Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 753/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 23 i 24
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. Ł., M. Ł. i D. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza R. z dnia [...] r., nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działając z upoważnienia Burmistrza R. decyzją z dnia [...] nr [...] zmienił decyzję własną nr [...] z dnia [...] w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego:

w części dotyczącej wysokości świadczeń w następujący sposób:

uchylił prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla:

K. Ł. od 1 marca 2009 r. do 31 marca 2009 r. w kwocie 500 zł;

D. Ł. od 1 marca 2009 r. do 31 marca 2009 r. w kwocie 400 zł;

M. Ł. od 1 marca 2009 r. do 31 marca 2009 r. w kwocie 400 zł;

K. Ł. od 1 kwietnia 2009 r. do 30 kwietnia 2009 r. w kwocie 500 zł;

D. Ł. od 1 kwietnia 2009 r. do 30 kwietnia 2009 r. w kwocie 400 zł;

M. Ł. od 1 kwietnia 2009 r. do 30 kwietnia 2009 r. w kwocie 500 zł;

K. Ł. od 1 września 2009 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 500 zł;

D. Ł. z od 1 września 2009 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 400 zł;

M. Ł. od 1 września 2009 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 400 zł;

K. Ł. od 1 maja 2009 r. do 31 maja 2009 r. w kwocie 500 zł;

D. Ł. od 1 maja 2009 r. do 31 maja 2009 r. w kwocie 400 zł;

przyznał prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla:

D. Ł. od dnia 1 maja 2009 r. do 31 maja 2009 r. w kwocie 314,48 zł;

K. Ł. od dnia 1 maja 2009 r. do 31 maja 2009 r. w kwocie 414,48 zł;

M. Ł. od 1 maja 2009 r. do 31 maja 2009 r. w kwocie 314,48 zł.

wskazał, że przysługujące świadczenia wynoszą miesięcznie: w marcu 2009 r. - 00,00 zł, kwietniu 2009 r. - 00,00 zł, maju 2009 r. - 1.043,44 zł i wrześniu 2009 r. - 00,00zł.

w pozostałym zakresie decyzję nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy.

Jako podstawę prawną decyzji wymienił art. 104 K.p.a. oraz art. 24, art. 9 i art. 19 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2010 r., Nr 123, poz. 836).

Z decyzją tą nie zgodziła się przedstawicielka ustawowa uprawnionych – J. M. składając odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło skarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ nie ustalił czy i w jakiej wysokości strona pobrała nienależne świadczenia na poszczególne dzieci. Kolegium zaznaczyło, iż organ winien ustalić w porozumieniu z Komornikiem jak zostały rozdysponowane kwoty przyznane wierzycielce przez komornika od dłużnika alimentacyjnego na poszczególne dzieci. Ustalenia te pozwolą bowiem na stwierdzenie, czy strona nienależnie pobrała świadczenia i w jakiej wysokości.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji ponownie zmienił decyzję własną z dnia [...] nr [...] uchylając prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla K., D. i M. Ł. w miesiącach marcu, kwietniu i wrześniu 2009 r. oraz dodatkowo dla M. Ł. w miesiącu maju 2009 r. Jednocześnie organ przyznał prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla M. Ł. w miesiącu maju 2009 r. w kwocie 143,44 zł.

