Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1193/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art.  135 i art. 145 par. 3 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz zobowiązania do jego zwrotu I. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] i umarza postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...]; II. uchyla decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka M. B., w okresie od [...] r. do [...] r. i umarza postępowanie administracyjne w sprawie; III. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], i umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za świadczenie nienależnie pobrane i obowiązku jego zwrotu.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia 03.08.2017 r. Pani M. B. zwróciła się z prośbą o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci: M. B. (ur. [...] r.) - pierwsze dziecko w rodzinie oraz M. B. (ur. [...] r.). Przed wydaniem decyzji organ I instancji zgromadził materiał dowodowy, z którego wynikało, że dochód rodziny stanowi dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia M. B. oraz dochód Pani M. B. uzyskany w 2016 r.

2. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. przyznał Pani M. B. świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci: M. B. i M. B., na okres od dnia 01.10.2017 r. do dnia 30.09.2018 r. Ustalając prawo strony do tego świadczenia, przed wydaniem decyzji, organ wziął pod uwagę dochód uzyskany przez M. B. z tytułu wynagrodzenia, jednak miesięczną kwotę dochodu obliczył wbrew dyspozycji art. 7

ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co spowodowało, że dochód na osobę w rodzinie nie przekroczył kwoty kryterium dochodowego.

3. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta S.

z dnia [...] r. w części przyznającej Pani M. B. świadczenie wychowawcze na syna M. B., jako wydanej w tej części z rażącym naruszeniem prawa, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Badając niniejszą sprawę Kolegium doszło do przekonania, że istnieje oczywista sprzeczność między tą częścią decyzji organu I instancji z dnia [...] r., którą przyznał on stronie świadczenie wychowawcze na syna M. B.,

a treścią przepisów art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Treść ta może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Dlatego też Kolegium stwierdziło, że decyzja ta we wskazanej części rażąco narusza prawo materialne.

4. Następnie, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił przyznania Pani M. B. świadczenia wychowawczego na syna M. B.,

w okresie od dnia 01.10.2017 r. do dnia 30.09.2018 r.

5. Ostatecznie decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. uznał świadczenie wychowawcze pobrane przez Panią M. B. na dziecko M. B. w okresie od dnia 01.10.2017 r. do dnia 30.09.2018 r. za świadczenie nienależnie pobrane w myśl art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w łącznej kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przedstawił stan faktyczny sprawy podając, że po prawidłowym przeliczeniu dochodu rodziny strony ustalono, że wyniósł on rocznie [...] zł, dochód miesięczny wynosi [...] zł, a dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł, a zatem nie kwalifikuje do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 07.09.2018 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji).

6. M. B. skorzystała z prawa do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji w ustawowym terminie, bo w dniu 14.09.2018 r. (data złożenia odwołania w siedzibie organu I instancji). Podniosła ona, że dokonała należytej staranności w składaniu i wypełnianiu wszelkich dokumentów potrzebnych do uzyskania świadczenia [...] na syna M. i córkę M. . W dniu 01.08.2016 r. mąż zmienił pracę i wszelkie potrzebne dokumenty zostały osobiście przez męża dostarczone.

Nic nigdy nie było przez nią zatajane. Dalej strona podnosi, że przez błędne obliczenia urzędnika i rażącą pomyłkę naraża się ją na ogromną stratę finansową [...] zł, której nie jest z mężem w stanie pokryć. Doszło do rażącego naruszenia prawa, ale nie z jej winy, lecz z winy organu, który świadczenie wychowawcze przyznaje. Strona podaje, że obecnie jest w ciąży i nie stać jej na pokrycie takiej sumy.

7. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia

[...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a.") oraz art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 11 luty 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1851, z późn. zm. dalej: u.p.w.d.) po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji z dnia [...] r. nr [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta S. przez [...] w S. Centrum Świadczeń utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że uznając, że świadczenie wychowawcze pobrane przez Skarżącą za wskazany wyżej okres jest świadczeniem nienależnie pobranym, Organ I instancji jako podstawę prawną swojego działania podał art. 35 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i powołał się na fakt, że decyzja z dnia [...] r., na mocy której strona uzyskała prawo do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci, została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego w części dotyczącej prawa do świadczenia na syna M. , we wskazanym okresie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. stwierdzono jej nieważność z powodu jej wydania z rażącym naruszeniem prawa.

Organ odwoławczy podkreślił, że rzeczywiście, w dniu [...] r. wydana została przez Kolegium decyzja nr [...], którą stwierdziło ono nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. w części.

