Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 138/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 5, par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. NSA Janina Kosowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 385/16 w sprawie ze skargi Burmistrza Miasta [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 385/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej zwany Sądem I instancji) oddalił skargę Burmistrza Miasta [...] określając jako skargę Urzędu Miejskiego w [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych kontrolowanej sprawy:

Zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją z dnia [...]2016 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej zwany PWIS), po rozpatrzeniu odwołania Urzędu Miejskiego w [...], utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2015 r. o stwierdzeniu u S. W. (dalej zwanego pracownikiem) choroby zawodowej boreliozy, wymienionej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r (Dz.U. z 2013r, poz. 1367) pod pozycją 26: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa, W uzasadnieniu decyzji PWIS podał, iż z karty oceny ryzyka zawodowego wynika, że pracownik zatrudniony był w latach:

1969-1971 jako referent w Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w [...], 1972-1973 jako przewodniczący ZMS w ZPZMS [...], 1973-1977 jako sekretarz UMiG w [...], 1977-1979 jako sekretarz KMG PZPR [...], 1979-1980 jako naczelnik gminy [...], 1980-1981 jako sekretarz w KMG [...], 1981-1990 jako naczelnik UM [...], a od dnia 12 lipca 1994 r. do dnia 8 grudnia 2014 r. jako Burmistrz Miasta [...].

W ocenie PWIS zakładem, z którym należy wiązać narażenie pracownika na czynnik biologiczny jest Urząd Miejski w [...]. PWIS podał przy tym, że [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] na podstawie wyników badań pracownika, dokumentacji lekarskiej (w obserwacji klinicznej od 2013 r. z rozpoznaniem boreliozy), opinii lekarza specjalisty chorób zakaźnych i oceny narażenia zawodowego, stosując zasadę wysokiego prawdopodobieństwa uznało, iż istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej - boreliozy. Stwierdził, że pojęcie "potwierdzone narażenie" oznacza narażenie, które potencjalnie może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy, jednak nie oznacza, że wystąpiło dotychczas w kontrolowanym zakładzie, czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Za wystarczające uznał, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z określonym czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika.

PWIS wskazał, że pracownik jako Burmistrz Miasta, oprócz prac administracyjnych (zarządczych), dokonywał inspekcji terenowych i bezpośrednio nadzorował realizację zadań związanych z zadrzewieniem i w zakresie gospodarki lasów komunalnych w obrębie administracyjnym miasta. Podał, że do jego obowiązków należało między innymi gospodarka terenami zielonymi miasta w tym lasami i parkami, a w ramach tej działalności sprawował nadzór nad brygadami pracowników gospodarczych, którzy świadczyli pracę na terenach będących w zarządzie miasta. Zauważył, że wszyscy świadkowie przesłuchani w sprawie, również ci zgłoszeni przez odwołującego potwierdzili, iż pracownik jako Burmistrz Miasta sprawował bezpośredni, osobisty nadzór nad pracami w zakresie zieleni miejskich i lasów komunalnych w mieście, tj. przyjeżdżał - odwiedzał i wizytował miejsca na których pracowała grupa gospodarcza i wskazywał co należy jeszcze wykonać, nadzorował bezpośrednio prace na terenach zielonych miasta i terenach leśnych. Dodał, że także w sporządzonej przez zakład pracy karcie oceny narażenia zawodowego stwierdzono, iż jako bezpośredni kontakt z czynnikiem biologicznym na stanowisku pracy można uznać wykonywanie sporadycznych inspekcji terenowych nadzorowania realizacji zadań na obszarach zadrzewień i lasów komunalnych w obrębie administracyjnym miasta. Zdaniem PWIS, bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, iż pracownik był wcześniej członkiem Polskiego Związku Łowieckiego i należał do Koła Łowieckiego nr[...].

W ocenie PWIS spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej, tj.: rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia, choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania, udokumentowano narażenie zawodowe oraz uznano na zasadzie wysokiego prawdopodobieństwa istnienie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą zawodową a rozpoznanym schorzeniem.

W skardze na powyższą decyzję PWIS, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Burmistrz [...] (dalej zwany skarżącym) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił przy tym, że decyzja PWIS została wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a ponadto art. 235¹ Kodeksu pracy.

