Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 480/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 119 ust. 4, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 135o ust. 1 pkt 1, art. 135r ust. 1, ust. 7, art. 135j, art. 135f ust. 8
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w S. odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego przeciwko M. M., która została uznana za winną tego, że będąc zobowiązaną rotą ślubowania do pilnego przestrzegania prawa, w dniu [...] roku w S. S. sporządzając protokół przesłuchania osoby w charakterze świadka poświadczyła w nim nieprawdę w ten sposób, że jako miejsce przeprowadzenia czynności określiła Komendę Powiatową Policji w S. S., podczas gdy przesłuchanie wyżej wymienionej osoby przeprowadziła telefonicznie, a także wpisała nieodpowiadającą faktom godzinę zakończenia czynności, czym naruszyła dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 pkt 3 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu 11 stycznia 2017 r. wpłynął wniosek obrońcy obwinionej M. M., o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] r., którym ww. została uznana za winną zarzuconego jej przewinienia dyscyplinarnego i ukarana karą nagany.

Jako podstawę wznowienia postępowania dyscyplinarnego obrońca M. M. wskazał art. 135i ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 – j.t. ze zm.), zwanej dalej również "u.p.", wywodząc, iż orzeczenie zostało wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, bowiem nie rozpoznano zażalenia obrońcy obwinionej, złożonego na postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych, a orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane przed upływem terminu do złożenia zażalenia na postanowienie oddalające wnioski dowodowe. Nadto obrońca M. M. podniósł zarzut naruszenia art. 135 f ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez pozbawienie obwinionej prawa do obrony poprzez nierozstrzygnięcie postanowieniem przez przełożonego dyscyplinarnego zażalenia złożonego na postanowienie rzecznika dyscyplinarnego odmawiające uwzględnienia złożonych wniosków dowodowych.

Organ I instancji, odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów podał, że analiza akt postępowania dyscyplinarnego wykazała, iż w piśmie z dnia [...] r., zatytułowanym "Odwołanie obrońcy obwinionej M. M. od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S.", obrońca zarzucił "naruszenie art. 135f ust. 8 ustawy o Policji oraz art. 135i ust. 7 ustawy o Policji poprzez wydanie postanowienia o zakończeniu postępowania dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym oraz wydanie orzeczenia dyscyplinarnego przed rozstrzygnięciem zażalenia obrońcy obwinionej na postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych złożonych w postępowaniu, a nadto art. 137i ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji poprzez nie wskazanie w postanowieniu o zakończeniu postępowania dowodowego wniosku o sposobie zakończenia postępowania dyscyplinarnego". Dalej organ wskazał, że w uzasadnieniu przedmiotowego odwołania wskazano ".... iż orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane przed rozstrzygnięciem powstałej w sprawie kwestii incydentalnej. Mianowicie obrońca obwinionej złożył w toku postępowania wnioski dowodowe. Rzecznik oddalił zgłoszone wnioski wskazując, iż zgłoszone wnioski nie mając znaczenia dla toczącego się postępowania. (...) Komendant Powiatowy Policji wydał orzeczenie dyscyplinarne jeszcze przed rozstrzygnięciem przez siebie zażalenia złożonego na postanowienie wydane przez rzecznika dyscyplinarnego w przedmiocie oddalenia wnioskowanych dowodów".

Organ wskazał, że przytoczone wyżej okoliczności stanowiły podstawę przekazania akt postępowania dyscyplinarnego Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S., który po ich analizie postanowieniem z dnia [...] roku odmówił przyjęcia odwołania w związku z wniesieniem go po terminie.

W ocenie Komendanta Powiatowego Policji w S. wskazuje to jednoznacznie, że za datę powzięcia informacji o naruszeniu obowiązujących przepisów należy uznać co najmniej dzień [...] r. Organ ten podkreślił, że zgodnie z dyspozycją art. 135r ust. 7 ustawy o Policji wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego winien być wniesiony w terminie 30 dni od dnia w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, w konsekwencji, zdaniem Komendanta Powiatowego Policji w S. brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku i wznowienia postępowania dyscyplinarnego.

