Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 746/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 4a, art. 139 ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 149
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędziowie WSA Danuta Kania Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia pożyczki 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. Z. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 4a pkt 1-5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) w zw. z art. 139 ust. 5 oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] orzekającą o odmowie umorzenia K.Z. pożyczki w wysokości 30.024,16 zł.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż w dniu [...] czerwca 1997 r. pomiędzy M.Z. a Rejonowym Urzędem Pracy nr [...] w W. została zawarta umowa o pożyczkę w kwocie 9.300,00 zł z Funduszu Pracy. W związku z niedotrzymaniem przez M.Z. warunków umowy pożyczki, w dniu [...] maja 1998 r. została wypowiedziana przez Rejonowy Urząd Pracy nr [...] w W. przedmiotowa umowa pożyczki na kwotę 8.300 zł wraz z równoczesnym wezwaniem do jej zwrotu i odsetek. W związku ze złożonym pozwem przez Rejonowy Urząd Pracy nr [...] w W. przeciwko M.Z., Sąd Rejonowy dla W. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2000 r. zasądził od M.Z. na rzecz Powiatowego Urzędu Pracy w W. kwotę 14.518,48 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 marca 2000 r. do dnia zapłaty. Wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec M.Z., na wniosek Urzędu Pracy [...], Sąd Rejonowy dla W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nadał tytułowi egzekucyjnemu - wyrokowi z dnia [...] czerwca 2000 r. wydanemu przez Sąd Rejonowy dla W. w sprawie [...] - klauzulę wykonalności przeciwko K.Z. z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową.

K.Z. wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. wystąpił do Urzędu Pracy [...] o umorzenie odsetek od zadłużenia. Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku K.Z. i zasięgnięciu opinii Rady Zatrudnienia [...] (negatywna opinia – uchwała z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]) decyzją nr [...] dnia [...] marca 2011 r. orzekł o odmowie umorzenia odsetek od pożyczki w wysokości 19.555,57 zł.

W dniu 16 października 2013 r. wpłynął do Urzędu [...] wniosek K.Z., reprezentowanego przez adwokata A.P., o umorzenie należności z tytułu zwrotu pobranego dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W związku ze złożonym powyższym wnioskiem, Urząd Pracy [...] pismem znak [...] z dnia [...] lutego 2013 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień i dostarczenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o umorzenie pożyczki udzielonej M.Z.. W dniu 18 listopada 2013 r. do Urzędu Pracy [...] wpłynęło pismo K.Z. wraz z oświadczeniem o stanie majątkowym, kserokopią PIT-40A rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2012, wyciągiem z konta bankowego, wyciągiem wpływu o wysokości emerytury.

Rada Rynku Pracy [...] uchwałą z dnia [...] października 2014 r. nr [...] zaopiniowała negatywnie umorzenie pożyczki udzielonej M.Z., którą spłaca mąż dłużniczki K.Z. w wysokości 31.203,94 zł wraz z odsetkami, a ponadto zaproponowała ponownie rozpatrzyć sprawę umorzenia odsetek od udzielonej pożyczki M.Z., po spłaceniu przez ww. kwoty kapitału udzielonej pożyczki, jeżeli wystąpi z takim wnioskiem.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. orzekł o odmowie umorzenia pożyczki w wysokości 30.024,16 zł.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu K.Z., reprezentowany przez adwokata A.P., zarzucił: 1) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie oraz działanie w sprzeczności ze słusznym interesem strony, jak również interesem społecznym i przyjęcie, iż egzekucja przedmiotowej należności nie pozbawi skarżącego oraz osób pozostających na jego utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 2) art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ust 4a pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanki określonej w art. 18 ust 4a pkt 2 tej ustawy oraz względów uznania administracyjnego; 3) art. 18 ust. 4a pkt 2 powołanej ustawy w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 139 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez błędne uznanie, ze egzekucja przedmiotowej należności nie pozbawi skarżącego oraz osób pozostających na jego utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania i odmowę umorzenia należności.

