Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 974/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska (spr.), WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant referent stażysta Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. następcy prawnego B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Łodzi na rzecz A. sp. z o.o. w Ł. kwotę w wysokości 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

3 II S.A./Łd 974/02

Uzasadnienie

W dniu [...] B. spółka z o.o. z siedzibą w W. dokonała zgłoszenia celnego, dotyczącego importu z Niemiec preparatu leczniczego VitaBuerlecithin" w płynie deklarując kod PCN 2208 90 69 1 ze stawką celną 4%.

Pismem z dnia [...] Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji występując o zaklasyfikowanie przedmiotowego towaru do pozycji 3004 50 10 0.

Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy art. 23 § 1, art. 65 § 4, art. 83 § 1 i art. 85 § l ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 20 grudnia 2000r w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. z 2000r. Nr 119, poz. 1253 ze zm.), a także rozporządzenie Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. z 1999r. Nr 74, poz. 830 ze zm.) uznał ww. zgłoszenie celne za prawidłowe.

Organ I instancji stwierdził w szczególności, iż preparat "VitaBuerlecithin" zawierający m.in. lecytynę sojową z witaminami, sacharozę oraz około 16,2 % etanolu należy klasyfikować do pozycji 2208 90 69 1 taryfy celnej. Podał również, że zgodnie z Wyjaśnieniami do Taryfy celnej, przedstawiony przez stronę wpis preparatu do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych nie przesądza o jego klasyfikacji do działu 30 taryfy, obejmującego leki.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka B. wnosząc o jej zmianę przez zakwalifikowanie przedmiotowego preparatu, będącego jej zdaniem lekiem gotowym do kodu PCN 3004 50 10 0 powołała się na posiadane Świadectwo Rejestracyjne Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej oraz niemiecki Sąd eksportowy. Ponadto, przed wydaniem decyzji spółka pismem z dnia [...] załączyła certyfikat analizy produktów Vita-Bueriecithin – płyn.

Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji podzielając stanowisko organu pierwszej instancji o prawidłowości dokonanego zaklasyfikowania celnego sprowadzonego preparatu. Organ odwoławczy stwierdził, że skład chemiczny preparatu "VitaBuerlecithin" (napój spożywczy zawierający lecytynę sojową z witaminami, sacharozę oraz około 16,2 % etanolu), sposób jego używania (preparat doustny), jego właściwości (środek wzmacniający, poprawiający samopoczucie i utrzymujący organizm w dobrym stanie zdrowia), jak również jego dystrybucja (preparat sprzedawany w aptekach bez recepty lekarskiej) wskazuje, iż przedmiotowy produkt jest napojem alkoholowym na bazie lecytyny i witamin, którego właściwym kodem taryfy celnej jest kod PCN 2208 90 691. Według organu powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie w wyjaśnieniach do poz. 2208 taryfy celnej, stanowiących obowiązujący akt prawny, w których wymieniono m.in. "alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu mniejszej niż 80 % obj., wódki, likiery i inne napoje alkoholowe" oraz "napoje alkoholowe określane jako uzupełnienie diety na bazie ekstraktów roślinnych, koncentratów owocowych, lecytyny, substancji chemicznych itd. z dodatkiem witamin lub związków żelaza". Zdaniem organu zaklasyfikowanie preparatu do pozycji taryfy celnej 3004, obejmującej leki jest niezasadne, gdyż nie ma on charakteru leku, zawierającego substancje czynne leczące choroby lub zapobiegające określonym dolegliwościom. W decyzji stwierdzono również, że przedłożone przez stronę Świadectwo Rejestracji, wydane przez Ministra Zdrowia oraz określenie kodu przez niemieckiego eksportera nie są dokumentami wystarczającymi do uznania preparatu w świetle obowiązującej taryfy celnej za lek, gdyż zgodnie z przepisami art. 278 i art. 280 Kodeksu celnego, właściwymi do ustalania kodu PCN są wyłącznie polskie organy celne.

