Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 994/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: Art. 200 ust. 1, art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium na rok 2013/2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu, II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...], odmówił przyznania mgr P. T. - doktorantowi Wydziału [...], stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/2014 - na podstawie art. 200 i art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r., nr 164, poz. 1365 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2012 r., 572 ze zm.), dalej "P.s.w." w związku z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.", oraz Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie [...], dalej "Regulamin przyznawania stypendiów".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą do otrzymania stypendium doktoranckiego jest spełnienie wymogów określonych w Regulaminie przyznawania stypendiów, rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. oraz zarządzeniu Rektora nr [...] z dnia 7 maja 2013r.

Decyzją Wydziałowej Komisji Doktoranckiej, zgodnie z zasadami oceny określonymi w załączniku nr 16 do wymienionego regulaminu doktorant nie spełnił wymogów listy rankingowej i nie został zakwalifikowany do stypendium doktoranckiego, z uwagi na brak środków z dotacji na stypendia doktoranckie.

P. T. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że brak jest obiektywnych kryteriów weryfikacji przyznanej punktacji. Zarzucił nieuwzględnienie przedstawionego dorobku naukowego. Podniósł, że pod uwagę brano tylko dorobek z ostatniego roku akademickiego, tymczasem powinien być brany dorobek naukowy ogólnie sprzed podjęcia studiów. Przy tym na WHiDK brany jest pod uwagę dorobek ogólny. Postępowanie komisji na Wydziale [...] jest niespójne, ponadto w regulaminie stypendialnym nie ma zawężenia oceny dorobku do ostatniego roku akademickiego.

Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy - na podstawie art. 200 ust. 1 i 3 P.s.w. w zw. z § 1 ust. 1 i § 2 regulaminu przyznawania stypendiów, w zw. z art. 207 ust. 1 i ust. 2 P.s.w. oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że decyzją wydaną w dniu [...] 2013 r., organ I instancji odmówił P. T. - doktorantowi Wydziału [...], przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/2014 powołując się na zapisy Regulaminu przyznawania stypendiów. W uzasadnieniu wskazano również, iż ustalona na zasadach oceny określonych w załączniku do regulaminu suma punktów otrzymanych przez doktoranta, stanowiąca podstawę do umieszczenia go na liście rankingowej kwalifikującej do otrzymania wskazanego stypendium, była niewystarczająca.

Wnioskiem datowanym na 4 marca 2014 r. P. T. zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na niemożliwość dochowania terminu ze względu na hospitalizację, załączając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. [...] Rektor Uniwersytetu [...] przywrócił termin i przyjął wniosek do rozpatrzenia.

Rozpatrując ponownie sprawę Rektor wskazał, że stosownie do art. 200 ust. 1 P.s.w. w zw. z § 1 ust. 1 regulaminu doktoranci mogą ubiegać się o przyznanie im stypendium doktoranckiego. Zgodnie z § 2 ust. 1 regulaminu stypendium jest przyznawane doktorantom, którzy terminowo realizują program studiów doktoranckich oraz wykazują się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo zaangażowaniem w realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni. Przy opiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium bierze się przy tym pod uwagę kryteria określone w § 2 ust. 5 regulaminu. Szczegółową liczbę punktów za poszczególne osiągnięcia doktoranta ustala się na podstawie zał. nr 3 do wskazanego regulaminu. Na tej podstawie, zgodnie z § 2 ust. 6 regulaminu sporządza się listę rankingową, w oparciu którą Rektor wydaje decyzje w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Rektor wskazał, że skarżący otrzymał w wyniku opisanej wyżej procedury przyznawania stypendium doktoranckiego 19 punktów, co spowodowało, iż na uczelnianej liście rankingowej zajął 40 miejsce, podczas gdy otrzymane z dotacji środki pozwoliły na przyznanie przez uczelnię stypendium 19 doktorantom zajmującym najwyższe pozycje w rankingu. Liczba przyznanych skarżącemu punktów została ustalona na zasadach określonych we wskazanym wyżej regulaminie w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powołanym załącznikiem nr 3 do tego regulaminu. Pod uwagę zostały wzięte osiągnięcia doktoranta na zasadach określonych w tym regulaminie.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zasad działania komisji na Wydziale [...] organ wskazał, że przedmiotem wniosku jest decyzja wydana na Wydziale [...], argumenty odnoszące się do zasad działania komisji na innym kierunku nie mają, zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

P. T. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Zarzucił, że organ nie odniósł się do całości przedstawionej przez skarżącego argumentacji. Wskazał, że skarga dotyczy decyzji I i II instancji.

