Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2005/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi V. w P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem [...]rgi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] (dalej: "Strona", Spółka" lub "[...]rżąca") jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") z dnia [...] października 2018 r. nr [...] o odmowie przyznania Stronie pomocy finansowej ze środków unijnych.

Za[...]rżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...[ maja 2017 r. do ARiMR wpłynął wniosek Spółki o przyznanie pomocy na poddziałanie "[...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

W związku ze stwierdzeniem błędów i braków we wniosku, ARiMR pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wezwała Stronę do ich poprawienia i uzupełnienia.

W wyznaczonym terminie Strona nie nadesłała wszystkich wymaganych w powyższym wezwaniu uzupełnień w związku z czym w dniu [...] kwietnia 2018 r. ARiMR wystąpiła z ponownym wezwaniem do usunięcia stwierdzonych braków we wniosku.

Strona nadesłała wymagane uzupełnienia przy piśmie z dnia [...] maja 2018 r.

W dniu [...] października 2018 r. ARiMR wydała rozstrzygnięcie o odmowie przyznania Spółce wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu tego orzeczenia w[...]zano w pierwszej kolejności, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "[...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 1581, z późn. zm.) – dalej jako: "rozporządzenie wykonawcze", "Pomoc przyznaje się, jeżeli (...) zostały spełnione inne warunki określone w rozporządzeniu oraz wymagania określone przepisami prawa związane z realizacją operacji (...)". Zgodnie zaś z § 5 ust. 7 pkt 1 ww. rozporządzenia "Pomoc przyznaje się i wypłaca do wysokości limitu, który w okresie realizacji programu wynosi 3 mln zł".

Dalej ARiMR przypomniała, że zgodnie z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm.), "Bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzy[...]nia takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa". Jednocześnie organ w[...]zał również, że w myśl art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.) "działania skierowane na pozy[...]nie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzy[...]nia tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści".

Następnie ARiMR stwierdziła, że w wyniku analizy dokumentów dostarczonych przez Stronę, jak również na podstawie informacji dotyczących wniosku o przyznanie pomocy nr [...] złożonych przez przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. [...] S.k. powiązane ze Stroną, zostały stworzone sztuczne warunki w celu uzy[...]nia korzyści finansowej w postaci przyznania pomocy w ramach poddziałania "[...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w kwocie przekraczającej limit pomocy dopuszczalny w ramach tego poddziałania, co stoi w sprzeczności z § 5 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego. Uzasadniając swoje stanowisko ARiMR powołała się na następujące ustalenia:

1. Akcje w utworzonej w roku 2013 spółce [...] Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna oraz [...] Sp. z o.o. (komplementariusz) zostały zakupione [...] maja 2016 r. przez [...] i [...]. Są to jedyni i ci sami akcjonariusze, którzy posiadają wszystkie udziały w spółce [...] Sp. z o.o. [...] S.k.

2. Komplementariuszem przedsiębiorstwa wnioskodawcy jest [...] Sp. z o.o., której właścicielami są [...] i [...] [...], którzy posiadają pośrednio lub bezpośrednio 100% udziałów w przedsiębiorstwie [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. s.k., [...] Sp. z o. o. [...] s.k. Wywierają również dominujący wpływ poprzez powiązania kapitałowe na przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. [...] spółka komandytowa (posiadają 50% sumy komandytowej oraz są jedynymi właścicielami komplementariusza [...] Sp. z o.o.), [...] Sp. z o.o. (Posiadają 37,5% udziałów w spółce) i [...] Sp. z o.o. spółka komandytowa (posiadają 50% sumy komandytowej poprzez [...] Sp. z o.o. [...] s.k.).

3. Przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy [...]rżąca nie posiadała zakładu ani nie dzierżawiła zakładu w lokalizacji w której planuje zrealizować inwestycję będącą przedmiotem wniosku o przyznanie pomocy. Nie prowadziła w zasadzie żadnej działalności operacyjnej, co potwierdzają sprawdzania finansowe złożone do ARiMR wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy. O braku działalności operacyjnej świadczy również statystyka kosztów operacyjnych. ARiMR w[...]zała przy tym, że od momentu powstania do dnia [...] września 2016 r. Spółka nie osiągała dochodów ze sprzedaży, nie zatrudniała pracowników oraz nie posiadała majątku trwałego. Poza tym powiązania kapitałowe w Spółce w[...]zują na to, że [... i [....] [...] mogą praktycznie podejmować wszelkie decyzje właścicielskie i zarządcze.

4. Operacje (przedsięwzięcia inwestycyjne) będące przedmiotem wniosków o przyznanie pomocy złożonych przez [...]rżącą oraz [...] Sp. z o.o. [...] S.k. (nr wniosku [...]) są zlokalizowane na sąsiadujących ze sobą działkach. Nie bez znaczenia jest również fakt, że nieruchomość pod działalność o wsparcie której ubiega się [...]rżąca została wydzierżawiona przez [...] Sp. z o. o. [...] s.k. Umowa dzierżawy została zawarta po ogłoszeniu naboru wniosków, a jej treść potwierdza celowość wydzierżawienia działki przez [...] Sp. z o.o. [...] s.k., tj. przeprowadzenie konkretnej inwestycji przez [...]rżącą w celu uzy[...]nia dotacji, której nie mógłby otrzymać Wydzierżawiający z uwagi na złożony wniosek o przyznanie pomocy znak sprawy [...], w którym planował wykorzystać i wykorzystał dostępny limit pomocy w wysokości 3 mln zł.

5. Zamierzeniem operacji objętej wnioskiem w przedmiotowej sprawie jest uruchomienie hurtowej sprzedaży owoców i warzyw oraz mięsa, a także usługowego przechowywania produktów rolnych. Zamierzenie to ma być osiągnięte przez budowę chłodni do zamrażania i składowania zamrożonych produktów rolnych oraz z działem pakowania elementów mięsnych. Powiązana ze [...]rżącą [...] Sp. z o.o. [...] s.k. również prowadzi działalność w zakresie hurtowej sprzedaży owoców i warzyw oraz mięsa, a celem operacji tej Spółki jest uruchomienie bazy handlu hurtowego (budowa magazynu chłodni). W ocenie ARiMR zlokalizowane na sąsiednich działkach zakłady będą zatem po uruchomieniu mogły współpracować w zakresie świadczenia usługi zamrażania oraz gospodarki magazynowej. Organ zaznaczył ponadto, że z załączonego do wniosku o przyznanie pomocy [...] planu oraz listów intencyjnych wynika, że wnioskodawca [...] Sp. z o.o. [...] będzie kupował surowiec od [...] Sp. z o.o. [...] s.k., a sprzedawał [...] Sp. z o.o. s.k.

O prowadzonych wspólnie przez tą samą grupę osób fizycznych planach inwestycyjnych świadczyć może także dołączone do wniosku o przyznanie pomocy potwierdzenie otrzymania oferty wystawionej przez producenta systemów pakujących [...] na owijarkę do palet. Zapytanie ofertowe zostało wysłane przez [...], który jest współwłaścicielem obu spółek i dotyczyło obu podmiotów, zarówno [...] Sp. z o.o. [...] s.k., jak i [...] Sp. o.o. [...].

6. Biorąc pod uwagę wysokość limitu pomocy na jednego beneficjenta i fakt złożenia dwóch wniosków przez podmioty (beneficjentów) powiązane ARiMR stwierdziła, że udziałowcy [...] Sp. z o.o. mając daleko idący plan rozwoju przedsiębiorstwa uznali, że limit środków w ramach PROW przypadający na jednego wnioskodawcę nie jest wystarczający, aby osiągnąć zamierzony cel i dlatego zasadnym było zakupienie wszystkich akcji [...] skarżącej Spółki przez [...] i [...], którzy posiadają także wszystkie udziały w [...] Sp. z o.o. [...] s.k. i złożenie dwóch odrębnych wniosków o przyznanie pomocy, a co za tym idzie [...] nie dodatkowego limitu środków.

