Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 2636/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6176 Komornicy i syndycy upadłości
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 4, art. 58 § 1 pkt 1, art. 58 § 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 144/21 w sprawie ze skargi G. R. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o wygaśnięciu powołania na stanowisko komornika sądowego postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 5 lipca 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 144/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę G. R. (dalej zwanej "Skarżącą") na pismo Ministra Sprawiedliwości z [...] listopada 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie zawiadomienia o wygaśnięciu powołania na stanowisko komornika sądowego. Ponadto WSA na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa zwrócił Skarżącej wpis od skargi uiszczony w wysokości 200 zł.

Pismem z [...] listopada 2020 r. Minister Sprawiedliwości zawiadomił Skarżącą, że zgodnie z art. 281 ustawy z 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 121 ze zm.) powołanie na stanowisko komornika osób, które przed dniem wejścia w życie ustawy o komornikach sądowych ukończyły 65 lat, wygasa z upływem 2 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy, nie później jednak niż z dniem ukończenia 70. roku życia. W piśmie tym Minister Sprawiedliwości stwierdził ponadto, że skoro Skarżąca w dniu wejścia w życie ustawy o komornikach sądowych (1 stycznia 2019 r.) miała ukończone 65 lat, to jej powołanie na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] wygaśnie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2021 r.

WSA stwierdził, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 ppsa działania organów administracji publicznej oraz ich bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ppsa. Ponadto w myśl art. 3 § 3 ppsa katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 ppsa.

Zdaniem WSA, wystosowane przez Ministra Sprawiedliwości zawiadomienie Skarżącej, że zgodnie z art. 281 ustawy o komornikach sądowych jej powołanie na stanowisko komornika sądowego wygaśnie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2021 r., zawiera jedynie informację o skutku wynikającym bezpośrednio z mocy samego prawa. WSA podkreślił, że aby wystąpił skutek określony w art. 281 ustawy o komornikach sądowych nie jest wymagane żadne działanie ani Ministra Sprawiedliwości, ani jakiegokolwiek innego organu, zaś ustawodawca nie uzależnił skuteczności wygaśnięcia powołania na stanowisko komornika sądowego osób objętych dyspozycją art. 281 ustawy o komornikach sądowych (a więc i Skarżącej) od jakiegokolwiek władczego rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. WSA dodał, że skutek w postaci wygaśnięcia powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego i tak nastąpiłby z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2021 r. bez względu na to, czy Minister Sprawiedliwości zawiadomiłby Skarżącą, czy też nie. W ocenie WSA, zaskarżone pismo Ministra Sprawiedliwości posiadało walor jedynie informacyjny, natomiast nie rozstrzygało o żadnych prawach czy obowiązkach Skarżącej.

WSA uznał też, że niniejsza sprawa różni się od poddanych kontroli sądowoadministracyjnej spraw rozstrzyganych przez Ministra Sprawiedliwości w drodze decyzji o odwołaniu komornika sądowego na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych. WSA podkreślił, że taka kompetencja nie została przyznana Ministrowi Sprawiedliwości w odniesieniu do osób, o których mowa w art. 281 ustawy o komornikach sądowych.

W konkluzji WSA stwierdził, że zaskarżone pismo nie jest decyzją, postanowieniem, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, gdyż nie jest aktem indywidualnym o charakterze władczym, nie rozstrzyga o żadnych uprawnieniach lub obowiązkach Skarżącej, lecz stanowi oświadczenie wiedzy. Wobec tego skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od postanowienia WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, dopuszczenie dowodów z dokumentów (w postaci odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 grudnia 2020 r., sygn. akt [...], odpisu pozwu Skarżącej z 25 listopada 2020 r. o ustalenie, że Skarżąca jest uprawniona pełnić funkcję Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w okresie od 1 stycznia 2021 r. do [...] maja 2023 r., postanowienia Sąd Apelacyjnego w Warszawie z 16 lipca 2021 r. o sygn. akt [...] o oddaleniu zażalenia Skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie odrzucające ww. pozew Skarżącej - na okoliczność prawomocnego odrzucenia pozwu Skarżącej w sprawie o ustalenie, że Skarżąca jest uprawniona do pełnienia funkcji komornika sadowego do ukończenia 70. roku życia - ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej przez sądem powszechnym oraz na okoliczność tożsamości niniejszej sprawy i sprawy, w której nastąpiło odrzucenia ww. pozwu).