W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd I instancji ocenił, że materiał dowodowy zebrany przez organy inspekcji sanitarnej pozwalał na wydanie decyzji w sprawie choroby zawodowej. Podał, że w orzeczeniu lekarskim stwierdzono u pracownika chorobę zawodową wymienioną pod pozycją 26 załącznika do rozporządzenia: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa – borelioza. Przyjął, że skoro materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wskazuje jednoznacznie, że zakres obowiązków pracownika na stanowisku burmistrza nie ograniczał się jedynie do podejmowania czynności o charakterze typowo administracyjno-biurowym, bowiem wykonywał on również czynności w zakresie nadzoru w terenie, to nie powinno budzić wątpliwości, że zachorowanie na boreliozę, spowodowaną ugryzieniem kleszcza, było wynikiem działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.

Zdaniem Sądu I instancji, bez znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji pozostaje okoliczność, że pracownik, był członkiem Koła Łowieckiego. W ocenie Sądu I instancji, współistnienie czynników pozazawodowych - przy uznanym przez organy inspekcji sanitarnej narażeniu zawodowym występującym w środowisku pracy, nie jest wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby zawodowej, a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Sąd I instancji wywiódł bowiem, że domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby, a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie - może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Stwierdził, że takie okoliczności nie zostały wykazane w niniejszej sprawie.

Jako niezasadne Sąd I instancji ocenił zarzuty sformułowane w skardze. Uznał bowiem, że materiał dowodowy potwierdza, że pracownik, sprawując funkcję burmistrza, wykonywał czynności nadzorcze w terenie, a bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje kwestia częstotliwości wykonywania tych czynności. Wskazał przy tym, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w przypadku stwierdzenia choroby zawodowej nie było wymagane dokładnie wskazanie okoliczności ukąszenia przez kleszcza, a jedynie wykazanie z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji, powołując art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając ten wyrok w całości skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:

1) prawa materialnego, to jest art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - wobec niezastosowania środka określonego w ustawie w stosunku do naruszenia przez organ art. 235¹ Kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie choroby zawodowej pomimo tego, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki dla takiego stwierdzenia, a mianowicie nie zachodzi co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, aby borelioza zdiagnozowana u pracownika spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia;

2) przepisów postępowania, to jest art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - wobec niezastosowania środka określonego w ustawie w stosunku do naruszenia przez organ:

a) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną interpretację zebranego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez ustalenie, że:

- do obowiązków osoby zatrudnionej na stanowisku Burmistrza Miasta należało dokonywanie inspekcji terenowych na obszarach zielonych i sprawowanie nadzoru nad brygadą pracowników gospodarczych, pomimo że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że tego rodzaju czynności wykonywała osoba podległa w strukturze organizacyjnej Urzędu Burmistrzowi, zatrudniona na stanowisku inspektora, do której zakresu czynności należała prawidłowa pielęgnacja zieleni miejskiej lub osoba zatrudniona specjalnie w tym celu przez Urząd na podstawie umowy zlecenia;

- pracownik sprawował zastępstwo w okresie nieobecności inspektora zajmującego się utrzymaniem zieleni pomimo, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że tego rodzaju zastępstwo było obowiązkiem pracownika zatrudnionego na stanowisku inspektora ds. zamówień publicznych;

- czynności nadzoru realizowane przez pracownika wobec pracowników gospodarczych na terenach zielonych nie miały charakteru sporadycznego i incydentalnego, pomimo że jego obecność na tych terenach nie mogła być częsta, gdyż wynikała z ewentualnych faktycznych (ale nieprzypisanych organizacyjnie) zastępstw z tytułu nieobecności bezpośrednich przełożonych pracowników gospodarczych,

- wykonywanie przez pracownika inspekcji terenowych i nadzorowanie zadań na obszarach zadrzewień i lasów komunalnych w mieście odbywało się w bezpośrednim kontakcie z czynnikiem biologicznym (krętki boreliozy), co pozwala na przyjęcie z wysokim prawdopodobieństwem, że zaistniała choroba - borelioza została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, podczas gdy w niniejszym przypadku jako wątpliwy należy uznać, w związku ze znikomą ekspozycją pracownika na narażenie czynnikiem biologicznym, związek przyczynowy między zdiagnozowaną chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych a "narażeniem zawodowym", czyli występowaniem szkodliwych dla zdrowia czynników w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy,

- etiologia choroby występującej u pracownika ma charakter zawodowy, podczas gdy z zasad doświadczenia życiowego wynika, że prawdopodobieństwo zachorowania na tą chorobę na skutek okazjonalnego przebywania na terenach zielonych w toku wykonywania czynności pracowniczych jest znaczenie niższe niż wtedy, gdy przebywa się na terenach zadrzewionych w związku z działalnością w kole łowieckim, czy też podczas pozazawodowego spędzania czasu w formie wypoczynku na terenach zielonych,

b) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań zmierzających do wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności pominięcie kwestii wyjaśnienia pozazawodowej etiologii choroby boreliozy stwierdzonej u pracownika, pomimo niezakwestionowanego faktu uczestnictwa pracownika w kole łowieckim, co implikować winno poszukiwanie przyczyn wystąpienia choroby w pozazawodowej działalności pracownika;

