Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 609/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].06.2013r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...].04.2013r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji SKO w B. z dnia [...].09.2006r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...].08.2006r. Starosty S. w przedmiocie zatrzymania P. J. O. prawa jazdy kat. A, B, C, D, E, T.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Decyzją z dnia [...].08.2006r. Starosta S., działając na podstawie art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.) orzekł o zatrzymaniu J. O. prawa jazdy kat. A, B, C, D, E, T do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Podstawą do wydania decyzji był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...].07.2006r. o sprawdzenie kwalifikacji. We wniosku zostały wymienione 4 wykroczenia drogowe mające miejsce w okresie od [...].08.2005r. do [...].04.2006r., które popełnił J. O. i za to przypisano mu 28 punktów karnych.

W odwołaniu od decyzji Starosty S. (z dnia [...].08.2006r), złożonego do SKO w B., J. O. stwierdził, że decyzja była złośliwa i nieuzasadniona. Przez Policję została zmontowana kolizja drogowa, a punkty zawyżone przez policjanta po to, by pozbawić Skarżącego możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Poinformował, że była prowadzona sprawa o popełnienie przestępstwa, prowadzona przez Prokuraturę Rejonową w S. pod sygn. [...].

Decyzją z dnia [...].09.2006r. SKO w B. utrzymało w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...].08.2006r. SKO wyjaśniło znaczenie zastosowanych przepisów prawnych, konkludując, że przekroczenie 24 punktów karnych za wykroczenie drogowe powoduje zatrzymanie prawa jazdy. Starosta i SKO nie są organami upoważnionymi do podważania legalności naliczonych punktów karnych, bowiem ewidencję naliczonych punktów prowadzi komenda wojewódzka policji, a wniosek skierowany do Starosty korzystał z "domniemania legalności".

W dniu [...].02.2013r. J. O. złożył wniosek do SKO w B. o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w B. z dnia [...].09.2006r. z uwagi na fakt, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g w zw. z art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jako podstawę prawną wniosku powołał art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i 2 k.p.a.

Wnioskujący stwierdził, że przypisanie mu 28 punktów karnych nastąpiło bezprawnie, czego nie zweryfikowały organy orzekające obydwu instancji, zaś SKO w swojej decyzji z dnia [...].09.2006r. nie odniosło się do zarzutów odwoławczych. Decyzją z dnia [...].04.2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO w B. z dnia [...].09.2006r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...].08.2006r. (uwaga Sądu: winno być "[...].08.2006r").

SKO nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa, które w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności. Organ wyjaśnił prawidłowość zastosowanych przepisów podkreślając, że Starosta nie był upoważniony do weryfikacji ilości punktów karnych nałożonych za wykroczenia, gdyż kwestią wprowadzenia wpisów do ewidencji zajmuje się Policja. Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów, które by potwierdzały nieprawdziwość danych zawartych we wniosku z dnia [...].07.2006r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Dalej SKO wyjaśniło, że treść odwołania z dnia [...].08.2006r. nie zawierała żadnych zarzutów merytorycznych, które wypełniałyby kwalifikowane wady, o jakich stanowi art. 156 § 1 k.p.a. W decyzji z dnia [...].09.2006r. Kolegium wyjaśniło przepisy, jakie obligowały Starostę S. do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia [...].06.2013r. SKO w B. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...].04.2013r. kolegium podtrzymało dotychczasową argumentację.

W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, J. O. zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa, polegające na świadomym popełnieniu przestępstw z art. 231 § 1w zw. z § 2 k.k., art. 230 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. Stwierdził, że dowody na tę okoliczność przedstawi bezpośrednio na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Kolegium zauważyło, że Skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów merytorycznych odnośnie zaskarżonej decyzji, które wymagane są przepisem art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast sugerował popełnienie przestępstw przez osoby zasiadające w składzie Kolegium.

