Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 479/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136  ust. 3 w zw. z  art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi D. S. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 479/13

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania D. S. i S. S. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...] w rejonie ul. [...], stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...] odpowiadających dawnej działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 przejętej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta [...] dnia [...] X 1974 r. nr [...]utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny i prawny:

Decyzją nr [...] z dnia [...].05.2012 r. Prezydent [...] orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...] w rejonie ulicy [...], stanowiącej obecnie część działek ewid. nr [...] i [...] z obrębu [...] odpowiadającej dawnej działce ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 .

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu pełnomocnik D. i S. S., S. S. zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, wnosząc o jej uchylenie w całości.

Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy organ stwierdził, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania położona w W. w dzielnicy [...] w rejonie ulicy [...], stanowiącej obecnie część działek ewid. nr [...] i [...] z obrębu [...] odpowiadającej dawnej działce ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 i została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na mocy decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].10.1974 r. Nr[...].

Przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu wywłaszczenia własność S. i D. S. i została wywłaszczona z przeznaczeniem pod rozbudowę Z. [...]

Pismem z dnia [...].06.2011 r. D. S.i S. S. wystąpili z wnioskiem o ustalenie wysokości i wypłatę odszkodowania za wywłaszczona nieruchomość położoną w W. w dzielnicy [...], przy ul. [...] stanowiącej dawną działkę ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, objęta decyzją wywłaszczeniową nr [...] wydaną przez Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].10.1974 r.

Pismem z dnia [...].07.2011 r. D. S. i S. S. zmodyfikowali swój wcześniejszy wniosek i wnieśli o zwrot ww. nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 ugn.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...].05.2012 r. orzekł o odmowie zwrotu powyższej nieruchomości.

Od decyzji Prezydenta [...], odwołanie w imieniu D. S. i S. S. wniósł S. S. podnosząc, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości. Zarzucił, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, art. 7 kpa – poprzez nierzetelne i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie jej nie licząc się z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, art. 8 kpa – poprzez prowadzenie sprawy w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej art. 77 § 1 kpa – poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a więc niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Zdaniem odwołującego się nieruchomość należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, gdyż pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z analizy archiwalnego zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu [...].08.1987 r. wynika zdaniem odwołującego się, iż na ten dzień istnieje zrealizowany obiekt [...] i [...] oraz widać ślady zagospodarowania terenu wokół budynku, co nie świadczy o realizacji celu wywłaszczenia. O tym, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany ściśle świadczą także według odwołującego wnioski wynikające z oględzin nieruchomości przeprowadzone w dniu [...] marca 2012 r. cyt. : "Część nieruchomości pokryta jest płytami chodnikowymi użytkowana jako parking a w pozostałej części nieruchomość jest niezabudowana, pokryta trawą i zakrzaczona ze ścieżką z płyt chodnikowych". Według odwołującego się zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż spełniona została przesłanka z art. 137 ust. 2, gdyż pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Zdaniem odwołującego się , organ I instancji rozpoznał niniejszą sprawę nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po zbadaniu akt sprawy i rozpatrzeniu odwołania Wojewoda podniósł, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania została przejęta na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].10. 1974 r. Nr [...] znak: [...] z przeznaczeniem pod rozbudowę Z. [...] zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji Nr [...] z dnia [...].05.1975 r. wydaną przez Wydział Gospodarki Przestrzennej Geologii i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w [...].

Dokonało również ustaleń, iż wywłaszczona nieruchomość odpowiada obecnie :

• części działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2,

• części działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2.

Dla działki ew. nr [...] prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], a dla działki ew. nr [...] z obrębu [...].

Jak wynika z ksiąg wieczystych – prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej po dniu 1.01.1998 r. stąd nie ma zastosowania art. 229 ugn.

Na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...].07.1997 r. wydanej z upoważnienia Wojewody [...] stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe – Z. [...] którego następcą prawnym są Z. [...] z siedzibą w W. – prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego o powierzchni [...] m2 – jako działka nr [...] z obrębu [...].

Następnie użytkownikiem wieczystym działki na podstawie umowy sprzedaży zawartej z firmą Zakłady [...] S.A. w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...].11.2000 r. stal się Z. [...] SP. z o.o. z siedzibą w W.

W dalszej kolejności prawo użytkowania wieczystego działki zostało zbyte na rzecz " X Sp. z o.o. z siedzibą w K. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...].10.2003 r. z Z. [...] z siedzibą w W.

Obecnym użytkownikiem wieczystym, działki jest Y Sp. z o.o. na podstawie umowy sprzedaży zawartej z "X" Sp. z o.o. w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...].09.2004 r.