Tym samym ziściła się, wymieniona w art. 25 ust. 2 pkt 4 wskazanej ustawy, przesłanka niezbędna do uznania, że świadczenie wychowawcze pobrane przez Panią M. B. za wskazany okres na syna M. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Organ wyjaśnił, że wskazany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że właściwy organ nie działa tutaj w ramach uznania administracyjnego (nie może zatem brać pod uwagę żadnych szczególnych okoliczności istniejących w sprawie) i w sytuacji, gdy zaistnieje przesłanka w nim wymieniona, jest on zobowiązany do uznania, że ma do czynienia ze świadczeniami nienależnie pobranymi i jednocześnie do żądania ich zwrotu.

8. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Podniosła, że w dniu 1 sierpnia 2016 r. jej mąż zmienił pracę. Do najistotniejszych zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, o których strony otrzymujące świadczenia rodzinne powinny niezwłocznie powiadamiać organ należą min: uzyskanie dochodu, przez co rozumie się uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca wskazała, że wszelkie dokumenty potrzebne do ustalenia dochodu, łącznie z Urzędu Skarbowego, były osobiście dostarczone przez nich na czas. Nic nigdy nie było zatajane czy fałszowane itp.

Skarżąca uwypukliła, że nigdy ani ona, ani mąż nie uchylali się od obowiązków, jak i od odpowiedzialności. W jej ocenie doszło do rażącego naruszenia prawa, ale nie z jej winy, lecz z winy organu, który świadczenia wychowawcze przyznaje. Jej zdaniem, przez błędne obliczenia Urzędnika, przez jego rażącą pomyłkę i niekompetencję ona i jej rodzina zostali narażeni na ogromną stratę finansową, tj. [...] zł, kwotę, którą nie są z mężem w stanie pokryć.

Skarżąca podniosła, że błędy się zdarzają, wskazując jednocześnie, żeby wyciągnąć konsekwencje wobec osoby, która błędnie świadczenie wychowawcze przyznała.

Skarżąca wskazała dodatkowo, że obecnie jest w ciąży i nie stać rodziny na pokrycie takiej sumy a Państwo dosłownie zabiera zamiast dawać i pomagać.

9. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując przesłanek do uznania, że wydane rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem, wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jako zasadna została uwzględniona, ponieważ dokonana przez Sąd kontrola - według kryterium zgodności z prawem wykazała, że decyzje podjęte

w granicach niniejszej sprawy nie odpowiadają prawu.

10. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta S., orzekającą o uznaniu świadczenia wychowawczego pobranego przez Skarżącą na syna, na okres od dnia 01.10.2017 r. do dnia 30.09.2018 r., za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązującą do jego zwrotu w kwocie [...]zł.

Jako podstawę materialnoprawną decyzji Organy obu instancji przywołały przepis art. 25 ust. 2 pkt 4 u.p.w.d., zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego.

Z lektury akt administracyjnych wynika, że decyzję orzekającą o nienależnie pobranym świadczeniu poprzedzało wydanie przez Kolegium decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta S. w części przyznającej Skarżącej świadczenie wychowawcze na rzecz syna na okres od dnia 01.10.2017 r. do dnia 30.09.2018 r. oraz wydanie przez Organ I instancji decyzji odmawiającej przyznania świadczenia za wskazany okres.

Kontrolowane decyzje stanowią tym samym bezpośrednie następstwo decyzji wydanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się ostateczna.

11. Przystępując zatem do oceny legalności działania organów administracji w granicach kontrolowanej sprawy Sąd uznał, że ograniczenie się wyłącznie do decyzji zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji Organu I instancji nie doprowadzi do celu postępowania sądowoadministracyjnego wyznaczonego w treści art. 135 P.p.s.a. którym jest usunięcie naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W orzecznictwie przyjmuje się, że normy określone w art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. dopuszczają możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyte w obu tych przepisach pojęcie "sprawa" występuje tu w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Zawraca się również uwagę, że w doktrynie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej.