- które to naruszenia miały wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Jednocześnie skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w związku z oświadczeniem skarżącego o zrzeczeniu się rozprawy, stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.); dalej jako p.p.s.a., skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymieniona w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta może być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej, które – zgodnie z art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. – tworzą, podnoszone przez strony, zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym zwrócić uwagę należy, że w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji jako stronę skarżącą wskazano Urząd Miejski w [...], który jest aparatem pomocniczym Burmistrza Miasta [...]. Skargę tą wniósł ( podpisał ) Burmistrz, wykonujący swoje zadania i uprawnienia przy pomocy tego Urzędu. Stosownie zaś do art. 33 ust. 1 i 3 oraz ust. 5 ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym ( Dz.U z 2016r. poz. 446 ze zm.) Burmistrz jest kierownikiem urzędu wykonującym uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu. W rozpoznawanej sprawie wobec występowania Burmistrza na wszystkich etapach postępowania należało uznać, że nie doszło do istotnego naruszenia prawa w kwestii określenia strony skarżącej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych. Skarżący zarzucił bowiem Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, to jest: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - wobec niezastosowania środka określonego w ustawie w stosunku do naruszenia przez organ art. 235¹ Kodeksu pracy, jak i przepisów postępowania, to jest: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - wobec niezastosowania środka określonego w ustawie w stosunku do naruszenia przez organ: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zarzuty te nie mogą jednak odnieść zamierzonego skutku.

Stosownie do art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.), za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wykaz chorób zawodowych, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).

Wymaga podkreślenia, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej ani sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie muszą posiadać wysoko specjalistycznej wiedzy lekarskiej pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej (por. wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1483/14, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dlatego też, na mocy § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, rozpoznanie chorób zawodowych, a w tym i ustalanie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdiagnozowanym schorzeniem a wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, który w świetle art. 235¹ Kodeksu pracy, stanowi warunek uznania danego schorzenia za chorobę zawodową, należy do właściwych jednostek organizacyjnych służby zdrowia. Dane zawarte w orzeczeniach lekarskich tych jednostek stanowią zaś, na mocy § 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, część materiału dowodowego na podstawie którego organy inspekcji sanitarnej wydają decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie z § 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

W świetle powyższych regulacji prawnych stwierdzić należy, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej uprawnione są do kontroli formalnej tych orzeczeń. Z uwzględnieniem art. 80 k.p.a., w ramach tej kontroli ocenie podlega także, czy wywody i wnioski, sformułowane w tych orzeczeniach, są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. W świetle bowiem art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (por. wyrok NSA z 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 3074/14, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w ocenie Sądu I instancji, materiał dowodowy zebrany przez organy inspekcji sanitarnej pozwalał na wydanie decyzji w sprawie choroby zawodowej. Sąd I instancji podał przy tym, że w orzeczeniu lekarskim stwierdzono u pracownika chorobę zawodową wymienioną pod pozycją 26 załącznika do rozporządzenia: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa – borelioza. Przyjął, że skoro materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wskazuje jednoznacznie, że zakres obowiązków pracownika na stanowisku burmistrza nie ograniczał się jedynie do podejmowania czynności o charakterze typowo administracyjno-biurowym, bowiem wykonywał on również czynności w zakresie nadzoru w terenie, to nie powinno budzić wątpliwości, że zachorowanie na boreliozę, spowodowaną ugryzieniem kleszcza, było wynikiem działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Ocenę Sądu I instancji w tym zakresie uznać należy za prawidłową.

Zauważyć trzeba, że skarżący nie formułuje zarzutów wskazujących na naruszenie procedury wydania orzeczenia lekarskiego, a w tym rozpoznania konkretnej jednostki chorobowej. Podnosi jedynie, że w sprawie nie wyjaśniono czy faktycznie występowało narażenie zawodowe w środowisku pracy i pominięto możliwość wystąpienia zakażenia także poza miejscem pracy. Skarżący kwestionuje zatem występowanie w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia, jak również istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą pracownika a narażeniem zawodowym występującym w środowisku pracy. Wywodzi przy tym, że obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie, aby konkretną chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, uznać w świetle art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową.

