Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SAB/Wa 24/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
658
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 121 par. 1, art. 125 par. 1, art. 139 par. 1 i3, art. 140 par. 1, art. 141 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 3 par. 2 pkt 1-4a i 8, art. 52 par. 3 i 4, art. art. 133 par. 1, art. 149 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji ustalającej łączne zobowiązania pieniężne na 2018 r. 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3) wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w wysokości 500 złotych (słownie: pięćset złotych).


UZASADNIENIE

Prezydent W. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. ustalił J. J. (dalej zwany "Stroną" lub "Skarżącym") oraz I. J., J. J. i K. J. łączne zobowiązanie pieniężne na 2018 r. za działkę ewid. nr [...] z obrębu [...] położonej w dzielnicy [...].

Skarżący pismem z dnia 4 kwietnia 2018 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji twierdząc, że ww. działki nie są jego własnością i stanowią drogę gminną ul. [...]. Zaznaczył, że z dniem 23 kwietnia 2012 r., kiedy to decyzja podziałowa nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. stała się ostateczna działka przeszła z mocy prawa na rzecz W.

Organ pierwszej instancji przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2018 r. przekazał odwołanie od ww. decyzji wraz z aktami sprawy do rozpatrzenia i załatwienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO").

Strona pismem z dnia 25 marca 2019 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rażącą bezczynność i opieszałość SKO w rozpatrzeniu i załatwieniu sprawy odwołania od decyzji Prezydenta z [...] lutego 2018 r. ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2018 r.

Skarżący uzasadniając zarzuty podniósł, że organ odwoławczy już prawie 12 miesięcy pozostaje w rażącej bezczynności. W jego ocenie jest to kolejna notoryczna bezczynność i opieszałość SKO w sprawach nienależnie naliczanych podatków od nieruchomości, która nie jest już jego własnością. Jednocześnie zarzucił niewykonanie przez organy wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2167/17 oraz wyroku WSA w Warszawie dnia 4 października 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wa 115/18 co uniemożliwia jednoznaczne rozstrzygnięcie jego sprawy podatkowej z 2017 r. i lat poprzednich od 2013 r., a także lat następnych.

Strona zwróciła uwagę, że za 2018 r. otrzymał nakazy płatnicze za nieruchomości, które od 23 kwietnia 2012 r. nie są już jego własnością, gdyż stanowią publiczną drogę gminną ul. [...]. Na potwierdzenie stanowiska przedłożył postanowienie Nr Dz. [...] Nr rep. [...] z dnia 12 marca 2019 r. Sądu Rejonowego W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych potwierdzające jego zdaniem fakt rażącego nękania nienależnym patologicznym, a wręcz z domniemaniem przestępczego podłoża naliczania im podatków od nieruchomości.

Według Strony Prezydent stworzył strukturę o charakterze patologii mafijnej w Urzędzie m. W. w Dzielnicy [...], która nie wprowadza do rejestrów ewidencji gruntów zmian danych wynikających z zadziałania mocy prawa zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) i w sposób rażący naruszający prawo i etykę organu nie występuje zgodnie z art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) o ujawnienie w księgach wieczystych praw m. W. do działek gruntu wydzielonych decyzją podziałową nr [...] jako publiczna droga gminna ul. [...] oznaczona w prawie miejscowym jako [...].

Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot zapłaconych podatków wraz z należnymi odsetkami, które zostały nienależnie wymuszone przez Prezydenta za nieruchomość, której nie jest właścicielem. Jednocześnie zwrócił się o nałożenie na SKO grzywny w maksymalnej wielkości przewidzianych przepisami prawa w celu przymuszenia organu do działania zgodnego z przepisami i w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie. Wskazało, że przed wniesieniem skargi Skarżący nie wyczerpał w jakiejkolwiek formie przysługujących mu środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Ponadto dodało, że sprawy, których dotyczy skarga, zostały przez SKO zakończone decyzjami z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] i [...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie została złożona skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która to bezczynność, zdaniem Skarżącego, przejawia się nierozpatrzeniem wniesionego w dniu 4 kwietnia 2018 r. odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2018 r.

Przed przystąpieniem do rozważań odnośnie zasadności skargi przede wszystkim stwierdzić trzeba, że w świetle postanowień art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej "p.p.s.a.", w okolicznościach niniejszej sprawy skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. mogła być wniesiona, gdyż dotyczy ona przypadku określonego w pkt 1 ww. art. 3 § 2, tj. zarzucana bezczynność organu polega na nie wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Przypomnieć trzeba, że zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, zaś w pkt 1 mowa jest o kontroli decyzji administracyjnych.

Nie było też żadnych przeszkód formalnych do wniesienia skargi.

W odniesieniu do wniosku Organu o odrzucenie skargi Sąd zauważa, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest wymagane wówczas, gdy przedmiotem skargi jest akt lub czynność (art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a.), a nie wówczas, gdy przedmiotem tym jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku bezczynności (przewlekłości) przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wymagane jest - co do zasady – wniesienie zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa, lub ponaglenia (w sprawach podatkowych), o którym mowa w art. 141 O.p. Takie ponaglenie nie jest jednak konieczne w sytuacji, kiedy skarga dotyczy bezczynności (przewlekłego prowadzenia postępowania) organu wyższego stopnia (organu odwoławczego), jakim jest m.in. samorządowe kolegium odwoławcze. W przypadku uchybienia terminów do rozpoznania środków zaskarżenia przez samorządowe kolegium odwoławcze w sprawach podatkowych środek prawny w postaci ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 1 O.p. nie przysługuje. W wypadku bowiem tego organu nie można wskazać organu wyższego stopnia, do którego można by skierować ponaglenie. Tym samym środek ten nie mógł być wykorzystany w przypadku złożenia skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego w sprawie rozpatrzenia odwołania.

Sąd wyjaśnia, iż z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania, tj. ocenę, czy w sprawie miała miejsce bezczynność Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów oraz przekonania Skarżącego o bezczynności w zakresie niewykonania wyroku WSA w Warszawie z 4 października 2018 r. sygn.. IV SAB/Wa 115/18, a także wydaniu decyzji organu pierwszej instancji z naruszeniem przepisów prawa.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, przy czym o bezczynności sąd orzeka według stanu na dzień wyrokowania.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach z art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, dokonania czynności, stwierdzenia lub uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji , postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Ponadto, dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., czy też nie.

Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ.: Lex nr 12188894).

Taki stan, w ocenie Sądu, wystąpił w niniejszej sprawie. Zważywszy, że organ pozostawał w bezczynności do chwili złożenia skargi do WSA w Warszawie, Sąd obowiązany był ocenić – stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. – czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w dacie złożenia skargi nie dopełniło ciążącego na nim obowiązku załatwienia sprawy co oznacza, iż pozostawało w bezczynności. Ordynacja podatkowa zobowiązuje generalnie organy podatkowe do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.

Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. od dnia wniesienia odwołania nie podjęło żadnych czynności. Z akt sprawy nie wynika również aby zaistniały podstawy prawne do niewydania decyzji w terminie określonym w art. 139 § 3 O.p., co oznacza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dopuściło się rażącego naruszenia tego przepisu, podobnie jak i art. 140 § 1, art. 121 § 1 oraz art. 125 § 1 tej ustawy.

Przepis art. 121 § 1 O.p. nakazuje prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, natomiast przepis art. 125 tej ustawy zobowiązuje organy podatkowe, aby działały w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Żadnej z dyspozycji zawartej w tych przepisach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wykonało.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł też o wymierzeniu organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a..

W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.