Na rozprawie sądowej w dniu [...].11.2013r. Sąd dopuścił, na wniosek Skarżącego, dowody z akt spraw karnych: Sądu Rejonowego Wydział V Grodzki w S. P. o sygn. [...] oraz Sądu Rejonowego w B. P. o sygn. [...] na okoliczność, czy w sprawach tych znajdują się dowody odnośnie weryfikacji punktów karnych. Powyższe akta zostały nadesłane do tut. Sądu. Na rozprawie sądowej w dniu [...].01.2014r. pełnomocnik Skarżącego poparł zarzuty skargi. Skarżący wyjaśnił, że sąd karny postępował wobec jego osoby złośliwie. Wyjaśnił, że kilkakrotnie zwracał się (ustnie) do Komendy Wojewódzkiej Policji w B. o wykreślenie z ewidencji kierowców niesłusznie wpisanych punktów, lecz nie przyniosło to rezultatu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności, czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Należy zaznaczyć, że postępowanie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w B. z dnia [...].09.2006r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...].08.2006r. o zatrzymaniu J. O.prawa jazdy kat. A, B, C, D, E, T. Decyzje wydane w 2006r. mogłyby być wzruszone tylko wówczas, gdyby stwierdzono, że podczas ich wydania zaistniały przesłanki, wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a w niniejszym przypadku, że doszło do rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Rażące naruszenie prawa miałoby miejsce wówczas, gdyby można było stwierdzić oczywistą sprzeczność pomiędzy treścią decyzji, a przepisami na podstawie, których została wydana, zaś charakter takiego naruszenia nie byłby do zaakceptowania w demokratycznym porządku prawnym.

W sprawie niniejszej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. słusznie uznało, że przesłanka rażącego naruszenia prawa nie wystąpiła. Starosta S. miał prawo orzec o zatrzymaniu prawa jazdy, z uwagi na naruszenie wielokrotnie przepisów ruchu drogowego przez Skarżącego i uzyskanie 28 punktów karnych w okresie od [...].08.2005r. do [...].04.2006r. Zgodnie z obowiązującymi w 2006r. przepisami: art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005r. nr 108, poz. 908). Starosta zatrzymywał prawo jazdy, na wniosek Policji, jeżeli kierowca przekroczył liczbę 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w ciągu roku. Policja skierowała wniosek do Starosty S. na podstawie zapisów w ewidencji, którą prowadziła na podstawie art. 130 w/w ustawy o ruchu drogowym oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.12.2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. nr 236, poz. 1998), zwanego dalej rozporządzeniem.

Z § 3 ust. 1 rozporządzenia wynikało, że ewidencję prowadził komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Stosownie do § 4 ust. 1 i 2 do ewidencji dokonywało się wpisów ostatecznych za naruszenia stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym, jak również wpisów tymczasowych. Wpis tymczasowy wprowadzało się niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia i zawierał on informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia. Zatem punktowaniu podlegało każde stwierdzone przez Policję naruszenie przepisów ruchu drogowego, bez względu na ich potwierdzenie przez sąd lub inny uprawniony organ. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występował do organu właściwego w sprawach wydania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia.

Z przepisów rozporządzenia wynikało więc, że to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, to organy Policji dokonywały wpisów, a także władne były do usunięcia tych wpisów z ewidencji (§ 5 i 6 rozporządzenia). Ponadto komendant wojewódzki Policji, w przypadku stwierdzenia przekroczenia w ewidencji 24 punktów karnych, miał obowiązek wystąpienia do starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. W rozpoznawanej sprawie z wniosku Wojewódzkiego Komendanta Policji ewidentnie wynika, że w dacie orzekania przez organy obu instancji skarżący posiadał 28 aktywnych punktów karnych za wykroczenia drogowe.

