Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 845/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie Janina Antosiewicz NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Protokolant Iwona Sadownik po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 112/04 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy otwarcia przewodu doktorskiego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 18 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 112/04, oddalił skargę B. B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy otwarcia przewodu doktorskiego.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Zaskarżoną decyzją Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów - działając na podstawie art. 21 ust 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) -utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału Filozofii [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...], odmawiającą B. B. wszczęcia przewodu doktorskiego.

W uzasadnieniu decyzji podano, że sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych po zapoznaniu się z odwołaniem, dwoma opiniami recenzentów powołanych w postępowaniu odwoławczym i dokumentami sprawy wypowiedziała się w większości przeciw uchyleniu zaskarżonej w odwołaniu uchwały Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały 2, przeciw 31, wstrzymujących się 4).

Na wniosek Sekcji Prezydium Centralnej Komisji postanowiło więc utrzymać w mocy wyżej wymienioną uchwałę Rady Wydziału (wynik głosowania: za utrzymaniem uchwały 10, przeciw 0, wstrzymujących się 0).

Z przeprowadzonej przez Sekcję i Recenzentów oceny przebiegu postępowania Rady Wydziału wynika, że Rada Wydziału miała uzasadnione powody, by odmówić wszczęcia przewodu doktorskiego mgr B. B.

Jak wynika bowiem z treści protokołów z posiedzeń Rady w dniach 19 lutego i 16 kwietnia 2003 r. Rada Wydziału uznała, że nie ma faktycznych kompetencji do przeprowadzenia przewodu na temat zaproponowany przez mgr B. B.

Opinie recenzentów Centralnej Komisji wskazują, że stanowisko Rady Wydziału w tym zakresie jest uzasadnione, trzeba więc uznać, że na Wydziale Filozofii [...] Uniwersytetu [...] nie ma niezbędnych warunków do prawidłowej oceny rozprawy doktorskiej dotyczącej problematyki zaproponowanej przez mgr B. B., nie ma więc podstaw do wydania decyzji, która w takich warunkach kwestionowałyby prawo Rady do odmowy przeprowadzenia przewodu.

Z analizy przeprowadzonej w Centralnej Komisji wynika też, że propozycja mgr B. B. powierzenia prof. A. B., reprezentującemu dyscyplinę psychologia, funkcji promotora w przewodzie na stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie filozofia na Wydziale Filozofii [...] Uniwersytetu [...], była nietrafna i nie mogła zostać zaakceptowana przez Radę Wydziału. Jeśli by faktyczna problematyka przyszłej rozprawy doktorskiej, powstałej w wyniku wszczęcia przewodu doktorskiego, odpowiadać miała zakresowi kompetencji prof. A. B., to wybór Wydziału Filozofii na miejsce przeprowadzenia przewodu jest również nietrafny. Należało w takiej sytuacji rozważyć możliwości wszczęcia omawianego przewodu na Wydziale Nauk Społecznych [...] Uniwersytetu [...], gdzie pracuje prof. A. B.

Ten aspekt sprawy również przemawia za uznaniem, że odmowa Rady Wydziału Filozofii [...] Uniwersytetu [...] wszczęcia przewodu doktorskiego mgr B. B. jest uzasadniona.

Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów zwanej dalej "Centralną Komisją" złożyła skargę B. B. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 kpa, gdyż podjęta ona została z rażącym naruszeniem prawa, to jest ustawy o szkolnictwie wyższym, ustawy kodeks postępowania administracyjnego i art. 212 pkt 1 i pkt 2 kodeksu karnego.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, że zaskarżona decyzja "uznaje niekompetencje członków Rady Naukowej Wydziału Filozofii [...] Uniwersytetu [...] za merytoryczny argument uzasadniający odmowę wszczęcia przewodu doktorskiego".

Skarżąca odniosła się również do dwóch opinii zasięgniętych przez Centralną Komisję i stwierdziła, że zawierają one sądy fałszywe zarówno z punktu widzenia prawa, jak i logiki. Jedna z opinii zawiera tendencyjny i z gruntu szkodliwy tekst, stanowi stek obelg niepopartych żadnym argumentem, żadnym dowodem, co decyduje o jego logicznej wadliwości, a w konsekwencji nosi znamiona przestępstwa przeciwko czci z art. 212 pkt 1 i pkt 2 kk.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaznaczył, iż nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Filozofii [...] Uniwersytetu [...] o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego B. B. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/9, OSNP z 1996 r., nr 21, poz. 315).

