Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1640/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  73 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1910
law: Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2018 r. spraw ze skarg Rady Nadzorczej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]" z siedzibą w [...] oraz Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej z siedzibą w [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego oddala skargi


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1640/17

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Komisja Nadzoru Finansowego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1910 ze zm.), w związku z art. 104 § 1 kpa oraz art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 196 ze zm) w punkcie 1 ustanowiła w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej [...] z siedzibą w [...] z dniem [...] czerwca 2017 r. zarządcę komisarycznego do czasu wykonania zadań określonych w pkt 4 decyzji, w punkcie 2 powołała na zarządcę komisarycznego E. S., nr PESEL [...] , legitymującą się dowodem osobistym nr [...] wydanym przez Prezydenta Miasta [...] , w punkcie 3 ustaliła wynagrodzenie zarządcy komisarycznego w wysokości 20 000 miesięcznie brutto wskazując, że zgodnie z art. 73 ust. 8 in fine w związku z art. 73 ust. 1 ustawy o skok koszty związane z wykonywaniem funkcji zarządcy komisarycznego obciążają koszty działalności SKOK [...]. Wynagrodzenie będzie płacone z dołu do 25 dnia każdego miesiąca.

W punkcie 4 zobowiązała zarządcę komisarycznego do:

1) zgłoszenia wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego o rejestrację ustanowionego zarządcy komisarycznego w SKOK [...],

2) przekazania Komisji informacji o przebiegu objęcia funkcji w SKOK [...], w tym informacji o podjętych działaniach prawno-organizacyjnych, jak również o zaistniałych w Kasie istotnych zdarzeniach w terminie 7 dni od daty ustanowienia,

3) sporządzenia historycznej informacji finansowej SKOK [...] na koniec dnia poprzedzającego dzień objęcia zarządu komisarycznego oraz poddania tego sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta wskazanego przez Komisję,

4) opracowania, na podstawie danych zawartych w sprawozdaniu, o którym mowa w punkcie 3 i uzgodnienia z KNF programu postępowania naprawczego lub wypracowania koncepcji restrukturyzacji SKOK [...] w uzgodnieniu z KNF i skutecznego jej przeprowadzenia,

5) przedkładania Komisji oraz Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo- Kredytowej miesięcznych sprawozdań z podejmowanych działań,

6) informowania Rady Nadzorczej SKOK [...], nie rzadziej niż co trzy miesiące, o wynikach prowadzonych działań restrukturyzacyjnych,

7) na podstawie art. 39 kpa upoważniła zarządcę komisarycznego do doręczenia niniejszej decyzji Radzie Nadzorczej oraz SKOK [...], a także zobowiązała do przekazania Komisji dowodu doręczenia.

Komisja orzekła również, że z dniem 14 czerwca 2017 r., stosownie do art. 73 ust. 3 in fine w związku z art. 73 ust. 1 ustawy o skok, członkowie Zarządu SKOK [...] zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają. Kompetencje innych organów SKOK [...] ulegają zawieszeniu. Na zarządcę komisarycznego przechodzi prawo podejmowania decyzji we wszystkich sprawach, z wyjątkiem wprowadzania zmian w statucie Kasy.

Jednocześnie Komisja na podstawie art. 105 § 1 kpa, w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz z art. 74k ust. 1 ustawy o skok orzekła o umorzeniu w części postępowania administracyjnego w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK [...], rozszerzonego pismem z dnia 12 listopada 2013 r. ([...]) o okoliczności wskazujące na możliwość wystąpienia przesłanki z art. 74k ust. 1 ustawy o skok w części dotyczącej ustanowienia zarządcy komisarycznego na podstawie art. 74k ust. 1 ustawy o skok.

W obszernym uzasadnieniu decyzji KNF szczegółowo przedstawiła stan faktyczny sprawy, opisując korespondencję i dokumentację zebraną w toku postępowania.