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 58 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ppsa przez błędne przyjęcie, że zawiadomienie Ministra Sprawiedliwości z [...] listopada 2020 r. o wygaśnięciu powołania Skarżącej na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] nie jest objęte kognicją sądu administracyjnego, co doprowadziło do uznania przez WSA, że sprawa ze skargi Skarżącej na to zawiadomienie nie należy do właściwości sądu administracyjnego i w konsekwencji do odrzucenia skargi, mimo że zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. stanowi aktu z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, o którym to akcie mowa jest w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, względnie czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa, o której to czynności stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, a zatem zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. jest objęte kognicją sądu administracyjnego; gdyby WSA nie naruszył wymienionych przepisów we wskazany wyżej sposób i prawidłowo uznał, że zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. podlega kognicji sądu administracyjnego, nie mógłby odrzucić skargi;

2. art. 3 § 2 pkt 4 ppsa przez błędne przyjęcie, że zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym to mowa jest w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, ani czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której to czynności stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, co doprowadziło do uznania przez WSA, że sprawa ze skargi Skarżącej na zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. nie należy do właściwości sądu administracyjnego, mimo że zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa, wskazanym w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, względnie czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa, wskazaną w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa i z tego względu zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. jest objęte kognicją sądu administracyjnego; gdyby WSA nie naruszył wymienionego przepisu we wskazany wyżej sposób i prawidłowo zakwalifikował zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, nie mógłby odrzucić skargi;

3. art. 3 § 2 pkt 4 ppsa w zw. z art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 184 zd. 1 Konstytucji RP przez uznanie, że niniejsza sprawa nie pozostaje w kognicji sądu administracyjnego, co doprowadziło do odrzucenia skargi i niedokonania przez WSA kontroli zawiadomienia z [...] listopada 2020 r. pod kątem jego legalności, a w konsekwencji - do niedokonania kontroli legalności skutku prawnego przewidzianego w art. 281 ustawy o komornikach sądowych w zakresie dotyczącym Skarżącej, mimo że zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. zostało wystosowane przez Ministra Sprawiedliwości w ramach wykonywanych przez ten organ zadań z zakresu administracji publicznej, a tym samym - z uwagi na wynikające z art. 184 zd. 1 Konstytucji RP domniemanie kompetencji sądów administracyjnych w sprawach kontroli administracji publicznej - niniejsza sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego; gdyby WSA nie naruszył wymienionych przepisów we wskazany wyżej sposób i prawidłowo uznał, że niniejsza sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego, nie mógłby odrzucić skargi;

4. art. 3 § 2 pkt 4 ppsa w zw. z art. 3 § 1 ppsa przez uznanie, że niniejsza sprawa nie pozostaje w kognicji sądu administracyjnego, co doprowadziło do odrzucenia skargi i niedokonania przez WSA kontroli zawiadomienia z [...] listopada 2020 r. pod kątem jego legalności, a w konsekwencji - do niedokonania kontroli legalności skutku prawnego przewidzianego w art. 281 ustawy o komornikach sądowych w zakresie dotyczącym Skarżącej, mimo że zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. zostało wystosowane przez Ministra Sprawiedliwości w ramach wykonywanych przez ten organ zadań z zakresu administracji publicznej, a zatem w świetle art. 3 § 2 pkt 4 ppsa interpretowanego z uwzględnieniem art. 3 § 1 ppsa stanowi ono akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, względnie czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa i z tego względu podlega kognicji sądu administracyjnego, a więc niniejsza sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego; gdyby WSA nie naruszył wymienionych przepisów we wskazany wyżej sposób i prawidłowo uznał, że niniejsza sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego, nie mógłby odrzucić skargi;

5. art. 58 § 4 ppsa przez odrzucenie skargi ze względu na to, że sprawa ze skargi Skarżącej na zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. o wygaśnięciu powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego - w ocenie WSA - nie należy do właściwości sądu administracyjnego, mimo że wcześniej w sprawie wygaśnięcia powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, co doprowadziło do pozbawienia Skarżącej prawa do sądu w sprawie wygaśnięcia jej powołania na stanowisko komornika sądowego; gdyby WSA nie naruszył wymienionego przepisu we wskazany wyżej sposób, musiałby dokonać kontroli legalności zawiadomienia z [...] listopada 2020 r. o wygaśnięciu powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego;

