Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 873/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1 pkt 8 , art. 67a, art. 67b
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia II raty zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2021 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 września 2021 r. nr SKO.414.1679.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia 18 czerwca 2021r. nr PO.3123.6.3.2021.BM,

w sprawie odmowy umorzenia II raty zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2021 r. w kwocie 157 zł.

Stan sprawy przedstawia się następująco

J. D. (dalej: "wnioskodawca", "strona", "skarżący") pismem z dnia 17 maja 2021 r. zwrócił się do organu podatkowego o umorzenie drugiej raty łącznego zobowiązania pieniężnego, która była płatna do 15 maja 2021 r. w kwocie 157,00 zł. Uzasadniając wniosek wskazał, że jest w ciężkiej sytuacji materialnej i finansowej. Pracował na umowę zlecenia do końca maja 2020 r. i umowa nie została przedłużona

z powodu epidemii. Od 1 czerwca 2020 r. korzysta z pomocy społecznej. Poszukuje pracy, posiada orzeczenie o niepełnosprawności , choruje, leczy się, przyjmuje leki. Ponosi duże wydatki na opłaty oraz na utrzymanie dziecka do wniosku dołączył oświadczenie o sytuacji materialnej osoby fizycznej występującej z wnioskiem o ulgę

w spłacie zobowiązań podatkowych.

Decyzją z dnia 18 czerwca 2021 r. nr PO.3123.6.3.2021.BM, organ I instancji odmówił umorzenia II raty zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2021 r.

W motywach decyzji, organ I instancji wskazał, że ustalił, na podstawie informacji z Referatu Organizacyjnego i Referatu Ochrony Środowiska i Rolnictwa tut. urzędu, że wnioskodawca w 2021 r. został skierowany do wykonywania prac społecznie użytecznych od miesiąca marca i odmówił ich wykonania. Ponadto osoba pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym W. K. otrzymała propozycję prac społecznie użytecznych od 14 maja 2021 r. i podjęła pracę od 14 czerwca 2021 r., zatem sytuacja domowa ulegnie poprawie. Następnie organ I instancji przytoczył treść art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.

z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) i wskazał na wyjątkowy charakter ulgi, powszechność

i równość opodatkowania wszystkich podatników. W ocenie organu I instancji, podnoszone we wniosku argumenty w zakresie ponoszonych wydatków na utrzymanie domu nie stanowią wystarczających przesłanej do zastosowania kolejnej ulgi uznaniowej w postaci umorzenia II raty zaległego podatku, wskazując, że strona uzyskała umorzenie I raty zaległego podatku a także, że takiej ulgi udzielił w 2020 r., zaś podatnik nie powinien notorycznie ubiegać się o ulgę tylko dołożyć wszelkich starań aby wywiązać się

z nałożonego obowiązku, a tym bardziej podjąć proponowaną pracę.

Strona wniosła od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, w którym wskazała, że decyzja została wydana niezgodnie z prawem, wskazując ponownie na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wskazał, że jest nieprawdą, że otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych.

Za poniżenie godności człowieka uznał proponowaną mu stawkę za prace społeczno-użyteczne przez Burmistrza. Ponadto wskazał, że nie może wykonywać proponowanych prac związanych z wysiłkiem fizycznym z uwagi na stan zdrowia

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie , wskazaną na wstępie decyzją z dnia 1 września 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach decyzji, organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał art. 67a § 1 O.p., wyjaśnił rozumienie pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego", wskazał, że interpretacja powyższego przepisu i jego prawidłowe zastosowanie musi uwzględniać fakt, że przyznanie ulgi ma charakter uznaniowy, a także, że zastosowanie art. 67a Op. wiąże się z obowiązkiem ustalenia przez organ podatkowy, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

