Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1168/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 7, art. 20 ust. 1 pkt 3, art. 34 ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art. 35 ust. 1 i ust. 3, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 3, ust. 4 i ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 1 pkt 6, par. 11 ust. 1 pkt 10, pkt 12 i ust. 2, par. 12 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 462
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy  projektu budowlanego
article: art. 7, art. 77, art. 78 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 31 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a." oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) – powoływanej także jako: "ustawa" – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], nr [...], zatwierdzającą A. i J. R. projekt budowlany zamienny budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego z częścią gospodarczo-garażową z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomości przy ul. A w R.(dz. nr ewid. 46) oraz nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że niniejsza sprawa wielokrotnie była przedmiotem postępowania zarówno przed organami nadzoru budowlanego, jak i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013r., sygn. akt II SA/Łd 874/12, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] maja 2012r., Nr [...], o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie prawidłowości wykonania przedmiotowej inwestycji.

Jak stwierdził sąd w uzasadnieniu powołanego wyroku w sprawie II SA/Łd 874/12, w okresie od 2000 roku do dnia wyrokowania sprawa odnosząca się do prawidłowości wykonania budowy spornego budynku była przedmiotem szeregu rozstrzygnięć zarówno Starosty [...], a także Wojewody [...] jak i organów nadzoru budowlanego obu instancji ( co wiązało się również ze zmianami stanu prawnego w zakresie uregulowań prawa budowlanego) oraz orzeczeń Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. W efekcie działań zarówno sądu jak i organów administracji aktualnie sytuacja prawna spornego budynku przedstawia się następująco:

Decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000r., nr [...] o udzieleniu A. i J. małżonkom R. pozwolenia na budowę została w trybie art. 36 ust.2 ustawy Prawo budowlane wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją tegoż organu z dnia [...] lipca 2004 roku, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2004r., nr [...]. W toku było już bowiem postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w związku z zarzutem prowadzenia robót budowlanych z istotnymi odstępstwami. Kolejne decyzje w postępowaniu legalizacyjnym były jednak uchylane.

W postępowaniu wznowieniowym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r., nr [...], wydana na podstawie art. 152 § 1, w związku z art. 146 § 1 K.p.a., k odmówiono uchylenia powyższej decyzji nr [...] tegoż organu z powodu upływu 5 lat od dnia jej doręczenia, przy czym jednocześnie stwierdzono, że decyzja z dnia [...] września 2004r. została wydana z naruszeniem prawa.

Inaczej mówiąc, w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, gdzie istnieje budynek, w stosunku do którego nie istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, budynek wybudowano z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Odstępstwami tymi, jak stwierdził organ nadzoru budowlanego są wymiary budynku.

W wyroku tym sąd stwierdził również, że organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie winny zastosować tryb przewidziany w treści art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, jako podstawę do ewentualnego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku zakończenia budowy, po uprzednim wydaniu decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc zobowiązania inwestorów do złożenia projektu zamiennego, z ewentualnym rozważeniem znaczenia prawnego wykonanego już przez inwestorów dla potrzeb przedmiotowej sprawy i dołączonego do materiału dowodowego, projektu zamiennego.

Wobec powyższego po ponownym rozpoznaniu sprawy organ stopnia podstawowego w dniu [...] maja 2013r. wydał decyzję Nr [...], którą nałożył na A. i J. R. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym rozstrzygnięcie to stanie się ostateczne, projektu budowlanego zamiennego budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego z częścią gospodarczo-garażową zrealizowanego na terenie nieruchomości położonej w R. przy ul. A.

