Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2666/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 92, art. 4 pkt 1,
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, aRT. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: ART. 145 PAR. 1 PKT 1 LIT. C, ART. 152, ART. 200, ART. 2005 PAR. 2 I 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. J. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. J. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, utrzymał w mocy ww. decyzję. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 3, art. 5 ust. 1, ust. 2, ust. 3 art. 8, art. 87 ust. 1, 3, art. 92 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), lp.1.1, lp. 1.7, lp. 5.8 załącznika do ww. ustawy, art. 15 ust. 7 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 (Dz. U. L 370 z 31.12.1985 z póz. zm.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 24 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. 1997 Nr 111 poz. 724 z póź. zm.), art. 2 lit. w) rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniające dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 października 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu transportu zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 z póź. zm.).

Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

W dniu [...] kwietnia 2009 r. o godz. 9:00 w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...] do kontroli zatrzymany został samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], jadący z kierunku S. w kierunku P. W trakcie kontroli kierujący pojazdem B. B. oświadczył, że w ramach wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy w przedsiębiorstwie J. w dwuosobowej obsadzie razem ze S. O. przewozi ładunek świń do P. Zwierzęta załadowali w okolicach miejscowości B. z przyczepy o nr rej. [...], która uległa awarii. Według listu przewozowego transport jest z Niemiec, ale w związku z awarią przyczepy przeładowane świnie jadą do rzeźni do P. Kierowca wskazał, że wsiadając w nocy do samochodu nie sprawdził, czy jest wypis z licencji na przewóz rzeczy i licencja na transport zwierząt (w aktach administracyjnych sprawy protokół z przesłuchania świadka). Kierowca okazał dowód rejestracyjny pojazdu, gdzie jako właściciela wskazano V. S.A. z siedzibą w S., prawo jazdy obydwu kierowców, międzynarodowy list przewozowy CMR, zaświadczenia potwierdzające zatrudnienie kierowców oraz spełnienie przez nich wymagań o transporcie drogowym, świadectwo zdrowia dla zwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym. W trakcie kontroli kierowca nie okazał wymaganych dokumentów, tj. wypisu z licencji jak również licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, wykresówki lub też stosownego zaświadczenia o nie prowadzeniu pojazdu za dni [...] sierpnia 2009 r. do [...] sierpnia 2009 r. (w protokole mylnie wskazano okres od [...] września 2009 r. do [...] sierpnia 2009 r.), wymaganego zezwolenia na przewóz zwierząt. Stwierdzono wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz wykonywanie przewozu drogowego zwierząt pojazdem niedopuszczonym do przewozu zwierząt.

W związku z powyższym pismem z dnia [...] września 2009 r. zawiadomiono J. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "J.", dalej zwanego skarżącym, o wszczęciu postępowania administracyjnego, wzywając jednocześnie o nadesłanie szeregu dokumentów.

Pismem z dnia [...] września 2009 r. organ wezwał skarżącego do nadesłania: kserokopii licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, kserokopii wypisu tej licencji, kserokopie zaświadczenia na wykonywanie transportu drogowego rzeczy i kserokopie wypisu tego zaświadczenia oraz kserokopie wymaganego zezwolenia na przewóz zwierząt. Do organu wpłynęły kopie: umowy użyczenia zawarte pomiędzy skarżącym a U. Sp. z o.o. z siedzibą w O., której przedmiotem jest samochód marki [...] o nr rej. [...] oraz przyczepa [...] o nr rej. [...], zgody na zarobkowy wynajem ww. samochodu będącego przedmiotem leasingu, licencji nr [...] udzielonej U. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej cyt. jako U. sp. z o.o.) na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz zezwolenie udzielone ww. spółce U. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. na przewóz zwierząt

Ponadto organ uzyskał informacje od S. S.A., iż w dniu [...] września 2009 r. pojazdem specjalistycznym o nr rej. [...] dostarczono do nich 90 sztuk trzody chlewnej żywej. Przedmiotową dostawę zamówiono w firmie U. Kontrakt zobowiązywał firmę U. jako dostawcę do dostarczenia uzgodnionej partii zwierząt z Niemiec własnym staraniem i na własne ryzyko.