Natomiast z analizy archiwalnego zdjęcia lotniczego przedmiotowego terenu wykonanego w dniu [...].08.1987 r. wynika, iż na dzień [...].08. 1987 r. (czyli przed upływem 10 lat od dnia wywłaszczenia) – istnieje zrealizowany obiekt [...] i [...], ponadto widać ślady zagospodarowania terenu wokół budynków.

Oględziny przedmiotowej nieruchomości w terenie przeprowadzone w dniu [...].03.2012 r. wskazały, iż przedmiotowa nieruchomość o kształcie trójkąta zlokalizowana jest pomiędzy dwoma halami. Część nieruchomości pokryta jest płytami chodnikowymi i użytkowana jako parking, a w pozostałej części nieruchomość jest niezabudowana pokryta trawą i zakrzaczona ze ścieżką z płyt chodnikowych.

Oprócz powyższego analiza mapy zasadniczej wskazuje, iż przez działkę przebiega szereg urządzeń infrastruktury technicznej, tj. kanalizacja, wodociąg, gazociąg, kanał kablowy i inne sieci rurowe.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2008 r. ( I OSK 946/07) w przypadku realizacji inwestycji na którą składa się kompleks obiektów i urządzeń, oceny przesłanek, o jakich mowa w art. 137 ust. 1 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie można dokonywać w odniesieniu do każdego z poszczególnych elementów zorganizowanej całości. Niewątpliwie budowa [...]" była inwestycją o charakterze kompleksu obiektów i urządzeń. W związku z tym realizacja celu wywłaszczenia musi być analizowana w powiązaniu z całością. Integralność tego typu obiektów i objęcie go jako całości jednym zadaniem inwestycyjnym nie dopuszcza partykularnych ocen w zakresie zrealizowania, bądź niezrealizowania celu publicznego.

Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy organ uznał, ze nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot pomimo, iż nie jest zabudowana obiektami kubaturowymi wchodzi w skład kompleksu obiektów i urządzeń. Przez przedmiotowy teren przebiega szereg urządzeń podziemnych, tereny komunikacyjne (parking, chodnik) i tereny zielone a całość stanowi infrastrukturę techniczną niezbędną dla funkcjonowania całego kompleksu i urządzeń.

Ponadto organ zwraca uwagę, że zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości jak również jej najbliższego sąsiedztwa było i jest zgodne z ustaleniami zawartymi na etapie projektowania tj. w planie realizacyjnym przedmiotowej inwestycji.

Biorąc powyższe pod uwagę organ ustalił, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia zgodnie z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem nie podlega zwrotowi zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Niezależnie od aktualnego stanu prawnego nieruchomości tj. istniejącego prawa użytkowania wieczystego na gruncie Skarbu Państwa i wielokrotnego obrotu prawnego tym prawem, organ zauważa, że dla wykazanego stanu prawnego nieruchomości tj. zagospodarowania nieruchomości na cel zgodny z wywłaszczeniem w terminach wykazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, istniejące prawo użytkowania wieczystego nie stanowi negatywnej przesłanki dla organu orzekającego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości gdyż uzasadnieniem dla odmowy zwrotu przedmiotowej nieruchomości jest wykazanie, iż nieruchomość zgodnie z art. 137 cyt. ustawy nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, a zatem jej zwrot obecnie nie jest możliwy.

Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli D. S. i S. S. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 kpa poprzez niedokładne i nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie jej nie licząc się z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli,

- art. 8 kpa poprzez prowadzenie sprawy w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,

- 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a więc niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, przede wszystkim zaś nienależyte rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( j.t. z 2010 r. Dz. U. Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez uznanie, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia zgodnie z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem nie podlega zwrotowi zgodnie z art. 136 ust. 3 tejże ustawy i wnieśli o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r.

W uzasadnieniu podnieśli między innymi, że przedmiotową nieruchomość należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, gdyż pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (spełniona została zatem przesłanka z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Z analizy archiwalnego zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu 22.08.1987 r. wynika bowiem, zdaniem skarżących iż na ten dzień istnieje zrealizowany obiekt [...] i [...] oraz widać "ślady zagospodarowania terenu wokół budynku", co z pewnością nie świadczy o realizacji celu wywłaszczenia. O tym, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany ściśle (czyli tak, jak powinien) świadczą także wnioski wynikające z oględzin nieruchomości przeprowadzone w dniu [...] marca 2012 r. ("Część nieruchomości pokryta jest płytami chodnikowymi i użytkowana jako parking, a w pozostałej części nieruchomość, jest niezabudowana, pokryta trawą i zakrzaczona ze ścieżką z płyt chodnikowych"). Nawet jeżeli, jak twierdzi organ II instancji, budowa ZM [...]" była inwestycją o charakterze kompleksu obiektów i urządzeń, a w związku z tym realizacja celu wywłaszczenia winna być analizowana z całością przedsięwzięcia, nie sposób uznać, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany w ustawowym terminie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, iż spełniona została przesłanka z art. 137 ust. 2, gdyż pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Przeciwne twierdzenia Wojewody [...] w tym przedmiocie są gołosłowne i nie poparte rzeczowym materiałem dowodowym, co dowodzi naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 kpa.

