Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 442/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 234
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 145, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 25 maja 2022 r., nr SKO.41/2352/PR/2022 w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz M. T. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. T. (dalej jako "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 25 maja 2022 r. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że w dniu 25 czerwca 2021 r. do Urzędu Gminy D. wpłynął wniosek M. T., E. T. i K. T. - współwłaścicielek działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości K., gm. D. dotyczący utworzonego na działce nr ewid. [...] należącej do M. K. nasypu ziemnego powstałego wskutek wykonania stawu i jego negatywnego oddziaływania na działkę sąsiednią nr ewid. [...]. Wnioskodawczynie podniosły również kwestię rowu - strumienia (jest to rów opaskowy, tzw. doprowadzalnik - urządzenie wodne związane ze stawem hodowlanym) i wysokiego poziomu wody w nim, który powoduje zalewanie południowej części działki nr ewid. [...].

Na zlecenie Urzędu Gminy D. z dnia 5 listopada 2021 r. mgr inż. F. Z. – rzeczoznawca budowlany w specjalności wodno – melioracyjnej sporządził opinię hydrologiczną w sprawie podwyższenia terenu działki nr [...]

w miejscowości K., gm. D., ziemią pozyskaną z wykopu stawu na działce nr [...] i negatywnego wpływu tego podwyższenia terenu i wykopanego stawu na działkę sąsiednią nr ewid. [...] w m. K..

W wyniku przeprowadzonego postępowania Wójt Gminy D. decyzją

z dnia 11 kwietnia 2022 r. nałożył na M. K., właścicielkę działki o nr ewid. [...] obowiązek prawidłowego zagospodarowania mas ziemnych, powstałych wskutek wykopania stawu, poprzez wyplantowanie, nadanie spadku w kierunku stawu i obsianie trawą w terminie do 30 czerwca 2022 r.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że z opinii hydrologa jednoznacznie wynika, iż budowa stawu na działce nr ewid. [...] nie spowodowała i nie może spowodować, po zakończeniu budowy stawu, zakłócenia stosunków wodnych na działce nr ewid. [...] z uwagi na ukształtowanie terenu działek i wynikające z tego kierunki naturalnego spływu wód. Biegły zwrócił jednak uwagę na konieczność prawidłowego zagospodarowania mas ziemnych pozyskanych podczas wykonywania stawu, odpowiednie ich rozplantowanie i nadanie spadku w kierunku stawu. Wójt Gminy po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, w szczególności opracowania hydrologicznego, podzielił opinię specjalisty hydrologa w całości. Jednocześnie organ uznał za zasadne zobowiązać M. K. do należytego uporządkowania mas ziemnych zalegających wzdłuż działki nr ewid. [...]. W ocenie organu I instancji nasyp ziemny uformowany w pasie granicznym z działką [...] może powodować nieznaczny spływ wód opadowych na działkę sąsiednią podczas ulewnych i długotrwałych opadów. Ponadto część urobku przedostała się na działkę nr ewid. [...]. Taka sytuacja nie powinna mieć miejsca nawet w sytuacji prowadzenia robót budowlanych zgodnie z przepisami. Prawidłowe zagospodarowanie nasypów wokół budowanego stawu, w ocenie organu I instancji, spowoduje częściowe wygaszenie sporu sąsiedzkiego.

Odwołanie od decyzji wniosła M. K., nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Skarżąca wskazała, że organ nie mógł wydać decyzji o wskazanej treści, gdy nie doszło do szkodliwej zmiany stanu wody na gruncie. Ponadto skarżąca podniosła, że organ nie może narzucać osobie posiadającej gospodarstwo rolne sposobu zagospodarowania gruntu oraz wskazywać co ma być na nim posiane.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 25 maja 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło nałożenia na M. K., właścicielkę działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości K., gm. D. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom.