Wojewoda [...] nie stwierdził podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego sytuacji finansowej K.Z. wynika, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 139 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przeprowadzone postępowanie odwoławcze wykazało, że trzyosobowa rodzina K.Z. utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.116,79 zł oraz z nieregularnych dochodów miesięcznych żony wynoszących około 300 zł, a ponadto roczny dochód stanowi kwotę 22.004,60 zł. K.Z. posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni 71 m2. Z kolei biorąc pod uwagę wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego kształtują się w wysokości ok. 640,00 zł miesięcznie, a wydatki na wyżywienie, odzież i inne artykuły podstawowe kształtują się w wysokości ok. 550,00 zł miesięcznie. Łącznie wskazane przez K.Z. koszty utrzymania stanowią kwotę ok. 1.190,00 zł, czego potwierdzeniem są dokumenty złożone w Urzędzie Pracy [...] tj. pismo z dnia [...] listopada 2013 r. wraz z załącznikami. Biorąc pod uwagę powyższe, organ uznał, iż K.Z. posiada majątek, z którego można dochodzić należności tj. mieszkanie. Sytuacja finansowa K.Z. jest trudna, jednak nie ma podstaw do stwierdzenia, iż spłacenie przyznanych środków pozbawiłoby K.Z. oraz jego rodzinę niezbędnych, czyli podstawowych środków utrzymania.

Ponadto w złożonym wniosku o umorzenie należności K.Z. wskazał, iż całkowity dochód miesięczny (świadczenie emerytalne z Wojskowego Biura Emerytalnego w S.), po potrąceniu przez komornika sądowego z bieżących należności z tytułu toczącego się postępowania egzekucyjnego sygn. [...], wynosi 1.116,79 zł, tym samym nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, aby w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyskano kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Obecnie w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym komornik na bieżąco dokonuje spłaty zadłużenia.

W ocenie Wojewody [...], za umorzeniem pożyczki nie przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne, bowiem organy administracji publicznej są zobligowane do podejmowania działań w celu odzyskania środków publicznych. W tej sytuacji umorzenie K.Z. pożyczki w wysokości 30.024,16 zł naraziłoby względy gospodarcze i społeczne na bezpodstawne uszczuplenie środków finansowych z Funduszu Pracy. W interesie społecznym leży przede wszystkim to, aby środki udzielone w ramach pomocy Państwa jak najszybciej zostały zwrócone, celem dalszego wykorzystania na cele publiczne.

Organ II instancji podkreślił, iż zaskarżona decyzja została poprzedzona wymaganą opinią Rady Rynku Pracy [...] z dnia [...] października 2014 r., która zaopiniowała negatywnie umorzenie pożyczki udzielonej M.Z., ale jednocześnie zaproponowała ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia odsetek od udzielonej pożyczki po spłaceniu przez K.Z. kwoty kapitału udzielonej pożyczki, jeżeli wymieniony wystąpi z takim wnioskiem.

W ocenie Wojewody [...] okoliczności przedstawione przez K.Z. w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. orzekającej o odmowie umorzenia pożyczki oraz okoliczności ustalone w trakcie postępowania dowodowego nie stanowią przesłanek, które stanowiłyby podstawę do umorzenia pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 139 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a tym samym nie ma podstaw prawnych do podjęcia decyzji zgodnej z wnioskiem K.Z.. W przypadku przejściowych trudności dotyczących zwrotu pożyczki udzielonej M.Z., K.Z. może zwrócić się do Prezydenta [...] z wnioskiem o odroczenie terminu płatności lub o rozłożenie należności na raty.

Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez K.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik strony zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z istotnym naruszeniem:

1) art. 7 w zw. z art. . 77 § 1 k.p.a., poprzez niecałościowe rozpatrzenie przez organ II instancji materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, prowadzące do błędnego przyjęcia, iż prowadzenie egzekucji przedmiotowej należności z majątku skarżącego nie pozbawi jego rodziny minimalnych środków utrzymania, skutkujące wydaniem decyzji niezgodnej ze słusznym interesem skarżącego, jak również z interesem społecznym;

2) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 4a pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, poprzez nienależyte uzasadnienie w zaskarżonej decyzji nieuwzględnienia przesłanki określonej w art. 18 ust. 4a pkt 2 powołanej ustawy oraz względów, którymi kierował się organ II instancji przy orzekaniu z zastosowaniem uznania administracyjnego;

