Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2497/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Robert Żukowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 31 sierpnia 2007r. wniesionej przez E. P. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] znak : [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] .05.2007 r. nr [...] znak [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. E. P. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w O Inspektorat w Sz. , wniosek o umorzenie jej zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek oraz należnych odsetek z tytułu nieopłaconych składek. We wniosku zainteresowana wskazała, iż w związku z upadłością jej firmy P.P.U.H ,, D.-D.-- E. P. Syndyk masy upadłościowej sprzedał całą firmę co nie zaspokoiło jednak długów w tym należności dla Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Po sprzedaniu firmy zobowiązana straciła mieszkanie, które znajdowało się [...]. Dłużniczka obecnie mieszka wraz z dziećmi w lokalu socjalnym.

Zainteresowana wskazała, iż od [...] 2005 r. jest z mężem w separacji, a obecnie trwa sprawa rozwodowa w Sądzie Okręgowym w O. Skarżąca zaznaczyła, iż koszty ogrzewania mieszkania w którym mieszka wynoszą około [...] zł za sezon grzewczy. Ponadto ponosi opłaty za czynsz i wodę w wysokości około [...] zł miesięcznie, za gaz [...] zł , telefon [...] zł, za energię elektryczną [...] zł. ponadto spłaca pożyczki zaciągnięte w pracy w wysokości [...] zł.

Zainteresowana wskazała, iż ponosi wszystkie wydatki związane z utrzymaniem domu i rodziny i nie może liczyć na pomoc męża i rodziny. Skarżąca wskazała, iż będąc na urlopie dla poratowania zdrowia od [...] .2006 r. do [...] 2007 r. nie może pracować, a w związku z tym uzyskiwać dodatkowych dochodów. Wnioskodawczyni podniosła, iż ma [...] oraz [...] oraz jest pod stałą opieką [...] oraz [...] . Ponadto zaznaczyła, iż wymaga zażywania leków, na które potrzebuje [...] zł miesięcznie.

Dłużniczka wskazała , iż posiada troje dzieci w wieku [...] lat. Od września 2007 r. syn zobowiązanej będzie kontynuował naukę w szkole średniej, a ze względu na brak komunikacji z miejsca zamieszkania, będzie musiał mieszkać w internacie, co zwiększy koszty jego utrzymania. Córka skarżącej jest pod stała opieką [...] wymaga stałego przyjmowania leków, oraz częstych wizyt u lekarza, a każdy wyjazd stanowi koszt około [...] zł. Ma zalecone [...] zabiegów rehabilitacyjnych. Najstarszy syn skarżącej uczęszcza do szkoły policealnej w O. i także jest na jej utrzymaniu. Zobowiązana wskazała, iż jej wynagrodzenie wynosi około [...] zł miesięcznie, ponadto otrzymuje alimenty w wysokości [...] zł ([...] zł wypłaca MOPS w P. ). Zainteresowana zaznaczyła, iż koszty wyposażenia dzieci w odzież, przybory i podręczniki szkolne wynosi [...] zł na początku roku szkolnego. Urząd Skarbowy w Sz. zajął połowę jej poborów. Wnioskodawczyni podkreśliła, iż od września 2006 r. nie otrzymuje zasiłku rodzinnego, zaś na leki i jedzenie pozostaje jej [...] zł. Zainteresowana podkreśliła, iż w sytuacji gdy zajęta jest połowa jej poborów zagrożona jest egzystencja jej i jej rodziny.

