Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 577/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 3, art. 5 ust. 3 i 3a, art. 8b, art. 25
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 50 § 2, art. 104, art. 107 § 3, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2013 r. Nr SKO [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., Nr [...] Prezydent miasta P., działając na podstawie art. 5 ust. 3 i 3a w zw. z art. 2 pkt 3, art. 8b oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") uznał J. M. za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych.

W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, że w dniu [...] maja 2012 r. do J. M. zostało skierowane wezwanie do osobistego stawiennictwa w P. Centrum Świadczeń (dalej jako "PCŚ") celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego. Wezwanie to zostało osobiście odebrane przez zobowiązaną w dniu [...] maja 2012 r., jednakże do dnia wydania powyższej decyzji nie stawiła się ona w PCŚ celem dopełnienia wskazanego wyżej obowiązku. Zaznaczono, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W uzasadnieniu decyzji uznającej J. M. za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych przywołano również treść art. 5 ust. 3a ww. ustawy, w myśl którego decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwot bieżąco ustalonych alimentów. Organ I instancji podkreślił więc, że z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia [...] grudnia 2012 r. wynika, iż w okresie ostatnich 6 miesięcy zobowiązana dokonała następujących wpłat:

- [...] czerwca 2012 r. - [...] zł,

- [...] lipca 2012 r. - [...] zł,

- [...] sierpnia 2012 r. - [...] zł,

- [...] września 2012 r. - [...] zł,

- [...] października 2012 r. - [...] zł.

W związku z powyższym, organ I instancji stwierdził, że powyższe wpłaty nie pokrywały w żadnym z ww. miesięcy co najmniej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] lutego 2013 r. złożyła J. M. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że zobowiązana jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i czasami zaniedbuje swoje sprawy, jednakże nie z powodu uchylania się od zobowiązań, ale wyłącznie z powodu stanu jej zdrowia i związanych z tym ograniczeń. Podniesiono, że zobowiązana nie zgłosiła się na wywiad alimentacyjny, ponieważ o nim zapomniała. J. M. podkreśliła, że nie uchyla się od płacenia alimentów, a komornik co miesiąc potrąca z jej renty socjalnej kwotę [...] zł tytułem świadczeń alimentacyjnych, na dowód czego przedstawiono decyzję o waloryzacji renty z dnia [...] marca 2012 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podniosła, że jej renta po potrąceniu alimentów wynosi [...] zł i z tej kwoty musi utrzymać siebie i dwoje dzieci, ponieważ jej mąż jest osobą bezrobotną. Wskazała również, że alimenty w wys. [...] zł ma zasądzone od listopada 2012 r. jednak z powodu niskiego świadczenia komornik potrąca jej tylko ww. kwotę. W związku z decyzją uznającą za dłużnika alimentacyjnego J. M. wskazała, iż udała się do komornika wskazanego w decyzji organu I instancji z zapytaniem, co dzieje się z kwotą która jest potrącana z renty socjalnej ([...] zł), lecz nie otrzymała stosownego wyjaśnienia. Zamierza zwrócić się do komornika pisemnie o wyjaśnienie, na jaki cel przeznaczana jest kwota, która pozostaje po przesłaniu do PCŚ kwoty [...] zł.

W uzasadnieniu odwołania J. M. wskazała, że starała się o obniżenie alimentów w sądzie, ponieważ niskie świadczenia jakie otrzymuje nie pozwalają jej płacić alimentów w pełnej wysokości. Sprawa odbyła się pod koniec 2012 r., jednak sąd nie przychylił się do prośby zobowiązanej, która podniosła, że nie uchyla się od płacenia alimentów, ale chcę łożyć na swoją córkę świadczenie w kwocie bardziej dla niej realnej.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r., sporządzonym przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. (dalej jako "MOPR"), do odwołania dołączono informację o sytuacji życiowej i osobistej J. M. W przedmiotowym piśmie wskazano, że J. M. ma [...] lata oraz mieszka i gospodaruje z mężem i dwójką dzieci. Dochód jej rodziny stanowi renta socjalna wynosząca [...] brutto. Z tej kwoty zobowiązana płaci alimenty na córkę z pierwszego związku w wys. [...] zł. J. M. otrzymuje również świadczenia rodzinne na dwoje dzieci w wys. [...] zł na każde z niech, oraz dodatek pielęgnacyjny w wys. [...] zł. W związku z niskimi dochodami, J. M. otrzymuje pomoc finansową z MOPR. Mąż zobowiązanej jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim i z powodu stanu zdrowia oraz braku kwalifikacji od kilku lat nie może podjąć zatrudnienia.