Po rozpatrzeniu odwołania Pana S.S. od powyższej decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2013r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując w jej uzasadnieniu nieprawidłowości tejże decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ stopnia powiatowego przeprowadził w dniu 4 września 2013r. kontrolę na nieruchomości w R. przy ul. A w sprawie użytkowania części garażowo-gospodarczej, a następnie w dniu [...]wydał decyzję nr [...], nakładającą na A. i J. R. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego z częścią gospodarczo-garażową wraz z pozwoleniami, uzgodnieniami lub opiniami wymaganymi przepisami szczególnymi, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Powyższa decyzja organu I instancji została uchylona decyzją z dnia [...] grudnia 2013r., nr [...], organu wojewódzkiego a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. realizując wskazania organu wojewódzkiego dokonał całościowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i uznał, iż nie zachodzi potrzeba wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, o czym jest mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i stwierdził, iż: omawiany budynek od strony S. S. usytuowany jest zgodnie z warunkami technicznymi i usytuowane w nim otwory okienne nie naruszają przepisów. Ponadto Burmistrz R. w odpowiedzi z dnia 10 września 2007r., znak: [...], wydał opinię, iż wybudowane budynki są zgodne z wymienionymi ustaleniami planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą nr XXI/159/2000 Rady Miejskiej w R. z dnia 30 marca 2000r. Ponadto ustalono, że wody opadowe odprowadzane są do jednego zbiornika usytuowanego w części rekreacyjnej działki. Z wykonanego przez uprawnionego geodetę szkicu pomiaru ukształtowania terenu z dnia 15 września 2008r. jednoznacznie wynika, że wody opadowe z budynku i terenu działki Państwa R. odprowadzane są na działkę nr 46, jak również, że nie stwierdza się zalewania działki sąsiedniej o nr ew. gr. 47 (własność S. S.).

W związku z tym organ I instancji wydał w dniu [...] lutego 2014r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. decyzję nr [...], nakładającą na A. i J. R. obowiązek sporządzenia i przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego z częścią gospodarczo-garażową wraz z pozwoleniami, uzgodnieniami - w tym właściwym konserwatorem zabytków lub opiniami wymaganymi przepisami szczegółowymi, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Od tej decyzji strony nie wniosły odwołania.

W dniu 30 maja 2014r. inwestorzy przedłożyli 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. Organ I instancji po przeanalizowaniu przedłożonej dokumentacji postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014r., nr [...], nałożył obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W dniu 30 lipca 2014r. inwestorzy przedłożyli kompletną dokumentację projektu budowlanego zamiennego.

W tak ustalonym stanie formalnoprawnym sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. uznał za uzasadnione wydanie w trybie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994r. z dnia 25 sierpnia 2014r., nr 45/2014.

Następnie organ odwoławczy, na skutek odwołania S.S. od decyzji organu I instancji wyjaśnił, że przedłożony projekt jest kompletny i zawiera stosowne, wymagane przepisami uzgodnienia pod względem: zabezpieczeń przeciwpożarowych; zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymogami ergonomii; ochrony zabytków, opinia Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ł. Delegatura w S. (pismo z dnia 30 lipca 2014 r. znak: [...]). Ponadto przedłożony projekt zawiera projekty branżowe, tj.: wewnętrzną instalację grzewcza, wewnętrzną instalację wodociągową, wody ciepłej i kanalizacji sanitarnej, oraz wewnętrzną instalację elektryczną, opracowane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Projekt budowlany zamienny zawiera także geodezyjny szkic pomiaru ukształtowania terenu oraz parametry techniczne dot. zagospodarowania terenu z których wynika, że powierzchnia

biologicznie czynna (zieleń) stanowi 424,30m2, tj. 29,57 % powierzchni działki Państwa

R., jak również analizę możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło, wprowadzoną rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 2013r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2013 roku, poz. 762) i obowiązującym od dnia 3 października 2013r. Przedłożony projekt budowlany zamienny nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. zatwierdzonego uchwałą Nr XXI/159/2000 Rady Miejskiej w R. z dnia 30 marca 2000r. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia 16 maja 2000r., nr 64, poz. 354 ze zm.).

Reasumując, organ wojewódzki stwierdził, iż przedłożony przez A. i J. R. projekt budowlany zamienny spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 2013r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, jak również został wykonany zgodnie z zasadami wiedzy i sztuki budowlanej. W tym kontekście, zarzuty S. S. podniesione w złożonym odwołaniu dotyczące m.in. niespełniania przez projekt budowlany zamienny wymagań prawa budowlanego a zwłaszcza rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego nie znalazło potwierdzenia, albowiem przedłożony przez inwestorów projekt budowlany zamienny spełnia wymagania nie tylko rozporządzenia wymienionego przez skarżącego, ale również spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 2013r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2013 roku, poz. 762), obowiązującego od dnia 3 października 2013r.

