Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1398/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1-5, art. 5 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1, ust,. 2 pkt 1 i 2, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 107 par. 3, art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 12 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Rejonu Dystrybucji M. Enea Operator Sp. z o.o. w P. z dnia [...] 2014 r., znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2014 r., znak [...], II. zasądza od Dyrektora Rejonu Dystrybucji M. Enea Operator Sp. z o.o. w P. na rzecz skarżącej kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/ T. Świstak


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 25 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącej "A" Sp. z o.o. w P., powołując się na art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wezwał Enea Operator Sp. z o.o. z siedzibą w P. do udzielenia mu w terminie 14 dni informacji publicznej poprzez udostępnienie decyzji administracyjnych, umów, oświadczeń właścicieli nieruchomości, protokołów odbioru technicznego oraz protokołów załączenia pod napięcie dotyczących lokalizacji, budowy oraz eksploatacji linii elektroenergetycznych na szeregu wskazanych tymże piśmie nieruchomości, jak również załączników do tych decyzji, umów, oświadczeń i protokołów, w tym map obrazujących przebieg przedmiotowych urządzeń przesyłowych i wykazów właścicieli nieruchomości.

Odnośnie objętych powyższym wnioskiem linii elektroenergetycznych pełnomocnik "A" sp. z o.o w P. zażądał nadto udostępnienia mu informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie czy planowana jest w okresie najbliższych 5 lat modernizacja lub likwidacja tych urządzeń oraz czy była w przeszłości dokonywana ich modernizacja, albo przebudowa, a jeśli tak, to czy zachowany został pierwotny ich przebieg, czy też nastąpiła zmiana ich trasy.

Jako postulowany sposób udostępnienia żądanej informacji we wniosku wskazano udzielenie pisemnych wyjaśnień oraz przesłanie kopii dokumentów na adres pełnomocnika wnioskodawcy.

Wśród szeregu nieruchomości, odnośnie których zażądano udostępnienia informacji wskazano między innymi w pkt r) wniosku nieruchomości położone w miejscowości P., gmina M. obejmujące działki nr [...] i [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]i nr [...] (KW nr [...]).

Pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r., znak [...] Dyrektor Rejonu Dystrybucji M. Spółki z o.o. Enea Operator poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, iż celem rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji dotyczących urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomościach położonych w miejscowości P., gmina M., dz. Nr [...],[...],[...] i [...]koniecznym jest przedstawienie przez wnioskodawcę dokumentów w postaci:

1. tytułu prawnego do nieruchomości (aktualnego odpisu z księgi wieczystej nieruchomości potwierdzającego aktualny tytuł prawny firmy "A" do władania przedmiotowymi działkami, a w miarę możliwości także odpis aktu notarialnego z nabycia nieruchomości);

2. kopii aktualnego podkładu geodezyjnego terenu z naniesionym obszarem przedmiotowych działek wraz z zaznaczoną lokalizacją urządzeń elektroenergetycznych, to jest z przebiegiem linii elektroenergetycznej.

W piśmie nie wskazano podstawy prawnej żądania, wymóg nadesłania dokument określonego w pkt 2 uzasadniono koniecznością określenia i zlokalizowania w ewidencji Enea Operator Spółka z o.o. przedmiotowych urządzeń.

Pismem z dnia 6 maja 2014 r. skierowanym do Enea Operator Sp. z o.o. z siedzibą w P. pełnomocnik "A" sp. z o.o w P. poinformował Enea Operator Sp. z o.o. , iż żądania zawarte w piśmie z dnia 29 kwietnia 2014 r. nie znajdują oparcia w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz wskazał, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 maca 2014 r. w pkt r) sformułowany został wystarczająco precyzyjnie i umożliwia udostępnienie żądanej informacji, bowiem podanie numerów działek ewidencyjnych stanowi dostateczne skonkretyzowanie urządzeń, których dotyczą dokumenty wskazane we wniosku z dnia 25 marca 2014 r. Pełnomocnik wnioskodawcy wskazał nadto, iż treść ksiąg wieczystych dostępna jest na stronie internetowej ekw.ms.gov.pl, jak również nie ma potrzeby przedstawiania aktualnego podkładu geodezyjnego jako, że Enea Operator sp. z o.o. winna znać stan swojego majątku sieciowego i jego lokalizację.

