować nieruchomość skarżącego a także innych zamieszkujących w pobliżu inwestycji osób. Uzasadnia to uchylenie decyzji organu odmawiającej tym osobom przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę.

TEZY

Bez znaczenia dla oceny istnienia interesu prawnego jest to, czy granica działki styka się bezpośrednio z działką, czy też oddzielona jest inną jeszcze należącą do inwestora działką. Istotny jest bowiem zasięg możliwego oddziaływania uciążliwości związanych z planowaną realizacją inwestycji - stacji bazowej telefonii komórkowej. Zasięg ten może bowiem obejmować nieruchomość skarżącego a także innych zamieszkujących w pobliżu inwestycji osób. Uzasadnia to uchylenie decyzji organu odmawiającej tym osobom przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "Polskiej Telefonii Komórkowej - Centertel" Spółka z o.o. na decyzję z dnia w przedmiocie Wojewody L. 7 marca 2000 r. (...) odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewoda L. uchylił decyzję Prezydenta Miasta G. W. z 26.01.2000 r. (...) odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania dla Polskiej Telefonii Komórkowej "Centertel" sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej GSM 900 oraz wieży antenowej stalowej o wysokości 106,0 m, na terenie położonym przy ul. P. B. nr 20 w G. W., zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta M. G. z 20.12.1999 r. (...). Uzasadniając powyższą decyzję, wyjaśnił że w dniu 20.12.1999 r. organ I instancji decyzją (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił Polskiej Telefonii Komórkowej "Centertel" Sp. z o.o. w W. Okręg w P. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej GSM 900 i wieży antenowej 1-1=106,0 m, stanowiącej podporę anten stacji bazowej z instalacjami elektroenergetycznymi, uziemienia i oświetlenia ostrzegawczego z posadowieniem kontenera technicznego obok wieży na terenie działki o nr ew. gruntów 380 przy ul. P. B. 21 w G. W. O wydaniu tej decyzji nie zostali powiadomieni właściciele działek sąsiednich bezpośrednio przyległych do nieruchomości, na której zlokalizowano projektowana inwestycję, składającą się z działek o nr ew. 485 i 380, będącej we władaniu TP S.A. - Z R i T w P.

Zgłoszeniem z dnia 5.01.2000 r. (...) TELECOM s.c. Przedsiębiorstwo Usługowo-Inwestycyjne, występując z upoważnienia inwestora powiadomiło Urząd Miejski w G. W. o zamiarze rozpoczęcia robót budowlanych w dniu 12.01.2000 r.

Wnioskiem z dnia 17.01.2000 Henryk M. zamieszkały przy ul. P. B. nr 17 na skutek informacji uzyskanej z prasy lokalnej zwrócił się z prośba do organu o wyjaśnienie, czy rozpoczęta inwestycja realizowana jest z zachowaniem wszelkich procedur przewidzianych prawem albowiem widzi prawdopodobieństwo uchybienia zasadzie zawiadamiania właścicieli nieruchomości przylegających bezpośrednio do działki, na której ma być realizowana inwestycja. Równocześnie powiadomił, że dotychczasowy przekaźnik wywołuje negatywne skutki w postaci zakłóceń w odbiorze programów telewizyjnych oraz radiowych a także komputerów i aparatów telefonicznych oraz, że pogarszający się stan zdrowia rodziny jest być może skutkiem nieprawidłowości w pracy przedmiotowych urządzeń.