3) art. 18 ust. 4a pkt 2 ww. ustawy w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 139 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku procy, poprzez błędne przyjęcie, iż w wyniku egzekucji przedmiotowej należności skarżący oraz osoby pozostające na jego utrzymaniu nie zostaną pozbawione niezbędnych środków utrzymania, na skutek czego utrzymano w mocy decyzję odmawiającą umorzenia przedmiotowej należności;

4) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w zw. z art. 139 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przesłanki określonej w powołanym art. 18 ust. 4a pkt 5, która została podniesiona przez skarżącego w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu i instancji;

5) art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 139 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku procy, poprzez błędne uznanie, że za umorzeniem nie przemawiają szczególne względy społeczne lub gospodarcze;

6) art. 117 § 3 k.p.a., poprzez brak przytoczenia w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji treści wszystkich przepisów, na których zostało oparte rozstrzygnięcie;

7) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie i wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ odwoławczy nie może ingerować w prawo suwerenności organu I instancji podejmowania decyzji o umorzeniu bądź odmowie umorzenia kwoty z tytułu nienależnie pobranego świadczenia.

Z podanych względów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podkreślił, iż jak wynika z dokonanych przez organ II instancji ustaleń, dochody gospodarstwa domowego skarżącego przewyższają jedynie w nieznacznym stopniu koszty utrzymania. Okoliczność, iż dochodzi do tego jedynie w sytuacji zaliczenia dochodów M.Z., które są jedynie sporadyczne, a więc w przypadku ich nieosiągania dochody gospodarstwa domowego skarżącego nie wystarczają na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Wyłącznym składnikiem majątku skarżącego, mającym jakiekolwiek znaczenie dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jest mieszkanie, w którym skarżący zamieszkuje wraz z rodziną. W przypadku jego utraty, skarżący wraz z osobami pozostającymi na jego utrzymaniu utraci miejsce zamieszkania, przy czym znikoma kwota osiąganych dochodów wykluczy wynajęcie alternatywnego mieszkania, choćby o minimalnym standardzie. Organ zatem wprawdzie właściwie ustalając stan faktyczny sprawy, wywiódł z niego nieprawidłowe konkluzje poprzez stwierdzenie, iż egzekwowanie przedmiotowej należności nie pozbawi skarżącego i jego rodziny koniecznych środków utrzymania. Już aktualną sytuację materialną rodziny skarżącego można określić jako krytyczną. Bieżące stałe dochody gospodarstwa domowego skarżącego w przeliczeniu na członka rodziny uprawniają do pobierania świadczeń socjalnych pomocy społecznej. W chwili obecnej do powyższych świadczeń uprawnione są rodziny, w których dochód na jedną osobę nie przekracza 456 zł (tzw. ustawowa granica ubóstwa). Bezzasadne jest zatem założenie organu, iż dalsze prowadzenie egzekucji, skutkujące zmniejszaniem zasobów finansowych rodziny skarżącego, nie pozbawi jej członków niezbędnych środków utrzymania. Powyższe ma w sprawie znaczenie dla oceny spełnienia przesłanki z 18 ust. 4a pkt 2 i 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia – decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w myśl art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 149), pożyczki z Funduszu Pracy otrzymane na podstawie umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy podlegają umorzeniu, rozłożeniu na raty, odroczeniu terminu spłaty na zasadach określonych w przepisach dotychczasowych. Tym samym wniosek skarżącego został rozpatrzony w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Przepis art. 18 ust. 4a stanowi, że starosta (tutaj Prezydent [...]) może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli:

1) w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności;

2) w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania;

3) pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności;

5) przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.

Z brzmienia art. 18 ust. 4b ustawy wynika, że umorzenie pożyczki, za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust. 4a, zachodzą co do wszystkich zobowiązanych.

Rzeczą organów administracji rozpatrujących wniosek o rozłożenie na raty spłaty pożyczki udzielonej ze środków Funduszu Pracy jest zatem ocena, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 18 ust. 4a pkt 1 - 5 ustawy o zatrudnieniu. Jedynie potwierdzenie istnienia którejkolwiek z nich może skutkować umorzeniem części pożyczki.

