Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2478/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 176 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 2 pkt 2, art. 31 ust. 8
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 802/15 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od G. W. na rzecz Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 802/15, oddalił skargę G. W. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 r.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że G. W. [...] marca 2014 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Iławie wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r., w którym zadeklarował realizację pakietu 4 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariantu 4.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, na powierzchni 8,99 ha, obejmującej działkę rolną F (zadeklarowana na części działek ewidencyjnych: [..]).

W dniach od [...] października do [...] listopada 2014 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działce [...] jest mniejsza od zadeklarowanej o 1,78 ha i wynosi 7,21 ha.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Iławie (dalej: Kierownik Biura ARiMR) decyzją z [....] marca 2015 r. odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, gdyż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzona (kwalifikującą się do płatności) wyniosła 24,6879 %.

G. W. złożył odwołanie, w którym podniósł, że przeprowadzony pomiar działki za pomocą GPS-u jest niemiarodajny, zaś pomiaru należy dokonać przy pomocy biegłego geodety, który w sposób rzetelny zmierzy działkę. Deklarowana zaś przez skarżącego powierzchnia działki wynika, z dokumentów – zdjęć satelitarnych, które corocznie przesyłane są jemu przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, i od tej też powierzchni płaci on podatek rolny.

Dyrektor Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) decyzją z [...] października 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 ze zm., dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe"). W załączniku nr 3 do rozporządzenia określono wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów. W celu ustalenia, czy rolnicy spełniają warunki przyznania wnioskowanej płatności przepisy wspólnotowe przewidują m.in. kontrole na miejscu, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza raport. Kontrola na miejscu polega na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Wyniki przeprowadzonej w gospodarstwie strony kontroli na miejscu, wykazały, że zadeklarowana powierzchnia działki [...] jest większa od powierzchni stwierdzonej o 1,78 ha. Organ zaznaczył, że pomiar działek rolnych [...] [...], [...] i [...] został dokonany łącznie ze względu na brak widocznych granic. Na obrzeżach zmierzonego kompleksu występują liczne nieużytki w postaci rozrastających się zakrzaczeń, zmniejszające ogólną powierzchnię upraw w granicach deklarowanych działek ewidencyjnych. Do powierzchni stwierdzonej zaliczono tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo.

Konsekwencją stwierdzonych zawyżeń była odmowa przyznania stronie płatności w wariancie 4.1, na podstawie art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 65/2011).

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające odstąpienie od zastosowania obniżek i wyłączeń (art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011), gdyż skarżący nie wykazał, że nie jest winny stwierdzonych nieprawidłowości. Dyrektor Oddziału ARiMR wyjaśnił, że wypis z rejestru gruntów oraz odpis księgi wieczystej nie potwierdzają prawidłowości deklaracji przedstawionej we wniosku o płatność. Powierzchnie działek rolnych powinny być określone zgodnie ze stanem faktycznym. Skarżący źle oszacował powierzchnię działki rolnej [...] faktycznie użytkowanej rolniczo w granicach deklarowanych działek ewidencyjnych.

Organ nie uwzględnił wniosku skarżącego o dokonanie pomiaru przez biegłego geodetę, stwierdzając, że okoliczność mająca być przedmiotem dowodu została już w sposób właściwy i zgodny z przepisami stwierdzona w wyniku przeprowadzenia kontroli na miejscu, czego dowodem są protokoły z czynności kontrolnych wraz z dokumentacją fotograficzną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę G. W. na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR.

Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe przyjęte w sprawie ustalenia faktyczne. W ocenie Sądu organ wszechstronnie ocenił zebrane dowody oraz w sposób logiczny umotywował rozstrzygnięcie. Zastrzeżeń nie budzi także zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisów prawa materialnego. WSA podniósł, że zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Stosownie do art. 21 ust. 1 powołanej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 21 ust. 2). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3). Sąd stwierdził, że konsekwencją przyjętych rozwiązań jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Nie oznacza to jednakże, że organ administracyjny nie jest zobowiązany do jakiegokolwiek działania, gdyż także on musi przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń i wyjaśniać przesłanki, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie. Sąd pierwszej instancji uznał w związku z tym za niezasadne zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 8 oraz art. 9 k.p.a.