6. art. 58 § 4 ppsa w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa przez odrzucenie skargi ze względu na to, że sprawa ze skargi Skarżącej na zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. o wygaśnięciu powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego - w ocenie WSA - nie należy do właściwości sądu administracyjnego, mimo że wcześniej w sprawie wygaśnięcia powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, co doprowadziło do pozbawienia Skarżącej prawa do sądu w sprawie wygaśnięcia jej powołania na stanowisko komornika sądowego; gdyby WSA nie naruszył wymienionych przepisów we wskazany wyżej sposób, musiałby dokonać kontroli legalności zawiadomienia z [...] listopada 2020 r. o wygaśnięciu powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego;

7. art. 58 § 4 ppsa w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez odrzucenie skargi ze względu na to, że sprawa ze skargi Skarżącej na zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. o wygaśnięciu powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego - w ocenie WSA - nie należy do właściwości sądu administracyjnego, mimo że wcześniej sąd powszechny uznał się za niewłaściwy w sprawie wygaśnięcia powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego, co doprowadziło do pozbawienia Skarżącej prawa do sądu w sprawie wygaśnięcia jej powołania na stanowisko komornika sądowego; gdyby WSA nie naruszył wymienionych przepisów we wskazany wyżej sposób, musiałby dokonać kontroli legalności zawiadomienia z [...] listopada 2020 r. o wygaśnięciu powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego;

8. art. 106 § 3 ppsa przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, na k. 122-125, załączonego do odpowiedzi Skarżącej z 23 marca 2021 r. na zażalenie Ministra Sprawiedliwości z 24 lutego 2021 r. na postanowienie WSA z 11 lutego 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 144/21) - odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 grudnia 2020 r. (sygn. akt [...]) z uzasadnieniem, mimo że przeprowadzenie dowodu ze wskazanego dokumentu:

1) było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, gdyż z dokumentu tego wynika okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy tj. okoliczność, że w niniejszej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy;

2) nie spowodowałoby przedłużenia postępowania w niniejszej sprawie;

naruszenie wymienionego przepisu postępowania we wskazany wyżej sposób doprowadziło do błędnego uznania przez WSA, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; gdyby WSA przeprowadził przedmiotowy dowód z dokumentu, mógłby uznać, że niniejsza sprawa pozostaje w kognicji sądu administracyjnego;

9. art. 106 § 3 ppsa w zw. z art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 227 kpc przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, na k. 122-125, załączonego do odpowiedzi z 23 marca 2021 r. na zażalenie - odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 grudnia 2020 r. (sygn. akt [...]) z uzasadnieniem, mimo że przeprowadzenie dowodu ze wskazanego dokumentu:

1) było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, gdyż z dokumentu tego wynikała okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy tj. okoliczność, że w niniejszej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy;

2) nie spowodowałoby przedłużenia postępowania w niniejszej sprawie;

naruszenie wymienionych przepisów postępowania doprowadziło do błędnego uznania przez WSA, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; gdyby WSA przeprowadził przedmiotowy dowód z dokumentu, mógłby uznać, że niniejsza sprawa pozostaje w kognicji sądu administracyjnego;

10. art. 106 § 3 ppsa w zw. z art. 133 § 1 zdanie 1 ppsa w zw. z art. 166 ppsa przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, na k. 122-125, załączonego do odpowiedzi z 23 marca 2021 r. na zażalenie - odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 grudnia 2020 r. (sygn. akt [...]) z uzasadnieniem, mimo że przeprowadzenie dowodu ze wskazanego dokumentu:

1) było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, gdyż z dokumentu tego wynika okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy tj. okoliczność, że w niniejszej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy;

2) nie spowodowałoby przedłużenia postępowania w niniejszej sprawie;

naruszenie wymienionych przepisów postępowania we wskazany wyżej sposób doprowadziło do błędnego uznania przez WSA, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; gdyby WSA przeprowadził przedmiotowy dowód z dokumentu, mógłby uznać, że niniejsza sprawa pozostaje w kognicji sądu administracyjnego;

