Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1441/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Kiss (spr.), Sędzia NSA W. Jarzębowski, Asesor WSA C. Koziński, Protokolant T. Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 roku sprawy ze skargi M. B., A. B. PHU A spółka jawna na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego uchylenia decyzji o umorzeniu restrukturyzacji oddala skargę


UZASADNIENIE

W toku rozpatrywania sprawy ze skargi wspólników spółki jawnej A – M.B. i A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego ustalono następujący stan sprawy, związany z rozstrzyganym sporem;

Wnioskiem z dn.12.11.2002r. M. Z., M. Z. i S. Z., będący wspólnikami spółki cywilnej B wystąpili do Urzędu Skarbowego w R. na podstawie art.12 ust.1 ustawy z dn.30.08.2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155, poz.1287 ze zm./ o dokonanie restrukturyzacji ciążących na spółce zaległości z tytułu podatku VAT za miesiące styczeń i luty 2002r. Ponadto M. i M. Z., będący wcześniej jedynymi wspólnikami spółki cywilnej A dodatkowym wnioskiem z dn.14.11.2002r. wystąpili o objęcie restrukturyzacją ciążących na nich zaległości tej spółki z tytułu podatku akcyzowego za miesiąc sierpień 1999r. w kwocie ponad 12.000zł.

Urząd Skarbowy w R. wydał w dn. [...] dwie odrębne decyzje skierowane do M. i M. Z., orzekające na podstawie art.115 Ordynacji podatkowej ich odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe spółki cywilnej A: z tytułu podatku akcyzowego za sierpień 1999r.wraz z należnymi odsetkami, które to decyzje stały się ostateczne.

Następnie Urząd Skarbowy w R. decyzją z dn. [...], skierowaną do wymienionych imiennie trzech wspólników spółki cywilnej B orzekł o warunkach restrukturyzacji, przy czym restrukturyzacją objęto również zaległości spółki A z tytułu podatku akcyzowego za sierpień 1999r., za które odpowiedzialność podatkowa została przeniesiona na M. i M. Z.. Warunkiem wymienionym w powyższej decyzji oprócz zapłaty 15% zaległości objętych restrukturyzacją /zapłata uiszczona przez podatników/ był m.in. także obowiązek dalszego czynnego prowadzenia działalności gospodarczej.

Z sporządzonej w Urzędzie Skarbowym w dn.19.04.2004r. pisemnej analizy w sprawie przebiegu przedmiotowego postępowania restrukturyzacyjnego, z którą zapoznano strony tego postępowania wynika, że spółka cywilna B z dniem 31.05.2003r. zakończyła swoją działalność gospodarczą, co zdaniem organu oznacza, iż spółka zrezygnowała z procesu restrukturyzacji.

Decyzją z dnia [...], skierowaną do trzech wspólników byłej spółki cywilnej B Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. z powołaniem się m.in. na art.21 ust.1 pkt 2 i ust.5 ustawy o postępowaniu restrukturyzacyjnym umorzył postępowanie w przedmiocie restrukturyzacji zaległości podatkowych z uwagi na bezprzedmiotowość z podaniem w uzasadnieniu, że głównym powodem takiego rozstrzygnięcia jest stwierdzony fakt zaprzestania przez spółkę działalności gospodarczej.

Powyższa decyzja nie została zaskarżona przez jej adresatów, natomiast w dn.08.09.2004r.odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został złożony do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. przez spółkę jawną A M.B. i A.B..

Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że spółka cywilna A, działająca wcześniej w składzie M. i M. Z. została z dniem 01.06.2001r. rozszerzona o M. B., który objął 50% udziałów, a z dniem 29.03.2002r. na podstawie kolejnego postanowienia wspólników do spółki doszła A. B. i w podziale dochodów tej spółki udział M. B. wynosił 98%, a pozostali wspólnicy M. Z. i A. B. posiadali po 1% udziałów. Z odpisu rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z dn.12.09.2005r. wynika, że w dn.13.11.2003r. wspólnicy spółki cywilnej A M. B. i A. B. przekształcili ją w spółkę jawną i oboje są uprawnieni do reprezentowania tej spółki.

W związku z otrzymanym odwołaniem spółki jawnej A Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dn. [...], wydanym na podstawie art.228 par.1 pkt 1 i par.2 Ordynacji podatkowej pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia stwierdzając w uzasadnieniu, iż zostało ono wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania restrukturyzacyjnego. Organ stwierdził, że postępowanie restrukturyzacyjne było prowadzone wobec imiennie wskazanych przedsiębiorców – wspólników spółki cywilnej B, z których dwóch posiadało dodatkowo zaległości podatkowe z tytułu przeniesienia na nich odpowiedzialności podatkowej za zaległy podatek akcyzowy spółki cywilnej A za okres sierpnia 1999r., w którym to okresie byli jedynymi wspólnikami tej spółki. Powyższe postanowienie, zawierające m.in. pouczenie o trybie jego zaskarżenia zostało doręczone spółce A w dn.29.11.2004r. i nie zostało przez spółkę zaskarżone.