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd I instancji stwierdził, że w czasie jej wydania obowiązywała ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595). Zgodnie z art. 14 ust 2 pkt 1 tej ustawy uchwała o wszczęciu przewodu doktorskiego i wyznaczeniu promotora jest jedną z czynności przewodu doktorskiego.

Sąd podzielił stanowisko Centralnej Komisji, że przewód doktorski przeprowadzany jest w tej jednostce organizacyjnej, która posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie danej dyscypliny naukowej.

Rada Wydziału Filozofii [...] Uniwersytetu [...] posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie filozofii. A zatem przewód doktorski przed tą Radą Wydziału może być przeprowadzany tylko w zakresie tej dyscypliny naukowej. W związku z powyższym niewątpliwie temat rozprawy doktorskiej powinien odpowiadać zakresowi uprawnień, które posiada Rada Wydziału.

Zgodnie z § 1 ust 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego (Dz. U. Nr 92, poz. 410 ze zm.) osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego doktora wraz z wnioskiem o wszczęcie przewodu doktorskiego przedstawia kierownikowi jednostki organizacyjnej proponowany temat i koncepcję rozprawy doktorskiej oraz propozycję w sprawie osoby promotora. A zatem samo złożenie wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego nie powoduje automatycznie wszczęcia tego przewodu. Niezbędne jest, by temat rozprawy doktorskiej znajdował

się w obszarze tej dyscypliny naukowej, w zakresie której jednostka organizacyjna posiada uprawnienia do nadania stopnia naukowego doktora.

Wprawdzie art. 10 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. przewiduje, że w razie braku w kraju jednostki organizacyjnej właściwej dla przeprowadzenia określonego przewodu doktorskiego Centralna Komisja działając na wniosek jednostki organizacyjnej lub z urzędu, może zarządzić uzupełnienie składu rady wskazanej przez siebie jednostki o osoby nie będące członkami tej rady i osoby te mają uprawnienia członka rady w sprawach przewodu doktorskiego, lecz nie jest to obowiązek Centralnej Komisji, a jedynie możliwość, z której Centralna Komisja w tym wypadku nie skorzystała.

W ocenie Sądu I instancji nie można uznać, że Centralna Komisja naruszyła prawo.

B. B. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania: art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § k.p.c., które to naruszenie przejawia się w przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, czemu dał wyraz Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, uznając, że znajdujące się w aktach sprawy opinie recenzentów powołanych przez Centralną Komisję do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych przemawiają za tym, iż treść pracy doktorskiej skarżącej wykracza poza kompetencje naukowe Rady Wydziału Filozofii [...] Uniwersytetu [...]. Ponadto, w ocenie skarżącej Sąd nie uwzględnił okoliczności podnoszonej w skardze od decyzji Centralnej Komisji, a mianowicie uznał, że prof. dr hab. Adam Bielą - reprezentując dyscyplinę - psychologia, nie mógł pełnić funkcji promotora w przewodzie na stopień doktora w dyscyplinie filozofii. Ustalenia te są sprzeczne z rzeczywistym stanem, gdyż prof. Adam Bielą jest doktorem habilitowanym filozofii chrześcijańskiej.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia jej wyjaśnienia w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca podniosła, iż Sąd I instancji nie wskazuje na jakiej podstawie prawnej uznał, iż faktycznie przedmiotowa praca doktorska nie odpowiada zakresowi uprawnień | posiadanych przez Wydział Filozofii i na jakich dowodach oparł swoje twierdzenia. Zgodnie zaś z art. 233 § 1 k.p.c. stosowanym w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie zabrakło z całą pewnością elementu wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, znajdujące się bowiem w aktach sprawy opinie recenzentów, które to stanowiły podstawę wydania decyzji przez Centralną Komisję nie dają podstaw do stwierdzenia, iż Wydział Filozofii nie jest uprawnionym do przeprowadzenia przewodu doktorskiego. Opinia prof. J. Kmity, wyraźnie wskazuje, iż proponowana przez skarżącą rozprawa może pod względem postawionego problemu zostać przydzielona "(...) do różnych dziedzin humanistyki: filozofii, filozofii nauki, historii kultury, historii idei, kulturoznawstwa itp., ale żadną miarą nie do psychologii". Z kolei druga z opinii, sporządzona przez prof. K. Z. nie określa dziedziny naukowej, jakiej odpowiada swym zakresem sporna praca, gdyż jak stwierdziła jej autorka, nie jest ona w stanie określić czego dotyczy przedstawiony projekt, a zatem ta opinia jest nieprzydatną z punktu spornej kwestii w niniejszej sprawie. Z pewnością zaś nie może stanowić dowodu na okoliczność tego, że problem postawiony w rozprawie doktorskiej nie odpowiada zakresowi dyscypliny filozofia.