Wskazać także należy, iż decyzja podejmowana w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi jednak mieścić się w granicach zakreślonych, wynikającym z art. 7 k.p.a., dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przyznany organowi luz decyzyjny może być również częściowo determinowany już w samej treści przepisu upoważniającego organ do działania na zasadzie uznania administracyjnego. Ocena, czy przy załatwieniu sprawy administracyjnej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 k.p.a. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola sądowa obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu czy wszechstronność oceny faktów. Dotyczy on zatem jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż Wojewoda [...], wydając zaskarżoną decyzję, przekroczył granice uznania administracyjnego wydając decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia pożyczki na wniosek skarżącego. O ile, w kontekście przesłanki z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy, za przekonywującą należy uznać argumentację organu odwoławczego, iż za umorzeniem pożyczki nie przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne, bowiem organy administracji publicznej są zobligowane do podejmowania działań w celu odzyskania środków publicznych, a umorzenie K.Z. pożyczki naraziłoby względy gospodarcze i społeczne na bezpodstawne uszczuplenie środków finansowych z Funduszu Pracy, co daje prymat interesowi publicznemu, to już badając zaistnienie w sprawie przesłanki z art. 18 ust. 4a pkt 2 ustawy organ przyjął rozwiązanie całkowicie dowolne, niemające oparcia w tym przepisie. Organ bowiem stwierdził, iż sytuacja finansowa K.Z. jest trudna, jednak nie ma podstaw do przyjęcia, iż spłacenie przyznanych środków pozbawiłoby K.Z. oraz jego rodzinę niezbędnych, czyli podstawowych środków utrzymania.

Ustalenia organu, niekwestionowane przez skarżącego, wskazują, iż trzyosobowa rodzina K.Z. utrzymuje się z emerytury skarżącego w wysokości 1.116,79 zł (po potrąceniach egzekucji komorniczej) oraz z nieregularnych dochodów miesięcznych jego żony wynoszących około 300 zł. Roczny dochód rodziny skarżącego wynosi 22.004,60 zł. K.Z. posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni 71 m2. Wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego kształtują się w wysokości ok. 640,00 zł miesięcznie, a wydatki na wyżywienie, odzież i inne artykuły podstawowe wynoszą ok. 550,00 zł miesięcznie. Łącznie wskazane przez K.Z. koszty utrzymania stanowią kwotę ok. 1.190,00 zł. Uzyskiwana przez skarżącego kwota 1.116,79 zł w rozbiciu na osobę w rodzinie daje kwotę 372, 26 zł.

Wojewoda [...] przyjął, iż skoro K.Z. posiada majątek, z którego można dochodzić należności tj. mieszkanie, jak też w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym komornik na bieżąco dokonuje spłaty zadłużenia, to nie ma podstaw do umorzenia pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4a pkt 2 ustawy. Organ jednak nie ocenił, co strona podnosiła w odwołaniu, czy spłacanie przedmiotowej pożyczki nie odbywa się kosztem zabezpieczenia podstawowych potrzeb egzystencjonalnych rodziny skarżącego. Organ w ustalonej w sprawie sytuacji materialnej skarżącego nie odniósł się do przesłanki "niezbędnych środków utrzymania", nie określił nawet co pod tym pojęciem należy rozumieć.

Choć ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jak i ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, posługują się pojęciem "niezbędnych środków utrzymania", to jednak znaczenia tego pojęcia nie definiują.