Komisja wyjaśniła, że przedmiotem analizy prowadzonej w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK [...], jest ocena zaistnienia przesłanki określnej w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. groźby zaprzestania spłacania zobowiązań. Ziszczenie się przesłanki dokonywane jest na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności przekazywanych przez SKOK [...] danych sprawozdawczych, sprawozdań finansowych oraz opinii i raportów biegłych rewidentów do tych sprawozdań. Analiza spełnienia jednej z przesłanek zawartych w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez SKOK [...] dokonana została na podstawie całokształtu uzyskanych w toku przedmiotowego postępowania dokumentów i informacji oraz danych sprawozdawczych przekazywanych do KNF na podstawie RMF z dnia 8 stycznia 2013 r. oraz zmieniającego je RMF z dnia 21 lutego 2014 r.

Podstawą oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej i występowania przesłanki istnienia groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez SKOK [...] były dane sprawozdawcze Kasy za kolejne okresy sprawozdawcze, począwszy od grudnia 2012 r. przekazywane do KNF na podstawie RMF z dnia 8 stycznia 2013 r., RMF z dnia 17 września 2013 r. oraz na podstawie RMF z dnia 21 lutego 2014 r., audyt zewnętrzny sporządzony zgodnie z art. 87 ustawy o skok przed nowelizacją, zatwierdzone roczne sprawozdanie finansowe za lata 2012, 2013, 2014, 2015 SKOK [...]oraz raporty i opinie z badania sprawozdania finansowego za lata 2012, 2013, 2014, 2015 oraz umowy stabilizacyjne zawarte przez Kasę z Kasą Krajową na obejmowanie udziałów nadobowiązkowych w SKOK [...] przez Kasę Krajową.

Komisja stwierdziła, że analiza przekazanych danych sprawozdawczych wskazuje, że sytuacja Kasy jest zła, a podejmowane dotychczas działania naprawcze przez Zarząd Kasy są niewystarczające i nieefektywne, pomimo znaczącej pomocy z Kasy Krajowej oraz wyrażonej przez KNF decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. zgody na zaliczenie do funduszy własnych kwoty dodatkowej odpowiedzialności członków.

SKOK [...] wykazuje straty z bieżącej działalności przy stracie z lat ubiegłych w wysokości 51 278,77 tys. zł. W marcu 2017 r. Kasa poniosła straty z działalności podstawowej w wysokości 447,69 tys. zł i straty z działalności operacyjnej na poziomie 791,95 tys. zł. Wynik z działalności podstawowej Kasy obrazuje jej bieżącą efektywność biznesową i potencjał do stabilnego generowania wyniku netto w przyszłych okresach. W ocenie Komisji analiza przedstawionych w formie tabeli 1 (str. 25 uzasadnienia) danych dotyczących wyników finansowych SKOK [...] pozwala na stwierdzenie, że jej sytuacja ekonomiczno-finansowa ulega stałemu pogarszaniu. Wyniki Kasy nie stanowią źródła zasilenia funduszy i budowy stabilnych kapitałów SKOK [...]. Nie stanowią również wsparcia działalności bieżącej.

Jednocześnie analiza przekazywanych do Komisji danych sprawozdawczych wskazuje, że za okres od grudnia 2012 r. do marca 2017 r., Kasa jedynie w styczniu i

grudniu 2013 r. oraz od lutego do kwietnia i od lipca do sierpnia 2016 r. wykazywała zysk netto. W pozostałych okresach sprawozdawczych SKOK [...] wykazywała straty.

Efektywność prowadzonej działalności jest niezadowalająca i mierzona wskaźnikiem ROA w analizowanym okresie przedstawiała się następująco: 2012 r. (-)3,61%, 2013 r. 0,21%, 2014 r.(-) 11,85%, 2015 r. (-)0,97%, 2016 r.(-)1,12%, marzec 2017 r. (-)2,14%.