Odnośnie podniesionego zarzutu, dotyczącego niedostatecznego opracowania projektu budowlanego zamiennego, a zwłaszcza kontekście prowadzenia przez inwestorów w budynku gospodarczym hurtowni i produkcji agregatów chłodniczych, organ wskazał, iż podczas przeprowadzonych w dniu 4 września 2013r. przez organ I instancji oględzin stwierdzono, iż w budynku gospodarczym nie jest prowadzona żadna działalność. Kolejny zarzut dotyczący różnic w wymiarach budynków, został uwzględniony w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym. Wobec faktu, iż różnice te wynosiły od kilku do kilkunastu centymetrów, nie rzutują one na całość kompleksu omawianych budynków. Natomiast kwestia odprowadzania wód gruntowych, nie stanowiła i nie stanowi przedmiotu niniejszego rozstrzygnięcia.

Tym samym, organ II instancji stwierdził, że zarzuty skarżącego nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym organów nadzoru budowlanego.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył S. S., który zarzucił, że w opracowanym projekcie budowlanym, projektant nie odniósł się do tego, jakie odstępstwa zostały dokonane przez inwestora od otrzymanego pozwolenia na budowę i jakie roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w projekcie, iż określenie funkcji lokalu użytkowego jako handlowo - usługowa, w świetle ustawy Prawo budowlane wystarczająco obrazuje przeznaczenie lokali, a charakter obiektu i jego program użytkowy jest czytelny i spełnia wymagania § 11 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Powierzchnia użytkowa musi w jednoznaczny sposób wynikać z projektu budowlanego. Nie spełnia takiego wymagania przewidziana w projekcie funkcja "lokal handlowo-usługowy" bez określenia oddzielnie

powierzchni dla usług i odrębnie dla handlu. Natomiast projektant w wykazie pomieszczeń, określa tą powierzchnię jako "sala sprzedaży".

W ocenie skarżącego sposób użytkowania poszczególnych lokali winien zatem wynikać w sposób jednoznaczny z projektu, a tego nie można odnieść do projektu zatwierdzonego decyzją. Zauważyć przy tym należy, że projekt jest nie pełny pod względem zawartości - brak rysunków rzutów więźby dachu, dachu, przekroi, charakterystyki energetycznej budynku, itd. Opis techniczny jest wyjątkowo lakoniczny.

Ponadto skarżący zauważył, że projektant przemiennie używa sformułowań odnośnie części określonej w dokumentacji jako część "B" raz jako część "gospodarczo - garażowa" lub "część garażowa - cz. mieszkalna" albo "część gospodarczo - garażowa i usługowa" W tej kwestii projektant winien zdecydować się na jednoznaczne

określenie funkcji przedmiotowego budynku. Na stronie tytułowej projektu jest "Budynek handlowo - usługowo mieszkalny - z częścią gospodarczo - garażową".

W ocenie skarżącego obiekt budowlany jakim jest budynek gospodarczo - garażowy, w świetle treści Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania w nim prac warsztatowych oraz przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służącym mieszkańcom budynku mieszkalnego. Natomiast garaż w zabudowie mieszkaniowej niezależnie od tego, czy stanowi samodzielny budynek, czy część innego obiektu budowlanego, służyć winien do przechowywania i bieżącej nie zawodowej obsługi samochodów osobowych. Wynika z tego niewątpliwie, że w budynku takim zgodnie z jego przeznaczeniem, można jedynie przechowywać w nim samochody osobowe a nie samochody dostawcze. Nie można w tych pomieszczeniach prowadzić działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego wątpliwości budzi także oświadczenie projektanta, dotyczące ekspertyzy technicznej spornego budynku.

Skarżący stwierdził, że stwierdzone przez niego naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, 77, 78 § 1 K.p.a.) i materialnego art. 35 ust. 1 oraz art. 34 ust. 1 ustawy Prawo budowlane mają wpływ na wynik sprawy i powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Sąd administracyjny uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Wobec braku powyższych wad sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135. P.p.s.a - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że akty te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkującym koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma regulacja zwarta w art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy ono wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych ( tak WSA w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie II SA/Go 480/14 w wyroku z dnia 20 sierpnia 2014r., lex nr 1519894.). Nadto strona nie może już na dalszych etapach postępowania skutecznie zakwestionować przesądzonych wcześniej przez sąd kwestii. Nie chodzi przy tym o to, czy formułowane zarzuty są zasadne, czy też nie, lecz o to, że nie mogą już być skutecznie podnoszone. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu.