W toku postępowania organ uzyskał informacje od Powiatowego Lekarza Weterynarii w S., że skarżący nie posiada licencji uprawniającej do wykonywania przewozu drogowego zwierząt ani też środków transportu przeznaczonych do transportu zwierząt. Ponadto uzyskano informacje Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego Ministerstwa Infrastruktury, że skarżący nie został zarejestrowany w bazie BOTM, natomiast Starosta Powiatowy w S. wskazał, że skarżący nie występuje w rejestrze przedsiębiorców posiadających licencje na krajowy transport drogowy lub zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne.

W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący podniósł, że w dniu [...] września 2010 r. samochód marki [...] o nr rej. [...] z przyczepą o nr rej. [...] przewoził z przeznaczeniem na ubój 180 sztuk trzody chlewnej do S. S.A. W związku z awarią jaka miała przyczepa podczas transportu niezbędne było podstawienie drugiego auta w celu przeładowania zwierząt. Trzoda chlewna w ilości 90 sztuk została przeładowana na podstawiony awaryjnie samochód marki [...] o nr rej. [...]. Stosując się do rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 20004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań zastosowano się do planu kryzysowego i podjęto decyzje o przeładowaniu trzody chlewnej na podstawiony samochód, skrócono plan trasy, dostarczając przeładowaną trzodę chlewną do oddalonego o 160 km P. Sp. z o.o. R., a nie do [...], oddalonego od miejsca awarii o 740 km. Podjęte działania miały na miejscu tylko i wyłącznie dobrostan transportowanych zwierząt i były zgodne z działaniami, jakie powinny być podjęte w sytuacji awaryjnej, co jest zawarte w planie kryzysowym zatwierdzonym przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w O.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. poinformowano skarżącego o uzupełnieniu zarzucanych w protokole kontroli czynów o wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżący wskazał, że został już ukarany grzywną z tytułu wykroczenia z art. 37 ustawy o ochronie zwierząt w wysokości 300 zł (załączono kopię wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...]). Wniósł o polubowne zakończenie postępowania administracyjnego. Ponownie w piśmie z dnia [...] maja 2010 r. wskazał, że kierował się wyłącznie dobrem zwierząt, a decyzja o wysłaniu kontrolowanego pojazdu była jednorazowa.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. J. łączną karę pieniężną w kwocie 10.000 zł., na którą składały się na kary pieniężne za :

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy K. B. w odpowiednie dokument (500 zł),

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy S. O. w odpowiednie dokument (500 zł),

- wykonywanie przewozu drogowego zwierząt pojazdem niedopuszczonym do przewozu zwierząt (1.000 zł),

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek (8.000 zł).

W uzasadnieniu decyzji ponownie wskazano, że w trakcie kontroli kierujący pojazdem K. B. oraz drugi kierowca nie okazali wykresówek lub też stosownego zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdów za dni [...] sierpnia 2009 r. – [...] sierpnia 2009 r. (w decyzji ponownie mylnie wskazano okres od [...] września 2009 r. do [...] sierpnia 2009 r.). Ponadto kierujący pojazdem nie okazał wymaganego zezwolenia na przewóz zwierząt.