Komisja stwierdziła, że zysk wypracowany przez Kasę, nie pokrywa ryzyka i nie zasila bazy kapitałowej Kasy, nie stanowi również wsparcia działalności Kasy. Przedstawione w formie tabeli (1) dane wskazują, że podejmowane przez SKOK [...] działania restrukturyzacyjne są niewystarczające i nieefektywne.

Następnie Komisja przedstawiła w formie tabeli 2 strukturę bilansu i podniosła, że analiza danych wskazuje, że Kasa zmniejszyła rozmiary prowadzonej działalności. Suma bilansowa w analizowanym okresie (grudzień 2012 r. - marzec 2017 r.) spadła o około 12,3%. Poziom udziału pożyczek i kredytów przeterminowanych w sumie bilansowej wzrósł o 16,11 pp., tj. z 15,02% wg stanu na koniec grudnia 2012 r. do 31,13% na koniec marca 2017 r., a udział pożyczek zagrożonych (przeterminowanych powyżej 3 miesięcy) wzrósł o 13,59 pp., tj. z 7,20% do 20,79%. Jednocześnie udział pożyczek i kredytów nieprzeterminowanych w sumie bilansowej spadł o 7,59/pp w omawianym okresie, tj. z 50,30% do 42,71%. co wskazuje na spadający udział aktywów pracujących, co bezpośrednio przekłada się na możliwość generowania przychodów Kasy i ostatecznie na wyniki finansowe Kasy. W tym samym czasie odpis aktualizujący na pożyczki i kredyty przeterminowane wzrósł o 425%.

Istotnemu pogorszeniu uległ portfel kredytowy co Komisja przedstawiła w formie tabeli 3 (str. 27). Na dzień 31 marca 2017 r. pożyczki i kredyty przeterminowane stanowiły 42,16% portfela kredytowego i wartość tego wskaźnika wzrosła od grudnia 2012 r. o 19,16 pp. Pożyczki zagrożone (przeterminowane powyżej 3 miesięcy) wg stanu na marzec 2017 r. stanowiły 28,16% portfela kredytowego (co wskazuje na to, że ponad 28% portfela kredytowego Kasy ma ograniczoną możliwość generowania dochodu, obniżona jest odzyskiwalność z tego portfela) i w analizowanym okresie ich udział wzrósł o 17,14 pp. Natomiast pożyczki przeterminowane powyżej 12 miesięcy (nieściągalne) stanowiły 25,06% całego portfela kredytowego i w analizowanym okresie ich udział wzrósł o 17,14 pp.

W ocenie organu powyższe zestawienie obrazuje systematycznie pogarszającą się jakość portfela kredytowego SKOK [...], przy jednocześnie wzrastającym poziomie odpisów aktualizujących na kredyty i pożyczki zagrożone. Organ szeroko argumentował, że uzyskana pomoc z Kasy Krajowej nie stanowi wsparcia dla działalności i nie przyczynia się do poprawy sytuacji SKOK [...]. Jednocześnie pomoc udzielona w postaci objęcia przez Kasę Krajową udziałów nadobowiązkowych w SKOK [...] na warunkach zawartych w umowach stabilizacyjnych, nie stanowi zabezpieczenia w sytuacji groźby zaprzestania spłaty zobowiązań i nie pozwala na trwałe ustabilizowanie sytuacji. Wywiódł, że w takiej sytuacji, a także mając na uwadze postanowienia umowne, że pomoc z Kasy Krajowej w postaci obejmowania przez nią udziałów nadobowiązkowych w SKOK [...] nie może stanowić źródła pokrycia straty Kasy z lat ubiegłych w wysokości 51 278,77 tys. zł, podlega zwrotowi na koniec 2025 r. oraz, że może zostać w każdej chwili wycofana, istnieje wysokie ryzyko groźby zaprzestania spłacania zobowiązań.