Pismem z dnia 28 maja 2014 r., znak [...] Dyrektor Rejonu Dystrybucji M. Spółki z o.o. Enea Operator poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 29 kwietnia 2014 r., znak RD-4/DZ/CS/3758/2014.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze z dnia 9 czerwca 2014 r. na bezczynności Enea Operator Sp. z o.o. w zakresie udostępnienia informacji publicznej "A" Sp. z o.o. w P. wniosła o zobowiązanie skarżonego podmiotu do rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 marca 2014 r. w zakresie pkt r tego wniosku oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 18 września 2013 r., sygn. II SAB/Po 64/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Enea Operator Sp. z o.o. w P. do załatwienia w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wniosku skarżącego z dnia 25 marca 2014 r. w zakresie udostępnienia kopii decyzji administracyjnych umów, oświadczeń właścicieli nieruchomości, protokołów odbioru technicznego oraz protokołów załączenia pod napięcie dotyczących lokalizacji, budowy oraz eksploatacji linii elektroenergetycznych dotyczących nieruchomości położonych w miejscowości P., gmina M. zewidencjonowanych jako działki nr [...] i [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...] i nr [...] (KW nr [...]) oraz udzielenia informacji czy planowana jest w okresie najbliższych 5 lat modernizacja lub likwidacja linii elektroenergetycznych na tych działkach oraz czy była w przeszłości dokonywana ich modernizacja, albo przebudowa, a jeśli tak, to czy zachowany został pierwotny ich przebieg, czy też nastąpiła zmiana ich trasy.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd wskazał, iż wyrok ten nie przesądza o obowiązku udostępnienia przez Enea Operator Sp. z o.o. informacji o zakresie w skazanym w pkt I sentencji orzeczenia, lecz jedynie zobowiązuje w/w Spółkę do rozpoznania wniosku w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., to jest zakończenia postępowania poprzez udostępnienie informacji, względnie poprzez wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia o jakim mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Wyrok z dnia 18 września 2013 r., sygn. II SAB/Po 64/14 uzyskał przymiot prawomocności z dniem 4 listopada 2014 r. wobec niezaskarżenia go przez którąkolwiek ze stron.

Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia wpłynęły do podmiotu zobowiązanego w dniu 20 listopada 2014 r.

Pismem z dnia 9 października 2014 r., znak RD-4/DZ/CS/10100/2014 Kierownik Działu Wspomagania Dystrybucji Rejon Dystrybucji M. Enea Operator Spółki z o.o. poinformował wnioskodawcę, iż odmawia udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia podmiot zobowiązany wskazał art. 16 ust. 1, art.,. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, z późn. zm. [aktualnie: Dz. U. z 2014 r., poz. 782] - dalej również: u.d.i.p.).

W uzasadnieniu pisma podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji wskazał, iż wnioskodawca pismem z dnia 25 marca 2014 r. zwrócił się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania:

- czy planowana jest w okresie najbliższych 5 lat modernizacja lub likwidacja urządzeń przesyłowych,

- czy była dokonywana modernizacja, albo przebudowa urządzeń, jeżeli tak, czy został zachowany pierwotny przebieg, czy też nastąpiła zmiana ich trasy.

Dalej wskazano, iż żądana informacja ma charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, a więc takiej informacji, wobec której przedsiębiorca podjął kroki mające na celu zachowanie jej poufności, umieszczając w obowiązującym w przedsiębiorstwie ENEA Operator Sp. z o.o. Wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, zawartym w załączniku nr 1 do Instrukcji, o której mowa wyżej, przyjętej uchwałą nr 106/2011 Zarządu ENEA Operator Sp. z o.o. z dnia 14 marca 2011 r. Przedmiotem ochrony są między innymi dokumenty i informacje wskazane w pozycji 27 i 28 przedmiotowego Wykazu.

W ocenie podmiotu zobowiązanego w tym stanie faktycznym uzasadniona była odmowa udzielenia przedmiotowej informacji ze względu na regulacje zawarte w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa.

