Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 133/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 lutego 2016 r. Wójt Gminy odmówił A. M. przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności i na zaspokojenie innych niezbędnych do życia potrzeb wyjaśniając, że powodem wydania ww. decyzji jest niespełnienie kryterium dochodowego.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 maja 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium wyjaśniło, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej co do zasady przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł. Z treści zaświadczenia wystawionego przez PUP wynika, że strona jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy od dnia 13 listopada 2015 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy, zaś w grudniu 2015 r. otrzymała zasiłek w wysokości 717,30 zł netto, który został przekazany na jej konto w dniu 15 stycznia 2016 r. Dochód strony przekracza zatem kryterium dochodowe przewidziane dla osoby samotnie gospodarującej.

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 1044/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy.

Sąd wskazał, że definicja z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uznaje nie sumę przychodów należnych za dany miesiąc, ale sumę przychodów z miesiąca, niezależnie od tytułu i źródła ich uzyskania. Przychód ten ma być uzyskany, co wskazuje na faktyczny aspekt sytuacji majątkowej strony. Rozwiązanie to podkreśla uzależnienie pomocy społecznej od faktycznego stanu majątkowego i faktycznych dochodów uzyskanych w danym okresie, nie zaś dochodów należnych nominalnie. W ocenie Sądu organy obu instancji wadliwie ustaliły dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, bowiem wzięły pod uwagę kwotę, której w grudniu 2015 r. skarżący jeszcze nie uzyskał.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy decyzją z dnia 29 marca 2018 r. w punkcie pierwszym odmówił przyznania A. M. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zaspokojenie innych niezbędnych do życia potrzeb: zakup środków czystości, całkowite pokrycie kosztów dojazdów do poradni lekarskich, całkowite pokrycie kosztów dojazdów do Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych, całkowite pokrycie kosztu zakupu butli gazowej 11 kg, całkowite pokrycie kosztu usługi fryzjerskiej obejmujące strzyżenie męskie, całkowite pokrycie kosztu poboru energii elektrycznej, całkowite pokrycie kosztu zakupu: obuwia męskiego, kołdry, swetra męskiego, pościeli, dwóch sztuk rur filtracyjnych, dziesięciu sztuk rur spustowych, siedmiu sztuk kolanek, dziesięciu zbieraczy, sześciu sztuk trójników, ogrzewacza wody, dwóch sztuk grzejników, drzwi, pół tony opału, czterech sztuk silikonu dekarskiego, środka konserwującego, włącznika, czterech sztuk piany uszczelniającej, wełny z włókna szklanego, wentylatora, pięćdziesięciu dwóch sztuk cegieł szamotowych, trzydziestu sztuk cegieł zwykłych, spodni męskich, częściowe pokrycie kosztu zakupu zaworu kulkowego wodnego, baterii zlewozmywakowej, pompy obiegowej, czajnika elektrycznego, kurtki męskiej, polaru męskiego, t-shirtu męskiego, laczek męskich, dwóch sztuk poduszek, zaś w punkcie drugim przyznał A. M. świadczenie w formie zasiłku celowego na częściowy zakup żywności w kwocie 200 zł jednorazowo za styczeń 2016 r.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że A. M. w dniu złożenia wniosku uzyskiwał dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w łącznej kwocie 450,21 zł z tytułu zasiłku dla bezrobotnych oraz był osobą samotnie gospodarującą. Z tych względów stronie w dniu złożenia wniosku przysługiwało prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym do zasiłku celowego. Organ I instancji wyjaśnił, że nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb, o które wnioskuje strona, ponieważ Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej dysponuje ograniczoną ilością środków finansowych na realizację zasiłków celowych, zaś w ocenie organu strona ma możliwości samodzielnego zabezpieczenia podstawowych potrzeb.

W odwołaniu od tej decyzji A. M. zarzucił, że ocena organu co do możliwości samodzielnego zaspokojenia przez skarżącego podstawowych potrzeb jest dowolna. Podniósł, że zasiłek dla bezrobotnych nie podlega wliczeniu do dochodu, a organ nie ustalił, czy strona dokonywała zwrotu tego świadczenia. Zdaniem skarżącego GOPS przyznaje zasiłki celowe w kwotach od 600 do 1400 zł, co wskazuje na to, że dysponuje wyższymi kwotami na realizację takich świadczeń.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 października 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 8 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że dochód skarżącego otrzymany w miesiącu grudniu 2015 r. w kwocie 450,21 zł został prawidłowo ustalony przez organ I instancji i nie przekroczył kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty 634 zł. Z informacji Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że zwrotów zasiłku przez skarżącego nie odnotowano, zaś skarżący nie przedstawił dowodu zwrotu zasiłku dla bezrobotnych. Z pism GOPS wynika natomiast, że w 2015 r. średnia kwota zasiłku celowego wynosiła 264,06 zł, zaś w okresie od stycznia do czerwca 2018 r. - 252,18 zł. W tej sytuacji nie można zarzucić organowi, że mając na uwadze możliwości finansowe oraz ilość rodzin korzystających z pomocy odmówił przyznania stronie zasiłku celowego na wszystkie wskazane we wniosku potrzeby. W sytuacji, gdy ustalony dochód nie przekroczył kryterium dochodowego, przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie najbardziej pilnej potrzeby, tj. częściowy zakup żywności w wysokości 200 zł za miesiąc styczeń 2016 r. jest uzasadnione.