W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. podniesiono również, że J. M. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a jej stan zdrowia i ograniczenia z tym związane powodują, że regulowanie spraw związanych z codziennym funkcjonowaniem przekraczają jej możliwości. Wskazano, iż właśnie taka sytuacja miała miejsce, kiedy zobowiązana nie stawiła się na wywiad alimentacyjny do PCŚ. W związku z faktem że alimenty były regularnie potrącane ze świadczeń ZUS, oraz biorąc pod uwagę ograniczenia zdrowotne zobowiązanej - pracownik MOPR zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy i odstąpienie od uznania J. M. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, że przesłanki wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały w sposób enumeratywny w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ I instancji jako podstawę uznania J. M. za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych wskazał, iż nie stawiła się na wezwanie, przez co uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, czemu zobowiązana nie zaprzeczyła we wniesionym odwołaniu.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium J. M. wniosła w dniu [...] kwietnia 2013 r. wnosząc o uchylenie w całości decyzji organów I i II instancji jako wydanych z naruszeniem prawa.

Zaskarżanej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż zobowiązana uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego;

2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie: art. 50 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie; art. 7, art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, brak wyjaśnienia podstawy prawnej; art. 11 k.p.a. poprzez dokonanie redakcji uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób lekceważący i sprzeczny z zasadą przekonywania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Kolegium podzieliło rozumowanie organu pierwszej instancji, który uznał, iż zachodzą przesłanki do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wyjaśniono, iż intencją zobowiązanej nie było uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu (ze względu na stan zdrowia i lekki stopień upośledzenia umysłowego o wezwaniu zapomniała). Podkreślono, że J. M. sprawuje opiekę nad dwojgiem małoletnich dzieci i nie ma możliwości pozostawienia ich pod opieką komu innemu, wobec czego trudno jest jej stawiać się na każde wezwanie organu.

Podniesiono ponadto, że ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie nakazuje wydania decyzji o uznaniu osoby, wobec której prowadzone jest stosowne postępowanie, za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych niezwłocznie po pierwszym niestawieniu się na wezwanie. Gdyby organ zważył na sytuację zobowiązanej i wezwał ją ponownie lub umożliwiłby złożenie jej wyjaśnień na piśmie, wywiad alimentacyjny zostałby skutecznie przeprowadzony i nie byłoby żadnych podstaw do wydania decyzji o uznaniu J. M. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zdaniem zobowiązanej, wyżej opisane rozumowanie znajduje uzasadnienie również w świetle art. 50 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe. Organ I, a także II instancji nie wziął pod uwagę treści wyżej powołanego przepisu, tj. nie zastosował go, mimo iż miał taki obowiązek. Nie uwzględniono bowiem, że wezwanie we wskazanym terminie może być uciążliwe ze względu na sytuacją rodzinną i osobistą zobowiązanej, która to sytuacja jest zresztą organowi znana. J. M. podkreśliła, że organ winien wezwać ją ponownie lub umożliwić złożenie wyjaśnień na piśmie, a nawet, na podstawie art. 50 § 3 k.p.a., przyjąć jej wyjaśnienia i odebrać oświadczenie w miejscu jej pobytu.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, tj. przede wszystkim art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. W pierwszej kolejności wskazano, że Kolegium nie dokonało w sprawie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności nie ustalono, dlaczego kwota [...] zł, która zgodnie z wiedza zobowiązanej miała być potrącana z jej renty socjalnej, nie była przekazywana przez komornika na poczet alimentów na jej córkę, mimo iż J. M. wskazywała na ten fakt w odwołaniu od decyzji organu I instancji. O takiej wysokości potrąceń alimentacyjnych zdaniem zobowiązanej świadczą jednoznacznie dane z decyzji o waloryzacji renty z dnia [...] marca 2012 r. (która znajduje się w aktach sprawy). W związku z powyższym Kolegium powinno ustalić, skąd wynika sprzeczność pomiędzy wyjaśnieniami komornika oraz powyższą decyzją, tym bardziej, że wysokość uiszczanych świadczeń ma w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ze względu na brzmienie art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ("decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów").