Odnosząc się do kwestii występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia pracownika należy przede wszystkim zauważyć, że istnienie takich czynników potwierdzone zostało przez samego skarżącego w karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej w związku z podejrzeniem choroby zawodowej (k. 10 akt adm.). W karcie tej podano bowiem, że pracownik wykonywał na stanowisku burmistrza czynności administracyjno-biurowe, a incydentalnie inspekcje terenowe w obrębie administracyjnym miasta. Wskazano, że jako bezpośredni kontakt na stanowisku pracy z czynnikiem biologicznym (krętkami boreliozy, których drogą szerzenia są kleszcze) można uznać wykonywanie sporadycznych inspekcji terenowych i nadzorowanie realizacji zadań na obszarach zadrzewień i lasów komunalnych w obrębie administracyjnym miasta. Fakt wykonywania przez pracownika tych inspekcji w okresie zajmowania stanowiska burmistrza został zaś potwierdzony w toku postępowania przez świadków, którzy zostali przesłuchani na tą okoliczność przez organ I instancji. Nie sposób przy tym podzielić poglądu skarżącego, jakoby obecność pracownika na tych terenach wynikała jedynie z faktycznych (ale nieprzypisanych organizacyjnie) zastępstw z tytułu nieobecności bezpośrednich przełożonych pracowników gospodarczych. Wymaga bowiem podkreślenia, że zgodnie z art. 33 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, burmistrz jako kierownik urzędu wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że do uprawnień tych należy także nadzorowanie realizacji zadań na obszarach zadrzewień i lasów komunalnych w obrębie administracyjnym miasta i związany z tym udział w inspekcjach terenowych. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że w środowisku pracy burmistrza występował czynnik szkodliwy dla zdrowia (krętki boreliozy, których drogą szerzenia są kleszcze).

Bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy pozostaje także podnoszona przez skarżącego okoliczność znikomej ekspozycji pracownika na narażenie czynnikiem biologicznym, który jak wynika z orzeczenia lekarskiego wywołał u pracownika chorobę zawodową. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest bowiem pogląd, który należy podzielić, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą. Jest to domniemanie zwykłe wzruszalne, które nie wyłącza wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na chorobę, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z zatrudnieniem (zob. wyrok NSA z 22 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1518/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak obowiązku poszukiwania takich przyczyn przez organ administracji publicznej. Takie działanie organu wykraczałoby bowiem poza zakres postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, którego celem - w przypadku rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych - jest ustalenie istnienia lub nieistnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdiagnozowanym schorzeniem a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia zawodowego. Organ zobowiązany jest jednak do oceny podnoszonych przez strony okoliczności, które w ich ocenie, wskazują na pozazawodową etiologię choroby.

Taka ocena dokonana została także w niniejszej sprawie, gdyż organy obu instancji, a następnie Sąd I instancji odnosiły się zarówno do eksponowanej przez skarżącego incydentalności narażenia pracownika na czynnik biologiczny, jak i faktu uczestnictwa pracownika w kole łowieckim, prawidłowo uznając, że okoliczności te nie mają wpływu na wynik sprawy. Wymaga bowiem podkreślenia, że jak wynika m.in. z uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskiego (k. 17 akt adm.), do powstania choroby zawodowej u pracownika doszło na skutek ugryzienia przez kleszcza, które z natury rzeczy jest zjawiskiem incydentalnym. Oznacza to, że do jego zaistnienia wystarczy nawet jednorazowy pobyt w miejscu, w którym występuje narażenie na ten czynnik biologiczny. Ponadto w uzasadnieniu tego orzeczenia lekarskiego podano, że rozpoznanie boreliozy nastąpiło u pracownika w 2013 r. Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Przewodniczącego Zarządu Okręgowego w [...]Polskiego Związku Łowieckiego z dnia 29 lipca 2015 r. (k. 32) wynika, że pracownik został skreślony z listy członków Koła Łowieckiego nr [...] w 1987 r., zaś z listy członków Polskiego Związku Łowieckiego w 1988 r., a więc 25 lat wcześniej niż rozpoznano u niego boreliozę. W tych okolicznościach nie sposób uznać, aby członkostwo pracownika w kole łowieckim mogło prowadzić do obalenia domniemania zawodowej etiologii jego choroby.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy organy inspekcji sanitarnej w zakresie swojej właściwości wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji należycie wykonał obowiązek kontroli, gdyż dokonana przez ten Sąd ocena legalności działalności tych organów, w zakresie poprawności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, jest prawidłowa. Organom tym nie można bowiem skutecznie zarzucić naruszenia powołanych w podstawie kasacyjnej przepisów: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, to jest: 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo ustalono wystąpienie wszystkich przesłanek do stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej, to właściwie zastosowano w tej sprawie przepis art. 235¹ Kodeksu pracy. Sąd I instancji nie dopuścił się zatem w kontrolowanej sprawie także naruszenia prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.