Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2150/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Teza: Sam fakt służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim po dniu 10 05 1945 r. a przed 30 czerwca 1947 r. skutkuje zachowaniem uprawnień kombatanckich, uzyskanych wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

TEZY

Sam fakt służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim po dniu 10 05 1945 r. a przed 30 czerwca 1947 r. skutkuje zachowaniem uprawnień kombatanckich, uzyskanych wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Czesława W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 29 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 3 kwietnia 2000 r. (...);


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 czerwca 2000 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 3 kwietnia 2000 r. (...) o pozbawieniu Czesława W. uprawnień kombatanckich.

Z uzasadnienia rozstrzygnięcia, wydanego z powołaniem się na przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 styczeń 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, wynika, że były Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w Warszawie decyzją z dnia 12 listopada 1989 r. przyznał Czesławowi W. uprawnienia kombatanckie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od 13.05. do 20.08.1948 r.

Uczestnik postępowania w okresie od 11 listopada 1946 r. do 25 sierpnia 1948 r. pełnił służbę w Wojsku Polskim. W tym czasie nie uczestniczył w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii ani grupami Wehrwolfu.

Kierownik Urzędu ds. KiOR stwierdził, że Czesław W. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 24 styczeń 1991 r. osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

W skardze na powyższą decyzję Czesław W. wniósł o jej uchylenie. Zarzucił, iż organ orzekający niezasadnie przyjął, że fakt przynależności uczestnika postępowania do określonej jednostki wojskowej /KBW/ spowodował pozbawienie go uprawnień kombatanckich. Zwrócił uwagę na potrzebę zbadania, czy jego własne konkretne działania służyły utrwalaniu władzy ludowej.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należy uznać za zasadną, ale nie z przyczyn w niej wskazanych lecz z powodów które Sąd bierze pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym granicami skargi /art. 51 ustawy o NSA/.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, który to przepis został powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4.

Uprawnienia te zachowują jednak m.in. żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Ustalenia zaskarżonej decyzji co do tego, że Czesław W. uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Orzeczenie byłego ZW ZBoWiD w Warszawie powołuje się w tym zakresie na zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień W.-P.-P. i deklarację członkowską.

Organ rozstrzygający sprawę pominął natomiast, że faktyczną i prawną podstawą zachowania uprawnień kombatanckich przez Czesława W. jest fakt pełnienia przez niego służby wojskowej z poboru, także w okresie objętym powołanym przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r.

Z brzmienia ustawy nie wynika, aby możliwość zachowania uprawnień kombatanckich wiązała się z koniecznością wykazania, iż "uczestniczenie w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" miało miejsce przed dniem 30 czerwca 1947 r., zatem przed końcową, wskazaną w przepisie datą.

Tak więc sam fakt służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim po dniu 10 05 1945 r. a przed 30 czerwca 1947 r. skutkuje zachowaniem uprawnień kombatanckich, uzyskanych wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

Skoro z przedstawionych motywów skarga okazała się uzasadniona, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 1, art. 29 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.