Rektor Uniwersytetu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko. Ponadto Rektor stwierdził, że nie sposób jest zgodzić się z zarzutami skarżącego, jakoby Uniwersytet nie odniósł się do argumentacji przedstawionej przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymanej w skardze. Uniwersytet w sposób szczegółowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do podniesionych przez skarżącego zastrzeżeń.

Wobec powyższego, skarga jest w ocenie Uniwersytetu bezzasadna i winna zostać oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie w uwzględnieniu podniesionych w skardze zarzutów.

Na wstępie należy przypomnieć, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium winno zachować ogólne podstawowe cechy postępowania administracyjnego i respektować podstawowe jego założenia. Wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie przewidzianego w art. 200 ust. 1 P.s.w. stypendium dla doktorantów, wymaga przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych m. in. w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 K.p.a. Wątpliwości Sądu nie budzi, iż zaskarżona decyzja dotyczy indywidualnej sprawy doktoranta a zatem, zgodnie z art. 207 ust. 1 P.s.w. stosuje się od niej odpowiednio przepisy - Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2011 r. o sygn. akt I OSK 2204/11 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a., w rozumieniu ww. art. 207 polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony jednak przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. Nakaz ten należy rozumieć tak, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów K.p.a., winny mieć zastosowanie także do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., I OSK 1304/11 i wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2011 r., II SA/Bd 347/11 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. oznacza, iż pewne jego regulacje znajdą zastosowanie wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, natomiast jeszcze inne z uwagi na specyfikę podmiotu, jakim jest uczelnia publiczna, nie będą miały zastosowania przed tym organem, który tylko pełni funkcję organu administracji publicznej w ściśle określonym zakresie spraw wyznaczonych w art. 207 ust. 1 P.s.w.

Z powyższego wynika, że decyzja, którą organ uczelni rozstrzyga o indywidualnych uprawnieniach czy obowiązkach studenta czy doktoranta, winna spełniać wymagania określone w art. 107 K.p.a i powinna zgodnie z § 3 tego artykułu zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności winno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Istotą sporu w sprawie są podnoszone przez skarżącego zarzuty braku obiektywnych kryteriów weryfikacji przyznanej punktacji, nieuwzględnienie przedstawionego dorobku naukowego, brak wskazania dlaczego nie przyznano skarżącemu punktów za monografię.

W sprawie Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...], odmówił przyznania mgr P. T. - doktorantowi Wydziału [...], stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/2014.

Zdaniem Sądu, decyzja ta nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymagania o których mowa w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Za takie uzasadnienie nie można uznać zawartego w uzasadnieniu decyzji poza przywołaniem regulacji dotyczących przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie wskazania "Decyzją Wydziałowej Komisji Doktoranckiej, zgodnie z zasadami oceny określonymi w załączniku nr 16 do wymienionego regulaminu doktorant nie spełnił wymogów listy rankingowej i nie został zakwalifikowany do stypendium doktoranckiego, z uwagi na brak środków z dotacji na stypendia doktoranckie.".

Brak było również podstaw do odstąpienia od uzasadnienia tej decyzji w trybie art. 107 § 4 K.p.a. skoro decyzja nie uwzględniała żądania strony – skarżącego i została wydana w postępowaniu pierwszo instancyjnym. Brak było także podstaw do odstąpienia od uzasadnienia tej decyzji w trybie art. 107 § 5 K.p.a. ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny.

Wadliwości tej nie zauważył Rektor Uniwersytetu w zaskarżonej decyzji, stwierdzając ponadto - wbrew jednoznacznej treści decyzji z dnia [...] 2013 r. nr [...], że w uzasadnieniu tej decyzji wskazano również, iż ustalona na zasadach oceny określonych w załączniku do regulaminu suma punktów otrzymanych przez doktoranta, stanowiąca podstawę do umieszczenia go na liście rankingowej kwalifikującej do otrzymania wskazanego stypendium była niewystarczająca. Zdaniem Sądu również i ta decyzja nie spełnia wymogów z art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