KNF dokonując oceny sytuacji Kasy uwzględniła, że Zarząd Kasy podjął cały szereg działań zmierzających do zwiększenia funduszy własnych i poprawy jej sytuacji, między innymi aktywizował członków i zmobilizował ich do obejmowania dodatkowych udziałów nadobowiązkowych, obniżył koszty działalności, jak również uzyskał faktyczną pomoc ze strony Kasy Krajowej, która na dzień 18 maja 2017 r. łącznie kształtowała się na poziomie 34 499,91 tys. zł. i która w pełnej wysokości zasiliła fundusz udziałowy. Jednakże władze Kasy nie podjęły żadnych kroków w celu wykorzystania możliwości odbudowy kapitałów poprzez wykorzystanie funduszu udziałowego (zgodnie ze statutem) na pokrycie strat.

Komisja przedstawiła w formie tabeli 4 fundusze własne Kasy z uwzględnieniem ich struktury i źródeł pochodzenia. Dokonując ich analizy stwierdziła, że sytuacja ekonomiczno- finansowa SKOK [...], stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa depozytów gromadzonych w Kasie, jak również spełniona jest przesłanka określona w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. w Kasie występuje groźba zaprzestania spłaty zobowiązań. Na zaistnienie powyższej przesłanki wskazuje też fakt, iż działania podejmowane przez Zarząd Kasy są nieefektywne i nie przyczyniają się do stabilizacji Kasy, a jej sytuacja ekonomiczno-finansowa ulega ciągłemu pogarszaniu.

Nadto Komisja poddała analizie audyt zewnętrzny przeprowadzony wg stanu na dzień 30 września 2012 r., sprawozdanie finansowe Kasy za lata 2012, 2013, 2014, 2015 opinię i raporty biegłego rewidenta do tych sprawozdań. Opisała zawarte z Kasą umowy stabilizacyjne i dokonała ich szczegółowej analizy.

W konsekwencji Komisja stwierdziła, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dane sprawozdawcze oraz opinie i raporty biegłych rewidentów wskazują jednoznacznie na ziszczenie się przesłanki zawartej w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. że w SKOK [...]występuje groźba zaprzestania spłacania zobowiązań i stan ten ma charakter trwały. Podejmowane dotychczas działania nie pozwoliły na ustabilizowanie sytuacji Kasy, a udzielana przez Kasę Krajową pomoc w postaci objęcia udziałów nadobowiązkowych jest nieefektywna.

W dalszej części organ przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne w zakresie umorzenia w części postępowania administracyjnego w zakresie wystąpienia przesłanki określonej w art. 74k ust. 1 ustawy o skok. oraz wnioski w zakresie ustanowienia zarządcy komisarycznego w Kasie na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy o skok.

W tożsamych skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Rada Nadzorcza Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]" oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa w [...] wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt 1, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia:

I. przepisów postępowania tj.

- art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 174 ze zm.) w związku z: art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej,

- art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z wymogami przedmiotowej ustawy i niewyjaśnienie skarżącej toku rozumowania oraz wnioskowania organu, w tym niewyjaśnienie powodów uznania, że w dacie wydania decyzji w SKOK "[...]" zachodzi groźba zaprzestania spłacania zobowiązań, uzasadniająca ustanowienie w Kasie zarządcy komisarycznego, a ocena Programu postępowania naprawczego Kasy i działań naprawczych, podejmowanych przez jej nowy Zarząd, powołany w dniu 22 lutego 2017 r. nie mają znaczenia dla stwierdzenia czy groźba ta zachodzi czy też zachodzą okoliczności które uchylają zaistnienie takiej groźby, co ma podstawowe znaczenie dla stwierdzenia istnienia w dacie wydania zakażonej decyzji przesłanek, o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy o SKOK;