Zażalenie na powyższe postanowienie założyła M. M., reprezentowana przez adwokata, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 135r ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy o Policji, poprzez wskazanie iż podstawą wdania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania był upływ 30 – dniowego terminu od dnia uzyskania wiadomości o podstawie wznowienia podczas, gdy samo wznowienie postępowania może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy orzeczenie dyscyplinarne stało się prawomocne, zatem 30 – dniowy termin na złożenia takiego wniosku rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

Ponadto Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 135p ust. 1 u.p. w zw. z art. 131 § 1 k.p.k. poprzez nieprawidłowe doręczanie jej korespondencji, od których dat doręczenia biegną terminy do wnoszenia środków zaskarżenia.

Komendant Wojewódzki Policji w S., postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że uregulowana w art. 135r i art. 135s ustawy o Policji instytucja wznowienia postępowania dyscyplinarnego składa się z dwóch etapów. W pierwszym z nich organ bada, czy:

1) wniosek o wznowienie wniosła uprawniona strona, określona w art. 135r ust. 2 ustawy o Policji,

2) wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 135r ust. 1 cytowanej ustawy,

3) dotyczy on decyzji ostatecznej,

4) został wniesiony w terminie określonym w art. 135r ust. 7 tej ustawy.

Negatywne ustalenia w powyższym zakresie skutkować powinny wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Na tym etapie przełożony koncentruje się bowiem wyłącznie na formalnoprawnych (podmiotowych i przedmiotowych) aspektach wniosku o wznowienie, nie wnikając w argumenty merytoryczne, które mogą być poddane analizie dopiero w toku wznowionego postępowania dyscyplinarnego. Brak chociażby jednej z wyżej wskazanych przesłanek warunkujących formalne wszczęcie postępowania, uprawnia organ rozpatrujący wniosek do odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego.

Badając przedmiotową sprawę organ odwoławczy ustalił, iż zachodzą przesłanki o których mowa w punktach 1-3.

Dokonując analizy ostatniej z przestanek wznowienia postępowania dyscyplinarnego, tj. czy wniosek został wniesiony w terminie określonym w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji organ odwoławczy stwierdził, że. zgodnie z art. 135r ust. 7 ustawy o Policji wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

We wniosku z dnia 10 stycznia 2017r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko st. sierż. M. M., jej obrońca wskazał, iż podstawę ku temu stanowi art. 135r ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji (postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia), wobec naruszenia art. 135i ust. 5 ustawy o Policji (nie rozpoznanie zażalenia obrońcy obwinionej na postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych oraz wydanie orzeczenia dyscyplinarnego przed upływem terminu do złożenia zażalenia na postanowienie oddalające wnioski dowodowe, co mogło mieć wpływ na treści wydanego rozstrzygnięcia) oraz art. 135f ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji (pozbawienie obwinionej prawa do obrony poprzez nierozstrzygnięcie postanowieniem przez przełożonego dyscyplinarnego zażalenia na postanowienie rzecznika dyscyplinarnego w sprawie odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych i tym samym uniemożliwienie obwinionej złożenia zażalenia do wyższego przełożonego dyscyplinarnego). Komendant Wojewódzki Policji w S. wskazał, że okolicznością mającą stanowić podstawę wznowienia postępowania dyscyplinarnego miał być fakt nierozpatrzenia zażalenia na postanowienie rzecznika dyscyplinarnego, w którym odmówiono uwzględnienia realizacji wniosków dowodowych. Istotną kwestią dla niniejszego postępowania było zatem ustalenie kiedy obwiniona, bądź jej obrońca dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, na które powoływał się we wniosku.

Organ odwoławczy wskazał, że z akt postępowania dyscyplinarnego [...] wynika, iż w dniu [...] r. rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych. Postanowienie to zostało odebrane osobiście przez st. sierż. M. M. w dniu [...] r., a obrońca obwinionej otrzymał je w tym samym dniu za pośrednictwem poczty. W dniu [...] r. obrońca obwinionej sporządził zażalenie na wyżej wskazane postanowienie i tego samego dnia nadał na poczcie.

