Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 621/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skarg W. K. i R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

W. K. i R. P. wnieśli jednobrzmiące skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 21 kwietnia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję tegoż Kolegium z 15 marca 2019r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 20 marca 2014 r. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa trzech elektrowni wiatrowych o mocy 2.5 MW i wysokości łącznej 155 m w miejscowości T., obręb T., gmina S., planowanego do realizacji na terenie działek nr [..]-[..] (przed podziałem działka nr [..]), obręb T.

Skargi zostały wniesione w następującym stanie sprawy:

W dniu 8 lutego 2013 r. S. H. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą A. zwróciła, się do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych o mocy 2,5 MW i wysokości łącznej 155 m w miejscowości T., gmina S. Z treści wniosku wynikało, że planowana inwestycja zlokalizowana będzie na działkach o nr ewidencyjnych [..] i [..].

Pismem z 22 lutego 2013 r. Wójt Gminy zobowiązał wnioskodawczynię do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez:

1/ skorygowanie nr działki ewidencyjnej, na której planuje się przedmiotowe przedsięwzięcie;

2/ dostarczenie poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

3/ dostarczenia wypisu z ewidencji gruntów obejmującego przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie

W odpowiedzi wnioskodawczyni wyjaśniła, że planowana inwestycja będzie realizowana na działkach nr [..] i [..], zaś w przedłożonej wraz z wnioskiem karcie przedsięwzięcia omyłkowo została wskazana działka nr [..]. Wnioskodawczyni dostarczyła do organu także dokumenty, o które organ wezwał.

Na podstawie posiadanych materiałów organ pierwszej instancji sporządził wykaz podmiotów będących stronami postępowania, a także wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z prośbą o opinie co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Oba organy wyraziły stanowisko o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Ponadto, pismem z 14 marca 2013 r. Wójt Gminy zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia "Budowa trzech elektrowni wiatrowych o mocy 2,5 MW i wysokości łącznej 155 m w miejscowości T., gmin S.'" wskazując, że planowana inwestycja będzie zlokalizowana na działkach nr [..] i [..] położonych w miejscowości T., obr. ew. P., gmina S. oraz pouczył je o przysługujących im uprawnieniach procesowych. Wskazał również że wystąpił do wskazanych powyżej organów o wydanie stosownych opinii.

Kolegium wskazało, że z uwagi na to, że liczba stron postępowania przekracza 20, opisane powyżej czynności (zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz wystąpienie o opinie) zostały podane do publicznej wiadomości w trybie obwieszczenia stosownie do art. 49 k.p.a. poprzez opublikowanie ich w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy oraz wywieszenie ich na tablicy ogłoszeń tego Urzędu.

Ponadto obwieszczenia te zostały przesłane:

1/ Sołtysowi Sołectwa w celu rozpowszechnienia ich w sposób zwyczajowo przyjęty wśród mieszkańców wsi T;

21 Wójtowi Gminy w celu rozpowszechnienia ich w sposób zwyczajowo przyjęty wśród mieszkańców wsi Ł;

3/ Wójtowi Gminy w celu rozpowszechnienia ich w sposób zwyczajowo przyjęty wśród mieszkańców wsi M.

Z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek ze stron postępowania skorzystała ze swoich uprawnień procesowych i aby zostały wniesione jakiekolwiek uwagi.

Postanowieniem z 26 czerwca 2013 r. Wójt Gminy nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko poprzez sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz ustalił jego zakres. Treść tego postanowienia została ogłoszona w drodze obwieszczenia, w analogiczny sposób jak w przypadku opisanego powyżej zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

W dniu 25 lipca 2013 r. do Urzędu Gminy wpłynął przedstawiony przez inwestora raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko z załącznikami. Pismem z 5 sierpnia 2013 r. Wójt Gminy nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia przesłanego raportu poprzez uzupełnienie go o podpis drugiego autora oraz o omówienie zagadnień związanych z transportem materiałów budowlanych i elementów elektrowni.

Po uzupełnieniu raportu Wójt Gminy zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z prośbą o opinie co do warunków realizacji przedsięwzięcia przesyłając organom opiniującym wniosek o wydanie decyzji oraz raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia z załącznikami oraz jego opisanej powyżej uzupełnienie.

Obwieszczeniem z 28 sierpnia 2013 r. Wójt Gminy powiadomił społeczeństwo o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wskazując przedmiot postępowania, wnioskodawcę, organ właściwy w sprawie, organy właściwe do wydania opinii oraz dokonania uzgodnień, poinformował o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy w terminie 21 dni, o możliwości i sposobie składania uwag i wniosków oraz o organie właściwym do ich rozpatrzenia. Zawiadomienie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia.

