Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 316/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 35 ust. 1, 2, art. 36 pkt 1-2, art. 37 ust. 1, 2, art. 61 ust. 1, 2,
journal: Dz.U. 2014 poz 1741
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - tekst jedn.
article: art. 14 ust. 1, art. 34 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 1955 nr 25 poz 151
law: Dekret z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.
article: art. 8 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 51 ust. 1, 2, 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Dnia 13 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 roku sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania i uzupełnienia aktu urodzenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi W.M. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., Al. A kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu S.G. z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 35 ust. 1 oraz art. 37 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. poz. 1741, ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w R. M. z dnia [...] r. o odmowie sprostowania aktu urodzenia S. G. nr [...] poprzez usunięcie imienia i nazwiska ojca oraz o odmowie jego uzupełnienia o datę i miejsce urodzenia ojca.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że w dniu 11 października 2016 r. do Urzędu Stanu Cywilnego w R. M. wpłynął wniosek S. G. o sprostowanie aktu urodzenia nr [...] poprzez usunięcie imienia i nazwiska ojca oraz o jego uzupełnienie o datę i miejsce urodzenia ojca.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w R. M. orzekł o odmowie sprostowania oraz uzupełnienia aktu urodzenia skarżącego w wyżej wymienionym zakresie.

W odwołaniu od tej decyzji S.G. zarzucił rażąco nadmierny formalizm postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 51 ust. 4 Konstytucji.

Organ II instancji podzielając stanowisko organu I instancji podniósł, że akt urodzenia nr [...] (historyczny nr aktu [...]) został sporządzony w dniu 1 kwietnia 1981 r. Dokumentuje on urodzenie w dniu 28 grudnia 1980 r. w R. M., S. G.. Jako matka dziecka wpisana została T. J. G., nazwisko rodowe G., urodzona w dniu 19 czerwca 1948 r. w miejscowości B.. W akcie urodzenia w pozycji "Adnotacje" wpisano informację, że na podstawie art. 34 ust. 2 dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego wpisano nazwisko "G." jako nazwisko ojca. Na wniosek matki wpisano imię "S." jako imię ojca. W chwili sporządzania aktu urodzenia w zakresie rejestracji urodzenia dziecka, obowiązywał dekret z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 25, poz. 151, ze zm.). Zgodnie z art. 34 ust. 2 dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w R. M., sporządzając w dniu 1 kwietnia 1981 r. akt urodzenia, jako nazwisko ojca dziecka wpisał nazwisko matki dziecka (kobiety niezamężnej) G. oraz wskazane przez nią imię S. jako imię ojca dziecka. Przepis art. 34 ust. 2 obowiązującego w 1981 r. dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego w przypadku wpisania do aktu urodzenia fikcyjnych danych ojca, nie dawał kierownikowi urzędu stanu cywilnego, możliwości wpisania oprócz jego imienia i nazwiska, także fikcyjnych danych w zakresie daty i miejsca urodzenia ojca. Zdaniem organu II instancji odmowa sprostowania aktu urodzenia skarżącego poprzez usunięcie imienia i nazwiska ojca oraz odmowa uzupełnienia aktu o datę i miejsce urodzenia ojca z żaden sposób nie narusza art. 54 ust. 4 Konstytucji. W akcie urodzenia skarżącego dane ojca (tzw. dane fikcyjne) zostały wpisane zgodnie z obowiązującą ustawą Prawo o aktach stanu cywilnego.

W skardze na powyższą decyzję S. G. wniósł o jej uchylenie lub zmianę z uwagi na oczywistą kolizję z aktualnie obowiązującymi gwarancjami niewzruszalnych wolności, praw człowieka i obywatela wyrażonych w art. 8 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 w związku z art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez uznanie zasadności jego żądania usunięcia nieprawidłowego wpisu w akcie urodzenia fikcyjnych danych i wskazanie, że jego "biologicznym opiekunem prawnym jest tylko i wyłącznie jego matka T. J. G.".

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. rażąco nadmierny formalizm w toku postępowania administracyjnego;

2. rażącą ignorancję art. 8 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 Konstytucji, co skutkowało naruszeniem praw podmiotowych i zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 3).

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że skarga nie jest zasadna.