W piśmie z dnia 9 października 2014 r. zostało zawarte pouczenie, iż od niniejszego rozstrzygnięcia odmowie udzielenia informacji zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw - w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego rozstrzygnięcia.

W dniu 22 października 2014 r. do spółki Enea Operator wpłynął datowany na 15 października 2014 r. wniosek spółki "A" o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 9 października 2014 r., znak [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej odnośnie urządzeń przesyłowych na nieruchomości w miejscowości P., gmina M. zaewidencjonowanych jako działki nr [...] , [...],[...] i nr [...]oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem.

W uzasadnieniu strona podniosła, że zgodnie z przepisem art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust 2 u.d.i.p., wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Wnioskodawca kwestionował prawidłowość uzasadnienia rozstrzygnięcia (decyzji), podnosząc, że sprowadza się do przytoczenia przepisu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz stwierdzenia, że żądane informacje dotyczące:

1) planów modernizacji lub likwidacja urządzeń przesyłowych w terminie 5 lat,

2) dokonywania w przeszłości modernizacji albo przebudowy urządzeń, a jeśli tak, to wskazania czy doszło do zmiana trasy przebiegu urządzeń,

objęte są tajemnica przedsiębiorcy z powołaniem na punkty 27 i 28 załącznika nr 1 do Instrukcji przyjętej uchwałą Zarządu nr 106/2011 z o.o. z dnia 14 marca 2011 r., który przedstawia wykaz dokumentów, które mają być objęte tajemnica przedsiębiorcy w ENEA Operator Sp. z o.o.

Dalej skarżący wskazał, iż w pkt 27 i 28 Załącznika nr 1 wskazano na dokumentacje dotycząca budowy urządzeń i wymogów formalnych z tym związanych oraz dokumentację związaną z eksploatacją urządzeń. Dokument ten nie obejmuje natomiast wskazanych wyżej informacji o modernizacji czy przebudowie linii oraz o planach ich modernizacji lub likwidacji. Nie może ona zatem stanowić podstawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie.

Dalej wnioskujący o udostępnienie informacji wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niepełne. Obejmuje ono bowiem argumentację dotyczącą wyłącznie informacji wskazanych w pkt I wniosku z 25 marca 2014 r., zaś pomija pozostałe informacje dotyczące urządzeń na nieruchomościach w miejscowości P. o udostępnieni, których "A" Sp. z o.o. zwracały się tym pismem.

Rozstrzygnięciem z dnia [...] 2014 r., znak [...]wydanym w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor Rejonu Dystrybucji M. Enea Operator Spółki z o.o. podtrzymał dotychczasowe stanowisko zwarte w rozstrzygnięciu odmawiającym udostępnienia żądanych informacji. Dyrektor wyjaśnił zarazem, że informacje dotyczące planów modernizacji lub likwidacji urządzeń w terminie 5 lat oraz dokonywanych w przeszłości modernizacji albo przebudowy urządzeń są objęte tajemnicą zgodnie z pkt nr 28 załącznika nr 1 do "Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa w ENEA Operator Sp. z o.o." – dokumentacja eksploatacyjna linii energetycznych.

ponadto podmiot zobowiązany poinformował, iż decyzję o odmowie udostępnienia informacji wydaje Dyrektor Rejonu Dystrybucji i dotyczą nieruchomości zlokalizowanych w miejscowości P..

Pismem z dnia 18 listopada 2014 r. spółka "A", reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, zaskarżyła w całości decyzję Enea Operator Sp. z o.o. z dnia [...] 2014 r., znak [...], doręczoną dnia 12 listopada 2014 r., o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia 9 października 2014 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nieruchomości położonych w miejscowości P., gmina M. zaewidencjonowanych jako działki nr [...],[...],[...]i nr [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] 2014 r., znak [...]oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Strona złożyła także wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania w postaci art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw.z art. 140 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 i art.. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaiskrzonej decyzji, które nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz odniesienia się do argumentacji skarżącej zawartej we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, 2) przepisu postępowania w postaci art. 16 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia 9 października 2014 r. bez zachowania ustawowego wymogu wskazania imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji oraz bez wykazania, że informacja objęta wnioskiem stanowi tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., 3) prawa materialnego w postaci przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. polegające na błędnym przyjęciu, że żądane przez skarżącą informacje publiczne stanowią tajemnicę przedsiębiorcy;

Skarżąca podniosła, że wskazane uchybienia (naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego) miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej zamiast dokonania czynności materialno-technicznej polegającej na jej udostępnieniu.