Na podstawie posiadanych w sprawie materiałów, w tym uzupełnień inwestora, Wójt Gminy ponownie ustalił wykaz stron postępowania. Wobec stwierdzenia zwiększenia ich liczby względem dotychczasowej, pismem z 25 października 2013 r. poinformował "nowe" strony postępowania o jego prowadzeniu, zreferował krótko jego przebieg oraz pouczył je o przysługujących im uprawnieniach procesowych. Wskazał również, że z uwagi na liczbę stron będzie dokonywał doręczeń w sprawie w trybie obwieszczenia. Z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek z "nowych" stron postępowania skorzystała ze swoich uprawnień procesowych i aby zostały wniesione jakiekolwiek uwagi w sprawie.

Obwieszczeniem z 25 października 2013 r. mając na uwadze treść złożonych przez inwestora wyjaśnień w toku postępowania, Wójt Gminy zawiadomił strony postępowania o zmianie zakresu planowanego przedsięwzięcia oraz pouczył je o przysługujących im uprawnieniach procesowych.

Pismem z 4 listopada 2013 r. M. i E.C. poinformowali organ pierwszej instancji, że nie zgadzają się na lokalizowanie elektrowni wiatrowych na terenie należącej do nich działki nr [..] i na jakiekolwiek czynności związane z budową elektrowni na ich działce czy w okolicy.

W drodze opinii z 26 listopada 2013 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uzgodnił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia. Także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 17 grudnia 2013 r. uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia.

Pismem z 9 stycznia 2014 r. Wójt Gminy ponownie zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z wnioskiem o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia z uwagi na to, że organ ten przed wydaniem opinii z 26 listopada 2013 r. nie dysponował nadesłanymi przez inwestora wyjaśnieniami z dnia 14 listopada 2013 r..

W obwieszczeniu z 9 stycznia 2014 r. Wójt Gminy poinformował zainteresowanych (odrębnie strony postępowania, jak i społeczeństwo) o dokonaniu opisanego wyżej wystąpienia oraz poinformował społeczeństwo o ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem społeczeństwa w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Z akt sprawy nie wynika, aby Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ustosunkował się do otrzymanego wystąpienia co oznacza, że nie zgłosił zastrzeżeń. Podobnie z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek ze stron postępowania skorzystała ze swoich uprawnień procesowych i aby przez kogokolwiek zostały wniesione jakiekolwiek uwagi w sprawie.

Następnie, w drodze zawiadomienia z 18 lutego 2014 r. Wójt Gminy poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do jego treści przed wydaniem decyzji. Żadna ze stron postępowania nie skorzystała ze swoich uprawnień procesowych i nikt uwag w sprawie nie wniósł.

W drodze decyzji z 20 marca 2014 r. Wójt Gminy ustalił na wniosek S. H., środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa trzech elektrowni wiatrowych o mocy 2,5 MW i wysokości łącznej 155 m w miejscowości T., obręb T., gmina S.planowanego do realizacji na terenie działek nr [..]-[..] (przed podziałem działka nr [..]), obręb T. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji przedstawił szczegółowo stan faktyczny i prawny sprawy oraz motywy podjętego rozstrzygnięcia. Decyzja została doręczona w drodze obwieszczenia według opisanego powyżej schematu i stała się ostateczna.

W dniu 5 maja 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek A.A.-Z.Z., reprezentowanych przez H. U., o stwierdzenie nieważności opisanej powyżej decyzji z uwagi na wystąpienie przesłanek o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2, 6, 7 k.p.a.. W uzasadnieniu złożonego wniosku pełnomocnik wnioskodawców wyjaśnił, że Wójt Gminy naruszył przepisy o udziale społeczeństwa w postępowaniu z uwagi na to, że nie podawał do publicznej wiadomości w rozumieniu art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt i 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocen oddziaływania na środowisko tj. poprzez ogłoszenie w prasie o odpowiednim zasięgu informacji wymaganych przez przepisy prawa. W związku z powyższym, wobec rażącego naruszenia art. 9 i art. 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2011 r. - Prawo ochrony środowiska, zastosowanie powinna znaleźć sankcja nieważności decyzji, o której mowa w art. 11 tej ustawy.

W drodze postanowienia z 6 listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Kolegium przedstawiło stan faktyczny i prawny sprawy oraz motywy podjętego rozstrzygnięcia.