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zobowiązana jest zatrudniona na umowę o pracę jako [...] w P.. Ponadto został jej udzielony urlop dla poratowania zdrowia od [...] 2006 do [...] 2007 r., w trakcie którego zainteresowana otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w kwocie [...] zł brutto. Organ rentowy zaznaczył, iż dodatkowym dochodem dłużniczki jest zaliczka alimentacyjna w kwocie [...] zł oraz alimenty w wysokości [...] zł. Na utrzymaniu wnioskodawczyni pozostaje troje dzieci w wieku [...] lat. Wskazano również iż dłużniczka jest w separacji z mężem, oraz iż w trakcie jest sprawa rozwodowa. Organ rentowy zaznaczył, iż córka skarżącej jest pod stałą opieką [...] oraz [...] . Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, iż zainteresowana nie posiada żadnych nieruchomości ani nie jest właścicielem pojazdów. Wskazano również, iż zobowiązana spłaca ratalnie należności względem BS Sz. z tytułu zaciągniętego kredytu oraz zadłużenia względem Urzędu Skarbowego co zdaniem Zakładu wskazuje, iż posiada zdolność regulowania zobowiązań. Zakład stwierdził, iż wobec dłużniczki nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia całkowitej nieściągalności

Organ stwierdził również, że rozpatrywany wniosek nie spełnia również warunków zawartych w dyspozycji art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137,poz. 887 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.s.u.s.") oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz. U. nr 141, poz. 1365). W ocenie Zakładu przedstawione przez płatnika okoliczności nie mogą stanowić podstawy umorzenia należności składkowej, gdyż kontynuowanie egzekucji nie pozbawi zobowiązanej i jej rodziny zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ zaznaczył, iż z okoliczności sprawy nie wynika aby poniosła ona straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Ponadto wskazano, iż zobowiązana nie dostarczyła dokumentów potwierdzających, że jest przewlekle chora lub musi sprawować opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co uniemożliwiałoby dłużniczce pozyskanie dochodu umożliwiającego utrzymanie rodziny. Organ zaznaczył, iż z informacji o problemach zdrowotnych córki zobowiązanej nie wynika, że mają one charakter przewlekły, wymagający sprawowania nad nią osobistej opieki.

Zakład rozważył też możliwość umorzenia należności zobowiązanej z tytułu składek w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm.) wskazując, iż przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na fakt , iż w dniu 11 kwietnia 2001 r. została ogłoszona upadłość firmy dłużniczki.

Pismem z [...] maja 2005 r. E. P. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, iż w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono istotnych aspektów jej sprawy w tym sytuacji rodzinnej i bytowej. W uzasadnieniu pisma zobowiązana wskazała, iż od kwietnia 2007 r. jest zobowiązana płacić alimenty na rzecz swego syna [...] w wysokości [...] zł miesięcznie, które płaci.

Wnioskodawczyni wskazał, iż jej dochody miesięczne wynoszą [...] zł netto. Obecnie spłaca pożyczkę w pracy w wysokości [...] zł ,która przeznaczyła na zakup opału na zimę i odzież dla dzieci. Ponadto wskazała, iż na leki musi wydawać miesięcznie [...] zł. Zobowiązana podkreśliła, iż z dostarczonego przez nią zaświadczenia lekarskiego wynika iż cierpi na [...] i wymaga stałego przyjmowania leków za kwotę w wysokości minimum [...] zł.

Ponadto zaznaczono, iż zaświadczenia [...] wynika, że córka skarżącej jest pod stała opieką [...] i i wymaga stałego przyjmowania leków.

Dłużniczka wskazała również, iż z zaświadczenia lekarskiego z [...] wynika, iż jej córka cierpi na chorobę przewlekłą, wymagającą długiego leczenia, wielu lat częstych wizyt w poradni, zabiegów rehabilitacyjnych i stałego przyjmowania drogich leków. Wskazano również, iż każda wizyta u lekarza związana jest z podróżą, której koszt wynosi około [...] zł.