W odpowiedzi na skargę spółka Enea Operator, reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie na rzecz ENEA Operator sp. z o.o. kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przewidzianych..

W odniesieniu do zagadnienia tajemnicy przedsiębiorcy skarżona spółka przywołała treść art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, argumentując, że podjęła kroki, o których mowa w przywołanym przepisie, tj. mające na celu zachowanie poufności informacji, umieszczając je w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa obowiązującej w przedsiębiorstwie od dnia 1 maja 2011 r. "Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w ENEA Operator sp. z o. o.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga okazała się zasadna.

W tym miejscu należy zauważyć, że co do zasady sąd administracyjny wydaje wyrok po przeprowadzeniu rozprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Niemniej jednak zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, o czym stanowi art. 120 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie skarżąca zawarła w skardze wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, natomiast podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym Sąd, na zasadzie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., rozpoznał kontrolowaną sprawę w trybie uproszczonym wydając wyrok na posiedzeniu niejawnym.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest ustalenie, czy Enea Operator Sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądane przez stronę informacje są informacją publiczną.

Okoliczności powyższe zostały już pozytywnie przesądzone w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 18 września 2014 r., sygn. II SAB/Po 64/14 i jako takie nie wymagają ponownego omówienia.

Wskazać w tym miejscu trzeba jedynie, że przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wymienia podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, przy czym katalog podmiotów wyliczonych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 nie ma charakteru zamkniętego, gdyż ustawodawca posłużył się w określeniu tego katalogu zwrotem "w szczególności". Mając na uwadze, że unormowania u.d.i.p. wprowadziły odformalizowany tryb dostępu do informacji i stanowią konkretyzację wynikającego z Konstytucji RP prawa do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP), należy stanąć na stanowisku, że przepisy określające otwarty katalog podmiotów wyliczonych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p., o ile tylko są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", powinny być wykładane w taki sposób, który w najpełniejszy sposób gwarantuje rzeczywisty dostęp do informacji publicznej. Podmiotem zobowiązanym do zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może być zatem zarówno spółka jak i jej jednostka organizacyjna, a co za tym idzie zarówno spółka jak i jej jednostki organizacyjne uprawnione są do rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, w tym do wydawania rozstrzygnięć o jakich mowa w art. 16 ust.1 u.d.i.p. Zatem zarówno spółka, jak i jej jednostka organizacyjna mogą być traktowane jako organy w znaczeniu funkcjonalnym, wynikającym z charakteru wykonywanych zadań należących do zakresu zadań publicznych, (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2874, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I OZ 811/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt IV SAB/Gl 146/12 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Powyższe oznacza, iż Dyrektor Rejonu Dystrybucji M. Spółki Enea Operator Sp. z o.o. w P. był podmiotem właściwym do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i co za tym idzie wydane prze niego rozstrzygnięcie nie jest obarczone wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy zauważyć należy, iż odmowa udzielenia informacji mającej charakter informacji publicznej, w której posiadaniu podmiot się znajduje oraz umorzenie postępowania, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. następuje w trybie wydania decyzji administracyjnej, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem szczególnych wymogów określonych w art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p.. W myśl art. 17 ust. 1 powoływanej ustawy, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji niebędących organami władzy publicznej przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.

Instytucja odesłania do odpowiedniego stosowania pewnej kategorii przepisów do innych stanów faktycznych nie jest zdefiniowana prawnie. W nauce prawa i orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuję się, iż odpowiednie stosowanie przepisów do których ustawodawca odsyła może oznaczać, zarówno stosowanie ich wprost, jak i stosowanie z pewnymi modyfikacjami, a także rezygnację ze stosowania danych przepisów do określonych stanów faktycznych i prawnych. Synonimy przysłówka "odpowiednio" to adekwatnie, właściwie, stosownie, należycie, poprawnie, słusznie, trafnie, jak należy, co wyraźnie wskazuje na to, iż stosowanie odpowiednie, to nie stosowanie wprost, lecz takie, które najpełniej umożliwi realizację celów danej regulacji i uzyskanie poprawnych (trafnych) rozwiązań.