11. art. 106 § 3 ppsa w zw. z art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 227 kpc w zw. z art. 133 § 1 zdanie 1 ppsa w zw. z art. 166 ppsa przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, na k. 122-125, załączonego do odpowiedzi Skarżącej z 23 marca 2021 r. na zażalenie - odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 grudnia 2020 r. (sygn. akt [...]) z uzasadnieniem, mimo że przeprowadzenie dowodu ze wskazanego dokumentu:

1) było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, gdyż z dokumentu tego wynikała okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy tj. okoliczność, że w niniejszej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy;

2) nie spowodowałoby przedłużenia postępowania w niniejszej sprawie;

naruszenie wymienionych przepisów postępowania doprowadziło do błędnego uznania przez WSA, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; gdyby WSA przeprowadził przedmiotowy dowód z dokumentu, mógłby uznać, że niniejsza sprawa pozostaje w kognicji sądu administracyjnego;

12. art. 133 § 1 zdanie 1 ppsa w zw. z art. 166 ppsa przez nieuwzględnienie przy orzekaniu o dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie okoliczności wynikającej z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, na k. 122-125, załączonego do odpowiedzi Skarżącej z 23 marca 2021 r. na zażalenie - odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 grudnia 2020 r. (sygn. akt [...]) z uzasadnieniem, z którego to dokumentu wynikało, że sąd powszechny uznał się za niewłaściwy w niniejszej sprawie; gdyby WSA nie naruszył wymienionych przepisów we wskazany wyżej sposób i uwzględnił wskazaną okoliczność, nie mógłby uznać, że niniejsza sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego;

13. art. 133 § 1 zdanie 1 ppsa w zw. z art. 166 ppsa w zw. z art. 58 § 4 ppsa przez nieuwzględnienie przy orzekaniu o dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie okoliczności wynikającej z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, na k. 122-125, załączonego do odpowiedzi Skarżącej z 23 marca 2021 r. na zażalenie - odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 grudnia 2020 r. (sygn. akt [...]) z uzasadnieniem, z którego to dokumentu wynikało, że sąd powszechny uznał się za niewłaściwy w niniejszej sprawie; gdyby WSA nie naruszył wymienionych przepisów we wskazany wyżej sposób i uwzględnił wskazaną okoliczność, nie mógłby uznać, że niniejsza sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego i odrzucić skargi;

14. art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 166 ppsa przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do faktu odrzucenia przez sąd powszechny pozwu Skarżącej w sprawie o ustalenie, że Skarżąca jest uprawniona do pełnienia funkcji komornika sądowego do [...] maja 2023 r., który to fakt wynikał z akt niniejszej sprawy na dzień wydania zaskarżonego postanowienia; gdyby WSA nie naruszył wymienionych przepisów we wskazany wyżej sposób i odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do faktu odrzucenia wymienionego pozwu Skarżącej, pełnomocnik Skarżącej miałby możliwość sformułowania podstaw kasacyjnych w sposób odnoszący się precyzyjnie do stanowiska WSA w kwestii wpływu faktu odrzucenia przedmiotowego pozwu Skarżącej na niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne;

15. art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 133 § 1 zdanie 1 ppsa w zw. z art. 166 ppsa przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do faktu odrzucenia przez sąd powszechny pozwu Skarżącej w sprawie o ustalenie, że Skarżąca jest uprawniona do pełnienia funkcji komornika sądowego do [...] maja 2023 r., który to fakt wynikał z akt niniejszej sprawy na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, co uniemożliwia pełną kontrolę kasacyjną zaskarżonego postanowienia; gdyby WSA nie naruszył wymienionych przepisów we wskazany wyżej sposób i odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do faktu odrzucenia wymienionego pozwu Skarżącej, pełnomocnik Skarżącej miałby możliwość sformułowania podstaw kasacyjnych w sposób odnoszący się precyzyjnie do stanowiska WSA w kwestii wpływu faktu odrzucenia przedmiotowego pozwu Skarżącej na niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne;