Skarżąca wskazała także, iż jej łączne wydatki wynoszą [...] zł miesięcznie. Zaś na dojazdy wyżywienie ubrania i inne lekarstwa poza stale przyjmowanymi pozostaje jej [...] zł. Zainteresowana zaznaczyła, iż jej należności wobec Urzędu Skarbowego w Sz. wynoszą [...] zł miesięcznie jednakże obecnie spłaca te należności w wysokości [...] zł miesięcznie. Należności w [...] spłacała w wysokości [...] zł by nie dopuścić do zajęcia jej poborów. Wnioskodawczyni podkreśliła, iż pracując nawet do 65 roku życia nie będzie w stanie spłacić należności wobec ZUS. By zdobyć środki na wyposażenie do szkoły zmuszona jest w wakacje pracować. Zobowiązana wskazała, iż zmuszona została ponieść koszty postępowania rozwodowego w wysokości [...] zł. Zainteresowana zaznaczyła także, iż jej syn od września 2007r będzie uczęszczał do szkoły ponadgimnazjalnej w Sz. lub O., co wiąże się z dojazdami oraz opłatami za internat, zaś jej córka będzie uczęszczać do szkoły ponadgimnazjalnej od września 2008 r.

Skarżąca podkreśliła, iż kontynuowanie jakiejkolwiek egzekucji pozbawi ją oraz jej rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, zaś ściągnięcie należności nie jest możliwe, gdyż nie posiada majątku ani wystarczających dochodów.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007r nr [...] znak : [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ szczegółowo wskazał na okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy związane z dochodami skarżącej w zestawieniu z jej wydatkami z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego, wydatkami na leczenie własne oraz jej córki wraz z wydatkami na dojazdy, wyżywienie ubrania i inne lekarstwa oraz alimentami na rzecz syna[...]. Ponadto Organ rentowy wskazał, iż zobowiązana spłaca należności z tytułu podatków do Urzędu Skarbowego w Sz. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz należności wobec Banku Spółdzielczego w Sz. w wysokości [...] zł miesięcznie. Organ wskazał również na kłopoty skarżącej ze zdrowiem i faktem pozostawania pod opieką [...] oraz konieczność przyjmowania przez córkę zainteresowanej drogich leków. Prezes ZUS zwrócił uwagę także na poniesienie przez zainteresowaną kosztów rozwodu w wysokości [...] zł.

Prezes Zakładu analizując sytuację finansową zobowiązanej wskazał, iż łączny jej dochód z tytułu umowy o pracę, zaliczki alimentacyjnej oraz alimentów wynosi [...]zł. Organ zaznaczył, iż rachunek za leki dołączonych do wniosku przez skarżącą za miesiąc luty 2007 r. wyniósł [...] zł zaś za miesiąc marzec 2007 r. wyniósł [...] zł. Zaznaczono, iż zalecany lek w karcie informacyjnej z dnia [...] listopada 2006 r. dla córki [...] to jedynie [...] w kwocie [...] zł i [...] zł. Prezes Zakładu zaznaczył, iż nie dołączono dokumentów związanych z poniesionymi kosztami na leczenie własne zobowiązanej. Organ odniósł się do twierdzeń skarżącej dotyczących ilości zleconych zabiegów dla córki skarżącej oraz związanymi z nimi kosztami każdego dojazdu w wysokości [...] zł, wskazując, iż w karcie informacyjnej istnieje jedynie zapis [...] - Prezes Zakładu wskazał, iż nowym dowodem który przedstawiła dłużniczka jest wydane na jej nazwisko zaświadczenie lekarskie z [...] oraz zaświadczenie lekarskie na córkę [...] z [...] jednakże w jego ocenie dowody te nie wskazują na zajście nowych okoliczności w stosunku do zaświadczeń z dnia [...] listopada 2006 r. oraz [...] października 2006 r.

Prezes ZUS uznał, iż w przypadku skarżącej brak jest podstaw dla stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia. Wskazał, iż zobowiązana osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w [...] w P., w związku z tym nie występują okoliczności zagrażające jej bytowi. Organ zaznaczył, iż z okoliczności sprawy nie wynika aby poniosła ona straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności Ponadto odniósł się do stanu zdrowia córki zainteresowanej wskazując, iż z dokumentacji chorobowej jej córki wynika, iż nie wymaga sprawowania osobistej opieki nad nią, która uniemożliwiałaby uzyskiwanie dochodów na spłatę zadłużenia. Prezes Zakładu wskazał, iż zobowiązana nie dostarczyła istotnych nowych dowodów świadczących o zaistnieniu okoliczności przemawiających za zmianą rozstrzygnięcia i umorzeniem należności.