W ocenie ARiMR operacja [...] została zaplanowana w powyżej przedstawiony sposób z uwagi na ograniczony do 3 mln zł limit finansowy. W tych uwarunkowaniach realizacja przedmiotowej operacji, zgłoszonej do dofinansowania przez [...] Sp. z o.o. s.k. zmierzała do stworzenia sztucznych warunków [...] pomocy w celu obejścia § 5 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, w zakresie maksymalnego limitu pomocy dla jednego Beneficjenta. W konsekwencji działania [...] skarżącej oraz [...] Sp. z o.o. [...] s.k. wyczerpały przesłanki art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady 2988/95, jak i przesłanki z art. 80 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, zgodnie z którym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

W skardze na powołane na wstępie rozstrzygnięcie ARiMR skarżąca wniosła o jego uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia:

§ 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędna ocenę stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisu, która doprowadziła do uznania, iż nie zostały spełnione inne warunki określone w ww. rozporządzeniu, podczas gdy zdaniem skarżącej wszystkie warunki wynikające z rozporządzenia w odniesieniu do złożonego wniosku zostały spełnione;

art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady 2988/95 poprzez błędną ocenę stanu faktycznego wynikającego z zebranego materiału dowodowego oraz błędną wykładnię przepisu, która doprowadziła do niewłaściwego zastosowania powyższego przepisu w sytuacji, gdy w świetle zebranego materiału dowodowego skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków, a tym samym przepis ten nie powinien mieć zastosowania;

art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 poprzez błędną ocenę stanu faktycznego wynikającego z zebranego materiału dowodowego oraz błędną wykładnię przepisu, która doprowadziła do niewłaściwego zastosowania powyższego przepisu w sytuacji, gdy w świetle zebranego materiału dowodowego skarżący nie stworzył sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowej w postaci przyznania pomocy, a tym samym przepis ten nie powinien mieć zastosowania;

§ 5 ust. 7 pkt 1, gdyż zdaniem skarżącej podmiot wnioskujący nie wyczerpał przyznanego mu limitu;

§ 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego, poprzez brak wezwania skarżącej do przedłożenia wyjaśnień dotyczących stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowej w postaci przyznania pomocy, którą organ poruszył dopiero w piśmie o odmowie przyznania pomocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. nr 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( t.j. Dz.U. 2018.627 ze zm.) do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 i 2 w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Oznacza to, że organ w prowadzonym postępowaniu ma ograniczony obowiązek ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego. W realiach działania regulowanego rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 5.10.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "[...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obowiązek organu sprowadza się do wyczerpania procedury dwukrotnego wezwania do uzupełnienia i poprawy wniosku, określonego w § 13 rozporządzenia . Organ ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie w przedmiocie pomocy na podstawie danych i dokumentów zgromadzonych w wyniku analizy wniosku o przyznanie pomocy, dokumentów dołączonych do niego i danych i dokumentów złożonych w toku procedury określonej w w/w § 13 rozporządzenia wykonawczego.

Przechodząc do analizy zawartych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo również ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Sama Strona nie kwestionuje powiązań pomiędzy skarżącą spółką a podmiotem [...] Sp. z o.o. [...] Sp.k., który już otrzymał pomoc w ramach tego samego działania i pomoc ta wyczerpała limit , o którym mowa w § 5 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia, a który w dacie złożenia wniosku o pomoc wynosił 3 mln złotych.

Akcje w utworzonej w 2013 r. [...] Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna oraz [...] sp. z o.o. ( komplementariusz) zostały zakupione w dniu [...] maja 2016 r. przez [...] i [...]. Posiadają oni wszystkie udziały w [...] Sp. z o.o. [...] spółka komandytowa.

