Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3245/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Włodzimierz Kowalczyk WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania P. T. (dalej "skarżącego") od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] października 2012 r. nr [...], stwierdzającej nabycie przez Powiat [...] (dalej "Powiat"), z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej część gruntu objętego księgą wieczystą KW [...], zajętej pod część ulicy [...] w L., uchylił decyzję Wojewody w całości i stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej część gruntu objętego księgą wieczystą KW [...], zajętej pod część ulicy [...] w L.

II. Przebieg postępowania administracyjnego, poprzedzający wydanie decyzji Ministra, przedstawia się w sposób następujący:

1. Pismem z dnia 3 października 2005 r. skarżący P. T. wystąpił do Wojewody o wydanie, w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dalej "Przepisy wprowadzające" albo "ustawa", decyzji potwierdzającej nabycie przez Powiat, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], zajętej pod część ul. [...] w L. (dalej "nieruchomości").

2. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda stwierdził nabycie przez Powiat prawa własności przedmiotowej nieruchomości drogowej.

3. Skarżący wniósł do Ministra odwołanie od decyzji Wojewody, kwestionując sprawowanie władztwa publicznego oraz podnosząc kwestię odszkodowania.

III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] października 2013 r. odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody, Minister orzekł, jak wskazano na wstępie.

Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

Po rozpatrzeniu odwołania i całości akt sprawy, ustalono, co następuje.

1. Zgodnie z art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności danej nieruchomości z mocy prawa na podstawie w/w art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.

2. Stronami postępowania, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r., są osoby, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były właścicielami nieruchomości lub ich spadkobiercy, Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego oraz osoby, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości.

3. Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność Ł. i W. małżonków T. W dacie tej nieruchomość nie stanowiła zatem ani własności Skarbu Państwa, ani własności jednostki samorządu terytorialnego. Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2004 r. Rep. A nr [...] umowy darowizny i umowy o dożywocie Ł. i W. małżonkowie T. przenieśli na rzecz skarżącego własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

4. Z odpisu księgi wieczystej KW nr [...] wynika, że w dziale III KW "Prawa, roszczenia, ograniczenia" wpisane jest ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. w sprawie z wniosku wierzyciela M. T. i J. T., reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego P. E. T. sygn. akt [...], przeciwko dłużnikowi – skarżącemu o egzekucję należności pieniężnej.

W dziale IV "Hipoteka" figuruje wpis hipoteki przymusowej na rzecz Z. w W. – [...], wpisany w dniu 13 maja 2013 r. W związku z powyższym zaistniała konieczność uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy, bowiem organ I instancji pominął wierzyciela hipotecznego.

5. Zgodnie z orzecznictwem sądowym zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi, zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. Przed tym dniem ul. [...] w L. posiadała status drogi publicznej, albowiem została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Komunikacji z dnia 17 listopada 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: stołecznym warszawskim, jeleniogórskim, płockim, radomskim., szczecińskim (Dz. U. Nr 42, poz. 205) jako droga wojewódzka (zał. 1B).

Na podstawie art. 103 ust 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie, nie wymienione w załącznikach do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) stają się z dniem 1 stycznia 1999r. drogami powiatowymi. Przedmiotowa droga ul. [...] nie została wymieniona w ww. załącznikach, tym samym została zaliczona do kategorii dróg powiatowych.

Konieczną przesłanką zastosowania art. 73 ust.1 Przepisów przejściowych jest to, aby nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną już w dniu 31 grudnia 1998 r. Z kolei przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31.12.1998r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych.

O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31.12.1998r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami, odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

6. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], zajęta była pod drogę ul, [...]. Potwierdzeniem powyższego jest wypis i wyrys z mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], zgodnie z którym granice nieruchomości zajętych pod drogi publiczne zgodne są ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. Powyższa mapa potwierdza, iż przesłanka zajęcia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. została spełniona.

7. Odnosząc się natomiast do kwestii władztwa publicznego należy wskazać, że zgodnie z orzecznictwem udokumentowanie władania polega na wykazaniu wykonywania prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008r., sygn. akt I OSK 1471/2007). Ponadto zgodnie z art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Wskazać należy, iż w aktach sprawy znajdują się umowy z dnia [...] października 1997 r. nr [...] oraz z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...], dotyczące całodobowego zimowego utrzymania dróg wojewódzkich, zgodnie z załączonym wykazem "D", stanowiącym załącznik do umowy, który obejmował ul. [...]. Dokumenty te stanowią dowód sprawowania władztwa publicznego nad ul. [...] w L.

8. Zatem należy uznać, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną ul. [...] w L. oraz sprawowane było nad nią władztwo publicznoprawne. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż wszystkie wymogi wynikające z art 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r, zostały wypełnione.

9. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii objęcia działki nr [...] (tożsamej z działką nr [...]) decyzją wywłaszczeniową Zarządu Gospodarki Terenami przy Urzędzie Miejskim w N. z dnia [...] września 1978 r. nr [...] należy wskazać, iż prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w L. oddalił powództwo Skarbu Państwa Starosty [...] przeciwko skarżącemu o uzgodnienie treści księgi wieczystej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż występująca w sprawie niezgodność stanu prawnego co do wpisu w dziale II osoby właściciela w księdze wieczystej KW nr [...], stosownie do art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, rozstrzyga na korzyść nabywcy skarżącego, którego chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Ponadto jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 633/13, zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemywa się, ze prawo wykreślone nie istnieje. Natomiast, organy administracji nie mogą w toku postępowania podważać domniemania wynikającego z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów w tychże księgach (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2338/98). Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może być zatem obalone przez organy w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

10. Odnosząc się zaś do podniesionej w odwołaniu kwestii odszkodowania należy wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07 wskazał, iż art. 73 ustawy reguluje wywłaszczenie nieruchomości prywatnych zajętych pod drogi publiczne i ma charakter porządkujący sytuacje faktyczne, jakie zaistniały przed końcem 1998 r. Realizacja tego przepisu następuje poprzez dwie odrębne sprawy administracyjne. W jednej z nich wojewoda potwierdza w drodze decyzji deklaratoryjnej, wydanej na podstawie w/w art. 73, że konkretna nieruchomość została wywłaszczona, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. W odrębnym zaś postępowaniu, tylko na wniosek byłego właściciela takiej nieruchomości, złożony w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r., starosta orzeka o wysokości odszkodowania za utraconą własność. Niezależność wskazanych spraw administracyjnych powoduje, że brak jest bezpośredniego związku decyzji wojewody wydawanej na podstawie art. 73 ust. 3 przepisów wprowadzających z możliwością złożenia wniosku o odszkodowanie. Tym samym w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe orzekanie w kwestiach odszkodowawczych.

IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Ministra, podnosząc przeciwko orzeczeniu następujące zarzuty:

- rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art.73 Przepisów wprowadzających poprzez jego wadliwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu tego przepisu do nieruchomości, które przed 1 stycznia 1999 r. były własnością Skarbu Państwa;

- rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art.60 Przepisów wprowadzających poprzez jego niezastosowanie w sprawie w sytuacji, w której przedmiotowe mienie winno zostać – na podstawie wskazanego wyżej przepisu - przekazane Starostwu Powiatowemu w [...],

- rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art.73 Przepisów wprowadzających poprzez stwierdzenie w decyzji, pomimo braku dowodów na takie stanowisko, iż nieruchomość nr [...], zajęta pod drogę publiczną decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] września 1978 r. o pow. [...] m 2 jest tożsama z nieruchomością nr [...] o pow. [...] m. kw., podczas gdy "brakujące" [...] m2 znajduje się pod istniejącymi od wielu lat budynkami i ogrodzeniem murowanym nieruchomości,

- rażącego naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wywłaszczenie bez prawidłowej procedury wywłaszczeniowej [...] m2 nieruchomości bez jakiegokolwiek odszkodowania,

- rażącego naruszenia art. 155 k.p.a. poprzez zmianę decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] września 1978 i zmianę powierzchni przedmiotowej nieruchomości,

- rażącego naruszenia art.6 k.p.a. poprzez działanie wbrew prawu, zmianę ostatecznej i niewzruszalnej decyzji administracyjnej wywłaszczeniowej z dnia [...] września 1978 r., przyjęcie za podstawę niniejszej decyzji wadliwej dokumentacji geodezyjnej przez co dodatkowe [...] m2 nieruchomości będącej własnością skarżącego ma zostać zawłaszczone bez procedury wywłaszczeniowej,

- rażącego naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich działań w celu wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] września 1978 r. i sporządzonymi do tejże decyzji mapami geodezyjnymi oraz rejestrami katastru, a sporządzonymi na potrzeby niniejszego postępowania "nowymi" mapami geodezyjnymi i rejestrami katastru,

- rażącego naruszenia art.73 Przepisów wprowadzających poprzez jego zastosowanie w sprawie i stwierdzenie przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości wywłaszczonej już na rzecz Skarbu Państwa,

- rażącego naruszenia art.73 Przepisów wprowadzających poprzez stwierdzenie w decyzji, pomimo braku stosownych dowodów, iż nieruchomość nr [...], zajęta pod drogę publiczną decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] września 1978 r. o pow. [...] m2 jest tożsama z nieruchomością nr [...] o powierzchni [...] m 2., podczas gdy brakujące [...] m2 znajduje się pod istniejącymi od wielu lat budynkami i ogrodzeniem murowanym nieruchomości,

- rażącego naruszenia art.73 Przepisów wprowadzających ... poprzez uznanie w decyzji, że całość działki nr [...] spełniała w całości wskazane w tym przepisie kryteria w sytuacji, w której brakujące [...] m2 znajduje się pod istniejącymi od wielu lat budynkami i ogrodzeniem murowanym nieruchomości a zatem nie pozostawały we władaniu organu samorządu i nie były zajęte pod drogę publiczną.

V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra prowadzi do następujących wniosków:

1. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to: 1) zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, 2) władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz 3) nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Przedmiotowe przesłanki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.

Ocena materiału dowodowego sprawy prowadzi w ocenie Sądu do wniosku, że orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających, zasadnie uznając że własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej część gruntu objętego księgą wieczystą KW [...], zajętej pod część ulicy [...] w L. przeszła z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Powiatu [...] z mocy prawa.

2. Wbrew ocenie skargi zasadnie przyjęły organy obu instancji, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...], objęta przedmiotowym postępowaniem nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. W uzasadnieniu znajdującego się w aktach sprawy wyroku Sądu Rejonowego w L. I Wydział Cywilny z dnia [...] września 2011 r., stwierdzono zajście w stosunku do przedmiotowej działki następujących zdarzeń prawnych:

1) Decyzją z dnia [...] września 1978 r. nr [...] Zarząd Gospodarki Terenami przy Urzędzie Miejskim w N. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2, jaką miała działka [...]. Nastąpił geodezyjny podział działki [...] o powierzchni [...] m2, dla której prowadzono wówczas księgę wieczystą o numerze [...]. Podzielono działkę [...] na dwie działki ewidencyjne o numerach [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha. Właścicielką wywłaszczonej nieruchomości była w tej dacie U. C., tj. spadkobierczyni zmarłego w dniu [...] października 1972 r. W. K., który w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej był w dalszym ciągu ujawniony w księdze wieczystej nieruchomości jako jej właściciel.

2) W dniu 14 lipca 1989 r. U. C. zawarła w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży nieruchomości z małżonkami Ł. T. i W. T. Jako przedmiot sprzedaży wskazano nieruchomość opisaną w załączonym do aktu notarialnego odpisie księgi wieczystej nr KW [...]. U. C. zbyła zatem na rzecz kupujących działkę nr [...], na którą składała się działka nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz działka nr [...] o powierzchni [...] m2.

3) Na podstawie wskazanej wyżej umowy sprzedaży w dziale II księgi wieczystej nr [...] wpisano jako właścicieli małżonków W. T. i Ł. T. jako właścicieli działki nr [...] o powierzchni [...] m2 .

4) W dniu 7 stycznia 2004 r. małżonkowie W. T. i Ł. T., jako wpisani w dziale II księgi wieczystej właściciele działki nr [...] przenieśli własność nieruchomości na rzecz skarżącego P. T. (syna wyżej wymienionych) w zamian za dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie). W umowie o dożywocie rodzice skarżącego oświadczyli, iż są właścicielami działki nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz działki nr [...] pod ulicą o powierzchni [...] m2, dla których to nieruchomości Sąd Rejonowy w L. prowadził wówczas księgę wieczystą nr [...]. Na potwierdzenie czego małżonkowie T. okazali odpis z księgi wieczystej oraz wypisy z rejestru gruntów dla działek nr [...] i nr [...].

5) Na podstawie powyższej umowy o dożywocie skarżący został wpisany w dziale II księgi wieczystej jako właściciel działek o nr [...] i nr [...].

Przywołanym prawomocnym wyrokiem z dnia 22 września 2011 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo Skarbu Państwa Starosty [...] o usunięcie niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] a rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale II księgi wieczystej nr [...] jako właściciela nieruchomości Skarbu Państwa – Starosty [...] oraz wykreślenie w tym dziale wpisanego dotychczas właściciela P. T. (modyfikując powództwo powód wniósł o nakazanie odłączenia przedmiotowej działki z dotychczasowej księgi wieczystej i założenia dla niej księgi nowej).

Rozstrzygając w przedmiocie powództwa Sąd Rejonowy stwierdził, że wprawdzie z ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu wynika, że Skarb Państwa nabył własność obecnej działki nr [...], jednakże pozwanego P. T. chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych – art.5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Pomimo zatem istnienia niezgodności pomiędzy rzeczywistym stanem prawnym (tytuł własności Skarbu Państwa, wynikający z wydania decyzji o wywłaszczeniu), a stanem ujawnionym w księdze wieczystej (ujawnienie jako właściciela skarżącego) treść księgi wieczystej rozstrzyga na korzyść skarżącego, który nabył – przez odpłatną czynność prawną (umowę dożywocia) – własność od osób uprawnionych według treści księgi wieczystej, tj. ujawnionych w dacie zawarcia umowy jako właściciele nieruchomości rodziców skarżącego. Nie zachodzi przy tym przesłanka działania nabywcy nieruchomości, tj. skarżącego, w złej wierze.

