Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1788/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 1055/11 w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 7 marca 2012 r., I SA/Gd 1055/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 29 lipca 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia.

2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: postanowieniem z 21 kwietnia 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G., biorąc za podstawę art. 123 i 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako K.p.a. oraz art. 33 pkt 1 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., stwierdził, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zarzutu przedawnienia zaległości podatkowych dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Postanowieniem z 29 lipca 2011 r, Dyrektor Izby Skarbowej w G., orzekł o utrzymaniu w mocy powyższego postanowienia. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym podatnik uchybił terminowi do wniesienia zarzutów, gdyż jak wynika z dowodu doręczenia przesyłki, to w dniu 12 lipca 2010 r., odebrane zostały odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą. Samo doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 12 lipca 2010 r., do rąk żony podatnika, w trybie art. 43 K.p.a. Organ odwoławczy zaznaczył, że z dowodu doręczenia przedmiotowej przesyłki, wynika, iż zwrot potwierdzenia odbioru do organu pierwszej instancji nastąpił w dniu 12 lipca 2010 r. Okoliczność ta wskazuje, że doręczenie nie mogło nastąpić w dniu 13 lipca 2011 r., jak to sugerował podatnik w zażaleniu. Ponadto, na każdym odpisie tytułu wykonawczego znajdowało się pouczenie, iż zobowiązanemu przysługuje, w terminie 7 dni, prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skoro zatem zawiadomienie o zajęciu wraz z przedmiotowymi tytułami wykonawczymi doręczono podatnikowi w dniu 12 lipca 2010 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów upływał w dniu 19 lipca 2010 r. Tym samym nadanie zarzutu w przedmiocie przedawnienia w placówce pocztowej w dniu 20 lipca 2010 r, nastąpiło z uchybieniem terminu ustawowego.

3. W skardze do WSA w Gdańsku na powyższe postanowienie skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącego u dłużnika zajętej wierzytelności, zostało mu doręczone w dniu 12 lipca 2010 r., podczas gdy w rzeczywistości zostało doręczone w dniu 13 lipca 2010 r. Opisane wyżej wadliwe ustalenia faktyczne doprowadziły w dalszej konsekwencji do naruszenia art. 8 K.p.a. i art. 9 K.p.a.

4. W ocenie sądu pierwszej instancji, kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest to, czy odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, doręczone zostały skarżącemu w dniu 12 lipca 2010 r., tak jak to przyjęły organy, czy też zgodnie z twierdzeniem skarżącego w dniu 13 lipca 2010 r. Przyjęcie bowiem przez organy, że korespondencja doręczona została w dniu 12 lipca 2010 r., stanowiło podstawę do uznania, że zarzuty skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym wniesione zostały z uchybieniem terminu. ]

Zdaniem sądu, ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że korespondencja zawierająca odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego została doręczona na adres skarżącego w dniu 12 lipca 2010 r., i żona skarżącego, potwierdzając odbiór własnym podpisem. Z kolei zwrot potwierdzenia odbioru do organu pierwszej instancji nastąpił również w dniu 12 lipca 2010 r., na co wskazuje pieczęć urzędu poczty, gdzie widnieje właśnie ta data. Okoliczność ta wyklucza możliwość doręczenia korespondencji skarżącemu w dniu 13 lipca 2010 r.

Sąd zaznaczył, że wszystkie przesłanki zastępczego doręczenia wymienione w art. 43 K.p.a., zostały spełnione, co pozwoliło sądowi przyjąć, iż skuteczne doręczenie skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego nastąpiło w dniu 12 lipca 2010 r. Treść art. 57 § 1 K.p.a., nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i jasno wskazuje, że 7 dniowy termin do wniesienia zarzutów rozpoczął swój bieg w dniu 13 lipca 2010 r., i upłynął w dniu 19 lipca 2010 r. W konsekwencji nadanie przez skarżącego korespondencji zawierającej zarzuty w placówce pocztowej w dniu 20 lipca 2010 r., nastąpiło z uchybieniem terminu, uniemożliwiającym ich merytoryczne rozpatrzenie. Z tych względów zarzuty skargi odnośnie wadliwie ustalonego stanu faktycznego okazały się bezzasadne, zaś prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawił, że nie doszło do naruszenia zasady działania organów administracji w sposób nie budzący zaufania obywateli i zasady informowania stron.