Wskazano także, że skarżący przedstawił licencję oraz wypis z licencji wystawiona na U. sp. z o.o., umowę użyczenia pomiędzy skarżącym a U. Sp. z o.o., zgodę na zarobkowy wynajem przedmiotu leasingu. W trakcie kontroli zebrano również materiały dowodowe w postaci zaświadczeń potwierdzających zatrudnienie obydwu kierowców w przedsiębiorstwie skarżącego. Ustalono także, iż do dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący nie został zarejestrowany w bazie Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego, oraz że nie występuje w rejestrze przedsiębiorców posiadających licencje na krajowy transport drogowy lub zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne. W ocenie organu powyższe potwierdza, że skarżący nie posiada wymaganej licencji.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania. Decyzji zarzuca naruszenie art. 92 w zw. z art. 4 ust. 3, 4, 6a ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 3 pkt d rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. 2004.90.864/2; wcześniej tj. przed 1 grudnia 2009 r. - art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską), gdyż nie wykonywał przewozu drogowego rozumieniu powyższych przepisów, tylko podejmował działania w ramach akcji ratunkowej, w związku z czym ustawa o transporcie drogowym nie ma w tej sytuacji zastosowania. Skarżący ponownie podkreślił, iż w dniu kontroli nie wykonywał przewozu drogowego w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, a jedynie podjął działania w ramach pomocy w sytuacji awarii innego pojazdu przewożącego 180 sztuk trzody chlewnej. W związku z tą awarią pojazdu niezbędne było jak najszybsze podstawienie innego pojazdu w celu przeładowania zwierząt i przewiezienie ich do najbliższego miejsca rozładunku. Działania te były zgodne z planem kryzysowym zatwierdzonym przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w O. Skarżący wyjaśnił, że ponieważ awaria przyczepy pojazdu należącego do U. Sp. z o.o. miała miejsce około godz. 21:00, zorganizowanie innego transportu okazało się niemożliwe, a ponadto zawraca uwagę, iż umowa najmu z dnia [...] sierpnia 2009 r. znajdująca się w aktach sprawy zawiera błąd, gdyż mylnie oznaczono strony umowy - wynajmującym był skarżący, a najemcą U. Sp. z o.o. Potwierdza to wprost treść zgody na zarobkowy wynajem przedmiotu leasingu, gdzie jako leasingobiorca występuje skarżący a samochód ma być użyczony U. Sp. z o.o. Skarżący wskazał, że polskie prawo w zakresie transportu drogowego nie przewiduje awaryjnych sytuacji, podobnych do wyżej opisanej. Jednakże do ustalenia definicji przewozu drogowego na użytek ustawy o transporcie drogowym stosuje się rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (art. 4 ust. 6a ustawy o transporcie drogowym) Jak wynika z art. 3 pkt d wskazanego rozporządzenia, nie stosuje się go do przewozu drogowego pojazdami używanymi w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych. Regulacja ta powinna być uwzględniania w procesie stosowania prawa w Polsce.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań w zw. z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 9 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 3 i art. 24 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie praw zwierząt i art. 4 Europejskiej Konwencji o ochronie zwierząt podczas transportu międzynarodowego poprzez brak uwzględnienia w zaistniałej sprawie przepisów unijnych i krajowych nakazujących poszanowanie dobrostanu zwierząt jako naczelnej zasady obowiązującej podczas transportu zwierząt Zdaniem skarżącego organ miał obowiązek zastosować przepisy nakazujące zachowanie dobrostanu zwierząt, w tym rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005. W sytuacji kolizji, w której prawo polskie tj. ustawa o transporcie drogowym nie daje organowi możliwości postępowania z poszanowaniem przepisów unijnych, organ zobowiązany był przestrzegać prawa międzynarodowego jako mającego pierwszeństwo (art. 9 i 91 Konstytucji RP, art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej).

Postawił także zarzuty: naruszenia art. 105 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania pomimo faktu, iż jest ono bezprzedmiotowe, gdyż skarżący nie podlega odpowiedzialności w oparciu o ustawę o transporcie drogowym, naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, jak też w sposób osłabiający zaufanie obywateli do organów Państwa, naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia prawnego, a poprzestanie jedynie na podaniu podstawy prawnej (wskazanie konkretnych przepisów).

Ponadto w ocenie skarżącego organ I instancji w zaskarżonej decyzji odnośnie kary pieniężnej w wysokości 500 zł użył stwierdzenia "transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne", odnośnie kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł "przewóz drogowy", a odnośnie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł "transport drogowy" nie uzasadniając wyczerpująco swojego stanowiska.

Dodatkowo skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r., powołując się na art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, stwierdził, że organ prowadzący postępowanie powinien wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, także z uwzględnieniem zdarzeń wyłączających odpowiedzialność skarżącego, tym bardziej, że skarżący konsekwentnie w toku całego postępowania przed organem I instancji podnosił, że jego działania miały charakter wyjątkowy, jednorazowy i miały na celu pomoc w awarii transportu trzody chlewnej przeprowadzanego przez spółkę U. Co do zasady samochód poddany kontroli o numerze [...] nie jest w ogóle używany przez skarżącego, jest on użyczony firmie U., wówczas stał na parkingu skarżącego i został przez niego wysłany na ratunek wraz z kierowcami. Tymczasem organ I instancji zaniechał wyczerpującego wyjaśnienia sprawy pod tym kątem, a nadto w ogóle nie odniósł się do tych okoliczności w uzasadnieniu wydanej decyzji, czym naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania prezesa zarządu U. Sp. z o.o., z przesłuchania skarżącego, oraz przeprowadzenia dowodu z szeregu faktur.