Od decyzji tej odwołała się przedstawicielka ustawowa uprawnionych wskazując, iż na mocy wyroku Sądu Rejonowego w W. zostały zasądzone od T. Ł. alimenty na rzecz K. Ł. w kwocie po 500 zł, M. Ł. w kwocie po 400 zł oraz dla D. Ł. w kwocie po 400 zł miesięcznie. Zaznaczyła, że kwestionowana decyzja opiera się na zaświadczeniu nadesłanym przez Komornika Sądowego z dnia [...] z którego wynika, że strona otrzymała alimenty za okres od marca 2009 r. do grudnia 2009 r. Odwołująca podała, że kwoty należności otrzymanych od Komornika Sądowego zostały przesłane celem spłaty zaległych alimentów. Zaznaczyła, że interpretacja przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zaprezentowana w skarżonej decyzji jest nie do przyjęcia. Wskazała, że zgodnie z art. 28 ust. 1 omawianej ustawy to organ egzekucyjny jest zobligowany do przestrzegania kolejności egzekucji. Zatem Komornik przekazując wyegzekwowane kwoty przedstawicielce uprawnionych przekazał je celem spłaty zaległości alimentacyjnych. Przytoczyła stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej znajdujące się na stronie internetowej dotyczące sposobu rozliczania wpłat komornika w sytuacji jednoczesnego pobierania przez uprawnione osoby świadczeń alimentacyjnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaakcentowała, iż dłużnik alimentacyjny zalegał we wpłatach alimentów zatem zasadnie komornik uznał, iż wyegzekwowane kwoty należy wypłacić na ich poczet.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy skarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] przyznał stronie świadczenie z funduszu na K. Ł. na okres od 1 listopada 2008 r. do 30 września 2009 r. w wysokości 500 zł miesięcznie, M. Ł. na okres od 1 listopada 2008 r. do 30 września 2009 r. w wysokości 400 zł miesięcznie, D. Ł. na okres od 1 listopada 2008 r. do 30 września 2009 r. w wysokości 400 zł miesięcznie. Organ wyjaśnił, że z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. prowadzącego egzekucję alimentów na rzecz K. Ł. w wysokości 500 zł, D. i M. Ł. - w wysokości po 400 zł wynika, iż strona otrzymała za pośrednictwem komornika tytułem alimentów następujące kwoty: w marcu 2009 r. - 5.334,16 zł, w kwietniu 2009 r. - 1.303,01 zł w maju 2009 r. - 256,56 zł, we wrześniu 2009 r. - 2.069,06 zł. Kolegium wskazało, że J. M. w dniu [...] złożyła oświadczenie, iż przekazane kwoty alimentów zaliczyła na alimenty zaległe. Kwotę 256,56 zł otrzymaną w maju 2009 r. przeznaczyła na małoletnią M. Ł., natomiast pozostałe kwoty otrzymane w miesiącach marzec, kwiecień i wrzesień 2009 r. zostały rozdysponowane na poszczególne dzieci zgodnie z wyrokiem.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenia. Przywołał treść art. 2 pkt 7 omawianej ustawy i stwierdził, że strona nienależnie pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Kolegium zaznaczyło, iż ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mówi o alimentach nie precyzując, czy mają być to alimenty zaległe czy bieżące. Dlatego zarówno otrzymanie alimentów zaległych jak i bieżących stanowi podstawę do uchylenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości otrzymanych alimentów. Brak jest też w ocenie Kolegium podstaw do stosowania analogii do rozwiązań przyjętych w prawie podatkowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przedstawicielka ustawowa uprawnionych wniosła o uchylenie skarżonych decyzji przywołując argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I Instancji. Dodatkowo skarżąca zaakcentowała, iż zgodnie z komunikatem zamieszczonym na stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie zasad rozliczania kwot przekazywanych przez komornika na poczet należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego przekazane przez organ egzekucyjny kwoty rozlicza organ właściwy wierzyciela, który działa na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie zawierają szczególnego przepisu w sprawie zaliczania wyegzekwowanych od dłużnika kwot na poczet należności powstałych na skutek wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej w poszczególnych okresach świadczeniowych. W związku z tym, znajdują tu częściowo zastosowanie przepisy ustawy ordynacja podatkowa. Zgodnie z dalszą treścią owego komunikatu w przypadku, gdy dłużnik posiada zadłużenie z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych przez dwa lub więcej okresy świadczeniowe, organ właściwy wierzyciela powinien zaliczyć przekazane przez komornika lub administracyjny organ egzekucyjny kwoty na poczet najwcześniej wymagalnych należności z tego tytułu. Podkreśliła, że przepisy art. 27 ust. 2 i ust. 3 ustawy nie wyłączają stosowania przepisów art. 28 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Pomniejszenie kwot otrzymywanych przez fundusz alimentacyjny jest w ocenie skarżącej niezasadnie, tym bardziej, że pismo Komornika Sądowego z dnia 16 sierpnia 2010 r. wskazuje na zaległości w spłatach, które na dzień 31 lipca 2010 r. wynosiły 1.603,62 zł tytułem należności wierzyciela alimentacyjnego, 9.011 zł tytułem wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odsetki ustawowe. Redukcja kwot alimentów byłaby zasadna w przypadku nadwyżki w spłatach alimentów, ale taka sytuacja miejsca nie miała, gdyż otrzymane kwoty zostały przeznaczone na poczet zaległości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przytoczył argumenty powołane w skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto, odnosząc się do zarzutów skargi, Kolegium wskazało, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie jest wypłacane zamiast alimentów, lecz tylko wówczas, gdy osoba zobowiązana do alimentacji nie wywiązuje się z tego obowiązku. W ocenie organu w sytuacji, gdy osoba uprawniona otrzymuje alimenty od osoby zobowiązanej, bez względu, czy są to alimenty bieżące, czy zaległe wówczas wykluczona jest możliwość przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy kontroli legalności sąd dokonuje z urzędu nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I Instancji nie może się ostać.

