Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1912/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 80  ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1029/14 w sprawie ze skarg G. W. i Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz G. Wy. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1029/14, po rozpoznaniu skarg G. W. i Stowarzyszenia na Rzecz Mieszkańców Gminy Darłowo uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Darłowo z dnia [...] maja 2014 r., w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją nr [...], z dnia [...] maja 2014 r., Wójt Gminy Darłowo ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji farmy wiatrowej "Wiekowo", tj. budowie 6 turbin wiatrowych o mocy pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 2,5 MW oraz wysokości wieży od 80 do 130 m i średnicy wirnika od 82,5 do 120 m, przy całkowitej wysokości siłowni nie większej niż 190 m wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (kable elektroenergetyczne średniego napięcia, kable światłowodowe, drogi dojazdowe, place manewrowe i montażowe). Projektowane turbiny usytuowane zostaną na działkach nr: 200/4 i 165/2 obręb Jeżyczki, 427/3 i 410/2 obręb Dobiesław oraz 134/1 i 139/1 obręb Boryszewo, gm. Darłowo. Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 9 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w dniu 2 sierpnia 2013 r., w publicznie dostępnym wykazie Urzędu Gminy Darłowo, zamieszczono zawiadomienie o wpłynięciu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji oraz obwieszczenie o wszczęciu postępowania.

Mając na uwadze, iż liczba stron w niniejszym postępowaniu administracyjnym przekroczyła 20, zgodnie z art. 74 ust. 3 ww. ustawy oraz art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "K.p.a.", Wójt Gminy Darłowo zapewnił stronom czynny udział i przekazywanie wszelkich informacji w każdym stadium postępowania, poprzez wywieszanie obwieszczeń na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Darłowo, tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Darłowo; tablicach ogłoszeń w sołectwach Dobiesław, Boryszewo, Jeżyczki.

W toku prowadzonego postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sławnie oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie stwierdzili potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia oraz określili zakresy raportu o oddziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Biorąc pod uwagę uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji o środowisku przeanalizowano rodzaj, skalę i charakter inwestycji, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jej realizacją, prawdopodobieństwo, czas trwania, zasięg oddziaływania oraz odwracalność oddziaływania, a także wykorzystanie zasobów naturalnych, emisję i uciążliwości związane z eksploatacją inwestycji, gęstość zaludnienia wokół inwestycji oraz usytuowanie przedsięwzięcia względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000.

Mając na uwadze powyższe, Wójt Gminy Darłowo w dniu [...] września 2013 r., wydał postanowienie w sprawie stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Obwieszczeniem z dnia 2 października 2013 r. Wójt Gminy Darłowo poinformował strony postępowania, iż do Urzędu Gminy Darłowo wpłynął raport o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej "Wiekowo" oraz o wystąpieniu do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sławnie z wnioskiem o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowej inwestycji, w myśl art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku.

Przez wzgląd na fakt, że przedłożone materiały nie dały możliwości uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sławnie, wezwali organ do wyjaśnienia, czy projektowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w przypadku stwierdzenia zgodności – o przedłożenie uzupełnienia i wyjaśnienia informacji zawartych w raporcie.

Wójt Gminy Darłowo przedłożył stosowne wyjaśnienia, stwierdzając w nich, że projektowane turbiny wiatrowe na terenie działek nr 196/2 i 165/2 obręb, Jeżyczki, gm. Darłowo, zgodnie z uchwałą nr XXII/282/2005 Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo na całym obszarze z wyłączeniem działek: obręb Cisowo: nr ew. 5/2, 523/2, 531/1, 532/5, 532/7, 542/1, 543/1, 550, 551, 552, 561/1, 76/3,101/3, 100/1, 88/4, 60/2, 68/2, 69/1, 64/4, 47/1, 79/4, obręb Barzowice: nr ew. 143/1, 159/2, 161/2, 168, obręb Kopań: nr ew. 151/1, 153/1, 174/2, obręb Zakrzewo: nr ew. 45/3, 142/5, 40/2, 36/5, 44/1, 142/3, 139/1, 42/2, 138/1 (Dz. Urz. Woj. Zacho. z 2006 r. Nr 96, poz. 1815), przeznaczone są jako tereny produkcji rolnej bez zabudowy, z dopuszczeniem elektrowni wiatrowych - oznaczone jako RO-2.

Zgodnie z § 30 ust. 1 pkt 3 niniejszej uchwały, ustala się strefy ochrony od elektrowni wiatrowych w odległości 400 m. Natomiast zgodnie z § 30 ust. 2 - w obrębie stref ochronnych ustala się następując zakazy: 1) zakazuje się lokalizowania miejsc stałego przebywania ludzi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, turystyczną rekreacyjną; 2) zakazuje się lokalizowania budynków mieszkalnych i wymagających szczególnej ochrony, jak szpitale, internaty, żłobki, przedszkola i podobne. Jednocześnie zgodnie z § 30 ust. 3 - wielkości stref ochronnych mogą ulec zmniejszeniu w przypadku zastosowania odpowiednich zabezpieczeń.

Jak wynika z przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedmiotowej farmy wiatrowej "Wiekowo" na środowisko, w tym analizy akustycznej, projektowane rozwiązania technologiczne pozwolą na dotrzymanie wszelkich standardów środowiskowych. W związku z powyższym, w ocenie Wójta Gminy Darłowo, strefy ochronne, a tym samym odległości turbin wiatrowych od zabudowań mieszkalnych, mogą w tym przypadku być mniejsze niż 400 m.

Projektowane turbiny wiatrowe na terenie działek nr 196/2 i 165/2, obręb Jeżyczki, gm. Darłowo, oznaczone jako RO-2, nie są objęte zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartą w uchwale nr XXI/290/2008 Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r.

Natomiast, projektowane turbiny wiatrowe na terenie działek nr 19/1 (błąd - powinno być 139/1) i 134/1 obręb Boryszewo, objęte niniejszą zmianą mpzp, to tereny upraw polowych z zakazem lokalizacji zabudowy - oznaczone jako R; oraz tereny lokalizacji elektrowni wiatrowych i tereny rolne oznaczone jako EW/R. Zgodnie z § 1 pkt 3 lit. b niniejszej uchwały w spawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w celu spełnienia warunków wynikających z norm dopuszczalnego poziomu hałasu, lokalizację wież dopuszcza się w odległości minimum 400 m od zabudowy mieszkaniowej lub innej przeznaczonej na stały pobyt ludzi.

Jak wynika z przedłożonej analizy oddziaływania projektowanej farmy wiatrowej "Wiekowo" na klimat akustyczny, dotrzymane zostaną normy hałasu dla najbliżej położonych zabudowań mieszkalnych od turbin zlokalizowanych na terenie działek nr 134/1 i 139/1. Ponadto, jak wynika z załączonej informacji o zgodności analizowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, projektowane turbiny wiatrowe na ww. działkach zlokalizowane są z zachowaniem 400 m od zabudowy mieszkalnej.

W związku z powyższym, Wójt Gminy Darłowo stwierdził zgodność projektowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jednakże w wyniku zaistniałych rozbieżności dot. odległości projektowanych turbin wiatrowych od zabudowań mieszkalnych, a także konieczności uzupełnienia raportu, w zakresie dającym możliwość uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie, Wójt Gminy Darłowo wezwał wnioskodawcę o przedłożenie dodatkowych wyjaśnień.

Następnie, wobec niewystarczających informacji, ponownie wezwano inwestora do przedłożenia dalszych uzupełnień do raportu. Stosowne uzupełnienie otrzymano w dniu 7 marca 2014 r., a następnie inwestor jeszcze przedłożył dodatkowe wyjaśnienia, czyniące zadość powyższym wezwaniom.

