Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1021/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a  ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. Ż. [...], [...], [...] w B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. Ż. [...],[...],[...] w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia 26 czerwca 2009 r., znak: 26 czerwca 2009 r.,, odmawiająca wydania decyzji zmieniającej decyzję własną Nr [...] z dnia [...], znak: [...], zmienioną decyzją Nr [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki nr [...] przy ul. G. w B. wraz z kotłownią i wewnętrzną instalacją gazową.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] nr [...] udzielone zostało dla Przedsiębiorstwa Budowlano – Usługowego "B." z siedzibą w B. pozwolenie na budowę oraz zatwierdzony został projekt budowlany na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki nr [...] przy ul. G. w B. wraz z kotłownią i wewnętrzną instalacją gazową. Decyzja ta, na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] nr [...] została przeniesiona na rzecz B. Przedsiębiorstwa Budownictwa Ogólnego "O." Sp. z o.o. w B.

Nowy inwestor BPBO "O." w dniu [...] złożył wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi, przy ul. G. [...], podając w treści "projekt zamienny (aneks)", po rozpatrzeniu którego Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zmienił pozwolenie Nr [...]z dnia [...], znak: [...], zmienione decyzją Nr [...] z dnia [...] w zakresie układu funkcjonalnego oraz elewacji budynku. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że zmiana na wniosek inwestora spowodowana jest istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego.

Dalej z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...]. Decyzja ta została wydana po wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2007r. sygn. akt VII SA/Wa 1786/07. W wyroku tym Sąd uwzględnił skargę inwestora i uchylił decyzję GINB z dnia [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] nr [...] z uwagi na brak decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji.

Sąd stwierdził, że stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o przepis wymagający uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w okolicznościach, kiedy nie ustalono czy decyzja taka była wymagana, jest przedwczesne. Sąd zobowiązał organ do wyjaśnienia, czy dla działki o nr ewidencyjnym [...] istniał obowiązujący w dacie wydania decyzji z dnia z dnia [...] nr [...] miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Od tego ustalenia faktycznego zależy bowiem zastosowanie w sprawie odpowiednich przepisów prawa materialnego.

Kierując się zaleceniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...], stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zmiana pozwolenia na budowę została dokonana w sytuacji, gdy dla planowanej inwestycji nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy i nie obowiązywał dla terenu lokalizacji inwestycji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie natomiast z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...] przekazał, zgodnie z właściwością, sprawę do Prezydenta Miasta B., po stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] nr [...]. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji.

Prezydent Miasta Bydgoszczy decyzją z dnia [...] nr [...] rozpatrzył wniosek Spółki "O." w Bydgoszczy i na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) art.28, art.33 ust. 1, art.34 ust 4, art.36, art.80 ust.1 pkt.1, art. 8 1 ust. 1 pkt.2 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 13 października 1998r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku Spółki O. z siedzibą w B. przy ul. M. [...] z dnia [...], odmówił wydania decyzji zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...], znak [...], zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki nr [...] przy ul. G. w B. wraz z kotłownią i wewnętrzną instalacją gazową, ponieważ budynek został już zrealizowany. W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 661/05, zgodnie z którym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy budowa została już zrealizowana, w sposób rażący naruszałoby art. 28 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane.

Nadto organ dodał, że w obiegu prawnym pozostają: ostateczna decyzja Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia 7 [...], znak [...] i decyzja zmieniająca Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...], znak [...], wydane na podstawie prawomocnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia [...], znak [...].

Zdaniem organu I instancji, w związku z aktualnym stanem prawnym przedmiotowej sprawy organem właściwym do zakończenia sprawy jest Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta B.

Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa.

Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania. Nie uznał za słuszny zarzut strony odwołującej się, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem prawa procesowego oraz prawa materialnego, w szczególności art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

W motywach uzasadnienia decyzji organ wyjaśnił, że stwierdzenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieważności decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] spowodowało, że decyzje organu pierwszej instancji Nr [...] z dnia [...] i Nr [...] z dnia [...] znajdują się nadal w obrocie prawnym. Oznacza to, że Prezydent Miasta B. obowiązany był ponownie rozpatrzyć wniosek Spółki "O." z dnia [...] o zmianę pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku i zatwierdzenie projektu zamiennego.