Strona skarżąca nie kwestionuje także faktu, że przed dniem złożenia wniosku nie prowadziła żądnej działalności operacyjnej, o czym świadczy złożone przez nią sprawozdanie finansowe. Nie zatrudniała też pracowników. Ze sprawozdania finansowego wynika, że na dzień [...] września 2016 r. wartość aktywów trwałych wynosiła 0,00 zł. Przychody ze sprzedaży także wynosiły 0,00 zł. Spółka nie poniosła żadnych kosztów wynagrodzeń, zaś strata netto wyniosła -[...] zł.

Skarżąca Spółka nie kwestionuje też faktu, że projektowane działanie miało być przeprowadzone na działce wydzierżawionej od innej spółki powiązanej kapitałowo z [...] i [...] [...] i która znajduje się w bliskim sąsiedztwie z nieruchomością , na której realizowana jest chłodnia [...] Sp. z o.o. [...] s.k. . Dodatkowo należy podkreślić, że umowa dzierżawy została zawarta w dniu [...].04.2017 r. , a więc już po dniu ogłoszenia naboru wniosków. Organ w odpowiedzi na skargę ( k 8 odpowiedzi ) słusznie zwraca też uwagę na fakt, iż sama dzierżawa, jej trwanie, płatność czynszu jest warunkowane otrzymaniem dofinansowania z ARiMR. I tak strony zastrzegły, że w przypadku nie zawarcia przez dzierżawcę z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie do dnia [...] kwietnia 2019 roku umowy, a w konsekwencji nieuzyskania w tym terminie przez dzierżawcę dofinansowania na realizację Inwestycji, dzierżawcy służyło prawo wypowiedzenia umowy w trybie natychmiastowym bez zachowania terminu wypowiedzenia, zaś pierwszy czynsz dzierżawny miał być należny i płatny za miesiąc, w którym dzierżawca zawrze z Agencją umowę o dofinasowanie realizacji Inwestycji .

Trafnie także zwraca uwagę organ na prowadzenie pokrewnych oraz uzupełniających się działalności przez podmioty kierowane przez tę samą grupę osób. Zamierzeniem operacji objętej wnioskiem o przyznanie pomocy nr [...] złożonym przez [...] Sp. z o.o. Sp. KA jest uruchomienie hurtowej sprzedaży owoców warzyw oraz mięsa, a także usługowego przechowywania produktów rolnych. Powyższe zostanie osiągnięte poprzez budowę chłodni do zamrażania i składowania zamrożonych produktów rolnych oraz z działem pakowania elementów mięsnych. Powiązany [...] Sp. z o.o. [...] Sp.k. prowadzi również działalność w zakresie hurtowej sprzedaży owoców i warzyw oraz mięsa, a celem operacji jest uruchomienie bazy handlu hurtowego (budowa magazynu chłodni). Z załączonego do wniosku [...] planu oraz listów intencyjnych wynika, że wnioskodawca [...] Sp. z o.o. Sp. K A będzie kupował surowiec od [...] Sp. z o.o. [...] sp.k., a sprzedawał [...] Sp. z o.o. sp.k.

W ocenie Sądu świadczy to o najdalej idących powiązaniach pomiędzy tymi podmiotami, bowiem [...] będzie świadczył usługi na rzecz podmiotów powiązanych z nim kapitałowo, personalnie i zarządczo. Obie operacje, mimo odrębności technologicznej, są względem siebie komplementarne. Spółka nie wskazała też żadnych racjonalnych powodów, dla których [...] i [...] [...] część działalności, która mogłaby być świadczona przez [...] Sp.z o.o. [...] Sp.k. zdecydowali się przenieść do nowej spółki, która dotąd nie prowadziła działalności i nie ma majątku. Działalność ta miałaby być prowadzona w bardzo bliskim sąsiedztwie chłodni, realizowanej w ramach tego samego działania, byłaby działalnością na tym samym rynku, komplementarną wobec działalności [...], a także byłaby prowadzona w bliskiej z nią współpracy .