Innymi słowy, kiedy mowa o "sprawie", chodzi w danym wypadku o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualnie określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego. Takie ujęcie sprawy pozwala przyjąć, że obejmuje ono wszelkie te postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które poprzedzając zaskarżone - warunkowały dokonaną w nim konkretyzację stosunku prawnego

(por. wyroki NSA z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt II FSK 1070/18, z dnia

31 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 3341/17, z dnia 29 września 2017 r. sygn. akt

I OSK 236/17, z dnia 14 października 2005 r. sygn. akt I FSK 781/05; wszystkie cytowane orzeczenia pochodzą ze źródła: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie orzekającym podziela powyższe stanowisko i uznaje tym samym, że na mocy art. 134 i 135 P.p.s.a. kontroli sądu podlegają wszystkie rozstrzygnięcia wydane w granicach danej sprawy administracyjnej, w konsekwencji czego przewidziane przez ustawodawcę uprawnienie do orzekania w głąb sprawy pozwala na zastosowanie takich środków, aby w pełni i ostatecznie ją załatwić.

12. Kierując się powyższą argumentacją Sąd przyjął, iż w sprawie tej przedmiotem rozpoznania jest sprawa "świadczenia wychowawczego", co oznacza,

że kontrolą sądową należało objąć wszelkie rozstrzygnięcia wydane w jej granicach,

a więc nie tylko zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] r., jak

i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Organu I instancji z dnia [...] r. orzekającą o nienależnie pobranym świadczeniu na rzecz syna, lecz także decyzje wydane w innych postępowaniach w tej sprawie (dotyczących powyższego świadczenia), w szczególności skutkiem których stwierdzono istnienie przesłanki świadczenia nienależnie pobranego w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 4 u.p.w.d.

Do tych ostatnich niewątpliwie należy zaliczyć decyzję Kolegium z dnia

[...] r., stwierdzającą nieważność w części decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., przyznającą Skarżącej świadczenie wychowawcze na rzecz syna M. , gdyż to właśnie rozstrzygnięcie stanowiło dla Organów podstawę faktyczną do uznania, iż wypłacone Skarżącej świadczenie w kwocie [...]zł było świadczeniem nienależnie pobranym, które podlega zwrotowi. Nie sposób także pominąć okoliczności, że w wyniku tej decyzji Organ I instancji ponownie rozpoznał wniosek Skarżącej w zakresie przyznania świadczenia dla syna. Stąd też przyjąć należy, że w ramach tej samej "sprawy", mieści się także decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. jako rozstrzygająca o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko.

13. Przechodząc do merytorycznej oceny działalności Organów administracji publicznej, podjętych w granicach tej sprawy przypomnienia wymaga,

że świadczenia, które Organy uznały za nienależnie pobrane, zostały Skarżącej wypłacone na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia

[...] r.

Przy czym nie jest kwestionowane, że przyznanie świadczenia wychowawczego tą decyzją na rzecz dzieci, nastąpiło na skutek błędnie przyjętego przez Organ I instancji dochodu rodziny Skarżącej. W ocenie Skarżącej nie powinna być ona w takiej sytuacji obciążana błędami Organu zwłaszcza, gdy nie zataiła żadnych faktów związanych z dochodem, od którego zależało jej prawo do świadczenia wychowawczego.

Mając na uwadze powyższą argumentację skargi jak i występujące powiązania pomiędzy decyzjami wydanymi w sprawie, Sąd przyjął, że w pierwszej kolejności należało dokonać kontroli decyzji nieważnościowej aby ustalić, czy zasadnie Kolegium uznało, że błąd Organu I instancji był wystarczający do wzruszenia ostatecznej decyzji przyznającej świadczenia na rzecz pierwszego dziecka, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

14. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy zachodzi wyraźna sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy rozważaniu, czy zachodzi ten przypadek, nie jest jednak wystarczające wykazanie, że doszło do jakiegokolwiek naruszenia prawa.

Biorąc powyższe za punkt wyjścia, orzecznictwo wypracowało pogląd,

że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 K.p.a. (por. wyroki NSA z 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2731/14, z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2519/14).

Nie chodzi więc o jakiekolwiek, nawet znaczące uchybienia organu, tylko o takie, które nakazują przyjąć, że doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa. Nie każdy (nawet uzasadniony) zatem zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Co do zasady w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie mogą być korygowane wady natury formalnej. Z tego też względu sankcji nieważności nie można oprzeć na odmiennej ocenie stanu faktycznego czy odmiennej ocenie przeprowadzonych dowodów. Oznaczałoby to merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a taką możliwość w stosunku do decyzji ostatecznej stwarza wyłącznie instytucja wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca składając stosowny wniosek

o przyznanie świadczenia wychowawczego złożyła oświadczenie o dochodach.

Złożyła zatem zgodne z prawdą oświadczenia, co do swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Organ przyznając Stronie świadczenie posiadał zatem wiedzę niezbędną dla rozstrzygnięcia jej wniosku.

