Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1772/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo WSA Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005r. sprawy ze skargi Gminy K. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 17 czerwca 2002r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 czerwca 2002 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 18, art. 27 § l i art. 29 § l i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm./ w związku z art. 144, art. 127 § 2 i 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm./, Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] o zwrocie tytułów wykonawczych wystawionych na Gminną Spółdzielnię "S." w K. w likwidacji na kwotę [...] zł z uwagi na niedopuszczalność egzekucji.

W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. stwierdził, iż zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Gminna Spółdzielnia w K. nie istnieje gdyż została wykreślona z rejestru spółdzielczego w dniu [...] lipca 1998 r. Tytuły wykonawcze wystawione na nieistniejący podmiot gospodarczy podlegają zwrotowi, ponieważ nie jest możliwe prowadzenie egzekucji.

Na niniejsze postanowienie wierzyciel złożył zażalenie z dnia [...] kwietnia 2002 r., w którym podnosi, iż Gminna Spółdzielnia "S." w K. w likwidacji w księdze wieczystej figuruje jako właściciel nieruchomości, a fakt ten jest znany Urzędowi Skarbowemu w M.. Ponadto w zażaleniu wierzyciel skarży się na bezczynność organu egzekucyjnego.

Odpowiadając na zarzuty podniesione w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej w K. w swoim rozstrzygnięciu z dnia 17 czerwca 2002 r. wyjaśnił, iż organ egzekucyjny nie mógł prowadzić czynności egzekucyjnych do nieruchomości z uwagi na fakt, iż w przedmiotowych tytułach egzekucyjnych wskazany jest zobowiązany, który już nie istnieje.

Natomiast co do zarzutu bezczynności organu egzekucyjnego, organ II instancji zwraca uwagę, iż wierzyciel mógł złożyć skargę na bezczynność organu egzekucyjnego w czasie gdy było prowadzone postępowanie egzekucyjne. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w K. zauważa, że po wszczęciu postępowania upadłościowego wykaz zaległości został przekazany Sędziemu Komisarzowi i Syndykowi Masy Upadłości, o czym wierzyciel został powiadomiony.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. została złożona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] lipca 2002 r., w której Skarżąca wnosi:

o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. do ponownego rozpoznania w celu spowodowania wykonania czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny, albo o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 17 czerwca 2002 r. Nr [...] oraz stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] marca 2002 r. Nr Egz. [...].

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podnosi, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] marca 2002 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a więc pozostaje bez podstawy prawnej.

Powołany w podstawie prawnej przepis art. 29 § l i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zupełnie chybiony w konkretnym wypadku, skoro egzekucja wskazanych w tytule wykonawczym należności należy właśnie do egzekucji administracyjnej.

Zwrot tytułów wykonawczych nie znajduje podstawy prawnej ani we wskazanym, ani w żadnym innym przepisie gdyż takie postanowienie w sposób rażący w ogóle "wypacza" istotę ustawy egzekucyjnej, a w szczególności rażąco narusza jej art. l, art. 2 § l pkt l oraz art. 3-7.

Twierdzeniem, że należy zwrócić tytuły wykonawcze na podstawie art. 29 ustawy z powodu niedopuszczalności egzekucji - zdaniem Skarżącej - organ I instancji, a w ślad za nim Izba Skarbowa w K. rażąco obrażają dyspozycje w/w przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W opinii Skarżącej egzekwowany obowiązek do dnia dzisiejszego nie został wykonany mimo skierowania tytułów wykonawczych do Urzędu Skarbowego w M. już w 1995 r. i nie jest także z tego powodu bezprzedmiotowy skoro cały czas wierzyciel wskazywał majątek dłużnika i taki majątek nieruchomy wciąż istnieje.

Następnie w skardze formułowane są zarzuty co do uporczywego uchylania się organu egzekucyjnego od swych powinności, na co Izba Skarbowa jako organ nadzoru nie reagowała. Nadto stawia zarzut, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w M., nie podejmując żądnych czynności egzekucyjnych ewidentnie "chronił" likwidatora Gminnej Spółdzielni w K. w "procederze" naruszania prawa.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2002 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wnosi o jej oddalenie, uznając zarzut wydania postanowienia o zwrocie tytułów wykonawczych bez podstawy prawnej za nieuzasadniony gdyż organ egzekucyjny w swoim rozstrzygnięciu powołał art. 29 § l i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zdaniem organu II instancji zarzuty kierowane pod adresem Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. nie dotyczą naruszenia prawa administracyjnego i egzekucyjnego lecz mają charakter podlegający raczej zainteresowaniu prokuratury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ albowiem skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało przed tą datą zakończone.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była sprawa zwrotu wierzycielowi przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. sześciu tytułów wykonawczych: nr [...] oraz [...] na łączną kwotę [...] zł, dotyczących Gminnej Spółdzielni "S." w K. w likwidacji i obejmujących podatek od nieruchomości za okres VI-XII/95, VIII/96 i VII-XI/96.

