Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 810/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi E. K. i M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2018 r. sygn. (...), wydanym po rozpatrzeniu wniosku E. K. i M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, działającego z upoważnienia Burmistrza W., A." Sp. zo.o. z siedzibą we W. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą " Budowa kwatery nr (...) składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w Zakładzie Utylizacji Recyklingu Przerobu i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych i Przemysłowych w R.W." realizowanego na działkach nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) i nr (...), obręb R. W., gmina W. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...)lipca 2018 roku, sygn. (...).

W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium w szczegółowy sposób przedstawiło treść wniosku L. i M.K. z dnia (...) marca 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji wyżej opisanej, w tym sformułowane zarzuty oraz zastosowaną argumentację.

Zdaniem E. K. i M. K. wniosek o stwierdzenie nieważności uzasadniają uciążliwości, które obecnie występują na należących do nich działkach oznaczonych nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) obręb W.. Składowisko odpadów komunalnych w R.W. powoduje dla nich następujące niedogodności i zagrożenia, w tym:

- niekontrolowany wypływ wód na grunty położone w sąsiedztwie i w pobliżu nieruchomości C. w R. W. gm. W., co powoduje brak możliwości normalnego użytkowania rolniczego gruntów, ponieważ maszyny i pojazdy rolnicze nie są w stanie poruszać się po grzęzawiskach (zalewanie pochodzi z zakrytych folią denną źródeł wody oraz wody technologicznej używanej na wysypisku),

- odór migrujący z wysypiska na obszar ich nieruchomości, siarkowodory i inne związki powstające w procesach gnilnych na wysypisku przemieszczane przez wiatr powodują nie tylko wielki dyskomfort dla życia mieszkańców, ale są także przyczyną rozmaitych alergii oraz chorób skóry i dróg oddechowych,

- plagę gryzoni, a w szczególności szczurów - mimo stałego wykładania preparatów trujących i zbierania padłych sztuk ilość szczurów nie zmienia się i jest wielokrotnie wyższa niż występowała w czasie przed uruchomieniem wysypiska,

- plagę komarów - wysypisko stanowi dla nich wylęgarnię, a populacja komarów jest wielokrotnie wyższa, niż przed uruchomieniem wysypiska,

- ogromną populację mew, wcześniej nie znanych i nie występujących na tym terenie, roznoszących nieczystości i żerujących na polach i w pobliskich gospodarstwach rolnych,

- wzmożony ruch transportu ciężarowego powodujący pęknięcia budynków położonych wzdłuż dróg, tworzenie się kolein w nawierzchni dróg, będący przyczyną powstawania hałasu uniemożliwiającego odpoczynek mieszkańcom,

- roznoszone po okolicy przez wiatr torby plastikowe,

- spadek wartości nieruchomości.

W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. -motywując podjęte w sprawie orzeczenie – powołało się na ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych, które – jeżeli pozostają w obrocie prawnym, objęte są domniemaniem legalności, a ich weryfikacja może nastąpić w nadzwyczajnych trybach weryfikacyjnych i tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego albo w przepisach szczególnych. Jednocześnie Kolegium wskazało, że wniesienie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje wszczęcia takiego postępowania, a jedynie obliguje właściwy organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które dotyczy dopuszczalności wniosku, w tym ustalenie, czy wniosek skierowany został przez podmiot uprawniony, dysponujący przymiotem strony.

Następnie Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 61a kpa stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przepis ten zawiera zatem dwie niezależne i samodzielne przesłanki uprawniające organ do podjęcia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Ponadto Kolegium wskazało, że legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek ma strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie jej nieważności oraz każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. albo którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Osoba domagająca się uznania jej przez organ administracji publicznej za stronę, jeżeli decyzja nie dotyczy jej bezpośrednio, powinna wykazać, iż uzyskanie przez inną osobę żądanego rozstrzygnięcia powoduje równocześnie ograniczenie lub zniesienie prawa jej przysługującego. Innymi słowy, stroną może być tylko taka osoba, której interes opiera się na przepisach prawa materialnego. Zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania powinna ona ten interes prawny wykazać (vide: wyrok NSA z dnia 15 września 1998 r., sygn. V SA 1669/98 - LEX nr 61284). Okoliczność dopuszczenia przez organ administracji publicznej określonego podmiotu do udziału w postępowaniu nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie podmiotu, bądź dopuszczenie go przez organ do udziału w tym postępowaniu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny".

