Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 361/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak (spr.), Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński, Zdzisław Sadurski, Protokolant Małgorzata Suchocka, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. w Markach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2004 r. sygn. akt V SA 2407/03 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w Markach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 listopada 2004 r. sygn. akt V SA 2407/03, po rozpoznaniu skargi "[...] Spółki z o.o. w Markach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego z dnia 13 marca 2000 r. za nieprawidłowe – oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że na podstawie powyższego zgłoszenia dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym towar określony, jako "sok pomidorowy" o nazwie handlowej "[...]", zaklasyfikowany przez importera do kodu PCN 2009 50 90 0 taryfy celnej ze stawką celną w wysokości 35 %.

W wyniku kontroli celnej przeprowadzonej u importera przez funkcjonariuszy Generalnego Inspektoratu Celnego ustalono, że sprowadzony towar stanowi jednolitą masę pomidorową, w związku z tym powinien być klasyfikowany, jako przecier pomidorowy do kodu PCN 2002 90 19 0. Ustalenia te dokonano na podstawie dokumentów handlowych, księgowych i celnych, wyników analiz Centralnego Inspektoratu Standaryzacji w Poznaniu, jak również badań próbek towaru.

Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut skarżącej kwestionujący prawidłowość wszczęcia przez organ celny z urzędu postępowania w sprawie wskazując, że w związku z wynikami kontroli celnej oraz wynikami badań laboratoryjnych próbek towaru niezbędne stało się sprawdzenie czy zgłoszenie celne z dnia 13 marca 2000 r. odpowiadało wymogom określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego.

Sąd uznał również za chybiony zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego wskazując, że dla właściwej klasyfikacji towaru o nazwie handlowej "[...]" zasadnicze znaczenie ma zawartość suchej masy w produkcie i wskazał, że zgodnie z Wyjaśnieniami do Taryfy celnej, stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 830) sok pomidorowy, w którym zawartość suchej masy wynosi 7 % lub więcej objęty jest poz. 2002 taryfy celnej.

Wyniki analizy próbki towaru dotyczącej zgłoszenia celnego z dnia 13 marca 2000 r., wykonanej przez Centralny Inspektorat Standaryzacji - Laboratorium w Poznaniu wykazały, że importowany produkt zawierał w swoim składzie 8,7% suchej masy (świadectwo CIS nr 348/89/EW z dnia 24 lutego 2000 r.), co zdaniem Sądu uzasadniało klasyfikację taryfową dokonaną przez organy celne.

Zarzut skarżącej o niedopuszczalności orzekania o składzie towaru sprowadzonego w dniu 13 marca 2000 r. na podstawie próbki pobranej przy zgłoszeniu celnym z dnia 22 lutego 2000 r. Sąd uznał za nieuzasadniony, podobnie jak podniesioną prze stronę kwestię niezastosowania przy pobraniu próbek wymogów określonych w Polskiej Normie PN -72/A-75050 wskazując, że z dokumentu SAD z dnia 22 lutego 2000 r., jak również ze świadectwa CIS 348/89EW z dnia 24 lutego 2000 r. wynikają dane dotyczące pochodzenia towaru, co pozwala ustalić, że wskazane w tych dokumentach produkty oraz towar zgłoszony do obrotu na polskim obszarze celnym na podstawie zgłoszenia z dnia 13 marca 2000 r. to ten sam rodzaj towaru.

Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie próbki do badań laboratoryjnych pobrane zostały przez inspektora standaryzacji w ramach kontroli jakości handlowej towaru prowadzonej w trybie przepisów, obowiązującej w dacie odprawy, ustawy z dnia 12 września 1996 r. o państwowym nadzorze standaryzacyjnym towarów rolno spożywczych w obrocie z zagranicą (Dz. U. Nr 124, poz. 584 ze zm.), z zachowaniem warunków określonych w tej ustawie.

Sąd powołał się także na wyjaśnienia A. S. – pracownika skarżącej, która stwierdziła, że skład i jakość produktu, w tym zawartość suchej masy, nie ulegały zmianom przez cały okres importu. Wyjaśnienia te potwierdziła strona, która w piśmie z dnia 30 października 2002 r. wskazała, że certyfikaty jakościowe do poszczególnych partii towarów, wystawiane były przez producenta raz na trzy miesiące, oraz że wystawiony w dniu 14 stycznia 2000 r. certyfikat dotyczy zarówno partii towaru, z którego pobrano próbkę (SAD z dnia 22 lutego 2000 r.), jak i towaru objętego spornym zgłoszeniem celnym (SAD z dnia 13 marca 2000 r.). i w związku z tym uznał, że organy celne zasadnie stwierdziły, że wyniki badań próbki pobranej w dniu 22 lutego 2000 r. są reprezentowane dla towaru zgłoszonego w dniu 13 marca 2000 r. Wskazując na powyższe Sąd uznał, że organy celne zasadnie ustaliły, że wyniki badań próbki pobranej w dniu 22 lutego 2000 r. są reprezentatywne dla towaru zgłoszonego w dniu 13 marca 2000 r.

Sąd zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej, iż istotnego znaczenia dla sprawy nie mają przedłożone przez stronę świadectwa analiz, a także Wiążąca Informacja Taryfowa z dnia 4 maja 2000 r. w sytuacji, gdy nie można ustalić, czy dokumenty te dotyczą towaru objętego niniejszą sprawą.

Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącej, że pobranie próbek winno odbywać się zgodnie z Polską Normą PN-72/A-75050 wskazując, że w świetle art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 55, poz. 251 ze zm.) stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, z wyjątkiem, gdy powołane zostały w ustawach lub gdy ministrowie w sprawach należących do zakresu ich działania wprowadzą obowiązek stosowania Polskiej Normy. Obowiązek stosowania powołanej przez skarżącą normy wynikał z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 marca 1994 r. (Dz. U. z 1995 r., Nr 40, poz. 152), które zostało uchylone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 27 czerwca 1997 r. (Dz. U. Nr 87, poz. 535 ze zm.). W tym ostatnim rozporządzeniu nie przewidziano już obowiązku stosowania Polskiej Normy PN-72/A-75050.