W rozpatrywanej sprawie istotą sporu jest dopuszczalność sprostowania aktu urodzenia skarżącego poprzez usunięcie wpisanych w nim jako danych ojca – imienia i nazwiska "S. G." oraz uzupełnienie tych danych poprzez wpisanie daty i miejsca urodzenia ojca. Zdaniem skarżącego wpisane w jego akcie urodzenia imię i nazwisko ojca są fikcyjne i naruszają jego prawa.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy aktu urodzenia skarżącego, sporządzonego w dniu 1 kwietnia 1981 r. w R. M. w akcie tym wpisano jako ojca skarżącego "S. G.", zaś jako matkę skarżącego T. J. G., nazwisko rodowe G., urodzoną w dniu 19 czerwca 1948 r. w B.. Nie wpisano nazwiska rodowego, daty urodzenia i miejsca urodzenia ojca skarżącego. Jako osobę, która zgłosiła urodzenie wskazano matkę skarżącego T. G.. W akcie urodzenia skarżącego umieszczono adnotację, że na podstawie art. 34 ust. 2 dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego wpisano nazwisko "G." jako nazwisko ojca i na wniosek imię "S." jako imię ojca.

Z odpisu skróconego aktu urodzenia matki skarżącego wynika, że został on wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w R. w dniu 31 marca 1981 r. na dane: T. J. G., urodzona w dniu 19 czerwca 1948 r. w B., córka J. G., zawód – rolnik i A. nazwisko rodowe K., zawód – bez zawodu. W zgłoszeniu urodzenia noworodka wystawionym w dniu 28 grudnia 1980 r. przez Zakład Opieki Zdrowotnej w R. M. wskazano, że w dniu 28 grudnia 1980 r. matka skarżącego urodziła w szpitalu żywego noworodka płci męskiej. Matka dziecka jest panną (pkt 11). Dziecku nadała imię S.. W zgłoszeniu nie wypełniono pkt 12 dotyczącego zawarcia małżeństwa oraz pkt 13-19 dotyczących danych ojca. Zgłaszając urodzenie dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego w R. M. w dniu 1 kwietnia 1981 r., matka skarżącego oświadczyła, że jest samotna i nie miała z kim zostawić dziecka (protokół przesłuchania osoby zgłaszającej urodzenie dziecka po upływie terminu sporządzenia aktu z dnia 1 kwietnia 1981 r.).

Z akt sprawy nie wynika, aby matka skarżącego w chwili jego urodzenia pozostawała w związku małżeńskim. W aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego znajduje się tylko jej skrócony odpis aktu urodzenia i zgłoszenie urodzenia noworodka. Nie ma żadnych innych dokumentów, w tym również takich, które miałyby wpływ na ustalenie pochodzenia dziecka od określonego mężczyzny, tj. protokołu uznania dziecka lub wyroku sądowego dotyczącego ustalenia ojcostwa.

Z uwagi na fakt, że dziecko urodziła kobieta niezamężna i nie nastąpiło uznanie dziecka przez ojca ani sądowe ustalenie jego ojcostwa, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w R. M. zastosował w akcie, tzw. dane kryte, tj. wpisał jako nazwisko ojca nazwisko matki z chwili urodzenia dziecka i imię wskazane przez matkę, o czym uczynił w akcie adnotację. Postępowanie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w R. M. było zgodne z art. 34 obowiązującego w dacie narodzin i zgłoszenia urodzenia skarżącego dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego. Według tej regulacji jeżeli według przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie istnieje domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki, dane dotyczące osoby ojca będą wpisane tylko w razie uznania dziecka albo w razie ustalenia ojcostwa przez sąd (ust. 1). W braku takiego uznania lub ustalenia ojcostwa kierownik urzędu stanu cywilnego wpisze do aktu urodzenia dziecka jako imię ojca – imię wskazane przez przedstawiciela ustawowego dziecka, a w braku takiego wskazania – jedno z imion zwykle w kraju używanych oraz jako nazwisko ojca – nazwisko matki i uczyni o tym w akcie adnotację w rubryce "Uwagi" (ust. 2). Analogiczne unormowanie odnośnie danych, jakie zamieszcza się w akcie urodzenia dziecka, jeżeli nie stosuje się domniemania, że mąż matki dziecka jest ojcem dziecka zawiera art. 61 obecnie obowiązującej ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego jeżeli nie stosuje się domniemania, że mąż matki dziecka jest ojcem dziecka, dane ojca zamieszcza się w akcie urodzenia w razie uznania ojcostwa albo sądowego ustalenia ojcostwa. Jeżeli nie nastąpiło uznanie ojcostwa albo sądowe ustalenie ojcostwa, w akcie urodzenia zamieszcza się jako imię ojca imię wskazane przez osobę zgłaszającą urodzenie, a w razie braku takiego wskazania w akcie urodzenia zamieszcza się jako imię ojca imię wybrane przez kierownika urzędu stanu cywilnego; jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe zamieszcza się nazwisko matki z chwili urodzenia dziecka, z adnotacją o wpisaniu nazwiska matki i wybranego imienia jako danych ojca (art. 61 ust. 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego). Należy także dodać, że obowiązujący w dacie sporządzenia aktu urodzenia skarżącego dekret Prawo o aktach stanu cywilnego w art. 14 ust. 1 stanowił, że akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko te dane, które są wymagane przez prawo. Nie należy w nim zamieszczać danych dotyczących miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie, jeżeli dane te mogą przynieść ujmę zainteresowanym.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, stanowiącym podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy sprostowania aktu urodzenia skarżącego, akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Z przepisu tego wynika, że kierownik urzędu stanu cywilnego może sprostować aktu stanu cywilnego wówczas, gdy akt zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktach stanu cywilnego o ile stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego. Przy czym w art. 35 ust. 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wskazano, że sprostowanie aktu stanu cywilnego może być dokonane na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, pod warunkiem iż w państwie wystawienia dokument taki jest uznawany za dokument stanu cywilnego. Podstawą sprostowania może być również inny dokument zagraniczny potwierdzający stan cywilny, wydany w państwie, w którym nie jest prowadzona rejestracja stanu cywilnego, pod warunkiem że zawiera dane, które podlegają sprostowaniu, stwierdzające zdarzenie wcześniejsze i dotyczące tej samej osoby lub jej wstępnych.

