Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 809/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Teza: Jeżeli samowola budowlana dotyczy obiektu wybudowanego to właściwe jest użycie zwrotu rozbiórka. Natomiast jeżeli samowola budowlana dotyczy posadowienia gotowego obiektu typu barakowóz czy kontener dopuszczalne jest użycie w decyzji zwrotu "nakazuje usunięcie".

TEZY

Jeżeli samowola budowlana dotyczy obiektu wybudowanego to właściwe jest użycie zwrotu rozbiórka. Natomiast jeżeli samowola budowlana dotyczy posadowienia gotowego obiektu typu barakowóz czy kontener dopuszczalne jest użycie w decyzji zwrotu "nakazuje usunięcie".


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2001 r. sprawy ze skargi Elżbiety i Krzysztofa M. oraz Hanny i Henryka Dz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 16 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie nakazania usunięcia kontenera i barakowozu - skargi oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 11 marca 1999 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał: - Hannie i Henrykowi Dz. usunąć samowolnie ustawiony kontener z działki rolnej nr ew. 263/37 we wsi M. gmina Sz. oraz - Elżbiecie i Krzysztofowi M. usunięcie samowolnie ustawionego barakowozu z tej samej działki rolnej nr ew. 263/37. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Hanna i Henryk Dz. oraz Elżbieta i Krzysztof M. nabyli aktem notarialnym nr 9618/1994 niezabudowaną działkę rolną nr ew. 263/37 we wsi M. gmina Sz. W trakcie kontroli w dniu 26 lutego 1999 r. stwierdzono, że na działce tej zlokalizowano dwa obiekty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Hanna i Henryk Dz. ustawili kontener, a Elżbieta i Krzysztof M. barakowóz. Obiekty te zostały ustawione w kwietniu 1998 r. Na ustawienie tych obiektów w myśl art. 3 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego wymagane jest pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli Elżbieta i Krzysztof M. oraz Hanna i Henryk Dz., wnosząc o umożliwienie uzyskania pozwolenia na użytkowanie tych obiektów albowiem nie wiedzieli o wymogach dotyczących procesu inwestycyjnego. Obiekty te wykorzystują jedynie w celach rekreacyjnych.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 16 kwietnia 1999 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, ponawiając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli Elżbieta i Krzysztof M. oraz Hanna i Henryk Dz. zarzucając jej naruszenie art. 48 i art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa. Zdaniem skarżących organ niesłusznie zaliczył przedmiotowe obiekty do tymczasowych obiektów budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego. Obiekty te mają charakter obiektów rekreacyjnych i mogą być wykorzystywane w dłuższym czasie, niż trwałość techniczna. Z tego względu nie podlegają regulacji prawa budowlanego. Ponadto w art. 48 Prawa budowlanego mówi się o rozbiórce obiektu a nie o jego usunięciu. Zatem "niniejszy stan faktyczny nie podpada pod art. 48". W sentencji decyzji mówi się o usunięciu obiektu a w uzasadnieniu o rozbiórce. Zachodzi więc rozbieżność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem decyzji. Nadto trwają prace nad zmianą planu zagospodarowania przestrzennego i przedmiotowy teren ma być przeznaczony na cele rekreacyjne.

W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o ich oddalenie.

Organ wskazał, że przedmiotowa działka stanowi współwłasność skarżących. Przedmiotowe obiekty tzn. zarówno barakowóz jak i kontener stanowią obiekty tymczasowe na ustawienie których wymagane jest pozwolenie na budowę. Natomiast amortyzacja obiektu nie jest oceniana w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej.

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa są bezpodstawne. Skarżący byli powiadomieni o wszczęciu postępowania i brali w nim udział. Z treści aktu notarialnego jednoznacznie wynika, że nabyli działkę o charakterze rolniczym.

Nakazanie w zaskarżonej decyzji usunięcia dwóch obiektów /barakowozu i kontenera/ wynika z tego, że oba obiekty ustawiono na tej samej działce stanowiącej współwłasność dwóch rodzin. Jednak wyszczególniono, kto ma usunąć dany obiekt.

Użycie w decyzji zwrotu "usunięcie" nie jest istotne, albowiem w art. 48 Prawa budowlanego chodzi o usunięcie skutków samowoli. Forma likwidacja tej samowoli nie ma znaczenia. Również toczące się prace nad zmianą planu zagospodarowania przestrzennego nie mają znaczenia dla zastosowania art. 48 Prawa budowlanego albowiem przesłanką do orzeczenia rozbiórki jest wzniesienie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia lub zgłoszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważyły co następuje:

Skargi nie są uzasadnione.

Stosownie do uregulowania zawartego w art. 28 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z wyjątkami określonymi w art. 29 i art. 30. Przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego - art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Natomiast tymczasowy obiekt budowlany to zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego - obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania (...) jak barakowozy, obiekty kontenerowe.

Skarżący zakwestionowali zakwalifikowanie przedmiotowych obiektów jako obiektów tymczasowych. W ich ocenie są to obiekty rekreacyjne. Jednak to rozróżnienie nie ma w sprawie istotnego znaczenia albowiem zarówno posadowienie na przedmiotowej działce zarówno kontenera oraz barakowozu niezależnie czy to są obiekty tymczasowe czy też rekreacyjne, wymagało pozwolenia na budowę. Analiza przepisów art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego jednoznacznie wskazuje na wymóg uzyskania pozwolenia na budowę tego typu obiektów.

Zatem zasadnie organ uznał, iż obiekty te zostały wzniesione samowolnie. Już tylko brak pozwolenia na budowę uzasadnia orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Nietrafne są zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa. Skarżący byli zawiadomieni o wszczęciu postępowania i brali w nim udział. Również ustalenia istotnych okoliczności sprawy i dokonana ocena jest prawidłowa. Przepis art. 48 Prawa budowlanego ma likwidować skutki samowoli budowlanej i zarówno zwrot "rozbiórka" czy "usunięcie" może być użyty w zależności od sytuacji. Jeżeli samowola budowlana dotyczy obiektu wybudowanego to właściwe jest użycie zwrotu rozbiórka. Natomiast jeżeli samowola budowlana dotyczy posadowienia gotowego obiektu typu barakowóz czy kontener dopuszczalne jest użycie w decyzji zwrotu "nakazuje usuniecie".

Również nie ma istotnego znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji sprawa rozpoczęcia prac nad zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wystarczającą przesłanką wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego jest wzniesienie obiektu budowlanego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i to niezależnie od tego na jakim terenie dany obiekt wzniesiono.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznając że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargi oddalił.