Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1410/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy PPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Sędziowie : Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E.W. i A.W., D.G. i W.G., I.S. i .S., D.S. i W.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania inwentaryzacji budowlanej p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.


UZASADNIENIE

E. i A.W., D. i W.G., I. i Z.S. oraz D. i W.S., zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...], (znak: [...]) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie nakazania P.G.

- wykonania inwentaryzacji budowlanej przyłącza wodociągowego o długości ok. 335m, zlokalizowanego na terenie dz. nr 74 i 80/3 przy ul. A w B., wraz z opinią techniczną o poprawności wykonanych robót,

- wykonania inwentaryzacji geodezyjnej przedmiotowego obiektu

- dostarczenia powyższych dokumentów do dnia 30.09.2002 r. wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie obiektu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że postępowanie w sprawie legalności wybudowanego przyłącza wodociągowego, zlokalizowanego na terenie dz. 80/2 i 80/3 przy ul. A w B., było już przedmiotem postępowania prowadzonego przed organami I i I instancji, a wówczas Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] wydał decyzję, którą nakazał P.G. wykonanie inwentaryzacji budowlanej przyłącza wodociągowego, zlokalizowanego na terenie dz. nr 80/2 i 80/3 przy ul. A w B., wraz z opinią techniczną o poprawności wykonanych robót, oraz wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej przedmiotowego obiektu. Ponadto nakazał dostarczyć powyższe dokumenty do dnia 30.09.2002 r., wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, do organu nadzoru budowlanego. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w ustawowym terminie złożyli: E. i A.W., D. i W.G., I. i Z.S., D. i W.S. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy uchylił decyzję z dnia [...] znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] organ stopnia podstawowego wydał decyzję Nr [...] znak: [...], którą nakazał P.G. wykonanie inwentaryzacji budowlanej przyłącza wodociągowego o długości ok. 335 m, zlokalizowanego na terenie dz. nr 74 i 80/3 przy ul. A w B., wraz z opinią techniczną o poprawności wykonanych robót, wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej przedmiotowego obiektu w terminie do dnia 30.09.2002 r. oraz nakazał wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie powyższego przyłącza.

Na przedmiotową decyzję odwołanie w ustawowym terminie złożyli E. i A.W., D. i W.G., I. i Z.S., D. i W.S., zarzucając kwestionowanej decyzji naruszenie prawa własności, nieprawidłowe zastosowanie Prawa budowlanego z 1974 r. którego zastosowanie, zdaniem skarżących. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym oraz niezastosowanie przez organ I instancji art. 37 ust.2 Prawa budowlanego z 1974 r. w odniesieniu do przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się z przesłanymi przez organ I instancji dokumentami oraz treścią złożonego odwołania zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie przyłącza wodociągowego położonego w B. przy ul. A działka nr 80/3 i 74, tj. do nadesłania wypisu z rejestru gruntów obejmującego działkę nr 74 oraz dokumentu, stwierdzającego zmianę nazwy ul. B na ul. A, uwzględniając jednocześnie zmianę granic administracyjnych miasta B. Po otrzymaniu powyższych materiałów organ odwoławczy stwierdził, że bezsprzecznym pozostaje fakt wybudowania przedmiotowego przyłącza wodociągowego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wobec tego koniecznym jest prowadzenie postępowania w przedmiocie zaistniałej samowoli budowlanej, a w konsekwencji wydanie stosownej decyzji opartej na właściwym przepisie prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie organ dla ustalenia czasookresu budowy przedmiotowego obiektu przyjął datę zawarcia pierwszej umowy na dostawę wody, zawartej pomiędzy Zakładem Wodociągów a P.G. z dnia 17.09.1990 r., która to umowa została przesłana wraz z umową z dnia 15.01.1997 r. przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji w B. Organ odwoławczy poddał w wątpliwość prawidłowość przyjętej daty zaistnienia samowoli budowlanej z uwagi na nieścisłość w ustaleniu adresu posesji, objętej przedmiotowymi umowami, bowiem umowa z dnia 17.09.1990 r. dotyczy ul. B w P., zaś umowa z dnia 15.01.1997 r. ul. A w B. Przy piśmie z dnia 24.07.2002 r. (wpł.29.07.2002 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przesłał w załączeniu pismo Urzędu Miasta B.-Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami informujące, iż uchwałą nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] dokonano zmiany nazwy ul. B na ul. A, która to ulica znajduje się w granicach administracyjnych miasta B. Wobec powyższego prowadzenie przez organ stopnia podstawowego postępowania w przedmiotowej sprawie w oparciu o ustawę - Prawo budowlane z 1974 r. jest jak najbardziej właściwe. Zatem organ orzekający na podstawie w/w ustawy dysponował wyłącznie dwoma instrumentami prawnymi, a mianowicie albo uprawnieniem do wydania nakazu przymusowej rozbiórki obiektu bądź jego części na podstawie art. 37 ust. l albo do legalizacji samowoli budowlanej po dokonaniu zmian lub przeróbek, nakazanych na mocy art.40 w/w prawa, przez wydanie zezwolenia na jego użytkowanie na podstawie art.42.