Zdaniem Kolegium, wykazanie zasadności zgłoszonego żądania spoczywa na wnioskodawcy, gdyż przyznanie ulgi leży przede wszystkim w jego interesie i to on jest w posiadaniu informacji niezbędnych dla oceny przesłanki “ważnego interesu podatnika". Wskazano, że ulgi, w tym najdalej idąca ulga umorzenia podatku bądź odsetek, mogą być udzielane w bardzo szczególnych sytuacjach dotyczących podatnika, w szczególności wtedy, gdy jego egzystencja z przyczyn nieprzewidzianych i nadzwyczajnych jest zagrożona, a jest szansa, że ulga podatkowa przywróci równowagę finansową podatnikowi (przesłanka ważnego interesu podatnika), z zastrzeżeniem, że ulga może być udzielona tylko takiemu podatnikowi, który rokuje, że po chwilowym zachwianiu będzie płacił w przyszłości podatek na bieżąco (przesłanka interesu publicznego). W żadnym razie podatek ten (ani żaden inny podatek lokalny, opłata) nie jest elementem polityki gospodarczej gminy, a ulgi podatkowe nie mają niczego wspólnego z zasiłkami z pomocy społecznej i zasadami rządzącymi pomocą społeczną. Wskazano również, że pandemia zakaźnej choroby COVID-19 wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2, nie zmieniła żadnych uregulowań dotyczących przesłanek umorzenia zaległości podatkowej czy też dotyczących samego podatku od nieruchomości/rolnego.

W ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja organu I instancji, ma wsparcie w materiale dowodowym i w okolicznościach sprawy, a to oznacza, że zasługuje na aprobatę.

Organ odwoławczy wskazał, że z ponownej analizy wniosku i odwołania, wynika, iż sytuacja strony jest niewątpliwie trudna, jednakże organ I instancji słusznie doszedł do przekonania, iż w przedmiotowej sprawie brak jest występowanie w sytuacji ekonomiczno-życiowej strony przesłanek opisanych w art. 67a Op., czyli ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Wskazano także, że trudności ekonomiczne strony występują od co najmniej roku. Jednakże obecnie nie wystąpiły w życiu wnioskodawcy zdarzenia, które zagroziły jego egzystencji. Podatek od nieruchomości, rolny (łączne zobowiązanie pieniężne) nie ma przecież charakteru nagłego, gdyż odwołujący ma wiedzę, że podatek jest płatny periodycznie (okresowo). Organ odwoławczy zauważył, iż podatek od nieruchomości/rolny jest związany z faktem posiadania nieruchomości. Powyższe oznacza, że każdy kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości/rolnego ma obowiązek jego zapłaty. W przypadku kiedy wnosi o zmniejszenie tego obowiązku poprzez umorzenie musi wykazać, że w jego sytuacji wystąpiły okoliczności nadzwyczajne uzasadniające takie umorzenie. W ocenie organu odwoławczego, podnoszona przez stronę okoliczność braku pracy, ma charakter przemijający, ponieważ nastąpiła liberalizacja nałożonych obostrzeń związanych z COVID - 19, na różne branże przedsiębiorców. Kolegium odniosło się także do powoływanej przez stronę okoliczności, iż poszukuje pracy. W ocenie organu odwoławczego, wnioskodawca w bardzo ogólny sposób wyjaśnia brak pracy, nie wyjaśnia, czy jego starania o pracę skupiają się wyłącznie na pracach określonego rodzaju, nie wyjaśnia, czy próbował znaleźć dorywczą pracę, która pozwoliła by mu zaradzić z uregulowaniem spornej raty podatku oraz poprawić byt swojej rodziny. Kolegium zwróciło także uwagę, że egzystencja wnioskodawcy jak i jego rodziny jest zabezpieczona pomocą ze środków socjalnych - zasiłek okresowy, a partnerka odwołującego podjęła się wykonywania na rzecz gminy prac społeczno-użytecznych. Nadto, zdaniem Kolegium, powoływanie się na bliżej nie określony stopień niepełnosprawności, nie pozbawia odwołującego możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy choćby dorywczej. Niepełnosprawność, nie eliminuje wnioskodawcy z rynku pracy. Kolegium odniosło się także do argumentacji strony, co do przyczyn odrzucania przez niego możliwości wykonywania odpłatnych prac społeczno-użytecznych organizowanych przez gminę. Wskazało, że nie aprobuje postawy wnioskodawcy w tym zakresie.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, okolicznością nadzwyczajną nie jest fakt ponoszenia codziennych kosztów utrzymania domu. Zwrócił dalej uwagę na fakt posiadania przez stronę nieruchomości w J. Stwierdził, że w sprawie nie zachodzi żaden nadzwyczajny przypadek, który pozwala umorzyć zaległy podatek, co – co do zasady - powinno mieć miejsce incydentalnie. Skoro strona osiąga dochody w postaci świadczenia z pomocy społecznej, jest w posiadaniu majątku nieruchomego i ruchomego (samochód), a ponoszone przez stronę koszty utrzymania, są typowe dla każdego obywatela, to sytuacja materialna nie zagraża jej egzystencji i nie stanowi o wyjątkowych okolicznościach, które miałyby wpływ na wywiązanie się z zobowiązań o charakterze publicznoprawnym.