A. M. wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 pkt 1 i art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił kwestii świadczenia przez skarżącego alimentów na rzecz innych osób, co miało znaczenie przy ustalaniu wysokości jego dochodu za grudzień 2015 r. Nadto organ nie dał skarżącemu możliwości zapoznania się, a następnie wypowiedzenia się co do treści pisma Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 27 sierpnia 2018 r. Organ nie wziął pod uwagę braku możliwości zaspokojenia przez skarżącego potrzeb objętych wnioskiem, następstw jakie powoduje brak ich zaspokojenia, dowolnego i nieodpowiedniego do okoliczności rozmiaru świadczenia na zakup żywności oraz faktu udzielania przez GOPS zasiłków celowych w rozmiarach wskazanych w odwołaniu. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotowa sprawa dotyczyła wniosku skarżącego złożonego w styczniu 2016 r. , a dotyczącego przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, szczegółowo wymienionych przez skarżącego.

Zasiłek celowy - zgodnie z art. 36 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( tj. Dz.U. z 2015 r. , poz.163 ze zm., dalej jako "ustawa"), jest jednym ze świadczeń z pomocy społecznej, który - w myśl art. 39 ust. 1 ustawy - może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej , zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego organy ustaliły, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, czyli w grudniu 2015 r., dochód skarżącego nie przekroczył kryterium dochodowego.

Zarzut skarżącego, że organy nie ustaliły prawidłowo uzyskiwanego przez niego dochodu w grudniu 2015 r. , bowiem nie zwróciły się do niego o wyjaśnienie kwestii alimentów świadczonych na rzecz innych osób, nie mógł w tej sytuacji w żaden sposób mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący w skardze nie wskazał na żadne konkretne dane w tym zakresie , a dla możliwości uzyskania zasiłku celowego – co do zasady - nie jest istotne, czy wnioskujący o taką pomoc ma dochód mniejszy od kryterium dochodowego o kilka, czy też kilkadziesiąt złotych.

W niniejszej sprawie skarżący spełniał kryterium dochodowe do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej, jednak nie oznacza to , że w każdym przypadku spełniania kryterium dochodowego świadczenia te muszą być udzielone. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy, potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jak wynika z przywołanego przepisu, możliwość udzielenia świadczeń z pomocy społecznej nie zależy tylko od potrzeb osób ubiegających się o pomoc, ale także od możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Ośrodek taki musi objąć pomocą wszystkich, spełniających warunki do jej otrzymania, wobec czego przy udzielaniu pomocy musi brać pod uwagę swoje możliwości finansowe. Środki, którymi ośrodek pomocy społecznej dysponuje, muszą służyć wielu rodzinom i osobom samotnie gospodarującym. Tak więc nawet w sytuacji , gdy dana osoba nie jest w stanie we własnym zakresie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej, udzielenie jej pomocy zależy od możliwości pomocy społecznej.

W niniejszej sprawie ustalone zostało , że w 2015 r. zasiłki celowe przyznano 240 rodzinom i przyznano 1046 świadczeń w formie zasiłku celowego, a w pierwszym półroczu 2018 r. - 99 rodzinom i przyznano takich 357 świadczeń. Średnia wysokość zasiłku celowego przyznana w 2015 r. to kwota 264,06 zł, a w pierwszym półroczu 2018 r. – 252,18 zł. Nadmienić należy, że skarżący, kwestionujący wysokość przyznanych zasiłków celowych nie podał żadnych konkretnych informacji, podważających wiarygodność tych danych.

W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe, organy zasadnie uznały, że przyznanie skarżącemu pomocy w pełnym wymiarze, w jakim o tę pomoc się ubiegał, nie było możliwe. Sądowi wiadomo też z urzędu, że skarżący systematycznie składa wnioski o pomoc i wielokrotnie pomoc tę otrzymuje.

Zdaniem Sądu organy w kontrolowanych decyzjach prawidłowo uznały, że w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne było udzielenie skarżącemu pomocy w zakresie częściowego zaspokojenia najbardziej pilnej potrzeby bytowej, jaką jest zakup żywności, w wysokości 200 zł.

Zarzut skargi, dotyczący braku możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się przez skarżącego co do treści pisma Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 27 sierpnia 2018 r. dotyczącego wysokości zasiłku dla bezrobotnych nie mógł wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Naruszenie przez organy przepisów postępowania tylko wówczas może skutkować uchyleniem decyzji, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takiej zależności Sąd nie stwierdził.

Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.