W ocenie Sądu, metodą wyjaśnienia spornego pojęcia może być odniesienie się do najniższej kwoty świadczenia przyznawanego w trybie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 748). Uzasadnione jest bowiem twierdzenie, że najniższe świadczenie przyznawane w trybie zwykłym tej ustawy umożliwia zabezpieczenie podstawowych potrzeb uprawnionej osoby. Podkreślić przy tym należy, iż chodzi tutaj jedynie o potrzeby natury podstawowej, które swym zakresem mogą znacznie odbiegać od potrzeb w szerszym znaczeniu. Odniesienie takie, na potrzeby ustalania niezbędnych kosztów utrzymania osoby pozostającej na zaopatrzeniu emerytalno-rentowym, stanowi obiektywny miernik spełnienia przesłanki ustawowej dla przyznania świadczenia emerytalnego, bądź w drodze wyjątku. Od dnia 1 marca 2015 r. najniższa emerytura i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rodzinna wynosi 880,45 zł, renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy - 675,13 zł, zaś renta socjalna - 739,58 zł. Powyższe stanowisko zbieżne jest z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie przyjęto, że dla oceny przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania należy posiadane przez wnioskodawcę środki utrzymania oceniać na tle obowiązującej w dacie orzekania wysokości minimalnej emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinnej (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1112/06, publ. LEX nr 321169, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1325/13, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy również zwrócić uwagę na przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), której zadaniem - w myśl art. 3 - jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przepisy ww. ustawy w art. 8 ust. 1 wskazują kryteria dochodowe, które uprawniają do prawa do świadczeń z pomocy społecznej, a więc wyznaczają granicę niezbędnych środków utrzymania. I tak prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł - zob. § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2015.1058), zaś osobie w rodzinie, gdy dochód nie przekracza kwoty 514 zł - zob. § 1 pkt 1 lit. b) tego rozporządzenia. Próg interwencji socjalnej jest ustalany na podstawie badania przeprowadzonego metodą ekspercko-empiryczną z uwzględnieniem zawartości koszyka dóbr i usług zapewniających zaspokojenie niezbędnych potrzeb egzystencjalnych oraz wysokości cen towarów i usług dla określonego typu gospodarstwa domowego. Próg interwencji socjalnej jest ustalany dla osoby samotnie gospodarującej oraz dla osoby w rodzinie. Zakres potrzeb niezbędnych do egzystencji branych pod uwagę przy ustalaniu progu interwencji socjalnej obejmuje wydatki na: żywność, mieszkanie, odzież i obuwie, edukację, ochronę zdrowia i higienę, transport i łączność oraz kulturę, sport i wypoczynek. Na podstawie informacji Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych Rada Ministrów przedkłada Trójstronnej Komisji do spraw Społeczno-Gospodarczych propozycje kwot kryteriów dochodowych, które Komisja następnie uzgadnia, a minister podaje do publicznej wiadomości w Monitorze Polskim. Jednakże na wypadek, gdyby Komisja nie doszła do porozumienia, ustawodawca (w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej) przewidział inną drogę zakończenia procedury weryfikacyjnej. W takiej sytuacji Rada Ministrów zobowiązana jest, w drodze rozporządzenia, określić przedmiotowe kryteria i kwoty.

W związku z powyższym dochody jakie uzyskuje skarżący oraz członkowie jego rodziny należy odnieść do określanych przepisami prawa kwot gwarantujących zachowanie niezbędnych środków utrzymania, rozumianych jako minimum pozwalające funkcjonować jednostce w społeczeństwie. Tego zaś organ odwoławczy nie uczynił, tym samym wydał rozstrzygniecie arbitralne, narażając się na słuszny zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego. Bowiem sam fakt posiadania przez skarżącego mieszkania, które jest mu i jego rodzinie niezbędne do godnego bytowania, nie może legitymować organu do zaniechania oceny zachowania przez wnioskodawcę niezbędnych środków utrzymania.

Powyższe uchybienie ma w sprawie znaczenie, albowiem zestawiając kwotę przypadającą na osobę w rodzinie skarżącego (372, 26 zł netto) z progiem uprawniającym do uzyskania świadczenia z pomocy społecznej (514 zł) dochodzi się do wniosku, iż egzekucja komornicza może w tej konkretnej sytuacji pozbawiać wnioskodawcę niezbędnych środków utrzymania. Brak rozważań prowadzonych w tym kierunku powoduje, iż zaskarżona decyzja nie realizuje zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a. Daje nieuzasadniony prymat interesowi społecznemu, z wyraźnym pomięciem słusznego interesu strony postępowania.

Mając to na uwadze, Sąd uznał, że brak rozważenia przez organ II instancji argumentów przedstawionych przez stronę w odwołaniu, co do okoliczności istotnych dla zastosowania art. 18 ust. 4a pkt 2 ustawy, skutkować musi oceną, że Wojewoda [...] naruszył przepisy procedury zobowiązujące do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w drodze wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a.) i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To z kolei obligowało Sąd do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ będzie obowiązany uaktualnić dane obrazujące sytuację finansowo – majątkową skarżącego i na tej podstawie zbadać i rozważyć okoliczności, o jakich mowa w art. 18 ust. 4a pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Dopiero bowiem stwierdzenie, czy strona ma zapewnione niezbędne środki utrzymania, czy też nie, może stanowić punkt wyjścia do rozważań o celowości umorzenia wnioskowanej pożyczki.

Z przedstawionych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy.