Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 264/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. przy udziale Prokuratora B. A. - L. sprawy ze skargi H.G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2001 r. 1.Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] 2.Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] 3. Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] 4.Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] 5. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej H.G. kwotę 348,80 zł(trzysta czterdzieści osiem złotych i osiemdziesiąt groszy)- tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 6. Wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do momentu uprawomocnienia się wyroku. /-/ K.Pawlicki /-/ J.Małecki /-/ S.Zapalska


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa czteroma decyzjami z dnia [...] , nr [...], utrzymała w mocy cztery decyzje Urzędu Skarbowego z dnia [...] , nr [...] określające H.G. w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca 2001 r. prawidłową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika oraz za trzy pierwsze miesiące zaległość podatkową wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

W podobnie brzmiących uzasadnieniach izba podnosi, iż spór pomiędzy podatniczką a organami podatkowymi dotyczy tego, czy odwołująca się mogła skutecznie dokonać korekty deklaracji VAT-7 za miesiące marzec do czerwca 2001 r. polegającej na zwiększeniu podatku naliczonego do odliczenia o podatek naliczony wykazany w fakturach VAT wystawionych odpowiednio w miesiącu: lutym 2001 r., marcu 2001 r., kwietniu 2001 r. i maju 2001 r. (dokumentujących raty leasingowe za marzec 2001, kwiecień 2001, maj 2001 i czerwiec 2001) w przypadkach, gdy korekta deklaracji VAT-7 za miesiące od marca do czerwca 2001 r. została dokonana dopiero w miesiącu listopadzie 2001 r.

W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze treść art. 19 ust.3"b", art. 19 ust.3 pkt. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o VAT - obniżenie kwoty podatku należnego następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc , w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. Obniżenie przy tym podatku należnego nie może nastąpić jednak wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi , albo otrzymania faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty) podlegającej opodatkowaniu. Podatnicy obowiązani przy tym byli do składania deklaracji podatkowych na ten podatek za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Art. 19 ust.3"b" ustawy VAT stanowił przy tym, że w przypadku uchybienia terminom o których mowa w ust.3, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Zdaniem izby, nieuzasadniony w niniejszych sprawach był zarzut dotyczący rozliczeń w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i lipiec 2001 r. Nie były kwestie dotyczące kontroli rozliczeń za te okresy objęte postępowaniem odwoławczym. Inny był też za te dwa ostatnie miesiące stan faktyczny - gdyż podatniczka w skorygowanych deklaracjach VAT-7 za styczeń i lipiec 2001 r. pomniejszyła wielkość podatku naliczonego.

W łącznej skardze na powyższe decyzje - H.G. wniosła o uchylenie powyższych decyzji w części dotyczącej kwoty zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skarg, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:

Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy egzekucyjne, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie odnośnie możliwości dokonania przez podatniczkę korekt deklaracji VAT za miesiące do marca do czerwca 2001 r. dopiero w listopadzie 2001 r. , z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej.

Skład sądzący wskazuje zatem, iż istota sporu prawnego między stronami sprowadza się do legalności zastosowania przez organy podatkowe obu instancji przepisu art. 19 ust.3"b" ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, dodanym przez art. 1 pkt. 12 lit."c" ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 95, poz. 1100 ze zm). Powyższy przepis (na którym oparły się organy podatkowe odmawiając stronie prawa dokonania korekty deklaracji VAT-7 za miesiące od marca do czerwca 2001 r. stanowił, że " W przypadku uchybienia terminom, o których mowa w ust. 3, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, o którym mowa w ust. 2 i 2"a".

Zdania zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym odnośnie możliwości dokonywania rozliczeń VAT poprzez późniejsze składanie deklaracji korygujących były rozbieżne. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 3416/01 z dnia 20 marca 2003 r. sąd uznał racje podatnika co do możliwości dokonywania takich korekt deklaracji VAT, powołując się min. na postanowienia art. 81 § 2 Ordynacji podatkowej oraz zasady wynikające z art. 2 i 217 Konstytucji RP.

Istniejące spory i rozbieżności w orzecznictwie sądowym zostały ostatecznie rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 r., sygn. akt SK 33/03 OTK-A 2004/9/94 , iż art. 19 ust.3"b" ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 marca 2002 r. w zakresie, w jakim pozbawia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego podatnika, który dokonał obniżenia kwoty podatku należnego wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał dokument celny, jest niezgodny z art. 64 ust. i i 3 w związku z art.21 ust. 1, art.31 ust.3 oraz art.2 Konstytucji RP.

Z tych zatem powodów, trudno zaakceptować stanowisko organów podatkowych, iż przepisy na które one powoływały się w swych decyzjach wprowadziły ograniczenia prawa podatnika do dokonania autokorekty deklaracji podatkowych w miesiącu listopadzie 2001 r. za okresy poprzednie. Dlatego na podstawie art. 145§ 1 pkt. 1"a", art 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.

K.Pawlicki J.Małecki S.Zapalska