Po rozpoznaniu złożonego przez pełnomocnika wnioskodawców wniosku o ponowne rozstrzygnięcie sprawy, w drodze postanowienia z 7 kwietnia 2017 r. Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Wyrokiem z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 455/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia wydanego przez Kolegium.

Ponownie rozpatrując sprawę, mając na uwadze wskazania zawarte w opisanym powyżej prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego, SKO dokonało ponownej oceny interesu prawnego wnioskodawców i wobec przeprowadzonego na wniosek pełnomocnika wnioskodawców dowodu z akt sprawy zakończonej decyzją SKO z 23 maja 2017 r. orzekającej o uchyleniu w całości decyzji Wójta Gminy z 18 września 2015 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech elektrowni wiatrowych o mocy max 1,8 MW i wysokości max 100 m n.p.t wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr ew. [..] i [..], obręb [..] obwieszczeniem z 16 stycznia 2019 r. Kolegium zawiadomiło uczestników postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 20 maja 2014 r.

Rozpoznając złożony wniosek Kolegium zacytowało treść art. 156 k.p.a. i kolejne mające zastosowanie w sprawie czyniąc jednocześnie uwagi natury ogólnej odnoszące się do instytucji stwierdzenia nieważności oraz przesłanek do takiego orzeczenia.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawców dotyczącego braku zapewnienia stronom udziału w postępowaniu wskazano, że zarzut pozbawienia strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym wyczerpuje podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tym samym nie może być uznany za przesłankę wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W przeciwnym wypadku mogłoby dojść chociażby do pominięcia ustalonego w art. 148 k.p.a. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Oznacza to, że przedmiotowy zarzut nie mógł stanowić skutecznej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Wskazało Kolegium, że zgodnie z art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 49 k.p.a. jest regulacja zawarta w art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która wprost stanowi, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej zawiadomienie stron tego postępowania występujących w nim w liczbie większej niż 20 o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej następuje według reguł określonych w art. 49 k.p.a., a zatem przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Przepis art. 74 ust. 3 ustawy odnosi się wyłącznie do stron postępowania. W związku z tym, za zgodny z art. 74 ust. 3 ustawy w zw. z art. 49 k.p.a. uznało Kolegium zastosowany przez Wójta Gminy sposób zawiadamiania stron postępowania o kolejnych dokonywanych w sprawie czynnościach.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego braku zapewnienia prawidłowego udziału społeczeństwa w procedurze wydania decyzji środowiskowej poprzez brak dokonywania ogłoszeń o czynnościach procesowych organu w prasie wskazało Kolegium, że ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko reguluje w Dziale III kwestię udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji wymagających udziału społeczeństwa. W myśl art. 30 tej ustawy, społeczeństwo ma zagwarantowany udział w procedurze podjęcia decyzji w tych kategoriach spraw, w których ustawa lub inne przepisy szczególne taką możliwość mu przyznają. W art. 79 ust. 1 ustawy ustawodawca przewidział zaś, że społeczeństwo ma zagwarantowany udział w tych postępowaniach dotyczących określenia uwarunkowań środowiskowych, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. W przypadku takich decyzji, poprzedzonych przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko zachodzi również konieczność uzyskania stanowisk organów określonych w art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 co do warunków realizacji przedsięwzięcia.

Przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko tj. mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (pkt 2). Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z delegacją zawartą w art. 60 ustawy, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwestią bezsporną w sprawie jest kwalifikacja przedmiotowej inwestycji, jako przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b oraz to, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy, w postanowieniu Wójta Gminy z 26 czerwca 2013 r., wydanym po wcześniejszym zasięgnięciu opinii organów współdziałających - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, które to organy zgodnie stwierdziły, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W tym stanie rzeczy wydanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, musiało być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, a co za tym idzie opracowaniem raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oraz uzyskaniem wymaganych art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowisk innych organów co do warunków realizacji przedsięwzięcia, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska w postaci uzgodnienia i państwowego inspektora sanitarnego w formie opinii. Przesądzenie, że w ramach postępowania dotyczącego przedmiotowej inwestycji przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oznacza zatem, że organ przed wydaniem decyzji środowiskowej musiał zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu (art. 79), a wydając decyzje wziąć pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3), a także wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art. 80 ust. 1 pkt 1, 2 i 4). Uczestnictwo w podejmowaniu decyzji wymagających udziału społeczeństwa odbywa się na warunkach określonych ustawą, a zatem zgodnie z postanowieniami zawartymi w przepisach art. 29-38 ustawy, konkretyzującymi wyrażane w art. 5 i 30 ustawy zasady gwarantujące każdemu uczestnictwo w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Wśród wskazanych przepisów szczególne istotna jest regulacje określona w art. 33 ust. 1 ustawy, który wymienia instrumenty prawne gwarantujące społeczeństwu udział w podejmowaniu decyzji. Stanowią je wyszczególnione w tym przepisie informacje, wymagane do podania przez organ do publicznej wiadomości, bez zbędnej zwłoki przed wydaniem lub zmianą decyzji.

