Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1363/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. H. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote 80/100) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku, Nr [...] Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent W. stwierdził, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że najemcami przedmiotowego lokalu są Z. P. i J. P., a tym samym wnioskodawca Z. P. posiada legitymację do wniesienia takiego żądania.

W dniu 02 marca 2004 roku wobec wystąpienia J. P. do sądu powszechnego w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania i zaniechanie naruszeń - postępowanie o wymeldowanie zostało zawieszone. Ponieważ J. P. przedłożyła wyrok Sądu Rejonowego W. z dnia [...] października 2004 roku kończący sprawę o ochronę naruszonego posiadania postępowanie podjęto postanowieniem z dnia [...] września 2005 roku.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono ponadto, że J. P. pomimo otrzymania korzystnego dla siebie wyroku do dnia dzisiejszego nie zamieszkała w lokalu, w którym posiada zameldowanie. Przebywa w innym lokalu, którego adres zastrzegła tylko do wiadomości urzędu. Fakt ten zgodnie potwierdzają strony postępowania. Sama zainteresowana oświadczyła, że nie podjęła żadnych kroków prawnych w celu egzekucji wyroku. Ponadto strony zgodnie oświadczyły, że nie wyobrażają sobie wspólnego zamieszkiwania w lokalu składającym się z jednego pokoju. Z pisma Komisariatu Policji (wynik przeprowadzonej kontroli) wynika, że sąsiedzi nie widują J. P. od co najmniej 2 lat, a Z. P. oświadczył, że nie widuje jej od około 4 lat.

W myśl art. 15 ust. 2 obowiązującej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymeldowanie decyzją administracyjną następuje w sytuacji, gdy osoba wobec której prowadzone jest postępowanie opuściła przedmiotowy lokal bez wykonania obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego miejscem pobytu stałego jest lokal mieszkalny, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, miejsce gdzie się przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału lokal przy ul. [...] w W. nie jest miejscem takiego pobytu dla J. P. Jednocześnie uznać należy, że J. P. kwestionując dobrowolne opuszczenie mieszkania wystąpiła w sprawie do sądu powszechnego i mimo uzyskania korzystnego dla siebie wyroku, nadal nie zamieszkuje i nie wyraża chęci zamieszkania w lokalu, w którym posiada zameldowanie.

Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wskazuje na to, iż J. P. zainteresowana jest wyłącznie utrzymaniem zameldowania w spornym lokalu. Natomiast w świetle art. 9 ust. 2b powyższej ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i oznacza potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Skoro więc Wymieniona nie przebywa w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w W., to utrzymanie tam zameldowania byłoby tylko fikcją meldunkową.

Ewidencja ludności polega jedynie na rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Tym samym postępowanie meldunkowe nie ingeruje w uprawnienia przysługujące do mieszkania. Zameldowanie czy wymeldowanie z lokalu nie oznacza nabycia bądź utraty uprawnień do tego lokalu.

W świetle zebranego materiału stwierdzić należy, że J. P. opuściła miejsce stałego zameldowania nie dokonując ciążącego na niej obowiązku wymeldowania. Tym samym decyzja o jej wymeldowaniu jest zgodna z obowiązującymi przepisami.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. P. podnosząc zarzut, że nie mogła ciągle przebywać w lokalu przy ulicy [...] w W., gdyż jej mąż jest nałogowym alkoholikiem i często wymieniał zamki, aby nie mogła wejść do mieszkania. Wyłączył również telefon, aby nie miała z nim kontaktu oraz groził, że ją zabije. Przyprowadzał też do mieszkania kolegów alkoholików wymuszając od niej pieniądze na wódkę przez co doprowadził ją do ciężkiej depresji. Aby się wyleczyć musi mieć spokój i dlatego chwilowo przebywa u znajomej. Gdy jej stan zdrowia się polepszy zamieszka w wymienionym lokalu. Pozbawienie jej meldunku jest dla niej krzywdzące, gdyż nie ma gdzie się zameldować, a kupno jakiegokolwiek lokalu jest dla niej nierealne.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 roku podzielając zawarte w niej stanowisko.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła J. P. podnosząc zarzut, iż w miarę swoich możliwości próbuje