Orzeczenie nr [...] zostało wydane przez Komendanta Powiatowego Policji w S. w dniu [...] r. i zostało osobiście odebrane przez st. sierż. M. M. w dniu 28 września 2016 r., a obrońca obwinionej odebrał je w dniu 30 września 2016 r. W dniu [...] r. obrońca obwinionej sporządził odwołanie od wskazanego orzeczenia i nadał je na poczcie w dniu 6 października 2016 r. W odwołaniu tym podniósł m.in., że naruszono art. 135f ust. 8 oraz art. 135i ust. 7 ustawy o Policji poprzez wydanie postanowienia o zakończeniu postępowania dowodowego oraz orzeczenia dyscyplinarnego przed rozstrzygnięciem zażalenia obrońcy obwinionej na postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych.

W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że fakt nierozpatrzenia zażalenia na postanowienie rzecznika dyscyplinarnego, w którym odmówiono uwzględnienia realizacji wniosków dowodowych, mający być podstawą do wznowienia postępowania, był znany przez obrońcę st. sierż. M. M. co najmniej w dniu sporządzenia odwołania z dnia [...] r., bowiem ta okoliczność została przez niego podniesiona w odwołaniu. Przyjmując tę datę jako datę graniczą, służącą do ustalenia terminu w jakim mógłby być złożony wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego organ stwierdził, iż termin ten (30 - dniowy wyznaczony art. 135r ust. 7 ustawy o Policji) upływał w dniu 4 listopada 2016 r. Zatem złożenie takiego wniosku w dniu 10 stycznia 2017 r. odbyło się ze znacznym przekroczeniem terminu.

Organ nie zgodził się przy tym z twierdzeniem obrońcy obwinionej, iż bieg terminu określonego w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji mógł rozpocząć się tylko w chwili uprawomocnienia orzeczenia, a niezastosowanie tej zasady byłoby doprowadzeniem do iluzoryczności instytucji wznowienia postępowania. Wyjaśnił, iż wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną wzruszenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, a możliwość jej zastosowania ustawodawca ograniczył do szczególnych przypadków. Niewątpliwie prawomocność orzeczenia dyscyplinarnego jest jedną z przesłanek wznowienia postępowania, jednakże obwinionemu przed uprawomocnieniem się orzeczenia przysługuje w trybie zwyczajnym, w toku instancji, złożenie odwołania do wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Niedotrzymanie terminu zawitego do złożenia odwołania w takim trybie nie uprawnia do "wydłużenia" terminu wznowienia postępowania określonego art. 135r. ust. 7 ustawy o Policji na podstawie tych samych faktów, które podnoszone są w odwołaniu od orzeczenia i wniosku o wznowienie postępowania. Organ wskazał, iż instytucja wznowienia postępowania przewidziana została do okoliczności nieznanych w zwykłym toku postępowania. Zatem nieuprawnione wydaje się być twierdzenie obrońcy st. sierż. M. M., iż obliczanie 30 - dniowego terminu do wznowienia postępowania z pominięciem daty uprawomocnienia decyzji prowadziłoby do sytuacji, w której ten termin upływałby przed uprawomocnieniem się orzeczenia i wypaczałby istotę wznowienia postępowania.

Odnosząc się do sugestii obrońcy obwinionej, iż niewłaściwie doręczono orzeczenie dyscyplinarne, bowiem obwiniona wskazała adres do korespondencji (kancelarię własnego obrońcy), a doręczono jej decyzję bezpośrednio, co świadczy o nierespektowaniu przez organy kwestii związanych z prawidłowym sposobem doręczeń korespondencji organ stwierdził, że art. 135p ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Zważywszy na to, że przepisy ustawy o Policji nie zawierają szczegółowych unormowań dotyczących doręczeń i terminów - w postępowaniu dyscyplinarnym zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z art. 131 § 1 wskazanej ustawy wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, doręcza się przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo pracownika organu wysyłającego, a w razie niezbędnej konieczności przez Policję.