Zdaniem Kolegium, organ I instancji zasadnie również stwierdził, że strona nie dowiodła by za umorzeniem podatku przemawiał także interes publiczny. Podkreślono, iż roszczeniowa postawa względem gminy, a także lekceważąca postawa strony względem proponowanych mu prac społeczno-użytecznych nie może być aprobowana.

W konsekwencji, Kolegium uznało zatem że, wnioskodawca nie spełnia żadnej przesłanki z art. 67a Op. (tzn. brak ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego), pozwalającej na udzielenie ulgi podatkowej.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w rozpoznawanej sprawie nie uchybił obowiązkom wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego określonym w art. 122 i art. 187 § 1 Op., a poprawność tej oceny (art. 191 Op.) nie budzi zastrzeżeń w świetle przesłanek unormowanych w przepisie art. 67a § 1 Op.

Końcowo wskazano, że strona ma możliwość zwrócenie się o rozłożenie na raty zaległości.

Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając, że została wydana niezgodnie z prawem i wskazując na swoją trudną sytuację materialną, finansową i zdrowotną.

Kolegium, wnosząc o oddalenie skargi, w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a niemającym tu zastosowania).

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie na podstawie tych kryteriów, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie umorzenia II raty zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2021 r. w wysokości 157 zł.

Organy podatkowe obu instancji uznały, że za zastosowaniem wnioskowanej ulgi nie przemawia ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny. Natomiast za przyznaniem wnioskowanej ulgi - w ocenie skarżącego - przemawia jego trudna sytuacja finansowa.

Przystępując do rozważań w przedmiocie ulg podatkowych, należy zaznaczyć, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem oraz istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach.

Zgodnie z art. 67a O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (§ 1). Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (§ 2). Powołany wyżej przepis daje zatem organowi podatkowemu na wniosek podatnika możliwość umorzenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

Z powyższych przepisów wynika przede wszystkim, że umorzenie zaległości podatkowych następuje na wniosek osoby zainteresowanej. Zatem to wnioskujący o umorzenie podatnik ma obowiązek zupełnego, wszechstronnego i oczywiście rzetelnego wyjaśnienia organom, jaka jest jego faktyczna sytuacja w kontekście wyrażonych w tym przepisie przesłanek zastosowania ulgi podatkowej. Umorzenie zaległości podatkowych, jeśli ma być zgodne z prawem, w żadnym razie nie może być oparte wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego podatnika skoncentrowanych na jego aktualnej sytuacji majątkowej, bo przesłanki zastosowania omawianej ulgi ujęte są szerzej. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych nie budzi wątpliwości. Oznacza on, że nawet stwierdzenie przez organy podatkowe, że w danej sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Zaznaczyć należy, że zastosowanie tej instytucji możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to, korzystając z uznania administracyjnego, organ podatkowy wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może - mimo istnienia przesłanek - odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować musi odmową uwzględnienia wniosku. W takim przypadku organ podatkowy nie ma możliwości wyboru między rozstrzygnięciem pozytywnym i negatywnym dla strony. Decyzja ma wówczas charakter związany.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 O.p., w którym to przepisie ustawodawca używa pojęć nieostrych, jak "ważny interes podatnika", "interes publiczny", nie daje podstaw do przyjęcia, że istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani też z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. Istnieją pewne wskazówki interpretacyjne, zaczerpnięte z piśmiennictwa podatkowego czy też

z wypracowanego w tym zakresie dorobku orzecznictwa sądowego, niemniej jednak

w każdym wypadku ich analiza musi być dokonana przez organ podatkowy w oparciu

o całokształt okoliczności istniejących w konkretnej sprawie.

Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie i uwzględnione przez organy podatkowe o wyjątkowym charakterze ulg w spłacie należności podatkowych, nakazującym stosować je w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik nie może wywiązać się z obowiązku zapłaty obciążających go zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie należności stanowią - aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę

i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego - to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego też równie wyjątkowy charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, oznaczające w istocie rezygnację Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z należnych im wpływów z tytułu podatków, jako że skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego (art. 59 § 1 pkt 8 O.p.). Zaznaczyć przy tym należy, iż wyjątkowość sytuacji uzasadniającej udzielenie ulgi nie musi wynikać z faktu, że sytuacja wnioskodawcy spowodowana została zdarzeniami losowymi w rodzaju klęsk żywiołowych, kradzieży itp. Wyjątkowość ta może przejawiać się w bieżącej sytuacji ekonomicznej i rodzinnej podatnika, wynikając z wysokości uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków (np. zwiększonych z uwagi na chorobę) itp. Dla przykładu, "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, często, choć niekoniecznie, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to np. utrata możliwości zarobkowania, majątku. Jednak sytuacja taka powinna mieć charakter względnie trwały. "Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny

i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przeświadczenie strony, iż taki właśnie jest jej interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne tego nie potwierdzają. W ocenie Sądu, w kontekście badania zaistnienia w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika zakresem rozważań organu odwoławczego winny zostać objęte nie tylko aspekt ekonomiczny skarżącego, ale również jego decyzje, zwłaszcza w kontekście przyczyn powstania zaległości, a także względy sprawiedliwości. Interes podatnika winien być przy tym słuszny w rozumieniu obiektywnym, nie będąc wyprowadzanym wyłącznie z własnego przekonania opartego na poczuciu krzywdy i nierówności.

W odniesieniu natomiast do przesłanki interesu publicznego, Sąd podziela stanowisko wynikające z bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych, że "interes publiczny" powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, nie tylko z punktu widzenia fiskalnego interesu Państwa, ale także z uwzględnieniem następstw odmowy udzielenia ulgi zarówno w sferze życia społecznego, jak i indywidualnego. W interesie publicznym nie leży przykładowo przymusowe dochodzenie należności, które z góry skazane jest na niepowodzenie, a nieskuteczna egzekucja spowodowałaby wygenerowanie tylko zbędnych kosztów i zaangażowanie organów państwa. W jednym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wpływy z podatków przeznaczane są na realizację różnych celów społecznych, a więc odstąpienie od ich poboru musi być podyktowane wystąpieniem sytuacji szczególnie ważnych i uzasadnionych (wyrok z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt: II FSK 1535/11). W wyrokach z dnia 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3690/17 i z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1318/20, NSA podkreślił, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych, czy też rozkładanie ich na raty, odraczanie terminów płatności będzie zbieżne z interesem publicznym. W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w kontrolowanej sprawie rozpoznanie wniosku zakończyło się w pierwszej fazie, albowiem organ uznał, że nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 67a § 1 O.p. Wobec powyższego sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zarzutu naruszenia prawa materialnego polega na ocenie, czy w ustalonych przez organy okolicznościach faktycznych, uzasadniona jest ich ocena, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego".

Sąd, aprobując powyższe dyrektywy procedowania we wskazanej kategorii spraw z zakresu ulg podatkowych oraz wykładnię przesłanek w sprawach, stwierdził, że organy podatkowe w niniejszej sprawie podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Stanowisko organów co do tego, że brak jest wystarczających podstaw do udzielenia skarżącemu wnioskowanej ulgi