Ponadto, jak podnosiła skarżąca w swej skardze złożonej od decyzji Centralnej Komisji, nieprawdą jest jakoby prof. A. B. nie można było powierzyć funkcji promotora w przewodzie na stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie filozofia ze względu na fakt, że reprezentuje on dziedzinę psychologia. Profesor A. B. uzyskał bowiem stopień doktora habilitowanego z dziedziny filozofia chrześcijańska ze specjalnością psychologia, oznacza to, że zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi kwestie proceduralne przy przewodach doktorskich, posiada on wymagane prawem uprawnienia do podjęcia się patronatu nad pracą z dziedziny filozofii. Ta okoliczność nie została zupełnie zauważona przez Sąd, który nie odniósł się co do tego faktu, daje to zatem kolejny argument za tym, by uznać, iż w niniejszej sprawie zabrakło wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.

W związku z powyższym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniesiono o dopuszczenie dowodu: z dyplomu - doktora filozofii chrześcijańskiej oraz dyplomu doktora habilitowanego filozofii chrześcijańskiej w zakresie psychologii eksperymentalnej, które to dokumenty potwierdzają kompetencje prof. A. B. w zakresie filozofii.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlegała oddaleniu.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania sądowego, określone w § 2 tego przepisu. Oznacza to, że Sąd nie posiada uprawnień do zmiany lub precyzowania zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i jest zobligowany ustosunkować się do tych zarzutów, które zostały sformułowane w skardze kasacyjnej. Odnosząc się więc do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 ppsa w zw. z art. 233 § 1 kpc należy stwierdzić, iż jest on całkowicie chybiony.

Powołany przepis art. 133 § 1 ppsa, odnosi się do podstaw orzekania przez sąd administracyjny, którą to podstawę stanowią akta sprawy. Przepisu tego Sąd I instancji w żaden sposób nie naruszył bowiem dysponował on stosownymi aktami postępowania, pozwalającymi na dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji. Przy czym Sąd w tym zakresie nie mógł stosować przepisów kodeksu postępowania cywilnego, w tym wskazanego art. 233 § 1 kpc, a więc nie mógł przepisu tego naruszyć. Powołana ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kompleksowo reguluje postępowanie przed tymi sądami, a przepisy kodeksu postępowania cywilnego stosuje jedynie odpowiednio do kwestii nieuregulowanych w tej ustawie, a dotyczących obrotu zagranicznego (art. 300 ppsa) oraz do postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd (art. 106 § 3 i § 5 ppsa).

W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie przeprowadzał dowodów uzupełniających z dokumentów, a więc nie było podstaw do stosowania przepisów kpc. Przy ocenie legalności zakwestionowanej decyzji Sąd ten nie stosuje przepisów kpc, a przepisy powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jeżeli w ocenie skarżącej ocena ta nie była prawidłowa, to powinna wskazać jakie konkretnie przepisy m.in. dot. postępowania, zostały naruszone. Tego wskazania nie zawiera jednak skarga kasacyjna. Nie jest bowiem zasadny również zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa, poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Wskazany przepis określa elementy z jakich powinno składać się uzasadnienie wyroku i w niniejszej sprawie uzasadnienie to zawiera wszystkie te elementy.

Wbrew twierdzeniom skargi, podana została również podstawa orzekania, którą w niniejszej sprawie stanowił art. 151 ppsa, zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi, następuje jej oddalenie.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że – zdaniem skarżącej – Sąd I instancji winien w motywach orzeczenia wskazać na jakich dowodach oparł się formułując wyrok, a jakim dowodom odmówił wiarygodności stosownie do art. 233 § 1 kpc. Stanowisko to nie jest prawidłowe.

Sąd administracyjny w ramach swoich kompetencji ocenia legalność zaskarżonego aktu administracyjnego tzn. bada czy przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przez organ administracji publicznej prawa materialnego, bądź postępowania.

Natomiast Sąd nie prowadzi własnego postępowania dowodowego (jedynie w określonych sytuacjach może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów – art. 106 § 3 ppsa), które podlegałoby ocenie na podstawie art. 233 § 1 kpc.

W związku z tym w uzasadnieniu wyroku nie znajdują się rozważania co do wiarygodności i mocy dowodowej zebranego materiału dowodowego. Takie rozważania - co już wskazano wyżej - mogłyby się znaleźć w przypadku przeprowadzenia przez Sąd uzupełniającego dowodu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ppsa – orzekł jak w sentencji wyroku.