W dalszej części uzasadnienia organ drugiej instancji podał, że inwestycja określona w przedstawionym przez inwestora w projekcie zamiennym (aneksie) zmienia całkowicie i jakościowo istniejący obiekt budowlany. Projekt zamienny obejmuje zmiany: lokalizacji części budynku w stosunku do pierwotnego planu zagospodarowania działki, bryły, ilości kondygnacji, kubatury i powierzchni zabudowy. Z powyższego zatem wynika, że zmiany proponowane przez inwestora są zmianami daleko wykraczającymi poza zmianę układu funkcjonalnego i elewacji budynku, którego projekt budowlany został zatwierdzony przez Prezydenta Miasta B. decyzją Nr [...] z dnia [...] Planowane roboty budowlane polegające na wykonaniu faktycznie nowego obiektu skutkują powstaniem fizycznie nowej substancji budowlanej.

Kwestia oceny "istotności odstąpienia" od zatwierdzonego projektu budowlanego pozostawiona została uznaniu administracyjnemu. Organ administracji architektoniczno – budowlanej jest uprawniony do samodzielnej oceny przesłanek zastosowania przepisu art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Jednakże uznanie administracyjne nie może być utożsamiane z pełną swobodą decydowania w zakresie interpretowania tych przepisów, które określają warunki uzyskania zmiany pozwolenia na budowę. Przyjęcie innej interpretacji tego przepisu prowadziłoby do zatwierdzenia przez organ administracji każdej nowej inwestycji, co w rzeczywistości zmierza do realizacji całkowicie innego celu niż ten określony w pierwotnym zamierzeniu inwestycyjnym.

Zdaniem organu art. 36a ww. ustawy wskazuje jednoznacznie, że został on wprowadzony jedynie w celu dyscyplinowania procesu inwestycyjnego przez konieczność uzyskiwania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę przez inwestorów dokonujących istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestor dysponujący nieruchomością na cele budowlane jest uprawniony podczas wykonywania robót budowlanych do zmian, przeróbek i istotnych odstępstw, jeżeli nie pozostaje to w kolizji z przepisami prawa, jednakże nie może to prowadzić do powstania innej nowej inwestycji pozbawionej charakterystycznych parametrów i cech właściwych dla obiektu zatwierdzonego w pierwotnym pozwoleniu na budowę.

Ponadto przepis art. 36a ust. 3 Prawa budowlanego stanowi, że w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32 – 35 ustawy stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. Jak wynika z powyższego dla projektu zamiennego wymagane było ustalenie nowych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, tym bardziej że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej pierwotnym pozwoleniem na budowę straciła ważność z dniem [...].

Wspólnota wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] znak [...], której zarzuciła naruszenie:

- art. 7, 8, 9, 10 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego - przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, powołanie się w uzasadnieniu decyzji dwukrotnie na decyzję Prezydenta Miasta B. nr [...] w sytuacji, gdy decyzji o takim numerze nigdy nie było w obrocie prawnym, a bynajmniej skarżącemu nic o takiej decyzji nie wiadomo, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu mieszkańców.

- art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 4 i art. 36a Prawa budowlanego, przez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że jest dla niego całkowicie niezrozumiałym wprowadzenie w uzasadnieniu decyzji dwukrotnego zapisu i powołanie się na decyzję organu pierwszej instancji o numerze [...]. Decyzja o takim numerze nigdy dotychczas w obiegu prawnym nie istniała.

Zatem trudno ocenić, czy wystąpiła w uzasadnieniu tylko pomyłka pisarska czy też istnieje decyzja o numerze [...], o której skarżący nie posiadał wiedzy.

Ponadto organ drugiej instancji nie zgłębił istoty zarzutów skarżącego i jedynie w sposób wymijający istotę sprawy, uznał decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową.