W uzasadnieniu Kolegium powołując treść art. 234 ust.1 – 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624 z późn. zm. – dalej jako "u.p.w.") oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że powołana regulacja nie oznacza, iż sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie jest wystarczający do zastosowania art. 234 ust. 3 u.p.w. Konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie, a zatem przeprowadzenie odpowiedniego postępowania administracyjnego oraz ocena zgromadzonego w jego toku materiału dowodowego. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 234 u.p.w. przed podjęciem rozstrzygnięcia niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (oceny rzeczoznawcy), co jest konieczne do ustalenia stanu wody na gruncie i ewentualnej jego szkodliwej zmiany oraz wyboru właściwego środka likwidującego szkodliwe dla gruntów sąsiednich działania właściciela gruntu. Kolegium podkreśliło, że z opinii przyjętej przez organ I instancji jako dowód w sprawie wynika, że na działce o nr ewid. [...] nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki o nr ewid. [...]. Możliwość jakiegokolwiek szkodliwego oddziaływania sąsiadujących ze sobą nieruchomości, w obecnym stanie faktycznym, biegły wykluczył ponad wszelką wątpliwość. Wnioski biegłego zostały sformułowane na podstawie przeprowadzonej wizji terenowej, analizy zagospodarowania terenu oraz stanu wiedzy. Wobec braku stwierdzenia wystąpienia szkody, w świetle wiadomości specjalnych, zdaniem organu odwoławczego nie można było orzec o nakazaniu jakichkolwiek czynności względem M. K.. Kolegium wskazało ponownie, że warunkiem zastosowania przez organ przepisu art. 234 ust. 3 u.p.w. jest wystąpienie szkody, która jest okolicznością sine qua non nałożenia jakichkolwiek obowiązków na podmiot, który dokonał zmiany stanu wody. Istotne jest, że jeżeli organ uznał, że taka szkoda jednakże jest możliwa potencjalnie, to powinien zgromadzić materiał dowodowy, który taką tezę by uzasadniał i mógłby stanowić argumentację dla stanowiska organu. Zdaniem Kolegium skoro jednak organ nie odmówił wartości dowodowej uzyskanej opinii to wobec braku dowodów przeciwnych nie mógł orzec, tak jak w zaskarżonej decyzji. Bez uzyskania innego dowodu stanowisko organu jest całkowicie sprzeczne z normą wynikającą z przepisów ustawy. W sytuacji, w której na nieruchomości skarżącej znajdują się masy ziemne, które powinny być, według organu I instancji, zagospodarowane w odpowiedni sposób, ale które jednocześnie nie implikują prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy ustawy prawo wodne, postępowanie administracyjne powinno zostać przeprowadzone w trybie przepisów ustawy o odpadach lub ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawa prawo wodne, zgodnie z art. 1 tej ustawy reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi, nie zaś kwestie zagospodarowywania powierzchni gruntów, w sytuacji, gdy nie ma to związku z kształtowaniem zasobów wodnych i ich oddziaływaniem.

Kolegium stwierdziło, że postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji nie było zgodne z przepisami prawa procesowego i materialnego, które stanowiły podstawę prawną orzekania. W ocenie organu odwoławczego miało to wpływ na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty i w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji administracyjnej naruszającej w szczególności przepisy art. 7, art. 11, art. 77, art. 84 i art. 107 § 3 k.p.a., jak i prawa materialnego, a sporządzona w sprawie opinia biegłego oraz pozostały materiał dowodowy dawały jednak podstawę do wydania decyzji reformacyjnej.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

art. 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na nienależytej ocenie dowodu z opinii biegłego - "Opinii hydrologicznej" sporządzonej dnia 20 grudnia 2021 r. i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego;

art. 7 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wątpliwości wynikających z analizy treści opinii biegłego skutkujące błędną oceną wiarygodności i mocy dowodowej;

art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Wójta Gminy D. z dnia 11 kwietnia 2022 r., i orzeczenie co do istoty sprawy, w sytuacji w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie stanowił ku temu dostatecznej podstawy;

II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 234 ust. 3 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie w zakresie nałożenia obowiązku dokonania wskazanych przez biegłego działań zabezpieczających przed wystąpieniem szkody na działce nr [...], w stanie faktycznym odpowiadającym dyspozycji normy prawnej wynikającej z tego przepisu.

Nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją skarżąca podniosła, że Kolegium, opierając się na opinii, wykluczyło ponad wszelką wątpliwość możliwość jakiegokolwiek szkodliwego oddziaływania sąsiadujących ze sobą nieruchomości, przy jednoczesnym braku konieczności realizowania jakichkolwiek działań zabezpieczających. Strona przytoczyła fragmenty opinii, które jej zdaniem wprost wskazują na wadliwość dokonanej oceny. W ocenie skarżącej przytoczone fragmenty opinii, w zestawieniu z treścią skarżonej decyzji pozwalają stwierdzić, że SKO w sposób całkowicie dowolny wybrało te fragmenty opinii, które mogą być uzasadnieniem dla dokonanego rozstrzygnięcia. Jednocześnie w sposób całkowicie niezrozumiały organ pominął te części wypowiedzi biegłego, które wskazują na warunki braku wystąpienia szkodliwego wpływu działań właścicielki działki nr [...] na działkę nr [...]. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, że brak wystąpienia negatywnego oddziaływania na działkę nr [...] jest absolutnie bezwarunkowy.

W ocenie skarżącej dokonanie nienależytej, wybiórczej oceny opinii biegłego przez SKO potwierdza również okoliczność, iż organ nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia wątpliwości wynikających z treści opinii i ewentualnego jej uzupełniania.

Skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie miało wątpliwości co do tego, że brak jest konieczności nakładania jakichkolwiek obowiązków na właścicielkę działki nr [...] z uwagi na brak szkodliwego oddziaływania poczynionych na niej działań. Natomiast odmienna ocena wynika zarówno z treści decyzji organu I instancji jak i zacytowanych przez stronę fragmentów opinii. Zdaniem skarżącej taki stan rzeczy w sposób oczywisty rodzi wątpliwości, do których wyjaśnienia winien zostać wezwany autor opinii. Opinia biegłego winna być bowiem jednoznaczna. W przeciwnym razie traci charakter dowodu miarodajnego dla rozpatrzenia sprawy.

Zdaniem strony organ II instancji nie uzupełnił materiału dowodowego

w zakresie wskazanych powyżej istotnych wątpliwości, niespójności, wewnętrznych sprzeczności i braku logiki opinii. W sprawie materiał dowodowy bez jego należytego uzupełnienia nie dawał podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Pominięcie niezwykle istotnych okoliczności w postaci wskazanych przez biegłego robót warunkujących usunięcie negatywnego wpływu działań na działce nr [...] na działkę nr [...] doprowadziło do wydania decyzji nieodpowiadającej stanowi faktycznemu sprawy.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Biorąc pod uwagę zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach, co tym samym uzasadnia jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624 z późn. zm.).

Stosownie do art. 234 ust. 1 u.p.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian

w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2 u.p.w.). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3).

Z powyższego wynika, że przesłankami poniesienia przez właściciela gruntu odpowiedzialności administracyjnej za zmianę stosunków wodnych na gruncie w świetle art. 234 ust. 1 pkt 1 u.p.w. jest stwierdzenie:

1) zmiany stanu wody na gruncie oraz

2) szkodliwego oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie.

Zmiana stanu wody na gruncie, to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Należy też zauważyć, że zastosowanie przytoczonego przepisu nie jest uzależnione od tego, czy szkoda nastąpiła w wyniku działania legalnego czy nielegalnego (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 191/16, LEX nr 2197710, wyrok WSA w Lublinie z 23 maja 2017 r. II SA/Lu 1134/16, LEX nr 2342075 CBOSA).

W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest zatem ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich, tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody. Zwrócić również należy uwagę, że hipoteza przepisu art. 234 ust. 1 pkt 1 u.p.w. odnosi się do rzeczywistego szkodliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, a nie hipotetycznego (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. II OSK 1002/20, CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się ponadto, że zastosowanie cytowanego przepisu uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2020 r., II OSK 437/10 CBOSA).

Wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 u.p.w. wymaga dokładnego ustalenia stanu faktycznego istniejącego przed badaną zmianą, charakteru i sposobu dokonanej zmiany i jej szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie.

Wymagane jest więc przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu (przykładowo: nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu), wykonanie robót budowlanych (wybetonowanie działki, wzniesienie murowanego ogrodzenia), a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości.

Sam fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 ust.3. Jak już wyżej wskazano konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie. Jak podkreślił organ odwoławczy, w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie i wydanie decyzji na podstawie ustawy Prawo wodne, opinia biegłego jest co do zasady niezbędna.

Powyższe nie zmiana jednak faktu, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 234 u.p.w., tak jak w każdym postępowaniu administracyjnym, organ orzekający musi kierować się ogólnymi zasadami postępowania określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania jego obowiązkiem jest stanie na straży praworządności i podejmowanie z urzędu lub na wniosek stron wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebrane przez organ administracji dowody podlegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

W związku z tym podkreślenia wymaga, że opinia biegłego jest dowodem, który podlega ocenie tak jak każdy inny dowód w sprawie. Organ, co prawda, nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii (ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną jaką posiada biegły), nie oznacza to jednak, że jest zwolniony z obowiązku oceny wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy. To bowiem na organie spoczywa obowiązek dokładnego i pełnego wyjaśnienia sprawy. W szczególności organ winien dokonać oceny, czy opinia biegłego zawiera ustosunkowanie się do wszystkich aspektów sprawy istotnych do jej rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie, z uwagi na jej charakter, słusznie organ uznał, że konieczne jest odwołanie się do wiedzy specjalistycznej i przeprowadził dowód z opinii biegłego mgr. inż. [...] Z. – rzeczoznawcy budowlanego w specjalności wodno – melioracyjnej. Wskazana opinia stanowiła podstawę wydania dwóch sprzecznych decyzji. Organ I instancji podzielając opinię hydrologa w całości, nałożył na M. K. obowiązek prawidłowego zagospodarowania mas ziemnych, powstałych wskutek wykopania stawu, poprzez wyplantowanie, nadanie spadku w kierunku stawu i obsianie trawą w terminie do 30 czerwca 2022 r. Natomiast Kolegium opierając się na tej samej opinii odmówiło nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Dokonując analizy opinii, mając na uwadze także wskazane przez stronę fragmenty opinii, w ocenie Sądu nie można uznać, że jest ona jednoznaczna. Z jednej strony w sporządzonej opinii biegły w sposób niebudzący wątpliwości stwierdził, że nie ma możliwości powstania szkód na działce nr [...] z powodu podwyższenia terenu działki nr [...], a z drugiej strony zawiera ona wewnętrzne sprzeczności. Na stronie 9 biegły stwierdził: "Obecne wstępne wykonanie stawu ziemnego o pow. ok. 1000 m kw. w dolnej części działki nr [...], na styku doliny i zbocza terenowego powoduje, że wody spływające z terenu działki nr [...] po odpowiednim wyprofilowaniu powierzchni działki będą spływać do stawu a nie na działkę nr [...]. (...) Wykonany staw i podwyższony teren na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] wykluczają jakikolwiek spływ wód z działki nr [...] na działkę nr [...] po odpowiednim wyprofilowaniu terenu działki nr [...] ze spadkiem odwrotnym. (...) Wykonanie stawu na działce nr [...] nie spowoduje naruszenia art. 234 ustawy Prawo wodne po wykonaniu zaleceń zawartych w dalszej części opinii ". Na stronie 11: "Podwyższenie powierzchni działki nr [...] po jej wyplantowaniu i ukształtowaniu oraz obsianiu trawą i nasadzeniu krzewów spowoduje zmniejszenie ilości i intensywności spływających wód wzdłuż działki i nie pogorszy warunków erozyjnych