Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2204/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 190;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 79 ust. 2;
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. 2. stwierdza, że uchylona decyzja oraz uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego M. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Minister Sprawiedliwości, po rozpoznaniu odwołania M. W. (dalej jako skarżący), utrzymał w mocy uchwałę Prezydium NRA z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdzającą nieprzydatność skarżącego do wykonywania zawodu adwokata i skreślającą go z listy aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w [...].

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 79 ust. 3 w zw. z art. 68 ust. 6 a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm., dalej jako p.o.a.)

Do wydania powyższego aktu doszło w następującym stanie faktycznym:

Okręgowa Rada Adwokacka w [...] (ORA) w dniu [...] lutego 2008 r. podjęła uchwałę, w której stwierdziła nieprzydatność aplikanta M. W. do wykonywania zawodu adwokata i skreśliła ww. z listy aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w [...]. Podstawę podjęcia powyższej uchwały stanowiło uzyskanie przez niego negatywnych ocen w pierwszym, jak i w drugim terminie rocznego kolokwium. Dodatkowo ORA w [...] podniosła, iż skarżący nie uczestniczył w 16 z 24 zajęć szkoleniowych, których to nieobecności nie usprawiedliwił.

Od powyższej uchwały skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 58 pkt 12 lit b) p.o.a. poprzez uznanie, że regulamin aplikacji adwokackiej może przewidywać skreślenie aplikanta z listy, art. 44 ust. 1 p.o.a. poprzez przyjęcie, że negatywny wynik kolokwium powoduje skreślenie z listy aplikantów oraz § 18 ust. 1 i 2, § 19 ust. 1 oraz § 20 ust. 1 regulaminu aplikacji adwokackiej poprzez uznanie, że kolokwium przeprowadzone w dniu [...] - [...] listopada 2007 r. było kolokwium rocznym. Podniósł również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na wydaniu uchwały bez wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także bez umożliwienia mu wypowiedzenia co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Po rozpoznaniu odwołania Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymało w całości uchwałę ORA. Stwierdziło, że jest ona trafna, pomimo braku wskazania w podstawie prawnej decyzji art. 79 ust. 2 p.o.a. Wskazało, iż regulamin aplikacji adwokackiej jest podstawowym aktem prawnym, a każda osoba uzyskująca wpis na listę aplikantów, godzi się na jego przestrzeganie i poddaje się unormowaniom z niego wynikającym. Dwukrotne niezaliczenie kolokwium rocznego oznacza trwałą niekompetencję oraz niedostateczną znajomość przepisów warunkującą prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata. Ponadto Prezydium NRA podkreśliło, iż kolokwium przeprowadzone w dniu [...] listopada 2007 r. stanowiło kolokwium roczne, ponieważ taką rangę nadała mu uchwała ORA w [...].

Od uchwały Prezydium NRA skarżący wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, wskazując, iż narusza ona art. 79 ust. 2 p.o.a. poprzez przyjęcie, że negatywny wynik kolokwium mieści się w ramach jego wykładni. Skarżący wskazał także na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a także art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a

Decyzją z [...] lipca 2008 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium NRA z [...] kwietnia 2008 r. Za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 58 pkt 12 lit b) ustawy Prawo o adwokaturze, gdyż regulamin aplikacji adwokackiej został uchwalony w ramach ustawowego upoważnienia i jest obowiązującym aktem prawnym o charakterze wewnętrznym. Tym samym, określenie w regulaminie przesłanek stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata jest zgodne z ustawą p.o.a. i mieści się w zakresie określenia zasad odbywania aplikacji. Wskazał również, iż nie został naruszony art. 79 ust. 2 cyt. ustawy, gdyż dotyczy on wszystkich przyczyn mogących być podstawą skreślenia aplikanta z listy, zarówno tych zawinionych i niezawinionych. Jedną z nich może być negatywna ocena z kolokwium, a to przeprowadzone w dniach [...] i [...] listopada 2007 r. było kolokwium rocznym. Jego termin został ustalony uchwałą ORA w [...], a nie przez kierownika szkolenia. Minister Sprawiedliwości wskazał, że zgodnie z § 18 regulaminu aplikacji, kolokwium roczne nie musi obejmować bezwzględnie wszystkich przedmiotów objętych szkoleniem.