W dniu 28 listopada 2013 r., wpłynęło pismo inwestora z informacją o odstąpieniu od zamiaru budowy elektrowni wiatrowej na dz. nr 196/2 obręb Jeżyce. Ostatecznie więc wariant przedsięwzięcia wybrany do realizacji polega na budowie sześciu turbin wiatrowych. Projektowane elektrownie wiatrowe będą zlokalizowane w granicach nieruchomości gruntowych nr: 200/4 i 165/2 - obręb Jeżyczki, 427/3 i 410/2 - obręb Dobiesław oraz 134/1 i 139/1 - obręb Boryszewo, gmina Darłowo. Powyższe wskazano jako warunki dla projektowanej inwestycji. Ponadto w ramach przedsięwzięcia przewiduje się budowę elektroenergetycznej linii kablowej średniego napięcia SN (30 kV) oraz linii telekomunikacyjnej, budowę dróg dojazdowych wraz z przebudową lub remontem dróg istniejących oraz budowę placów montażowych, manewrowych i zaplecza budowy. Projektowana farma wiatrowa przyłączona zostanie do istniejącej stacji transformatorowej GPZ Jeżyczki SN/WN.

Wójt dodał, że w miejscu posadowienia turbin wiatrowych nie stwierdzono obszarów objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.). Projektowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest w odległości minimum 3,2 km od granic obszaru Natura 2000 - potencjalnego Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk pn. "Jezioro Bukowo" (PLH320041) oraz minimum 5,1 od granic obszaru Natura 2000 - potencjalnego Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk pn. "Słowińskie Błoto" LH320016) wyznaczonych w celu zachowania siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt wyszczególnionych w załączniku I i II dyrektywy siedliskowej. Najbliżej położone obszary specjalnej ochrony ptaków, tj. obszary Natura 2000 pn. "Przybrzeżne Wody Bałtyku" (PLB990002) oraz pn. "Zatoka Pomorska" (PLB990003) zlokalizowane są odpowiednio w odległości minimum 6,2 km i 11 km od terenu posadowienia przedmiotowych turbin wiatrowych. Ponadto przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest w odległości minimum 5 km od rezerwatu przyrody pn. "Słowińskie Błoto" oraz co najmniej 3,2 km od obszaru chronionego krajobrazu pn. "Koszaliński Pas Nadmorski".

Na podstawie przedłożonego raportu oraz uzupełnień do niego Wójt Gminy Darłowo stwierdził, że lokalizacja projektowanej Farmy wiatrowej przy zachowaniu zaleceń dotyczących rozmieszczenia turbin (wariant realizacyjny) nie wpłynie negatywnie na stan obszarów cennych przyrodniczo, w tym m.in. na ww. obszary Natura 2000, rezerwat przyrody i obszar chronionego krajobrazu.

W celu ochrony płazów i gadów, w fazie realizacji inwestycji nałożono na inwestora obowiązek prowadzenia linii energetycznych w odpowiedniej technologii pługoukładnia, która wyklucza konieczność prowadzenia wykopów, a w przypadku konieczności przekroczenia cieków kablami – wykorzystanie technologii przewiertu sterowanego.

W celu określenia wpływu planowanej inwestycji na elementy przyrodnicze szczególnie narażone na niekorzystne oddziaływanie, tj. ptaki i nietoperze, przeprowadzono przedrealizacyjny roczny monitoring ornitologiczny i chiropterologiczny. Z przeprowadzonego monitoringu wynika, że przedmiotowa inwestycja nie będzie w sposób istotny negatywnie oddziaływać na lokalne populacje zarówno nietoperzy, jak i ptaków.

W raporcie i uzupełnieniach do tego raportu wskazano, że liczba ptaków migrujących i przelatujących przez obszar farmy Wiekowo po jej zrealizowaniu nie spadnie, nie wzrośnie śmiertelność rzeczywista, a jedynie wydłużą się nieco dystanse przelotów ptaków. Przełoży się to na znikomy, dodatkowy wydatek energetyczny i niemierzalny (bliski zeru) spadek sukcesu lęgowego. Zgodnie z przedłożonymi informacjami w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji nie przewiduje się istotnego wpływu tych obiektów na ograniczenie dostępu ptaków do żerowisk lub lęgowisk, ani zmniejszenia areału zajmowanego przez ptaki. W opinii eksperta ornitologa, wpływ planowanych obiektów jako dodatkowej bariery na trasie migracji ptaków będzie niewielki, pozostają one bowiem poza ukształtowanymi przez lokalne uwarunkowania środowiskowo – przestrzenne korytarzami migracyjnymi i uwarunkowań tych nie zmieniają.

Zgodnie z informacjami przedstawionymi w uzupełnieniu do raportu planowane obiekty nie ograniczają możliwości bytowania i rozrodu dla bielika i orlika krzykliwego oraz innych gatunków cennych na poziomie dotychczas obserwowanym.

Zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie oraz uzupełnieniach do tego raportu, wpływ bezpośredni (śmiertelność i wtórne spadki zagęszczeń) na wszystkie lokalne populacje nietoperzy jest nieznaczący, a ewentualne kolizje z turbiną wiatrową nie będą się im przyczyniały do spadku liczebności populacji. W opinii eksperta chiropterologa z uwagi na fakt, że na badanej powierzchni nie zaobserwowano przelotów nietoperzy o charakterze migracyjnym, planowana inwestycja nie będzie wpływać (lub będzie wpływać nieznacząco w przypadku międzysezonowej zmiany tras migracji) na przelatujące osobniki.

W związku z faktem, że wykazano silną tendencję do kolizji nietoperzy ze stroboskopowo oświetlonymi elektrowniami, nałożono na inwestora warunek zastosowania odpowiedniego światła o minimalnej mocy i liczbie błysków wymaganych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz. U. z 2003 r., Nr 130, poz. 1193, ze zm.)

W przedłożonym raporcie oraz uzupełnieniach do tego raportu przeanalizowano skumulowane oddziaływanie projektowanej inwestycji z istniejącymi i projektowanymi farmami wiatrowymi usytuowanymi na terenie gminy Darłowo oraz gmin ościennych. W wyniku przedmiotowej analizy nie wykazano możliwości wystąpienia znacząco negatywnych oddziaływań na awifaunę i chiropterofaunę w kontekście oddziaływań skumulowanych. W obrębie planowanej farmy nie wykazano istnienia korytarzy migracji ptaków oraz przelotów migracyjnych nietoperzy.

W celu przeanalizowania rzeczywistego zagrożenia jakie może nieść przedmiotowa inwestycja dla walorów przyrody ożywionej na etapie funkcjonowania oraz w celu podjęcia w razie potrzeby działań zapobiegawczych nałożono warunek przeprowadzenia monitoringu porealizacyjnego w odniesieniu do ptaków i nietoperzy będących grupą szczególnie narażoną na niekorzystny wpływ tego typu konstrukcji.

Z dokumentacji przedłożonej Wójtowi Gminy Darłowo wynika, że najbliższe tereny objęte ochroną akustyczną znajdują się w odległości około 390 m od przedmiotowej inwestycji i stanowią zabudowę zagrodową. Jednocześnie, jak wynika z analizy hałasu, normy na tym terenie nie zostaną przekroczone. Maksymalny poziom mocy akustycznej pojedynczej siłowni będzie wynosić 105 dB(A). W treści raportu oraz uzupełnieniach do niego przedstawiono analizę oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na akustyczny stan jakości środowiska. Z przedmiotowej analizy wynika, że w związku z eksploatacją projektowanej inwestycji, przy pracy sześciu projektowanych elektrowni wiatrowych z maksymalnym poziomem mocy akustycznej, na najbliżej położonych terenach chronionych akustycznie dotrzymane zostaną dopuszczalne wartości określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112) dla pory dnia i nocy. Z uwagi na fakt, że przewidywane poziomy hałasu na granicach terenów objętych ochroną akustyczną są, zgodnie z przedłożoną analizą, zbliżone do dopuszczalnych, w niniejszym postanowieniu nałożono na inwestora obowiązek przeprowadzenia pomiarów emisji hałasu w środowisku od przedmiotowej farmy wiatrowej w fazie eksploatacji wszystkich turbin, przy najbardziej niekorzystnych warunkach wiatrowych. W przypadku stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej inwestor został zobowiązany do dokonania odpowiedniej korekty nastaw oraz przedłożenia tut. organowi oraz organom inspekcji środowiska stosownych analiz.

Od powyższej decyzji zostały wniesione odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Projekt [...] Sp. z o.o. w P. i innych, od wydanej przez Wójta Gminy Darłowo decyzji nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania , dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 6 turbin wiatrowych na działkach nr 200/4 i 165/2 w obrębie Jeżyczki, na działkach nr 427/3 i 410/2 obrębie Dobiesław i na działkach nr 134/1 i 139 w obrębie Boryszewo, umorzyło postępowanie odwoławcze. Kolegium stwierdziło, że odwołujący się nie posiadają przymiotu strony.

