Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2648/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 112 ust. 1, art. 110 ust. 8
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz umorzenia postępowania w zakresie zasadności zwolnienia z podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz J.W. kwotę 1588 zł (tysiąc pięćset osiemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2010r. działająca w imieniu i na rzecz J. W. Spółka z o.o. P. Sp. z o. o. dokonała zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem zwolnienia od cła, podatku VAT i podatku akcyzowego w ramach tzw. "mienia przesiedlenia" towaru w postaci samochodu marki [...] nr [...] oraz rzeczy osobistych według załączonej listy mienia.

Organ celny I instancji przyjął powyższe zgłoszenie celne nr [...] z [...] października 2010r. i w dniu [...] października 2010r. objął

ww. towary procedurą dopuszczenia do obrotu, zwolnił je z należności celnych na podstawie art. 3-11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z 16 listopada 2009r, ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych ( Dz. Urz. UE L 324 z 10 grudnia 2009r., oraz z należności podatkowych na podstawie art. 47 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (nr 54 poz. 535 z późn. zm.) i art. 112 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym ( Dz. U z 2009r. Nr 3 poz.11 z późń. zm.).

Z uwagi na fakt, iż w trakcie odprawy celnej dniu [...] października 2010r. J. W. oświadczył, iż 7 listopada wraca jeszcze do USA na okres około 1 miesiąca w celu uregulowania wszystkich spraw związanych z pobytem i pracą w U. i najpóźniej w grudniu wraca do Polski na stałe, Oddział Celny [...] w W. przekazał przy piśmie z [...] października 2010r. ww. zgłoszenie celne do Referatu Przeznaczeń Celnych Urzędu Celnego [...] w W. w celu jego weryfikacji.

Postanowieniem z [...] marca 2011r. uzupełnionym postanowieniem z [...] października 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zasadności zwolnienia z należności celnych towaru w postaci samochodu marki [...] Nr [...] i rzeczy osobistych wyszczególnionych na załączonej liście mienia objętych procedurą dopuszczenia do obrotu wg. zgłoszenia celnego [...] z [...] października 2010r. oraz w sprawie przestrzegania warunków wynikających z tego zwolnienia.

Ponadto postanowieniem z [...] marca 2011r. uzupełnionym postanowieniem z dnia [...] października 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zasadności zwolnienia od podatku akcyzowego ww. towaru.

Pismem z 19 lipca 2011r. organ I instancji wezwał J. W. do nadesłania kserokopii dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu oraz do przedstawienia dowodów świadczących o przeniesieniu swojego miejsca zamieszkania z kraju trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Powyższe pismo wróciło z adnotacją urzędu pocztowego "adresat przebywa za granicą".

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. pismem z 30 listopada 2011r. zwrócił się do Placówki Straży Granicznej W. o sprawdzenie czy J. K. przekraczał granicę RP w okresie od października 2010r . do dnia wystąpienia z powyższym zapytaniem.

W odpowiedzi na zapytanie organu I instancji Placówka Straży Granicznej W. nadesłała wydruk z odpraw J. K., z którego wynika, iż wyjechał ponownie do U. w dniu 7 listopada 2010r. Po tej dacie brak jest informacji świadczących o powrocie ww. do Polski.

Ponadto pismem z 30 listopada 2011r. organ I instancji zwrócił się do Komendy Rejonowej Policji W. z prośbą o pomoc w doręczeniu ww. wezwania oraz postanowienia z [...] października 2011r. J. W. pod adresem Warszawa ul. [...] za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, dołączonym do pisma, a w przypadku braku możliwości doręczenia, z prośbą o ustalenie, czy ww. zamieszkuje pod wskazanym adresem, czy faktycznie wrócił na stałe do Polski oraz czy jest w posiadaniu samochodu marki [...].

W odpowiedzi na powyższe pismo, Wydział Prewencji Komendy Rejonowej Policji W. poinformował organ celny I instancji, iż podczas kontroli adresu zastano matkę J. W., która poinformowała, że syn od ok. 25 lat przebywa w U.

Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w dniu [...] marca 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wydał decyzję Nr [...], którą stwierdził powstanie w dniu [...] października 2010r. z mocy prawa na podstawie art. 204 ust.1 lit b Wspólnotowego Kodeksu Celnego długu celnego w przywozie w stosunku do samochodu marki [...] nr [...] oraz do rzeczy osobistych ujętych w liście mienia, objętych procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego Nr [...] z [...] października 2010r. i określił kwotę wynikającą z długu celnego.