Zastosowanie nakazu rozbiórki było obligatoryjne tylko wówczas, gdy zachodziły przesłanki określone w art. 37 ust. l pkt l lub 2. Jeśli w sprawie nie zostanie stwierdzone, że zachodzą okoliczności, uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki, to organ administracji publicznej nie ma podstaw do odmowy legalizacji obiektu. Materiał dowodowy zebrany w danej sprawie winien umożliwiać organowi orzekającemu ocenę, czy zachodzą przesłanki czy też brak jest przesłanek do legalizacji wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego, w tym także w drodze skorzystania ze środków prawnych, przewidzianych w art. 40 Prawa budowlanego.

W tych okolicznościach, w pierwszej kolejności organ winien wykazać, czy w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, co uzasadnia legalizację samowoli budowlanej na podstawie art. 40 tejże ustawy. W omawianej sprawie organ wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż przesłanki wymienione w art. 37 ust. l pkt l i 2 nie zachodzą. Dlatego też brak jest podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżących, dotyczącego niezastosowania przez organ I instancji art. 37 ust.2 Prawa budowlanego z 1974 r. w odniesieniu do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż zastosowanie powyższego przepisu przez organ nie jest obligatoryjne, jak to starają się dowodzić skarżący lecz fakultatywne, a tym samym w świetle powyższych wyjaśnień oraz uwzględniając stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji, zły stan techniczny przedmiotowego przyłącza, nie stanowi przesłanki, w oparciu o którą organ zobligowany był do wydania rozbiórki. Jednocześnie organ uznał w omawianej sprawie za konieczne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w stosunku do terminu określonego w zaskarżonej decyzji i ustalił nowy termin wykonania obowiązków w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W skardze, wniesionej na wymienioną decyzję organu odwoławczego, strona skarżąca zarzuciła, że w toku postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie wyżej wymienionej decyzji, prowadzonego przez PINB w B. i następnie WINB w Ł., doszło do rażącego naruszenia art.7, 77 § 1, 78 § 1, 107 § 3 i 4 Kpa.

Skarżący wskazali, że w decyzji [...], wydanej przez WINB w Ł. w dniu [...], brak ustosunkowania się organu wydającego decyzję do zastrzeżeń, jakie wnieśli w piśmie odwoławczym, skierowanym do WINB w Ł. z datą 03.06.2002 r. Wobec zgromadzonego materiału dowodowego w pkt 3 tego pisma, podważono wiarygodność inwentaryzacji geodezyjnej przedmiotowego przyłącza wodociągowego. Materiał z postępowania wyjaśniającego absolutnie nie wyjaśnia tego, czy czas w jakim został zinwentaryzowany wodociąg, może mieć wpływ na to, które Prawo Budowlane należałoby w tej konkretnej sprawie zastosować. Nie wyjaśniono także rozbieżności wynikających z informacji, jakie wynikają z tego dokumentu, a dotyczących np. głębokości posadowienia przedmiotowego wodociągu, a tymi, które podaje ZWiK w B. w piśmie z dnia 20.03.2002 r. Może to nasuwać przypuszczenie, że inwentaryzacja geodezyjna tego wodociągu "z natury" nigdy nie miała miejsca. W związku z tym uważają, że przyjęcie za podstawę do rozstrzygnięcia, które Prawo Budowlane zastosować w tej konkretnej sprawie, jedynie daty zawarcia umowy miedzy właścicielem wodociągu a ZWiK w B., jest nadużyciem ze strony organów administracji państwowej, prowadzących postępowanie wyjaśniające i zakończone wydaniem decyzji.

Skarżący zarzucili także brak ustosunkowania się WINB w Ł. w decyzji nr [...] z dnia [...] do pkt 2 ich odwołania z datą 03.06.2002 r., skierowanego do tegoż organu.