W wyniku natomiast rozpatrzenia jednobrzmiących odwołań G. W. oraz Stowarzyszenia [...] Darłowo SKO w Koszalinie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., numer [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W odwołaniach strony zarzuciły organowi I instancji naruszenie:

- art. 47 pkt 1 i art. 56 ust. 1 oraz art. 112, art. 112a i 112b ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że lokalizacja turbin na wskazanych w decyzji działkach jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania dla tych obszarów;

- art. 48 ust. 1 w związku z art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz w związku z art. 67 § 2 pkt 2 i 3 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że organ nie ma obowiązku badania wyjaśnień składanych przez inwestora i mieszkańców na każdym etapie postępowania;

- art. 63 ust. 1 pkt 1 b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez oparcie decyzji na opracowaniach raportu, które zawierają nieprawdziwe informacje, a przede wszystkim dotyczy to skumulowanego oddziaływania przedsięwzięć już znajdujących się na tym obszarze i planowanego;

- art. 77 § 1 K.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy, poprzez nierzetelne rozpatrzenie całego materiału dowodowego a w szczególności dot. to niewłaściwego ustosunkowania się do sprzeciwów mieszkańców i Stowarzyszenia;

- art. 78 § 1 K.p.a., poprzez brak przeprowadzenia dowodu z oddziaływania na środowisko zespołu elektrowni wiatrowych przy średniej rocznej i maksymalnej prędkości wiatru;

- art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a., "poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności zaniechania odmowy wydania przedmiotowej decyzji z powodu dostarczenia przez Górzyca Wind Sp. z o.o. niewiarygodnych wyjaśnień dot. oddziaływania planowanej inwestycji na zdrowie, życie ludzi, ptaki oraz zaniechanie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z powodu sprostania brakowi formalnemu w postaci uznania Stowarzyszenia za stronę postępowania";

- Konstytucji RP, w tym art. 2;

- naruszenie art. 28 K.p.a., poprzez zlekceważenie poinformowania właścicieli sąsiednich działek o toczącym się postępowaniu;

- naruszenie tajemnicy korespondencji i danych osobowych polegające na udostępnieniu danych osobowych osób niezadowolonych z prowadzonego postępowania, osobom postronnym.

W odwołaniach między innymi negatywnie odniesiono się do zawartych w raporcie obliczeń i stwierdzenia, "że w związku z eksploatacją projektowanej inwestycji, przy pracy sześciu projektowanych elektrowni wiatrowych z maksymalnym poziomem mocy akustycznej, na najbliżej położonych terenach chronionych akustycznie dotrzymane zostaną dopuszczalne wartości określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie stwierdziło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W art. 33-38, 39-44, 59-70 oraz 73-86 szczegółowo określono procedurę poprzedzającą wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a postępowanie, które organ z mocy ustawy zobowiązany był przeprowadzić nazywane jest postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zwanej dalej "oceną".

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla przedsięwzięć:

a) mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których zawsze zachodzi przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz,

b) mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których ocena może być przeprowadzona.

W myśl przepisu art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko określonego przedsięwzięcia może mieć charakter obligatoryjny lub fakultatywny. W przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko sporządzenie raportu jest obligatoryjne natomiast w przypadku przedsięwzięć zaliczanych do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być. nałożony w drodze postanowienia.

W przedmiotowej sprawie inwestor składając wniosek o wydanie decyzji dołączył do niego kartę informacyjną oraz zakwalifikował inwestycję do przedsięwzięć wyszczególnionych w § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b (instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz.1397 ze zm.). W ramach tego postępowania organ zobowiązany jest na podstawie zebranych dowodów, przeanalizować i ocenić bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko w szerokim jego rozumieniu, tj. na przyrodę, na zdrowie i warunki życia ludzi, na dobra materialne, zabytki, uwzględnić wzajemne oddziaływanie, określić możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko jak również ustalić wymagany zakres monitoringu. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko służy bowiem ocenie na wstępnym etapie, wszystkich, potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz ma na celu wypracowanie wszelkich rozwiązań eliminujących lub jak wskazano wyżej minimalizujących negatywne oddziaływanie na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego. Wyniki powyższych czynności organ winien odzwierciedlić w uzasadnieniu wydawanej decyzji (art. 85 ust.1 ). W przepisach określonych w art. 82 i 85 ustawy, ustawodawca ściśle określił elementy, które winna określać decyzja oraz informacje, które winny znaleźć się w jej uzasadnieniu.

Ustawodawca wskazał organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jakie niezbędne dowody oprócz wyżej opisanych, musi zebrać w ramach oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i tak są to:

1) stanowiska organów współdziałających w postępowaniu o wydanie decyzji, tu: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (art. 77 ust. 1),

2) analiza stanowisk organów współdziałających w wydanych przez nich postanowieniach i ustalenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1);

3) wynik badania zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 80 ust. 2).

Postępowanie w sprawie ochrony środowiska ma charakter powszechny, co oznacza, iż przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa właściwy do wydania przedmiotowej decyzji organ administracji stosownie do uregulowań art. 79 ust. 1, art. 85 ust. 3 w związku z art. 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wszczynając postępowanie, podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania, rozpatruje zgłoszone we wskazanym terminie uwagi i wnioski oraz informuje o wydaniu tej decyzji.

Zasadniczym elementem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko są konsultacje społeczne poprzez zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu w przypadku, gdy jest sporządzany raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, tak jak w niniejszej sprawie. Ustawa gwarantuje społeczeństwu udział w postępowaniach w sprawie ochrony środowiska i każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa. Do udziału w konsultacjach społecznych ma prawo każdy, bez względu na jego status prawny. Prawo to jednak ogranicza się jedynie do możliwości składania uwag i wniosków co do realizacji przedsięwzięcia i nie jest równoznaczne z uzyskaniem uprawnień strony w postępowaniu.

Skład Orzekający Kolegium dokonał szczegółowego badania materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji w niniejszej sprawie i stwierdził, iż Wójt Gminy Darłowo wykonał wszystkie wymagane czynności wynikające z przepisów ustawy, prowadzące do zebrania niezbędnego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji:

1) ocenił, iż złożony wniosek spełnia wszystkie niezbędne wymogi ustawowe,

2) ustalił krąg stron postępowania, umożliwiając im czynny udział w postępowaniu prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji,

3) zawiadomił społeczność lokalną podając do publicznej wiadomości o prowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie.

W przedmiotowej sprawie kwestie te zostały w sposób wyczerpujący w raporcie omówione i znajdują odzwierciedlenie w kwestionowanej przez odwołujących decyzji. W sporządzonym dla potrzeb niniejszego postępowania raporcie jego autorzy w sposób wnikliwy i szczegółowy odnieśli się do warunków jakie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie określił swoim postanowieniem z dnia 31 marca 2013 r. Kolegium uznało, że sporządzony raport ma charakter kompleksowy, uwzględnia szerokie uwarunkowania oddziaływania na środowisko i poszczególne gatunki awi- i chiropterofauny, a okres prowadzonych obserwacji niezbędnych do jego sporządzenia obejmował odpowiedni czas do sformułowania zawartych w nim ustaleń. W toku postępowania materiał zawarty w raporcie podlegał ocenienie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i we wnioskowanym przez ten organ zakresie został uzupełniony. Ustalenia zawarte w raporcie znalazły odzwierciedlenie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia uzgodnionych z RDOŚ.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie w raporcie stanowiącym podstawę do wydania zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący wskazano, celowość i zasadność wyboru wariantu inwestycji - budowa 6 turbin wiatrowych, który jest optymalny ze względów środowiskowych, ekologicznych i ekonomicznych.