W ocenie skarżącego w sytuacji, gdy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak [...] uchylił decyzję nr [...] Prezydenta Miasta B. w całości i stwierdził jej nieważność, a z kolei decyzja ta zmieniała decyzje nr [...] i [...], to nie można uznać za sensowne twierdzenie, że decyzje te są obecnie w obiegu prawnym.

Skarżący zakwestionował odmowę wydania decyzji zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...], zmienioną decyzją nr [...], z uwagi na zrealizowanie budynku.

W odwołaniu skarżący powołując się na ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że nieodwracalne skutki prawne nie następują w przypadku gdy inwestycja została zrealizowana.

W dalszym uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wnioskiem z dnia [...] inwestor (Spółka "O." z siedzibą w B. przy ul. M. [...]) wystąpił o zmianę decyzji o pozwolenie na budowę oraz o zatwierdzenie projektu zamiennego. Przedstawiony przez inwestora zamienny projekt budowlany zawierał istotne zmiany w stosunku do projektu pierwotnego. Zmiany dotyczyły lokalizacji części budynku w stosunku do pierwotnego planu zagospodarowania działki, bryły budynku, ilości kondygnacji, kubatury i powierzchni zabudowy.

W związku z tymi zmianami nastąpiło między innymi:

- zaniechanie wykonania garaży i miejsc postojowych w bryle zamkniętej budynku z wjazdem wyłącznie od ul. G. przewidzianych w pierwotnej dokumentacji, a następnie zlokalizowanie miejsc postojowych dla samochodów oraz wjazdów do dziewięciu garaży na terenie otwartym z naruszeniem minimalnej odległości 10m od istniejących i projektowanych placów zabaw dla dzieci,

- podwyższenie budynku od strony ul. G. częściowo o jedną kondygnację a częściowo o 70 cm, co ograniczyło dostęp do światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych dla ludzi w budynku przy ul. Ż. [...] na parterze (pokoje mieszkalne) do 2 godzin a na pierwszym piętrze do 2,5 godz.,

-zlokalizowanie jedenastu miejsc postojowych i wjazdów do dziesięciu garaży na terenie otwartym na styku granicy z sąsiednimi nieruchomościami (działki nr ewid. [...],[...] i [...]) z obniżeniem terenu około 80 cm oraz odprowadzeniem wód gruntowych poprzez założenie kanalizacji deszczowej na tej nieruchomości co spowodowało naruszenie poziomu wód na przylegającym terenie.

Zatem zmiany zaproponowane przez inwestora były zmianami daleko wykraczającymi poza zmiany układu funkcjonalnego i elewacji budynku, którego projekt został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...]. Skarżący dodał, iż istniał obowiązek wydania decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja taka nie została wydana.

W uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji stwierdza się, że kwestia oceny "istotności odstąpienia" od zatwierdzonego projektu budowlanego pozostawiona została uznaniu administracyjnemu. Skarżący uważa, że organ administracji architektoniczno – budowlanej jest uprawniony do samodzielnej oceny przesłanek zastosowania przepisu art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, jednakże uznanie administracyjne nie może być utożsamiane z pełną swobodą w zakresie interpretowania tych przepisów.

W ocenie skarżącego organ administracji architektoniczno – budowlanej w niniejszej sprawie, w zdecydowanym zakresie przekroczył swobodę uznaniowości. Dopuszczono do realizacji obiektu innego niż to wynikało z pierwotnego pozwolenia na budowę.

Skarżący w wielu toczących się postępowaniach wykazał rażące naruszenie prawa przez inwestora i organy administracji, lecz do chwili obecnej zauważa brak woli rozstrzygnięcia całej sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1270 ze zm.) ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministnacyjne).

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B. nie naruszają przepisów prawa. Decyzje te są konsekwencją postępowania wszczętego na wniosek Wspólnoty o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] nr [...], na mocy której zatwierdzony został w trybie art. 36a obowiązującego wówczas Prawa budowlanego projekt zamienny do pierwotnego pozwolenia na budowę z dnia [...] nr [...].

