Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 363/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 listopada 2010 r. sprawy ze skarg Spółdzielni Kółek Rolniczych w O. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie gruntów Skarbu Państwa oddala skargi


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nr [...] z dnia [...] września 1973 r. o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie gruntów Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi położonych we wsi B. oznaczonych działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] o ogólnej powierzchni [...] ha na rzecz Kółka Rolniczego w B., w części dotyczącej przekazania w/w gruntów w trwały zarząd, oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nr [...] z dnia [...]września 1973 r. o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie gruntów Skarbu Państwa -Państwowego Funduszu Ziemi położonych we wsi B. oznaczonych, działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] o ogólnej powierzchni [...] ha na rzecz Kółka Rolniczego w B., w części dotyczącej przekazania w/w gruntów w użytkowanie.

Decyzją z dnia z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Powiatu w O. nr [...] z dnia [...]maja 1974 r. o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie gruntów Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi położonych we wsi N. oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...] o ogólnej powierzchni [...] ha na rzecz Kółka Rolniczego w B., w części dotyczącej przekazania w/w gruntów w trwały zarząd oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w O. nr [...] z dnia [...] maja 1974 r. o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie gruntów Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi położonych we wsi N. oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...] o ogólnej powierzchni [...] ha na rzecz Kółka Rolniczego w B., w części dotyczącej przekazania w/w gruntów w użytkowanie.

Decyzją z dnia z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 1975 r. o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie gruntów Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi położonych we wsi N. oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] o ogólnej powierzchni [...] ha na rzecz Kółka Rolniczego w B., w części dotyczącej przekazania w/w gruntów w trwały zarząd oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 1975 r. o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie gruntów Skarbu Państwa -Państwowego Funduszu Ziemi położonych we wsi N. oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] o ogólnej powierzchni [...] ha na rzecz Kółka Rolniczego w B., w części dotyczącej przekazania w/w gruntów w użytkowanie.

Decyzją z dnia z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...]grudnia 1976 r. o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie gruntów Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi położonych we wsi B. oznaczonych jako działki nr [...] i [...] o ogólnej powierzchni [...] ha na rzecz Spółdzielni Kółek Rolniczych w O., w części dotyczącej przekazania w/w gruntów w trwały zarząd oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 1976 r. o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie gruntów Skarbu Państwa -Państwowego Funduszu Ziemi położonych we wsi B. oznaczonych jako działki nr [...] i [...] o ogólnej powierzchni [...] ha na rzecz Spółdzielni Kółek Rolniczych w O., w części dotyczącej przekazania w/w gruntów w użytkowanie.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w myśl art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm. – dalej Kpa) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem administracyjnym, rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA w W-wie z 26 września 2000r. V SA 2998/99 ; LEX nr 51249). Dalej organ wskazał, iż zgodnie § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gmin pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz.U. z 1969 r. nr 1, poz. 1 ze zm.), obowiązującego w dacie wydania analizowanej decyzji, państwowe nieruchomości przekazuje się w użytkowanie na cele produkcji rolniczej państwowym jednostkom oraz rolniczym spółdzielniom produkcyjnym nieodpłatnie.

Organ wskazał, iż po przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, uznał, że powołany przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia stanowił podstawę prawną do przekazania przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O., jako uprawniony organ zgodnie z § 3 rozporządzenia, w użytkowanie gruntów Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wskazania w podstawie prawnej decyzji jedynie § 3 i 4 rozporządzenia z pominięciem § 7 rozporządzenia, Kolegium stwierdziło, że uchybienia tego nie można zakwalifikować jako rażącego naruszenia prawa i nie ma ono żadnego wpływu na treść wydanej decyzji. Dalej organ wskazał, iż przepisy rozporządzenia nie uzasadniały natomiast przekazania gruntów w trwały zarząd. W związku z tym organ uznał, iż ww. decyzje w części przekazania gruntów w trwały zarząd rażąco naruszają przepis § 7 rozporządzenia.

Od powyższych decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Spółdzielnia Kółek Rolniczych w O..