Odnosząc się do podnoszonego w składanych w toku postępowania pismach i odwołaniu zarzutu skrótowego potraktowania przez organ I instancji w wydanej decyzji kwestii związanych z uwzględnieniem w postępowaniu oddziaływania hałasu na ludzi i zwierzęta wskazano, że zjawisko hałasu w toku postępowania zostało wnikliwie i dogłębnie przeanalizowane. Oceniono, iż po zrealizowaniu zamierzenia inwestora nie będzie miało ono negatywnego wpływu zarówno na klimat akustyczny, jak i środowisko naturalne, bowiem siłownie będą zlokalizowane poza granicami obszarów prawnie chronionych. Na etapie funkcjonowania elektrowni podstawowe problemy ich oddziaływania na środowisko to oddziaływanie na faunę w szczególności awifaunę i chiropterofaunę, klimat akustyczny oraz wpływ na krajobraz.

Z dokumentacji przedłożonej Kolegium wynika, że najbliższe tereny objęte ochroną akustyczną znajdują się w odległości około 390 m od przedmiotowej inwestycji i stanowią zabudowę zagrodową. Maksymalny poziom mocy akustycznej pojedynczej siłowni będzie wynosić 105 dB(A). W treści raportu oraz uzupełnieniach do niego przedstawiono analizę oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na akustyczny stan jakości środowiska. Zdaniem Kolegium, z przedmiotowej analizy wynika, że w związku z eksploatacją projektowanej inwestycji, przy pracy sześciu projektowanych elektrowni wiatrowych z maksymalnym poziomem mocy akustycznej, na najbliżej położonych terenach chronionych akustycznie dotrzymane zostaną dopuszczalne wartości określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dla pory dnia i nocy. Z uwagi na fakt, że przewidywane poziomy hałasu na granicach terenów objętych ochroną akustyczną są, zgodnie z przedłożoną analizą, zbliżone do dopuszczalnych, w niniejszym postanowieniu nałożono na inwestora obowiązek przeprowadzenia pomiarów immisji hałasu w środowisku od przedmiotowej farmy wiatrowej w fazie eksploatacji wszystkich turbin, przy najbardziej niekorzystnych warunkach wiatrowych.

Dalej wskazano, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Z powyższych regulacji oraz z dyspozycji przepisów art. 81 ustawy o dostępie do informacji o środowisku wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można jedynie w razie:

1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2);

2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1;

3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy) oraz gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2).

W analizowanej sprawie żadna z tych przesłanek nie występuje. Lokalizacja farmy wiatrowej zgodna jest z obowiązującym na terenie Gminy Darłowo miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obszar, na którym zlokalizowane są wskazane we wniosku inwestora działki przeznaczony jest pod budowę elektrowni wiatrowych, infrastruktury towarzyszącej takim inwestycjom i upraw polowych. Planowany zespól elektrowni będzie zlokalizowany poza granicami prawnie chronionych obszarów, a przede wszystkim poza obszarami Natura 2000. W raporcie oraz uzupełnieniach przeanalizowano również skumulowane oddziaływanie projektowanego przedsięwzięcia z projektowanymi oraz już działającymi na terenie gminy Darłowo oraz w gminach ościennych. Analiza nie wykazała wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na awifaunę oraz chiropterofaunę. Zatem, zdaniem Kolegium, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu I instancji, iż nie zaistniały warunki do odmowy zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

W ocenie Kolegium, za chybiony uznać należy zarzut naruszenia przepisów postępowania dowodowego (art. 77 § 1, 78 i 80 K.p.a.). Formułowany przez odwołujących zarzut nierzetelności badań monitoringowych nie został poparty żadnymi danymi zebranymi metodycznie, a które to dane uprawniałyby do zakwestionowania raportu. W niniejszej sprawie przy sporządzaniu raportu wzięto pod uwagę zarówno dostępne w tej materii opracowania krajowe, jak i zagraniczne. Posiadane przez osoby opracowujące raport kwalifikacje i doświadczenie nie dają podstaw do kwestionowania ustaleń.

Poza tym, Kolegium zauważyło, że zarzuty stawiane raportowi powinny być oparte na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem, tj. art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, a także przepisu prawa materialnego, w oparciu o który została ustalona treść wymagania ustalonego w określonym przepisie art.66. Dlatego też, ogólne zarzuty, iż nie zgromadzono pełnego materiału dowodowego, czy też, że raport jest niepełny i ogólnikowy, należy uznać za niewystarczające. Chociaż raport nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. i podlega ocenie w świetle zasady swobodnej oceny dowodów zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., to jednak ocena raportu dokonywana przez organy może dotyczyć tylko tego, czy raport jest kompletny, a zawarte w nim wnioski są spójne i logiczne. Kolegium, jak i organ I instancji, nie może samodzielnie oceniać zastrzeżeń zgłaszanych wobec zawartych w nim ustaleń, wymagających wiedzy specjalistycznej, te bowiem powinny być oparte na udokumentowanej ekspertyzie podmiotu, który posiada odpowiednią wiedzę fachową w tym zakresie.

Materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest kompletny, prawidłowy, merytorycznie uzasadniony i logiczny, zawiera wszystkie elementy i dane, których zgromadzenie było warunkiem na poczynienie właściwych ocen w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Wszystkie treści zawarte w raporcie o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w jego uzupełnieniach, zostały sformułowane w sposób profesjonalny i z uwzględnieniem wymogów specjalistycznej wiedzy. W oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy należy uznać, że okoliczności wynikające z przygotowanych opracowań zostały w toku postępowania dostatecznie udowodnione. Wątpliwości w szczególności nie budzi rzetelność opracowanych na zlecenie wnioskodawcy dokumentów, ich bezstronny charakter oraz spełnienie wymogów formalnych i prawnych raportu. Wnikliwa analiza przedłożonego przez wnioskodawcę raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami, rozstrzygnięcia organów współdziałających, jak również uwagi złożone w ramach udziału społecznego, doprowadziła Kolegium do stwierdzenia, iż nie ma potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego, bowiem w żaden sposób nie przyczyni się to do wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Za nieuzasadniony Kolegium uznało także zarzut braku ustosunkowania się do sprzeciwów mieszkańców. Organ pierwszej instancji wykonując dyspozycję z art. 85 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w sposób wnikliwy odniósł się i wyczerpująco ustosunkował do uwag i wniosków wniesionych przez społeczność lokalną w postępowaniu oraz do uwag wniesionych przez strony postępowania, a w uzasadnieniu decyzji obszernie przedstawił wynik postępowania z udziałem społeczeństwa.

Z kolei zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z oddziaływań na środowisko zespołu elektrowni przy średniej rocznej i maksymalnej prędkości wiatru nie znajduje oparcia w obowiązujących w tym zakresie przepisach, a przede wszystkim w PN-ISO 9613-2:2002 - Akustyka. Tłumienie dźwięków podczas propagacji w przestrzeni otwartej, która jest przez UE zalecana do stosowania przy elektrowniach wiatrowych. Zgodnie z tą normą przy obliczeniach należy brać pod uwagę średnie wartości warunków atmosferycznych, charakterystyczne dla danego regionu. Parametry te wprowadzają jedne z najniższych wartości tłumienia przez atmosferę do obliczeń, czyli są to warunki najmniej korzystne z punktu widzenia propagacji hałasu.

Żaden przepis prawa nie wprowadza także obowiązku przedłożenia na tym etapie postępowania dokumentacji technicznej. W decyzji środowiskowej nie podaje się konkretnych modeli, czy rodzaju urządzeń, które inwestor ma wykorzystać. Chodzi o wyeliminowanie możliwości narzucania inwestorowi rozwiązań technicznych, za które organ wydający decyzję nie może wziąć odpowiedzialności i ponosić ryzyka biznesowego. Określa się natomiast parametry (w tym maksymalną moc akustyczną), jakie tego typu urządzenia powinny posiadać, aby można je było zainstalować w konkretnej lokalizacji. Wykorzystane turbiny będą musiały spełniać wymagania nałożone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a fakt ten może być przedmiotem weryfikacji dopiero na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę, pozwolenia na użytkowanie, czy zgłoszenia zakończenia inwestycji (zgodnie w wymogami prawa budowlanego).

Za nieuprawniony Kolegium uznało także zarzut naruszenia przepisów art.47 pkt 1 i art. 56 ust. 1 oraz art. 112, art. 112a i 112b ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art.6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art.48 ust. 1 w związku z art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art.67 § 2 pkt 2 i 3 K.p.a., bowiem wskazane przez odwołujących art.40 - 70 ustawy Prawo ochrony środowiska utraciły moc z chwilą wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zaś postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami obowiązującej ustawy.