Stwierdzenie nieważności decyzji z [...] nr [...] przez GINB poprzedzone było wyrokiem WSA w Warszawie, w którym Sąd zawarł wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W wyroku tym Sąd nakazał zbadanie, czy wniosek o zatwierdzenie projektu zamiennego w pozwoleniu na budowę był poprzedzony decyzją o warunkach zabudowy, lub czy też dla terenu lokalizacji inwestycji istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Stwierdzenie nieważności decyzji z [...] nr [...] usunęło ją z obrotu ze skutkiem ex tunc, a więc od chwili jej wydania. W następstwie czego odżył na nowo do rozpoznania przez Prezydenta Miasta B. wniosek inwestora z dnia [...] o wydanie pozwolenia na budowę z uwzględnieniem projektu zamiennego.

W dacie złożenia wniosku przepis art. 36a ust. 1 ustawy stanowił, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

W wyniku nowelizacji ustawy Prawo budowlane dodano do art. 36 a – ust. 3 przez art. 1 pkt 14 lit. a) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 888) zmieniającej nin. ustawę z dniem 31 maja 2004 r. o to, że w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32 – 35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany.

Ta ostatnia nowelizacja obowiązuje do chwili obecnej.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...], nr [...], udzielona przed wydaniem pozwolenia na budowę z dnia [...] miała określony termin ważności do dnia [...]. W dacie złożenia wniosku o zmianę pozwolenia w związku z projektem zamiennym decyzja o warunkach zabudowy wygasła.

Oznacza to, że w dacie rozpoznawania sprawy zaskarżonymi decyzjami w związku z wnioskiem inwestora o zmianę pozwolenia na budowę nie było dla inwestycji wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Nie możliwe zatem było sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z warunkami decyzji o warunkach zabudowy, a zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dla terenu, na którym został zrealizowany obiekt nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a postępowanie o udzielenie decyzji o warunkach zabudowy wszczęte z wniosku inwestora, również z jego wniosku zostało umorzone (decyzja z dnia [...] nr [...]).

Powyższe zostało ostatecznie wyjaśnione w decyzji z dnia [...], która była wydana w konsekwencji zaleceń WSA w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 19 grudnia 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 1786/07.

W wyroku z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1465/05 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził w tezie 1 pogląd, że: "1. Sformułowanie" okres ważności decyzji" w art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) wyraźnie wskazuje, że chodzi o określenie czasu, w którym decyzja ma moc obowiązującą, a więc upływ okresu ważności powoduje ten skutek, że po jego upływie nie można już powoływać się na tę decyzję, gdyż utraciła ona swoją ważność. Wyjątek od tej zasady został wyraźnie określony w art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z którego wynika, iż złożenie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, powoduje ten skutek, że mimo późniejszego upływu okresu ważności tej decyzji, decyzja ta zachowuje swoje znaczenie prawne w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Warunkiem jednak dla tego wyjątku jest złożenie wniosku o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli warunek ten nie został spełniony, to decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na upływ czasu traci swoją ważność i w żadnym postępowaniu nie jest możliwe przywrócenie ważności tej decyzji. Nie chodzi więc o nieważność takiej decyzji spowodowaną upływem czasu, ale o ważność decyzji w określonym czasie, w tym znaczeniu, że po upływie wyznaczonego czasu decyzja traci znaczenie prawne i przestaje obowiązywać" - LEX nr 337475.

W rozpoznawanej sprawie brak podstaw do uwzględnienia żądania strony skarżącej wypływa z treści art. 36 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W dacie orzekania Prezydent Miasta Bydgoszczy obowiązany był uwzględnić istniejący stan prawny .

Zgodnie zatem z art. 36a ust. 1 tej ustawy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Przepis ten znajduje zastosowanie w trakcie procesu inwestycyjnego, a nie po wybudowaniu obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami. Powyższy przepis ma wyłącznie charakter mobilizujący dla inwestora aby realizował inwestycje zgodnie z przepisami prawa. W sytuacji, gdy zachodzi konieczność w trakcie budowy wprowadzenia istotnych odstępstw od projektu budowlanego, inwestor najpierw musi uzyskać decyzję o zmianie pozwolenia na budowę, a dopiero po uzyskaniu decyzji wydanej w trybie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, może prowadzić roboty budowlane z uwzględnieniem istotnych odstępstw zatwierdzonych w decyzji zmieniającej.