W ocenie organu, wbrew twierdzeniom obrońcy obwinionej, że z wyżej przytoczonego przepisu wynika, iż pisma przede wszystkim doręcza się pocztą organ wskazał, iż zastosowany w nim spójnik "albo" pomiędzy dwoma sposobami doręczenia (doręczeniem za pośrednictwem poczty i pracownika organu) wyraża tak zwaną alternatywę rozłączną, czyli wykluczającą. Zastosowanie w przepisie tego spójnika stanowi zatem o konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami, które są traktowane jako równorzędne zdarzenia. Wobec powyższego organ dokonując doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego obwinionemu oraz obrońcy ma możliwość wyboru pomiędzy doręczeniem bezpośrednim poprzez swojego pracownika, a doręczeniem za pośrednictwem poczty. Oba sposoby doręczenia są dopuszczalne, a art. 131 § 1 Kodeksu postępowania karnego nie degraduje w tym zakresie ich ważności. Brak jest zatem możliwości uznania, jak to uczynił obrońca obwinionej, iż doręczenie orzeczenia za pośrednictwem poczty miało pierwszeństwo przed doręczeniem przez pracownika organu, co miałoby świadczyć o nieprawidłowościach w działaniach przełożonych dyscyplinarnych oraz mogło wpływać na przyjęcie, iż doszło do złożenia odwołania od orzeczenia już po jego uprawomocnieniu. Kwestia braku porozumienia obwinionej z obrońcą w zakresie wymiany informacji o toku postępowania dyscyplinarnego, a w szczególności o odbiorze dokumentów i terminach mogących mieć wpływ na dalszy bieg sprawy, w tym na możliwość korzystania z uprawnień obwinionego, nie może skutkować po stronie przełożonego dyscyplinarnego koniecznością udzielenia większej ilości praw obwinionemu i jego obrońcy.

Nie ulega także, w ocenie organu wątpliwości, że st. sierż. M. M. i jej obrońca zostali prawidłowo pouczeni, za pośrednictwem którego organu i w jakim terminie może wnieść odwołanie, a także od kiedy biegnie termin do jego złożenia w przypadku doręczenia orzeczenia obwinionej i ustawionemu obrońcy w różnych terminach.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., M. M., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 135o ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, poprzez niewłaściwą interpretację i błędne przyjęcie, iż prawomocność orzeczenia, niezależnie od wniesienia środka zaskarżenia, następuje za każdym razem w dacie upływu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, gdy tymczasem z literalnego brzmienia art. 135o ust. 1 wynika, iż ustawa określa dwa odmienne stany, w których orzeczenie staje się prawomocne, których znaczenia pojęciowe nie pokrywają się, tj. z upływem terminu do wniesienia środka zaskarżenia, jeżeli go nie wniesiono albo w dniu wydania postanowienia przez organ odwoławczy,

- art. 135r ust. 1 w zw. z ust. 7 ustawy o Policji, poprzez wskazanie, iż podstawą wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania był upływ 30 dniowego terminu od dnia uzyskania wiadomości o podstawie wznowienia, podczas gdy samo wznowienie postępowania może nastąpić jedynie w sytuacji gdy orzeczenie dyscyplinarne stało się prawomocne, zatem 30 dniowy termin na złożenie takiego wniosku rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się orzeczenia, a zatem w rozpatrywanym przypadku, zgodnie z art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji od dnia doręczenia orzeczenia wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. o odmowie przyjęcia odwołania, które doręczone zostało w dniu 12 grudnia 2016 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. oraz poprzedzającego go postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w S., a także zasądzenie od organu administracji na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Komendanta Wojewódzkiego w S. co do biegu terminów w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej podkreślił, że nieodłącznym warunkiem wznowienia postępowania, co wynika z treści art. 135r ust. 1 ustawy o Policji, jest uzyskanie przez orzeczenie dyscyplinarne przymiotu prawomocności. Wskazane orzeczenie dyscyplinarne nr [...] z dnia [...] r., wymierzające obwinionej karę dyscyplinarną nagany stało się prawomocne w dniu 12 grudnia 2016 r., tj. w dacie doręczenia obrońcy obwinionej postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania. W samym pouczeniu zawartym w przedmiotowym postanowieniu wskazano, iż postanowienie jest ostateczne i nie przysługuje prawo wniesienia nań zażalenia a jedynie skargi.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie I OSK 687/09 Skarżąca wywiodła, że w razie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego do obwinionego policjanta należy wybór środka ochrony prawnej: czy wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, czy złożyć wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego na zasadzie art. 135 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.); wyboru tego musi dokonać przed upływem trzydziestu dni od dnia doręczenia mu prawomocnego orzeczenia organu dyscyplinarnego II instancji. Zdaniem Skarżącej, skoro swoboda decyzji w zakresie wyboru środka prawnego: skargi czy wniosku o wznowienie leży po stronie obwinionego, to tym samym obwiniony nie może być ograniczony w prawie wyboru przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., co tenże uczynił poprzez swoistą i swobodną interpretację przepisów.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Na podstawie art. 119 ust. 4 p.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w S., odmawiające wznowienia postępowania dyscyplinarnego z powodu przekroczenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana w oparciu o kryterium zgodności z prawem doprowadziła do uznania, że nie narusza ono prawa.