- art. 7, art. 77, art. 78 § 1 i art. 75 § 1 kpa, poprzez niewykonanie ustawowego zobowiązania organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym bezzasadne oddalenie dowodów w sprawie, przedstawionych przez skarżących w szczególności niemal wszystkich dowodów wskazanych w ostatecznych stanowiskach skarżących (takich jak zatwierdzony uchwałą nr [...]Rady Nadzorczej SKOK "[...]" z dnia [...] kwietnia 2017 r. Program postępowania naprawczego SKOK "[...]", opinia Kasy Krajowej do tego Programu oraz zeznania Członków Zarządu SKOK [...] i A. G.), zmierzających do wykazania aktualnej sytuacji ekonomiczno-finansowej SKOK [...] i skuteczności działań naprawczych podejmowanych przez jej nowy Zarząd w toku realizacji sporządzonego przez niego Programu postępowania naprawczego (a więc okoliczności najistotniejszej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy) poprzez uznanie ich, jako niemających znaczenia w postępowaniu

- art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz niedostatecznie wskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zgłaszanym dowodom a także dowodom, w których posiadaniu był z urzędu, a które w istotny sposób wpływają na ocenę przesłanek wprowadzenia w Kasie zarządcy komisarycznego.

II. przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 73 ust. 1 ustawy o SKOK, poprzez skorzystanie z przyznanego organowi, w tym przepisie instrumentu prawnego wbrew jego ustawowemu celowi i wbrew treści art. 73 ust. 1 ustawy o SKOK. W konsekwencji, pomimo faktów wskazujących, że nowy Zarząd Kasy, wybrany w dniu 22 lutego 2017 r. kierując jej bieżącą działalnością w sposób zapewniający jej stabilność finansową i zgodność z prawem, sporządził Program postępowania naprawczego i zapewniał jego bieżącą realizację i aktualizację, a także podejmował celowe i efektywne działania naprawcze; członkowie Zarządu posiadają najwyższe umiejętności i kwalifikacje oraz istotne doświadczenie zawodowe, a Kasa Krajowa udzieliła SKOK "[...]" istotnego wsparcia oraz wydała w maju bieżącego roku pozytywną opinię do tego Programu, co powoduje, że kontynuowanie rozpoczętych działań naprawczych stanowiło rozwiązanie najbardziej optymalne z punktu widzenia bezpieczeństwa zgromadzonych w SKOK oszczędności jej członków i szans na trwałe ustabilizowanie sytuacji ekonomiczno-finansowej.

Organ bezzasadnie uznał, że ustanowienie w SKOK "[...]" Zarządcy komisarycznego może w jakimkolwiek stopniu zwiększyć szanse tej Kasy na ustabilizowanie jej sytuacji ekonomicznofinansowej, podczas gdy wszelkie dane płynące z analizy skutków dotychczas wydanych decyzji o ustanowieniu w SKOK zarządcy komisarycznego wskazują na okoliczność, że nie istnieją żadne argumenty, mogące przemawiać za tym, że ustanowiony Zarządca komisaryczny będzie w stanie wnieść do działalności Kasy jakiekolwiek wartości w zakresie zarządzania jej działalnością w stosunku do tych, które oferował jej Zarząd,

- art. 72a ustawy o SKOK poprzez pominięcie wynikającej z niego normy wskazującej na to, że program postępowania naprawczego SKOK jest najistotniejszym instrumentem ustawowymi służącym realizacji celów nadzoru nad Kasami, to jest zapewnienia stabilności finansowej Kas i bezpieczeństwa zgromadzonych w Kasach oszczędności.

Naruszenie przez KNF, wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego i postępowania spowodowało nieprawidłowe wydanie przez organ decyzji o wprowadzeniu zarządy komisarycznego w SKOK "[...]", ponieważ nie uwzględniono okoliczności, które prowadziły do uchylenia istnienia przesłanek, wskazanych w art. 73 ust. 1 ustawy o SKOK.

Nadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu Programu postępowania naprawczego SKOK [...], który został zatwierdzony uchwałą nr 12/2017 Rady Nadzorczej SKOK "[...]" z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz opinii Kasy Krajowej do tego Programu (w posiadaniu Organu administracji) na okoliczność, iż SKOK "[...]" posiadała Program postępowania naprawczego, który był realizowany przez Zarząd a intensywne działania naprawcze, realizowane w jego wykonaniu zapewniały ustabilizowanie sytuacji ekonomiczno- finansowej Kasy.