Przepis ten nie znajduje zastosowania do obiektów budowlanych już zrealizowanych z istotnymi odstępstwami.

Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że kwestionowany obiekt jest już zrealizowany na podstawie projektu zamiennego zatwierdzonego w decyzji nr [...]. Decyzja ta została usunięta ze skutkiem ex tunc z obrotu prawnego w wyniku stwierdzenia jej nieważności, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (brak decyzji o warunkach zabudowy). Orzeczenie organu administracji w powyższym zakresie jest ostateczne i wywołuje skutki w obrocie prawnym. Posiada również bezpośredni wpływ na zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] o odmowie wydania decyzji zmieniającej decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Przeszkodę do uwzględnienia wniosku inwestora z dnia [...] stanowi zrealizowany obiekt budowlany.

Nie ma znaczenia stanowisko strony skarżącej, że zrealizowanie obiektu na podstawie decyzji nr [...] nie spowodowało nieodwracalnych skutków prawnych. Zarzut w powyższym zakresie mógł być oceniany w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...].

Nieodwracalne skutki prawne stanowią przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji w związku z art. 156 § 2 kpa: " (...) nie stwierdza się nieważności, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne". O ile w postępowaniu o stwierdzenie nieważności okaże się, że przedmiotowa decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, to organ wydaje rozstrzygnięcie decyzji na podstawie art. 158 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że: "Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia nieważności decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji".

W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego. Konsekwencje tego rozstrzygnięcia, zresztą ostatecznego, przekładają się na postępowanie rozpoznawanej sprawy.

W obrocie prawnym pozostało pierwotne pozwolenie na budowę oraz decyzja przenosząca je na nowego inwestora. Sprawa powróciła do wniosku inwestora o zmianę pozwolenia na budowę w trybie art. 36 a ust. 1 Prawa budowlanego.

W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego rozstrzygniecie organów administracji o odmowie zmiany pozwolenia na budowę odpowiada przepisom prawa.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Sąd stwierdza, że nie doszło przy wydawaniu zaskarżonych decyzji do naruszenia art. 7, 8, 9, 10 i 77 kpa.

Stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony prawidłowo. Powołanie się w uzasadnieniu decyzji dwukrotnie na decyzję organu z błędnym numerem, mieści się w granicach oczywistej omyłki, którą organ może sprostować w drodze postanowienia. Jest to uchybienie ze strony organu nieistotne, a zatem nie ma wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy.

W ocenie Sądu nie doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 4 i art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Przesłanki, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, Sąd w całości akceptuje.

Tego, że przy budowie spornego obiektu doszło do istotnych odstępstw od projektu budowlanego organ architektoniczno budowlany nie kwestionuje. Zresztą wniosek inwestora z dnia [...] o zatwierdzenie projektu zamiennego motywowany był istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego.

W chwili obecnej jednak z uwagi na zaistniały stan faktyczny (obiekt jest już zrealizowany), przepis art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, tak jak to wyjaśnił Sąd w niniejszym uzasadnieniu, nie znajduje zastosowania. Organ architektoniczno – budowlany – Prezydent Miasta B., nie jest z uwagi na prewencyjny charakter przepisu art. 36a kompetentny do stwierdzenia istotnych odstępstw od projektu budowlanego.

Nieprawidłowości zaistniałe przy realizacji spornego obiektu, w tym naruszenia przepisów prawa, na które powołuje się Wspólnota w pismach procesowych oraz w skardze, mogą zostać stwierdzone jedynie w postępowaniu naprawczym, które uregulowane jest w art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Organem właściwym do prowadzenia postępowania w tym zakresie jest jednak nie organ architektoniczno- budowlany, lecz powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, którego kompetencje w powyższym zakresie wynikają z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.