Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 805/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 27  ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: Art. 145  par. 1  pkt 1  lit.  a i lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak - Sudyka WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2020 r. znak: [...] odmówił skarżącej K. Ś. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką W. D. legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 25 lutego 2010 r., mocą którego zaliczono ww. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe ze stwierdzeniem, że nie można ustalić od kiedy w jej przypadku niepełnosprawność istnieje, natomiast orzeczony stopień niepełnosprawności datuje się od 9 lutego 2010 r.

W uzasadnieniu organ wskazał na dwie przesłanki odmowy przyznania świadczenia. Pierwszą stanowi okoliczność, iż wprawdzie osoba wymagająca opieki posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, jednakże nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje i już z tego powodu nie została spełniona przesłanka przyznania prawa do świadczenia wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jako drugą przesłankę odmowy świadczenia organ wskazał zaś fakt pobierania przez wnioskodawczynię zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, co w jego ocenie, również uniemożliwia przyznanie dochodzonego przez stronę świadczenia, wobec zaistnienia przesłanki negatywnej wymienionej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy.

W odwołaniu K. Ś. podniosła, iż nie zgadza się z wydaną decyzją i uważa, że jest ona niesprawiedliwa. Podkreśliła, że jest świadoma, iż pobieranie przez nią zasiłku dla opiekuna było przesłanką negatywną, niemniej jednak z powodów materialnych związanych z opieką nad mamą nie jest w stanie pozwolić sobie na wcześniejszą rezygnację z zasiłku nie posiadając prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. znak: [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

SKO wyjaśniło, że poprzednio wydana decyzja organu l instancji w przedmiocie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z dnia [...] 2020 r. na skutek jej zaskarżenia odwołaniem, została w całości uchylona a sprawa została przekazana organowi do ponownego rozpoznania na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2020 r., sygn. [...]. Organ odwoławczy zalecił organowi I instancji dokonanie merytorycznego rozpoznania wniosku K. Ś., badając, czy ustalony w sprawie stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawnej wynikającej z art. 17 ustawy oświadczeniach rodzinnych, przy uwzględnieniu zakresu, w jakim przepis art. 17 ust. 1b został uznany za niekonstytucyjny począwszy od dnia 23 października 2014 r. na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 38/13, ustalenie, czy wnioskodawczyni faktycznie nie podejmuje pracy w gospodarstwie rolnym w związku ze sprawowaniem stałej opieki nad niepełnosprawną matką oraz zwrócenie się do właściwej placówki terenowej KRUS o udzielenie informacji, czy K. Ś. podlegała bądź aktualnie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, a jeżeli tak od kiedy, w jakim zakresie i z jakiego tytułu.

Następnie organ wskazał, że K. Ś. wnioskiem z dnia 30 grudnia 2019 r. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad matką W. D. (wdowa, ur. [...] 1925 r.), która posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe ze stwierdzeniem, iż w jej przypadku nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, natomiast orzeczony stopień niepełnosprawności datuje się od 9 lutego 2010 r. Przyczynami niepełnosprawności są choroby neurologiczne, upośledzenie narządu ruchu oraz schorzenia psychiczne. Skarżąca oświadczyła, że jest rolnikiem lub domownikiem rolnika i zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym począwszy od dnia 1 lipca 2013 r. Wraz z wnioskiem przedłożyła także oświadczenie, że wobec zbiegu uprawnień do świadczeń opiekuńczych wybiera jako korzystniejsze świadczenie pielęgnacyjne i rezygnuje z pobieranego dotychczas zasiłku dla opiekuna w przypadku, gdy organ pomocy społecznej jednoznacznie ustali w toku prowadzonego postępowania, iż posiadanie prawa do zasiłku dla opiekuna stanowi jedyną negatywną przesłankę, która uniemożliwia przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Załączyła także oświadczenia swoich dwóch sióstr, z których wynika, że nie mogą one sprawować osobistej opieki nad matką, jak również przyczyniać się finansowo do umożliwienia tej opieki.

Na podstawie przeprowadzonego w dniu 29 stycznia 2020 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego dla celów ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna pracownik socjalny ustalił, że matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku (liczy 95 lat), obłożnie chorą, leżącą i w związku z tym wymaga całodobowej opieki we wszystkich podstawowych czynnościach dnia codziennego.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji pozyskał m.in. zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka z dnia 22 kwietnia 2020 r. zgodnie z którym K. Ś. nie figuruje w ewidencji świadczeniobiorców placówki na dzień 22 kwietnia 2020 r. oraz jej oświadczenie z dnia 15 kwietnia 2020 r. zgodnie z którym od dnia 1 lipca 2013 r. w związku z opieką nad mamą W. D. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego i wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, którym zajmuje się jej mąż. Ponadto w oświadczeniu z 15 kwietnia 2020 r. K. Ś. wskazała, że w przypadku uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego niezwłocznie zrezygnuje z prawa do zasiłku dla opiekuna, gdyż wybierze jedno świadczenie korzystniejsze dla niej. Podkreśliła, że na chwilę obecną nie może zrezygnować z prawa do zasiłku dla opiekuna, ponieważ utraciłaby do niego prawo na stałe bez możliwości ponownego ubiegania się o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna, na co nie może sobie pozwolić.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odnosząc się do prezentowanego stanowiska organu l instancji względem skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443) wyjaśniło, że jest ono błędne. Jak podkreśliło, uzasadnienie prawne tej kwestii zostało w sposób szczegółowy przedstawione w poprzednio wydanej decyzji kasatoryjnej z dnia 12 marca 2020 r., sygn. [...] i nie wymaga ponownego przytaczania.

Organ podkreślił, że pomimo błędnej wykładni art. 17 ust. 1b ustawy decyzja organu I instancji ostatecznie odpowiada prawu, ponieważ organ pomocowy słusznie uznał, że skoro skarżąca nie zrezygnowała z przysługującego jej prawa do zasiłku dla opiekuna to brak jest podstaw do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wynika to jednoznacznie z treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym unormowaniem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do m.in. zasiłku dla opiekuna. Nie można zatem w tym samym okresie posiadać prawa do obu świadczeń. Art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń zgodnie z wyborem.

SKO podniosło, że z treści poprzednio wydanej przez Kolegium decyzji jednoznacznie wynikało, iż jedyną przeszkodą do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, w przypadku potwierdzenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w tym gospodarstwie z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, był fakt pobierania przez nią zasiłku dla opiekuna. Tym samym skarżącej została zapewniona realna możliwość wyboru jednego ze świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro jednak skarżąca w oświadczeniu z dnia 15 kwietnia 2020 r. stwierdziła, że "na chwilę obecną nie mogę zrezygnować z prawa do zasiłku dla opiekuna", to biorąc pod uwagę treść ww. przepisów przyjąć należy, że brak jest podstaw do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. Ś. nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją i podniosła, że znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie z dnia 15 kwietnia 2020 r. o treści "na chwilę obecną nie mogę zrezygnować z ZDO, ponieważ utraciłabym prawo do niego na stałe" zostało jej podsunięte do podpisania i dokładnie się nie wczytała w jego treść. Skarżąca w konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organ l i II instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2020.111).

Przepis art. 17 ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów -przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Obowiązek alimentacyjny jest pojęciem prawnym, uregulowanym w Dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019.2086). Stosownie do art. 128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i ciąży na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie.

Z akt sprawy wynika, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką złożyła jej córka, a więc osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem z 25 lutego 2010 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niesporna jest zatem okoliczność, że skarżąca znajduje się w kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie było też wątpliwości, że zachodzi w niniejszej sprawie związek przyczynowo - skutkowy, pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i niepodejmowaniem pracy zarobkowej przez skarżącą, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką.

Jak wynika z decyzji z dnia 30 kwietnia 2020 r., organ I instancji odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na dwie przesłanki, po pierwsze brak spełnienia przesłanki przyznania prawa do świadczenia wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a mianowicie jak wyjaśnił, osoba wymagająca opieki posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, jednakże nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Po drugie przesłanką odmowy był fakt pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna, co stanowi przesłankę negatywną wymienioną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie SKO, stanowisko organu I instancji względem skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 było błędne, jednakże nie wpłynęło ono na prawidłowość wydanej przez niego decyzji, bowiem skarżąca nie zrezygnowała z przysługującego jej prawa do zasiłku dla opiekuna, a zatem brak było podstaw do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w wyroku TK z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, wskazano, iż art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w tej części Kolegium prawidłowo nie podzieliło stanowiska organu I instancji. Rozpoznając bowiem wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez wnioskodawcę w takim stanie prawnym organy mają obowiązek zbadać, czy skarżący spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ art. 17 ust. 5 pkt. 1b ustawy, jako błędne należy uznać stanowisko Kolegium w zakresie, w jakim nie przyznano skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że skoro skarżąca nie zrezygnowała z przysługującego jej prawa do zasiłku dla opiekuna to brak było podstaw do przyznania jej przedmiotowego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Niewątpliwie celem regulacji zawartej w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest uniemożliwienie osobom uprawnionym równoczesnego pobierania tych świadczeń, co nie wyklucza jednak możliwości przyznania innego świadczenia (zmiany) w przypadku spełniania warunkujących go przesłanek. Oznacza to prawo wyboru przez osobę wnioskującą świadczenia korzystniejszego.

W okolicznościach faktycznych sprawy skarżąca takiego wyboru dokonała już we wniosku z dnia 30 grudnia 2019 r. oświadczając, że wybiera jako korzystniejsze świadczenie pielęgnacyjne.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednak nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją (wyrok NSA z dnia z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. l OSK 235/18, LEX nr 2531523, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1151/19, wyrok WSA w Gdańsku z 26 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd423/19).

Skarżąca miała więc prawo oczekiwać od organów, że te podejmą działania zmierzające do rozważenia przyznania jej korzystniejszego świadczenia. W ocenie Sądu, organy nie mogły bowiem wymagać od skarżącej, aby wcześniej zrezygnowała z pobierania przyznanego zasiłku dla opiekuna, stanowiącego podstawowe źródło dochodu skarżącej. Jak wskazywała skarżąca w trakcie postępowania z powodów materialnych związanych z opieką nad mamą nie jest "w stanie pozwolić sobie na wcześniejszą rezygnację z zasiłku nie posiadając prawa do świadczenia pielęgnacyjnego", "zwyczajnie muszą coś jeść, z czegoś opłacać rachunki i wspierać mamę".

Sąd zwraca też uwagę, że kwestie dotyczące proceduralnych możliwości realizacji uprawnienia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych były już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. l tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2019 r. sygn. akt l OSK 300/19 (Lex nr 2677670) wskazał: "Dla uniknięcia zbiegu świadczeń (dopuszczalny jest zbieg uprawnień, ale nie kumulatywne pobieranie świadczeń) możliwe jest wydanie decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem zrzeczenia się ustalonego już zasiłku dla opiekuna. Fakt uzyskiwania przez stronę zasiłku dla opiekuna nie może być zatem przeszkodą do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do tej samej osoby podopiecznej. W sytuacji zbiegu po stronie tego samego podmiotu uprawnień do obydwu tych świadczeń znajduje bowiem zastosowanie przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r.". W ocenie NSA, nie zachodzi konieczność uprzedniej rezygnacji z przyznanego już świadczenia, tj. jeszcze przed rozstrzygnięciem co do drugiego świadczenia objętego zbiegiem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem NSA organ powinien przedsięwziąć takie czynności aby strona mogła skorzystać z prawa wyboru i nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. Winien więc rozważyć możliwość jednoczesnego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji. NSA wskazał, że to ostatnie rozwiązanie opiera się na przyjęciu, że kwestia przedmiotowego wyboru, a tym samym i rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość odpowiedniego załatwienia rezygnacji z zasiłku dla opiekuna w decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt l OSK 1676/18, dostępny jw.). Nie można również pominąć możliwości stwierdzenia we właściwym trybie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna.

Innymi słowy, po stronie organu leży podjęcie takich działań, by osoba

uprawniona do dwóch różnych świadczeń (zbieg uprawnień) nie została pozbawiona

realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno, z tych świadczeń. Stanowisko powyższe skład orzekający w niniejszej sprawie

podziela.

Z tego względu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów art. 7, art. 9, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r. poz. 256 ze zm.), mającym wpływ na wynik sprawy. Nierozważenie przez organy procesowych możliwości zrealizowania przez skarżącą dokonanego wyboru świadczenia korzystniejszego doprowadziło także do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Ponownie rozpatrując wniosek skarżącej z dnia 30 grudnia 2019 r. organy uwzględnią stanowisko Sądu w kwestii przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego, dokonując wyboru procesowej formy załatwienia sprawy umożliwiającej skarżącej realizację dokonanego wyboru świadczenia, mając na względzie przepis art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązujący do załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki. Uwzględnią również stanowisko Sądu w zakresie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 7, art. 9 art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego i z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.