Z kolei art. 37 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego stanowiący podstawę odmowy uzupełnienia aktu urodzenia skarżącego w zakresie dotyczącym daty i miejsca urodzenia ojca w ust. 1 stanowi, że akt stanu cywilnego, który nie zawiera wszystkich wymaganych danych, uzupełnia kierownik urzędu stanu cywilnego, który go sporządził, na podstawie innych aktów stanu cywilnego, akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego prowadzonych dla tego aktu i innych dokumentów mających wpływ na stan cywilny. W myśl art. 37 ust. 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego uzupełnienia aktu stanu cywilnego można dokonać na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jeżeli w państwie wystawienia jest on uznawany za dokument stanu cywilnego, lub innego dokumentu zagranicznego potwierdzającego stan cywilny, wydanego w państwie, w którym nie jest prowadzona rejestracja stanu cywilnego, jeżeli stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej osoby lub jej wstępnych. Według art. 37 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego uzupełnienia aktu stanu cywilnego można zatem dokonać na podstawie: innych aktów stanu cywilnego, akt zbiorowych dotyczących uzupełnianego aktu oraz innych dokumentów mających wpływ na stan cywilny osoby, której dotyczy akt uzupełniany, zaś art. 37 ust. 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego dopuszcza jako podstawę uzupełnienia aktu stanu cywilnego zagraniczne dokumenty stanu cywilnego. Jednak tu ustawodawca wprowadza ograniczenia. Tak więc podstawą uzupełnienia aktu może być zagraniczny akt stanu cywilnego, jeżeli w państwie wystawienia uznawany jest za dokument stanu cywilnego, inny dokument zagraniczny potwierdzający stan cywilny wydany w państwie, w którym nie jest prowadzona rejestracja stanu cywilnego, pod warunkiem że dokumenty te stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych.

Brzmienie art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wskazuje zatem na zakres postępowania dowodowego, które kierownik urzędu stanu cywilnego obowiązany jest przeprowadzić, aby ustalić czy można w tym trybie określonym w tych przepisach dokonać sprostowania aktu stanu cywilnego (art. 35 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego) oraz uzupełnienia aktu stanu cywilnego (art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego). Tylko dokumenty w nich wymienione mogą stanowić podstawę sprostowania aktu stanu cywilnego i jego uzupełnienia.