Kolegium podkreśliło, że stroną postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej jest każdy podmiot, którego nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy nie byli stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, natomiast w ocenie składu orzekającego Kolegium- ani we wniosku o stwierdzenie nieważności ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończone postanowieniem Kolegium z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) nie wykazali interesu prawnego. Jak wynika z akt sprawy obszar oddziaływania przedsięwzięcia nie obejmuje działek nr (...), (...),(...) i (...), obręb W., a we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawcy podnoszą analogiczną argumentację jak we wniosku z dnia 19 marca 2018 r. wskazując na uciążliwości bezpośrednio wynikające, w ich ocenie, z oddziaływania przedsięwzięcia. Wnioskodawcy poza słowną argumentacją nie wykazali dowodów potwierdzających powstanie szkód przez C. na działkach wnioskodawców, czy też ograniczeń w użytkowaniu ich nieruchomości. Zdaniem Kolegium, uznać należy ze podnoszone przez wnioskodawców uciążliwości należą do dopuszczalnych immisji pośrednich. Podmiot powołujący się na status strony ma obowiązek wykazania, że posiada interes prawny, który jednocześnie powinien być interesem własnym, konkretnym i realnym. Interes prawny wyprowadzany z prawa własności do nieruchomości wymaga w postępowaniu środowiskowym wykazania negatywnego wpływu przedsięwzięcia na sposób wykonywania konkretnego prawa własności. W wyroku z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 832/11 (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny w stwierdził, że art. 28 kpa wymaga wykazania interesu prawnego (nie faktycznego), przy czym interes prawny podmiotu ubiegającego się o status strony musi być zindywidualizowany, oparty o normę prawa materialnego. Normą taką nie mogą być ogólne przepisy Konstytucji RP, czy przepisy ustawy o udostępnianiu informacji (...) , które zapewniają możliwość składania uwag i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa. Nie oznacza to, że osoba składająca uwagi lub wnioski, staje się automatycznie stroną postępowania prowadzonego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Występowanie podmiotu w obronie interesu ogólnospołecznego (społeczności lokalnej) nie daje przymiotu strony w świetle art. 28 kpa. Kolegium wskazało również, że potwierdzeniem słuszności stanowiska wnioskodawców, co do ich interesu prawnego nie mogą stanowić włączone do akt sprawy opracowania sporządzone w maju 2018 roku tj. " Badania zapachowej jakości powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R. W." i "Monitoring mikrobiologiczny powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R. W.". Wymienione dokumenty mogą być pomocne dla właściwego organu ochrony środowiska, jakim jest Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, kontrolujący przestrzeganie decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzeganie zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska art. 2 ust. 1 lit. b ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska – Dz.U,. z 2016 r. , poz. 1688 z późn. zm).

Kolegium poinformowało, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne przeprowadzenie nowych dowodów. Co więcej oparcie stosowania sankcji nieważności decyzji na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego byłoby sprzeczne z zasadą ogólna trwałości decyzji administracyjnej.