Dopiero, bowiem w dalszym fragmencie uzasadnienia odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że skarżący otrzymał w wyniku opisanej wyżej procedury przyznawania stypendium doktoranckiego 19 punktów, co spowodowało, iż na uczelnianej liście rankingowej zajął 40 miejsce, podczas gdy otrzymane z dotacji środki pozwoliły na przyznanie przez uczelnię stypendium 19 doktorantom zajmującym najwyższe pozycje w rankingu. Liczba przyznanych skarżącemu punktów została ustalona na zasadach określonych we wskazanym wyżej regulaminie w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powołanym załącznikiem nr 3 do tego regulaminu. Pod uwagę zostały wzięte osiągnięcia doktoranta na zasadach określonych w tym regulaminie.

Przede wszystkim należy zauważyć, że skoro przy opiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium bierze się przy tym pod uwagę kryteria określone w § 2 ust. 5 regulaminu, oraz że szczegółową liczbę punktów za poszczególne osiągnięcia doktoranta ustala się na podstawie zał. nr 3 do wskazanego regulaminu, a na tej podstawie, zgodnie z § 2 ust. 6 regulaminu sporządza się listę rankingową w oparciu, o którą Rektor wydaje decyzje w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego, to zarówno skarżący jako wnioskujący o przyznanie stypendium, a w konsekwencji także sąd kontrolujący wydane decyzje powinien mieć możliwość weryfikacji prawidłowości przyznanej przez Wydziałową Komisję Doktorancką Wydziału [...] Uniwersytetu [...] liczby punktów za poszczególne osiągnięcia doktoranta. Ilość przyznanych przez Komisję punktów jak wynika z powyższego regulaminu, powinna zostać wykazana w sporządzonym dla każdego wnioskującego, dokumencie odpowiadającym treści załącznika nr 2 do regulaminu zawierającym także uzasadnienie. Z kolei decyzja Rektora w przedmiocie stypendium doktoranckiego winna wskazać w treści uzasadnienia decyzji nie tylko sumę uzyskanych punktów ale także uzyskaną punktację w odniesieniu do poszczególnych kryteriów regulaminu wraz z omówieniem przyczyn przyznania czy też nie przyznania punktów. Tylko wówczas decyzja tak sporządzona pozwala na dokonanie jej kontroli w odniesieniu do kryterium legalności.

Tych wymogów wydane w sprawie decyzje nie spełniają.

Ponadto należy zauważyć, w przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę aktach sprawy dotyczących skarżącego znajduje się dokument odpowiadający treści załącznika nr 2 do regulaminu, określającym ilość przyznanych przez Komisję Wydziałową punktów. Jednakże pomimo tego, że we wzorze tego dokumentu wskazano część do wypełnienia nazwaną "uzasadnienie" ta część nie została wypełniona. Zdaniem Sądu, wymogu sporządzenia tego uzasadnienia nie zastępuje wynikająca z pisma Kierownika Studium Doktoranckiego z dnia 24 kwietnia 2014 r. informacja, że w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne w sprawie naliczenia punktów przez Wydziałową Komisje Doktorancką nie zostały uwzględnione punkty za monografię, ze względu na fakt, iż za tę samą monografię zostały naliczone punkty w poprzednim roku akademickim (na podstawie zaświadczenia o złożeniu do druku). Należy też ponownie podkreślić, że nawet sporządzenie uzasadnienia dokumentu odpowiadającego treści załącznika nr 2 do regulaminu, określającego ilość przyznanych przez Komisję Wydziałową punktów, nie zastępuje właściwego w swej treści uzasadnienia decyzji podejmowanej przez Rektora w przedmiocie stypendium doktoranckiego.

W tej sytuacji, przedwczesnym byłoby odnoszenie się do merytorycznych argumentów skarżącego przytoczonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymanych w skardze, odwołujących się do wątpliwości skarżącego w przedmiocie prawidłowości naliczenia punktacji.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.– orzekł jak w sentencji.

Na marginesie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązkiem organu jest przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy. Nie można uznać za wykonanie tego obowiązku przekazanie "akt sprawy" w rozumieniu przywołanego przepisu, w formie skoroszytu zawierającego nieponumerowane i niezszyte dokumenty umieszczone w tzw. foliowych okładkach, ponadto odnoszące się do wielu decyzji rozstrzygających o odmiennych merytorycznie kwestiach.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.