w postaci umorzenia zaległości podatkowej znajduje potwierdzenie w prawidłowo zgromadzonym przez organy materiale dowodowym, który został szczegółowo przez nie przeanalizowany i oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podkreśla, że organ podatkowy rozpatrując wniosek o udzielenie ulgi w spłacie podatków, jest zobligowany do zbadania wystąpienia zarówno przesłanki "interesu publicznego", jak i "ważnego interesu podatnika". Dopiero bowiem ustalenie wystąpienia bądź nie którejkolwiek z przesłanek, daje organowi możliwość podjęcia rozstrzygnięcia. W orzecznictwie wskazuje się, że wymienione w art. 67a § 1 O.p., przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu podatnika, nie są wobec siebie konkurencyjne, ani też żadna z nich nie może w państwie prawnym być uznana z definicji za ważniejszą (zob. wyroki NSA: z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 510/11 oraz z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15). Popierając w całej rozciągłości pogląd wynikający z przywołanych wyroków zauważyć trzeba, że obie przesłanki mają charakter równorzędny. Organ podatkowy w trakcie postępowania zobowiązany jest ocenić obie przesłanki w aspekcie okoliczności faktycznych sprawy, wyważyć która przeważa i dać temu wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji. Pominięcie tych kwestii może świadczyć o potraktowaniu tej decyzji jako "dowolnej". Stąd też w ocenie składu orzekającego organ podatkowy obowiązany jest nie tylko do ustalania, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67a § 1 O.p., lecz także obowiązany jest do wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony gdyż zobowiązuje go do tego treść art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2002r sygn. akt SA/WR 1458/01 POP 2004, z 3 poz. 59).

Odnosząc się zatem do okoliczności niniejszej sprawy, które przemawiały za odmową umorzenia zaległości, organ zasadnie odniósł się do ustalonej sytuacji finansowej, osobistej i majątkowej skarżącego , w takim zakresie, w jakim uznał on za stosowne ją ujawnić. Podkreślić należy, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na skarżącym.

Treść zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i akta sprawy wskazują, że - w oparciu o dokumenty zgromadzone przez organ I instancji z urzędu, jak i dowody przedłożone przez skarżącego - organ dokładnie przeanalizował sytuację materialną i finansową, ustalając jednoznacznie, że jedyny majątek skarżącego stanowi nieruchomość w J. , zaś dochody różnego rodzaju zasiłki z pomocy społecznej oraz dochody z prac społeczno-użytecznych, których się podjęła bezrobotna partnerka skarżącego. Skarżący jest zaś bezrobotny od 2020 r., co spowodowała trwająca pandemia. Sąd podziela stanowisko organów, że takie ustalenia nie oznaczają jeszcze występowania w jego sytuacji ekonomiczno – życiowej przesłanek z art. 67 a O.p., czyli ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego, zaś sytuacja skarżącego aczkolwiek trudna, jednakże ma charakter przejściowy.

Zasadnie również stwierdzono, że decydującego wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mogły też mieć kłopoty zdrowotne skarżącego, których zarówno Sąd, jak i organy nie kwestionowały. Oczywiście w wymiarze indywidualnym stan zdrowia jest dla podatnika ważnym interesem, ale przy odniesieniu do interesu publicznego, trudno dostrzec powód, dla którego organ podatkowy miałby rezygnować z dochodzenia należności podatkowych zwłaszcza, że skarżący poza gołosłownymi twierdzeniami, że poszukuje pracy i jest niepełnosprawny nie przedstawia żadnych orzeczeń ani zaświadczeń lekarskich (a był o to wzywany przez organ I instancji), ani też nie wyjaśnia bliżej, jakiego rodzaju schorzenia uniemożliwiają mu podjęcie zatrudnienia, choćby dorywczego, co byłoby uzasadnione ze względu na trudną sytuację finansową rodziny. Skarżący odmawia przyjęcia pomocy ze strony gminy w formie proponowanych prac społeczno-użytkowych, wskazując na zaniżoną stawkę godzinową, co w kontekście problemów finansowych rodziny i generujących się w sposób ciągły zaległości, nie może być postrzegane na jego korzyść. Z postawy skarżącego wynika, że pomoc jakiej oczekuje, to wyłącznie przyznanie kolejnej ulgi w spłacie zaległości (w formie umorzenia), co zresztą przybiera już charakter notoryczny, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w swojej decyzji.

Zasadą jest zaś płacenie podatków w wysokościach i w terminach określonych przez prawo, natomiast umorzenie zaległości podatkowych traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna, prowadząca do uprzywilejowania jednych podatników kosztem pozostałych, którzy podatki płacą. Natomiast skarżący, jak można wnosić z treści jego pism i ilości składanych wniosków o ulgi w spłacie zobowiązań, uważa, że w jego sytuacji zasadą winno być wygaszenie zobowiązań publicznoprawnych przez ich umorzenie.