Zdaniem skarżących, Wojewoda [...] rozpoznał niniejszą sprawę nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zważywszy, że obowiązujące przepisy nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Przede wszystkim zaś organ II instancji nie rozpatrzył należycie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawia bowiem za tym, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, zaś wnioski organu II instancji są w tym zakresie odmienne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnioprawną podstawę podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Stosownie do art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W myśl ust. 3 tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ta generalna regulacja przepisu w przedmiocie określenia zakresu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznacza, ze roszczenie to przysługuje także w odniesieniu do nieruchomości wywłaszczonych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Istotne jest bowiem, to czy nieruchomość była objęta wywłaszczeniem, bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy własność została odjęta na podstawie obowiązujących przepisów, czy też przepisów dawnych, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z kolei przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Regulacja przedstawiona powyżej oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest ( i nie był) zrealizowany.

Określone w pkt 1 i 2 terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Użyte w omawianym przepisie sformułowania "pomimo upływu" znaczy tylko tyle, że zgłoszone prze upływem ww. terminów roszczenie o zwrot nie będzie mogło być uwzględnione. Sformułowania "pomimo upływu" określonego czasu od określonego momentu nie da się inaczej odczytać, jak tylko przesłanki podlegającej badaniu aktualnie przez organ.

Zarzuty skargi koncentrują się na błędnym zdaniem skarżących przyjęciu przez organ I i II instancji, że cel wywłaszczenia poprzez realizację inwestycji na nieruchomości obejmującej dawną działkę nr 29 z obrębu 3 polegający na rozbudowie Z. [...] został zrealizowany.

Zdaniem skarżących cel na wywłaszczonej działce nie został zrealizowany, a na działce tej w dniu 22.08.1987 r. (zdjęcie lotnicze) widać było tylko ślady zagospodarowania, a obecnie w części pokryta jest płytami chodnikowymi użytkowana jako parking, a części pokryta trawą , zakrzewiona ze ścieżką z płyt chodnikowych.

W art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 z późn. zm.) ustawodawca zdefiniował pojęcie zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Przepis ten stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. (P12/11, Dz. U. 2012 /1472) Trybunał Konstytucyjny wskazał, ze obecna treść art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u. g. n. "sankcjonuje" trzy rodzaje wadliwości w postępowaniu wywłaszczającego z nieruchomością nabytą przymusowo w drodze wywłaszczenia, a mianowicie wadliwość polegającą na niezwłocznym zrealizowaniu na wywłaszczonej nieruchomości innego celu niż cel publiczny określony w decyzji o wywłaszczeniu, wadliwość polegającą na zaniechaniu w ogóle realizacji przez wywłaszczyciela wykonania celu publicznego określonego w decyzji o wywłaszczeniu oraz wadliwość przejawiająca się w zrealizowaniu na wywłaszczonej nieruchomości celu wskazanego w decyzji o wywłaszczeniu, ale z przekroczeniem terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.

Zgodnie ze sformułowanym w skardze kasacyjnej zarzutem powodów, Sąd II instancji naruszył art. 137 ustęp 1 u.g.n. przez jego cytując: "błędną interpretację skutkująca powstaniem sytuacji w której , to czy zrealizowano cel wywłaszczenia może podlegać ustaleniu przez odwołanie się do określenia tego celu w akcie wywłaszczeniowym, w sposób niesprecyzowany, tylko ogólnie związany z działalnością beneficjenta wywłaszczenia, bez konieczności ustalenia konkretnego, ściśle określonego celu wywłaszczenia".

Art. 137 ustęp 1 musi być interpretowany łącznie z art. 136 ustęp 1-3 u.g.n., z przepisów tych wynika, po pierwsze, że wywłaszczona nieruchomość może być wykorzystana jedynie na cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu, co powinno nastąpić w terminach wskazanych w art. 137 ustęp 1 u.g.n. pod rygorem uznania nieruchomości za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i powstania roszczenia poprzedniego właściciela (lub jego spadkobiercy) o zwrot nieruchomości (art. 136 ustęp 3 u.g.n. w związku z art. 137 ustęp 1 u.g.n.) Po drugie, nieruchomość może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, zanim stanie się zbędna w rozumieniu art. 137 ustęp 1, czyli przed upływem wskazanych w tym przepisie terminów, jedynie wtedy, gdy poinformowany przez właściwy organ o zamiarze użycia nieruchomości na inny cel poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o jej zwrot (art. 136 ustęp 1 i 2 u.g.n.) Są to dwie różne, sytuacje a żadna z nich nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.

