Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2700/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as.sąd. WSA Karol Pawlicki(spr) Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej A.K. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych); III. wstrzymuje wykonanie decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/S.Zapalska /-/M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2003 r. A.K. zwróciła się do Urzędu Skarbowego o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości w kwocie [...] zł.

Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy załatwił odmownie powyższy wniosek uzasadniając, że nie spełnia skarżąca wymogów art. 48 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

W uzasadnieniu organ podatkowy podkreślił, że przedstawione argumenty jak nieprowadzenie działalności gospodarczej, a obecnie praca w "Masarni [...]" za wynagrodzeniem m-c [...] zł (netto) oraz świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. miesięcznie i trudne warunki finansowe nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku.

Sprzedając nieruchomość A.K. zobowiązana była uiścić należny podatek, a uzyskany przychód ze sprzedaży nieruchomości powodował możliwość uiszczenia zobowiązania wobec budżetu Państwa.

Podatniczka na podstawie Aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1998 r. od Zarządu Miasta nabyła lokal użytkowy, który następnie sprzedała Aktem notarialnym w dniu [...] czerwca 1999 r. za kwotę [...],- zł. Uzyskanego przychodu nie przeznaczyła na cele mieszkaniowe, ani też nie wpłaciła należnego 10 % podatku dochodowego.

Pomimo wezwań o dokładne wyjaśnienie na co faktycznie przeznaczony został przychód uzyskany ze sprzedaży lokalu nie wyjaśniła tej kwestii. Własnym działaniem spowodowała powstanie zaległości podatkowej i należnych od niej tak wysokich odsetek. Niezapłacenie podatku przy jednoczesnym przekazaniu pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży na inne cele wg oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2003 r. na wydatki związane z bieżącą egzystencją nie stanowią powodu do uwzględnienia wniosku odnośnie rozłożenia na raty. Brak jest również jakichkolwiek działań skarżącej w kierunku umniejszenia kwoty zaległego podatku.

Wniesione przez podatniczkę odwołanie nie zostało uwzględnione i Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu co do braku szczególnych okoliczności powodujących ulgę w postaci rat w spłacie zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości w 1999 r. Zdaniem Dyrektora organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji przeprowadził stosowne postępowanie mające na celu rozpoznanie sytuacji materialnej podatniczki, co zostało przedstawione szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania ulgi podatkowej. W niniejszej sprawie okoliczności powstania zaległości podatkowej nie wskazują na działanie czynników, na które podatniczka nie miała wpływu. Złożone do Urzędu oświadczenie z dnia [...] czerwca 1999 r. potwierdza, że podatniczka świadoma była, iż nie przeznaczenie uzyskanego przychodu z tytułu sprzedaży nieruchomości, na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.), spowoduje zapłatę należnego 10 % podatku wraz z odsetkami za zwłokę. W/w przepis wyraźnie wskazuje, że dla zachowania zwolnienia od podatku dochodowego, pieniądze należy przeznaczyć na własne cele mieszkaniowe, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży. Nie spełniając tego warunku podatniczka sama pozbawiła się możliwości skorzystania z w/w zwolnienia.

Osiągnięty przez podatniczkę dość duży przychód, stanowiący kwotę [...] zł, w pełni pozwalał na zapłacenie należnego podatku w ustawowym terminie płatności. Niezapłacenie tego podatku przy jednoczesnym przekazaniu pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży tej nieruchomości na inne cele, nie może być uwzględnione i to, że w okresie od 1999 do 2001 r. podatniczka uzyskiwała dochody, i tak: w 1999 r. - [...] zł, w 2000 r. - [...] zł, w 2001 r. - [...] zł,, które wystarczały na utrzymanie i zabezpieczenie podstawowych potrzeb życia codziennego.

Powyższą decyzje zaskarżyła A.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu skargą, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu trudnej sytuacji finansowej i życiowej szeroko opisanej w uzasadnieniu skargi. Zarzuciła, że wydając decyzję organy naruszyły art. 48 § 1 pkt 2, art. 121 § 1, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Argumenty podane w uzasadnieniu decyzji nie stanowią podstawy do odmowy rozłożenia zaległości na raty, tak jak to precyzuje art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 ustawy 30 stycznia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem.

Według stanowiska organów podatkowych podatniczka była świadoma ciążącego na niej obowiązku podatkowego i z tego powodu powinna zabezpieczyć środki finansowe na należny budżetowi ryczałtowany podatek dochodowy z tytułu sprzedaży nieruchomości.

Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z tym stanowiskiem organów podatkowych, że ta okoliczność bez uwzględnienia aktualnej kondycji finansowej skarżącej była zasadniczym powodem odmownego załatwienia wniosku. Rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej jest przewidziane w przepisach Ordynacji podatkowej, których zastosowanie ma wpływ na indywidualną sytuację podatnika.

Przytoczony przez organy podatkowe art. 48 § 1pkt 2 Ordynacji podatkowej wymaga stwierdzenia, że po stronie podatnika istnieje ważny interes, który między innymi polega na fakcie trudnej sytuacji finansowej oraz życiowej. Z ustaleń organów podatkowych wynika, że skarżąca jako jedyna w 5 osobowej rodzinie osiąga stałe dochody w kwocie [...] zł. ma na utrzymaniu bezrobotnego syna i synową oraz dwóch wnuków. Syn i synowa nie osiągają żadnych dochodów i mają problemy ze znalezieniem pracy. Prawdą jest natomiast, że skarżąca nie uregulowała chociażby w części zaległy podatek.

Organy podatkowe są natomiast zobowiązane do wszechstronnego zbadania stanu faktycznego w sposób pozwalający na stwierdzenie czy okoliczności przedstawione przez skarżącą uzasadniają rozłożenie na raty zaległego podatku, oraz możliwości spłaty przez podatniczkę tych rat.

W ponownym postępowaniu organ podatkowy powinien rozważyć wszelkie okoliczności w sprawie, zgodnie z przepisami zawartymi w Dziale IV ustawy Ordynacja podatkowa (art. 121, 122, 123 i 187), a w szczególności odnośnie obecnej sytuacji majątkowej i posiadanych środków na utrzymanie skarżącej i jej rodziny w dacie wydania decyzji, oraz czy jak podnoszą autorzy Komentarza do Ordynacji podatkowej - Dom Wydawniczy ABC z 2003 roku na str. 192 u dołu "użyte w przepisach zwroty ważny interes podatnika oraz interes publiczny są na tyle pojemne iż pozwalają objąć swym zakresem wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie prawnej kategoryzacji sytuacji podatnika".

Ustalenie rat spłaty zaległości podatkowej nie może stanowić takiej sytuacji, że podatnik nie będzie w stanie ich realizować. Organ musi rozważyć czy podatnik będzie miał realną możliwość świadczeń rzetelnych przy uwzględnieniu obu tych wyżej powołanych interesów.

Z wyżej podanych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone decyzje naruszają art. 48 § 1 pkt 2 oraz art. 121, 122, 187 Ordynacji podatkowej i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę uwzględnił, orzekając jak w sentencji wyroku.

Sąd miał również na uwadze treść art. 200 i 152 cytowanej ustawy.

/-/K.Pawlicki /-/S.Zapalska /-/M.Skwierzyńska

LF