16. art. 125 § 1 pkt 1 ppsa polegające na niezawieszeniu niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego z powództwa Skarżącej przeciwko Skarbowi Państwa o ustalenie, że Skarżąca jest uprawniona pełnić funkcję Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w okresie od 1 stycznia 2021 r. do [...] maja 2023 r., mimo że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależało od wyniku wymienionego postępowania cywilnego, gdyż prawomocne odrzucenie pozwu Skarżącej w sprawie o ustalenie, że jest ona uprawniona do pełnienia funkcji komornika sądowego w okresie od 1 stycznia 2021 r. do [...] maja 2023 r. definitywnie przesądziłoby o podleganiu niniejszej sprawy kognicji sądu administracyjnego; gdyby WSA zawiesił niniejsze postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia wymienionego postępowania cywilnego, wówczas po wydaniu przez Sąd Apelacyjny w Warszawie prawomocnego postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu Skarżącej, nie mógłby odrzucić skargi w niniejszej sprawie; zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 ppsa we wskazany wyżej sposób pełnomocnik Skarżącej podnosi z ostrożności procesowej - na wypadek uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów piątego, szóstego i siódmego za niezasadne;

17. art. 125 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 58 § 4 ppsa, polegające na niezawieszeniu niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego z powództwa Skarżącej przeciwko Skarbowi Państwa o ustalenie, że Skarżąca jest uprawniona pełnić funkcję Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w okresie od 1 stycznia 2021 r. do [...] maja 2023 r., mimo że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależało od wyniku wymienionego postępowania cywilnego, gdyż prawomocne odrzucenie pozwu Skarżącej w sprawie o ustalenie, że jest ona uprawniona do pełnienia funkcji komornika sądowego w okresie od 1 stycznia 2021 r. do [...] maja 2023 r. definitywnie przesądziłoby o podleganiu niniejszej sprawy kognicji sądu administracyjnego; gdyby WSA zawiesił niniejsze postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia wymienionego postępowania cywilnego, wówczas po wydaniu przez Sąd Apelacyjny w Warszawie prawomocnego postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu Skarżącej, nie mógłby odrzucić skargi w niniejszej sprawie; zarzut naruszenia przepisów art. 125 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 58 § 4 ppsa we wskazany wyżej sposób pełnomocnik Skarżącej podnosi z ostrożności procesowej - na wypadek uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów piątego, szóstego i siódmego za niezasadne.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W pismach z 6 sierpnia 2021 r. i z 29 września 2021 r. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił obszerną argumentację, popierającą stanowisko Skarżącej.

W piśmie procesowym z 7 grudnia 2021 r. Minister Sprawiedliwości powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2021 r. (sygn. akt II GSK 2066/21) wyrażone w sprawie analogicznej do sprawy niniejszej. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, w świetle tego stanowiska skarga kasacyjna Skarżącej powinna zostać oddalona.

W piśmie procesowym z 17 grudnia 2021 r. Skarżąca podniosła, że stanowisko Ministra Sprawiedliwości nawiązujące do uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2021 r. (sygn. akt II GSK 2066/21) jest całkowicie nietrafne, gdyż w tamtej sprawie komornik nie wniósł równolegle pozwu do sądu powszechnego o ustalenie, że jest uprawniony do pełnienia funkcji komornika sadowego do ukończenia 70. roku życia.

W piśmie procesowym z 31 stycznia 2022 r. Skarżąca uzupełniła skargę kasacyjną w ten sposób, że obok dotychczasowych wniosków zawartych w skardze kasacyjnej wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uchylenie zaskarżonego zawiadomienia Ministra Sprawiedliwości z [...] listopada 2020 r., 2) uznanie uprawnienia Skarżącej do pełnienia służby na stanowisku Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] do ukończenia 70. roku życia. Ponadto w razie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i rozpoznania skargi, Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów: 1) odpisu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2021 r. (sygn. akt II GSK 2336/21) z uzasadnieniem, 2) odpisu postanowienia WSA w Gdańsku z 16 listopada 2021 r. (sygn. akt III SA/Gd 179/21) z uzasadnieniem - na okoliczność, że w żadnym z dotychczas wszczętych z inicjatywy Skarżącej postępowań sądowych Sąd nie zajął stanowiska w kwestii zgodności art. 281 ustawy o komornikach sądowych z dyrektywą Rady 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy. Skarżąca ponadto poddała pod rozwagę Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prawnym, czy w i w jakim zakresie przepisy prawa Unii Europejskiej, w szczególności art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE sprzeciwiają się stosowaniu przepisów prawa krajowego przewidujących górną granicę wieku, do osiągnięcia którego jest możliwe pełnienie funkcji komornika sądowego, niższą niż 70 lat.