Podkreślenia w związku z powyższym wymaga, że zasadniczym przedmiotem oceny Sądu Rejonowego było działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych w odniesieniu do skarżącego, a zatem w odniesieniu do transakcji zawartej pomiędzy skarżącym a jego rodzicami w dniu [...] stycznia 2004 r. (tj. po upływie kilku lat od istotnej z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy daty 31 grudnia 1998 r.). W wyniku dokonania tej oceny Sąd Rejonowy uznał, jak wskazano powyżej, że nabywając nieruchomość skarżący nie działał w złej wierze, a zatem że w dacie transakcji nie tylko nie wiedział o niezgodności stanu prawnego nieruchomości z treścią księgi wieczystej, ale również nie mógł z łatwością dowiedzieć się o istnieniu takiej niezgodności. Świadczy o tym w ocenie Sądu Rejonowego fakt, że: do aktu notarialnego umowy dożywocia załączono odpis z księgi wieczystej oraz wypisy z rejestru gruntów, z których wynikało, iż właścicielami przedmiotowej działki są rodzice skarżącego. Notariusz, który sporządzał akt notarialny na podstawie okazanych mu dokumentów wypisu z rejestru gruntów i odpisu z księgi wieczystej nie zauważył żadnej niezgodności stanu prawnego księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz nie wskazał, ani nie pouczył stron o istnieniu takiej możliwości.

Mając na uwadze, że w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności przedmiotowej nieruchomości ujawnione było w księdze wieczystej na rzecz rodziców skarżącego, stwierdzić należy, że w cytowanym wyroku Sąd Rejonowy poczynił również ustalenia na okoliczność istnienia dobrej wiary po stronie wyżej wymienionych w dacie nabywania przez nich nieruchomości od U. C. w dniu [...] lipca 1989 r. Sąd stwierdził zatem (str.5 i 6 uzasadnienia), że: "Również rodzice skarżącego, nabywając nieruchomość od U. C. nie wiedzieli o niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym. Bowiem sprzedająca U. C. nie poinformowała ich o tym fakcie, natomiast notariusz, sporządzający akt notarialny w dniu [...] lipca 1989 r. również nie poinformował stron o możliwości wystąpienia niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym co do działki pod drogą. (...) Natomiast faktyczne wywłaszczenie pod drogę decyzją wywłaszczeniową z 1978 r. nastąpiło zatem w czasie, gdy właścicielem działki nr [...] była U. C. jako spadkobierczyni po W K. O tym fakcie nie poinformowała ona nabywców, ani notariusza, zatem te osoby, ani kolejni nabywcy nie wiedzieli o wywłaszczeniu, czyli o zmianie stanu prawnego nieruchomości w porównaniu ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej.".

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że rękojmia publicznej wiary ksiąg wieczystych skutecznie chroniła – przeciwko Skarbowi Państwa, dysponującemu tytułem własności nieruchomości, nabytym na mocy decyzji wywłaszczeniowej – zarówno nabycie nieruchomości przez rodziców skarżącego w dniu [...] lipca 1989 r., jak i nabycie tej nieruchomości przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2004 r., czyniąc te czynności skutecznymi w świetle przepisów prawa rzeczowego. W tej sytuacji wysnuty przez orzekające w sprawie organy wniosek, że w dniu 31 grudnia 1998 r. własność przedmiotowej nieruchomości nie przysługiwała Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego, jest w pełni zasadny.

3. Za całkowicie prawidłowe uznaje Sąd ustalenia organów, odnoszące się do spełnienia się w rozpatrywanej sprawie pozostałych dwóch ustawowych przesłanek, warunkujących dopuszczalność nabycia przez podmiot publiczny prawa własności nieruchomości drogowej na podstawie art.73 Przepisów przejściowych, tj. kwestii zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz wykonywania nad nią władztwa publicznego w dniu 31 grudnia 1998 r. Szczegółowe ustalenia organów w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń Sądu.

4. Odnosząc się do kwestii rozbieżności w oznaczeniu powierzchni działki podlegającej przejęciu należy stwierdzić, że stosownie do treści znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 12 czerwca 2008 r., wydanego przez Starostwo Powiatowe w [...] powierzchnia działki nr [...] wynosi [...] m2. W wypisie tym zaznaczono, że granice części nieruchomości zajętych pod drogi publiczne są zgodne ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. Stan powyższy był wiążący dla orzekających w sprawie organów.

5. W świetle powyższych okoliczności Sąd nie podziela stanowiska skargi, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa.

Kwestionowana przez skarżącego decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów procedury administracyjnej.

W ocenie Sądu organy obu instancji, w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w 7 i 77 § 1 k.p.a., szczegółowo zbadały i rozważyły argumenty przedstawione przez stronę, jak również podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.