Od decyzji Ministra Sprawiedliwości skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił naruszenie:

- art. 79 ust. 2 p.o.a. i § 8 Regulaminu aplikacji adwokackiej poprzez błędną jego interpretację i wydanie uchwały o skreśleniu go z listy aplikantów po upływie dwóch lat od chwili rozpoczęcia aplikacji adwokackiej oraz przyjęcie, że negatywny wynik z kolokwium mieści się w ramach jego wykładni;

- art. 58 pkt 12) lit. b) p.o.a. poprzez przyjęcie, że regulamin aplikacji adwokackiej może swym zakresem regulować skreślenie aplikanta adwokackiego z listy aplikantów;

- § 18 ust. 1 i 2, § 19 ust. 1 oraz § 20 ust. 1 regulaminu aplikacji adwokackiej poprzez przyjęcie, że kolokwium przeprowadzone w dniu [...] listopada 2007 r. przez ORA było kolokwium rocznym;

- art. 7, art.8, art.77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji uznaniowej bez rozpatrzenia wszystkich istniejących obiektywnych przesłanek;

- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego;

- art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego wypowiedzenia się strony co do przeprowadzonych dowodów.

Wyrokiem z dnia 6 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę ( sygn. akt VI SA/Wa 2128/08) Sąd ten wskazał, że decyzja ORA w [...] miała charakter uznaniowy, co oznacza, iż organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

W ocenie Sądu nie można postawić zarówno organom samorządu adwokackiego jak i Ministrowi Sprawiedliwości zarzutu dowolności przy wydaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Dokonały one oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy pozwalający na stwierdzenie, że zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o stwierdzeniu nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu adwokata, wobec negatywnego wyniku kolokwium rocznego oraz nieusprawiedliwionej nieobecności w 16 na 24 zajęć szkoleniowych.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi, co do wydania uchwały przez ORA w [...] z naruszeniem terminu zakreślonego w art. 79 ust. 2 p.o.a.

W ocenie Sądu, mimo iż zmiana Regulaminu aplikacji poprzez dodanie § 1 pkt 4 stanowiącego, iż datą rozpoczęcia aplikacji adwokackiej zaliczanej do ustawowego okresu odbywania aplikacji jest początek pierwszego roku szkoleniowego, miała miejsce po wydaniu uchwały przez ORA to z tego faktu nie można wnosić, iż przed wprowadzeniem tej zmiany aplikacja rozpoczynała się z chwilą podjęcia uchwały o wpisie na listę aplikantów.

Zdaniem Sądu, aby skarżący mógł skutecznie odbywać aplikację musiały zostać spełnione następujące warunki: Minister Sprawiedliwości nie zgłosił sprzeciwu, skarżący składa ślubowanie (co miało miejsce 10 maja 2006 r.), zaś sama aplikacja rozpoczyna się od dnia 1 czerwca 2006 r. (co potwierdza zaświadczenie ORA z dnia [...] czerwca 2006 r.), który jest początkiem korporacyjnego stosunku szkolenia i od tej daty należy liczyć dwuletni okres odbywania aplikacji, w trakcie którego ORA mogła skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 79 ust. 2 p.o.a. Za bezzasadne uznał Sąd I instancji zarzuty dot. naruszenia art. 10 k.p.a., 107 k.p.a., podnosząc, że skarżący na etapie postępowania odwoławczego miał możliwość ustosunkowania się do zebranych dowodów. Fakt, że nie był zawiadomiony o zakończeniu postępowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie miał wpływu na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej M. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. Na zasadzie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 79 ust. 2 p.o.a. oraz § 8 Regulaminu aplikacji adwokackiej oraz błędną wykładnię § 1 pkt 2 Regulaminu aplikacji adwokackiej w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP polegające na przyjęciu, iż wydanie uchwały w przedmiocie skreślenia apl. adw. M. W. z listy aplikantów adwokackich nastąpiło przed upływem dwóch lat od chwili rozpoczęcia aplikacji adwokackiej, pomimo iż w dacie podejmowania decyzji o skreśleniu ustawa Prawo o adwokaturze i Regulamin aplikacji nie określały momentu rozpoczęcia okresu aplikacji, zaś od daty wpisu M. W. na listę aplikantów adwokackich do chwili skreślenia go z listy minęły ustawowe dwa lata, kiedy to uprawnienie organu do wydania decyzji wygasło i błędne przyjęcie rozpoczęcia aplikacji adwokackiej zaliczanej do ustawowego okresu aplikacji od dnia 1 czerwca 2006 r., jako daty nawiązania przez aplikanta korporacyjnego stosunku szkolenia z Okręgową Radą Adwokacką w [...].