Należy zatem przypomnieć, że wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie II SA/Łd 874/12 przesądził, iż w sprawie niniejszej zastosowanie ma regulacja zawarta w art. 51 ust.3 i 7 stawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym nowelą z dnia ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2004r., nr 93, poz. 888 ze zm.), obowiązująca od 31 maja 2004 roku. Sąd wskazał również, że wobec powyższej zmiany stanu prawnego nie mają już charakteru wiążącego rozważania sądu co do trybu rozstrzygania, zawarte w poprzednich wyrokach w niniejszej sprawie (sygn.. akt II SA/Łd 565/04 i II SA/Łd 702/05), co dotyczy zwłaszcza kwestii projektu zamiennego. Istotny jest również wyrażony uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Łd 874/12 pogląd, iż art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę także w przypadku, gdy roboty te zostały zakończone jeszcze przed wszczęciem postępowania naprawczego (postępowania prowadzonego w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego).

W konkluzji sąd zawarł tezę, że nie było przeszkód wobec zmian stanu prawnego, by organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie zastosowały tryb przewidziany w treści art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, jako podstawę do ewentualnego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku zakończenia budowy, po uprzednim wydaniu decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc zobowiązania inwestorów do złożenia projektu zamiennego, z ewentualnym rozważeniem znaczenia prawnego wykonanego już przez inwestorów dla potrzeb przedmiotowej sprawy i dołączonego do materiału dowodowego, projektu zamiennego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy trafnie zatem organy wezwały inwestorów do złożenia projektu zamiennego. Jednocześnie podkreślić należy, że zacytowana ocena prawna, wiążąca sąd w niniejszym postepowaniu oraz ostateczne rozstrzygnięcie zobowiązujące do złożenia projektu zamiennego czyni bezzasadnym zarzut skargi nierozważenia i nieustalenia, jakie czynności (należy się domyślać, że chodzi o roboty budowlane) inwestor miałby podjąć w celu doprowadzenia prac do stanu zgodności z prawem. Ten etap, jak wynika z chronologii zawartej w art. 51 ustawy Prawo budowlane, poprzedza zobowiązanie do złożenia projektu budowlanego zamiennego. Zatem skoro organ nakazał zobowiązanie inwestorów do złożenia tego dokumentu, bak było podstaw do podejmowania ponownie działań dotyczących wcześniejszych etapów procesu naprawczego.

Częściowo zasadne natomiast są zarzuty dotyczące zawartość zatwierdzonego projektu zamiennego.

Zauważyć należy, że w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego". Projekt budowlany zamienny winien spełniać wszystkie wymogi projektu budowlanego "pierwotnego", którego miejsce zajmie zakreślając uprawnienia inwestora do jego treści, Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu), a także z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 p.b. Dopiero w razie spełnienia wymagań określonych powyżej oraz dochowania wymogów formalnych wniosku właściwy organ uprawniony jest do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Skoro projekt budowlany zamienny, jak przyjmuje się w orzecznictwie, winien spełniać wszystkie wymogi projektu budowlanego, należy w stosunku do niego stosować art. 34 ust. 1 p.b. (vide wyroki z dnia 25 października 2012 r., II SA/Lu 539/12, z dnia 13 lutego 2013 r., II SA/Gd 624/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r., II OSK 1420/12: "Sam fakt złożenia projektu zamiennego nie legalizuje wykonanych z odstępstwami od pozwolenia na budowę robót budowlanych. Dopiero treść tego projektu wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast obowiązkiem organu jest sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie objętym regulacją art. 35 ust. 1 P.b. mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., a więc zwłaszcza w zakresie zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy" (CBOSA).

Projekt budowlany winien być tak skonstruowany, by pozwalał organowi na dokonanie wymaganych prawem ocen. Szczegółowe wymogi dotyczące projektu budowlanego zawarto w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462, ze zm., dalej jako rozporządzenie).