Ponadto stwierdził, że transport trzody chlewnej, o którym mowa w okolicznościach niniejszej sprawy, był wykonywany przez U. Sp. z o.o. która również dysponowała należącym do skarżącego samochodem (przyczepą) na podstawie umowy użyczenia (w aktach sprawy). Powyższego nie zmienia okoliczność, że kierowcy prowadzący kontrolowany pojazd byli zatrudnieni przez skarżącego. Zdaniem skarżącego to spółka U. zawierała umowę na dostawę trzody, była za nią odpowiedzialna i to ona czerpała zyski z realizacji tej umowy, co potwierdzają faktury załączone do pisma; dokumentacja dotycząca zamówienia i transportu trzody znajdująca się w aktach sprawy. W konsekwencji skarżący nie jest podmiotem, który wykonywał transport zwierząt w dniu kontroli i nie powinien być stroną niniejszego postępowania.

W wyniku rozpatrzeniu powyższego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] października 2010 r., którą utrzymał w mocy decyzję I instancji

W uzasadnieniu decyzji organ potrzymał argumentację zawartą w decyzji I instancji. Dodatkowo wskazał, że analiza zebranego materiału dowodowego w jednoznacznie wykazuje, iż strona w dniu kontroli wykonywała transport drogowy. Nie sposób się zgodzić z twierdzeniem skarżącego, iż w dniu kontroli wykonywał przewóz drogowy w ramach działań ratunkowych o których stanowi art. 3 lit. d) rozporządzenia 561/2006, a poza tym argument ten nie jest podstawą do zwolnienia z obowiązku uzyskania licencji. Zdaniem organu w świetle brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w przedmiotowej sprawie nie można mówić o wyłączeniu z obowiązywania przepisów ustawy o transporcie drogowym, a zatem skarżący powinien posiadać licencję.

Odnosząc się do nadesłanego przez stronę wyroku nakazowego wydanego przez Sąd Rejonowy w S., w którym orzeczono, że skarżący jest winny wykroczenia z art. 37 b ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, organ wskazał, że trudno zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż wykonywał on przewóz w ramach akcji ratunkowej, gdyż wykonywany przez niego transport drogowy uchybiał przepisom ustawy o ochronie zwierząt.

Organ wyjaśnił, że przytoczony przez skarżącego w odwołaniu art. 3 pkt d) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dotyczy wyłączenia spod obowiązku rejestracji czasu pracy kierowców, a nie spod przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ, przytaczając treść art. 4 pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 6a ustawy o transporcie drogowym uznał, że przewóz wykonywany w dniu kontroli, nie spełniał przesłanek przewozu drogowego na potrzeby własne, określonych w art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym. Strona wykonywała w chwili kontroli transport drogowy.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka prezesa zarządu U. Sp. z o.o. oraz skarżącego, organ odwoławczy zważył, iż nie zmienią one stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania, gdyż bezspornym jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek, przewozu drogowego zwierząt pojazdem niedopuszczonym do przewozu zwierząt oraz niewyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty. Okoliczności te zostały stwierdzone dowodami m.in. informacjami od Starostwa Powiatowego w S., z Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego w W. oraz od Powiatowego Lekarza Weterynarii w O.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, gdyż okoliczności sprawy i dowody zgromadzone w sprawie jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz miał wpływ na powstanie naruszenia oraz był w stanie je przewidzieć. Tymczasem skarżący podczas postępowania administracyjnego nie przedstawił dowodów potwierdzających, iż nie miał wpływu i nie mógł przewidzieć zaistniałych naruszeń.

Następnie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wnosząc o uchylenie decyzji I i II instancji. Postawił zarzuty naruszenia: art. 5 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 i 3, art. 92 w zw. z art. 4 ust. 3, 4, 6a ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 3 pkt d rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.; naruszenia art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań w zw. z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 9 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 3 i art. 24 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie praw zwierząt i art. 4 Europejskiej Konwencji o ochronie zwierząt podczas transportu międzynarodowego; art. 105; art. 7 i art. 8 k.p.a.; art. 97 ust. 7 ustawy, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.