W uzasadnieniu wniosku Spółdzielnia wskazała, iż ww. grunty Kółko Rolnicze w B. [...] listopada 1975 r. wniosło do Spółdzielni Kółek Rolniczych w O., jako wkład gruntowy, chociaż nie da się przenieść na osobę trzecią ani trwałego zarządu, ani użytkowania. Strona podniosła, iż do dnia dzisiejszego grunty są we władaniu Spółdzielni Kółek Rolniczych w O., w dokumentacji figurują jako środek trwały, a spółdzielnia przez cały okres opłacała podatek gruntowy w imieniu własnym. Spółdzielnia podniosła, iż ten stan oznacza, że na podstawie znowelizowanych w dniu 28 czerwca 1990 r. przepisów Kodeksu cywilnego nastąpiło zasiedzenie nieruchomości przez Spółdzielnię Kółek Rolniczych w O.. Strona wskazała, iż przed sądem powszechnym toczy się postępowanie stwierdzenie nabycia nieruchomości przez zasiedzenie z dniem [...] października 2005 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż podniesione we wniosku przez pełnomocnika Spółdzielni okoliczności wniesienia przedmiotowych gruntów przez Kółko Rolnicze w B. jako wkład gruntowy do Spółdzielni i trwające postępowanie o zasiedzenie nie są w istocie zarzutami do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Kolegium podniosło, że stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyeliminowanie w obrotu prawnego wadliwej decyzji, z tym że wadliwość ta ma mieć charakter rażącego naruszenia prawa. Dalej organ wyjaśnił, że przekazanie gruntów Kółkowi Rolniczemu w B. w użytkowanie decyzją uprawnionego organu -Prezydium Powiatowej Rady Narodowej było zgodne z prawem ( § 7 rozporządzenia). Natomiast za niezgodne z prawem organ uznał przekazanie przedmiotowych gruntów w trwały zarząd.

Skargi na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Spółdzielnia Kółek Rolniczych w O. zarzucając im naruszenie art. 156 pkt 2 i 4 Kpa. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. znak [...] z dnia [...] listopada 1975 r., decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. znak [...] z dnia [...] listopada 1976 r., decyzji Naczelnika Powiatu w O. znak [...] z dnia [...] maja 1975 r. w zakresie przekazania nieruchomości w użytkowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż nieruchomości rolne Skarbu Państwa zostały przekazane na rzecz Kółka Rolniczego w B. na podstawie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów o przekazywaniu nieruchomości rolnych między jednostkami gospodarki uspołecznionej. Skarżący podniósł, że wskazany przepis mówi o przekazywaniu nieruchomości tylko w użytkowanie, a nie w trwały zarząd i użytkowanie, co oznacza, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej. Skarżący wskazał, iż na obecnym etapie nie da się sanować tych decyzji poprzez stwierdzenie nieważności decyzji w zakresie ustanowienia trwałego zarządu i pozostawieniu użytkowania. Skarżący wskazał, iż na przeszkodzie stoją zasady legislacji- kto inny był adresatem decyzji przekazującej grunty w użytkowanie, kto inny jest adresatem decyzji o stwierdzenie nieważności, oraz skutki prawne wywołane upływem czasu. W związku ze zmianą ustroju kółka rolnicze i ich związki straciły status jednostek gospodarki uspołecznionej. Spółdzielnia podniosła, iż jednolita zasada własności państwowej została zniesiona przez ustawę z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny (Dz.U. 1989/3). Stan prawny nieruchomości rolnych Skarbu Państwa został uregulowany ustawą z dnia 19 października 1991 r.(Dz. U. 2007/231) o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Skarżący podkreślił, iż w art. 2 wymienione zostały enumeratywnie nieruchomości objęte zasadami gospodarowania na podstawie cytowanej ustawy. Przepis nie wymienia nieruchomości znajdujących się w trwałym zarządzie kółek rolniczych i ich związków, a jedynie w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych. Cytowana ustawa nie daje żadnych podstaw do zaliczenia kółek rolniczych i ich związków do państwowych jednostek organizacyjnych. Dalej Spółdzielnia wyjaśniła, iż po roku 1991 brak jest podstawy prawnej do przejęcia nieruchomości przez Agencję Nieruchomości Rolnych, ponieważ ustawa nie dotyczy gruntów znajdujących się w trwałym zarządzie kółek rolniczych i ich związków. Z tych samych względów nie mogły się stać z mocy prawa własności gminy na terenie, na której się znajdują. Skarżąca wyjaśniła, iż istotną okolicznością jest to, że trwały zarząd i użytkowanie ustanowione zostały na rzecz Kółka Rolniczego w B., jednak od ponad trzydziestu pięciu lat nieruchomości znajdują się w posiadaniu Spółdzielni Kółek Rolniczych w O.. Kółko Rolnicze w B. nie posiadało normy kompetencyjnej do ustanowienia trwałego zarządu na rzecz Spółdzielni Kółek Rolnich w O.. Spółdzielnia podkreśliła, iż decyzja stwierdzająca wygaśnięcie trwałego zarządu i odmawiające stwierdzenia nieważności użytkowania mają innego adresata niż decyzje ustanawiające te prawa, co stanowi samodzielną podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Dalej skarżąca podniosła, iż ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przewidziała dziesięcioletni okres na przejęcie nieruchomości przez Agencje nieruchomości Rolnych, ale nie było takiej możliwości. Natomiast gmina na dokonanie przejęcia miała jeszcze pięć lat. Skarżący zwróciła uwagę, iż do dnia upływu terminu zasiedzenia nie została wydana prawomocna decyzja regulująca status prawny nieruchomości. Obecnie brak jest podstawy prawnej do zmiany statusu prawnego nieruchomości znajdujących się w samoistnym posiadaniu.