2. Na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) naruszenie przepisów postępowania art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 7 oraz 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie zasad w nich wyrażonych przy wydawaniu zaskarżonego wyroku i przyjęcie, iż w dacie wydania uchwały w przedmiocie skreślenia apl. adw. M. W. z listy aplikantów adwokackich nie nastąpił upływ dwóch lat od chwili rozpoczęcia przez niego aplikacji adwokackiej.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] została wydana z naruszeniem art. 79 ust. 2 p.o.a. i § 8 Regulaminu aplikacji adwokackiej, bowiem doręczenie tego aktu nastąpiło po upływie dwóch lat od dnia, w którym powstało uprawnienie organu do wydania przedmiotowej uchwały, tj. od chwili konstytutywnego wpisu M. W. na listę aplikantów, uzyskania statusu aplikanta i rozpoczęcia przez niego aplikacji adwokackiej.

W jego ocenie sposób ustalania okresu i terminu rozpoczęcia aplikacji adwokackiej przedstawiony w uzasadnieniu orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uzależniający jej skuteczne odbywanie od spełnienia określonych warunków jest sprzeczny z całokształtem przepisów regulujących kwestie związane z aplikacją adwokacką – Konstytucją RP, ustawą – Prawo o adwokaturze oraz Regulaminem aplikacji adwokackiej przyjętym uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej nr 22/2005 z dnia 3 września 2005 r. i następnie zmienionym uchwałą nr 31/05 z dnia 19 listopada 2005 r. i uchwałą 50/2006 z dnia 25 listopada 2006 r. Z przepisów tych nie wynika, kiedy zaczyna się aplikacja adwokacka oraz w którym momencie ta aplikacja się kończy.

Odnośnie przedstawionych w uzasadnieniu orzeczenia przesłanek skutecznego odbywania aplikacji poprzez spełnienie warunku złożenia ślubowania i rozpoczęcia praktyk w sądzie i prokuraturze skarżący wskazał, że chwila ślubowania i rozpoczęcie praktyk wyznacza jedynie początek odbywania aplikacji w korporacyjnym stosunku szkolenia z ORA, co oznacza, że od tej chwili aplikant ma obowiązek stosować się do postanowień Regulaminu dotyczących obowiązku udziału w zajęciach szkoleniowych, przystępowania do kolokwiów i innych obowiązków określonych w Regulaminie.

Początek istnienia korporacyjnego stosunku szkolenia aplikanta z Okręgową Radą Adwokacką zgodnie z § 1 pkt 2 Regulaminu aplikacji został wyraźnie wskazany w uzasadnieniu orzeczenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, gdzie podkreślono, iż Regulamin aplikacji adwokackiej jest podstawowym aktem prawnym, a każda osoba uzyskująca wpis na listę aplikantów godzi się na jego przestrzeganie i poddaje unormowaniom z niego wynikającym.

Analogiczna sytuacja odnosi się do ustalania początku trwania aplikacji radcowskiej.

Ukształtowana jest praktyka sądów, potwierdzona w doktrynie (Zenon Klatka "Ustawa o radcach prawnych – Komentarz", CH Beck, Warszawa 1999) - że dla stwierdzenia uprawnienia aplikanta do występowania z substytucji, przyjmuje się sześć miesięcy od daty podjęcia uchwały o wpisie na listę aplikantów. Wątpliwości autora powstały głównie w związku z brzmieniem art. 23 ustawy o radcach prawnych – stanowiącym, że prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania – który jest stosowany odpowiednio do aplikantów. Jednak "wykonywanie zawodu radcy prawnego" i "bycie radcą prawnym" nie są pojęciami tożsamymi.