W ocenie Kolegium, nie zasługuje także na uwzględnienie pogląd, iż liczne wnioski mieszkańców winny być rozpatrzone w trybie art. 241 K.p.a. Pamiętać w tym miejscu należy, iż ustawodawca w przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w Dziale III "Udział społeczeństwa w ochronie środowiska" w sposób przejrzysty uregulował te kwestie, przyznając "każdemu" prawo do składania w takim postępowaniu "uwag i wniosków" bez ograniczania ich przedmiotu i treści. Zatem przepisy te spełniają tę samą rolę co petycje, skargi i wnioski wymienione w art. 241 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutu o zlekceważeniu właścicieli działek sąsiednich i nieinformowanie ich o toczącym się postępowaniu, Kolegium zauważało, że zgodnie z przepisami art. 49 K.p.a. i art. 73 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20, to organ może zastosować formę ich zawiadomienia poprzez obwieszczenie. Rozwiązanie przyjęte w art. 49 K.p.a. jest rozwiązaniem ekstraordynaryjnym, służącym zapewnieniu szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami danego aktu administracyjnego. Należy zaznaczyć, że uprawnienie organu wynikające z art. 74 ust. 3 ustawy w związku z art. 49 K.p.a. może dotyczyć tylko stron postępowania i nie może być interpretowane rozszerzająco (dlatego ze względów praktycznych istotny jest wykaz stron). W niniejszej sprawie wykaz stron został ustalony na podstawie rejestru gruntów. W ocenie Kolegium, organ dopełnił obowiązku wynikającego z ww. przepisów, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż nie nastąpiło "skuteczne powiadomienie stron w każdym stadium postępowania".

Kolegium analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście przedstawionych wyżej uregulowań stwierdziło, iż zaskarżona decyzja Wójta Gminy Darłowo jest prawidłowa, a postępowanie ją poprzedzające zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami ustawy. W szczególności stwierdziło, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawiera elementy określone w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz postanowieniu Wójta Gminy Darłowo z dnia 9 września 2013 r., a jego zawartość pozwala na dokonanie pełnej oceny zakresu oddziaływania na środowisko wskazanego w art. 62 ustawy. W raporcie w sposób przekonujący wykazano, że przy zastosowaniu określonych rozwiązań technicznych i technologicznych, zarówno w fazie realizacji, jak i eksploatacji przedsięwzięcia nie dojdzie do pogorszenia standardów ochrony środowiska w sąsiedztwie terenu przyszłej inwestycji, w szczególności w zakresie ochrony przed hałasem. Nie będzie miało także miejsca negatywne oddziaływanie na położone najbliżej obszary chronione zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Z przedstawionych wraz z odwołaniem materiałów wynika, że przyjęte w decyzji rozwiązania zapewnią minimalizację negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach, jeśli spełnione będą warunki określone w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz nałożone w decyzji środowiskowej.

Rozmieszczenie poszczególnych elektrowni wiatrowych oraz dróg dojazdowych i infrastruktury towarzyszącej nie będzie zagrażać także zieleni wysokiej - gatunkom drzew i krzewów, które w wyniku planowanej inwestycji pozostaną nienaruszone. Część zniszczeń pokrywy roślinnej powstałych w fazie budowy będzie mieć charakter przemijający i na powierzchniach obejmujących fragmenty wykopów fundamentowych zostanie przywrócona do stanu poprzedniego.

W przypadku oddziaływań powołanych przez odwołujących tj. infradźwięków, efekcie cienia i wpływie tych czynników na zdrowie i życie człowieka Kolegium wskazało, że obie te kwestie zostały jednoznacznie opisane w analizowanym raporcie. Wbrew wywodom odwołania o braku odniesienia się organu do tych kwestii, problematyka infradźwięków opisana została w raporcie, podsumowując, iż nie ma żadnych dowodów na to, że infradźwięki, których źródłem są turbiny wiatrowe, wywierają negatywny wpływ na zdrowie ludzi lub ich samopoczucie. Kwestie efektu cienia poruszone zostały w rozdziale dotyczącym oddziaływania na ludzi, zwierzęta, rośliny i powietrze. Z kolei w zakresie wpływu działalności elektrowni wiatrowych na funkcjonowanie internetu, telefonu i telewizji, należy wskazać, że mimo prowadzonych badań nie zostało naukowo dowiedzione, aby istnienie owych obiektów było przyczyną powstawania wywodzonego negatywnego wpływu.

W wyniku współdziałania z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym uzgodniony został w pierwszej kolejności zakres raportu, następnie konsultacji podlegała treść raportu, a ostatecznie uzgodnione zostały uwarunkowania środowiskowe dla projektowanego przedsięwzięcia.

Stowarzyszenie Na Rzecz Mieszkańców Gminy Darłowo oraz G. W. w dwóch odrębnych, ale jednobrzmiących skargach podtrzymali w całej rozciągłości przedstawione w odwołaniu od decyzji Wójta zarzuty i ponadto zarzucili zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:

a) art. 28 K.p.a., w związku z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o dostępie do informacji o środowisku, w zw. z art. 7, art. 32, art. 64 ust. 2, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) oraz przyjęcie, że strona skarżąca nie miała wcześniej interesu prawnego w postępowaniu;

b) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., przez niezastosowanie oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przez to również niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, w tym w zakresie interesu, o którym mowa w pkt 1 lit. a oraz kumulującego się na danym obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko;

2) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, w tym art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, że w sytuacji gdy na danym obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowych, wskutek realizacji kolejnego przedsięwzięcia w tym zakresie, nastąpi kumulacja oddziaływania elektrowni wiatrowych, raport oddziaływania kolejnego przedsięwzięcia na środowisko powinien w sposób pełny i prawidłowy wyjaśnić kumulujące się oddziaływanie na środowisko w zakresie wszystkich zamierzonych na danym obszarze przedsięwzięć;

a także wskazując na:

3) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, w tym ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, nieznanych wskutek zaniechania dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy organom, które wydały zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu przedstawiono obszerne uwagi.

W uzasadnieniu przedstawiono obszerne uwagi i w podsumowaniu stwierdzono, że decyzja z dnia [...] maja 2014 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ:

1. Przedstawiona charakterystyka przedsięwzięcia jest częściowa i niepełna. Poddano badaniu jedynie "wybrany stan" projektowanej farmy wiatrowej, czyli tylko nierzeczywisty, niebędący istotą sprawy stan, kiedy turbiny wiatrowe GE 2.5 XL (o wys. wieży 130 m, średnicy rotoru 120 m) znajdują się w spoczynku albo zaczynają wolno się obracać. Natomiast obowiązkiem organu było poddanie badaniu jej docelowej pracy, czyli stosować zakresy prędkości nominalnych. Rzeczywistego oddziaływania, w tym rzeczywistego oddziaływania hałasu nie uwzględniono w obliczeniach.

2. Wnioskodawcy wskazują, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia została wydana w oparciu o wersję opracowania dotyczącego turbin GE 2.5 XL (o wysokości piasty 80m, średnicy rotora 90 m), natomiast dla zastosowania turbiny GE 2.5 XL (o mocy generatora turbiny 2.75 MW) obowiązkiem inwestora było sporządzenie raportu dot. właśnie tego typu turbin.

3. Przyjęta kategoria pracy farmy wiatrowej podana do ww. charakterystyki jest rażąco zaniżona do faktycznie występującej w tej lokalizacji. Jest to produkcja energii na poziomie 7000 - 7500 MWh od każdej z turbin (GE 2.XL o śr. rotoru 120m) w skali roku. Zaniżenie kategorii miało na celu stworzenie pozorów, jakoby dostawienie kolejnych turbin nie miałoby spowodować zwiększenia zasięgu oddziaływania na środowisko i skarżący jako strona, nie zostali ujęci w postępowaniu przy decyzji środowiskowej.