Odpowiednie stosowanie określonych przepisów oznacza zatem konieczność respektowania specyfiki postępowań, w jakich znaleźć one mają zastosowanie i to w taki sposób, by nie wypaczać istoty tych postępowań.

Pamiętać należy, iż zasadniczą przesłanką dla dokonywania wykładni przepisów prawa, jest zasada racjonalności ustawodawcy, z której wynika założenie, iż nie stosuje on w treści aktów prawnych zbędnych słów i wyrażeń, a jednocześnie instytucjom prawnym odmiennie nazwanym przypisuje odmienne znaczenie.

Skoro zatem ustawodawca w art. 17 powoływanej ustawy nakazuje do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej niebędących organami władzy publicznej odpowiednie stosowanie przepisu art. 16 tej ustawy, to w ten sposób stwarza w zakresie procedur udostępniania informacji publicznej w trybie wnioskowym nową kategorię specyficznego rozstrzygnięcia zbliżonego do decyzji administracyjnej, lecz różniącego się od niej przede wszystkim podmiotem wydającym rozstrzygnięcie.

Biorąc pod uwagę cel ustawy o dostępie do informacji publicznej jakim jest zagwarantowanie obywatelom realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej oczywistym jawi się, iż przepisy tej ustawy winny być tak wykładane, by zapewnić obywatelom możliwie szeroki dostęp do informacji publicznej, a w przypadku niezbędnego niekiedy ograniczenia tego dostępu ze względu na potrzebę zabezpieczania innych podlegających ochronie prawnej interesów, zapewnić obywatelom możliwość poznania i zrozumienia przesłanek odmowy udostępnienia im informacji publicznej oraz możliwość poddania tej odmowy kontroli sądowej.

Stąd też uznać należy, iż odpowiednie stosowanie do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej przepisu art. 16 tej ustawy, oznacza, iż rozstrzygnięcia tych podmiotów niezależnie od tego czy zostaną formalnie nazwane decyzjami, orzeczeniami, czy po prostu rozstrzygnięciami, względnie nie zostaną opatrzone jakakolwiek nazwą, winny odpowiadać wymogom określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zakresie w jakim wymogi te są adekwatne dla sprawy udostępnienia informacji publicznej.

Podejmując próbę takiego odpowiedniego zastosowania przywołanych powyżej przepisów do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej uznać należy, iż rozstrzygnięcia takowe winny zawierać oznaczenie podmiotu, datę wydania, oznaczenie wnioskodawcy, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do wydania rozstrzygnięcia, a rozstrzygnięcie, w stosunku do którego może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, powinno zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi. Uzasadnienie stanowiska podmiotu o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej winno zaś zawierać imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, odmówiono udostępnienia informacji oraz wskazanie jakich informacji dotyczyło żądanie, czy informacje te stanowiły informację publiczną i podanie przyczyn, z powodu których odmówiono udostępnienia żądanej informacji, z wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia i z przytoczeniem przepisów prawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż oba skierowane do skarżącej Spółki pisma z dnia 9 października 2014 r. i 5 listopada 2014 r. uznać należy za rozstrzygnięcia Dyrektora Rejonu Dystrybucji M., mimo, że pierwsze z nich podpisane zostało przez Kierownika Działu Wspomagania Dystrybucji Rejon Dystrybucji M. Enea Operator Spółki z o.o. Na powyższe wskazuje wyraźnie treść pisma z dnia 5 listopada 2014 r., gdzie wskazano, iż decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydana została w imieniu rozstrzygnięcia Dyrektora Rejonu Dystrybucji oraz fakt, iż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej rozstrzygnięciem z dnia 9 października 2014 r. rozpatrzony został właśnie przez ten podmiot.