Analogicznie "odbywanie aplikacji" i "bycie aplikantem" nie są pojęciami tożsamymi, o czym świadczy zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa. Wykładnia językowa pozwala stwierdzić, że lista adwokatów (radców) / aplikantów jest zbiorem danych osobowych podmiotów posiadających określony status; nie może na niej pozostawać osoba nie będąca adwokatem (radcą)/aplikantem. Status zatem przysługuje od momentu wpisu na listę. Istnieją adwokaci, którzy, pozostając adwokatami, nie mogą wykonywać zawodu, gdyż ich prawo do tego jest zawieszone. Dopiero natomiast skreślenie z listy w przypadkach określonych ustawą powoduje utratę statusu adwokata (radcy). Możliwa jest więc sytuacja, w której adwokat (radca) nie ma prawa do wykonywania zawodu, co nie zwalnia go z jego obowiązków jako adwokata (radcy) (np. uiszczania składek, czy też stosownego zachowania). Obowiązki związane z przynależnością do samorządu powstają z chwilą wpisu na listę adwokatów (radców)/aplikantów.

Podstawę materialną sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości stanowią – zgodnie z przepisem art. 69 ust. 2 p.o.a. – nadesłana uchwała o wpisie wraz z aktami osobowymi wpisanego. Uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej o wpisie na listę aplikantów adwokackich ma charakter uchwały podjętej pod warunkiem rozwiązującym – wpis uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania wymienionych wyżej materiałów. Bezskuteczny upływ terminu oznacza, że wpis na listę aplikantów został dokonany z dniem podjęcia odpowiedniej uchwały rady okręgowej o wpisie na listę aplikantów, zaś skorzystanie z instytucji sprzeciwu sprawia, że taka uchwała jest nieważna od dnia podjęcia, ex tunc.

Skarżący wskazał, że uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2006 r. został wpisany na listę aplikantów adwokackich Izby [...] i tym samym uzyskał status aplikanta, rozpoczynając aplikację adwokacką. Okręgowa Rada Adwokacka uchwałą z dnia [...] lutego 2008 r. skreśliła go z listy aplikantów. Przedmiotowa uchwała została doręczona skarżącemu w dniu [...] lutego 2008 r. Przepisy ustawy Prawo o adwokaturze jak również postanowienia obowiązującego Regulaminu aplikacji adwokackiej (uchwała nr 22/2005 NRA z dnia 3 września 2005 r.) w dniu wydawania decyzji [...] lutego 2008 r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich nie określały momentu rozpoczęcia aplikacji adwokackiej. Z przepisów tych nie wynika, kiedy zaczyna się aplikacja adwokacka.

W ocenie skarżącego momentem "wydania" decyzji ORA w przedmiocie skreślenia apl. adwokackiego M. W. z listy aplikantów był dzień doręczenia uchwały ORA – [...] lutego 2008 r., a więc w dacie po upływie dwuletniego okresu przewidzianego w art. 79 ust. 2 p.o.a. i § 8 Regulaminu aplikacji adwokackiej, kiedy to uprawnienie organu do wydania decyzji wygasło. Zatem oświadczenie woli organu nie zostało skutecznie złożone i w związku z tym nie wywarło skutków prawnych. W ocenie skarżącego, z uwagi na niejednoznaczne przepisy ustawy Prawo o adwokaturze, organ powinien kierować się przy załatwieniu sprawy słusznym interesem obywateli, wynikającym z art. 7 k.p.a. Niejasności lub wątpliwości dotyczące oceny stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść skarżącego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA do ponownego rozpoznania ( sygn. akt II GSK 774/09).

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zadaniem Sądu jest zbadanie czy organ dokonując ustaleń faktycznych nie naruszył przepisów postępowania, m.in. art. 7, art. 8 czy też art. 77 § 1 k.p.a. Sąd I instancji nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych. Stosownie do treści art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a więc z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego wynikającego z akt sprawy a istniejącego w dacie wydania decyzji. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo a także obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego również wówczas, gdy określony zarzut nie został podniesiony w skardze. Przy tym sąd nie jest ograniczony sposobem sformułowania skargi, podniesionymi argumentami, zarzutami, wnioskami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 628/04).

Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd I instancji z naruszeniem ww. przepisów w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a.,dokonał we własnym zakresie ustaleń faktycznych w kwestii podstawowej, tj. ustalenia "okresu pierwszych dwóch lat aplikacji", w którym dopuszczalne jest skreślenie z listy aplikantów adwokackich (art. 79 ust. 2 cyt. ustawy Prawo o adwokaturze).