Ponadto, w ocenie Sądu zarzuty skarżącego mają w głównej mierze charakter roszczeniowy. Z okoliczności istniejących w sprawie można bowiem wnioskować, że skarżący domaga się zwolnienia go z obowiązku płacenia podatków przez wzgląd na trudną sytuację finansową i zdrowotną, w jakiej się znalazł, w wskutek pandemii. Jednakże, co należy podkreślić, pojęcia ważnego interesu podatnika, jako przesłanki umorzenia zaległości, nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia tych zaległości, jak również z dolegliwością finansową, jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązywania się z ciążących na niej zobowiązań podatkowych.

Sąd zauważa, że wysokość zaległości, o której umorzenie ubiega się skarżący jest niewielka i wynosi 157 zł, co oznacza, że skarżący mógłby przy nawet najmniejszym wysiłku, postarać się zdobyć taką kwotę, podejmując się pracy dorywczej, chociażby w niepełnym wymiarze godzin, z uwzględnieniem stopnia niepełnosprawności. Nie wykazał bowiem, że jest całkowicie wyłączony z rynku pracy. Zasadnie także zwrócił uwagę organ odwoławczy, że dla skarżącego wysokość zaległości może faktycznie nie pozwala obecnie na uregulowanie jej w sposób jednorazowy, jednakże pozwala na systematyczne umniejszanie przedmiotowego zobowiązania na przykład w formie układu ratalnego, o który skarżący może się ubiegać składając stosowny wniosek.

Słusznie zatem organy podatkowe, odmawiając w niniejszej sprawie przyznania kolejnej ulgi, wskazywały na wyjątkowość instytucji umorzenia zaległości podatkowej jako odstępstwa od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. Wpływy z podatków przeznaczane są bowiem na realizację różnych celów społecznych, tak więc odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru musi być uzasadnione wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, powodów, które w ustawie w sposób ogólny określono jako ważny interes podatnika lub interes publiczny. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji (i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji) oraz argumentów przedstawionych w skardze wskazuje na to, że skarżący skutecznie nie wykazał, by w jego przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie umorzenia zaległości podatkowych.

Nie można również w rozpoznawanej sprawie tracić z pola widzenia, majątkowego charakteru łącznego zobowiązania podatkowego, o którego umorzenie ubiegał się skarżący w niniejszej sprawie. Jest to zobowiązanie zależne wyłącznie od faktu posiadania nieruchomości, nie zaś od tego, czy ten składnik majątkowy przynosi dochody (straty) lub czy podatnik dysponuje środkami pieniężnymi na zapłatę podatku. Przyjęcie tych przesłanek prowadziłoby w rzeczy samej do "zniesienia obowiązku podatkowego". Innymi słowy, naruszałoby zasadę powszechności opodatkowania. Dlatego stwierdzić należało, iż z uwagi na charakter łącznego zobowiązania pieniężnego nie jest przesłanką do umorzenia zaległości w tym podatku wskazanie przez podatnika braku środków pieniężnych na zapłatę podatku jako ważnego interesu podatnika, o czym stanowi art. 67a § 1 O.p. Taki też pogląd został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 maja 2004 r., (sygn. akt III SA 2919/03, niepublik.), który Sąd w niniejszym składzie w pełni podzielił. Okoliczność powyższą dostrzegł również organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do pominięcia żadnych istotnych okoliczności faktycznych, a jedynie do odmiennej oceny ich całokształtu przez organy podatkowe (które nie uznały ich za świadczące o wystąpieniu ważnego interesu podatnika) i przez skarżącego (zdaniem którego, potwierdzają one istnienie ważnego interesu podatnika).

Na podstawie analizy całokształtu tych okoliczności, biorąc pod uwagę aktualną sytuację finansowo-bytową skarżącego, organy zasadnie doszły do wniosku, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności. Trzeba zauważyć, że organy szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy podjęciu takiego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania nie jest zgodny z oczekiwaniami skarżącego, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Zdaniem Sądu w tej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 67a O.p. Materiał dowodowy został zebrany w zgodzie z przepisami postępowania. Dopuszczono jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dokumentację organy rozważyły i oceniły pod kątem przesłanek do zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, w zgodzie z przepisami prawa. Stanowisko organu zostało wyjaśnione

i uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.