Pojęcie podania informacji do publicznej wiadomości samodzielnie definiuje i wyjaśnia ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w art. 3 ust. 1 pkt 11 określając, że przez podanie informacji do publicznej wiadomości uznaje się w rozumieniu ustawy udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie, ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu. W przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania.

Z powyższego wynika, że instytucja podania informacji do publicznej wiadomości stanowi charakterystyczną formę powiadamiania "społeczeństwa" o informacjach wymaganych w ramach udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji wymagającej jego udziału, w ramach której ustawodawca w ustawie w sposób samoistny i specyficzny określił termin podania informacji do publicznej wiadomości (bez zbędnej zwłoki - art. 33 ust. 1 ustawy), sposób podania informacji do publicznej wiadomości (art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy) i adresata informacji (społeczeństwo - art. 33 ust. 1 ustawy). Analiza akt sprawy przedstawiona powyżej wskazuje w opinii Kolegium, że Wójt Gminy dokonywał w sprawie obwieszczeń dotyczących zarówno społeczeństwa jako ogółu, jak i stron postępowania poprzez zamieszczenie stosownych informacji w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy oraz wywieszenie ich na tablicy ogłoszeń tego Urzędu a także przesyłał je:

1/ Sołtysowi Sołectwa w celu rozpowszechnienia ich w sposób zwyczajowo przyjęty wśród mieszkańców wsi T.;

2/ Wójtowi Gminy w celu rozpowszechnienia ich w sposób zwyczajowo przyjęty wśród mieszkańców wsi Ł.;

3/ Wójtowi Gminy w celu rozpowszechnienia ich w sposób zwyczajowo przyjęty wśród mieszkańców wsi M.

Z akt sprawy wynika, że podmioty którym przesyłano dokonywane w sprawie obwieszczenia w celu ich ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty prawidłowo wywiązywały się ze swoich obowiązków w tym zakresie co potwierdzają stosowne, poczynione przez nie adnotacje na kopiach przekazywanych dokumentów. Wynika z nich również, że organ pierwszej instancji wywieszał je również na swojej tablicy ogłoszeń co potwierdzają stosowne adnotacje na tekstach obwieszczeń, dokumentach oraz pozyskane przez Kolegium samodzielnie wydruki z archiwum Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy.

W badanej sprawie poza sporem jest to, że w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji opisanej w osnowie Wójt Gminy nie dokonywał w ogóle adresowanych do społeczeństwa ogłoszeń w prasie o prowadzonym postępowaniu. Nie dokonał również ogłoszenia w prasie o wydaniu decyzji opisanej w osnowie. Z akt sprawy wynika, że obwieszczenia w sprawie kierowane zarówno do stron postępowania, jak i do ogółu społeczeństwa (wyraźnie zaznaczone) były realizowane według jednolitego, opisanego powyżej mechanizmu. W ocenie Kolegium niewątpliwie zatem w badanej sprawie podano do publicznej wiadomości informacje wymagane w ramach zapewnienia udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji środowiskowej jedynie w czterech z pięciu przewidzianych ustawą form, a więc w drodze udostępniania informacji w BIP organu właściwego w sprawie, w sposób zwyczajowo przyjęty w jego siedzibie (tablica ogłoszeń), w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu realizacji planowanego przedsięwzięcia (poprzez przekazywanie obwieszczeń Sołtysowi Sołectwa w celu ich ogłoszenia wśród mieszkańców Sołectwa w sposób zwyczajowo przyjęty), a także wójtom gmin sąsiednich, na które rozciąga się zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w celu ogłoszenia ich w sposób zwyczajowo przyjęty. Niemniej jednak w ocenie Kolegium to uchybienie nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego usunięcie decyzji opisanej w osnowie z obrotu prawnego. Choć bowiem w sprawie nie dokonano podania do publicznej informacji w formie kompleksowo określonej w art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy, to zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji dokonywał jednak zawiadomień we wszystkich pozostałych formach przewidzianych w tym przepisie, tym samym umożliwiając społeczeństwu udział w podejmowaniu decyzji środowiskowej. Zawiadomienia te zawierają wszystkie informacje wymagane przez przepisy prawa. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w zapewnieniu społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu, choć zasadne, nie miały w związku z tym charakteru rażącego i nie uzasadniają wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym. Tożsame stanowisko odnośnie omawianego uchybienia zajął min. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r, sygn. akt II OSK 758/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 82/16).