W piśmie procesowym z 16 lutego 2022 r. Minister Sprawiedliwości - w związku z pismem Skarżącej z 31 stycznia 2022 r. - wniósł o pominięcie zgłoszonych zarzutów i dowodów jako spóźnionych, tj. z naruszeniem art. 183 § 1 in fine ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została wniesiona od postanowienia WSA o odrzuceniu skargi, wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, które niewątpliwie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Uznając że nie ma konieczności przeprowadzania rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 182 § 1 ppsa i rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że WSA: 1) błędnie ocenił, że zaskarżone zawiadomienie z [...] listopada 2020 r. nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej i w konsekwencji błędnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa (zarzuty nr 1 - 4 z petitum skargi kasacyjnej), 2) nie mógł odrzucić skargi na zawiadomienie z [...] listopada 2020 r., ponieważ wcześniej w tej samej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, co WSA powinien był ustalić na podstawie dokumentów przedstawionych przez Skarżącą, odnieść się do tych dokumentów w uzasadnieniu postanowienia, a wcześniej - zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądami powszechnymi (zarzuty nr 5 - 17 z petitum skargi kasacyjnej).

Postawione przez Skarżącą zarzuty, wyznaczające zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, są niezasadne, a zaskarżone postanowienie, mimo nie w pełni prawidłowego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Co się tyczy kwestii objętej pierwszą ze wskazanych wyżej grup zarzutów, wskazać należy, że WSA ocenił, że nie podlega kognicji sądów administracyjnych sprawa ze skargi na pismo Ministra Sprawiedliwości z [...] listopada 2020 r. zawiadamiające Skarżącą, że z dniem 1 stycznia 2021 r. jej powołanie na stanowisko komornika wygaśnie z mocy samego prawa.

Zgodnie z art. 281 ustawy o komornikach sądowych, powołanie na stanowisko komornika osób, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ukończyły 65 lat, wygasa z upływem 2 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, nie później jednak niż z dniem ukończenia 70. roku życia. W zaskarżonym piśmie z [...] listopada 2020 r. Minister Sprawiedliwości przytoczył treść art. 281 ustawy o komornikach sądowych oraz wskazał, że mając na uwadze, że w dniu wejścia wskazanej ustawy (1 stycznia 2019 r.) Skarżąca miała już ukończone 65 lat, to jej powołanie na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] wygaśnie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2021 r. Jednocześnie wskazał, że Minister Sprawiedliwości z urzędu stwierdza wygaśnięcie powołania, o czym Skarżąca zostanie poinformowana odrębnym pismem.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest zasadne stanowisko Skarżącej, że wskazane pismo z [...] listopada 2020 r. jest aktem lub czynnością, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Przepis ten stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W orzecznictwie przyjmuje się, że przedmiotem skargi na podstawie tego przepisu mogą być akty lub czynności, które: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia (bo te są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa); 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisu prawa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 1756/06). Co się tyczy ostatniej ze wskazanych przesłanek, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prezentowany w doktrynie, zgodnie z którym zakres przedmiotowy aktów dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa "należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego, które wyłączają możliwość wydania decyzji czy postanowienia, wymagają jednak od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia obowiązku lub uprawnienia" (B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), ZNSA 2006, nr 2, s. 12). W orzecznictwie przyjmuje się, że musi istnieć ścisły związek pomiędzy ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 193/06). W niniejszej sprawie taki związek nie zachodzi. Potwierdzenie skutku w postaci wygaśnięcia powołania na stanowisko komornika, określonego w art. 281 ustawy o komornikach sądowych, nie zostało bowiem dokonane w zaskarżonym piśmie o charakterze informacyjnym.

Powyższe stanowisko - wedle którego nie jest aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa zawiadomienie o skutku, który dopiero ma nastąpić z mocy prawa - jest zbieżne ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 października 2021 r. o sygn. akt II GSK 2066/21 (treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń sądów administracyjnych jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Z tych względów Naczelny Sąd administracyjny za niezasadne uznał zarzuty postawione w pkt 2 - 4 petitum skargi kasacyjnej. Skoro Skarżąca nie podważyła skutecznie stanowiska WSA, że zaskarżone zawiadomienie nie jest aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, to nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut postawiony w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, który to przepis stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie przez sąd, że przedmiot skargi nie jest żadną z form działalności administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego obligowało do odrzucenia skargi na podstawie wskazanego przepisu.