Jak wynika z akt egzekucyjnych w stosunku do zobowiązanej Spółdzielni, prowadzone było postępowanie egzekucyjne, którego celem było wyegzekwowanie należności podatkowych objętych w/w tytułami wykonawczymi jednakże zostało ono zakończone postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998 r. o umorzeniu egzekucji z uwagi na nieściągalność zaległości.

W dniu [...] stycznia 2002 r. wierzyciel w/w tytuły dotyczące Gminnej Spółdzielni "S." w K. w likwidacji, zaopatrzone w sądową klauzulę wykonalności ponownie przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w M. w celu skierowania egzekucji do nieruchomości dłużnika położonej na terenie K. /Kw [...]/.

Organ egzekucyjny po dwukrotnym rozpatrywaniu sprawy, ostatecznie postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. zwrócił przedmiotowe tytuły wykonawcze z uwagi na niedopuszczalność egzekucji.

Za podstawę swojego rozstrzygnięcia organ przyjął art. 29 § l i 2 ustawy z dnia 7 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z treścią przywołanego przepisu, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym /§ l/.

Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § l i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi, nie będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie /§ 2/.

Stosownie zaś do treści art. 27 § l pkt 2 w/w ustawy tytuł wykonawczy zawiera wskazanie imienia lub nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adres.

Bezspornym w sprawie jest fakt, iż wskazana w tytułach wykonawczych jako zobowiązany, Gminna Spółdzielnia "S." w K. w likwidacji, na dzień [...] stycznia 2002 r. tj. dzień ponownego złożenia w Urzędzie Skarbowym w M. tytułów wykonawczych już nie istniała. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1998 r. została bowiem wykreślona z rejestru spółdzielczego.

Organ egzekucyjny nie mógł zatem prowadzić postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązanego, który już nie istnienie.

Okoliczność, że w księdze wieczystej figuruje Spółdzielnia jako właściciel nieruchomości, i jest ona znana organowi egzekucyjnemu nie zmienia sytuacji prawnej jaka powstała w wyniku ustania bytu prawnego podmiotu zobowiązanego, która nie pozwala podejmować czynności egzekucyjnych do wskazanej nieruchomości na podstawie kwestionowanych tytułów wykonawczych.

Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu egzekucyjnego oraz organu II instancji naruszenia prawa, a tym bardziej kwalifikowanego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością stwierdzenia nieważności wydanych przez te organy rozstrzygnięć w sprawie.

Do zarzutu podniesionego w skardze, iż postanowienie organu egzekucyjnego w sposób rażący w ogóle "wypacza" istotę ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności rażąco narusza jej art. 1-7, Sąd nie może się odnieść, ponieważ Skarżąca nie uzasadniła na czym "rażące wypaczenie istoty" ustawy egzekucyjnej miałoby polegać.

Przytoczony art. 7 § 3 ustawy stanowiący, iż stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy, wyraża zasadę niedopuszczalności stosowania środków egzekucyjnych, gdy obowiązek został już wykonany albo gdy stał się bezprzedmiotowy. W praktyce pod pojęciem bezprzedmiotowości obowiązku rozumie się sytuację, w której wykonanie obowiązku stało się niemożliwe.

Niewątpliwie ustanie bytu prawnego Gminnej Spółdzielni "S." w K. poprzez jej wykreślenie z rejestru spółdzielczego, spowodowało, że wykonanie w drodze egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym /uiszczenie zaległego podatku od nieruchomości/ stało się niemożliwe, zatem w kontekście regulacji art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrot tytułów wykonawczych był uzasadniony.

Szczegółowa analiza materiału dowodowego zgromadzona w aktach egzekucyjnych oraz dokumentów dołączonych do skargi, może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do szybkości i skuteczności działania organu egzekucyjnego w tej sprawie. Jednakże nie opieszałość czy bezczynność organu egzekucyjnego była przedmiotem badania Sądu, lecz zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. wydanego na podstawie art. 29 § l i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Pozostałe zarzuty Strony skarżącej sformułowane w skardze pod adresem Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z oczywistych powodów nie podlegają ocenie przez sąd administracyjny.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.