Zasadnie zatem Organ I instancji dostrzegając swój błąd w ustaleniach dochodu nie procedował w trybie wznowienia, tym niemniej, zdaniem Sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, iż wskazane uchybienie Organu I instancji, stanowi o rażącym naruszeniu prawa.

15. W myśl art. 5 ust. 3 u.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1200,00 zł (ust. 4).

Kolegium w uzasadnieniu analizowanej decyzji wskazało, że z uwagi na błędne przyjęcie kwot dochodu rodziny Skarżącej w 2016 r. nieprawidłowo wyliczono dochód uzyskiwany przez rodzinę.

Organ podkreślił, że z jego wyliczeń wynika, że rodzina w 2016 r. uzyskała łączny dochód w wysokości [...] co daje miesięcznie kwotę [...]zł, na osobę

w rodzinie, przekraczając tym samym kryterium dochodowe, warunkujące przyznanie Skarżącej świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie.

W kontekście powyższego podkreślenia wymaga, że wprawdzie na gruncie przepisów u.p.w.d. ustalenie dochodu rodziny, ma istotny wpływ na wynik rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, ale zdaniem Sądu, wadliwość w ustaleniu tego faktu, z uwagi na sam charakter tej wady, nie może być kwalifikowana jako ciężkie naruszenie prawa materialnego. Nie jest również przypadkiem rażącego naruszenia prawa procesowego, skoro – jak już wyżej to wykazano – w sprawie nie zachodzi sytuacja, aby Organ nie dysponował jakimikolwiek dowodami pozwalającymi na ustalenie dochodu Skarżącej. Dokonywanie zatem przez Kolegium odmiennych ustaleń faktycznych niż uczynił to Organ przed wydaniem decyzji przyznającej świadczenia wychowawcze powoduje, że nie można mówić o oczywistości naruszenia prawa.

16. Godzi się zauważyć, że strona korzystając ze świadczeń wychowawczych nie ma obowiązku znać przepisów prawa administracyjnego regulujących zasady ich przyznawania, a w szczególności samodzielnie przeliczać wysokości swojego dochodu. Natomiast taki obowiązek ciążył na Organie rozpoznającym złożony wniosek. Tym samym Skarżąca miała pełne prawo oczekiwać, że Organ wydając korzystną dla niej decyzję, prawidłowo załatwił jej sprawę, a zatem działając w zaufaniu do Organu, była też uprawniona do wydatkowania wypłaconych świadczeń na potrzeby rodziny.

W tych okolicznościach przeprowadzona przez Organ ponowna weryfikacja dochodu Strony, z której wynika, że kryterium dochodowe zostało przekroczone, w ocenie Sądu, nie prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, gdyż dostrzeżone uchybienie Organu I instancji nie ma większej wagi aniżeli stabilność decyzji ostatecznej.

W realiach niniejszej sprawy uznać należy, że przyjęcie poglądu Kolegium,

iż błąd Organu I instancji w ustaleniu wielkości dochodu stanowi o rażącym naruszeniu prawa, co wobec konstrukcji art. 25 ust. 2 pkt 4 u.p.w.d. prowadziło do automatycznego przerzucenia konsekwencji błędu Organu na Skarżącą zobowiązaną do zwrotu tego świadczenia, kłóci się w sposób oczywisty z elementarnym poczuciem sprawiedliwości, naruszając przy tym zasadę trwałości decyzji ostatecznych oraz wynikającą z art. 8 § 1 K.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W demokratycznym państwie prawa, które ma urzeczywistniać zasadę sprawiedliwości społecznej nie może być zgody na tak oczywiste naruszenie zasady ochrony zaufania, z nich przecież czerpiącej źródło.

Taki stan rzeczy oznacza, że przesłanki od spełnienia których uzależnione jest stwierdzenie rażącego naruszenia prawa nie zaistniały na gruncie badanej sprawy.

17. Podsumowując, skoro w sprawie brak jest wskazanej przez Kolegium podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu Skarżącej świadczenia wychowawczego w części obejmującej świadczenie na rzecz pierwszego dziecka, należało uchylić decyzję Kolegium z dnia [...] r., stwierdzającą nieważność tej decyzji i umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Organu I instancji z dnia [...] r. oraz uchylić związaną z nią decyzję orzekającą o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz pierwszego dziecka również umarzając postępowanie, o czym orzeczono jak w punkcie I i II wyroku stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 i art. 145 § 3 P.p.s.a.

Wskazane uchybienie musiało skutkować także koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. (pkt III wyroku).