i stopnia zagrożenia zamulania działki. (...) w związku z tym właścicielka działki nr [...] powinna obniżyć nasyp przy siatce do poziomu naturalnego i odsunąć skarpę od granicy na szerokość 0,50 m, następnie skarpę starannie uformować do nachylenia min. 1:1 i obsiać trawą. Czynność tę należy wykonać zgodnie z załączonym schematem na mapie (rys. nr 2) ". Na stronie 14: "Oznacza to, że przy spiętrzeniu wody w doprowadzalniku do rzędnej [...] m n.p.m. (górnej krawędzi szandorów) teren działki nr [...] od strony doprowadzalnika jest zagrożony podtopieniem na szerokości około 4 m. ". Na stronie 17: "Jednoznacznie stwierdzam, że zamierzone wykonanie stawu o pow. do 1000 m kw. i głębokości do 3,0 m na działce nr [...] i podwyższenie powierzchni tej działki nie spowodowało i nie spowoduje zmiany stanu wody ze szkodą dla działki nr [...] i innych działek sąsiadujących pod warunkiem odpowiedniego wyprofilowania i wyplantowania terenu działki, zgodnie z zaleceniami podanymi w dalszej części opisu." Mimo zawarcia w opinii zaleceń biegły stwierdził, że nie powstały żadne szkody na działce nr [...]. W ocenie Sądu wobec zawarcia w opinii tych stwierdzeń Kolegium powinno rozważyć przesłuchanie biegłego, ewentualnie sformułowanie pytań, na które biegły odpowiedziałby na piśmie lub też zlecić opracowanie opinii uzupełniającej. W szczególności w sytuacji kiedy w opinii sformułowane są stwierdzenia, że podwyższenie powierzchni działki [...] nie spowodowało i nie spowoduje zmiany stanu wody ze szkodą dla działki nr [...] i innych działek pod warunkiem odpowiedniego wyprofilowania i wyplantowania terenu działki, zgodnie z zaleceniami zawartymi w opinii. Jak wskazuje organ odwoławczy zadaniem biegłego powołanego w sprawie jest dostarczenie organowi orzekającemu wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny zebranego w sprawie materiału, nie zaś rozstrzygania sprawy za organ administracji. Jednoznaczny charakter wypowiedzi musi wynikać z całej opinii. Opinia powinna być spójna, wskazywać na przeprowadzony proces logicznego rozumowania, wyciągania wniosków. Powinno z niej wynikać, czym kierował się specjalista wysuwając określone tezy, z jakich materiałów źródłowych i opracowań korzystał. Organ powinien więc zadbać, aby dowód był przydatny do rozstrzygnięcia podmiotowej sprawy. Biegły musi wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Natomiast obowiązkiem organu jest weryfikacja opinii pod kątem jej kompletności, rzetelności, logiczności i zrozumiałości. Organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 178 i 179).

Zdaniem Sądu wobec wskazania przez biegłego w opinii ww. zaleceń

i nasuwające się wątpliwości co do logiczności i spójności opinii nie można uznać, że sprawa została należycie wyjaśniona i ustalony został stan faktyczny sprawy zgodny

z rzeczywistością (art. 7 k.p.a).

Wskazane naruszenie zasad postępowania dowodowego mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, doprowadziło bowiem do wydania decyzji w oparciu o niepełny i nie oceniony należycie materiał dowodowy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał organowi odwoławczemu podstaw do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 234 ust. 3 u.p.w.

Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium powinno dążyć do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 k.p.a.

i przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób określony w przepisach art. 75 i nast. k.p.a., uwzględniając wszystkie przedstawione wyżej uwagi. Należy przypomnieć, że stosownie do przepisu art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopiero zebranie całego materiału dowodowego pozwoli na jego ocenę zgodną z regułami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. i ustalenie stanu faktycznego sprawy. Prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy jest warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów i na podstawie wyżej cytowanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Na koszty poniesione przez stronę składały się: wpis w wysokości 300 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego adwokatem – 480 zł.