W tym stanie rzeczy, uwzględniając wskazane okoliczności i stanowiska sądów administracyjnych w przywołanych orzeczeniach, w ocenie Kolegium nie było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji środowiskowej ze względu na uchybienia odnoszące się do zakresu i formy zapewnienia udziału społeczeństwa w podejmowaniu tej decyzji.

W ocenie SKO decyzja ostateczna opisana w osnowie nie została również wydana bez podstawy prawnej. Decyzja zostaje wydana bez podstawy prawnej wtedy, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do konkretnego działania, albo przepis ten jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Przykładem wydania decyzji bez podstawy prawnej jest oparcie jej na przepisach aktu normatywnego powszechnie obowiązującego, w przypadku przekroczenia przez organ wydający upoważnienia do jego wydania. Każde rozstrzygnięcie podejmowane przez organ administracji publicznej, kierowane do indywidualnie oznaczonego podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie aparatowi administracji publicznej powinno znajdować swoje umocowanie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Podstawa ta, co do zasady, ma charakter materialnoprawny. Nie oznacza to jednak, że dla podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze procesowym organ nie ma obowiązku wskazania wyraźnej podstawy prawnej. Stosownie do art. 107 § 1 k.p.a., powołanie podstawy prawnej stanowi obligatoryjny element każdej decyzji. Jeżeli składa się ona z kilku odrębnych rozstrzygnięć, wówczas do każdego z nich powinna zostać przywołana odrębna podstawa prawna. Z tego względu w literaturze wskazano, że decyzja może zostać podjęta częściowo bez podstawy prawnej i w tej części podlegać stwierdzeniu nieważności. Podkreśliło Kolegium, że przez brak podstawy prawnej rozumie się fakt, że decyzja rzeczywiście podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, iż nie wymienia bądź wymienia niewłaściwy przepis.

Argumentacja pełnomocnika wnioskodawców odnosząca się do przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., tj. jego przekonanie, że zaskarżona w trybie nadzwyczajnym decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa również nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1988 r. sygn. akt IV SA 941/87). W treści wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 7 kwietnia 2017 r. wnioskodawcy powołali treść art. 9, art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Przepisy te jednakże przestały obowiązywać w 2008 r., a więc na długo przed wydaniem decyzji weryfikowanej w postępowaniu nadzwyczajnym, która została wydana w dniu 20 marca 2014 r. Przepis art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska przewidywał sankcję nieważności dla decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o ochronie środowiska został on jednakże, podobnie jak art. 9 i art. 10 tej ustawy (odnoszące się do udziału społeczeństwa w postępowaniach związanych z ochroną środowiska) uchylony przez art. 144 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) z dniem 15 listopada 2008 r. W związku z powyższym przepisy te nie mogły mieć zastosowania w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ani nie mogą go znaleźć w postępowaniu nadzwyczajnym związanym z jej weryfikacją. Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie przewiduje sankcji nieważności decyzji wydanych z naruszeniem przepisów o udziale społeczeństwa w postępowaniach z zakresu ochrony środowiska.

W ocenie Kolegium weryfikowana w trybie nadzwyczajnym decyzja nie zawiera również wady o której mowa w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. tj. decyzja ta w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą. Przesłanka ta w istocie rzeczy obejmuje szczególną postać niewykonalności prawnej decyzji i dotyczy takich sytuacji, gdy karą jest zagrożony nie sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia, ale przystąpienie do jego realizacji. Do zakresu pojęcia "czyn zagrożony karą" zaliczyć trzeba przede wszystkim te czyny, które są zagrożone sankcją karną przewidzianą w Kodeksie karnym, Kodeksie karnym skarbowym, Kodeksie wykroczeń oraz w innych karnych przepisach pozakodeksowych. Również czyny zagrożone jedynie karami administracyjnymi, wymierzanymi przez organy administracji publicznej w trybie postępowania administracyjnego w formie decyzji administracyjnej, mieszczą się w tej grupie (np. kary pieniężne wymierzane na mocy przepisów ustawowych za usuwanie drzew bez zezwolenia, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia itp.). A contrario, pojęcie czynu zagrożonego karą nie obejmuje przypadków czynów niedozwolonych, stanowiących podstawę roszczeń odszkodowawczych. Przepis art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. jest sformułowany z użyciem trybu warunkowego, a jego celem jest stwierdzenie skutku prawnego, który powstanie w przypadku podjęcia działań. Podstawą stwierdzenia nieważności będą czynności konieczne do wykonania decyzji, a nie jakiekolwiek podejmowane w związku z jej wykonaniem. W zasadzie przepis ten stanowi przepis martwy, bowiem decyzji dotkniętych określoną w nim wadą w ogóle się nie spotyka.