W złożonej do Sądu przez pełnomocnika spółki B. skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji zarzucając, iż zostały one wydane z naruszeniem szeregu przepisów prawa materialnego t.j. art. 2 i 7 Konstytucji RP, art. 3 ust. 1 lit. a Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów z dnia 14 czerwca 1983r. (Dz. U. z 1997r. Nr 11, poz. 62), art. 13 § 1 i 5, art. 85 § 1 Kodeksu celnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 120 —122, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W obszernych wywodach skargi przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz stanowisko strony uzasadniające zaklasyfikowanie preparatu "VitaBuerlecithin" do kodu PCN 3004 50 10 0. Strona w szczególności powołała się na załączoną do skargi aktualną opinię z Instytutu Leków w W. , w której stwierdzono, że wymieniony preparat "jest cennym lekiem stosowanym w profilaktyce stresów zarówno psychicznych jak i fizycznych, nerwicach, chorobach wieku starczego, w celu obniżenia poziomu cholesterolu i zapobiegawczo w miażdżycy". Podniesiono, że wskazane w decyzji organu drugiej instancji argumenty, iż produkt "VitaBuerlecithin" nie może być zaklasyfikowany do działu leków z uwagi na brak w swoim składzie substancji czynnych leczących choroby oraz sposób jego używania i dystrybucji (sprzedaż bez recepty lekarskiej) są nieuzasadnione, gdyż wiele preparatów zaliczonych do leków nie spełnia tych parametrów. Powołano się na okoliczność, iż na etykietach opakowań sprzedawanego w aptekach preparatu znajdują się szczegółowe zasady jego dawkowania i sposobu używania, co jest cechą charakterystyczną dla leków. Jednocześnie wskazano, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy uznać za bezsporne, iż przedmiotowy preparat nie może być traktowany jak produkt żywnościowy, który można zażywać w dowolnych ilościach bez ujemnych konsekwencji dla zdrowia. Według strony skarżącej stanowisko organów celnych, iż klasyfikację taryfową omawianego preparatu do pozycji 2208 potwierdzają Wyjaśnienia do Taryfy celnej jest nietrafne.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W ustosunkowaniu się do niektórych zarzutów skargi organ podał, że zgodnie z przepisami Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów System HS polskie władze celne nie są zobowiązane do stosowania kodu HS deklarowanego przez eksportera i takie działanie organów celnych nie może być traktowane w kategoriach naruszenia prawa. W odniesieniu do załączonych do skargi opinii Instytutu Leków oraz ulotki o sposobie stosowania preparatu organ stwierdził, że strona mimo możliwości nie przedstawiła tych dowodów w postępowaniu administracyjnym, w związku z czym załączenie tych dowodów dopiero na etapie postępowania sądowego pozbawia je mocy dowodowej.

W piśmie z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Łodzi przedstawił dodatkowe argumenty dotyczące klasyfikacji taryfowej preparatu Vita Buerlecitin w związku z nowymi dowodami uzyskanymi w trakcie postępowań dotyczących klasyfikacji tego preparatu, które toczyły się po zakończeniu przedmiotowego postępowania. Wyjaśniono, iż organ przeprowadził dowód z opinii biegłego prof. dr hab. J. D. , który w swojej opinii stwierdził , że preparat można zaliczyć do suplementów diety – dietetyczne środki spożywcze zastosowane w celu uzupełnienia diety. Do pisma załączono powoływaną opinię . Organ powołał się także na orzecznictwo NSA w zakresie taryfikacji preparatów zawierających witaminy .

Stwierdził także, że kolejnym potwierdzeniem stanowiska organów celnych jest Wiążąca Informacja Taryfowa znak [...] dostępna na stronie internetowej Bazy WIT Komisji Europejskiej.

Strona skarżąca w piśmie z dnia 10 marca 2004 r stwierdziła, iż postępowanie sądowe nie jest etapem na którym organ celny może prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, stąd opinia biegłego nie powinna być wziętą pod uwagę przez Sąd. Przedstawiono zarzuty dotyczące opinii biegłego. Stwierdzono także, iż Wiążąca Informacja Taryfowa ( " BIT" ) została wydana 17 stycznia 2003 r., a więc nie może mieć zastosowania do odpraw celnych dokonywanych przed tą datą . Adresatem BTI nr [...] nie była Spółka. Organ celny nie dokonał również analizy porównawczej przepisów prawa celnego obowiązujących w UE i w Polsce , w tym w dacie odpraw spornych leków. Zatem – zdaniem skarżącej Spółki - bezpodstawne jest twierdzenie , że BTI jest kolejnym potwierdzeniem stanowiska organów celnych.

Podniesiono, iż powoływane orzeczenia NSA dotyczą innych preparatów niż Vita Buerlecitin.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest zasadna .

Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł podlega uchyleniu z uwagi na jej wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 122 § 1 i art. 187 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia l997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Występujący w rozpoznawanej sprawie spór dotyczy trudnej i specyficznej kwestii prawidłowej taryfikacji celnej sprowadzonego przez skarżącą spółkę z Niemiec preparatu "VitaBuerlecithin" w płynie, należącego do preparatów farmaceutycznych w potocznym i szerokim rozumieniu tego pojęcia. Zresztą jak wynika z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy, przedmiotowy preparat sprowadzany przez skarżącą spółkę do Polski od szeregu lat, był wcześniej klasyfikowany przez importera (a także eksportera) oraz przez organy celne do działu leków gotowych, kod PCN 3004 50 10 0. Dopiero na początku 2001r. organy celne uznały, iż powyższy preparat powinien być zaliczony do kodu PCN 2208 90 69 l, obejmującego w dziale "napoje alkoholowe" podpozycję "gotowe preparaty ziołowe będące farmaceutykami na bazie alkoholu". Jednakże tego rodzaju istotna zmiana stosowanej wcześniej klasyfikacji w zasadzie nie została wyjaśniona przez organy celne, a zwłaszcza nie została poparta żadnymi dowodami lub innymi okolicznościami uzasadniającymi taką zmianę. W powyższym zakresie organ orzekający drugiej instancji powołując się jedynie ogólnie na skład chemiczny preparatu (lecytynę sojową z witaminami, sacharozę oraz około 16,2 % etanolu), sposób jego używania (doustnie) oraz jego właściwości i dystrybucję (preparat witaminowy, sprzedawany w aptekach bez recepty) stwierdził, że "przedmiotowy produkt jest napojem alkoholowym na bazie lecytyny i witamin, którego właściwym kodem do zataryfikowania jest kod PCN 2208 90 69 I taryfy celnej". W zakresie powyższego stwierdzenia organ orzekający nie powołał się na żaden dokument lub inny dowód, który powodował zmianę wcześniejszego stanowiska organów celnych odnośnie spornej taryfikacji preparatu.

Należy zauważyć, iż z powołanego w decyzji organu drugiej instancji przystąpienia Polski do Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzonej w Brukseli w dniu 14 czerwca l993r. (zał. do Dz. U. z 1997r. Nr ll, poz.63) wynika m.in. zasada, że dany towar na terenie krajów objętych konwencją jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. W tym kontekście trzeba podnieść, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w kraju producenta i eksportera preparatu (Niemcy), przedmiotowy towar jest klasyfikowany w systemie HS do działu leków, a zgodnie z postanowieniami szeregu umów międzynarodowych, ratyfikowanych przez Polskę, polska klasyfikacja celna PCN powinna być zgodna z klasyfikacją w ramach Zharmonizowanego Systemu HS. Dokonanie przez polskie organy celne innej taryfikacji przedmiotowego preparatu niż to uczynił eksporter niemiecki (bez zakwestionowania tej klasyfikacji przez niemieckie służby celne) świadczy zarówno o znacznej zawiłości tej sprawy jak i potrzebie dokonania przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem pogłębionej analizy spornej kwestii przy pomocy odpowiednich biegłych. Według oceny Sądu występująca w rozpoznawanej sprawie od początku potrzeba skorzystania przez organy celne z pomocy odpowiednich biegłych-rzeczoznawców wynika przede wszystkim z charakteru tej sprawy, która wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy i wiadomości w zakresie właściwości preparatów leczniczych, której to wiedzy w dostatecznym stopniu nie posiadają organy orzekające, a także Sąd.

Należy również podnieść, iż z załączonej przez skarżącą spółkę do skargi kserokopii opinii prof. dr hab. E. A. , będącej Kierownikiem Zakładu Leków Witaminowych w Instytucie Leków w W. , wynika, że preparat "VitaBuerlecithin" w płynie jest "cennym lekiem stosowanym w profilaktyce stresów, nerwicach chorobach wieku starczego", a również zawiera on składniki aktywne w postaci witamin oraz lecytyny będącej źródłem cennych fosfolipidów wchodzących w skład błon komórkowych m.in. neuronów.

Mając na uwadze ciążący na organach orzekających obowiązek dokładnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego istotnego w sprawie materiału dowodowego, Sąd nie podzielił wyrażonej w odpowiedzi na skargę argumentacji strony przeciwnej, iż powołanie biegłego w rozpatrywanej sprawie stanowiłoby naruszenie zasady szybkości i prostoty działania organu wynikającej z art. 125 Ordynacji podatkowej. Podstawowym bowiem obowiązkiem organu orzekającego, wynikającym z powołanych na wstępie przepisów Ordynacji podatkowej jest szczegółowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zwłaszcza, iż w toku innych postępowań organ takiego biegłego powołał.

Organ jednak nie może skutecznie powoływać się na opinię biegłego, który został powołany w toku innego postępowania , po wydaniu zaskarżonej decyzji , bowiem tylko to postępowanie organu i zaskarżona decyzja podlegają ocenie Sądu pod względem legalności.

W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko strony skarżącej , podobnie jak stanowisko dotyczące Wiążącej Informacji Taryfowej ( " BIT" ).

Odnosząc się do zarzutu utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego podnieść należy, iż stanowisko Sądu zajęte w przedmiotowej sprawie jest zgodne z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok NSA w sprawie sygn. akt I S.A./Łd 968/02 i I S.A./Łd 969/02 ) .

Z tych wszystkich względów Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .

O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i 205 § 2 tej ustawy .

Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.