Tymczasem zatwierdzony zaskarżonymi decyzjami projekt zamienny nie jest kompletny. Brakuje w nim charakterystyki energetycznej budynku, elementu niezbędnego projektu, o którym mowa w art. 34 ust.3 pkt 1 Prawa budowlanego oraz w § 11 ust.1 pkt 10 rozporządzenia. Nietrafne jest przy tym stanowisko organów, że projekt zawiera, stosownie do zapisu pktu 12 § 11 ust.1 rozporządzenia analizę możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło, a zwłaszcza, ze analiza ta zastępuje charakterystykę energetyczną. Na stronie 18 projektu w punkcie 12 znajduje się jedynie informacja, że analiza taka jest zbędna wobec zrealizowania budynku pod rządami rozporządzenia, które jej nie przewidywało. Wspomniana analiza jest wymogiem wprowadzonym rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 2013 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z dnia 2 lipca 2013 r.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego do budynków, dla których złożono wnioski o pozwolenie na budowę oraz odrębne wnioski o zatwierdzenie projektu budowlanego przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Rozporządzenie weszło w życie z upływem 3 miesięcy od daty ogłoszenia, czyli od dnia 2 października 2013 roku. To oznacza wprost, że niniejszej sprawie projekt budowlany winien zawierać charakterystykę energetyczną budynku. Ponadto unormowanie dotyczące analizy (pkt 12) nie eliminuje obowiązku sporządzenia zawartego w punkcie 10 tego samego § 11 ust.1

Trafnie też skarżący wskazuje na brak rysunku przekroju dachu, więźby dachowej, co narusza w szczególności wymogi określone w § 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia.

Jakiejkolwiek ocenie sądu wymyka się również stwierdzenie organu, że usytuowanie okien w spornym budynku od strony nieruchomości skarżącego odpowiada warunkom technicznym, bowiem organ tego usytuowania nie określił.

W zatwierdzonym projekcie budowlanym nie zawarto rozwiązań dotyczących instalacji odprowadzenia wód opadowych (§ 8 ust.1 pkt 6 rozporządzenia), choć kwestię tej instalacji, przyjętych rozwiązań włączono do niniejszego postępowania (k. 142 akt administracyjnych). Sposób odprowadzania wód opadowych stanowi jeden z elementów zamierzenia budowlanego, jest rozwiązaniem technicznym, które winno znaleźć się w projekcie. Wobec tego niezasadne jest stwierdzenie, że instalacja ta nie wchodzi w zakres rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Instalację tę ujęto w poprzednim projekcie a był to jeden z elementów spornych między uczestnikami postępowania. Fakt, że organ zawarł opis odprowadzenia wód opadowych w uzasadnieniu decyzji nie sankcjonuje braku tego rozwiązania w projekcie budowlany zamiennym.

Zasadne skarżący zwraca uwagę na nieprecyzyjne i zmienne posługiwanie się w projekcie określeniami użytkowania poszczególnych części budynków. Tymczasem rozporządzenie zawiera różne wymagania techniczne także w zakresie projektu technicznego w zależności od przeznaczenia budynku – mieszkalnego, usługowego, handlowego czy garażowego. I tak np. w stosunku do obiektu usługowego czy produkcyjnego projekt winien zawierać podstawowe dane technologiczne oraz współzależności urządzeń i wyposażenia. Inne są wymogi dotyczące budynku mieszkalnego, inne obiektu użyteczności publicznej, jakim jest obiekt przeznaczony na handel czy usługi. Projekt winien zatem i w sposób nie budzący wskazywać przeznaczenie poszczególnych części obiektów budowlanych i ich powierzchnie, tak aby możliwa była weryfikacja przyjętych rozwiązań, parametrów.

Jeżeli projekt zamienny nie zawiera wszystkich potrzebnych do dokonania takich ocen wiadomości to jest projektem niekompletnym, nieodpowiadającym rygorom art. 34 Prawa budowlanego wymaganiom § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. Wymaga to (o ile nie da się usunąć wątpliwości poprzez wyjaśnienie ich przez projektanta zgodnie z wymaganiami art. 20 ust. 1 pkt 3 P.b.) nałożenia na inwestora w trybie art. 35 ust. 3 P.b. obowiązku usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie. Inwestorzy wprawdzie zostali wezwani do uzupełnienia projektu, ale jego lektura wskazuje, że nie wykorzystano instytucji przewidzianej art. 35 ust.3 Pb do usunięcia wszystkich braków.

Stwierdzone przez sąd naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, 77, 78 § 1 k.p.a.) i materialnego (art. 35 ust. 1 p.b.).

Skutkuje to koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu i instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.. Jednocześnie w toku ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego należy doprowadzić do złożenia projektu budowlanego zamiennego, odpowiadającego wymogom zawartym w przepisach ustawy Prawo budowlane i powoływanego wielokrotnie rozporządzenia Ministra Budownictwa i Gospodarki Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462, ze zm.).

Z mocy art. 152 p.p.s.a. sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

k.ż.