Dalej stwierdzić należy, iż pismo Dyrektora Rejonu Dystrybucji M. z dnia 5 listopada 2014 r. i wydane w jego imieniu pismo z dnia 9 października 2014 r. spełniały minimalne wymogi pozwalające na uznanie ich za rozstrzygnięcia (decyzje) o odmowie udostępnienia informacji publicznej o jakich mowa w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W pismach tych zawarto bowiem oznaczenie podmiotu, datę wydania, oznaczenie wnioskodawcy, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do wydania rozstrzygnięcia oraz pouczenie, czy i w jakim trybie służy środek zaskarżenia (rozstrzygnięcie z 9 października 2014 r.). Obie decyzje zawierały także – aczkolwiek szczątkowe, o czym w dalszej części uzasadnienia niniejszego wyroku – uzasadnienia zajętego stanowiska. Okoliczność, że rozstrzygnięcie z dnia 5 listopada 2014 r. nie zawierało pouczenia o możliwości zaskarżenia go do sądu administracyjnego nie pozbawia tego aktu charakteru sui generis decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a jedynie mogłaby wpłynąć na ocenę ewentualnego uchybienia terminowi do skierowania skargi do sądu, co jednakże w niniejszej sprawie nie zaistniało.

W aktach sprawy brak wprawdzie dowodu zwrotnego potwierdzenia odbioru rozstrzygnięć odmawiających o udostępnienia żądanych informacji publicznych, jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem zarówno wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, jak i skarga zostały przez skarżącą Spółkę złożone w datach wskazujących na zachowanie terminu nawet gdyby przedmiotowe rozstrzygnięcia były wnioskodawczyni doręczane niezwłocznie w dniu ich wydania.

Powyższe oznacza, iż decyzja Dyrektora Rejonu Dystrybucji M. z dnia [...] 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego samego podmiotu z dnia [...]2014 r. mogły zostać skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż odmowa udzielenia wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany nastąpiła ze względu na to, że żądana informacja należy do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Dyrektor Rejonu Dystrybucji M. powołując się na treść art. 5 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993 r. stwierdził, iż spółka Enea Operator sp. z o.o. podjęła kroki mające na celu zachowanie poufności informacji, umieszczając je w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa oraz wskazał, że zgodnie z tym wykazem informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią m.in. dokumentacja budowy linii elektroenergetycznej oraz dokumentacja eksploatacyjna takich linii, umowy handlowe, oferty złożone w toku postępowania regulaminowego oraz informacje sensytywne. Informacje, o których mowa w ww. Instrukcji nie podlegają upublicznianiu i stanowią dla przedsiębiorstwa energetycznego szczególną wartość gospodarczą.

Tak sporządzone uzasadnienie uznać trzeba za obarczone dwojakiego rodzaju wadami, sprowadzającymi się do naruszenia przepisu prawa materialnego – to jest art. art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię tych przepisów oraz wynikającego częściowo z tego pierwotnego uchybienia naruszenia przepisów postępowania, to jest i art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i niekompletne uzasadnienie zajętego stanowiska.

Zauważyć bowiem należy, iż stosownie do art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 192/13, zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

Jak wynika z powyższego na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny – sprowadzający się posiadania przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy oraz formalny - wola utajnienia danych informacji.

Podmiot zobowiązany dokonał zatem błędnej wykładni prawa materialnego poprzez przyjęcie, iż samo podjęcie przez Spółkę Enea Operator kroków mających na celu zachowanie poufności informacji, poprzez umieszczenie ich w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, było wystarczające dla uznania, że dane informacje faktycznie stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż zastrzeżenie danej informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa może być skuteczne dopiero wtedy, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, ze zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, przy czym jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi faktycznej tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie będzie musiało zostać uznane za bezskuteczne.