Na mocy art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z 20 grudnia 2013 r., Nr 347 s. 549 i nast., dalej jako: "rozporządzenie nr 1306/2013"), bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 działania nakierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego (unijnego) mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Przepis ten stanowi generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nie korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1462/17, dostępny w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: "TSUE"). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (zob. m.in. wyrok z 12 maja 1998 r., w sprawie C-367/96 [...] i in., dostępny na stronie internetowej: https://curia.europa.eu). Przy interpretacji regulacji przewidującej klauzulę dotyczącą przypadków obchodzenia prawa sięgnąć trzeba do w wyroku TSUE z 12 września 2013 r., w sprawie C-434/12, który odnosi się do uprzednio obowiązującego art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 – to jest przepisu o zbliżonym brzmieniu do aktualnego art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 – a zgodnie z którym, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W wyroku w sprawie C-434/12 Trybunał stwierdził, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. Wymaga to zatem zaistnienia po pierwsze, ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty (element obiektywny), a po drugie, woli uzskania korzyści wynikających z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (element subiektywny; pkt 29 cytowanego wyroku).

W ocenie Sądu organy analizując całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, zasadnie uznały, że w sprawie wystąpił zarówno element obiektywny wskazujący na stworzenie sztucznych warunków do otrzymania pomocy, jak i element subiektywny poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie określonego w § 5 ust. 7 pkt 1 limitu wsparcia dla jednego podmiotu, a w dalszej kolejności spowodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia, warunkujące zastosowanie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 i art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95.

Sąd nie neguje, że osoby fizyczne i prawne mogą w sposób swobodny realizować swoją aktywność gospodarczą, również dowolnie kształtując ich formę prawną . Nie ma przymusu prowadzenia działalności tylko w ramach jednego podmiotu gospodarczego. Jednak przy ubieganiu się o pomoc publiczną organy mają obowiązek zbadać wszystkie powiązania np. w celu ustalenia wielkości przedsiębiorstwa ( w tym przypadku o pomoc może się ubiegać podmiot będący mikro, małym lub średnim przedsiębiorcą ), ale także ustalenia czy zostaną zrealizowane cele wsparcia.

W sprawie niniejszej ARiMR wziął pod uwagę: brak prowadzenia wcześniejszej działalności przez skarżącą, brak zatrudnienia i brak zakładu, umowę dzierżawy działki od podmiotu powiązanego, zawartą po ogłoszeniu naboru wniosków o przyznanie pomocy, możliwą komplementarność procesów technologicznych z drugim projektem złożonym przez powiązaną ze skarżącą spółkę [...] Sp. z o.o. [...] Sp. Komandytowa oraz ich wzajemne powiązania poprzez ich członków, udziałowców, osoby pełniące funkcje zarządcze oraz powiązania kapitałowe. Uznał, że całokształt tych okoliczności wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności, a Sąd w pełni te ustalenia podziela. Wskazują one w sposób nie budzący wątpliwości, że rozwój przedsiębiorstwa panów [...] i [...] [...] poprzez prowadzenie części działalności w ramach spółki [...] nie miał innego celu jak uzyskanie kolejnej pomocy finansowej ze środków unijnych, ponad limit określony dla jednego beneficjenta.

Reasumując Agencja w sposób prawidłowy oceniła zebrany w sprawie materiał dowodowy i wyciągnęła z niego prawidłowe wnioski. Postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób zgodny z zasadami wynikającymi z art. 34 w zw. z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o EFROW, zaś odmowa przyznania pomocy nastąpiła na warunkach określonych w art. 35 ustawy. W toku postępowania organ zastosował tryb wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, określonym w § 13 rozporządzenia wykonawczego. W tym stanie rzeczy za całkowicie bezzasadne należy uznać wszystkie zarzuty skargi.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.