L. i M. K. reprezentowani przez pełnomocnika adwokat M. R. na wyżej opisane postanowienie skierowali skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając:

I) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61 a § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, podczas gdy : 1) ze względu na konieczność obrony prawa własności nieruchomości wskutek nieprawidłowego ustalenia przez Burmistrza W. obszaru oddziaływania przedsięwzięcia C. (tj. oddziaływania na środowisko z pominięciem działek skarżących) skarżący posiadają interes prawny, oparty na art. 140 kodeksu cywilnego, w wydaniu decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, co oznacza, że posiadają status strony w ww. postępowaniu, bowiem niniejsze postępowanie ma wpływ na sposób wykonywania przez skarżących prawa własności nieruchomości;

2) ponadto, nawet w przypadku gdyby ostatecznie organ uznał, że skarżący nie posiadają w niniejszym postępowaniu statusu strony, w świetle ww. regulacji art. 61 a § 1 k.p.a. żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdy zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je w nie swojej sprawie tj. nie wywodzi własnego interesu prawnego; w każdym bowiem innym wypadku, kiedy brak jest interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości, bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania, aby je kontynuować i w jego trakcie ustalić status prawny wnioskodawców (skarżących).

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2018 r. sygn.. : (...) (błędnie wskazano przez pełnomocnika w treści skargi: (...)) i postanowienia go poprzedzającego tj. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) lipca 2018 roku, sygn.: (...) (błędnie wskazane przez pełnomocnika w treści skargi : (...))).

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została obszerna, szczegółowa argumentacja odnosząca się do poszczególnych zarzutów.

Kolejno skarżący podkreślają, że nie zgadzają się ze stwierdzeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. dotyczącym zaprzeczenia posiadanego przez skarżących interesu prawnego do złożenia przedmiotowego wniosku. Następnie skarżący przytoczyli orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz powołali się na art. 157 § 2 k.p.a. zgodnie, z którym wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jako strona nie powoduje braku legitymacji do żądania wszczęcia przedmiotowego postępowania.

Kontynuując uzasadnienie skarżący podkreślili, że rzeczywisty zasięg oddziaływania przedsięwzięcia objętego kwestionowaną decyzją środowiskową jest większy niż ustalono w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania ww. decyzji. Zasięg oddziaływania obejmuje również nieruchomości, do których skarżący mają tytuł prawny, dlatego są stroną niniejszego postępowania nieważnościowego. Na dowód powyższych okoliczności skarżący przedłożyli do akt sprawy ekspertyzy: "Monitoring mikrobiologiczny powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R. W." i "Badania zapachowej jakości powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R. W.". Interes prawny wywodzą więc z ochrony prawa własności, co zostało poparte orzecznictwem sądów administracyjnych.

W opisanej sytuacji skarżący twierdzą, że wykazali interes prawny w niniejszej sprawie, gdyż wskazali materialnoprawną podstawę interesu w uzyskaniu decyzji w postępowaniu nieważnościowym, poparli to okolicznościami faktycznymi, na potwierdzenie których m.in. załączyli dowody – oświadczenie mieszkańców oraz ekspertyz. Skarżący wskazali również we wniosku o stwierdzenie nieważności rażące naruszenie prawa, których dopuścił się Burmistrz W. wydając kwestionowaną decyzję.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu została powtórzona argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone zostały między innymi w przepisach art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), z których wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Zgodnie z tak wyrażoną zasadą wojewódzki sąd administracyjny w toku czynności rozpoznawczych dokonuje oceny, co do zgodności zaskarżonego aktu (lub czynności) z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania (lub tryb podjęcia czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia) oraz co do prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. W ocenie uwzględnia się przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu (podjęcie zaskarżonej czynności). Ponadto w myśl art. 134 § 1 powołanej powyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa procesowego lub materialnego, które obligowałoby Sąd do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...)lipca 2018 r. nr (...), którym odmówiono wszczęcia postępowania z wniosku L. K. i M. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ustalającej na rzecz A. Sp. zo.o. z siedzibą we W. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą " Budowa kwatery nr (...) składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w Zakładzie Utylizacji Recyklingu Przerobu i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych i Przemysłowych w R. W." realizowanego na działkach nr (...), (...), (...), (...),(...)wszystkie obręb R. W., gmina W..