Nie sposób przy tym podzielić poglądu jakoby o szczególnej wartości dla przedsiębiorcy określonych informacji świadczy wystarczająco to, że przedsiębiorca podjął decyzję o ich szczególnej ochronie i podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Przyjęcie takiego stanowiska za uprawnione czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, albowiem dla pozbawienia go dostępu do dolnie szerokiego katalogu informacji wystarczającym byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę, iż określone informacje stanowią tajemnice przedsiębiorstwa. Niebezpieczeństwo to jest szczególnie wyraźnie widoczne właśnie w realiach niniejszej, gdyż "Wykaz informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w ENEA Operator Sp. z o.o.", na który powołuje się podmiot zobowiązany zakres rzekomej tajemnicy przedsiębiorcy zakreślił ekstremalnie szeroko, obejmując nią praktycznie wszystkie informacje, których udostępnienia mógłby domagać się obywatel, w tym co szczególnie znamienne, także treść wydanych przez organy administracji publicznej decyzji.

Powyższa błędna wykładnia prawa materialnego skutkowała tym, iż organ działający za podmiot zobowiązany pominął zupełnie aspekt materialnoprawny uznania danych informacji za tajemnice przedsiębiorstwa, nie podejmując nawet próby wykazania jaką wartość (gospodarczą bądź inną) posiadają dla przedsiębiorcy wnioskowane informacje i czy w związku z tym zachodzą przesłanki dla uznania ich za tajemnice przedsiębiorstwa.

Powyższe powoduje, że zaskarżona decyzja wymyka się w tym zakresie kontroli sądowej, albowiem w ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na powołane wyżej tajemnice konieczne jest badanie przesłanek materialnych i formalnych tajemnicy przedsiębiorcy, przy czym sąd nie może w tym zakresie zastępować podmiotu zobowiązanego, który danej okoliczności w ogóle nie zbadał, albowiem uprawnienia sądów administracyjnych obejmują jedynie sprawowanie kontroli działania organów, a nie ich zastępowanie.

Już tylko powyższa okoliczność samodzielnie uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i obarczonej tą samą wadą decyzji ją poprzedzającej.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż w ocenie Sądu sporządzenie kopii określonych, konkretnych decyzji administracyjnych ma charakter informacji publicznej i nie powinno być zaliczane do kategorii informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a to z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej nieprzetworzonej.

Kolejnym uchybieniem orzekającego w sprawie organu było niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego.

Zauważyć bowiem należy, iż inicjujący postępowanie wniosek o udostępnienie informacji publicznej miał charakter złożony i w zakresie objętym rozpatrywaną skargą nie dotyczył udostępnienia jednej, konkretnie wskazanej informacji, względnie jednego dokumentu, lecz udostępnienia szeregu różnego rodzaju informacji i ich nośników (dokumentów). W szczególności wnioskodawca domagał się udostępnienia mu decyzji administracyjnych, umów, oświadczeń właścicieli nieruchomości, protokołów odbioru technicznego oraz protokołów załączenia pod napięcie dotyczących lokalizacji, budowy oraz eksploatacji linii elektroenergetycznych, jak również załączników do tych decyzji, umów, oświadczeń i protokołów, w tym map obrazujących przebieg przedmiotowych urządzeń przesyłowych i wykazów właścicieli nieruchomości dotyczących działek o wskazanych we wniosku numerach położonych w miejscowości P. gmina M. oraz udzielenia informacji czy planowana jest w okresie najbliższych 5 lat modernizacja lub likwidacja tych urządzeń oraz czy była w przeszłości dokonywana ich modernizacja albo przebudowa, a jeśli tak, to czy zachowany został pierwotny przebieg tych urządzeń, czy też nastąpiła zmiana ich trasy.

Już treści samego wniosku jednoznacznie wynika, iż dotyczy on szeregu różnych dokumentów, w tym zarówno wytworzonych przez organy administracji publicznej, jak i dokumentów prywatnych, w tym pochodzących zarówno od podmiotu zobowiązanego, jak i od jego kontrahentów, jak informacji dotyczących zamierzeń inwestycyjnych podmiotu zobowiązanego i jego działalności w przeszłości.

Informacje jakich udostępnienia się wnioskodawca maja zatem charakter zróżnicowany i każda z nich winna być odrębnie oceniona pod kątem tego czy stanowi ona informację publiczną, a jeśli tak to czy jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Dopiero udzielenie przez podmiot zobowiązany odpowiedzi na powyższe pytania upoważniało do dokonania oceny, czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Odmowa udostępnienia informacji ma bowiem charakter aktu woli, co oznacza, iż odmówić można wyłącznie udostępnienia informacji, którą podmiot zobowiązany posiada, zaś w przypadku nieposiadania wnioskowanej informacji właściwym sposobem rozpoznania wniosku jest poinformowanie o tym strony zwykłym pismem.