W uzasadnieniu skarg skarżący rozwinęli podniesione zarzuty

W odpowiedzi organ, podtrzymują swoją dotychczasową argumentację w sprawie, wniósł o oddalenie skargi Rady Nadzorczej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]" oraz odrzucenie skargi Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została podjęta na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1910 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku powstania groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez kasę lub Kasę Krajową lub jeżeli zarząd kasy lub Kasy Krajowej nie przekaże programu postępowania naprawczego zgodnie z art. 72a i art. 72b albo gdy realizacja tego programu okaże się nieskuteczna, Komisja Nadzoru Finansowego może podjąć decyzję o ustanowieniu zarządcy komisarycznego. Ustanowienie zarządcy komisarycznego w kasie lub w Kasie Krajowej nie wpływa na organizację i sposób działania odpowiednio kasy lub Kasy Krajowej, z wyjątkiem zmian przewidzianych ustawą.

Istotnym warunkiem z art. 73 ust. 1 ustawy o skok, uzasadniającym ustanowienie zarządcy komisarycznego, jest powstanie groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez kasę. Nie chodzi zatem o stwierdzenie, że fakt ten już zaistniał (tj., że już zaprzestano spłacania zobowiązań przez kasę) lecz wystarczającym jest stwierdzenie, że powstało zagrożenie tej niespłacalności. Należy przyjąć, że przesłanka "powstania groźby zaprzestania spłacania długów przez kasę" z art. 73 ust. 1 ustawy o skok jest tożsama z przesłanką "powstania niebezpieczeństwa niewypłacalności". Chodzi tutaj zatem o sytuację, kiedy to zobowiązania kasy (długi) przewyższają jej aktywa (por. W. Srokosz, Instytucje parabankowe w Polsce, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011).

Ustanowienie zarządcy komisarycznego, o którym mowa w powyższym przepisie, ma służyć wprowadzeniu skutecznych działań naprawczych przede wszystkim w celu usunięcia realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa złożonych w kasie depozytów.

W zaskarżonej decyzji organ dokonał oceny zaistnienia przesłanki określnej w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. groźby zaprzestania spłacania zobowiązań, celem stwierdzenia zasadności ustanowienia zarządcy komisarycznego. Organ szczegółowo przeanalizował zebraną w sprawie dokumentację, wymienioną w zaskarżonej decyzji i trafnie wywiódł, że sytuacja Kasy jest trudna i ulega ciągłemu pogorszeniu a działania podejmowane przez Zarząd Kasy są nieefektywne i nie przyczyniają się do stabilizacji Kasy, której sytuacja ekonomiczno-finansowa ulega trwałemu pogorszeniu.

Zdaniem Sądu, ustalona prawidłowo przez organ sytuacja finansowa Kasy jest potwierdzeniem istnienia groźby zaprzestania spłacania zobowiązań, a to oznacza ziszczenie się przesłanki określonej w art. 73 ust. 1 ustawy o skok. Wykazanie zaś powyższego, jako jednej z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy o skok, jest wystarczające do uzasadnienia decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego. Sąd akceptując w całości stanowisko organu jak i argumentację zawartą w motywach zaskarżonej uznaje ją za własną a tym samym nie zachodzi konieczność jej ponownego przytaczania.