W uzasadnieniu skargi podniesiono również, że organ II instancji nie przeprowadził jakiejkolwiek oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Kolegium nie przeprowadziło bowiem analizy, jakim dowodom daje wiarę, a jakim nie. W szczególności organ II instancji nie odniósł się do załączonej do odwołania opinii z MOPR. Ponadto Kolegium w swojej decyzji w żaden sposób nie odniosło się do treści odwołania. Fakt ten stanowi w ocenie skarżącej rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. Organ powinien bowiem rozpatrzyć argumenty odwołania, ocenić je i wskazać, czy daje im wiarę czy nie. Podkreślono więc, że organ II instancji ograniczył się jedynie do lakonicznego wskazania faktu, iż złożone zostało odwołanie, w którym wskazano, że zobowiązana zapomniała stawić się na termin wywiadu oraz że nie jestem w stanie płacić alimentów w pełnej wysokości. Brak jest natomiast w uzasadnieniu decyzji Kolegium jakiegokolwiek odniesienia do zarzutów odwołania, w szczególności w kwestii związanej z wysokością świadczeń alimentacyjnych potrącanych z renty J. M. Takie działanie, zdaniem skarżącej jest niedopuszczalne i rażąco narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.).

J. M. podniosła również, że organ II instancji nie dokonał wyjaśnienia podstawy prawnej, na której zasadza się rozstrzygnięcie. Samo jej przytoczenie nie jest bowiem wystarczające i należy dokonać jej pełnej wykładni w świetle ustalonego stanu faktycznego. Kolegium powinno w szczególności wyjaśnić, dlaczego w jego ocenie spełniona została przesłanka "uniemożliwiania przeprowadzenia wywiadu środowiskowego" - czego nie uczyniono. Skarżąca wskazała ponadto, że uzasadnienie organu II instancji jest lakoniczne i niedokładne, a więc nie sposób uznać, by zrealizowana została wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada przekonywania.

W odpowiedzi na skargę, pismem z dnia [...] maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, w całej rozciągłości podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu pisma wskazano, że z zaświadczenia Komornika Sądowego z dnia [...] grudnia 2012 r. wynika, iż w okresie ostatnich 6 miesięcy J. M. dokonała następujących wpłat: [...].06.2012 r. - [...] zł; [...].07.2012r. - [...] zł; [...].08.2012r. - [...] zł; [...].09.2012r. - [...] zł; [...].10.2012r. - [...], które to wpłaty nie pokrywały w każdym z ww. miesięcy, co najmniej 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 28 sierpnia 2013 r. stawili się J. M. oraz jej pełnomocnik, wnosząc i wywodząc jak w skardze oraz wnosząc o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów I i II instancji stanowią przepisy art. 5 ust. 3 oraz art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.). Pozytywne przesłanki uprawniające organ do wszczęcia postępowania w sprawie uznania skarżącej za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały enumeratywnie w treści art. 5 ust. 3 powyższej ustawy. Są nimi: 1. uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowa złożenia oświadczenia majątkowego; 2. odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy; 3. bez uzasadnionej przyczyny odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowe.

Z kolei art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. stanowi, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec tego dłużnika, który przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze swych zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% wysokości bieżąco ustalonych alimentów.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy, których spełnienie jednakże nie jest wystarczające do wydania decyzji w tym przedmiocie. Aby decyzja taka mogła zostać wydana przepis art. 5 ust. 3a stanowi, iż konieczne jest ustalenie, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżąca nie zastosowała się do wezwania z dnia [...] maja 2012 r. i nie stawiła się w organie I instancji celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. W konsekwencji, została spełniona jedna z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Powyższe uprawniało organ do wszczęcia postępowania w sprawie uznania skarżącej za dłużnika alimentacyjnego. Sąd nie podziela zarzutu skargi, iż obowiązkiem organu I instancji było ponowne wezwanie skarżącej na wywiad środowiskowy. Należy podkreślić, że do wszczęcia postępowania w przedmiocie uznania skarżącej za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wystarczy, aby materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na realizację jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ww. ustawy, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Dysponując zaświadczeniem Komornika sądowego o wysokości kwot wpłacanych na poczet zobowiązania alimentacyjnego w okresie ostatnich 6 miesięcy organ I instancji zakończył wszczęte postępowanie wydając na podstawie art. 5 ust. 3a decyzję o uznaniu skarżącej za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych.