W treści złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz w kolejnych składanych pismach procesowych wnoszący ograniczył się wyłącznie do powołania wskazanej powyżej podstawy stwierdzenia nieważności i nie przedstawili żadnej argumentacji na poparcie swojego stanowiska. Końcowo Kolegium wskazało, że decyzja opisana w osnowie nie zawiera również innych wad wskazanych wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a. nie wymienionych w treści wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji lub kolejnych pismach wnoszących przez pełnomocnika.

Wobec zakwestionowania zgodności z prawem powyższej decyzji przez wnioskodawców Kolegium decyzją z 21 kwietnia 2020 r. utrzymało w mocy wcześniej podjęte rozstrzygnięcie.

We wniesionej skardze W. K. i R. P. nie zgodzili ze stanowiskiem SKO wskazując, że organ wyjaśnił i podał treść i zakres art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocen oddziaływania na środowiska, tj. pojęcie podania do informacji publicznej.

Zakwestionowali skarżący jakoby Wójt Gminy zrealizował dyspozycje tego przepisu przekazując obwieszczenia o dokonywanych w postępowaniu czynnościach. Z ustaleń skarżących oraz jak z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy zamieścił tego typu obwieszczenia lub zawiadomienia wyłącznie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy. Nie zamieścił ich na BIP Urzędu oraz nie przekazał tych dokumentów do rozpowszechnienia Sołtysowi wsi Ł.

Podobnie Wójt Gminy zamieszczał tego typu obwieszczenia lub zawiadomienia wyłącznie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy. Nie zamieścił ich na BIP Urzędu oraz nie przekazał tych dokumentów do rozpowszechnienia Sołtysowi wsi M. Podkreślili skarżący, że zwyczajowo przyjęty sposób podania informacji do publicznej wiadomości w każdej z w/w gmin ( zgodnie również z przepisami prawa ) to: zamieszczenie na stronie Urzędu, zamieszczenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu oraz na tablicy w danym sołectwie. W dokumentach typu obwieszczenie (znajdujących się w aktach sprawy ) znajduje się na odwrocie (najczęściej - bo czasami nawet tego brak ) tylko pieczątka Urzędu Gminy, a brak jest pieczątek i podpisów Sołtysów wsi M. i Ł. Te fakty zostały przez skarżących ustalone bezpośrednio w Urzędach Gminy S. i S. Dodatkowo wyrazili skarżący wątpliwości co do tego, aby Sołtys wsi T.wywieszał obwieszczenia na tablicy ogłoszeń we wsi T. Z relacji mieszkańców, jak też z ustaleń wnioskodawców wymienionych w nagłówku niniejszego pisma wynika, że w istocie dopiero pod koniec roku 2014 lokalna społeczność dowiedziała się pocztą pantoflową (tzn. już po uprawomocnieniu się decyzji Wójta ), iż na terenie m.in. sołectwa T. planowana jest budowa kilkunastu wiatraków przemysłowych dla potrzeb uzyskiwania energii z tzw. źródeł odnawialnych

Podnieśli przy tym skarżący, że na dokumentach (obwieszczeniach) znajdujących się w aktach postępowania prowadzonego przez Urząd Gminy S. nie znaleźli żadnego potwierdzenia zamieszczonego przez Sołtysa wsi T. J. M., że wywieszał on obwieszczenia na tablicy sołeckiej osobiście (jest to wymóg ustawowy ) oraz to, że obwieszczenie zamieścił na tablicy przez wymagany czas. Zdaniem skarżących na Wójcie Gminy ciążył obowiązek sprawdzenia wykonania powiadomienia społeczeństwa - w tym również przez Wójtów gmin S. i S. w sposób wymagany przepisami ustawy, czego nie uczynił.