Wprawdzie Kasa prowadziła działania naprawcze, jednakże działania podejmowane w tym zakresie - na dzień wydania decyzji - były niewystarczające w stosunku do złej sytuacji ekonomiczno-finansowej Kasy. Ta zła sytuacja jest faktem, okolicznością obiektywną, która przekłada się wprost na bezpieczeństwo środków zgromadzonych w Kasie, a w związku z niedoborem funduszy własnych wpływała negatywnie na jej kondycję finansową, zagrażając kontynuacji działalności Kasy. Tymczasem działania, jakie podejmowane są w ramach programów naprawczych, przed ustanowieniem zarządcy komisarycznego, muszą wykazywać taką skuteczność, by nie tylko eliminowały w całości zagrożenie dla bezpieczeństwa złożonych depozytów, ale przede wszystkim, by usuwały na stałe ryzyko niedoboru aktywów kasy w stosunku do jej zobowiązań. Zatem skuteczność realizowanych programów naprawczych winna być mierzona nie tyle ich założeniami, ale realnymi efektami. Ryzyko zagrożeń zostaje wyeliminowane skutecznie dopiero wówczas, gdy aktywa kasy nie wykazują niedoboru w stosunku do jej zobowiązań. Plany i programy naprawcze muszą więc w praktyce wykazywać swą skuteczność, aby w następstwie ich realizacji nie doszło do podjęcia przez Komisję decyzji o ustanowieniu w kasie zarządcy komisarycznego.

Reasumując, ustalone okoliczności faktyczne niewątpliwie świadczą o wystąpieniu realnej groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez Kasę i spełnieniu przesłanki wynikającej z art. 73 ust. 1 ww. ustawy o skok.

Nie można wobec tego zgodzić się z zarzutami skarg, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego.

KNF, jako organ władzy publicznej, działa na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), toteż Komisja zobowiązana jest wykorzystywać jedynie takie instrumenty nadzoru, które doprowadzą do osiągnięcia celów w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa środków zgromadzonych w Kasie i stabilności rynku finansowego, a podstawy ku temu zaistniały w niniejszej sprawie.

Objęcie działalności Kasy nadzorem publicznym, sprawowanym przez KNF, jest rozwiązaniem nie tylko dopuszczalnym, ale też uzasadnionym ze względu na przedmiot ochrony, jakim jest bezpieczeństwo depozytów gromadzonych na rachunkach Kas przez ich udziałowców. Ustanowienie nadzoru KNF nad działalnością Kasy nie jest ograniczaniem działalności gospodarczej spółdzielczych kas oszczędnościowo - kredytowych, mieści się bowiem w kategorii "ważnego interesu publicznego", który uzasadnia ustawowe ograniczenia swobody działalności gospodarczej.

Podejmując rozstrzygnięcie, organ nadzoru prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, nie wykraczając poza granice uznania administracyjnego (art. 73 ust. 1 ww. ustawy o skok). Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 k.p.a. Nie można też organowi zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77, art. 75, art. 78 i art. 80 k.p.a.). Stan faktyczny sprawy, opisany w decyzji, nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ nadzoru argumentacja jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji, która de facto zabezpiecza zarówno działalność samej Kasy, jak i bezpieczeństwo złożonych w niej depozytów, co ma doniosłe znaczenie prawne z punktu widzenia ochrony i stabilności rynku finansowego. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem KNF, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

Odnosząc się także do wniosku dowodowego zawartego w skargach, Sąd uznał go za nieuzasadniony, biorąc pod uwagę prawidłowe ustalenia organu nadzoru, dające podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. W trybie art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co oznacza, że jedynie w przypadku istniejących wątpliwości zachodziłaby podstawa do uzupełnienia materiału dowodowego. Takich zaś wątpliwości Sąd nie nabrał przy rozstrzyganiu tej spraw

W świetle dokonanych przez organ ustaleń KNF, ponad wszelką wątpliwość Kasa popadała w coraz to gorszą sytuację, która to sytuacja realnie zagraża jej członkom (depozytariuszom). Należało zatem podjąć szybkie i skuteczne działania w celu zapobieżenia pogarszaniu się - i tak już złej - sytuacji Kasy. W takim stanie rzeczy, podjętą w sprawie decyzję o ustanowieniu zarządcy komisarycznego należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny.

Wobec niezasadności zarzutów skarg oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargi należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji