Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2916/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 145 par 1 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: dział III
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 1 w zw. z ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. F. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną wydaną [...] czerwca 2010r. o ustaleniu kwoty nadmiernie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] marca 2005 r. działający w imieniu J. F. pełnomocnik złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 na powierzchnię 7,08 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. przyznał wnioskodawczyni płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 (płatność ONW) w wysokości 1.869,12 zł. Płatność została przelana na rachunek bankowy producenta rolnego wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...] lutego 2006r.

Następnie w wyniku kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt złożonego w dniu [...] stycznia 2005 r. do organów Agencji przez Ł. F. – wnuka rolniczki (ID [...]) wykryto błędy kontroli krzyżowej polegające na tym, że na działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położone we wsi S. gm. S. wnioskowało o przyznanie płatności dwóch producentów: Ł. F. wystąpił o płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, natomiast J. F. z tytułu przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz ONW. Każdy z producentów wystąpił o płatność na maksymalną uprawnioną do płatności powierzchnię tj. 7,08 ha. W ocenie organu materiał dowodowy zebrany w sprawie ( umowa dzierżawy zawarta między Ł. F., a J. F. ) wskazywał, że faktycznym użytkownikiem przedmiotowych działek był i jest Ł. F. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2006 r. Kierownik BP ARiMR w R. postanowił wznowić postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW J. F.j, kierując się treścią art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji w dniu [...] czerwca 2006r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. i odmowie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Od decyzji tej beneficjentka złożyła odwołanie, w wyniku którego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z [...] września 2006 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne w I instancji.

W ocenie organu odwoławczego nie było podstaw prawnych do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, gdyż organ I instancji był w posiadaniu przedmiotowej umowy dzierżawy już rok wcześniej, a zatem przed wydaniem decyzji w sprawie płatności ONW. Umowa została bowiem, jak wskazano złożona wraz z wnioskiem rolnośrodowiskowym przez Ł. F. już w dniu [...] stycznia 2005 r., a zatem fakt, iż wnioskodawczyni nie była faktycznym użytkownikiem spornych gruntów był znany organowi I instancji w dniu wydania decyzji przyznającej J. F. płatności ONW.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] stycznia 2006 r. przyznającej płatności ONW za 2005 r. Organ II instancji ustalił, ze J. F. nie była faktycznym użytkownikiem działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 374 i 388 w dacie składania wniosku o płatność. Tym samym w dniu [...] lutego 2007r. wydał decyzję nr [...], na mocy której stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego w Rypinie przyznającej płatność J. F.j z tytułu ONW za 2005 rok. Od decyzji tej J. F. złożyła odwołanie do Prezesa ARiMR, który w wyniku jego rozpatrzenia, w dniu [...] lipca 2007r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję Prezesa ARiMR J. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Jednakże z uwagi na brak uzupełnienia w przewidzianym terminie wpisu – postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2007r. w sprawie sygn. akt IVSA1818/07 skarga została odrzucona. W toku dalszego postępowania rozpatrując wniosek o płatność ONW Kierownik Biura Powiatowego w R. w dniu [...] września 2008 r. wydał decyzję o odmowie przyznania J. F. płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania uznając, że w związku zawartą dnia [...] grudnia 2004r. z Ł. F. umową dzierżawy gruntów rolnych wnioskodawczyni nie była posiadaczem gruntów zadeklarowanych do płatności ONW. Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni od powyższej decyzji Dyrektor [...] OR ARiMR w T. decyzją wydaną [...] listopada 2008r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. J. F.nie odwołała się od niego.

W sprawie ustalono, że J. F. w związku z przeniesieniem posiadania na innego producenta – Ł. F. ( wnuka ) umową dzierżawy z dnia [...] listopada 2004 r. gospodarstwa rolnego położonego we wsi S., gmina S. o powierzchni 8,59 ha, w skład którego wchodzą działki ewidencyjne nr 374 i 388, utraciła prawo do ubiegania się o płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 (płatność ONW) na ww. działkach ewidencyjnych. Ponieważ organ w momencie wydawania decyzji przyznającej płatność z tytułu ONW na rok 2005 był w posiadaniu informacji świadczących o przekazaniu gruntów innemu producentowi, a mimo to wydał decyzję obarczoną wadą i na jej podstawie wypłacił J. F. nadmierne środki finansowe, konieczne było przeprowadzenie postępowania przez organ II instancji w celu stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej płatność osobie nieuprawnionej do tej płatności co jednoznacznie, jak wskazano wiąże się z koniecznością zwrotu nadmiernie pobranych płatności.

W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, zawiadomieniem Nr [...] z [...] maja 2010 r. poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu ONW przyznanych decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., a następnie [...] czerwca 2010 r. działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, decyzją nr [...] ustalił J. F. kwotę nadmiernie pobranych płatności z tytułu ONW w wysokości 1869,12 zł. Od przedmiotowej decyzji strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że Agencja posiadała w aktach sprawy przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności ONW za rok 2005 umowę dzierżawy z 15 listopada 2004 r. realizowaną przez Pana Ł. F. w postaci pakietu rolno środowiskowego, prowadzącego wraz z nią wspólne gospodarstwo domowe oraz pisemne oświadczenie o ustanowieniu współwłasności łącznej tego gospodarstwa.

Ponadto wskazała, iż wnuk – Ł. F. w dniu [...] lutego 2006 r. złożył do Kierownika BP w R. dwa pisma, w których oświadczył, że jako osoba upoważniona do korzystania z dopłat bezpośrednich i z tytułu ONW rezygnuje świadomie ze swoich praw w tym zakresie na rzecz wnioskodawczyni. Podsumowując wniosek strona podkreśla, że ziemia w gospodarstwie jest utrzymywana w należytej kulturze rolnej i zgodnie z celami i wymogami dotyczącymi dopłat ONW.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy o ustaleniu kwoty nadmiernie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zaskarżoną decyzją wydaną [...] sierpnia 2010r. w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 29 ust 4 ustawy z 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm. ) Prezes ARiMR utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję własną.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Prezes ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych : pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

krajowych, przeznaczonych na:

- współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Podkreślił, że wypłacone nadmiernie wnioskodawczyni środki publiczne za 2005 rok z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 - 2 lit. a ustawy.

W ocenie organu odwoławczego złożony przez stronę wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zawiera żadnych argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowym postępowaniu Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego z upoważnienia Prezesa ARiMR był zobowiązany do ustalenia, czy J. F, pobrała nadmierne płatności ONW za rok 2005.

Zdaniem organu odwoławczego kwota nadmiernie pobranych płatności z tytułu ONW za rok 2005 została ustalona głównie w oparciu o niespełnienie przez beneficjenta podstawowego warunku przyznania płatności tj. faktycznego użytkowania gruntów.

Wskazał, że powołany wyżej przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nadmiernie, z powodu przyznania płatności nieuprawnionej do tej płatności osobie, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. W sprawie niniejszej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznane wnioskodawczyni za rok 2005 na podstawie decyzji z dnia [...].01.2005 r. w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego tej decyzji poprzez wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. należało zdaniem organu uznać za nadmiernie pobrane.

W dalszej części uzasadnienia Prezes Agencji wskazał, że zwrot płatności uznanej za nadmiernie pobraną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze ( art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001).

W niniejszej sprawie, zdaniem Prezesa ARiMR przepisy te nie mają zastosowania. W sprawie nie ma również zastosowania termin czterech lat, gdyż ubieganie się o dopłaty przez osobę nieuprawnioną nie stanowi pozytywnej przesłanki do stwierdzenia, że beneficjent działał w dobrej wierze.

W rozpatrywanej sprawie, nie zaistniały również zdaniem organu II instancji przesłanki, o których mowa w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie/nadmiernie pobranych płatności ONW za rok 2005. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej/nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Prezes Agencji wskazał, że rozpatrywanej sprawie płatność z tytułu ONW na rok 2005 przekazana J. F. w dniu 23.02.2006 r. wynikała z pomyłki ARiMR, jednak umowa dzierżawy gruntów wpłynęła do organu w dniu [...] 01.2005 r. i mimo tego w dniu [...] .03.2005 r. rolniczka składając kolejny wniosek ubiegała się o płatności za rok 2005 mając świadomość, że nie jest użytkownikiem gruntów, na które wnioskuje o płatność.

Na końcu organ wyjaśnił, że w przypadku dokonania nadmiernie pobranej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki.

Na powyższą decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa J. F. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o kontrolę działalności organów administracji publicznej w jej sprawie. Zdaniem skarżącej przy rozpatrywaniu sprawy organy Agencji naruszyły przepisy prawa materialnego i procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarżąca podkreśliła, że podtrzymuje w całości stanowisko zawarte w odwołaniu, a ponadto zaznaczyła, że w jej ocenie żądanie zwrotu przyznanych jej płatności uległo przedawnieniu bowiem w sprawie działała w dobrej wierze, a ponadto nikt oprócz niej nie ubiegał się o płatność na wskazane we wniosku działki.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że decyzja, na mocy której skarżąca otrzymała płatność ONW została wycofana z obrotu prawnego. Z tego względu przyznana i wypłacona stronie na jej podstawie płatność ONW podlega, w myśl art. 29 ust 1 ustawy z 9 maja 2008r. ustaleniu jako nienależnie pobrana i podlegająca zwrotowi. Za niezasadny uznał też z powodów podanych w zaskarżonej decyzji argument skarżącej o braku podstaw żądania zwrotu płatności ze względu na przedawnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani zasad procedury administracyjnej skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, a tym samym uwzględnieniem skargi mimo wskazania przez organ będących podstawą prawną rozstrzygnięcia, przepisów wspólnotowych nie mających w sprawie zastosowania.

W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem kontroli w tej sprawie są decyzje Prezesa ARiMR ustalające wysokość nienależnie ( określonych przez organ jako nadmiernie) pobranych środków pieniężnych przyznanych skarżącej z tytułu płatności ONW do gruntów rolnych na rok 2005. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634).

Zgodnie z tym przepisem Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zaznaczyć i podkreślić jednakże należy, iż w takim przypadku zadaniem Prezesa Agencji nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną).

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy decyzją z [...] stycznia 2006r. przyznano skarżącej płatności z tytułu ONW za 2005 r. do powierzchni 7,08 ha w wysokości 1869,12 zł.. Przyznane płatności zostały zrealizowane w dniu [...] lutego 2006r. na rachunek bankowy producentki wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Podczas kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt złożonego w dniu 13 stycznia 2005 r. przez Ł. F. – wnuka rolniczki wykryto błędy kontroli krzyżowej polegające na tym, że na przedmiotowe działki o numerach ewidencyjnych 374 i 388 wskazane we wniosku skarżącej wnioskował o przyznanie płatności producent Ł.F. (wniosek o płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych), natomiast J. F. z tytułu przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz ONW. Każdy z producentów wystąpił o płatność na uprawnioną do płatności powierzchnię tj. 7,08 ha. W ocenie organu materiał dowodowy zebrany w sprawie ( umowa dzierżawy zawarta między Ł. F., a J. F. ) wskazywał, że faktycznym użytkownikiem przedmiotowych działek był i jest Ł. F.i.

W wyniku wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 12 stycznia 2006r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z [...] lutego 2007r. ( utrzymaną w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2007r. ) stwierdził nieważność ww. decyzji. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R.decyzją z [...] września 2009r. odmówił skarżącej przyznania płatności ONW za rok 2005. Decyzja ta utrzymana została w mocy rozstrzygnięciem organu odwoławczego z [...] listopada 2008r. Decyzje te stały się ostateczne w administracyjnym toku instancji, przez co skarżąca zgodziła się na poczynione tam ustalenia faktyczne i związane z tym konsekwencje. Zatem zarzuty skarżącej, po części odnoszące się do stanowiska zawartego w odwołaniu, a sprowadzające się do kwestionowania odmowy przyznania płatności ONW nie mogły być uwzględnione w tym postępowaniu.

W oparciu o powyższe Prezes Agencji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącą środków finansowych, a następnie w dniu 28 czerwca 2010 r., wydał decyzję w tym przedmiocie, utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją wskazując i określając jednocześnie wypłacone kwoty jako nadmiernie pobrane.

Mając na względzie powyższy stan faktyczny Sąd stwierdza, iż Prezes ARiMR zasadnie uznał, że skarżąca utraciła prawo do uzyskania płatności na rok 2005, skoro decyzja z [...] stycznia 2006 r. przyznająca jej te płatności została decyzją ostateczną wyeliminowana z obrotu prawnego.

W tej sytuacji środki pieniężne przekazane skarżącej na wskazany przez nią we wniosku o wpis do ewidencji producentów rachunek bankowy w dniu [...] utego 2005 r. należało uznać za pobrane nienależnie w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ww. ustawy z dnia 9 maja 2008 r., a to musiało skutkować zobowiązaniem skarżącej do ich zwrotu. Określenie w decyzjach kwoty podlegającej zwrotowijako "nadmiernie" pobranej w ocenie Sądu nie było prawidłowe, nie mniej jednak nie wpływa to na wynik sprawy skoro, art. 29 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm. ), przewiduje alternatywne określenie kwot pobranych środków publicznych (" nienależnie" czyli zdaniem Sądu bez podstawny prawnej lub "nadmiernie" zatem w wyższej niż należna kwocie ), a przesłanki ich zwrotu są tożsame.

Prezes Agencji również zgodnie z prawem obciążył skarżącą odsetkami za zwłokę od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość nienależnie pobranych płatności do dnia ich zwrotu. Stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego. Przepisy krajowe w tym zakresie zawarte zostały - w myśl dyspozycji art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - w Dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a obowiązek organu wypełniał również normy prawa wspólnotowego - dyspozycję zawartą w art. 73 ust. 1 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004 Komisji ( WE) z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18), zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone za okres między powiadomieniem o obowiązku rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Wskazać jednakże należy, że podana w rozstrzygnięciu w tym względzie podstawa prawna - art. 49 ust 1 i 3 Rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 z 11 grudnia 2001r. nie była prawidłowa. Należy bowiem zauważyć, że myśl art. 80 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia Nr 796/2004 rozporządzenie Nr 2419/2001 traci moc, jednak będzie nadal obowiązywało w kwestii wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 r. Z przepisu tego wynika, że podstawę do wydania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW na rok 2005. uzyskanych na mocy decyzji z 12 stycznia 2006r. stanowiły przepisy art. 73 ust 1 i 3 rozporządzenia Nr796/2004, również powołane w wydanych decyzjach. Z uwagi na to, że ich treść jest identyczna, jak przepisów art. 49 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Nr 2419/2001 powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.

W ramach kompetencji przyznanych sądowi administracyjnemu w zakresie kontroli zaskarżonej decyzji i odnosząc się do przedstawionych w skardze zarzutów do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia czy przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia zostały, co podnosi skarżąca naruszone przepisy dotyczące przedawnienia zwrotu należności.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja obowiązujących w tym względzie przepisów wspólnotowych nie narusza. Wskazać bowiem, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 obowiązującego w sprawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

W niniejszej sprawie 10 letni okres przedawnienia nie upłynął ponieważ wypłata płatności z tytułu ONW za rok 2005, uznanej następnie za nienależnie pobraną nastąpiła w dniu 23 lutego 2006r. natomiast decyzja Nr [...] z dnia [...] lutego 2007r. o stwierdzeniu nieważności decyzji o przyznaniu płatności została skarżącej doręczona już [...] lutego 2007r. ( k 93 akt. adm. ). Nawet przyjmując, iż datą pierwszego powiadomienia beneficjentki o nieuzasadnionym charakterze przyznanej pomocy było doręczenie jej w dniu [...] maja 2010r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności termin 10 letni, z upływem którego nie można żądać zwrotu przyznanej pomocy nie zakończył biegu. Zasadnie też zdaniem Sądu brak było podstaw do przyjęcia dobrej wiary skarżącej, a tym samym zastosowanie krótszego bo 4 letniego terminu przedawnienia żądania zwrotu płatności. Skoro wnioskodawczyni zawarła w dniu [...] listopada 2004r. umowę dzierżawy przedmiotowych działek objętych złożonym wnioskiem o płatność ONW to składając w dni marrca 2005r. powyższy wniosek nie była już w posiadaniu przedmiotowych gruntów, co wyklucza przyjęcie, że działała w dobrej wierze w rozumieniu art. 73 ust 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

W rozpatrywanej sprawie zasadnie również przyjęto, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności ONW za 2005 rok . Na podstawie wskazanego przepisu obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

W rozpatrywanej sprawie, płatność z tytułu ONW na rok 2005r. przekazana na rachunek bankowy producentki w dniu [...] lutego 2006r. istotnie wynikała z pomyłki ( błędu ) ARiMR. W takiej sytuacji wnioskodawczyni byłaby zwolniona z obowiązku zwrotu nienależnej płatności pod warunkiem "jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika" jak to stanowi art. 73 ust 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

W sprawie niniejszej przesłanka ta nie została spełniona. Podkreślenia ponownie wymaga, że z umowy dzierżawy, która wpłynęła do organów Agencji w dniu [...] stycznia 2005r. wynikało, że z chwilą jej zawarcia tj. [...] listopada 2004r. skarżąca przestała być użytkownikiem spornych działek, a mimo w dniu [...] marca 2005 r. J. F. składając kolejny wniosek ubiegała się o płatności za rok 2005 mając świadomość że nie jest użytkownikiem gruntów, na które wnioskuje o pomoc, a płatność w tej sytuacji jej się nie należy.

W tym miejscu podkreślić należy, co zaznaczył NSA w wyroku z dnia 26 maja 2010r. sygn. akt II GSK 609/09, że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, w tym również płatności ONW odpowiada występujący z nim rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a., nie jest możliwa. Chodzi tu również o niestosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona – jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej – na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli.

W oparciu o powyższe , zdaniem Sądu zasadnie Prezes Agencji przyjął, że uzyskana przez skarżącą płatność ONW, na rok 2005 uznana następnie za nienależnie pobraną podlega zwrotowi.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób należyty oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.