Osią sporu w niniejszej sprawie jest interpretacja art. 135o ustawy o Policji, traktującego o prawomocności orzeczeń i postanowień wydawanych w postępowaniu dyscyplinarnym, a w dalszej kolejności również art. 135r tej ustawy, w kontekście daty, od której należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów ustawy o Policji. Wywód w niniejszej sprawie należy zacząć od tego, że w toku postępowania dyscyplinarnego, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o Policji wydawane są dwa rodzaje rozstrzygnięć – postanowienia i orzeczenia. Forma postanowienia zastrzeżona jest dla wszczęcia i odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego (odpowiednio art. 134i i art. 135 u.p.), wyłączenia bądź odmowy wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego i przełożonego dyscyplinarnego (art. 135 c u.p.), odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego (art. 135f ust. 8 u.p.), a także w innych przypadkach, jeżeli nie jest to zastrzeżone do właściwości przełożonego dyscyplinarnego (art. 135e ust. 6 u.p.).

Stosownie do art. 135j u.p., forma orzeczenia jest zastrzeżona dla uniewinnienia, odstąpienia od ukarania, ukarania albo umorzenia postępowania.

Przepis art. 135f ust. 8 stanowi, że orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.

Postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia (art. 135k ust. 1 u.p.). Z kolei od wydanych przez organ I instancji postanowień w wypadkach przewidzianych w ustawie obwinionemu przysługuje zażalenie.

Orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne:

1) z upływem terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono;

2) w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy (art. 135o ust. 1 u.p.).

Na podstawie art. 135r ust. 1 ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli:

1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe;

2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego;

3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia;

4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione.

Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 135r ust. 7 u.p.).

W niniejszej sprawie postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone wydaniem przez organ I instancji – Komendanta Powiatowego Policji w S., w dniu [...] r., orzeczenia o uznaniu obwinionej M. M. winną zarzuconego jej przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu kary nagany. Orzeczenie to poprzedziło wydanie przez rzecznika dyscyplinarnego, w dniu [...] r., postanowienia o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego, które zostało doręczone Skarżącej w dniu 26 września 2016 r. z pouczeniem o prawie do wniesienia zażalenia w terminie 3 dni od daty doręczenia. Okoliczność ta stała się podstawą żądania przez Skarżącą wznowienia postępowania, jako że orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane przed upływem terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie.

Jednocześnie Skarżąca zaskarżyła odwołaniem orzeczenie dyscyplinarne, jednak odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, przy czym w odwołaniu, podobnie jak we wniosku o wznowienie postępowania, Skarżąca wskazywała, iż orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych, co stanowiło naruszenie prawa do obrony.

W ocenie organu powyższe okoliczności przesądzają o tym, że Skarżąca wiedzę o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania powzięła w dacie doręczenia jej orzeczenia dyscyplinarnego i od tego dnia należy liczyć termin, o którym mowa w art. 135r ust. 7 u.p.

W ocenie Sądu stanowisko organów w tym zakresie zasługuje na aprobatę, bowiem oczywistym w świetle akt sprawy jest, że skoro Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego w dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc w ostatnim dniu terminu (postanowienie doręczono jej w dniu 26 września 2016 r.), to orzeczenie wydane w dniu [...] r. zostało podjęte zarówno przed upływem terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie, jak i przed jego rozpoznaniem przez organ odwoławczy.

