Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 610/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 87,  art. 89,  art. 93
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 19 art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6
journal: Dz.U. 2001 nr 80 poz 872
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie transportu drogowego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz M. S. [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) oraz 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na M.S. karę pieniężną w wysokości [...] zł ([...] złotych). Jako uzasadnienie podał, że D.J. kierując samochodem ciężarowym marki [...] będącym w posiadaniu przedsiębiorcy M.S. w dniu [...] został skontrolowany na okoliczność przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym. W trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Referatu Grup Mobilnych działających z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w K. kierowca przedstawił dokumenty do kontroli, w trakcie której okazało się, że przedstawiona karta dobowej opłaty drogowej nie została wypełniona w części dotyczącej dnia ważności karty. W następstwie przeprowadzonych czynności wyjaśniających w sprawie oraz po zapewnieniu stronie możliwości wypowiedzenia się w sprawie organ ten uruchomił stosowne postępowanie dotyczące wymierzenia kary za przejazd bez uiszczonej opłaty. Następnie organ pierwszej instancji przywołał treść obowiązujących unormowań prawnych, a w szczególności postanowienia art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podmioty wykonujące przewóz drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W dalszej części uzasadnienia organ ten przywołał w sposób szczegółowy postanowienia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). Zgodnie z treścią § 3 tego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący transport drogowy uiszcza opłatę roczną, półroczną, miesięczną, siedmiodniową albo dobową. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu. Wypełniona, przed rozpoczęciem przejazdu, karta stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w inny sposób niż określony w rozporządzeniu, a także zawierająca poprawki – nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Następnie organ ten zauważył, że przedłożona przez stronę w toku postępowania miesięczna karta opłaty nie może stanowić potwierdzenia wniesienia stosownej opłaty, bowiem została zakupiona w dniu kontroli, po jej przeprowadzeniu. Nadto organ pierwszej instancji przywołał postanowienia art. 87 ustawy o transporcie drogowym, jak również odniósł się do kwestii związanej z sytuacją prawną rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, które formalnie zostało uchylone, jednakże powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, że w sprawie tej zastosowanie miały postanowienia wskazanego rozporządzenia. W konkluzji uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji zaznaczył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że przedmiotowy transport międzynarodowy wykonywany był bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, gdyż przedstawiona przez kierowcę podczas kontroli drogowej w dniu [...] karta opłaty drogowej była nieważna, a wobec tego wyczerpana została przesłanka wymierzenia kary w wysokości [...] zł.

Od decyzji tej odwołanie wniósł M.S. i nie zgodził się z takim rozstrzygnięciem występując o jej anulowanie. W motywach odwołania podniósł, że decyzja oparta została na fałszywej ocenie stanu faktycznego. W trakcie prowadzonego postępowania przedstawiona została bowiem kopia miesięcznej karty opłat za przejazd po drogach krajowych zakupiona w dniu [...] to jest dzień przed datą kontroli, zaś w uzasadnieniu decyzji akcentuje się, że została ona zakupiona w dniu [...] to jest w dniu kontroli. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga występująca rozbieżność. Z uwagi na fakt, że karta przedmiotowej opłaty została zakupiona przed dniem kontroli, zatem wyczerpane zostały przesłanki uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania.

Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 4 pkt 2, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 93 ust. 1, ust. 1a, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że organ odwoławczy dysponuje możliwością merytorycznego rozpatrzenia sprawy i postanowił uchylić zaskarżoną decyzję i orzec jak w sentencji. Organ ten przywołał unormowania prawne dotyczące uiszczania opłat za korzystanie z dróg publicznych, jak również wskazał, że kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu danych przewidzianych stosownymi unormowaniami prawnymi. Nadto organ ten wskazał, że aby mówić o uiszczeniu opłaty choćby w sposób nieprawidłowy, muszą znajdować się na niej takie informacje, które pozwolą na ustalenie, że opłata ta dotyczy wskazanego samochodu i jest ważna na dany dzień. Organ odwoławczy zaznaczył, że rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) z dniem 22 października 2006 r. zostało uchylone to jednakże przy interpretacji prawa międzyczasowego obowiązuje zasada, że jeżeli stan faktyczny powodujący powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego nastąpi pod rządami danej ustawy to do oceny jej skutków prawnych stosuje się ustawę dawną, także po wejściu w życie ustawy nowej. Z tego też powodu w rozpatrywanej sprawie w dalszym ciągu zastosowanie posiada przywołane powyżej rozporządzenie. Nadto organ ten odwołał się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2005 r., iż fakty które mogą być podstawą wymierzenia kary pieniężnej, a które miały miejsce w czasie obowiązywania starej ustawy muszą być oceniane wedle tej starej ustawy, gdyż tylko do niej strona mogła dostosować swe działanie w dacie kontroli. W konkluzji tej części rozważań organ ten przyjął, iż w myśl ogólnej zasady nie działania prawa wstecz ocena prawidłowości dokumentacji przedstawionej w czasie kontroli musi odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie kontroli i te przepisy powinny zostać powołane jako podstawa prawna stwierdzonego naruszenia obowiązku.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zaznaczył, że kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis z licencji, dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapis urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Natomiast jak wynika z zebranego materiału dowodowego, podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] kierowca przedmiotowego samochodu poddany kontroli, nie okazał ważnego dokumentu potwierdzającego uiszczenie opłaty drogowej, został on dosłany dopiero w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, jednakże z uwagi na błędne odczytanie daty zakupu został uznany za zakupiony w dniu kontroli, co skutkowało wymierzeniem kary w wysokości [...] zł, jednakże w ramach postępowania odwoławczego przedstawiono dodatkowe dokumenty, potwierdzające twierdzenia odwołującego się, że przedmiotowa opłata została zakupiona dzień przed realizowanym transportem. Zatem w ocenie organu odwoławczego stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji odnośnie stwierdzonego naruszenia nie było prawdziwe, a przedłożona karta opłaty stanowi dokument uiszczenia opłaty drogowej. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego w sprawie organ odwoławczy doszedł do przekonania, że wyczerpana została przesłanka zamieszczona w punkcie 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, polegająca na dopuszczeniu się naruszenia polegającego na nie wyposażeniu kierowcy w odpowiednie dokumenty, a za tego typu naruszenie przewidziana jest kara w wysokości [...] zł.

Skargę na powyższa decyzję wniósł M.S. W skardze podniósł, że podstawą faktyczną nałożenia kary pieniężnej stanowiło okazanie podczas kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, co zostało potraktowane jako wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Zdaniem skarżącego nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, gdyż zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, karze podlega udowodnione naruszenie obowiązku przez przedsiębiorcę, a nie każdy przypadek nie posiadania dokumentów przez kierującego. Zatem aby wykazać naruszenie obowiązku przez skarżącego, w pierwszej kolejności należało wyjaśnić, czy nie okazanie dokumentu przez kierowcę było spowodowane nie wyposażeniem go, czy też zostało spowodowane zaniedbaniem kierowcy. Natomiast organ drugiej instancji nie zadał sobie nawet trudu, aby rzetelnie wyjaśnić sprawę, a jedynie oparł się na nieuprawnionym domniemaniu faktycznym, zatem dopuścił się naruszenia zasady wynikającej z treści art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto zdaniem skarżącego wątpliwość budzi sytuacja, kiedy odwołanie od własnej decyzji wydanej w pierwszej instancji rozpatruje Dyrektor Izby Celnej w K., mimo, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie określają tryb odwoławczy, a przepisy ustawy o Służbie Celnej tej kwestii nie regulują.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczne motywy, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Nadto odnosząc się do zarzutów zamieszczonych w skardze podkreślił, że sankcjonowany jest sam fakt nieokazania dokumentu, a wymierzenie kary nie jest uzależnione od przyczyny naruszenia. Nie podzielił także argumentacji dotyczącej naruszenia przepisów o właściwości uznając, że obie decyzje podjęte zostały przez uprawniony do tego organ, albowiem wynika to z przepisu szczególnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej działań, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według natomiast postanowień art.134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga musiała zostać uwzględniona, jednakże głównie z innych powodów niż przywołała je strona skarżąca. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Skarżący jako podstawowy zarzut podniósł naruszenie przepisów materialnych przez błędną ich interpretację sprowadzającą się do uznania, że obowiązek może być egzekwowany dopiero wówczas, gdy wypełnione zostaną możliwości dotyczące zrealizowania, a zobowiązany podmiot tego obowiązku nie wykona.

Stosownie do postanowień art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Z uwagi na treść powyższego przepisu naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje jej nieważność bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że wskazany przepis obejmuje wszelkie rodzaje naruszenia właściwości rzeczowej, łącznie z jej odmianą, jaką jest właściwość instancyjna. Organ niewłaściwy nie jest prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Przepisy o właściwości mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, organ zaś z urzędu po myśli art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego musi przestrzegać swojej właściwości.

W rozpatrywanej sprawie Sad zetknął się z sytuacją, w której wyczerpana została wskazana przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Otóż ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) w art. 1b stanowi, że do zadań dyrektora izby celnej należy – między innymi – rozstrzyganie w drugiej instancji w sprawach należących w pierwszej instancji do naczelników urzędów celnych (pkt 3) oraz rozstrzyganie w pierwszej instancji w sprawach celnych określonych w przepisach odrębnych (pkt 4), jak również wykonywanie innych zadań określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych (pkt 8). Z powyższego wynika zatem, ze zasadą jest, iż w strukturze służby celnej organem pierwszej instancji jest naczelnik właściwego urzędu celnego, zaś organem drugiej instancji (organem odwoławczym) dyrektor izby celnej. Wyjątek od tej zasady ustala wspomniany przepis art. 1b pkt 4, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał, że dyrektor izby celnej może działać jako organ pierwszej instancji, ale tylko i wyłącznie w określonej kategorii spraw, a mianowicie w sprawach celnych określonych w odrębnych przepisach. Organ ten może wykonywać inne zadania określone w ustawie jak również w odrębnych przepisach, ale unormowania te muszą w sposób jednoznaczny wskazywać ten organ jako uprawniony do działania. Z unormowaniem tym współbrzmi art. 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 80, poz. 872 ze zm.) zgodnie z którym, indywidualne akty administracyjne wydawane są w pierwszej instancji przez organy sprawujące administrację rządową na najniższym, możliwym do prawidłowego wykonania określonego zadania, poziomie zasadniczego podziału terytorialnego państwa. Organy administracji celnej są organami administracji niezespolonej i wskazana reguła w całym zakresie do nich się nie odnosi, aby nie mogła być ona zastosowana a przepis prawa przedmiotowego musiałby to w sposób jednoznaczny określać. Warto zwrócić uwagę na fakt, że ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.) w art. 70 wymienia kategorie spraw, w których organem właściwym jest dyrektor izby celnej.

Zdaniem Sądu nie wymaga uzasadnienia twierdzenie, ze sprawa, której przedmiotem jest naruszenie prawa polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, nie jest sprawą celną, lecz sprawą z zakresu transportu drogowego. Okoliczność ta zdaniem Sądu w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że Dyrektor Izby Celnej w K. nie był uprawniony (nie był organem właściwym) do działania w rozpatrywanej sprawie jako organ pierwszej instancji.

Powyższy tok rozumowania znajduje potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874). Przepis art. 89 tej ustawy w ust. 1 pkt 3 stanowi, że do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 oraz warunków w nich określonych, uprawnieni są między innymi funkcjonariusze organów celnych. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że treść tego przepisu musi być widziana w perspektywie przywołanego już art. 6 ustawy o administracji rządowej w województwie. Po myśli art. 93 tej ustawy, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli (art. 93 ust. 1a). Natomiast z treści art. 93 ust. 5 omawianej ustawy wynika, że od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który karę tę nałożył, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji przedsiębiorcy lub innemu podmiotowi wykonującemu przewozy na potrzeby własne.

Z brzmienia przedstawionych przepisów wynika wprost, że decyzje w sprawie nałożenia kary pieniężnej w sprawach z zakresu transportu drogowego podejmują dwa różne (inne) organy, a mianowicie organ pierwszej instancji nakładający karę i w postępowaniu odwoławczym organ nadrzędny nad tym organem, co oznacza, że w przypadku funkcjonariuszy organów celnych są to naczelnicy urzędów celnych w pierwszej instancji oraz dyrektorzy izb celnych jako organy wyższego stopnia. Przeto też nie do przyjęcia jest koncepcja prezentowana przez organ procesujący w niniejszej sprawie, że jest on zarówno organem pierwszej instancji, jak i organem nadrzędnym w stosunku do samego siebie. Przedstawiony stan prawny i faktyczny w połączeniu z wyżej już naprowadzoną okolicznością, że sprawa, której przedmiotem jest naruszenie prawa polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych nie jest sprawą celną, a sprawą z zakresu transportu drogowego, prowadzi do jednoznacznego i oczywistego wniosku, że organem pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie jest naczelnik właściwego urzędu celnego, czyli organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania. Natomiast bez znaczenia prawnego pozostaje tu kwestia, czy konkretni funkcjonariusze celni wykonujący w danej sprawie czynności kontrolne w terenie są funkcjonariuszami urzędu celnego, czy też funkcjonariuszami pozostającymi w strukturach izby celnej.