Zdaniem NSA analiza uchwał ORA z dnia [...] lutego 2008 r., Prezydium NRA z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2008 r. wykazuje, że żaden z ww. organów nie zajmował się w najmniejszym stopniu wyjaśnieniem tej podstawowej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, pomimo iż od zachowania lub nie omawianego terminu uzależniona jest dopuszczalność skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Tego rodzaju ustalenia nie wynikają z akt sprawy, na podstawie których orzekał Sąd I instancji w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że Sąd dokonując samodzielnie ustalenia stanu faktycznego przekroczył kompetencje sprowadzające się do oceny legalności procesu ustalania stanu faktycznego przez organy orzekające, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Wobec tego, że z powyższych względów usprawiedliwiona jest podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., przedwczesna staje się ocena zasadności zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.

W pierwszym rzędzie należy ustalić sposób liczenia "pierwszych dwóch lat aplikacji" w rozumieniu art. 79 ust. 2 cyt. ustawy Prawo o adwokaturze w związku z przepisami Regulaminu aplikacji adwokackiej, ze wskazaniem właściwej dla danego stanu faktycznego jego wersji, których jak wynika z akt sprawy było kilka i terminu jego upływu. Kwestią wtórną jest fakultatywne rozstrzygnięcie o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich z powodu nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata, o ile zachowany zostanie termin, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozpatrzenia sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Natomiast w myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Kierując się ww. zasadą wyrażoną w powyższym przepisie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał skargę za zasadną.

W niniejszym przypadku przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności należy ustalić sposób liczenia pierwszych dwóch lat aplikacji kierując się treścią art. 79 ust. 2 p.o.a. W myśl tego przepisu okręgowa rada adwokacka może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów adwokackich w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata. Niewątpliwie termin o którym mowa w art. 79 ust. 2 p.o.a. jest terminem materialnoprawnym. Jego upływ wyłącza możliwość wywołania skutku prawnego w postaci utraty przez aplikanta adwokackiego statusu aplikanta ze względu na przesłankę nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata.

Bezspornym w sprawie jest to, że uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2006 r. został wpisany na listę aplikantów adwokackich Izby [...] i tym samym uzyskał status aplikanta, rozpoczynając aplikację adwokacką. Wobec niezgłoszenia sprzeciwu przez Ministra Sprawiedliwości, skarżący w dniu 10 maja 2006 r. złożył ślubowanie, zaś sama aplikacja rozpoczęła się od dnia 1 czerwca 2006 r. (co potwierdza zaświadczenie ORA z dnia [...] czerwca 2006 r.), który jest początkiem korporacyjnego stosunku szkolenia. Następnie Okręgowa Rada Adwokacka uchwałą z dnia [...] lutego 2008 r. skreśliła go z listy aplikantów. Przedmiotowa uchwała została doręczona skarżącemu w dniu [...] lutego 2008 r.

W tej sytuacji rzeczą organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie ustalenie rodzaju zdarzenia oraz daty zdarzenia, od którego rozpoczyna sie bieg terminu określonego w art. 79 ust. 2 p.o.a. Pomocne w tym zakresie będą przepisy Regulaminu aplikacji adwokackiej, ze wskazaniem właściwej dla danego stanu faktycznego jego wersji, których jak wynika z akt sprawy było kilka.

Dopiero uzyskanie odpowiedzi na powyższą wątpliwość pozwoli na dalsze badanie kwestii skreślenia z listy aplikantów adwokackich z powodu nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata, o ile zachowany zostanie termin, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze.

W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się do wyżej opisanych kwestii nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienia do wszystkich wątpliwości występujących w niniejszej sprawie. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ.

Wobec zasadności skargi należy zatem przyjąć zarówno naruszenie przepisów prawa procesowego art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ weźmie pod uwagę powyższe uwagi, a przede wszystkim szczegółowo oceni podnoszone przez stronę zarzuty w kontekście obowiązujących przepisów, w tym ustawy - Prawo o o adwokaturze oraz przepisów właściwej wersji Regulaminu aplikacji adwokackiej.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a, zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.