W rozpoznawanej sprawie należy przede wszystkim wskazać, że stosownie do treści art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, umożliwiające – poprzez odstąpienie od zasady trwałości decyzji ostatecznych - jej weryfikację w trybie nadzwyczajnym, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z treści tego przepisu wynika, że skutek procesowy w postaci wszczęcia postępowania, jeżeli nie następuje on na zasadzie oficjalności, czyli z urzędu, wywołać może wyłącznie czynność (żądanie) podmiotu, spełniającego warunki określone w przepisie art. 28 kpa, bowiem przepisy regulujące zasady postępowania nieważnościowego nie formułują odrębnej – mającej zastosowanie w tym postępowaniu nadzwyczajnym – definicji strony postępowania, innej niż zawarta w przepisie art. 28 kpa.

Nadzwyczajne postępowanie weryfikacyjne w sprawie stwierdzenia nieważności składa się – co do zasady – z dwóch etapów.

Pierwszy dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku o wszczęcie postępowania, w tym jego prawidłowości podmiotowej i nie może obejmować badania, czy przyczyny nieważności faktycznie zaistniały. Dopiero, gdy etap wstępny będzie zakończony wynikiem pozytywnym, czyli stwierdzeniem dopuszczalności wniosku, właściwy organ – już po wszczęciu postępowania – przystępuje do drugiego etapu i prowadzi merytoryczne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2229/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 980/14). W sytuacji, gdy warunki dopuszczalności wszczęcia postępowania nie są spełnione czynności etapu wstępnego właściwy w sprawie organ kończy wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 kpa). Takie rozstrzygnięcie podejmowane jest m.in. wówczas, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w sprawie, czyli podmiot, który nie ma w sprawie interesu prawnego i może ewentualnie wykazać się posiadaniem interesu faktycznego.

W uzupełnieniu należy też wyjaśnić, że zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku, gdy postępowanie nieważnościowe zostanie wszczęte, a w jego toku właściwy organ ustali, że wniosek o wszczęcie skierował podmiot, któremu status strony nie przysługuje, takie postępowanie podlega umorzeniu (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz akutalizowany, 2014; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 725/05).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotne też jest – na co wskazywano już wcześniej w uzasadnieniu, że krąg stron nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego wyznaczony jest przy zastosowaniu art. 28 kpa, a przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od posiadania interesu prawnego, wynikającego z normy prawa materialnego, przy czym aby tak rozumiany interes jednostki stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania ze wszystkimi gwarancjami procesowymi, musi on pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w konkretnej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną określonego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.

Kwestionowana przedmiotowym wnioskiem weryfikacyjnym decyzja Burmistrza W. wydana została na podstawie przepisów ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, a także na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wyżej wymieniona decyzja dotyczyła środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia przez A. Sp. zo.o. pod nazwą : " Budowa kwatery nr (...) składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w Zakładzie Utylizacji i Recyklingu Przerobu i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych i Przemysłowych w R. W. realizowanej na działkach nr (...), (...), (...), (...), (...) wszystkie obręb R. W., gm. W.. Przedmiotowe przedsięwzięcie zostało objęte koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Wyznacza go bowiem zasięg oddziaływania przedsięwzięcia określony przez potencjalnego inwestora na kopii mapy ewidencyjnej, obejmującej teren na którym realizowane będzie przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar przewidywanego oddziaływania. Status strony postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody uzyskują – oprócz potencjalnego inwestora – właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Oddziaływanie to oceniane jest przy zastosowaniu określonych w przepisach materialnego prawa administracyjnego dopuszczalnych norm substancji, hałasu, energii.

W konsekwencji te same kryteria wyprowadzone z tych samych norm prawnych są wykorzystywane przy dokonywaniu oceny interesu prawnego poszczególnych podmiotów, warunkującego ich materialnoprawne uczestnictwo w postępowaniu środowiskowym.