Na podstawie wniosku organ administracji właściwy do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i zatrzymania prawa jazdy ustalał jedynie zaewidencjonowaną liczbę punktów karnych przypisanych danemu kierowcy. Tym samym zgodzić należy się z organem II instancji, że co do zasady wniosek komendanta wojewódzkiego Policji wiązał organ orzekający w sprawie, w tym sensie, że nie był on uprawniony do weryfikowania naruszeń, za które przypisano punkty karne. Starosta nie może weryfikować prawidłowości przypisania punktów karnych. Kierowca mógł bowiem wystąpić do właściwego miejscowo komendanta wojewódzkiego Policji prowadzącego ewidencję (§ 3 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia) o usunięcie bądź skorygowanie wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Odpowiedź komendanta wojewódzkiego Policji w tym przedmiocie stanowi akt administracyjny w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegający odrębnemu zaskarżeniu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2013r. sygn. akt III SA/Wr 247/13, także wyroki NSA: z dnia 13 lipca 2006 r., I OSK 1087/05, i z dnia 15 września 2010 r., I OSK 1456/09, publ. na internetowej stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak też z regulacji wynikającej z przepisów wskazanego rozporządzenia można bowiem wywieść, że kierowca mógł ubiegać się o wykreślenie punktów karnych z ewidencji i w tym celu zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję. Jest to postępowanie odrębne od tego, które prowadził starosta na podstawie art. 114 ust. pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Dlatego kwestia zmian w ewidencji co do ilości przypisanych punktów, ich zasadności lub bezzasadności nie może być rozpatrywana i wyjaśniana w postępowaniu, którego przedmiotem jest zatrzymanie prawa jazdy, prowadzonym przez starostę z wniosku organów policji (tak: NSA w wyroku z dnia 10 maja 2013r., sygn. akt I OSK 2380/11, publ. na internetowej stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ wydający decyzję jest więc związany liczbą punktów przypisanych kierowcy, ujawnioną w ewidencji prowadzonej przez Policję. Dlatego w orzecznictwie sądowym utrwalone jest już stanowisko, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11). Pogląd ten należy uznać za całkowicie uzasadniony.

W sprawie niniejszej Skarżący podważał legalność przypisania mu 12 punktów karnych za wykroczenia:

- przekroczenie prędkości w dniu [...].08.2005r. w okolicach miejscowości R., S.( 6 punktów)

- uczestnictwo w kolizji drogowej w S. w dniu [...].04.2006r. ( 6 punktów).

W ocenie Sądu niesłuszne są twierdzenia Skarżącego, że skoro sądy, w postępowaniach karnych, nie rozstrzygnęły o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych, to zatrzymanie prawa jazdy przez Starostę S. było nieprawidłowe. Z akt spraw Sądu Grodzkiego w B. P. o sygn. [...] oraz Sądu Rejonowego w S. P. o sygn. [...] wynika, że J. O. został prawomocnie skazany za wykroczenia. Nie oznacza to jednak, ze sądy miały obowiązek orzec o zatrzymaniu prawa jazdy.

Takim organem (oprócz sądów) jest również starosta, wykonujący zadania według wyżej wskazanych przepisów. W niniejszym przypadku chodziło o przekroczenie 24 punktów, zapisanych w ewidencji Policji za naruszenie przez Skarżącego przepisów ruchu drogowego. Starosta nie był uprawniony do weryfikacji punktów karnych, zaś sprostowania ewidencji bądź wykreślenie przypisanych punktów, Skarżący mógł dochodzić jedynie przed organami Policji.

Zatem Sąd podziela stanowisko SKO zawarte w zaskarżonej decyzji, że żaden przepis prawa materialnego i procesowego nie został rażąco naruszony (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) ani w decyzji Starosty S. z dnia [...].08.2006r., ani też w utrzymującą ją w mocy, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].09.2006r.

Należy podkreślić (na co również zwróciło uwagę SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na to, że Komendant Wojewódzki Policji w B. zweryfikował liczbę punktów za wykroczenia drogowe, wykazane we wniosku z dnia [...].07.2006r. kierowanym do Starosty Powiatowego w S. Tę okoliczność przyznał sam Skarżący na rozprawie sądowej (k.42 akt sprawy sądowej).

Akta spraw karnych o sygnaturach: [...] oraz [...], które Sąd przeanalizował, nie wniosły żadnych nowych okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wynika z nich fakt prawomocnego skazania Skarżącego za wykroczenia: popełnione dnia [...].08.2005r. w mieście S. polegające na przekroczeniu prędkości (wyrok z dn. [...].12.2005r. sygn. [...]) oraz popełnione dn. [...].04.2006r. w S. polegające na oprowadzeniu do kolizji drogowej (wyrok nakazowy z dn. [...].06.2006r. sygn. [...]). Za obydwa wykroczenia Skarżący miał przypisane po 6 punktów karnych. Z akt postępowań karnych nie wynika, aby sądy orzekające dokonywały jakichkolwiek ustaleń odnośnie przypisanych punktów, wykazanych w ewidencji przez policję w 2006r.

Skargę jako nieuzasadnioną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.