Z akt sprawy nie wynika, aby były inne akty stanu cywilnego, które stwierdzałyby zdarzenie wcześniejsze i dotyczyłyby skarżącego lub jego wstępnych, albo zagraniczne dokumenty stanu cywilnego. Podstawę sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego mogą stanowić tylko dokumenty wymienione w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Dane zawarte w akcie urodzenia skarżącego mogłyby zatem zostać sprostowane – o ile byłyby niezgodne z aktami stanu cywilnego stwierdzającymi zdarzenie wcześniejsze dotyczącymi skarżącego lub wstępnych skarżącego, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego. Podstawę uzupełnienia aktu stanu cywilnego mogą natomiast stanowić wyłącznie dokumenty wymienione w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Akt urodzenia skarżącego mógłby zostać uzupełniony w żądanym przez niego zakresie, o ile nie zawierałby wszystkich wymaganych danych i o ile istniałyby inne akty stanu cywilnego, akty zbiorowe rejestracji stanu cywilnego prowadzone dla tego aktu i inne dokumenty mające wpływ na stan cywilny bądź zagraniczny dokument stanu cywilnego. Matka skarżącego, w chwili jego urodzenia, tj. w dniu 28 grudnia 1980 r. oraz w chwili sporządzenia jego aktu urodzenia w dniu 1 kwietnia 1981 r. była panną. Nie istniało zatem domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki. Nie miało miejsce uznanie dziecka ani ustalenie ojcostwa przez sąd. W ocenie sądu w sprawie niniejszej organy uwzględniły wszystkie dokumenty, które mogły stanowić podstawę sprostowania aktu stanu cywilnego i jego uzupełnienia. Dane zawarte w tych dokumentach są zgodne z danymi zawartymi w akcie urodzenia skarżącego. Organy prawidłowo ustaliły, że akt urodzenia skarżącego został sporządzony zgodnie z danymi zawartymi w dokumentach znajdujących się w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego i wpisano w nim dane wymagane przez prawo.