Uznali "za nadużycie wobec zebranego materiału dowodowego" tej części decyzji nr [...], wydanej przez WINB w Ł. w dniu [...], odnoszącej się do odmowy uznania, że w omawianej sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust.l pkt 2 ustawy -Prawo Budowlane z 1974 r. WINB w Ł. zauważa, że w "pierwszej kolejności organ winien wykazać, czy w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, co uzasadnia legalizację samowoli budowlanej na podstawie art. 40 tejże ustawy". Natomiast następne zdanie wyżej wspomnianej decyzji: "W omawianej sprawie organ wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż przesłanki wymienione w art.37 ust. l pkt l i 2 nie zachodzą" budzi ich zdecydowany sprzeciw. Skarżący podkreślili, że pomimo złożenia przez nich wniosku w dniu 06.02.2002 r. do protokołu z przeglądu materiału dowodowego, zebranego w tej sprawie przez PINB w B., aby zwrócił się do ZWiK w B. (tenże zakład wykonywał wielokrotnie naprawy przedmiotowego wodociągu) o informacje o stanie technicznym awaryjności i głębokości posadowienia wodociągu to PINB w B., zaniechano jakichkolwiek działań w tym kierunku. W materiale dowodowym znajduje się opinia ZWiK w B. z dnia [...], sygnowana podpisem prezesa ZWiK w B. S.P., ale to wynik ich wystąpienia do ZWiK w B., które skierowali do tego zakładu w dniu 12.03 2002 r. Awarie przedmiotowego wodociągu, jakie miały miejsce w 1996 r., 1998 r. i 2001 r. powodowały, że na terenie stanowiącym ich własność, a przez który przebiega wodociąg, powstawały olbrzymie rozlewiska wodne, powodując niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia oraz pogorszenie warunków użytkowych tegoż terenu. Z powodu ponownej awarii wodociągu, jaka miała miejsce we wrześniu 2001r. wodociąg na ich interwencję w ZWiK w B., został przez służby tego zakładu odcięty i do chwili obecnej jest nie załączony. Decyzją nr . Urzędu Miasta w B., Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami z dnia [...] zatwierdził podział nieruchomości położonej w obrębie [...] w B. stanowiącej ich własność, a przez którą biegnie przedmiotowy wodociąg na działki budowlane. W sposób oczywisty skutki awarii wodociągu powodują niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych terenu stanowiącego ich własność. Podkreślili także, że opinia ZWiK w B. z [...] zawiera informację, dotyczącą głębokości posadowienia przedmiotowego wodociągu. Warto więc w tym miejscu zauważyć, że art. 37 ust. l pkt 2 nie mówi tylko o niebezpieczeństwie, które już spowodował istniejący obiekt budowlany, ale także o tym niebezpieczeństwie, które może spowodować w przyszłości.

Pomimo dwóch skarg, jakie skarżący złożyli na PINB w B., datowanych na 18.02.2002r. i 26.03.2002r., do chwili obecnej nie uzyskali w tej sprawie jakiekolwiek odpowiedzi.

Wobec powyższego uznają, że decyzja nr [...], wydana przez WINB w Ł. jest dla nich krzywdząca. Ponadto wnieśli o wstrzymanie wykonania wyżej wymienionej decyzji do czasu wyjaśnienia wszystkich kwestii związanych z przedmiotowym wodociągiem.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i wywiódł, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Do akt administracyjnych przedmiotowej sprawy dołączono także dokumentację, związaną z wykonaniem przez zobowiązanego zaskarżonej decyzji. Między innymi, dołączone zostało pismo P.G. z dnia 24 lipca 2003 roku, skierowane do organu odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego spornego przyłącza wodociągowego. Inwestor wyjaśnił, że "przyłącze wodociągowe zostało już pozbawione funkcjonalnych właściwości poprzez zamknięcie dopływu wody oraz przez jego trwałe odcięcie". W dołączonym do akt sprawy, piśmie Zakładu Wodociągów i Kanalizacji A Spółka z o.o. w B. z dnia [...] (nr [...]) wyjaśniono (na skutek wystąpienia organu pierwszej instancji), że przyłącze wodociągowe do posesji P.G. przy ulicy C w B., zostało przez ten Zakład "trwale odcięte w dniu 30.05.2003 r., zgodnie z jego zleceniem złożonym w dniu 27.05.2003 r.".

Podczas rozprawy przed Sądem administracyjnym w dniu 26 października 2004 roku, P.G. potwierdził, że sporne przyłącze wodociągowe zostało na trwałe odłączone - "odcięte", a zasuwę do wodociągu zaspawano. Wyjaśnił także, iż nie będzie czynił prób przywrócenia do stanu poprzedniego. W ocenie uczestnika postępowania postępowanie sądowe w tych okolicznościach jest bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli (między innymi) skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1) oraz gdy "postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe" (pkt 3).

Tego rodzaju sytuacja bezprzedmiotowości postępowania sądowego wystąpiła w sprawie niniejszej. Należy przy tym wyjaśnić, że wobec użycia w powołanym przepisie art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ustawy, określenia "stało się", bezspornie chodzi o przyczyny, które w chwili złożenia skargi w danej sprawie nie istniały, a wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy, jak w sprawie niniejszej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przed rozpoznaniem skargi na kwestionowaną decyzję, (której celem było ustalenie sposobu likwidacji przedmiotowej samowoli budowlanej), sporna samowola budowlana została ostatecznie zlikwidowana, poprzez działanie inwestora i prace techniczne wykonane na jego zlecenie.

Bezsporne jest także, iż wobec takiej sytuacji faktycznej, która wystąpiła w sprawie niniejszej, należy uznać za w pełni zrealizowane żądanie strony skarżącej w zakresie likwidacji spornego przyłącza wodociągowego, zgłaszane w skardze i w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W tych okolicznościach sprawy niniejszej, nawet wzruszenie przez Sąd zaskarżonej decyzji nie doprowadziłoby zatem do uzyskania przez stronę skarżącą zarówno decyzji pozytywnej, jak i negatywnej, lecz jedynie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Nie dawałoby także podstawy do roszczenia o odszkodowanie z art. 287 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu... . Należy przy tym wyjaśnić, że strona skarżąca nie wnosiła w skardze o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Powyższe oznacza, że dokonanie oceny legalności przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji administracyjnej w stanie faktycznym i prawnym, który ustalił się już po wniesieniu skargi, stało się bezprzedmiotowe.

Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 160 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w postanowieniu.