4. W charakterystyce opisując oddziaływanie na środowisko, w tym klimat akustyczny, zaniechano podania wystąpienia przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu, aby zwolnić inwestora z obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, dokonania pomiaru hałasu przed rozpoczęciem inwestycji (na etapie uzyskania już decyzji o pozwoleniu na budowę) oraz dopilnować, aby pomiar wykonywany był zawsze w tych samych punktach. Wytłumaczenie, że " ...w przypadku przekroczeń ... inwestor zobowiązany jest wprowadzić ..." jest nieuprawnione, ponieważ farma wiatrowa już przy średniej rocznej prędkości wiatru przekracza znacząco dopuszczalne normy hałasu.

5. Przedstawiony wniosek, że zrealizowanie nowej farmy wiatrowej, przy zwiększonej mocy generatora i wydłużonych śmigłach, przez co zwiększona zostanie ilość "zamiatanego" wiatru:

a) nie spowoduje zwiększenia negatywnego oddziaływania na środowisko, należy uznać za sfałszowanie wyników oceny oddziaływania na środowisko (wynika z niej wręcz, że im większa produkcja energii elektrycznej tym ciszej i mniejsza uciążliwość dla środowiska i mieszkańców, co jest nieprawdą i nie znajduje potwierdzenia chociażby w przeprowadzeniu badania przy średniej rocznej prędkości wiatru).

6. Poza "literaturowym" podejściem do kwestii oddziaływania na środowisko farmy wiatrowej, w raporcie zupełnie pominięto kwestię mocy generatora turbiny 2.75 MW, wysokości piasty 130 m i średnicy rotora 120 m, które - według raportu - mają charakteryzować się mniejszą uciążliwością. Wątpliwości budzi też zakres oddziaływania projektowanej farmy, kto i dlaczego narzucił założenia dla takich obliczeń, nie wiadomo. Tymczasem niesporne jest, że to przede wszystkim prędkość wiatru wzmaga hałas, a nie sama turbina "jako taka" powoduje uciążliwość dla mieszkańców.

7. Mimo jednoznacznych wymagań ustawowych, wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 organ I i II instancji uznał za prawidłowy opracowanie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym nie opisano racjonalnego wariantu alternatywnego; ani określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, i na podstawie takiego raportu wydał decyzję z dnia 27 maja 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2015 r., złożonym w obu sprawach przez Gorzyca Wind Invest Sp. z o.o. w Warszawie, uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skarg, podkreślając niezasadność zarzutów skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że obowiązkiem organów wydających decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia jest ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie nie wiąże się z nadmiernym zagrożeniem dla środowiska, czy podjęte zostały niezbędne kroki w celu zminimalizowania szkodliwego wpływu przedsięwzięcia na środowisko i czy nie zachodzą określone prawem przesłanki uniemożliwiające podjęcie określonej działalności na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym. Wydając zaskarżoną decyzję organ dysponował raportem oddziaływania na środowisko, uzupełnionym w toku postępowania. Została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku), a przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Szczecinie i zasięgnął opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Świnoujściu (art. 77 ustawy o dostępie do informacji o środowisku). Organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wziął pod uwagę zarówno wyniki powyższego uzgodnienia i opinii, jak i ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.

Zgodnie z art.80 ust.2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

W uzupełnieniu raportu przekazanym stronom dnia 13 grudnia 2013 r. załącznik nr 3 zawiera mapkę przedstawiającą lokalizację turbin wiatrowych względem terenów mieszkalnych podlegających prawnej ochronie przed hałasem. Z mapki tej wynika, że odległość poszczególnych turbin od zabudowań wynosi: WK7 – 530 m, 730 m, WK6 – 390 m, 1005 m, WK5 - 500 m, WK4 – 1060 m, WK3 – 430 m, 608 m, WK1 – 456 m, 642 m. W ocenie Sądu, te dane winny być uwzględnione w wydanych decyzjach. Organy uznały, że została zachowana wymagana planem zagospodarowania przestrzennego 400. m odległość poszczególnych turbin od zabudowań przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Uzasadniając swoje stanowisko organy wskazały, że na terenie działek nr 196/2 i 165/2 obręb Jeżyczki gm. Darłowo obowiązuje uchwała Nr XXII/282/2005 Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo na całym obszarze z wyłączeniem działek obręb Cisowo (...), obręb Barzowice (...), obręb Kopań (...), obręb Zakrzewo (...) (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2006 r. Nr 96, poz.1815). W rozdziale 4 tej uchwały zawarto "Ustalenia dla obszarów i obiektów podlegających ochronie ze względu na wymagania ochrony środowiska i zdrowia ludzi", a w tym § 30, który w ustępie 1. ustala strefy ochrony od, między innymi, elektrowni wiatrowych w odległości 400 m (pkt 3), w ustępie 2. ustala w obrębie stref ochronnych zakazy:

1) lokalizowania miejsc stałego przebywania ludzi, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, turystyczną, rekreacyjną;

2) lokalizowania budynków mieszkalnych i wymagających szczególnej ochrony, jak szpitale, internaty, żłobki, przedszkola i podobne. Natomiast w ustępie 3. stanowi, że wielkości stref ochronnych mogą ulec zmniejszeniu w przypadku zastosowania odpowiednich zabezpieczeń.

Jak z powyższego wynika, po pierwsze organ I instancji zapomniał, że działka 196/2 została wyłączona z przedmiotowego przedsięwzięcia, lecz pozostała działka 200/4, co do której w efekcie Wójt Gminy Darłowo nie wypowiedział się. Ponadto dokonana przez ten organ wykładnia § 30 ust. 3 ww. uchwały, w ocenie sądu, jest zbyt daleko idąca. Przepis ten jest sformułowany w sposób jasny i jednoznaczny, a więc nie można go rozumieć inaczej niż brzmi jego treść. Skoro więc stanowi on, że "wielkości stref ochronnych mogą ulec zmniejszeniu w przypadku zastosowania odpowiednich zabezpieczeń", to zdaniem sądu, sam fakt, że elektrownia wiatrowa nie będzie emitowała hałasu przekraczającego normy już nawet w odległości, np. 380 m, nie może być uznany za wystarczający, by uznać, że strefa ochronna ulega zmniejszeniu do 380 m. Art.15 ust. 3 pkt 3a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz.199) wskazuje, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się w zależności od potrzeb granice stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Tak więc, nie chodzi tu tylko o oddziaływanie związane z emisją hałasu, bowiem znaczące oddziaływanie na środowisko każdej wieży obejmuje także inne aspekty jej funkcjonowania. W tej sytuacji zmniejszenie strefy ochronnej wymaga zabezpieczeń przed szeroko rozumianym znaczącym oddziaływaniem tych urządzeń na środowisko. Sąd dodał również, że ocena przedrealizacyjna oddziaływania wież w zakresie hałasu, dokonana w warunkach opisanych w raporcie, nie gwarantuje stałego zachowania norm hałasu w innych warunkach meteorologicznych w czasie eksploatacji, bowiem nawet możliwość korekty nastaw każdej z turbin będzie mogło mieć miejsce dopiero po stwierdzeniu przekroczenia norm dopuszczalnego hałasu.

W zakresie zgodności lokalizacji pozostałych wież elektrowni wiatrowych organ I instancji zawarł w swojej decyzji wyjaśnienie, że projektowane turbiny na działkach 139/1 (mylnie napisano 19/1) i 134/1, obręb Boryszewo objęte są kolejną zmianą planu, a mianowicie uchwałą Nr XXI/290/2008 Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. Urz. Woj. Zach. Z 2009 r. Nr 5, poz.165). Uchwała ta w § 10 pkt 3 lit. b (mylnie opisanym przez organ w decyzji I instancji jako § 1 pkt 3 lit. b ) stanowi, iż ustala się zasady zagospodarowania terenu (pod 19 wież elektrowni wiatrowych) "w celu spełnienia warunków wynikających z norm dopuszczalnego poziomu hałasu, lokalizację wież dopuszcza się w odległości minimum 400 m od zabudowy mieszkaniowej lub innej przeznaczonej na stały pobyt ludzi". Organ I instancji stwierdził, że lokalizacja turbin na wymienionych działkach jest zgodna z planem bowiem zapewniono wymaganą odległość między wieżami a zabudową przeznaczoną na stały pobyt ludzi.