Wnioskiem z dnia 1 lipca 2005r. pełnomocnik spółki jawnej A wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. o dokonanie na podstawie art.253a Ordynacji podatkowej zmiany decyzji z dn. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego poprzez uchylenie tej decyzji w stosunku do spółki A. Według strony w Urzędzie Skarbowym w R. zostały złożone w listopadzie 2002r. dwa wnioski o restrukturyzację, z których jeden dotyczył zaległości spółki cywilnej B, a drugi wniosek z dn.14.11.2002r., złożony przez M. i M. Z. dotyczył zaległości spółki A i ten drugi wniosek winien być rozpatrzony z udziałem tej spółki, której wspólnikami w tym czasie byli M. B. i A. B.. Podniesiono, że umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego nastąpiło ze szkodą dla spółki A, na której nadal ciążą zaległości z tytułu podatku akcyzowego za sierpień 1999r. i jest prowadzone w związku z tym postępowanie egzekucyjne.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z dn. [...], wydanym z powołaniem się na art.165a Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania w zakresie zmiany swojej decyzji z dn. [...] stwierdzając, że wniosek został złożony przez podmiot nie będący stroną postępowania zakończonego tą decyzją ostateczną. Według organu postępowanie restrukturyzacyjne było prowadzone wobec imiennie wskazanych trzech przedsiębiorców z tytułu zaległości podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w spółce cywilnej B oraz zaległości podatkowych dwóch z nich z tytułu zaległości w podatku akcyzowym spółki A, przy czym te ostatnie zaległości wynikały z wydanych wcześniej decyzji o przeniesieniu na nich odpowiedzialności podatkowej za przedmiotowe zaległości spółki A. Organ powołał się także na okoliczność, iż pismem Urzędu Skarbowego z dn.12,10.2002r.skierowanym m.in. do spółki A, prowadzonej już w tym czasie przez M. B. i A. B., podmiot został poinformowany o możliwości skorzystania z restrukturyzacji, jednakże ze strony tej spółki nie było zainteresowania tą kwestią.

W złożonym zażaleniu spółka A wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia zarzucając, iż zostało ono wydane z naruszeniem art.133 i nast. Ordynacji podatkowej, a także bliżej nie wskazanych przepisów ustawy z dn.30.08. 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców przez przyjęcie, że wniosek został złożony przez podmiot nie będący stroną postępowania restrukturyzacyjnego. Strona powtórzyła swoje stanowisko zawarte we wniosku z dn.01.07.2005r., iż spółka A winna być stronią postępowania restrukturyzacyjnego, albowiem przedmiotem tego postępowania były również zaległości podatkowe ciążące na tej spółce. Podniesiono, że za powyższym stanowiskiem strony dodatkowo przemawia fakt, iż z tytułu zaległego podatku akcyzowego za miesiąc sierpień 1999r jest prowadzone w stosunku do spółki A postępowanie egzekucyjne.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia strony postanowieniem z dn. [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy stwierdził, że zgodnie z art.2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, przedsiębiorcą jest również osoba trzecia odpowiedzialna za zobowiązania podatkowe, a wobec wspólników spółki A M. Z. i M. Z. zostały wydane tego rodzaju decyzje przed podjęciem rozstrzygnięć w toku postępowania restrukturyzacyjnego. Podniesiono, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dn. [...] o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego została wydana w stosunku do imiennie wskazanych trzech wspólników byłej spółki cywilnej B, natomiast M. B. i A. B., będący już w listopadzie 2002r.wspólnikami spółki A nigdy nie złożyli wniosku o restrukturyzację z tytułu zaległości podatkowych tej spółki. Organ powołał się także na swoje wcześniejsze postanowienie z dn. [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania spółki jawnej A od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dn. [...], w którym to postanowieniu stwierdzono, że spółka A nie była stroną postępowania restrukturyzacyjnego, a spółka nie zaskarżyła tego postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik spółki A wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zarzucił, iż zostało ono wydane z naruszeniem art.2 i art.7-8 Konstytucji RP oraz przepisów art. 121, 122, 123 par.1 oraz art.151 Ordynacji podatkowej poprzez brak podjęcia przez organy podatkowe wszelkich możliwych starań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uniemożliwienie spółce udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym na prawach strony. Strona skarżąca powtórzyła swoje wcześniejsze stanowisko, iż wnioski o restrukturyzację zaległości podatkowych zostały w listopadzie 2002r. złożone przez dwie odrębne spółki cywilne i organ podatkowy winien prowadzić dwa oddzielne postępowania z udziałem wszystkich wspólników obu spółek. Stwierdzono, że błędy w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwa interpretacja i zastosowanie przepisów prawnych doprowadziły do sytuacji, iż decyzje wydane w toku postępowania restrukturyzacyjnego spółki cywilnej A zostały skierowane do osób niebędących stroną postępowania, co stanowi "bezwzględną przyczynę nieważności decyzji."