Sąd wskazał, że sposób pobierania próbek dla potrzeb postępowania celnego regulują przepisy art 78 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 października 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub unieważnieniu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. Nr 92, poz. 1051).

"Atlanta A.M." Spółka z o.o. w Markach zaskarżyła skargą kasacyjną powyższy wyrok w całości wnosząc o jego:

- zmianę i uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie z dnia 17 lutego 2002 r., ewentualnie

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie pogłębiania zaufania do organów Państwa, przez akceptowanie i podejmowanie nieobiektywnego, wybiórczego i zupełnie dowolnego stosowania przepisów prawa i zasad prowadzenia postępowania, bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do przedstawianych zarzutów,

- naruszenie art. 3 § 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że czynności dozoru i kontroli celnej mogą być dokonywane przez instytucje nie będące organami celnymi,

- rażące naruszenie art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że organy celne dokonały prawidłowego ustalenia stanu towaru – "[...]" – na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego.

Dyrektor Izby celnej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej uznając, że zaskarżony wyrok nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Zasada ta oznacza pełne związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Sąd ten rozpoznając skargę kasacyjną uwzględnia więc tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej.

W myśl art. 174 pkt.1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjna można oprzeć na następujących podstawach:

- naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą skargi kasacyjnej opartej na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a jest naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy kasacyjnej skarżący powinien powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. GSK 73/04, Monitor Prawniczy 2004/14/632). Wymagań tych nie spełnia podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., gdyż przepis ten nie miał zastosowania w postępowaniu sądowym w związku z tym nie mógł być naruszony przez Sąd I instancji. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odesłania pozwalającego na stosowanie tego przepisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Art. 8 k.p.a. nie znajduje również zastosowania w postępowaniu celnym. Zgodnie bowiem z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniu prowadzonym przez organy celne a nie przez sąd administracyjny nie może więc stanowić zarzutu skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2004 r. GSK 125/04, Orzecznictwo NSA i WSA 3(3) 2004, poz. 47).

Skarżąca zarzucając wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 3 § 1 Kodeksu celnego podniosła, że działania w ramach dozoru celnego i kontroli celnej mogą być dokonane jedynie przez organy celne a nie przez inne podmioty, w tym Centralny Inspektorat Standaryzacji, który dokonał analizy próbek sprowadzanego z zagranicy towaru.

Podnosząc zarzut tej treści skarżąca nie wskazała czy opiera ten zarzut na naruszeniu przepisów postępowania czy też prawa materialnego (art. 174 pkt 2 czy też pkt 1 p.p.s.a.). Treść zarzutu i jego uzasadnienie wskazuje, że w istocie dotyczy on naruszenia przepisów postępowania w toku czynności poprzedzających wydanie decyzji przez organy celne. Tego rodzaju zarzut nie stanowi jednak uzasadnionej podstawy kasacyjnej ponieważ nie dotyczy on naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego stosowanych przez Sąd I instancji.

Art. 3 § 1 pkt. 1 i 5 Kodeksu celnego zawiera definicje ustawowe pojęć dozoru celnego i kontroli celnej. Materialnoprawny aspekt tych definicji pozostaje bez istniejącego związku z przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Art. 85 § 1 Kodeksu celnego dopuszcza dokonanie z urzędu postimportowej kontroli zgłoszenia celnego. W ramach tej kontroli dopuszczalne jest badanie dokumentów i danych handlowych będących w posiadaniu importera, jak również innych osób (art. 85 § 2 Kodeksu celnego). Zgodnie z regułami dowodowymi wymienionymi w art. 180 § 1 i 191 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego organ celny obowiązany jest brać pod uwagę wszelkie środki dowodowe niezależnie od źródeł ich pochodzenia, a więc także wyniki analiz próbek towarów wykonane przez Centralny Inspektorat Standaryzacji. Jeżeli w wyniku tak przeprowadzonego postępowania organ celny dochodzi do wniosku, że zgłoszenie celne zostało dokonane nieprawidłowo, wydaje decyzję o jakiej mowa w art. 65 § 4 Kodeksu celnego. Tak też przedstawiał się tok postępowania organów celnych w sprawie niniejszej, tyle że poprzedzony został działaniami organów Inspekcji Celnej. Postępowanie to w żaden sposób nie mogło kolidować z definicjami dozoru celnego i kontroli celnej, skoro prowadzone było przez organy celne i w granicach zakreślonych przez przepisy ustawowe.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że organy celne dokonały prawidłowego ustalenia stanu towaru na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Wadliwe ustalenie stanu towaru, zdaniem skarżącej, spowodowane było nieprawidłowym pobraniem przez organ celny próbek towaru oraz nieprawidłowym sporządzeniem protokołu pobrania próbek. Przytoczone na uzasadnienie tego zarzutu argumenty wskazują, że zarzut ten nie dotyczy w istocie naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego, lecz wadliwego ustalenia stanu faktycznego, na którym Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie.

Przedstawiona w skardze kasacyjnej odmienna ocena dowodów dotyczących pobrania próbek towaru oraz treści sporządzonego na tę okoliczność protokołu i wyprowadzone na tej podstawie przez skarżącą własne wnioski, co do stanu faktycznego sprawy, bez wskazania przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie stanowi jednak usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2 i art. 176 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2004 r., GSK 59/04, Orzecznictwo NSA i WSA 1(1) 2004, poz. 10).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną uznając, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.