Ponadto postawił zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, kiedy została ona wydana przeciwko osobie nie będącej stroną w sprawie. Skarżący ponownie podnosi, że nie powinien być stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., albowiem nie wykonywał on przewozu drogowego w okolicznościach niniejszej sprawy. Samochód, który poddano kontroli o nr rej. [...], nie był bowiem użytkowany przez skarżącego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej - pojazd ten był wprawdzie w ramach umowy leasingu przekazany skarżącemu, jednakże za zgodą leasingodawcy został on następnie na podstawię umowy najmu (użyczenia) oddany do używania U. Sp. z o.o., skarżący nie miał go zatem w swoim posiadaniu. Skarżący podkreślił, że U. Sp. z o.o. zawierała umowę na dostawę trzody do S. S.A, była za nią odpowiedzialna i czerpała zyski z realizacji tej umowy, a zatem ona jest winna dysponować stosownymi dokumentami, w tym licencją. Skarżący jedynie pomógł w akcji ratunkowej poprzez udostępnienie kierowców. O tym, że transport trzody był wykonywany w działalności spółki U., nie zaś skarżącego, świadczy również znajdująca się w aktach sprawy faktura wystawiona przez spółkę U. dla P. Sp. z o.o. za dostawę 90 sztuk trzody.

Skarżący podkreślił, że w dniu [...] września 2009 r. nie wykonywał czynności dotyczących omawianego zdarzenia w ramach działalności gospodarczej. Ponadto nie wykonywał niezarobkowego przewozu drogowego, zdefiniowanego w art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, z uwagi na fakt, że przewóz ten nie był wykonywany pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, a nadto z uwagi na brak spełnienia warunku określonego w art. 4 ust 4 pkt c tej ustawy - przewożone zwierzęta nie były jego własnością, ani nie zostały przez niego kupione, sprzedane, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone, a nadto celem przejazdu nie był przewóz zwierząt z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby. Nie wykonywał także transportu drogowego, ponieważ przejazd ten był wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej i nie był jednocześnie niezarobkowym przewozem drogowym (według art. 4 ust. 3 a ustawy o transporcie drogowym).

Postawiono także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ nie odniósł się do argumentacji dotyczącej naruszenia przez organ zasady poszanowania dobrostanu zwierząt.

Ponadto skarżący postawił zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia sprawy, w tym nieuzasadnione pominięcie dowodu z przesłuchania świadka – prezesa zarządu U. Sp. z o. oraz dowodu z przesłuchania skarżącego. Ich zeznania mogły by wyjaśnić m.in.: wzajemne relacje pomiędzy spółką U. a skarżącym, charakter i zakres działalności gospodarczej faktycznie prowadzonej przez skarżącego, okoliczności dotyczące najmu kontrolowanego samochodu, okoliczności dotyczące awarii samochodu spółki U. w dniu. [...] września 2009 r. i podjęcia działań ratunkowych przez skarżącego w tym udostępnienia kierowców. W konsekwencji, przeprowadzenie ww. dowodów jest niezbędne nie tylko dla ustalenia charakteru działań podjętych przez skarżącego (czy wykonywał transport drogowy), ale przede wszystkim czy skarżący powinien być stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nałożenia kary pieniężnej

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej p.p.s.a.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga na decyzję zasługuje na uwzględnienie bowiem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Regulacja zawarta w art. 92 ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wskazuje, że karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje przewóz drogowy, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów o czasie pracy kierowców względnie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Suma nałożonych podczas jednej kontroli kar nie może przekroczyć kwot określonych w art. 92 ust. 2 omawianej ustawy, a wykaz naruszeń oraz wysokość kar za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym).

Ustawodawca nie pozostawia organom nakładającym kary pieniężne możliwości działania w granicach uznania administracyjnego. Naruszenie wskazanych przepisów, w tym wspólnotowych, wywołuje ten skutek, że po stronie organu administracji publicznej powstaje obowiązek nałożenia kary pieniężnej.

Ponieważ skargę oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w pierwszej kolejności rozważyć należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, gdyż z poczynionych ustaleń organu administracji, w ocenie Sądu w składzie orzekającym wcale nie wynika jednoznacznie, jak podkreślano w decyzji organu odwoławczego, by kontrolowany przewóz wykonywał skarżący.