Organ zaznaczył również, iż nie stwierdził także zaistnienia przesłanek wymienionych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. ( Dz. U. nr 141, poz. 1365 ) przemawiających za umorzeniem należności względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. E. P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] znak :[...] . W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż zaszła w jej przypadku przesłanka całkowitej nieściągalności gdyż nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności. Jednocześnie zobowiązana zaznaczyła, iż nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym oraz że Komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ponadto wskazała, iż jest oczywistym, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W dalszej części skargi zobowiązana wskazała, iż wskutek ogłoszenia upadłości jej firmy zmuszona została do wyprowadzenia się do lokalu socjalnego do wsi G. oddalonej o 6 kilometrów od P. skąd nie ma komunikacji PKS i PKP. Zainteresowana wskazała, iż jej syn został przyjęty do Liceum Ogólnokształcącego w O. jednakże na chwilę obecną nie ma miejsca w internacie, co rodzi konieczność korzystania ze stancji, której koszt wynosi [...] zł, oraz wyżywienia w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca wskazała również na konieczność zakupu ubrania, książek, zeszytów i przyborów szkolnych. Skarżąca podniosła również, iż od [...] lat choruje na [...]. Ponadto wskazała, iż w związku z wykonywaniem zawodu [...] leczy się [...] ponad [...] lat w związku [...] . Zobowiązana wskazała, iż od 2003 roku jest pod opieką [...]. Dwukrotnie przez okres [...] miesięcy w 2000 r oraz [...] miesięcy w 2007 r. została zmuszona korzystać z urlopu zdrowotnego. Pomimo leczenia jej stan zdrowia uniemożliwia dalszą normalną pracę w [...]ponadto podniosła, iż z dniem [...] sierpnia 2007 r. została zwolniona z pracy, która to okoliczność powinna jej zdaniem zobligować Organ do wydania pozytywnej decyzji w sprawie umorzenia nieopłaconych składek. Zobowiązana wskazała również, iż od października 2006 r. jej córka ma kłopoty [...]. Powołując się na zaświadczenie wydane przez lekarza B. W. L. wskazała, iż jej córka wymaga stałego przyjmowania drogich leków, [.], oraz częstych wizyt kontrolnych w [...]. Jednocześnie zaznaczyła, iż jej córka pozostaje pod opieką [...]. Skarżąca podkreśliła, iż konieczność spłaty należności z tytułu nieopłaconych składek, pozbawi ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. skarżąca złożyła pismo procesowe w którym podtrzymała w całości skargę złożoną w dniu 31 sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu pisma zainteresowana wskazała, iż w odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu zawarł swoje stanowisko w sprawie na podstawie nieaktualnych danych nie uwzględniając faktu rozwiązania z nią stosunku pracy. Skarżąca zaznaczyła, iż jej zdaniem ustawodawca przewidział możliwość umorzenia zadłużeń jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt wielkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, lub gdy nastąpiła całkowita, trwała nieściągalność.