Oceny tej nie mogło zmienić powołanie się przez autora skargi kasacyjnej w zarzucie nr 3 na art. 184 zd. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Z przepisu tego wynika konstytucyjna kompetencja sądów administracyjnych do kontrolowania działalności administracji publicznej, jednak ustrojowadawca wyraźnie zaznaczył, że kontrola ta ma być sprawowana w zakresie określonym w ustawie. Tą ustawą jest Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która w art. 3 § 2 realizuje obowiązek określony w art. 183 zd. 1 Konstytucji RP przez enumeratywne wyliczenie prawnych form działania administracji podlegających kognicji sądu administracyjnego (ewentualnie wskazanie bezczynności organu w niektórych sprawach jako podstawy do wniesienia skargi), jak również przez generalne odesłanie w art. 3 § 3 ppsa do innych aktów prawnych, które mogą rozszerzyć zakres kognicji sądu na inne sprawy (J. Drachal. J. Jagielski, R. Stankiewicz w: R. Hauser, M. Wierzbowski, (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2017, s. 53).

Podkreślenia jednak wymaga, że w zaskarżonym piśmie z [...] listopada 2020 r. wskazano, że Minister Sprawiedliwości z urzędu stwierdza wygaśnięcie powołania, o czym Skarżąca miała zostać poinformowana w odrębnym piśmie. Takiego potwierdzenia wygaśnięcia powołania w istocie dokonano – o czym Skarżącą poinformowano pismem z [...] stycznia 2021 r. (nr [...]), które jednak nie jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego był analizowany problem dopuszczalności kontroli sądowoadministracyjnej w odniesieniu do pisma, w którym Minister Sprawiedliwości z urzędu stwierdzał wygaśniecie z mocy prawa powołania konkretnej osoby na stanowisko komornika sądowego - po upływie wskazanego w art. 281 ustawy o komornikach sądowych terminu 2 lat od wejścia w życie tej ustawy (zob. m.in. postanowienia z: 13 stycznia 2022 r. o sygn. akt II GSK 2153/21; 25 stycznia 2022 r. o sygn. akt II GSK 11/22). Co do takiego pisma (wystosowanego po 1 stycznia 2021 r., czyli po zaistnieniu skutku określonego w art. 281 ustawy o komornikach sądowych) Naczelny Sąd Administracyjny jednolicie przyjmuje, że jest to czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, która podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Co istotne, takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 listopada 2021 r. o sygn. akt II GSK 2336/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej Skarżącej od postanowienia WSA, którym odrzucono skargę Skarżącej na wskazane wyżej pismo Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2021 r., co ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny zarzutów postawionych w pkt 5 - 17 petitum skargi kasacyjnej.

Przed odniesieniem się do tej grupy zarzutów podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 174 pkt 2 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że skuteczny może okazać się tylko taki zarzut naruszenia przepisów procesowych, w którym autor skargi kasacyjnej wykaże, że powstałe naruszenie mogło mieć istotny (a nie jakikolwiek) wpływ na wynik sprawy.

Przypomnienia wymaga, że w kwestii związanej z wygaśnięciem powołania na stanowisko komornika sądowego Minister Sprawiedliwości skierował do Skarżącej dwa pisma - z [...] listopada 2020 r. i z [...] stycznia 2021 r. Pierwsze z nich zostało wystosowane przed upływem wskazanego w art. 281 ustawy o komornikach sądowych terminu dwóch lat od wejścia w życie tej ustawy i stało się przedmiotem skargi Skarżącej, która została odrzucona zaskarżonym w tej sprawie postanowieniem WSA. Natomiast drugie z tych pism (wystosowane po wspomnianym terminie) również zostało przez Skarżącą zaskarżone do WSA i wprawdzie postanowieniem z 17 czerwca 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 972/21) WSA skargę tę odrzucił, jednak wskazanym wyżej postanowieniem z 18 listopada 2021 r. (sygn. akt II GSK 2336/21) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił tamto orzeczenie WSA, uznając że pismo Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2021 r. jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, która podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

W świetle oceny sprawy Skarżącej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 listopada 2021 r. (sygn. akt II GSK 2336/21), postawione w obecnie rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 58 § 4 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, a także przedmiotowo powiązane z nimi zarzuty naruszenia art. 106 § 3 ppsa ("Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie"), art. 106 § 5 ppsa ("Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego"), art. 125 § 1 pkt 1 ppsa ("Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej"), art. 133 § 1 zdanie 1 ppsa ("Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2"), art. 141 § 4 ppsa ("Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania."), art. 166 ppsa ("Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej"), czy art. 227 kpc ("Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie"), nie mogły prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia WSA.