Pismem z dnia 19.01.2000 r. (...) Urząd Miejski powiadomił Henryka M., że wydana decyzja zawiera wady, polegającej na braku zawiadomienia o toczącym się postępowaniu właścicieli nieruchomości przylegających bezpośrednio do działki, na której zlokalizowana jest inwestycja, a tylko ci właściciele posiadają przymiot stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Następnie w dniu 24.01.2000 r. Henryk M. i Ryszard O. zamieszkali przy ul. P. B. nr 19 wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia 26.01.2000 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta G. W. z dnia 20.12.1999 r. (...) o pozwoleniu na budowę uzasadniając, że wznowienie postępowania jest niedopuszczalne albowiem żądanie wszczęcia złożyły osoby nie będące stroną w sprawie.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Henryk M. i Ryszard O. wykazując, że spełniają przesłanki art. 28 Kpa a ich interes prawny wynika z art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego bowiem ich nieruchomości sąsiadują z nieruchomością na której realizowana jest opisana w decyzji inwestycja.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda L. uznał, że zasługuje ona na uwzględnienia. Stwierdził, że już z treści wniosku z dnia 17.01.2000 r. wystosowanego przez Henryka M. wynikało żądanie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Odpowiedź udzielona wnioskodawcy i w jej następstwie decyzja o odmowie wszczęcia postępowania świadcząc tym, że organ w swym postępowaniu nie kierował się przesłankami art. 9 i art. 10 Kpa. Powinność wyjaśnienia treści żądania strony, w sytuacji widocznej nieumiejętności formułowania przez nią wniosków wynika z ciążącego na organie administracji państwowej obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Wnioskodawcy wskazali jednoznacznie przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi polskimi normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona ta obejmuje w szczególności: /art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy/ ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie. Zatem udowodnili swój interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa w żądaniu podjęcia przez organ decyzji, zmierzającej do ochrony jej interesów.

Jako istotne ocenił argumenty wskazane przez odwołujących, a dotyczące uciążliwości powodowanych przez zakłócenia elektryczne i promieniowanie poparte pismem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora sanitarnego w G. W. z 12.07.1993 r., które wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Ze skargą na powyższą decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiła "Polska Telefonia Komórkowa - Centertel" Spółka z o. o. wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 28 Kpa. Zarzuciła nadto naruszenie par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11 sierpnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów kontrolnych promieniowania /Dz.U. nr 107 poz. 676/ a nadto art. 24 par. 3 Kpc oraz art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 Kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że sprzeczne z obowiązującymi przepisami jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż Henrykowi M. i Ryszardowi O. przysługuje przymiot strony w sprawie, której przedmiotem jest zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej GSM. Skarżąca wyraziła też pogląd, że skoro poza ogólnym powołaniem art. 5 ustawy Prawo budowlane organ administracji nie wykazał istnienia po stronie Panów M. i O. bezpośredniego związku między ich sytuacja a normą zawarta w art. 5 Prawa budowlanego, nie wykazał ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Tym samym brak podstaw do uznania wymienionych osób za strony postępowania. Skarżąca zarzut naruszenia art. 77 Kpa wiąże z brakiem wyjaśnienia, co w niniejszej sprawie uznane zostało za nieruchomość. Stwierdziła, że skoro nieruchomości stanowiące własność Henryka M. i Ryszarda O. w żadnym odcinku nie graniczą bezpośrednio z działką objętą planowaną inwestycją to z tego powodu, że nie są jej bezpośrednimi sąsiadami co stanowi o braku ich legitymacji jako strony. Naruszenia art. 7, art. 80 i art. 84 Kpa skarżąca upatruje w pominięciu ustaleń poczynionych przez rzeczoznawców dr K. P. i mgr inż. K. Sz. w opinii z października 1999 r., z których wynika, że inwestycja nie będzie wywierała negatywnego wpływu na zdrowie ludzie. Na zakończenie skarżąca podniosła, że w jej ocenie, w wydaniu zaskarżonej decyzji brał udział pracownik organu administracji podlegający wyłączeniu na podstawie art. 24 par. 3 Kpa tj. osoba zamieszkująca w bliskiej odległości od wieży telekomunikacyjnej, której dotyczy postępowanie. Skarżąca wyraziła przy tym pogląd, że skoro pracownik ten jest przeciwny lokalizacji obiektu budowlanego w sąsiedztwie nieruchomości stanowiącej jego własność, okoliczności takie wywołują wątpliwości co do jego bezstronności. Podniosła też, że Henryk M. i Ryszard O. są bliskimi sąsiadami wskazanego pracownika i jego znajomymi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniósł, ze działki będące we władaniu inwestora stanowią jedną nieruchomość gruntową objętą księgą wieczystą KW 22179 a zatem Ryszard O. i Henryk M. są współwłaścicielami działek bezpośrednio przylegających do terenu, na którym realizowana jest inwestycja. Stwierdził też, że osobą trzecią w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego może być zarówno właściciel działki, która graniczy z terenem budowy jak też i każda osoba, której dotykają negatywne skutki prowadzonego procesu budowlanego. Zarzut naruszenia art. 24 par. 3 Kpc w ocenie Wojewody L. nie znalazł odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy wnioskujący o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta G. W. z 20.12.1999 r. (...) Henryk M. i Ryszard O. mają przymiot strony w postępowaniu dotyczącym budowy stacji bazowej telefonii komórkowej GSM 900 dla PTK "Centertel" z zasilaniem energetycznym i wieży antenowej stalowej H=106 m, stanowiącej podporę anten stacji bazowej dla potrzeb łączności radiotelefonicznej wraz z instalacjami elektroenergetycznymi, uziemienia i oświetlenia ostrzegawczego z posadowieniem kontenera technicznego obok wieży i to na terenie położonym przy ul. P. B. 21 w G. W. na działce nr ewid. 380. Zgodnie z definicją zawarta w art. 28 Kpa "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony /por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1452/81, wyrok z dnia 8 października 1987 r. IV SA 498/87/. Wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, że przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowiący, iż - ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibrację, zakłócenia elektryczne, promieniowanie - stwarza dla Henryka M. i Ryszarda O. legitymację procesową strony, wyraża również przedstawione wyżej poglądy i nie narusza prawa. Analiza wymienionego w decyzji pisma Henryka M. z 17.01.2000 r. wskazuje, że wyrażona jest w nim obawa przed negatywnymi skutkami realizowanej inwestycji w postaci zakłóceń w odbiorze programów telewizyjnych, radiowych, komputerów i aparatów telefonicznych oraz negatywnym jej wpływem na stan zdrowia rodziny. Powołując się na skutki, które już wystąpiły dla składającego wniosek, wykazuje on jednocześnie realność zagrożenia wynikającego z nieprawidłowości w pracy istniejącego już podobnego urządzenia. Zarzut zatem, wyrażony w skardze, że poza ogólnym powołaniem się na art. 5 Prawa budowlanego, organ odwoławczy nie wykazał interesu prawnego Henryka M. i Ryszarda O. i to interesu mającego "charakter realny" jest pozbawiony podstaw i bezzasadny. Bez znaczenia dla oceny istnienia powyższego interesu prawnego jest to, czy granica działki oznaczonej nr 380 styka się bezpośrednio z działką Henryka M. i Ryszarda O. czy też oddzielone są inna jeszcze, należącą do inwestora działką. Istotny jest bowiem zasięg możliwego oddziaływania uciążliwości związanych z planowana i realizowana inwestycja. Jak wynika z poczynionych ustaleń zasięg ten w omawianej  sprawie może obejmować również nieruchomości należące do Henryka M. i Ryszarda O. a także innych nie wskazanych dotąd, a zamieszkujących w pobliżu inwestycji osób. Uzasadnia to uchylenie decyzji organu I instancja odmawiającej wskazanym osobom przymiotu strony w omawianym postępowaniu administracyjnym. Nie może prowadzić do uwzględnienia skargi wyrażony w niej zarzut naruszenia art. 24 par. 3 Kpa. Przepis powyższy stanowi bowiem, że "bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go z udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w par. 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika". Takimi okolicznościami w ocenie strony skarżącej jest fakt zamieszkiwania pracownika Wydziału Infrastruktury Administracji Budowlanej - Blanki L. w bliskiej odległości od wieży telekomunikacyjnej oraz znajomość z Henrykiem M. i Ryszardem O. Wskazane przez skarżącą okoliczności nie uprawdopodobniają zarzutu o braku bezstronności pracownika. Nie wynika z nich nawet jaki jest stosunek wskazanego pracownika do realizowanej inwestycji. Hipotetyczne założenie, że jeśli pracownika jest przeciwny realizacji wieży telekomunikacyjnej w sąsiedztwie nieruchomości stanowiącej jego własność to nie spełnia wymogu bezstronności nie mieści się w ramach przesłanek przytoczonego przepisu.

Mając powyższe na uwadze, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia oddalono z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.