Zobowiązana podkreśliła, iż jej stan zdrowia pogorszył się,[...]. Do pisma skarżąca załączyła dokumenty dotyczące jej obecnej sytuacji osobistej i rodzinnej. Dokumenty te noszą daty wystawienia późniejsze niż kontrolowana decyzja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku - decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do podniesionych przez skarżącą zarzutów stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Oceniając treść zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek (treść tych przepisów przytoczona została w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Skarżącej. Organy orzekające wskazały, iż Skarżąca osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w [...] w P. zaś jej łączny dochód z tytułu umowy o pracę, zaliczki alimentacyjnej oraz alimentów wynosi [...] zł. Nie było zatem pozbawione podstaw twierdzenia organu, iż w takim stanie rzeczy nie sposób przyjąć, że istnieje stan całkowitej nieściągalności. W ocenie Sądu prawidłowo zatem zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do Skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Wymaga tu podkreślenia fakt, iż dane te na dzień wydania zaskarżonej decyzji były aktualne. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję bada stan faktyczny i prawny sprawy na dzień jej wydania. Stąd też załączone do skargi oraz złożone na rozprawie dokumenty nie miały wpływu na wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż zostały wydane po dniu wydania zaskarżonej decyzji i dotyczyły stanu faktycznego istniejącego po dacie wydania tej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącej należy wskazać, w pierwszej kolejności, iż art. 28 ust. 3 pkt 4 u.s.u.s. wskazujący na przesłankę stwierdzenia całkowitej nieściągalności z tytułu niezaspokojenia należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym odnosi się do istnienia odrębnych uregulowań stanowiących sformalizowany sposób zakończenia bytu podmiotu np. w kodeksie handlowym , zaś skarżąca prowadząc działalność gospodarczą jako osoba fizyczna nie podlegała takiemu procesowi likwidacji. Jej działalność gospodarcza ustała w wyniku przeprowadzenia postępowania upadłościowego

zakończonego postanowieniem o ukończeniu upadłości. Nie można też uznać za zasadne twierdzenie skarżącej, iż Komornik sądowy stwierdził wobec niej brak majątku, z którego można egzekwować należności, gdyż z akt sprawy nie wynika, by orzeczenie takie zapadło wobec zainteresowanej. Trudno również uznać za oczywiste, iż w postępowaniu egzekucyjnym wobec skarżącej nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wysokość dochodów skarżącej na dzień wydania zaskarżonej decyzji wskazuje, iż twierdzenie powyższe należy również uznać za niezasadne. `

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżąca w tym zakresie wprost odwołała się do dwóch przesłanek, tj. sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.) oraz przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenia należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia).

Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził iż w sprawie skarżącej nie zaistniały przesłanki wymienione w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365) przemawiające za umorzeniem należności wobec ZUS. Osiągany dochód przez Skarżącą przy uwzględnieniu wydatków bieżących oraz kosztów związanych z leczeniem własnym oraz jej córki pozwala na spłatę zadłużenia. Sytuacja materialna skarżącej na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie była na tyle ciężka, aby mogła prowadzić do umorzenia zadłużenia.

Z akt sprawy nie wynika również aby skarżąca poniosła straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Prowadzenie działalności gospodarczej powoduje, iż przedsiębiorcy zobowiązani są do opłacania należności z tytułu składek niezależnie od przyczyn uniemożliwiających spełnienie tego obowiązku.

W oparciu o materiał dowodowy nie sposób było uznać, że zachodzi przesłanka, określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Dla jej wystąpienia niezbędne jest nie tylko istnienie przewlekłej choroby zobowiązanej , ale także skutek tej choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskiwania dochodu. Skarżąca od [...] października 2006 r. do [...] czerwca 2007 r. przebywała na płatnym urlopie dla podratowania zdrowia, w związku z czym nie była pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodu. Odnosząc się zaś do choroby córki skarżącej należy wskazać, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika konieczność sprawowania osobistej opieki nad nią, która uniemożliwiałaby uzyskiwanie dochodów na spłatę zadłużenia. W konsekwencji prawidłowa była kwalifikacja prawna tych okoliczności dokonana przez organy orzekające, które wskazały na te elementy stanu faktycznego i wyciągnęły z nich wniosek, iż nie została spełniona wskazana wyżej przesłanka umorzenia.

Z kolei w zakresie oceny wpływu opłacenia należności z tytułu składek na pozbawienie zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych, organy orzekające między innymi wskazały na źródła utrzymania skarżącej i jej sytuację majątkową.

Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu, iż wadliwie oceniona została przez organy sytuacja wnioskodawcy. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności.

Dla ścisłości dodać należy, że wskazane wyżej przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne znajdowały odpowiednie zastosowanie także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego potwierdzonego nowymi dowodami skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.