W ocenie Sądu Wójt Gminy Darłowo pominął całkowicie kolejne zasady zagospodarowania terenu przeznaczonego pod wieże wiatrowe w planie - określone w § 10 pkt 3 lit. a i c. Pierwsza z nich dotyczy maksymalnej wysokości skrajnego punktu wirnika w pozycji pionowej ustalonej na 160 m ponad poziom terenu. Jak wynika z decyzji wieże z wirnikami w pozycji pionowej mogą mieć wysokość do 190 m. Druga zasada stanowi, iż minimalna odległość między wieżami wynosi 280 m. Co do spełnienia tej zasady, określonej w § 10 pkt 3 lit. c Wójt Gminy Darłowo nie wypowiedział się w decyzji, podobnie zresztą, jak nie wypowiedział się co do zgodności z planem lokalizacji wież wiatrowych na działkach nr 427/3 i 410/2 obręb Dobiesław, gm. Darłowo. Tych uchybień nie zauważyło także Kolegium, które w swojej decyzji ograniczyło się do powielenia stanu faktycznego, analiz zgodności lokalizacji turbin z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz analizy dokonanej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, co stawia pod znakiem zapytania, czy Kolegium faktycznie ponownie rozpatrzyło sprawę w jej całokształcie.

Z tych względów Sąd uznał, że decyzje wydane zostały z naruszeniem art.80 ust.2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, art.7, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art.107 § 3 K.p.a.

Końcowo Sąd wyjaśnił, że badając legalność decyzji nie dokonuje własnych ustaleń a opiera się na ustaleniach organów stanowiących podstawę ich rozstrzygnięć. Zdaniem Sądu wielokrotne uzupełnienia raportu spowodowały jego nieczytelność, a wszystko to powoduje, że tak obszerne akta sprawy są nieuporządkowane i trudno w nich odnaleźć ostateczne ustalenia. Ponadto w obu decyzjach popełniono wiele pomyłek pisarskich, które również nie wzbudzają zaufania do organów rozpoznających sprawę, co przyczynia się do zwiększenia konfliktu z lokalną społecznością.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, dla oceny prawidłowości lokalizacji wież niezbędne jest ustalenie do jakiej wieży (z podaniem na jakiej działce jest ona przewidywana i w jakiej odległości znajdują się zbudowania przeznaczone na stały pobyt ludzi) ma zastosowanie konkretnie wskazany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Należy także, w zależności od zastosowanego planu, zwrócić uwagę na odległość pomiędzy wieżami i to nie tylko objętymi przedsięwzięciem, ale także już funkcjonującymi na tym terenie. W kontekście powyższego, należy ponownie zbadać prawidłowość dokonanej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Gorzyca Wind Invest Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w skardze kasacyjnej od owyższego wyroku wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 3 § 1 i § 2 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli, wyrażające się w dokonaniu oceny prawnej bez uwzględnienia w sposób wszechstronny akt sprawy, na podstawie których Sąd winien był orzekać i w rezultacie błędne uznanie, iż organ nie podjął niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie i eksploatacji farmy wiatrowej Wiekowo z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czym naruszył art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

art. 3 § 1 i § 2 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd analizy i własnych ustaleń dotyczących raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z przekroczeniem funkcji kontrolnej wobec rozstrzygnięcia organu, a ponadto bez uwzględnienia, iż wspomniany Raport jest szczególnym dowodem w ramach procedury uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji; choć niewątpliwie Raport podlegał ocenie organu I instancji, a następnie organu, to jednak z oczywistych względów organy te nie posiadają specjalistycznej wiedzy, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty, co jednak nie może stanowić podstawy do twierdzenia, iż Raport jest w jakimkolwiek stopniu wadliwy, czy też, że Organy nie dokonały jego oceny; ponadto należy podkreślić, iż Sąd Wojewódzki nie jest również uprawniony, aby samodzielnie dokonywać oceny treści Raportu, gdyż wymaga to wspomnianych wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki; ewentualna ocena Raportu przez Sąd może się ograniczać jedynie do zbadania, czy Raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania, co do jego zawartości, która to przesłanka niewątpliwie została spełniona w niniejszej sprawie;

art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wskazanie przez Sąd, iż decyzja została wydana w wyniku wystąpienia wymienionych w uzasadnieniu wyroku "nieprawidłowości" powstałych w wyniku naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 ustawy, które w istocie nie wystąpiły i bez jednoczesnego wskazania, jaki wpływ na wynik sprawy miały rzekome naruszenia podanych przepisów i czy był on istotny;

art. 145 § 1 ust 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarzonej decyzji i decyzji środowiskowej, bez jednoczesnego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlaczego uchylił obie wspomniane decyzje (obok zaskarżonej decyzji również decyzję środowiskową) oraz czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 135 p.p.s.a. do uchylenia nie tylko decyzji, ale i decyzji środowiskowej;

5. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 152 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie wniesionych skarg, pomimo braku wystąpienia naruszenia prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy i innego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy; w konsekwencji Sąd stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; należy jednak zaznaczyć, iż wskazane przepisy postępowania odnoszą się do aktów lub czynności podlegających wykonaniu, a zatem takich, które mogą spowodować w sposób dobrowolny lub doprowadzić w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie, mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony;

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie prawa materialnego:

art. 80 ust. 2 ustawy w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. oraz § 30 ust. 1 pkt 3 uchwały nr XXII/282/2005 Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo na całym obszarze z wyłączeniem działek: obręb Cisowo: nr ew. 5/2, 523/2, 531/1, 532/5, 532/7, 542/1, 543/1, 550, 551, 552, 561/1, 76/3, 101/3, 100/1, 88/4, 60/2, 68/2, 69/1, 64/4, 47/1, 79/4, obręb Barzowice: nr ew. 143/1, 159/2, 161/2,168, obręb Kopań: nr ew. 151/1,153/1, 174/2, obręb Zakrzewo nrew: 45/3, 142/5, 40/2, 36/5, 44/1, 142/3, 139/1, 42/2, 138/1 (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2006 roku, Nr 96, poz. 1815, dalej: "MPZP 2005"), § 30 ust. 2 pkt 1-2 MPZP 2005 i § 30 ust. 3 MPZP 2005 oraz § 10 pkt 3 lit. b uchwały nr XXI/290/2008 Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 roku w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2009 roku, Nr 5, poz. 165, dalej: "MPZP 2008"), poprzez błędne przyjęcie, iż stwierdzenie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla swej prawidłowości wymagało podania w decyzji środowiskowej oraz decyzji określonych danych, dotyczących lokalizacji poszczególnych turbin wiatrowych, w tym względem terenów mieszkalnych, podczas gdy, wskazane obowiązki nie wynikają z przepisów prawa;

art. 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1232 z późn. zm., dalej: "p.o.ś.") w zw. z art. 194 ust. 1 lit. c) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 marca 1957 roku (Dz. Urz. UE.L 1972 Nr 73, poz. 1 z późn. zm., dalej: "Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się brakiem realizacji zasady zrównoważonego rozwoju; wspomniana zasada nakazuje bowiem uwzględniać nie tylko konieczność ochrony przyrody czy też kształtowania ładu przestrzennego, ale także dołożyć należytej troski o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z wymogiem budowania stosownej infrastruktury niezbędnej dla życia człowieka i poszczególnych wspólnot, do której niewątpliwie zalicza się objęte decyzją środowiskową Przedsięwzięcie prowadzące do powstania elektrowni wiatrowej, celem pozyskania energii, z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju.

G. W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki, dokonując prawidłowej kontroli wydanych w sprawie decyzji, zasadnie zakwestionował ocenę w zakresie zgodności lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Niewątpliwie istotnym uchybieniem organu pierwszej instancji było pominięcie w przedstawionej analizie jednej z działek gruntowych objętych planowaną inwestycją polegającą na budowie farmy wiatrowej składającej się z 6 turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Mianowicie w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2014 r. organ pierwszej instancji zawarł ustalenia co do działek nr 196/2 i 165/2 podając, że według przeznaczenia w planie miejscowym jest to teren produkcji rolnej bez zabudowy, z dopuszczeniem elektrowni wiatrowych (RO – 2). Jednocześnie organ wyjaśnił, że w toku postępowania inwestor odstąpił od zamiaru budowy elektrowni na działce nr 196/2, a włączył do przedsięwzięcia działkę oznaczoną nr 200/4. Jednak w odniesieniu do tej ostatniej działki organ nie dokonał ustaleń związanych z jej przeznaczeniem określonym w planie miejscowym. Braku tego nie uzupełnił również organ odwoławczy.