robić wszystko co możliwe aby powrócić do mieszkania. Próbuje przekonać byłego męża do przestrzegania wyroku sądu przywracającego jej posiadanie, ale próby te są bezskuteczne. Okoliczność, iż mieszkanie jest zbyt małe, by zamieszkały w nim dwie osoby, nie może być podstawą do jej wymeldowania. Obecnie przebywa czasowo w mieszkaniu swojego syna co wiąże się z koniecznością leczenia się z depresji wywołanej powstałymi trudnościami życiowymi. Nie prowadzi z synem wspólnego gospodarstwa domowego, a jedynie korzysta z jego opieki. Jeśli będzie miała możliwość powrotu do mieszkania przy ul. [...], to zamierza to zrobić. Jest to jedyne miejsce, gdzie zamierza mieszkać na stałe. Obecnie podejmuje czynności komornicze w celu powrotu do miejsca zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art. 15 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 - tekst jednolity ze zmianami).

Zgodnie z treścią wymienionego wyżej przepisu Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Zdaniem Sądu przez użyte w wymienionym przepisie sformułowanie "opuszcza miejsce pobytu" oznacza, że opuszczenie miejsca pobytu nastąpiło przez daną osobę dobrowolnie. Przesłanka wymeldowania w postaci opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego, zdaniem Sądu, będzie spełniona także wówczas, gdy dana osoba zostanie wprawdzie usunięta z miejsca pobytu bezprawnie jednakże po usunięciu zaakceptuje zaistniałą sytuację. Wreszcie przesłanka opuszczenia miejsca pobytu spełniona będzie również wówczas, gdy dana osoba zostanie eksmitowana z miejsca pobytu. Wprawdzie opuszczenie miejsca pobytu nie będzie wówczas dobrowolne jak również może nie być przez osobę eksmitowaną aprobowane jednakże w tym wypadku okoliczność ta nie będzie miała znaczenia. Wola opuszczenia miejsca pobytu danej osoby zastąpiona zostaje bowiem wówczas

wolą ustawodawcy skonkretyzowaną w rozstrzygnięciu Sądu o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu będącemu podstawą eksmisji.

O tym czy zachodzą wymienione wyżej okoliczności uzasadniające wymeldowanie danej osoby z miejsca pobytu decyduje w każdej konkretnej sprawie zgromadzony materiał dowodowy. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu opisane wyżej okoliczności wymeldowania skarżącej nie zachodzą. Skarżąca nie została wyeksmitowana z dotychczasowego miejsca pobytu. Nie opuściła też swojego dotychczasowego miejsca pobytu dobrowolnie o czym świadczy wyrok Sądu Rejonowego W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] października 2004 roku, sygn. akt [...] przywracający jej posiadanie lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w W. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można też przyjąć, że skarżąca zaakceptowała bezprawne pozbawienie jej możliwości przebywania w wymienionym wyżej mieszkaniu. Brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności twierdzeń skarżącej, iż próbowała odzyskać posiadanie poprzez dojście do porozumienia ze Z. P.

Zdaniem Sądu odmowa wymeldowania skarżącej spod wymienionego wyżej adresu nie doprowadzi do zaistnienia fikcji meldunkowej. Istnieje bowiem możliwość zameldowania skarżącej na pobyt czasowy w aktualnym miejscu pobytu. Jak wynika z przedłożonych przez skarżącą na rozprawie dokumentów zameldowanie takie nastąpiło.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny więc wziąć pod uwagę przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku wykładnię pojęcia "opuszcza miejsce pobytu" użytego art. 15 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych i uwzględnić ją przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.