W dniu [...] marca 2012r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...], którą określił w prawidłowej wysokości kwotę podatku akcyzowego w stosunku do towaru w postaci samochodu marki [...] nr [...] oraz umorzył postępowanie wszczęte postanowieniem z [...] marca 2011r., uzupełnionym postanowieniem z [...] października 2011r. w części dotyczącej zasadności zwolnienia od podatku akcyzowego rzeczy osobistych ujętych w liście mienia, które zostały objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z [...] października 2010r.

Od ww. decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie pismem z 18 kwietnia 2012r., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz o wysłuchanie w postępowaniu J. W. i jego żony L. K.

Organ odwoławczy wezwał stronę do udzielenia szczegółowych informacji dotyczących przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony poinformował organ odwoławczy, iż J. W. przebywał w U. od listopada 2010r. do 9 kwietnia 2011r. Ponadto stwierdził, iż przy transporcie mienia (w tym samochodu) J. W. korzystał z usług firmy P. oraz że samochód został wywieziony z U. w dniu 27 września 2010r.

Po kolejnym wezwaniu, pełnomocnik strony uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o wymagane dokumenty.

Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] września 2012r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w treści uzasadnienia decyzji odniósł się do pojęcia "stały pobyt" jako definicji zawartej w art. 110 ust.8 ustawy o podatku akcyzowym, który wskazuje, iż osoba fizyczna może mieć jedno miejsce stałego pobytu, w którym musi przebywać co najmniej 185 dni w roku kalendarzowym. Miejsce stałego pobytu może być uzależnione od więzi osobistych lub zawodowych lub obu łącznie.

Dyrektor Izby Celnej w W. podniósł, że ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia J. W. z 26 października 2010r., które zostało złożone pod odpowiedzialnością karną wynika, iż przebywał w U. od dnia 30 października 1989r. do dnia 13 października 2010r. W dniu 28 października 2010r. w trakcie odprawy celnej strona złożyła pod odpowiedzialnością karną oświadczenie, w którym stwierdziła, iż w dniu 7 listopada wraca do U. na okres około 1 miesiąca w celu zamknięcia wszystkich spraw związanych z życiem i pracą w U. Ponadto stwierdziła, iż najpóźniej w grudniu wraca do Polski na stałe i nie zamierza wracać do U. Ponadto pełnomocnik strony poinformował, iż J. W. przebywał w U. od listopada 2010r., natomiast powrót nastąpił w dniu 9 kwietnia 2011r. Z oświadczenia strony z 28 czerwca 2012r., wynika, że od dnia 30 października 2010r. przebywa na stałe w Polsce, a jej czasowe wyjazdy z kraju były spowodowane koniecznością załatwienia spraw osobistych.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż przeniesienie miejsca zamieszkania strony z U. na terytorium kraju na pobyt stały nastąpiło w dniu 13 lub 30 października 2010r. (wg. oświadczenia strony), skoro strona w dniu 7 listopada 2010r. wyjechała do U. w celu zamknięcia spraw związanych z życiem i pracą i jak stwierdziła do kraju wróciła dopiero w dniu 9 kwietnia 2011r., a więc po 5 miesiącach. Ponadto w świetle definicji "miejsca stałego pobytu" zawartej w art. 110 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym pobyt strony w kraju od dnia 13 października 2010r. do dnia 7 listopada 2010r. nie może być uznany za pobyt stały (strona w kraju przebywała niecały miesiąc, a następnie ponownie wyjechała do U. w celu zakończenia procesu przesiedlenia się na teren kraju tj. w celu uporządkowania spraw związanych z pobytem i pracą w U.).