Z art. 58 § 4 ppsa wynika, że sąd nie może odrzucić skargi z tego powodu, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Istotą tego unormowania jest zagwarantowanie stronie prawa do sądu w przypadku wystąpienia tzw. negatywnego sporu o właściwość między sądem powszechnym a sądem administracyjnym. Dzięki temu przepisowi (i "równoległemu" unormowaniu w art. 199¹ kpc, zgodnie z którym "sąd nie może odrzucić pozwu z tego powodu, że do rozpoznania sprawy właściwy jest organ administracji publicznej lub sąd administracyjny, jeżeli organ administracji publicznej lub sąd administracyjny uznały się w tej sprawie za niewłaściwe") strona ma mieć gwarancję, że jej sprawa zostanie przez któryś z tych sądów rozpoznana.

W świetle analizowanych zarzutów skargi kasacyjnej, odwołujących się do faktu odrzucenia przez sąd powszechny pozwu Skarżącej o ustalenie, że Skarżąca jest uprawniona pełnić funkcję komornika sądowego od 1 stycznia 2021 r. do [...] maja 2023 r. (postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 grudnia 2021 r. wydane na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 kpc - prawomocne od 16 lipca 2021 r. kiedy to Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił zażalenie Skarżącej na to postanowienie Sądu Okręgowego), sprawą, której oceny przez sąd domagała się Skarżąca, była sprawa dotycząca wygaśnięcia jej powołania na stanowisko komornika sądowego z dniem 1 stycznia 2021 r. na mocy art. 281 ustawy o komornikach sądowych. W przywołanym wyżej postanowieniu z 18 listopada 2021 r. (sygn. akt II GSK 2336/21) Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że dopuszczalna była skarga Skarżącej na pismo Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2021 r. zawiadamiające na podstawie art. 280 i art. 281 ustawy o komornikach sądowych, że 1 stycznia 2021 r. wygasło powołanie Skarżącej na stanowisko komornika sądowego. Tym samym sprawa wygaśnięcia powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego została uznana za podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie skargi Skarżącej na pismo Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2021 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w takim stanie rzeczy brak zawieszenia przez WSA postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania cywilnego z pozwu Skarżącej o ustalenie, brak odniesienia się przez WSA do postanowienia Sądu Okręgowego odrzucającego pozew Skarżącej z powodu niedopuszczalności drogi przed sądem cywilnym, czy wreszcie samo odrzucenie skargi na pismo z [...] listopada 2020 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, mimo że sąd powszechny uznał się (nieprawomocnie w dacie odrzucania skargi) za niewłaściwy do rozpoznania opisanej wyżej sprawy - nie mogły zostać ocenione jako naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji obligujące do uwzględnienia skargi kasacyjnej. W istocie bowiem opisana wyżej "sprawa" Skarżącej - uznana przez sądy powszechne za niepodlegającą drodze cywilnej - została uznana za podlegającą kognicji sądu administracyjnego, tyle że w innym postępowaniu sądowoadministracyjnym niż niniejsze. Nie można zatem przyjąć, że Skarżąca została pozbawiona prawa do sądu, o którym stanowi art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ("Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd").

W takim stanie rzeczy ewentualne uchylenie zaskarżonego postanowienia z omawianych powodów prowadziłoby do powtórzenia kontroli, która została już przez sąd administracyjny dokonana w sprawie ze skargi Skarżącej na pismo Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2021 r., co należy uznać za niedopuszczalne.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutów postawionych w pkt 5 - 17 petitum skargi kasacyjnej. Z analogicznych powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich wyrażonego w piśmie procesowym z 29 września 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o co Skarżąca wniosła w piśmie procesowym z 31 stycznia 2022 r. Kwestia, która miałaby być przedmiotem takiego pytania, nie ma bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, które to rozstrzygnięcie ma charakter procesowy i nie odnosi się do oceny legalności wygaśnięcia powołania Skarżącej na stanowisko komornika sądowego na podstawie art. 281 ustawy o komornikach sądowych w kontekście przepisów prawa unijnego odnoszących się do równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ppsa, postanowił jak w sentencji.

PG