Wnosząc odwołanie od powyższej decyzji skarżąca podniosła, iż komornik co miesiąc potrąca z jej renty socjalnej kwotę [...] zł tytułem świadczeń alimentacyjnych, na dowód czego przedstawiono decyzję o waloryzacji renty z dnia [...] marca 2012 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. do kwestii tej w żaden sposób nie odniosło się, jak również nie oceniło, czy i jakie znaczenie dla sprawy ma przedstawiony wraz z odwołaniem dokument.

W opinii Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. jest nie do zaakceptowania w świetle wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem uzasadnienie decyzji Kolegium zaskarżonej w tej sprawie ograniczyło się jedynie do powołania ustaleń zawartych w decyzji Prezydenta Miasta P. i podsumowania ich dwoma zdaniami, że "przesłanki wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały w sposób enumeratywny w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ I instancji jako podstawę uznania J. M. za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych wskazał, iż nie stawiła się na wezwanie, przez co uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, czemu zobowiązana nie zaprzeczyła we wniesionym odwołaniu". W uzasadnieniu decyzji Kolegium nie przeprowadzono analizy materiału dowodowego oraz nie przedstawiono żadnych rozważań prawnych w odniesieniu do wystąpienia przesłanek określonych przepisem art. 5 ust. 3a przedmiotowej ustawy. Nie odniesiono się również do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu.

Należy więc podkreślić, że postępowanie administracyjne w pierwszej kolejności ma na celu ustalenie stanu faktycznego. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawę do wyrażenia stanowiska, które nie przekracza granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wynik tej oceny winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.).

W związku z powyższym, tut. Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja została wydana bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zakresie mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niewystarczające jest bowiem oparcie rozstrzygnięcia jedynie na informacji od komornika sądowego, jeżeli skarżąca podnosiła, iż komornik potrąca z jej renty kwotę wyższą od tej, jaką wskazano w zaświadczeniu komornika. W opisanej sytuacji obowiązkiem organu było rozważenie tej rozbieżności, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które zobowiązują organy administracji publicznej do dochodzenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego i jego ocenę we wzajemnej łączności.

Z powyższych przepisów k.p.a. wynika bowiem, iż postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez stronę postępowania zarzutów. Przypomnieć należy również, że na zasadzie art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Oznacza to, że w warunkach niniejszej sprawy należało poddać stosownej ocenie dokument przedstawiony przez skarżącą na etapie odwoławczym - decyzję o waloryzacji renty z dnia [...] marca 2012 r.. Nie można było poprzestać na wydaniu decyzji w oparciu o informację komornika sądowego, ponieważ nie wyjaśniono dlaczego kwota podana przez komornika ([...] zł) różni się od kwoty podanej przez skarżącą ([...] zł), a mającą potwierdzenie w wyżej wskazanej decyzji ZUS z dnia [...] marca 2012 r.

Na podkreślenie zasługuje fakt, że w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. ponownie nie odniosło się w żaden sposób do powyższego zarzutu skarżącej. Decyzja ZUS z dnia [...] marca 2012 r. została bowiem jeszcze raz załączona przez J. M. - tym razem do skargi - z prośbą o wyjaśnienie rozbieżności.

Powyższe prowadzi do wniosku, że w warunkach rozpoznawanej sprawy, mimo postawy skarżącej, nie ma zasadniczego znaczenia fakt jej niestawiennictwa w organie I instancji w celu przeprowadzenia wywiadu i złożenia oświadczenia majątkowego. Postawa skarżącej była niewłaściwa i nie można jej tłumaczyć ograniczeniami J. M. w codziennym funkcjonowaniu, choć Sąd wziął te okoliczności pod rozwagę.

Rozstrzygająca dla przedmiotowej sprawy jest treść art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który wymaga ustalenia przez organ, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Jak wykazano powyżej, okoliczność ta nie została dostatecznie wyjaśniona.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełni postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, a następnie dokona oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego i dopiero wtedy wyda stosowne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie przyszłej decyzji powinno spełniać wymogi określone przepisem art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe uznać należało, że sprawę rozpatrzono w trybie odwoławczym z uchybieniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotne znaczenie dla sprawy. Powyższe skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o braku możliwości wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 powyższej ustawy).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.