Odnosząc się do zarzutu braku pouczenia skarżącego o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu sąd wyjaśnił, że organy administracji działając w granicach prawa na podstawie obowiązujących przepisów nie są zobowiązane do kompleksowego informowania stron i innych uczestników postępowania o wszystkich przysługujących im uprawnieniach i obowiązkach, a jedynie do pouczania w niezbędnym zakresie na podstawie konkretnego przepisu.

5. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący Zaskarżonemu wyrokowi zarzucam na podstawie art. art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: "P.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm., dalej jako: " P.u.s.a.") i art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. polegające na niepełnym rozpoznaniu i nieuwzględnieniu skargi, mimo zaistnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia z 29.07.2011 r. z uwagi na naruszenie przez organy postępowania administracyjnego obydwu instancji przepisów art. 43 w zw. z art. 57 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności zostały odebrane przez żonę skarżącego w dniu 12.07.2010 r.;

2. art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. i art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. polegające na niepełnym rozpoznaniu i nieuwzględnieniu skargi, mimo zaistnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia z 29.07.2011 r., z uwagi fakt, iż przedawnienie obowiązku podatkowego powinno być brane z urzędu pod uwagę przez organ podatkowy bez konieczności zgłaszania odrębnego zarzutu.

3. art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. i art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. polegające na niepełnym rozpoznaniu i nieuwzględnieniu skargi, mimo zaistnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia z 29.07.2011 r. z uwagi na fakt, iż sąd pierwszej instancji uznał, iż organ drugiej instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy - tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, podczas gdy wskazane rozstrzygnięcie organu drugiej instancji powinno zostać oparte na art. 138 § 1 pkt 2) K.p.a.

6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną dyrektor izby skarbowej wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. (por. wyrok NSA z 19 lutego 2008 r., II FSK 1787/06, niepubl.).

Analiza treści zarzutu 1 wskazuje, że skarżący kwestionuje datę doręczenia zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności. Czyni to jednak nieudolnie. Nie wskazuje bowiem na jakiej podstawie twierdzi, że doręczenie pisma żonie skarżącego nastąpiło 13 lipca 2010 r., a nie 12 lipca 2010 r., jak ustaliły to organy egzekucyjne obu instancji i zaaprobował sąd pierwszej instancji. Domyślać się tylko można, że swoje twierdzenie w tym zakresie autor skargi kasacyjnej wywodzi z treści art. 57 § 1 K.p.a. Nie wskazuje jednak na czym polegało błędne rozumienie tego przepisu przez sąd pierwszej instancji i jakie powinno być jego prawidłowe rozumienie. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 ab initio K.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Powyższa treść nie oznacza, że następuje inne ustalenie daty zdarzenia (w tym wypadku doręczenia pisma). Data ta może być tylko jedna. Jest to dzień, w którym nastąpiło zdarzenie (doręczenie pisma). Bez wątpienia w sprawie niniejszej to 12 lipca 2010 r., a nie jak bezpodstawnie twierdzi skarżący 13 lipca 2010 r. Istota cytowanego przepisu polega na tym, że ustala on bieg terminu. Od dnia następnego po dniu zdarzenia (nie uwzględnia się dnia, w który zdarzenie nastąpiło). Prawidłowo więc przyjął sąd pierwszej instancji, że doręczenie pisma nastąpiło 12 lipca 2010 r., a bieg terminu do wniesienia zarzutów rozpoczął swój bieg od dnia 13 lipca 2010 r. i upłynął 19 lipca 2010 r. W konsekwencji nadanie przez skarżącego korespondencji zawierającej zarzuty w placówce pocztowej w dniu 20 lipca 2010 r. nastąpiło po upływie terminu i musiało skutkować wydaniem rozstrzygnięcia formalnego, stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zarzutu (por. art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). W konsekwencji organ egzekucyjny nie miał podstaw do merytorycznego badania zasadności zarzutów. W tej sytuacji pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej jako nie mające żadnego związku z treścią skarżonego rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego są bezprzedmiotowe i nie mogą podlegać merytorycznej ocenie.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).