Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 718/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1; art. 97 § 1 pkt 4; art. 61a; art. 7, art. 77 § 1; art. 107 § 3; art. 30 § 4 i 5;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 29; art. 30; art. 32;
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 135; art. 200, art. 205 § 1; art. 209; art. 119 pkt 2;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 9 ust. 2
journal: Dz.U. 1999 nr 45 poz 453
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI ORAZ ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ z  dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy T. L. z dnia [...] 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. B. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. L. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia działki nr [...] stanowiącej własność B. i E. małżonków B. z działką nr [...] stanowiącą własność A. Ś. i A. Ś., położonych w obrębie [...] G., gmina T. L..

W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że B. i E. małżonkowie B. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. wnieśli o dokonanie rozgraniczenia stanowiącej ich własność nieruchomości położonej w [...] G., oznaczonej jako działka nr [...], z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka nr [...].

Organ pierwszej instancji ustalił, że w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele działki nr [...] ujawnieni są A. Ś. i A. Ś.. Numerem adresowym tej działki jest ul. [...] w miejscowości [...] G.. Pod wskazanym adresem nikt nie zamieszkuje i nie jest zameldowany, a znajdujący się na działce stary budynek stanowi pustostan. Zdaniem organu istnieje duże prawdopodobieństwo, że A. Ś. i A. Ś. nie żyją. Jednocześnie brak jest dokumentów pozwalających na potwierdzenie czy ktoś inny uzyskał prawo własności do tej nieruchomości, na przykład na skutek dziedziczenia.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że nie możliwości ustalenia potencjalnych spadkobierców właścicieli działki nr [...], a tym samym jednoznacznego określenia stron postępowania rozgraniczeniowego. Spadkobierców ustala się bowiem w postępowaniu sądowym o stwierdzanie nabycia spadku.

Powołując się na powyższe okoliczności, organ na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania skarżącej B. B., decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. L. z dnia [...] marca 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego działka nr [...] ma nieuregulowany stan prawny, gdyż figurujący w ewidencji gruntów i budynków jako jej właściciele A. Ś. i A. Ś. nie żyją. Organ pierwszej instancji podjął działania zmierzające do ustalenia, czy po ich śmierci przeprowadzono postępowanie spadkowe. Jednakże żadne dokumenty ani informacje pozyskane przez organ nie wskazują, aby byli ustaleni spadkobiercy wymienionych osób. Zatem działka nr [...] ma nieuregulowany stan prawny i zachodzi potrzeba jego uregulowania. Nie jest to jednak zadaniem organu administracji publicznej właściwego do przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości. Brak bowiem przepisu, który stwarzałby tego rodzaju uprawnienia po stronie organu.

Zdaniem organu odwoławczego ustalenie praw spadkowych nie stanowi także zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającego zawieszenie postępowania do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W ocenie organu brak ustalonego stanu prawnego nieruchomości stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" w rozumieniu art. 61a k.p.a., przewidującego odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Natomiast w sytuacji wszczęcia postępowania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak jednej ze stron rozgraniczenia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że wprawdzie na organie spoczywa obowiązek ustalenia stron postępowania administracyjnego, jednakże w postępowaniu rozgraniczeniowym nie wystarczy ustalenie potencjalnych spadkobierców. Nabycie spadku musi być wykazane orzeczeniem sądu lub poświadczeniem dziedziczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca B. B. zarzuciła [...] istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego i wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy, przeprowadzenie postępowania w sposób nie uwzględniający ani interesu społecznego, ani interesu skarżącej. Zdaniem skarżącej błędne jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, jakoby organ administracji publicznej nie był obowiązany do uregulowania stanu prawnego nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu ani też uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że umorzenie postępowania narusza jej istotny interes. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie leży w jego kompetencji ustalenie kręgu spadkobierców A. Ś. i A. Ś.. Skarżąca podkreśliła, że ustalenie stron postępowania jest obowiązkiem organu właściwego dla przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego i organ nie może uchylać się od tego obowiązku twierdząc, że stron postępowania nie można ustalić inaczej, niż w postępowaniu sądowym. Zdaniem skarżącej Gmina T. L. ma interes prawny we wniesieniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po A. Ś. i A. Ś., gdyż Gmina T. L. jest potencjalnym spadkobiercą wskazanych osób.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Po przeprowadzeniu według wskazanych zasad kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Procedurę rozgraniczenia nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm., dalej także jako "ustawa"). Zgodnie z treścią art. 29 tej ustawy rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (ust. 1). Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (ust. 2). Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (ust. 3).

W świetle art. 30 ustawy wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony (ust. 1). Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia (ust. 2). Postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów zastępuje postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości (ust. 3). Na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie (ust. 4).

Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) (art. 31 ust. 1 ustawy).

Stosownie do art. 32 ustawy wezwanie do stawienia się na gruncie doręcza się stronom za zwrotnym poświadczeniem odbioru, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem (ust. 1). W wezwaniu należy poinformować strony o skutkach niestawiennictwa (ust. 2). Nieusprawiedliwione niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynności geodety (ust. 3). W razie usprawiedliwionego niestawiennictwa strony, geodeta wstrzymuje czynności do czasu ustania przeszkody lub wyznaczenia pełnomocnika - nie dłużej jednak niż na okres jednego miesiąca (ust. 4). Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody (ust. 5).

W art. 32 ust. 6 ustawy zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad rozgraniczania nieruchomości, w szczególności rodzajów dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposobu i trybu wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości, mając na względzie dążenie do ugodowego rozstrzygnięcia sporu oraz poszanowanie prawa własności nieruchomości uczestników postępowania. Na podstawie wskazanej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453).

Przedmiot skargi podlegającej rozpoznaniu przez Sąd w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. L. o umorzeniu zainicjowanego wnioskiem B. i E. małżonków B. postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie powołanym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zdaniem organów obu instancji postępowanie rozgraniczeniowe było podlegało umorzeniu z przyczyn podmiotowych, a to z uwagi na niemożność ustalenia stron postępowania, a mianowicie następców prawnych osób ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele nieruchomości położonej w [...] G., oznaczonej jako działka nr [...]. W ocenie Sądu powyższe stanowisko nie zasługuje jednak na podzielenie.

Dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych potwierdzają, że w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele opisanej wyżej nieruchomości ujawnieni są A. Ś. i A. Ś.. Jako tytuł własności wskazany jest akt własności ziemi nr [...] Nie można zatem uznać, że nieruchomość nie ma uregulowanego stanu prawnego w sensie braku tytułu własności. Natomiast dołączone do akt sprawy kopie odpisów aktów zgonu A. Ś. i A. Ś. potwierdzają, że właściciele działki nr [...] zmarli przed wniesieniem przez B. i E. małżonków B. wniosku o rozgraniczenie tej nieruchomości ze stanowiącą własność wnioskodawców działką nr [...]. A. Ś. zmarł [...] sierpnia [...] r., zaś A. Ś. [...] grudnia [...] r.

W ocenie Sądu sytuacja ta nie uzasadniała jednak umorzenia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie, a zatem zakończenia tego postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.

W sprawie nie jest kwestionowanie, że B. i E. małżonkom [...] przysługuje prawo własności do nieruchomości położonej w [...] G. stanowiącej działkę nr [...]. Okoliczność tę potwierdza wyciąg z księgi wieczystej [...] Nie budzi zatem wątpliwości, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osoby będące stronami postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Istnieje również przedmiot postępowania rozgraniczeniowego, które dotyczy ustalenia przebiegu granic wyodrębnionych prawnie nieruchomości gruntowych położonych w [...] G., oznaczonych jako działki nr [...] i [...], przez określenie położenia punktów i linii granicznych.

Zgodnie z utrwalonym w tej kwestii stanowiskiem ustalenie stron postępowania administracyjnego spoczywa na organie administracji. Wskazują na to przepisy art. 7, art. 10 oraz art. 61 § 4 k.p.a. Organ administracji powinien zatem ustalić z urzędu, które osoby powinny być stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 k.p.a. i ewentualnie przepisami szczególnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 684/97). Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiuje pojęcia strony postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Oznacza to, że do tego pojęcia należy stosować art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie budzi wątpliwości, że właściciele nieruchomości podlegających rozgraniczeniu są stronami postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Do organu prowadzącego postępowanie rozgraniczeniowe należy zaś dbałość o zapewnienie w nim udziału stron tego postępowania. Potwierdza to brzmienie art. 32 ustawy oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem jeżeli nie jest możliwe ustalenie osób uprawnionych do wystąpienia jako strona w postępowaniu rozgraniczeniowym, geodeta odracza wykonanie czynności ustalania przebiegu granic i zawiadamia o tym właściwy organ.

Istotne jest przy tym, że w przypadku śmierci właścicieli jednej z rozgraniczanych nieruchomości, niezbędne jest wykazanie następstwa prawnego stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w przypadku postępowania rozgraniczeniowego nie wystarczy ustalenie potencjalnych spadkobierców. Chodzi bowiem w tym przypadku o ustalenie, komu przysługuje prawo rzeczowe, jakim jest własność. Stosownie zaś do art. 1027 kodeksu cywilnego względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 148/11, w przypadku konieczności ustalenia stron postępowania będących następcami prawnymi nieżyjących osób fizycznych dowodem istnienia tego następstwa prawnego jest dowód w postaci postanowienia właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia w odniesieniu do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Działania, o jakich mowa w art. 30 § 4 i 5 k.p.a., dotyczą sytuacji śmierci strony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a nie ustalania przez organ administracji we wstępnej fazie postępowania administracyjnego kręgu osób, których udział w postępowaniu jest konieczny ze względu na ich interes prawny (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 484/13).

Zatem w przypadku, gdy właściciele nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu, zainicjowanemu przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości, zmarli przed wniesieniem wniosku w tej sprawie, działania organu powinny w szczególności zmierzać do ustalenia czy toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku oraz czy wydano w tej sprawie prawomocne postanowienie orzekające co do meritum sprawy, ewentualnie czy został sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia, jak również, gdzie zamieszkują spadkobiercy zmarłych właścicieli. Organ może zwrócić się w tej kwestii o udzielenie stosownych informacji przez osoby należące do rodziny zmarłych właścicieli nieruchomości, a także do sądu spadku, którym zgodnie z art. 628 k.p.c. jest sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. Możliwe jest również dokonanie ustaleń w oparciu o Rejestr Spadkowy. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby organy zasięgały stosownych informacji w sądzie spadku oraz dokonały sprawdzenia danych w Rejestrze Spadkowym.

Wymaga jednocześnie podkreślenia, że wbrew zarzutom skarżącej ustalenie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji. Właściwymi w tym przypadku są sądy powszechne oraz notariusze, o czym stanowi art. 1025 § 1 k.c. Przepis art. 1025 § 2 k.c. ustanawia domniemanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.

W przypadku, gdy następstwo prawne po zmarłych właścicielach nieruchomości nie zostało jeszcze ustalone w sposób przewidziany w art. 1027 k.c., organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest też uprawniony do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1421/00, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt I CKN 471/01). Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują uprawnienia organu prowadzącego postępowanie administracyjne do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Legitymację do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku mają wyłącznie osoby mające w tym interes (art. 1025 § 1 k.c.), a organ do takich podmiotów nie należy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 3432/18, a także np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1227/07 oraz Andrzej Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Spadki, wyd. IV, t. 6 do art. 1025 k.c., System Informacji Prawnej LEX).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, odmiennie niż przyjął to organ odwoławczy, ustalenie spadkobierców właścicieli nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu w tej sprawie, zmarłych przed złożeniem przez skarżącą i jej męża wniosku o rozgraniczenie, stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 484/13, konieczność ustalenia podmiotu prawa własności stanowi konieczny element uregulowania stanu prawnego nieruchomości. W związku z tym nieustalenie spadkobierców właścicieli nieruchomości, której dotyczy złożony przez uprawnioną stronę wniosek o rozgraniczenie, stanowić może podstawę zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nie daje zaś w ocenie Sądu podstawy do odmowy wszczęcia postępowania albo jego zakończenia przez umorzenie, jako bezprzedmiotowego (por. także wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 236/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 139/20 oraz z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 704/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 387/18, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 lipca 2018, sygn. akt III SA/Lu 212/18).

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta, a której rozstrzygnięcie leży w kompetencji innego organu lub sądu, bezpośrednio związaną z rozpatrzeniem danej sprawy. Bezpośredniość ta dotyczy sytuacji, w której bez rozstrzygnięcia kwestii objętej zagadnieniem wstępnym nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia w sprawie głównej. Jak podkreśla się w orzecznictwie, zagadnienie wstępne można rozpatrywać bądź to podmiotowo (gdy niezbędne jest rozstrzygnięcie o osobie występującej w sprawie, jej prawach np. stwierdzenie nabycia spadku w celu określenia kręgu spadkobierców, których organ nie zna), bądź też przedmiotowo (gdy niezbędne jest rozstrzygnięcie o pewnym elemencie sprawy, od którego zależy rozstrzygnięcie administracyjne np. uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem w celu dalszego rozstrzygnięcia w przedmiocie ewentualnej samowoli budowlanej)(tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt II GSK 38/09).

Stosownie do art. 100 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Powołany przepis nie przyznaje jednak organowi administracji publicznej zdolności sądowej ani uprawnienia do wystąpienia do sądu w sprawie, która dotyczy strony prowadzonego przez ten organ postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt I CKN 471/01). Jak wyjaśniono już wyżej, w świetle art. 1025 § 1 k.c. sąd stwierdza nabycie spadku na wniosek osoby mającej w tym interes, który jest rozumiany szeroko. Stosowny interes w uzyskaniu postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po właścicielach nieruchomości objętej wnioskiem o rozgraniczenie mają wnioskodawcy tego postępowania będący właścicielami drugiej z podlegających rozgraniczeniu nieruchomości.

Nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącej, że to Gmina T. L., jako potencjalny spadkobierca, winna wystąpić o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych właścicielach działki nr [...]. Wymaga podkreślenia, że przepis art. 935 k.c. dopiero po zmianie wprowadzonej z dniem 25 września 2003 r., na mocy ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 49, poz.409), przewiduje, że w sytuacji braku innych, wymienionych we wcześniejszych artykułach, spadkobierców ustawowych spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. [...] na względzie daty otwarcia spadków po A. Ś. i A. Ś., przepis art. 935 k.c. we wskazanym brzmieniu nie znajduje zastosowania do stwierdzenia nabycia spadku po tych osobach, a Gmina T. L. nie należy do kręgu ich potencjalnych spadkobierców. Dodatkowo można zauważyć, że w aktach sprawy o sygn. II SA/Lu 831/21 tutejszego Sądu, ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego naruszenia stosunków wodnych, znajduje się pismo J. S. skierowane do Urzędu Gminy w T. L., wskazujące, że T. Ś. i M. Ś. są wnukami A. Ś.. P. to może zatem wskazywać, że spadkobiercami ustawowymi po A. Ś. i A. Ś. sa osoby fizyczne.

Z omówionych przyczyn zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a to stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę organy będą mieć na uwadze przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę prawną.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ. Po doręczeniu wniosku skarżąca i uczestnik postępowania nie zażądali przeprowadzenia rozprawy.