W świetle powyższego za bezzasadne należy uznać zarzuty skarżącego naruszenia art. 8 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 i art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez wpisanie w jego akcie urodzenia fikcyjnych danych w zakresie imienia i nazwiska ojca oraz nieuwzględnienia jego żądania wpisania daty i miejsca urodzenia ojca. Wyjaśnić przy tym należy, że art. 8 ust. 1 Konstytucji stanowi, że Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei zgodnie z art. 51 ust. 1 Konstytucji nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Przepis ten jest ściśle powiązany z tymi ustępami art. 51 z ust. 2, zgodnie z którym władze publiczne mogą pozyskiwać, gromadzić oraz udostępniać wyłącznie takie informacje o obywatelach, które są niezbędne w demokratycznym państwie prawnym oraz z ust. 4, który stwarza gwarancję prawa żądania sprostowania informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych niezgodnie z ustawą. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 listopada 2002 r. sygn. akt SK 40/01 (OTK-A 2002/6/81, Dz.U.2002/194/1641) Konstytucja realizuje w ten sposób najbardziej zasadnicze elementy składające się na treść prawa do ochrony życia prywatnego: respekt dla autonomii informacyjnej jednostki, a więc sam obowiązek udostępnienia danych ograniczony do ściśle określonych ustawowo sytuacji; ograniczenie arbitralności ustawodawcy – ustawa nie może zakresu obowiązku kształtować dowolnie, przy czym Konstytucja operuje w tym wypadku ograniczeniami dwojakiego rodzaju (co do formy – obowiązek udostępnienia danych musi być wprowadzony przez ustawę oraz co do materii – obowiązek jest uzasadniony jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne w demokratycznym państwie prawnym); prawo do dostępu do informacji gromadzonych przez władzę publiczną; wreszcie prawo sprostowania informacji nieprawdziwej, niepełnej lub zebranej niezgodnie z ustawą. Informacje gromadzone w rejestrach stanu cywilnego należą niewątpliwie do kategorii danych osobowych i to takich, które w pewnym stopniu mieszczą się w pojęciu informacji wrażliwych, dotykających sfery intymności, podlegającej w ramach prywatności szczególnie intensywnej ochronie (pogląd taki utrwalony jest w doktrynie polskiej od kilkudziesięciu lat, por. tu zwłaszcza A. Kopff, Koncepcja prawa do intymności i do prywatności życia osobistego (zagadnienia konstrukcyjne), Studia Cywilistyczne, 1972, t. XX). Trybunał Konstytucyjny za niewątpliwe też uznał, że obowiązek ich udostępniania władzy publicznej wynikać może jedynie z ustawy. Akta stanu cywilnego zawierają z natury rzeczy informacje dotyczące więcej niż jednego podmiotu – z reguły więc pojawia się w takim przypadku skrzyżowanie "sfer poufności" obejmujących różne podmioty. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny zwrócił także uwagę, że osoba zainteresowana nie ma możliwości swobodnego decydowania o udostępnieniu władzy publicznej informacji mającej wpływ na kształtowanie się stanu cywilnego. Rodzice dziecka nie mogą żądać wykreślenia ani usunięcia danych godzących w ich prywatność, o ile dane takie dotyczą zdarzeń kreujących stan cywilny i są wymagane przepisami ustawy. Prawo o aktach stanu cywilnego stwarza stan prawny, w którym dochodzi do ograniczenia autonomii jednostki w odniesieniu do możliwości decydowania o zakresie udostępnienia informacji dotyczących sfery życia prywatnego tej osoby oraz jej bliskich. W tym sensie można mówić o ingerowaniu w sferę prywatności zarówno dziecka, jak i jego rodziców. Gwarantowana konstytucyjnie ochrona prawa do życia prywatnego nie ma charakteru absolutnego i może podlegać pewnym ograniczeniom (orzeczenia z: 19 czerwca 1992 r., U. 6/92, OTK w 1992 r., cz. I, s. 204; 26 kwietnia 1995 r., K. 11/94, OTK w 1995 r., cz. I. s. 132-133; 21 listopada 1995 r., K. 12/95, OTK ZU nr 3/1995, s. 141; 24 czerwca 1997 r., K. 21/96, OTK ZU nr 2/1997, poz. 23; uchwały z: 2 marca 1994 r., W. 3/93, OTK w 1994 r., cz. I, s. 158-159 oraz 16 marca 1994 r., W. 8/93, OTK w 1994 r., cz. I, s. 168; 24 kwietnia 1996 r., W. 14/95, OTK ZU nr 2/1996, s. 136). Prawo do ochrony danych osobowych zostało ujęte w taki sposób, że niejako w jego treści zostały bezpośrednio uwzględnione elementy, które powodują z góry jego ukształtowanie jako prawa o zakresie ograniczonym. W konsekwencji, samo zbieranie informacji zawierających dane osobowe, stanowiąc naruszenie sfery prywatności w szerszym zakresie, niekoniecznie jednak będzie automatycznie potraktowane jako naruszenie prawa do ochrony danych osobowych w zakresie działań władzy publicznej – a więc prawa nakierowanego na ochronę pewnego fragmentu prywatności i poddanego szczególnej reglamentacji prawnej. Założenia rejestracji danych w aktach stanu cywilnego, poddane szczególnym rygorom formalnym i dowodowym, mają na celu zarówno ochronę interesu publicznego, jak też ochronę praw osób, których dane dotyczą. Wprawdzie przesłanka "niezbędności" nie jest w art. 51 ust. 2 Konstytucji samodzielnie definiowana, to nie powinno budzić wątpliwości, że pojęcie to nawiązuje do treści art. 31 ust. 3 (zasada proporcjonalności) – chociaż pełni tu rolę czynnika samoistnie ograniczającego wprost zakres gwarancji konstytucyjnej, podczas gdy zasada proporcjonalności uzasadnia ingerencję w treść samego prawa, niezależnie od jego ujęcia w normie konstytucyjnej. Pojęcie "niezbędności" powinno w konsekwencji co najmniej uwzględniać te same elementy, które Konstytucja wskazuje dla ustalenia, jakie wartości mogą uzasadniać konieczność w demokratycznym państwie ingerencji w sferę gwarantowanych konstytucyjnie praw i wolności, a mianowicie bezpieczeństwo, porządek publiczny, ochrona środowiska, zdrowie i moralność publiczna, a także wolności i prawa innych osób. Według Trybunału Konstytucyjnego założenia towarzyszące tworzeniu rejestrów tego typu w pełni odpowiadają przesłance "niezbędności", wskazywanej w art. 51 ust. 2 Konstytucji. Nie istnieje żaden inny alternatywny sposób gromadzenia tych danych, które pozwalałby na osiągnięcie tego samego stopnia pewności prawnej, zważywszy na szczególną wartość rejestru stanu cywilnego przejawiającą się w wyłączności mocy dowodowej w stosunku do zdarzeń stwierdzonych w aktach stanu cywilnego. Prawo do ochrony danych osobowych w kształcie ujętym w art. 51 ust. 2 Konstytucji nie podlega naruszeniu ze względu na sam fakt gromadzenia i rejestrowania danych, które odnoszą się do zdarzeń mających znaczenie dla ustalenia stanu cywilnego. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wpisanie jako nazwiska ojca skarżącego – nazwiska jego matki oraz jako imienia ojca – imienia przez nią wskazanego, nie może być traktowane jako rejestracja informacji nieprawdziwych, skoro w momencie dokonywania tego wpisu istniała w obowiązujących wówczas przepisach prawa podstawa do dokonania takiego wpisu. Niewpisanie danych dotyczących daty i miejsca urodzenia ojca skarżącego również było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Nadto wskazać trzeba, że stosownie do art. 36 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli: sprostowanie aktu stanu cywilnego jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, o których mowa w art. 35 ust. 2 (pkt 1); sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w pkt 1 (pkt 2). Oznacza to, że w sytuacji, w sytuacji gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.

Z powyższych względów sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 pkt 1 i § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1714).

e.o.