Istotą w sprawie było przede wszystkim ustalenie ponad wszelką wątpliwość przez organ administracji publicznej, kto wykonywał transport drogowy. Ustalenie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia są dokonywane w następnym etapie ustaleń.

Organ I instancji uznając, iż kontrolowany przewóz wykonywał skarżący nałożył na niego karę pieniężną za stwierdzone naruszenia. Skarżący nie zgadzał się z twierdzeniem organu I instancji, iż to on wykonywał transport zwierząt. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, obok dotychczasowej argumentacji o działaniu w sytuacji awaryjnej podniósł m.in., iż nie on powinien być stroną postępowania bowiem transport wykonywała spółka: U. Sp. z o.o. z siedzibą w O. W odwołaniu wskazał ponadto, iż ew. naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiło na skutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł przewidzieć, wnosił o przeprowadzenie wnioskowanych dowodów na potwierdzenie powyższych twierdzeń.

Organ odwoławczy nie odniósł, się do tych twierdzeń, nie uzasadnił ani nie wskazał żadnych dowodów, na których oparł swoje ustalenie, iż to skarżący wykonywał kontrolowany przewóz. Wskazanie czynności, jakie były dokonywane wraz z informacjami uzyskanymi od właściwych organów, iż skarżącemu nie została wydana licencja na wykonywanie transportu drogowego nie są wystarczające do uznania, iż to skarżący wykonywał przewóz. Sąd zauważa wprawdzie, iż skarżący był niekonsekwentny w swojej argumentacji bowiem z jednej strony twierdził, iż nie on wykonywał transport, z drugiej strony wskazywał okoliczności, które w jego ocenie zwalniały go jako przewoźnika z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia ale obowiązkiem organu odwoławczego było ustosunkowanie się do wzajemnie wykluczających się twierdzeń strony.

Według definicji transportu drogowego z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym jest to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dacie kontroli skarżący miał zgłoszoną działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jednakże samo zgłoszenie działalności gospodarczej do ewidencji nie powoduje, iż podmiot ten winien być postrzegany jako przedsiębiorca we wszystkich aspektach swojego działania (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2009 r. wydany w sprawie II GSK 638/08). Podkreślenia bowiem wymaga, że transport drogowy jest rozumiany przez art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym jako faktycznie wykonywana działalność usługowa w zakresie przewozu rzeczy lub osób.

Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy. Ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy skarżący podważa podstawę prowadzonego wobec niego postępowania podnosząc, iż nie on jest stroną postępowania i wskazując, kto według niego jest stroną postępowania nie może ograniczać się do przytoczenia treści poszczególnych przepisów ustawy o transporcie drogowym i poprzez eliminację, że skoro kontrolowany przewóz nie był przewozem drogowym na potrzeby własne, nie był niezarobkowym przewozem drogowym to "za oczywiste należy uznać, iż w dniu [...] września 2009 r. wykonywany przez stronę przewóz drogowy był transportem drogowym w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym."

Zgodnie z treścią art. 7, 77 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu jest wszechstronne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem. Stosowne do art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem należy przede wszystkim ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, kto wykonywał kontrolowany przewóz.

W toku ponownego postępowania Główny Inspektor Transportu Drogowego zobowiązany będzie rozpatrzyć ponownie w całokształcie złożone odwołanie od decyzji organu I instancji. Jeżeli uzna, iż zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania właściwej decyzji, zgodnej z treścią przepisów ustawy o transporcie i wymagane będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, podejmie decyzję, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a.

Za niezbędne koszty postępowania Sąd uznał kwotę w wysokości 1.600 zł, którą stanowił uiszczony wpis od skargi w kwocie 400 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.200 zł, ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia rzez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).

Sąd nie uwzględnił wniosku o zwrot kosztów według złożonego na rozprawie zestawienia kosztów. Udział pełnomocnika - adwokata w postępowaniu przed Sądem sprowadzał się do napisania skargi i udziału w jednej rozprawie, składając wniosek o zasądzenie trzykrotności składki określonej w ww. rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w żaden sposób nie wskazał, dlaczego uważa, iż charakter sprawy i wkład pracy adwokata przyczynił się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, co uzasadniałoby zasądzenie wyższej opłaty niż stawka minimalna. Sąd również nie dostrzegł takiego uzasadnienia.