W przekonaniu Sądu zarzuty skargi są bezpodstawne, ponieważ organy ustaliły opisany w części wstępnej uzasadnienia stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Wyprowadzony przez organy administracji wniosek, ze sporna nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, jest bowiem prawidłowy. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowym w przypadku realizacji inwestycji na którą składa się kompleks urządzeń i obiektów oceny powyższych przesłanek nie można odnosić do każdego z poszczególnych elementów zorganizowanej całości.

Niewątpliwie budowa Z. [...] była dużą inwestycją składającą się z szeregu powiązanych ze sobą obiektów i urządzeń. Sąd podziela w pełni stanowisko organu, ze pomimo iż przedmiotowa nieruchomość nie była zabudowana obiektami kubaturowymi wchodziła w skład całego kompleksu istniejących obok urządzeń i obiektów. Potwierdza to zdjęcie lotnicze z 1987 r. z którego niezbicie wynika, że tędy przebiegały drogi komunikacyjne do obiektów znajdujących się obok (hal produkcyjnych). To czy ciągi komunikacyjne były całkowicie wykończone czy też nie nie ma znaczenia, ponieważ z materiału dowodowego sprawy wynika wprost, że stanowiły one jedyną możliwość dostania się do znajdujących się obok hal produkcyjnych. Pod ciągami komunikacyjnymi przebiegały kanalizacja, wodociąg, gazociąg, kanał kablowy i inne sieci rurowe - całość stanowiła zatem niezbędną infrastrukturę dla funkcjonowania całego kompleksu Zakładów [...]. Takie zagospodarowanie tej nieruchomości i jej sąsiedztwa było i jest zgodne z planem realizacyjnym inwestycji polegającej na rozbudowie Z. [...].

Tym samym zarzut skarżących dotyczący naruszenia przez organy art. 137 i 136 u.g.n. jest niezasadny, bowiem przepis ten nie przewiduje zwrotu nieruchomości wywłaszczonej jeżeli w terminach w nim wskazanych wywłaszczający zrealizował na tej nieruchomości cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Nieruchomość nie podlega obowiązkowi zwrotu poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy niezależnie od tego, jak długo wykorzystywano ją na cel określony w akcie będącym podstawą wywłaszczenia, jakie były przyczyny zaprzestania dalszej realizacji tego celu, czy podmiot publiczny powziął zamiar przeznaczenia jej na realizację innego celu, a także jaki jest dalszy sposób wykorzystywania nieruchomości wywłaszczonej. Tak rozumianą treść przepisu art. 137 ust. 1 u.g.n. potwierdza ustabilizowana linia orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którą, jeżeli cel wywłaszczenia został prawidłowo zrealizowany, nie ma możliwości żądania zwrotu nieruchomości na podstawie art. 137 ust. 1 u.g.n. mimo późniejszego przekazania jej do faktycznego wykorzystywania na inny cel, zarówno publiczny, jak i prywatny (por. wyroki NSA z dnia 20 lutego 2001 r. I SA 2139/99, Lex nr 55331 oraz z dnia 6 grudnia 2006 r., I OSK 193/06, Lex nr 291163, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA 661/99, Lex nr 653992, wyrok NSA w Warszawie z 4 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1725/07, Lex nr 526206).

Z chwilą zrealizowania celu wywłaszczenia wykonywanie prawa własności przez Skarb Państwa wobec tej nieruchomości poddane jest w zakresie jego wykonywania tylko takim ograniczeniom, jakie dotyczą wszystkich innych właścicieli, z uwzględnieniem ograniczeń związanych z wykonywaniem zadań publicznych przez Skarb Państwa (por. wyroki NSA z 17 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1025/09, Lex nr 594843, z 13 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 471/09, Lex nr 595395).

Omawiany art. 137 ustęp 1 u.g.n. został poddany kontroli jego zgodności z art. 21 ustęp 2 Konstytucji RP, stanowiącym, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. (P12/11, Dz. U. 2012 /1472) Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 137 ustęp 1 u.g.n. w zakresie, w jakim nie uznaje za zbędną nieruchomość, na której w terminach wskazanych w tym przepisie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu, nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W rozpoznawanej sprawie organy nie naruszyły przepisów postępowania (art. 8, art. 7, art. 77 § 1 kpa), w sposób wystarczający zebrały i oceniły materiał dowodowy oraz ustaliły stan faktyczny sprawy, a wydane decyzje w sposób prawidłowy uzasadniły, dlatego też Sąd te zarzuty skargi również uznał za niezasadne.

Za niezasadne też wobec powyższych ustaleń uznał Sąd, zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. Nr 102, poz. 651 ze zm. ) .

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.