Na wstępie podkreślić należy, że ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma za zadanie wspierać osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej w związku z niemożliwością wyegzekwowania środków na bieżące utrzymanie od osób zobowiązanych do alimentacji.

W myśl regulacji art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa może bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenia. Z treści art. 2 pkt 7 lit. d omawianej ustawy wynika natomiast, że ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Zdaniem Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, pozbawienie strony postępowania przyznanego jej decyzją prawa, z mocą wsteczną, winno mieć miejsce jedynie wyjątkowo i tylko wówczas, gdy wyraźnie taka możliwość jest przewidziana w normie prawnej. Skoro więc omawiana regulacja takiej sytuacji nie przewiduje postępowanie administracyjne mające na celu zmianę stanu ustalonego ostateczną decyzją administracyjną na mocy której strona nabyła uprawnienia może dotyczyć jedynie decyzji, która nadal reguluje sytuację prawną osoby otrzymującej te świadczenia. Zatem weryfikacja świadczeń o której mowa w tym przepisie może mieć skutek jedynie na przyszłość. Aby usunąć konsekwencje prawne wywołane weryfikacją rozstrzygnięcia na podstawie którego strona pobrała już świadczenia należy zastosować instytucję zwrotu nienależnie pobranego świadczenia stosownie do treści art. 23 ust. 1 ustawy. Dlatego brak jest podstaw prawnych do wydawania w oparciu o regulację art. 24 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów decyzji zmieniającej ostateczne rozstrzygnięcie na mocy którego strona pobrała już świadczenia z funduszu, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1662/11 dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zgodnie z regulacją art. 18 ust. 1 prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. W myśl art. 27 ust. 1 powołanej ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. W okresie natomiast, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

Warunkiem uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezskuteczność egzekucji. Definicja bezskuteczności egzekucji zawarta została natomiast przez ustawodawcę w art. 2 pkt 2 ustawy zgodnie z którym jest to egzekucja, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:

a) braku podstawy prawnej do pojęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,

b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.

Powyższa definicja wskazuje, że wpłata przez dłużnika alimentacyjnego do rąk przedstawiciela ustawowego wierzyciela alimentacyjnego pewnych kwot pieniędzy nie zawsze będzie się wiązała z bezskutecznością egzekucji. Pewne bowiem kwoty przekazane przez dłużnika mogą zostać zaliczone na poczet zaległości alimentacyjnych.