Zamieszczona w odpowiedzi na skargę przez Dyrektora Izby Celnej w K. argumentacja dotycząca uznania, że w przedmiotowej sprawie decyzję podejmował organ uprawniony nie może zostać uwzględniona z dwóch powodów. Po pierwsze organ ten w sposób wadliwy uznał się za organ uprawniony do podjęcia decyzji w pierwszej instancji, co jak zostało powyżej przedstawione nie znajduje umocowania w przepisach prawa, a po drugie organ ten w sposób nieuprawniony odwołał się do elementów pozaprawnych, związanych z motywami, którymi kierował się prawodawca przy przyjmowaniu określonych w odpowiedzi ustaw. Otóż taka argumentacja, może być wykorzystana jedynie posiłkowo, a nie może być elementem podstawowym. Wbrew twierdzeniom organu rozpatrującego sprawę w tym zakresie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a te przewidują jedynie dwa wyjątki dotyczące przestrzegania zasady dwuinstancyjności, sprowadzającej się do rozpatrzenia sprawy przez dwa różne organy i w tych wyjątkach dyrektor izby celnej nie został wymieniony.

Przedstawione powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. podjęta w pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości organu administracji publicznej, co wyczerpuje znamiona stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzenia nieważności obu wymienionych decyzji.

Na marginesie przedstawionych rozważań należy odnieść się także do innego aspektu rozpatrywanej sprawy. Otóż przyjdzie podzielić stanowisko zaprezentowane w decyzji odwoławczej, że w sprawie tej zastosowanie mają postanowienia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), jednakże z inną argumentacją, ponieważ generalnie na gruncie prawa administracyjnego organ administracji podejmuje rozstrzygnięcia na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji, natomiast odstępstwa od tej zasady muszą wynikać wprost z przepisu prawa. W rozpatrywanej sprawie wskazane rozporządzenie utraciło moc prawną, ponieważ w dniu 22 października 2006 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 ze zm.). Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia karty opłaty nabyte przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia mogą być stosowane i zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane nie dłużej niż do dnia 21 października 2007 r. Zatem do kart opłaty za przejazd po drogach krajowych, ich nabywania i wypełniania stosuje się postanowienia tego rozporządzenia, pod obowiązywaniem, którego zostały nabyte. Jednakże dla ustalenia kary zastosowanie mają przepisy rozdziału II przedmiotowej ustawy, czyli od art. 92 do art. 96. Unormowania te w okresie między przeprowadzeniem kontroli a wydaniem kwestionowanych decyzji nie uległy zmianie, zatem w tym zakresie stan prawny nie uległ zmianie.

Podnoszony w skardze zarzut naruszenia postanowień załącznika do ustawy, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, nie znajduje umocowania. Skarżący odwołuje się do literalnego brzmienia wskazanego przepisu i podnosi, że organ administracji zobowiązany był w pierwszej kolejności do ustalenia, czy nie okazanie dokumentu przez kierowcę było spowodowane nie wyposażeniem kierowcy, czy też zostało spowodowane zaniedbaniem kierowcy. Natomiast organy administracji w rozpatrywanej sprawie nie wyjaśniły tego zagadnienia. Podnoszony zarzut nie może zostać uwzględniony, ponieważ stosownie do postanowień art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kierowca podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi kartę opłaty drogowej. Nadto, po myśli art. 87 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy, to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek odpowiedniego wyposażenia kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewozy własne w odpowiednie dokumenty. Oznacza to, że kierowca wykonując transport drogowy jest zobowiązany okazać niezbędne dokumenty, a przedsiębiorca jest zobligowany wyposażyć go w te dokumenty tak, aby mógł się nimi wylegitymować uprawnionym organom kontroli. W tej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez organ administracji, że z punktu widzenia prowadzonego postępowania administracyjnego nie ma znaczenia, czy winnym w tym zakresie jest kierujący czy też przedsiębiorca, ponieważ organ kontrolujący sprawdza jedynie dysponowanie tymi dokumentami w trakcie kontroli i nakłada karę w sytuacji stwierdzenia braku jakiegoś dokumentu, bez wnikania w genezę tego stanu.

Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organów celnych, które mając na uwadze ustalenia zawarte w niniejszym wyroku winny zakończyć prowadzone postępowanie administracyjne zgodnie z odpowiednimi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również mając na względzie wskazania zamieszczone w niniejszym wyroku.

Sąd po myśli art. 152 wyżej wymienionej ustawy określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

O kosztach postępowania orzeczono, z uwzględnieniem postanowień art. 200 i art. 209 powoływanej ustawy.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 wskazanej powyżej ustawy stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

SW