Nie ulega zatem wątpliwości, że 30-dniowy termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od daty doręczenia Skarżącej orzeczenia dyscyplinarnego, bowiem z tym dniem powzięła ona wiedzę o tym, że zostało ono wydane przed złożeniem przez nią zażalenia na postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego.

Oceny tej nie zmienia okoliczność, iż w tej dacie orzeczenie dyscyplinarne nie miało waloru prawomocności, bowiem od dnia jego doręczenia otwierał się dla Skarżącej termin do wniesienia odwołania, co z kolei czyniło niemożliwym złożenie wniosku o wznowienie postępowania, bowiem ten środek zaskarżenia zastrzeżony jest wyłącznie dla orzeczeń prawomocnych. Zważyć bowiem należy, że w takiej sytuacji, bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego nie ulega zawieszeniu i nie biegnie na nowo z momentem uprawomocnienia się orzeczenia. Należy się zgodzić ze Skarżącą, że to do niej należy wybór z którego środka zaskarżenia skorzysta, jednak w takiej sytuacji jak w realiach niniejszej sprawy winna mieć świadomość tego, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania ograniczone jest terminem, którego przekroczenie będzie skutkowało odmową wznowienia postępowania. Zatem skuteczne skorzystanie z tego środka i doprowadzenie do wznowienia postępowania będzie uzależnione od tego, czy wniosek został złożony przed upływem 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, przy czym do tego terminu wlicza się również okres przeznaczony na wniesienie odwołania.

Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie Skarżąca w pierwszej kolejności złożyła odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego, a zatem dokonała wyboru środka zaskarżenia. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania było natomiast konsekwencją uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd nie podzielił poglądu Skarżącej, iż organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji art. 135o ust. 1 ustawy o Policji uznając, że orzeczenie dyscyplinarne uzyskało walor prawomocności z upływem terminu do wniesienia odwołania. Należy się bowiem zgodzić z Komendantem Wojewódzkim Policji w S., iż w takiej sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, nie wywołało ono żadnych skutków procesowych. Zatem o prawomocności orzeczenia decyduje upływ terminu do wniesienia odwołania, a nie wydanie postanowienia o odmowie jego przyjęcia, które w tym przypadku ma charakter deklaratoryjny i nie zawiera merytorycznego rozstrzygnięcia.

Nie zasługiwała na aprobatę zaprezentowana przez Skarżącą wykładnia tego przepisu, zmierzająca do wykazania, że skoro w art. 135o ust. 1 pkt 2 u.p. jest mowa o tym, że orzeczenie staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy, to w niniejszej sprawie o dacie prawomocności orzeczenia decydowało wydanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania. Zważyć bowiem należy, że – o czym wspomniano wcześniej, w postępowaniu dyscyplinarnym wydawane są dwa rodzaje rozstrzygnięć – orzeczenia (co do meritum sprawy) i postanowienia (w przypadkach wskazanych w ustawie). Merytoryczne rozstrzygnięcie odwołania od orzeczenia winno zatem również przybrać formę orzeczenia, natomiast rozstrzygnięcie zażalenia na postanowienie formę postanowienia. A zatem przepis art. 135o ust. 1 u.p. należy, zdaniem Sądu wykładać w ten sposób, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego należy zawsze odnosić do zaskarżonego aktu i merytorycznego rozpatrzenia odpowiednio odwołania bądź zażalenia.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie rozstrzygnął sprawy co do meritum, bowiem środek zaskarżenia został wniesiony po terminie, przez co nie wywołał skutków prawnych, a to oznacza, że zastosowanie miał art. 135o ust. 1 pkt 1 u.p. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, orzeczenie staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia przez organ odwoławczy, o czym wprost stanowi art. 135o ust. 1 pkt 2 u.p., a nie w dacie jego doręczenia, jak chce tego Skarżąca. Zatem gdyby nawet podzielić pogląd Skarżącej, iż w niniejszej sprawie termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego biegł od dnia wydania postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania, które nastąpiło w dniu [...] r., to należałoby przyjąć, że 30-dniowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego upłynął w dniu 29 grudnia 2016 r., a zatem wniosek z dnia 10 stycznia 2016 r. był spóźniony.

W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.