Organ prowadzący postępowanie nadmienił ponadto, iż w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego strona przedłożyła organom celnym dowody świadczące o tym, iż faktycznie dopiero w kwietniu 2011r. przeniosła swoje miejsce zamieszkania z U. do Polski. W związku z powyższym organ odwoławczy podkreślił, że strona przeniosła swoje miejsce zamieszkania z U. na terytorium kraju w dniu 9 kwietnia 2011r. Zatem w chwili dokonania odprawy celnej samochodu, tj. w dniu [...] października 2010r. nie spełniła warunku określonego w art. 112 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym, bowiem nie była osobą przybywającą na terytorium kraju na pobyt stały. Z uwagi na fakt ,iż przedmiotowy pojazd został dopuszczony do swobodnego obrotu przed osiedleniem się strony w kraju warunki określone w art. 110 ust.7 ustawy o podatku akcyzowym nie zostały spełnione i brak jest podstaw do zastosowania zwolnienia z podatku akcyzowego.

Odnośnie kwestii zasadności zwolnienia z podatku akcyzowego rzeczy osobistych ujętych na liście mienia, Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem towary te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której pełnomocnik strony domaga się jej uchylenia i zwolnienia skarżącego od obowiązku zapłaty podatku akcyzowego.

Autor skargi zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 110 ust. 7 w związku z art. 112 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym w związku z art. 6 i 7 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że skarżący nie posiadał w Polsce miejsca stałego pobytu do 9 kwietnia 2011r., co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że pojazd sprowadzony przez niego podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym,

- art. 188 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 oraz art. 10 § 1 k.p.a., poprzez odmówienie stronie prawa do złożenia niezbędnych wyjaśnień, które z całą pewnością miałyby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a które nie zostały dopuszczone jako dowód przez organ podatkowy ze względu na uznanie, iż okoliczności te udowodniono innym materiałem dowodowym.

W motywach skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ odwoławczy oparł się o definicję "pobytu stałego" na podstawie art. 110 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym. Zatem nawet gdyby zainteresowany nie wyjechał w dniu 7 listopada 2010r. i pozostał w Polsce do końca 2010r. to nadal nie wypełniłby warunku przebywania na terytorium kraju przez 185 dni w roku kalendarzowym, wynikającego z treści tego przepisu, bo do końca roku kalendarzowego pozostały niecałe dwa miesiące. Autor skargi podkreślił, że posłużenie się taką definicją w tym konkretnym przypadku w praktyce uniemożliwia skarżącemu skorzystanie z przysługującym mu zwolnień podatkowych.

Pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę na fakt, że przenoszenie całej swojej dotychczasowej egzystencji do innego kraju po wielu latach to proces wieloczynnościowy, złożony i rozciągnięty w czasie. Zainteresowany w trakcie procesu przeprowadzki wyjechał do U. na pięć miesięcy, by efektywnie sfinalizować wszelkie formalności i zamknąć sprawy związane z życiem w U.

Ponadto autor skargi wskazał na fakt, że organ niewłaściwie jego zdaniem odniósł się do przesłanki momentu przywiezienia samochodu do kraju przeznaczenia, czynności tej, jak podkreśla autor skargi można dokonać w trakcie procesu przenoszenia się z innego kraju. Zdaniem pełnomocnika nie można przyjąć, jak chciałby organ odwoławczy, że jeżeli samochód będzie przywieziony przed osiedleniem się tej osoby w kraju to ustawa o podatku akcyzowym nie przewiduje możliwości zwolnienia od akcyzy z tytułu jego importu.

Skarżący został pozbawiony przez organ możliwości bezpośredniego wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy i doprecyzowania niektórych jej aspektów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie Sąd dopatrzył się w działaniu organu administracji naruszenia norm prawa materialnego a także naruszenia przepisów postępowania, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim Sąd wskazuje na treść art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626, ze zm.), zgodnie z którym zwalnia się od akcyzy samochód osobowy przywożony spoza terytorium państw członkowskich oraz państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym przez osobę fizyczną przybywającą na terytorium kraju na pobyt stały lub powracającą z czasowego pobytu z terytorium tych państw, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

1) samochód osobowy jest przeznaczony do użytku osobistego tej osoby;

2) samochód osobowy służył do użytku osobistego tej osoby w miejscu poprzedniego jej pobytu poza terytorium państwa członkowskiego lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym przez okres co najmniej 6 miesięcy przed zmianą miejsca pobytu;

3) osoba ta przedstawi właściwemu naczelnikowi urzędu celnego dowód potwierdzający spełnienie warunku, o którym mowa w pkt 2;

4) osoba ta przebywała poza terytorium państwa członkowskiego lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym przez okres co najmniej 12 kolejnych miesięcy poprzedzających zmianę miejsca pobytu;

5) samochód osobowy nie zostanie sprzedany, wynajęty lub w jakikolwiek inny sposób oddany do użytku osobie trzeciej przez okres 12 miesięcy od dnia jego przywozu na terytorium kraju.