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zawarte we wniosku strony skarżącej z dnia 1 lipca 2005r. żądanie dokonania na podstawie art.253a ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz.60 ze zm./ zmiany ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego – "z uwagi na bezprzedmiotowość, poprzez jej uchylenie wobec spółki cywilnej A.

Zgodnie z treścią art.253a ust.1 Ordynacji podatkowej, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.

Na podstawie analizy i oceny przedstawionego w sprawie materiału dowodowego oraz wykładni wymienionego wyżej przepisu, stanowiącego podstawę prawną żądania strony skarżącej należy uznać, że odmowa organów podatkowych wszczęcia postępowania dotyczącego uchylenia lub zmiany wnioskowanej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dn. [...]o umorzeniu prowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego nie narusza prawa, a powołana przez stronę skarżącą podstawa prawna jej żądania nie może mieć zastosowania w tej sprawie

Przede wszystkim zgodnie z treścią wymienionego wyżej przepisu art. 253a par.1 Ordynacji podatkowej z wnioskiem o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej może wystąpić podmiot, który był stroną wcześniejszego postępowania zakończonego taką decyzją. Z ustalonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób jednoznaczny, iż spółka cywilna A, której wspólnikami w listopadzie 2002r.byli już wyłącznie M. B. i A. B. nie brała żadnego udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym prowadzonym w związku z wnioskami imiennie wskazanych przedsiębiorców, tj. M., M. i S. Z.. Zresztą brak udziału w powyższym postępowaniu restrukturyzacyjnym spółki A, reprezentowanej przez właściwych wspólników stanowi w rozpatrywanej sprawie podstawowy zarzut strony skarżącej pod adresem organów podatkowych.

Ponadto w związku z podniesionymi przez stronę skarżącą zarzutami dotyczącymi braku zawiadomienia właściwych wspólników spółki cywilnej A. przekształconej w dn.13.11.2003r. przez jedynych wspólników M.B. i A. B. w spółkę jawną / i związanym z tym brakiem udziału tej spółki w postępowaniu restrukturyzacyjnym należy podnieść, iż art.253a Ordynacji podatkowej nie może mieć zastosowania do decyzji ostatecznych, które zdaniem wnioskodawcy są dotknięte poważnymi wadami, powodującymi możliwość weryfikowania takich decyzji w trybach nadzwyczajnych. Należy zauważyć, że podnoszony przez skarżącą spółkę brak jej koniecznego udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym stanowi ewidentną przesłankę do żądania wznowienia tego postępowania, przewidzianą w art.240 par.1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie jednakże z art.241 par.2 pkt1 cyt. ustawy żądanie strony wznowienia postępowania z powyższej przyczyny winno być wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, a jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy skarżąca spółka posiadała wiadomość o ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dn. [...] co najmniej od dnia 1 lipca 2004r./data złożenia odwołania od powyższej decyzji oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania/. Podniesiony w skardze także zarzut, iż błędy w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwa interpretacja i zastosowanie przepisów prawnych, powodujące skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w postępowaniu stanowią "bezwzględną przyczynę nieważności decyzji" dodatkowo przemawia za tym, iż wniosek strony skarżącej o dokonanie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 253a Ordynacji podatkowej nie może zostać uwzględniony.

Należy również zauważyć, iż wymieniony przepis art.253a Ordynacji podatkowej nie może mieć zastosowania w rozpatrywanym przypadku, albowiem zgodnie z treścią par.1 tego artykułu dokonanie uchylenia lub zmiany może dotyczyć decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Natomiast trudno uznać, że skarżąca spółka nabyła jakieś prawo na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dn. [...] o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, gdyż wręcz przeciwnie decyzja ta w stosunku do jej adresatów powodowała w rzeczywistości utratę pewnych praw.

Mając na uwadze całość wyżej przedstawionej argumentacji, Sąd orzekający nie znalazł wystarczających podstaw do uznania, iż zaskarżone orzeczenia organów podatkowych zostały wydane z naruszeniem prawa, w tym również wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP oraz postępowania podatkowego, w związku z czym na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.