W ocenie skarżącej ustawa nie dotyczy nieruchomości znajdujących się w trwałym zarządzie kółek rolniczych i ich związków, a decyzje stwierdzające wygaśnięcie trwałego zarządu i użytkowania dotyczą innego podmiotu niż decyzje ustanawiające użytkowanie i trwały zarząd i do dnia 1 października 2005 status prawny nieruchomości nie został uporządkowany nastąpiło zasiedzenie nieruchomości na podstawie art. 172 Kc.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany swej decyzji. Organ podniósł, iż w uzasadnieniu wyraźnie przytoczył przyczyny i motywy podjętego rozstrzygnięcia, podkreślając, że okoliczności wniesienia przedmiotowych gruntów przez Kółko Rolnicze w B. jako wkład gruntowy do Spółdzielni oraz toczące się postępowanie o zasiedzenie tych gruntów przez Spółdzielnię nie mają żadnego znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca wskazała, iż fundamentalne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji ma fakt, że na podstawie decyzji administracyjnej ustanowiono trwały zarząd i użytkowanie na rzecz Kółka Rolniczego w B., a stwierdzenie nieważności trwałego zarządu oraz pozostawienie użytkowania orzeczono w stosunku do Spółdzielni Kółek Rolniczych w O., chociaż są to dwa odrębne podmioty gospodarcze istniejące do dnia dzisiejszego. Kółko Rolnicze w B., to stowarzyszenie z ponad stuletnią historią, które nadal istnieje i funkcjonuje. . Zupełnie odrębnym podmiotem prawnym jest utworzona w latach siedemdziesiątych i nadal istniejąca Spółdzielnia Kółek Rolniczych w O.. Skarżąca podniosła, iż adresatem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może być obecnie Kółko Rolnicze w B., bo ono od trzydziestu lat nie posiada już gruntów rolnych, ani Spółdzielnia Kółek Rolniczych w O., bo na jej rzecz nie ustanowiono ani trwałego zarządu, ani użytkowania - w stosunku do przedmiotowych nieruchomości.

Skarżąca wskazała, iż w roku 1976 Kółko Rolnicze w B. wniosło nieruchomości jako grunty własne do Spółdzielni Kółek Rolniczych w O.. Przekazanie gruntów nie miało żadnej podstawy prawnej. Zdaniem skarżącej pozostawienie w mocy decyzji dotyczącej użytkowania ustanowionego na rzecz Kółka Rolniczego z mocą obowiązującą w stosunku do spółdzielni jest absurdalne, ma na celu przejecie nieruchomości przez gminę z naruszeniem prawa. Kółko rolnicze wyzbyło się nieruchomości ponad trzydzieści lat temu. Zdaniem skarżącej uchylenie obecnie jednego z dwóch praw do nieruchomości ma na celu nie uporządkowanie

stanu prawnego, a obejście ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przez stworzenie możliwości odebrania nieruchomości Spółdzielni Kółek Rolniczych w O..

Na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wskazał, iż postępowanie o zasiedzenie obecnie jest na etapie skargi kasacyjnej, bowiem sąd I jaki i II instancji oddaliły wniosek o zasiedzenie.

Postanowieniem z dnia Sąd postanowił połączyć sprawy ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2010 r., [...] (IV SA/Po 363/10), z dnia [...] stycznia 2010 r., [...] (IV SA/Po 364/10), z dnia [...] stycznia 2010 r., [...] (IV SA/Po 365/10), z dnia [...] stycznia 2010 r., [...] (IV SA/Po 366/10) w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. pełnomocnik podtrzymał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji własnych stwierdzających nieważność aktów w nich wskazanych w części dotyczącej przekazania gruntów w trwały zarząd oraz odmawiających stwierdzenia nieważności tych aktów w części dotyczącej przekazania w/w gruntów w użytkowanie.

Przechodząc do oceny merytorycznej wydanych w niniejszej sprawie decyzji należy poczynić kilka uwag natury ogólnej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostały wydane w trybie stwierdzenia nieważności decyzji określonym w art. 156 § 1 Kpa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 Kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 Kpa (zob. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1290/96, niepubl.; wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1490/96, niepubli.; wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt IV SA 2319/96, niepubli.).

Przesłanką stwierdzenia nieważności aktów w części było w niniejszej sprawie ustalenie przez organ, iż zostały one wydane w tym zakresie z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podziela powszechnie przyjęte w orzecznictwie sądowym stanowisko, iż o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie dwie przesłanki: oczywistość naruszenia prawa oraz charakter przepisu, który został naruszony. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa.

Przykładowo za "rażące naruszenia prawa", będzie uznawane: oczywiste lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych z ograniczeniem praw stron; oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu; naruszenie przepisów o trwałości decyzji, jej sądowej kontroli, dwuinstancyjności; naruszenie podstawy prawnej decyzji niegodzące się z systemem prawa; oczywista sprzeczność z przepisem prawa nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa; proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazujące na jawną sprzeczność. Stan prawny sprawy powinien być możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych bez takich rozbieżności wykładni, które mogą być usunięte tylko na zasadzie wyboru równorzędnych dla siebie rozwiązań prawnych, czyli konsekwencje prawne obowiązywania norm prawnych powinny być w nich wyrażone w sposób dostatecznie precyzyjny dla praktyki ich stosowania w określeniu praw lub obowiązków stron postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie Sąd podziela pogląd organów, iż decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nr [...] z dnia [...] września 1973 r., decyzja Naczelnika Powiatu w O. nr [...] z dnia [...] maja 1974 r., decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] dnia [...] listopada 1975 r. oraz decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 1976 r. w części w części dotyczącej przekazania gruntów wskazanych w tych aktach w trwały zarząd została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Jako podstawę prawną wydania decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nr [...] z dnia [...] września 1973 r., decyzji Naczelnika Powiatu w O. nr [...] z dnia [...] maja 1974 r., decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 1975 r. oraz decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 1976 r. organy powołały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gminy pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz. U z 1969 r., nr 1, poz. 1 ze zm. – dalej jako rozporządzenie).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Przekazanie nieruchomości następuje w użytkowanie, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej.

Natomiast w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia państwowe nieruchomości przekazuje się na cele produkcji rolniczej tylko w użytkowanie na czas określony lub nieokreślony.

Zgodnie z wówczas obowiązującym art. 276 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 13, poz. 93 ze zm.) przekazywanie rolniczym spółdzielniom produkcyjnym gruntów Skarbu Państwa do użytkowania reguluje rozporządzenie Rady Ministrów.

Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż organ wydając decyzje na podstawie rozporządzenia uprawnione były do przekazania gruntów w użytkowanie. Natomiast brak było podstaw do przekazania nieruchomości w trwały zarząd.

W tym miejscu wskazać należy, iż ówcześnie obowiązujące przepisy podobnie jak obecnie wyraźnie odróżniają zarząd od użytkowania.

W tym miejscu odwołać należy się choćby do ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (tekst jednolity Dz.U. z 1969 r., nr 22, poz. 159 ze zm.). Zgodnie z art. 37 ww. ustawy tereny stanowiące własność Państwa, będące do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodzą w użytkowanie tych jednostek.

Ponadto wskazać należy, iż rozporządzanie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. wydanie zostało na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94).

Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. zasady i tryb przekazywania nieruchomości pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej, właściwość organów w tych sprawach oraz zasady rozliczania określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. Natomiast art. 57 ust. 2 wskazywał, iż do czasu odmiennego unormowania pozostają w mocy dotychczasowe przepisy wydane w tym przedmiocie na podstawie art. 3 dekretu wymienionego w art. 56 ust. 1 pkt 2.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) nieruchomości, stanowiące własność Skarbu Państwa bądź osób prawnych wymienionych w art. 2 lub znajdujące się w ich zarządzie bądź użytkowaniu, niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych, będą przekazywane właściwym wykonawcom tych planów (art. 2) na własność bądź w zarząd i użytkowanie.

Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż przepisy obowiązujące w dniu wydawania decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nr [...] z dnia [...]września 1973 r., decyzji Naczelnika Powiatu w O. nr [...] z dnia [...] maja 1974 r., decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 1975 r. oraz decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...]grudnia 1976 r. wyraźnie odróżniały użytkowanie od zarządu i zezwalały wyłącznie na przekazanie gruntów w użytkowanie. Z powyższych względów słusznie organy uznały, iż ww. akty w zakresie w jakim przekazywały grunty w trwały zarząd zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się natomiast do kwestii oddania gruntów w użytkowanie wskazać należy, iż wyżej wskazane przepisy prawa, a w szczególności § 7 rozporządzenia zezwalał organom na przekazanie gruntów Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi na rzecz Kółka Rolniczego w B. w użytkowanie.

Wobec powyższego organ odmawiając stwierdzenia nieważności w tej części nie naruszył przepisów prawa.

Odnosząc się do twierdzeń strony, iż organy wydając decyzje o przekazaniu gruntów nie powołały się na § 7 rozporządzenia wskazać należy, iż nie można powyższego uznać za rażące naruszenie prawa czy tez za wydanie decyzji bez podstawy prawnej. W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie wskazuje się, że powołanie wadliwego przepisu prawnego samo przez się nie powoduje nieważności decyzji, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w innym przepisie prawnym. Jest to uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, które może skutkować uchyleniem decyzji tylko w razie stwierdzenia, że miało istotny wpływ na wynik sprawy (por wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1997 r., I SA/Kr 970/96, Lex 29336). Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, iż błędne bądź niepełne powołanie podstawy prawnej w decyzji administracyjnej nie prowadzi automatycznie do uchylenia decyzji, jeżeli podstawa taka istnieje (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 1997 r. I SA/Kr 970/96 Lex nr 29336; wyrok NSA z 6 maja 1999 r. II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166; wyrok NSA z 27 czerwca 2000 r. III SA 1422/99, Lex nr 44394; wyrok NSA z 26 stycznia 2001 r., I SA 1425/99 Lex nr 54161; wyrok NSA z 14 sierpnia 2001 r. I SA 556/00, Lex nr 55754).

Z powyższych względów stwierdzić należy, iż przywołanie przez organy niepełnej podstawy prawnej oddania gruntów w użytkowanie w sytuacji gdy podstawa ta istniała nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności tych decyzji.

W tym miejscu wskazać należy, iż twierdzenia strony odnoszące się do zmiany przepisów dotyczących nieruchomości rolnych Skarbu Państwa oraz kwestii zasiedzenia nieruchomości nie mają wpływu na ocenę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Po pierwsze kwestie zasiedzenia miały miejsce po wydaniu ww. decyzji, a po drugie kwestia ta jest przedmiotem badania przed sądami powszechnymi, a nie organami administracji publicznej.

Również zarzut strony, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ ma innego adresata niż decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nr [...] z dnia [...]września 1973 r., decyzja Naczelnika Powiatu w O. nr [...] z dnia [...] maja 1974 r., decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 1975 r. oraz decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 1976 r. jest bezzasadny.

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

W ocenie Sąd adresatem decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nr [...] z dnia [...] września 1973 r., decyzji Naczelnika Powiatu w O. nr [...] z dnia [...] maja 1974 r., decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...]listopada 1975 r. oraz decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 1976 r. była osoba będąca stroną postępowania.

Również obecnie wydane decyzje SKO zostały skierowane do osoby będącej stroną postępowania. Po pierwsze wskazać należy, iż to na wniosek Spółdzielni Kółek Rolniczych w O. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nr [...] z dnia [...] września 1973 r., decyzji Naczelnika Powiatu w O. nr [...] z dnia [...] maja 1974 r., decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 1975 r. oraz decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...]grudnia 1976 r.

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie Sądu Spółdzielni Kółek Rolniczych w O. przysługuje status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nr [...] z dnia [...] września 1973 r., decyzji Naczelnika Powiatu w O. nr [...] z dnia [...] maja 1974 r., decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 1975 r. oraz decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] znak [...] z dnia 11 grudnia 1976 r. choćby ze względu na prawa przysługujące Spółdzielni do nieruchomości objętych ww. decyzjami.

Wobec powyższego wbrew wywodom skarżącego decyzje zostały skierowane do osoby będącej strona postępowania i nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.