W ocenie WSA, jeżeli skarżący nie zgadzał się z poczynionymi przez organ ustaleniami, co do powierzchni działki rolnej kwalifikującej się do płatności, winien sam przedstawić stosowny dowód na potwierdzenie swoich twierdzeń co do prawidłowego zadeklarowania powierzchni spornej działki, np. wyniki jej pomiaru przez uprawnionego geodetę. Organy dopuściły jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym dokumenty urzędowe. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonały oceny okoliczności faktycznych. Subiektywne przekonanie skarżącego o nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego nie może natomiast być podstawą stwierdzenia naruszenia powołanych przepisów.

Sąd zauważył, że raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która jest w stanie najpełniej oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku. Obowiązek przeprowadzenia kontroli, jak i obowiązek sporządzenia raportu z czynności kontrolnych wynika z art. 30 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. WSA podkreślił, że w raporcie z czynności kontrolnych – w polu uwagi na str.4, wskazano powierzchnię każdej z trzech części mierzonego kompleksu, jej obwód i tolerancję pomiaru.

Sąd stwierdził, że do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, których dotyczy wniosek o płatności. Działki rolne, ze względu na ich zmienny charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Obowiązek wyznaczenia w terenie i obowiązek pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, gdyż to on ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Przesłany przez organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa spersonifikowany załącznik graficzny do wniosku ma jedynie ułatwić i pomóc producentowi rolnemu w wypełnieniu wniosku. Jednakże to producent rolny, musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w poprzednim roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił np. w wyniku rozrośnięcia się terenów zadrzewionych, zakrzaczonych, zalanych. Producent rolny winien być zorientowany w stanie użytkowanych przez siebie działek rolnych. Sąd podkreślił, że dane wynikające z księgi wieczystej, czy też wypisów z rejestru gruntów pozostają bez wpływu na wynik sprawy, gdyż odnoszą się one nie do działek rolnych, a działek ewidencyjnych. Powierzchnia działki rolnej to wyłącznie powierzchnia wykorzystywana do celów rolniczych, co oznacza, że od ogólnej powierzchni działki należy odliczyć powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi (z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej), powierzchnie zabudowane, odłogi, wody i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie inne niż rolnicze.

Sąd podkreślił, że udział skarżącego w programach płatności rolnych jest fakultatywny, zatem składając wnioski o przyznanie płatności skarżący podpisuje oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku. Wśród tych oświadczeń jest m.in. oświadczenie o tym, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności, że ubiegając się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej jest świadomy konsekwencji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego oraz, że przestrzega na obszarze całego gospodarstwa rolnego podstawowych wymagań dotyczących programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013. Tym samym stwierdzić należy, że zgłoszenie do płatności działek rolnych, których powierzchni skarżący nie zweryfikował, co skutkowało ich przedeklarowaniem, prawidłowo organ zakwalifikował jako niedbalstwo.

W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował przepisy materialnego. Skutkiem przedeklarowania przez skarżącego powierzchni działek rolnych o ponad 20% była zgodnie z przepisami odmowa przyznania wnioskowanej płatności dla danej grupy upraw, zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że dopuszczenie, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodu z raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego w dniu 28 października 2015 r., było zbędne, gdyż dotyczy on stanu gospodarstwa stwierdzonego w innym okresie niż będący przedmiotem rozstrzygania w rozpoznawanej sprawie i nie ma znaczenia dla jej rozstrzygnięcia.

Grzegorz Witkowski zaskarżył opisany wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów przez organ w toku postępowania administracyjnego tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., a nadto art. 106 § 3 p.p.s.a., przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego:

a). art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 w związku z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przez błędne zastosowanie, a to przyjęcie, że wobec skarżącego należy stosować wskazane sankcje wobec spełnienia przez niego przesłanek uzasadniających nieprzyznanie pomocy, podczas gdy stan faktyczny nie uzasadnia zastosowania wyżej wymienionych przepisów przy braku właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego;

Z ostrożności procesowej, w razie niepodzielenia wyżej wymienionych zarzutów :

b). art. 30 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący ponosi winę w stwierdzonych nieprawidłowościach.

Dyrektor Oddziału ARiMR w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

W skardze kasacyjnej zostały zgłoszone zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych.

Według skarżącego Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. ponieważ nie uwzględnił skargi mimo naruszenia przez organ art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. przez niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety. Zaniechanie przeprowadzenia wspomnianego dowodu przez Sąd pierwszej instancji stanowiło zaś naruszenie art. 106 § 3 k.p.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są chybione.

Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika, że postępowanie przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostało w dosyć istotny sposób zmodyfikowane. Ustawodawca między innymi wyłączył stosowanie zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a. W świetle art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, na organach Agencji nie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a jedynie jego wyczerpujące rozpatrzenie. Ponadto z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika, że organy Agencji nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów. Strona i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że ustawodawca zmodyfikował obowiązki organu wynikające z art. 7 i art. 77 k.p.a. i w omawianym zakresie powołane przepisy nie mają zastosowania w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w tym o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, gdyż postępowania te toczą się z uwzględnieniem uregulowań szczególnych. W toku postępowania została przeprowadzona kontrola na miejscu, a z czynności kontrolnych został sporządzony raport, który skarżący podpisał bez zastrzeżeń. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 31 ust. 8 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport. Skarżący, jak już wspomniano, takich zastrzeżeń nie zgłosił.

W związku z powyższym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. w sposób opisany w zarzucie nie mógł przynieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Organy Agencji nie miały bowiem obowiązku podjęcia "(...) wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy(...)".

Podkreślenia wymaga, że poglądy wyrażane przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych w skardze kasacyjnej wyrokach (wyroki NSA z: 15 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 342/06, 14 czerwca 2007 r. sygn. akt II GSK 53/07 oraz 13 grudnia 2007 sygn. akt II GSK 260/07) nie mogły być uwzględnione przy ocenie omawianego zarzutu albowiem zostały formułowane na tle odmiennego stanu prawnego, który nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z powołanym ostatnio przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Cel powołanej regulacji wyraża się w tym, że uzupełniające postępowania dowodowego z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. będzie dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem postępowania uzupełniającego nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05; A. Hanusz Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Państwo i Prawo 2009 z. 2, s. 49 - 51). Postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., realizuje cel, któremu służy całe postępowanie sądowoadministracyjne - kontrolę działalności administracji publicznej (por. np. wyrok NSA z 4 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1788/09).

Z akt sprawy wynika, że Sąd pierwszej instancji nie prowadził postępowania, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnił, że odmówił przeprowadzenia dowodu z raportu z czynności kontrolnych, jakie miały miejsce w gospodarstwie skarżącego [...] października 2015 r., gdyż dotyczył on stanu gospodarstwa w innym okresie. Strona skarżąca zarzucając naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. kwestionowała oddalenie przez WSA wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety. Pomijając kwestię dopuszczalności takiego wniosku, wobec jednoznacznej regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. stwierdzić należy, że strona zbudowała ten zarzut w oderwaniu od stanu sprawy.

Dodać także trzeba, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż "Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdyby dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd, nie mogłoby być jednoznacznie oceniane jako naruszające prawo procesowe i to naruszenie istotne, mające wpływ na wynik sprawy." Sąd bowiem nie ma obowiązku zbierania dalszych dowodów, jeśli materiał zgromadzony w sprawie jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 5 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 782/10). Naczelny Sąd Administracyjny w obecny składzie w pełni podziela ten pogląd.

Uwzględniając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się niezasadny, należy stwierdzić, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia nie został podważony. W związku z tym chybiony jest także zarzut naruszenia art. 16 ust. 5 rozporządzenie Komisji (WE) nr 65/2011. W świetle ustaleń faktycznych poczynionych przez organ i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji nie budzi wątpliwości, że skarżący zadeklarował do płatności rolnośrodowiskowej powierzchnię większą niż powierzchnia kwalifikowana, stwierdzona podczas kontroli na miejscu. Skala rozbieżności (ponad 20%) uzasadniała zastosowanie art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Odmowa przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej nastąpiła więc w zgodzie z przepisami prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nietrafny także zgłoszony "z ostrożności procesowej" zarzut naruszenia art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Na wstępie należy zauważyć, że zarzut ten jest formalnie wadliwy, gdyż strona wnosząca skargę kasacyjną nie wkreślił jednoznacznie naruszonego przepisu (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołany przepis dzieli się na ustępy, które dotyczą różnych kwestii związanych ze zmniejszeniami i wykluczeniami, tak więc brak precyzyjnego określenia naruszonego przepisu jest istotną wadą skargi kasacyjnej. Mając na uwadze, że dokładne określenie podstaw kasacyjnych jest obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, zaś Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie jest upoważniony do precyzowania za stronę zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, stwierdzić należy, że omawiany zarzut nie poddaje się ocenie.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.