W tym miejscu godzi się podnieść, że istotnie jednym z obowiązków osoby pobierającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest powstrzymywanie się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem komornika sądowego. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z treści art. 2 pkt 7 ustawy, który wśród okoliczności uzasadniających uznanie świadczenia za nienależnie pobrane wymienia świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Ustawa nie precyzuje jednak, czy chodzi o jakiekolwiek alimenty, czy tylko o alimenty bieżące. W ocenie Sądu sformułowanie to oznacza, że uprawniony w tym samym okresie musi pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł i obydwa świadczenia muszą być wypłacane za ten sam okres. Aby natomiast mówić o jednoczesności pobierania obu tych świadczeń musi zachodzić tożsamość okresu, za który świadczenia te wypłacono. Wypłacone więc świadczenie z funduszu alimentacyjnego musi dotyczyć tego samego miesiąca, co wypłacone równocześnie alimenty. Celem bowiem ustawy, jak już wyżej wskazano jest zapewnienie niezbędnych środków na bieżące utrzymanie osobom uprawnionym do alimentów i cel ten nie byłby zrealizowany gdyby odmiennie interpretować omawiany przepis. Jednorazowa wpłata przez dłużnika nawet niewielkiej kwoty pieniędzy prowadziłaby bowiem do utraty świadczenia z funduszu. (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrok z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 325/10). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że cytowany przepis nie stanowi zakazu pobierania alimentów zaległych. W ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów brak jest bowiem uregulowania, które zakazywałoby pobierania takiego świadczenia.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w aktach administracyjnych brak jest dowodu, że wpłacone przez Komornika Sądowego do rąk skarżącej kwoty stanowiły należności bieżące, czy też zaliczane były na poczet zaległości alimentacyjnych, które bezspornie istnieją, co wynika z zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji. Tym samym organy uchybiły wynikającemu z art. 7 i 77 K.p.a. obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy. Tym bardziej, że sama skarżąca wskazywała, że należności te były przez nią zaliczane na poczet zaległości alimentacyjnych.

W tym miejscu godzi się podnieść, że zasady zaliczania zapłaty oraz kolejności spłaty długów uregulowane zostały w art. 451 Kodeksu cywilnego. W myśl § 1 wskazanego przepisu dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne. Zgodnie z § 2 cytowanego przepisu jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu.

W braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych - na poczet najdawniej wymagalnego stosownie do treści § 3 art. 451 K.c.

W świetle przytoczonej regulacji konieczne jest ustalenie, na poczet którego długu (bieżącego lub zaległego) wpłacane kwoty zostały zaliczone. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń będzie możliwa ocena, czy osoba uprawniona otrzymała alimenty w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Przy czym zaznaczyć należy, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował oświadczenie przedstawicielki ustawowej uprawnionych z dnia 25 stycznia 2011 r., z którego ewidentnie wynika, że przekazane jej przez Komornika kwoty zostały potraktowane jako alimenty zaległe.

Konkludując jeżeli wpłacona dobrowolnie prze dłużnika kwota nie została przez niego zaliczona na poczet należności alimentacyjnych przypadających w okresie objętym decyzją przyznającą świadczenia i prawnie skuteczne byłoby oświadczenie uprawnionej o zaliczeniu otrzymanej kwoty na poczet zaległości alimentacyjnych nie można mówić o równoczesności pobierania tych świadczeń. Organ powinien więc ustalić jakie zaległości alimentacyjne posiada zobowiązany, a następnie ocenić skuteczność oświadczenia wierzycielki o zaliczeniu wpłacanych kwot na poczet zaległości alimentacyjnych i wówczas w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję mając również na względzie zaprezentowaną interpretację art. 24 w zw. z art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Na marginesie należy wskazać, że analogiczne stanowisko tut. Sąd zajął już wcześniej w prawomocnie rozstrzygniętych sprawach o sygn. akt IV SA/Gl 676/10 i IV SA/Gl 345/10 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Wobec uwzględnienia skargi, stosownie do treści art. 152 P.p.s.a. Sąd podjął rozstrzygnięcie jak w pkt 2 sentencji wyroku.