Dysponował przy tym wiedzą oraz z uwagi na oznaczenie dokumentów, którymi dysponował po zwrocie, że Wójtowie w/w gmin zamieszczali jedynie na tablicy ogłoszeń znajdujących się w Urzędzie w/w dokumenty. Mógł to zniwelować poprzez zamieszczenie tych dokumentów odpowiednio w prasie lokalnej, jednak tego nie uczynił. W świetle powyższego również innego wymiaru nabiera brak informacji w prasie o odpowiednim zasięgu.

Odnosząc się zaś do argumentacji SKO, że brak informacji dla społeczeństwa nie stanowi rażącego naruszenia prawa to uważają skarżący, że w świetle przedstawionych powyżej faktów jest to argumentacja absurdalna i chybiona, bowiem w sprawie miało miejsce jednoznaczne naruszeniem zasad i trybu zapewnienia udziału społeczeństwu w procedurze.

Odnosząc się jedynie do faktu braku wniesienia uwag przez strony i pozostałą część społeczeństwa, to wskazali skarżący, że nie było uwag, bo z uzasadnionym w pełni prawdopodobieństwem można stwierdzić, że o sprawie wiedziały tak naprawdę nieliczne osoby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skargi zostały przez Sąd oddalone, bowiem okazały się niezasadne.

W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji administracyjnych, Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję z 21 kwietnia 2020 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję własną z 22 kwietnia 2020 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 20 marca 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa trzech elektrowni wiatrowych o mocy 2.5 MW i wysokości łącznej 155 m w miejscowości T., obręb T., gmina S. planowanego do realizacji na terenie działek nr [..]-[..] (przed podziałem działka nr [..]), obręb T.

Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Art. 156 § 2 k.p.a. stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, w związku z poddaniem kontroli sądu decyzji wydanej w postępowaniu nieważnościowym, że postępowanie to podlega specyficznym regułom, a jego zakres istotnie różni się od postępowania zwyczajnego. Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z jednego tylko punktu widzenia - czy decyzja ta jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Wszczęcie takiego postępowania możliwe jest zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.).

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., a służącej ochronie takich wartości, jak ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego też powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji niewątpliwego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Wśród wad kwalifikowanych stanowiących przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymienia rażące naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1954/13, LEX nr 1654675). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, skutkujące koniecznością wyeliminowania decyzji ostatecznej z obrotu prawnego, decyduje więc przede wszystkim oczywistość naruszenia prawa, prowadząca do przyznania bądź odmowy przyznania prawa wbrew przesłankom przepisu. Ze względu na pierwszeństwo stabilności obrotu prawnego zaostrzono kryteria pozwalające na stwierdzenie czy doszło do rażącego naruszenia prawa, wskutek czego za niewystarczające uznano wykazanie, że doszło do oczywistego naruszenia prawa. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oczywistość tego naruszenia musiała wywołać skutki społeczno-gospodarcze, niedające się zaakceptować ze względu na wymogi zasady praworządności.

Analiza dokumentacji zgromadzonej w rozpoznawanej sprawie, jak również podjętych w tej sprawie rozstrzygnięć i ich uzasadnień, doprowadziła sąd do wniosku, że w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Wójta Gminy z 20 marca 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych w miejscowości T. nie wystąpiły okoliczności pozwalające uznać, że wystąpiło naruszenie prawa mającego charakter rażący, jak również pozostałe przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności określone wart. 156 § 1 k.p.a.

Sąd podziela stanowisko Kolegium, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - zwana dalej "ustawą", na podstawie których wydano ostateczną decyzję, o której wyżej mowa.

Zanim Sąd przywoła treść tych przepisów wskazać należy, że organ nadzoru, dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji i przepisy cytowane w niniejszym uzasadnieniu, czy przepisy te odzwierciedlały będą stan prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji, tj. 20 marca 2014 r.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Stosownie natomiast do ustępu 2 powyższego artykułu właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących.

W ocenie sądu decyzja Wójta o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych w obrębie T. odpowiada warunkom określonym w powołanym wyżej przepisie.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 39 ust. 1, art. 74 ust. 3 oraz art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a... Zarzut ten sprowadza się do stwierdzenia, że wydana w tej sprawie decyzja środowiskowa jest dotknięta wadą nieważności, ponieważ żadne z wymaganych prawem obwieszczeń oraz zawiadomień nie ukazało się w prasie lokalnej wydawanej na terenie gminy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy (w dacie wydania decyzji Wójta Gminy tj. 20 marca 2014 r.), ilekroć w ustawie mowa jest o podaniu informacji do publicznej wiadomości - rozumie się przez to:

a) udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie,

b) ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie,

c) ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu,

d) w przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania;