Na gruncie przywołanego przepisu kluczowe znaczenie ma, na co organ nie zwrócił uwagi, iż zwalnia się od akcyzy samochód osobowy przywożony nie przez osobę, która ma już w Polsce pobyt stały, zdefiniowany w art. 110 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym lecz przez osobę, która dopiero przybywa na terytorium kraju i deklaruje zamiar osiedlenia się w Polsce na pobyt stały. W sferze deklaracji, w momencie przybycia do kraju, pozostaje także warunek określony w pkt 5 art. 112 ustawy o podatku akcyzowym, tzn., że samochód ten nie zostanie sprzedany, wynajęty lub w jakikolwiek inny sposób oddany do użytku osobie trzeciej przez okres 12 miesięcy od dnia jego przywozu na terytorium kraju.

W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, iż skarżący spełnił pozostałe warunki określone w pkt 1 – 4 art. 112 ust 1 ustawy. Tym bardziej poza analizą dowodów z dokumentów organ winien przeprowadzić dowód z wyjaśnień skarżącego oraz przesłuchać jego żonę, o co strona wnioskowała a czego organ nie uczynił. W ocenie Sądu bowiem tylko w ten sposób, na gruncie art. 112 ust 1 ustawy o podatku akcyzowym, można będzie jednoznacznie wyjaśnić zamiar strony zarówno co do osiedlenia się w Polsce na pobyt stały z dniem przybycia do kraju w dniu [...] października 2010 r. jak też ocenić rzeczywisty cel i zamiar towarzyszące jej wyjazdowi w dniu 7 listopada 2010r. do U. i powrotowi do Polski w dniu 9 kwietnia 2011r. Bez dowodu z przesłuchania J. W. i jego żony L. K. dokonanej przez organ ocenie zgromadzonych w postępowaniu dowodowym dokumentów można przypisać cechę dowolności a tym samym postawić organowi zarzut naruszenia art. 80 kpa. Dokonując oceny, czy J. W. przebywał w Polsce z zamiarem pobytu stałego już od przybycia do kraju w październiku 2010 r., czy też dopiero od powtórnego przyjazdu z U. w kwietniu 2011 r. - co stanowi główną kwestię dowodową w sprawie - organ musi mieć na uwadze długi okres zamieszkiwania przez skarżącego poza krajem, co wiąże się z koniecznością zakończenia wielu spraw; dużą odległość pomiędzy Polską i U. oraz wynikające z tego trudności komunikacyjne niepozwalające na wiele krótkich wyjazdów; fakt, iż rzeczy osobiste strony zostały przywiezione do Polski w dniu [...] października 2010 r. i skarżący dokonał w tym dniu zgłoszenia celnego według listy mienia przesiedlenia; posiadanie w Polsce rodziny, mieszkania. Dokumenty, na które organ powoływał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji muszą być ponownie ocenione z uwzględnieniem powyższych realiów konkretnej sprawy.

Art. 112 ustawy o podatku akcyzowym w ust. 4 stanowi, iż do samochodów przywożonych spoza terytorium państw członkowskich oraz państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym stosuje się odpowiednio przepisy art. 110 ust. 7 i 8 ustawy. A więc samochód osobowy przywieziony przez Janusza Woźniaka mógłby być zwolniony od akcyzy, jeżeli zostałby przywieziony przed upływem 12 miesięcy od dnia osiedlenia się skarżącego na terytorium kraju. Z zapisu ust. 7 art. 110 ustawy wynika, iż samochód przywieziony w pierwszym dniu osiedlenia się w Polsce osoby fizycznej przybywającej do kraju w celu pobytu stałego, jest uprawniony do zwolnienia od akcyzy. Tę wykładnie organ winien uwzględnić w razie przyjęcia, że J. W. osiedlił się w Polsce, przez co należy rozumieć przybycie na terytorium kraju z zamiarem pobytu stałego, już w dniu [...] października 2010 r.

Rozpoznając ponownie sprawę organ, mając na uwadze treść art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględni zawarte powyżej uwagi.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, że zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi uchylił zaskarżoną decyzję z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.