Również ocena czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy winna być dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż bez znajomości treści dokumentów o udostępnienie, których wnioskodawca się zwraca nie można ocenić, czy faktycznie ich zachowanie w tajemnicy jest uzasadnione, co oznacza, iż podmiot rozpoznający wniosek winien w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazać, że dysponuje dokumentami źródłowymi, których udostępnienia domaga się osoba inicjująca postępowanie.

Oczywistym bowiem jawi się, iż inny charakter i walor z punktu widzenia interesów podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji ma informacja zawarta w dokumencie urzędowym w postaci decyzji administracyjnej, inny w kierowanym do operatora energetycznego wniosku odbiorcy energii (który sam także może być przedsiębiorcą), a jeszcze inny np. informacja co do jego zamierzeń inwestycyjnych.

Wymogom powyższym uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie sprostało, albowiem ograniczyło się ono do wskazania, iż informacje objęte wnioskiem strony skarżącej objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, bez próby wykazania jakie przesłanki przemawiają za uznaniem za objęte tajemnicą przedsiębiorstwa poszczególnych informacji o udzielenie, których zawnioskowała strona, w tym na przykład decyzji organów administracji publicznej.

Uzasadnienie zaskarżonych rozstrzygnięć wskazuje nadto, iż podmiot zobowiązany do udzielenia informacji choć odmówił uwzględnienia wniosku strony w całości, to swoje lakoniczne rozważania co do powodów odmowy ograniczył jedynie do tej części wniosku, która dotyczyła żądania udzielenia informacji co do planowanych zamierzeń inwestycyjnych i likwidacyjnych oraz dokonywanych w przeszłości modernizacji i przebudów linii elektroenergetycznych.

Powyższa okoliczność również samodzielnie uzasadniał uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć, ze względu na obrazę przepisów art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i art. 77 § 2 k.p.a. uniemożliwiającą sądowi dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż również przedstawione sądowi wraz ze skargą materiały nie zawierały jakichkolwiek dokumentów źródłowych, których udostępnienia domagał się podmiot inicjujący postępowanie, co zdaje się sugerować, iż dokumenty te nie były faktycznie przez podmiot orzekający w sprawie analizowane.

Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy podmiot zobowiązany winien rozpatrzyć wniosek skarżącej o udostępnienie jej informacji publicznej dotyczącej nieruchomości położonych w miejscowości P., gmina M. zewidencjonowanych jako działki nr [...] i [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]i nr [...] (KW nr [...]) z uwzględnieniem poglądów prawnych wyrażonych w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż sąd w żadnej mierze nie przesądza o sposobie załatwienia wniosku skarżącej, albowiem charakter uchybień jakich dopuścił się orzekający w sprawie podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji uniemożliwił sądowi dokonanie merytorycznej oceny trafności poglądu, iż w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia żądanych informacji. Ocena takowa będzie bowiem możliwa dopiero po proceduralnie prawidłowym rozpoznaniu sprawy i w przypadku odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji w całości lub w części po sporządzeniu odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd.

Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.

W niniejszej sprawie Sąd uchylił rozstrzygnięcia podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej odmawiające udostępnienia żądanych informacji. Z uwagi zatem na charakter prawny uchylonego aktu, który nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności). Stąd też nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p.p.s.a.

W ocenie Sądu sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, przepis ten nie przesądza jednakże w żaden sposób o treści rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane", co wyraźnie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę do sytuacji, gdy nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wydane orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca chciał nałożyć na sąd obowiązek każdorazowego orzekania o niemożności wykonania uchylonego aktu, to użyłby sformułowania wskazującego na obligatoryjność rozstrzygnięcia o takowej treści, na przykład poprzez sformułowanie, iż sąd orzeka, iż uchylony akt nie może być wykonywany w całości lub części.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

/-/ T. Świstak