Z treści tego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że podanie informacji w prasie o odpowiednim zasięgu konieczne jest wyłącznie w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa. Sąd podkreśla, że w ustawie środowiskowej zasada udziału społeczeństwa w postępowaniach funkcjonuje na dwóch zasadniczych płaszczyznach - legislacyjnej i postępowania administracyjnego. Płaszczyzna legislacyjna obejmuje postępowania, w ramach których tworzone są dokumenty programowe o charakterze strategicznym, określające ramy merytoryczne polityki ochrony środowiska. Przepisy art. 39-43 (rozdział III) ustawy środowiskowej dotyczą płaszczyzny legislacyjnej, ponieważ zawierają rozwiązania zapewniające obligatoryjny udział społeczeństwa w opracowywaniu takich dokumentów. Akty te nie są decyzjami administracyjnymi. Natomiast możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji dotyczą art. 33-38 ustawy środowiskowej. Stąd też norma z art. 39 ustawy środowiskowej nie znajdowała w tej sprawie zastosowania, jak i nie było wymagane podanie do wiadomości w lokalnej prasie informacji o wydaniu decyzji środowiskowej. Ponadto skarżący zdają się nie dostrzegać różnicy między obwieszczeniem z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w związku z art. 49 k.p.a., a podaniem informacji do publicznej wiadomości regulowanym tylko na gruncie ustawy środowiskowej. Pierwsza z tych instytucji stanowi uproszczenie postępowania toczącego się z udziałem znacznej ilości stron, a więc dotyczy podmiotów posiadających w tym postępowaniu interes prawny. Obwieszczenie stanowi uproszczoną formę doręczenia. Natomiast podanie do publicznej wiadomości dotyczy wszystkich potencjalnie zainteresowanych podmiotów, niezależnie od tego, czy posiadają interes prawny lub chociażby faktyczny i jest to forma zapewnienia udziału społeczeństwa. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy, wszystkie czynności Wójta Gminy były podawane do publicznej wiadomości, co oznacza, że organ ten zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu. Ze wskazanych wyżej względów nie obejmowało to ogłoszenia w prasie o odpowiednim zasięgu, ponieważ wymóg taki nie wynika z przepisów ustawy środowiskowej. Chybiony jest zatem zarzut skarżących o uchybieniu przez organ I instancji obowiązkowi podania w prasie lokalnej informacji o prowadzonym postępowaniu w sprawie uwarunkowań środowiskowych dla realizacji trzech elektrowni wiatrowych.

Odnosząc się do wskazywanego przez skarżących braku wypełnienia obowiązku zamieszczenia obwieszczeń i zawiadomień przez sołtysów wsi to nawet jeśli tak się stało to nie może to skutkować uznaniem o wadliwości decyzji ostatecznej w świetle przesłanek art. 156 § 1 k.p.a. Tzw. czynnik ludzki w postaci braku wywieszenia przekazanych dokumentów kwalifikuje się do pociągnięcia tych osób do odpowiedzialności urzędniczej, bowiem z racji pełnienia funkcji sołtysa osoby te zobowiązane są realizować m.in. obowiązki zagwarantowania społeczeństwu udziału w postępowania związanych z wydaniem decyzji środowiskowych.

Pozostałe okoliczności przemawiające zdaniem skarżących za koniecznością stwierdzenia nieważności powyższej decyzji nie stanowią w ocenie sądu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

W tym miejscu powtórzyć należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, unormowana w art. 156 k.p.a. oraz przepisach następnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły czy wręcz ścieśniająco (wyrok NSA z 22 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1380/97, LEX nr 47894; wyrok NSA z 10 listopada 1998 r., sygn. akt IV SA 912/97, LEX nr 45693; zob. także wyrok NSA z 29 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1889/97, LEX nr 47887; wyrok NSA z 29 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1066/97, LEX nr 48675). W orzecznictwie stwierdza się, że ich zaistnienie powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter, co podkreśla wyjątkowość tej instytucji. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają co do zasady charakter materialnoprawny. Nie są one związane z postępowaniem, w którym wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji (wyrok NSA z 16 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 339/98, LEX nr 44548; wyrok NSA z 16 października 1998 r., sygn. akt sygn. akt II SA 1241/98 "Jurysta" 1998, nr 12, s. 27; wyrok NSA z 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 1079/98, LEX nr 41821; wyrok NSA z 8 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1646/97, LEX nr 48679).

W tym stanie rzeczy nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.