Przyznanie legitymacji procesowej w postępowaniu o takim przedmiocie, tak jak w każdym indywidualnym postępowaniu administracyjnym, poddanym regułom kodeksu postępowania administracyjnego, wymaga wykazania, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio sfery prawnej danego podmiotu.

Podmiot powołujący się na status strony w danym postępowaniu ma obowiązek wykazania, że posiada interes prawny – własny, konkretny i realny. Interes prawny uzasadniany dysponowaniem prawem własności danej nieruchomości wymaga w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań, wykazania negatywnego wpływu przedsięwzięcia na sposób wykonywania konkretnego prawa własności. Tylko podmiot mający interes prawny umożliwiający udział w postępowaniu z wykorzystaniem wszystkich uprawnień procesowych, może się domagać od organu administracji określonych działań.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością nie budzącą wątpliwości jest nieuwzględnienie działki nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), obręb W. stanowiącej własność E. K. i M. K. w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, a poprzez to nieuznanie ich za stronę postępowania zakończonego kwestionowaną przedmiotowym wnioskiem nieważnościowym decyzją Burmistrza W. z dnia (...) grudnia 2011 r. dotyczącą środowiskowych uwarunkowań dla realizacji opisywanego wcześniej przedsięwzięcia. Brak legitymacji procesowej w postępowaniu orzekającym wymagał od organu właściwego do przeprowadzenia postępowania nieważnościowego dokonania oceny dopuszczalności wszczęcia takiego postępowania na wniosek E. K. i M. K., twierdzących, że są stroną określonego we wniosku nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, czyli posiadają interes prawny, rozumiany w sposób wcześniej wskazywany w uzasadnieniu i stanowiący kryterium przyznawania takiego statusu procesowego.

W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zasadnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności opisywanej wcześniej decyzji uznając, że E. K. i M.K. nie wykazali interesu prawnego, zatem nie spełnili warunku koniecznego dla uzyskania przymiotu strony, a poprzez to uprawnienia do skutecznego inicjowania postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu prawidłowa jest ocena Kolegium, przyjęta przy orzekaniu, zgodnie z którą wnioskodawcy nie wykazali istnienia interesu prawnego. Nie można go bowiem wyprowadzić z żadnej z okoliczności powołanych w treści wniosku, w którym opisane zostały uciążliwości powodowane sąsiedztwem przedmiotowego przedsięwzięcia, w tym niekontrolowane wypływy wód na grunty położone w pobliżu nieruchomości C., zalewanie ich wodą pochodzącą z zakrytych folią denną źródeł wody oraz wody technologicznej wzmożony ruch transportu ciężarowego, emisje związków chemicznych powstających w procesach gnilnych oraz migrujące odory i plagi gryzoni (szczurów), komarów i mew, nie objęte żadnymi dopuszczalnymi normami.

Podkreślić należy, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w judykaturze administracyjnej, które Sąd orzekający w sprawie bezwzględnie akceptuje, organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności, będący adresatem wniosku o wszczęcie postępowania w tym przedmiocie dokonując oceny przesłanek wskazanych w art. 28 kpa nie przeprowadza postępowania dowodowego, a dokonuje jedynie oceny argumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę w kontekście tych przesłanek. Ciężar dowodu związany z wykazaniem interesu prawnego uprawniającego do uczestniczenia w postępowaniu w konkretnej sprawie jako strona postępowania spoczywa w całości na wnioskodawcy. Organ administracji zobowiązany jest wyłącznie do dokonania oceny istnienia interesu prawnego w kontekście argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę oraz przedmiotu postępowania (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 7 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 86/13; 24 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1897/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2280/14).

Z tych względów – w ocenie Sądu – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L.podejmując zaskarżone postanowienie w sposób prawidłowy skorzystało z przepisu art. 61a § 1 kpa uznając, że żądanie wszczęcia postępowania w sprawie opisywanej poprzednio zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa – stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.