Trafnie również wskazał Sąd Wojewódzki, że co do działek nr 139/1 i 134/1 organy obydwu instancji nie przeprowadziły wymaganej analizy w zakresie zasad zagospodarowania terenu odnoszących się do:

1) maksymalnej wysokości skrajnego punktu wirnika w pozycji pionowej, którą wg § 10 pkt 3 lit. a Uchwały z 2008 roku określono na 160 m ponad poziom terenu, w sytuacji gdy w decyzji przyjęto całkowitą wysokość siłowni – do 190 m;

2) minimalnej odległości między wieżami, wynoszącej wg § 10 pkt 3 lit. c) – 280 m.

Ponadto zasadnie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że w kontrolowanych decyzjach brak jest oceny co do zgodności lokalizacji na działkach nr 427/3 i 410/2 projektowanych turbin wiatrowych (wież wiatrowych) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości Sąd Wojewódzki słusznie nakazał dokonanie konkretnych ustaleń lokalizacji poszczególnych wież, z podaniem numerów ewidencyjnych działek na jakich mają być umiejscowione oraz odległości od zabudowań przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w przeprowadzonym dotychczas postępowaniu organy nie zbadały rzetelnie materiału dowodowego mającego służyć do ustalenia odległości planowanych turbin wiatrowych od zabudowań. Jako niewystarczające należało uznać ogólnikowe stwierdzenia organów obydwu instancji, że "z dokumentacji przedłożonej tut. organowi wynika, że najbliższe tereny objęte ochroną akustyczną znajdują się w odległości około 390 m od przedmiotowej inwestycji i stanowią zabudowę zagrodową." W decyzjach brak jest bowiem wyjaśnień wskazujących na zweryfikowanie w tym zakresie różnych wielkości podanych w raporcie, złożonych uwagach, a następnie uzupełnionej dokumentacji składanej przez inwestora, w tym załączniku nr 3 zawierającym mapę przedstawiającą lokalizację turbin wiatrowych względem terenów mieszkalnych.

Jak słusznie zaznaczono w uzasadnieniu wyroku sama okoliczność nieemitowania hałasu przekraczającego dopuszczalne normy w odległości mniejszej niż 400 m nie uzasadniała zastosowania odstępstwa przewidzianego w § 30 ust. 3 Uchwały z 2005 r. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3a upzp, w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko.

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znalazły dwie Uchwały z 2005 r. i 2008 r. ustanawiające miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, w których przewidziano strefy ochronne, wyznaczone w odległości 400 m od elektrowni wiatrowych, przy czym w obu uchwałach zawarto dodatkowo różne uregulowania szczegółowe w tym przedmiocie. W planie z 2005 r. dopuszczono możliwość zmniejszenia wielkości stref ochronnych w przypadku zastosowania odpowiednich zabezpieczeń (§ 30 ust. 3 Uchwały). Zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że organy obydwu instancji błędnie zastosowały wymieniony przepis uchwały, dokonując uprzednio jego niewłaściwej interpretacji.

Niewątpliwie sama okoliczność nieemitowania hałasu przekraczającego dopuszczalne normy w odległości np. 380 m od zabudowań nie mogła uzasadniać zastosowania odstępstwa od zasady określającej czterystumetrową strefę ochronną.

Z uwagi na cel ustanowienia stref ochronnych należy przyjąć, że w przypadku farm wiatrowych ich wprowadzenie nie łączy się tylko z emisją hałasu, lecz związane jest ze znaczącym oddziaływaniem elektrowni wiatrowych na środowisko oraz wszelkimi ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu oznaczonego terenu. Jeżeli więc konkretna uchwała przewiduje zmniejszenie strefy ochronnej w razie zastosowania "odpowiednich zabezpieczeń", to te zabezpieczenia powinny odnosić się nie tylko do ochrony akustycznej danego terenu, lecz także innych wartości podlegających ochronie prawnej.

Z raportu sporządzonego w niniejszej sprawie wynika jak szeroko określono zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym na ptaki, nietoperze, inne zwierzęta oraz gatunki roślin chronionych. Ocenie podlegało również oddziaływanie farmy wiatrowej na zdrowie mieszkańców, a także jej wpływ na krajobraz. Zatem w tym kontekście należy oceniać możliwość zmniejszenia strefy ochronnej, mając na uwadze również to, że raport oparty został na danych, które mogą ulec zmianie w fazie realizacji inwestycji.

Podkreślenia wymaga, iż organ pierwszej instancji w pkt VIII decyzji ustanowił wymóg sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie imisji hałasu na środowisko i podjęcia ewentualnych działań dla ograniczenia emisji hałasu w razie stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych poziomów imsji hałasu w obrębie terenów zabudowanych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, podjęte rozstrzygnięcie podyktowane było faktem, że przewidywane poziomy hałasu na granicach terenów objętych ochroną akustyczną są według sporządzonych analiz zbliżone do dopuszczalnych i mogą ulec zmianie zwłaszcza przy niekorzystnych warunkach wiatrowych.

W takim stanie sprawy zasadnie Sąd Wojewódzki nakazał ponowne zbadanie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy uwzględnieniu nie tylko przedmiotowych turbin wiatrowych, ale także innych projektowanych oraz istniejących na obszarze objętym planem oraz terenach ościennych.

Stwierdzenie wadliwości kontrolowanych decyzji dawało Sądowi Wojewódzkiemu podstawę do ich uchylenia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. W konsekwencji niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne sformułowane w pkt 1, 3 podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oraz w pkt 1 i 2 podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Ponadto nietrafnie zarzucono Sądowi Wojewódzkiemu ocenę raportu z przekroczeniem sądowej funkcji kontrolnej. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że Sąd Wojewódzki oceniając prawidłowość postępowania administracyjnego ma obowiązek odnieść się do materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym do raportu, którego ustalenia mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wbrew wywodowi autora skargi kasacyjnej z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd Wojewódzki zakwestionował wartość dowodową raportu. Sąd Wojewódzki wyraźnie wskazał jakie nieprawidłowości decyzji były przyczyną ich uchylenia, a w wytycznych określił zakres, w jakim wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W rezultacie należało uznać, że postawiony zarzut jest nieadekwatny do stanu niniejszej sprawy.

Chybiony okazał się również zarzut dotyczący przepisów art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) w zw. z art. 141 § 4 i art. 135 p.p.s.a.

Wprawdzie Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku nie przedstawił argumentacji związanej z orzeczeniem o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, lecz takie rozstrzygnięcie było oczywiste w świetle całokształtu nieprawidłowości, które wystąpiły przy rozpatrywaniu sprawy przez organy obydwu instancji. Waga oraz charakter naruszeń prawa materialnego i przepisów postępowania stwierdzonych przez Sąd Wojewódzkiego niewątpliwie wymagały ponownego rozpoznania sprawy przez organy administracji z zachowaniem wymogów zasady dwuinstancyjności.

Za nietrafny należało również uznać zarzut odnoszący się do art. 152 p.p.s.a., na podstawie którego Sąd Wojewódzki w sentencji wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wbrew temu, co podniósł autor skargi kasacyjnej, okoliczność, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji były środowiskowe uwarunkowania oznaczonego przedsięwzięcia – nie stanowiła przeszkody do zastosowania art. 152 p.p.s.a.

W związku z powołanymi orzeczeniami sądowymi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę na konieczność rozróżnienia instytucji uregulowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a., sąd w razie uwzględnienia skargi ma obowiązek określić czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. Obowiązek ten wynika z faktu, że wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu dokonane jest wyrokiem sądu pierwszej instancji, niemającym waloru prawomocności i podlegającym zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W praktyce orzeczniczej ugruntowany jest pogląd, że w art. 152 p.p.s.a. chodzi o wykonalność decyzji w szerokim znaczeniu, podobnie jak szerokie znaczenie ma "wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i 2 kpa. Stwierdzenie przez sąd, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia od chwili wydania wyroku, mimo, że wyrok uchylający tę decyzję jest jeszcze prawomocny (por. wyrok NSA z 29 lipca 2004 r. OSK 591/04 pub. ONSA i WSA 2004 nr 2 poz. 32).

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.