Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 522/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących M. S. i J. S. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania M. S. i J. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] orzekającą o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2, opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...]. oraz nr [...] o powierzchni [...] m2, z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...], położonego w W. przy ul. [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Nieruchomość [...] położona przy ul. [..] ozn. nr hip. "[...]" nr rej. Hip. [...], działki nr [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279). Stosownie do zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] maja 1945 r., nr [...] nieruchomość ta stanowiła własność I. S. z mocy aktu działowego, zeznanego w dniu [...] stycznia 1936 r., [...].

Z dniem 21 listopada 1945 r., przedmiotowy grunt przeszedł na własność gminy m. st. Warszawy, a następnie Skarbu Państwa, zaś z dniem 27 maja 1990 r., stał się z mocy prawa własnością Dzielnicy – Gminy [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...] i z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...]. Aktualnie zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2000 r., o ustroju Miasta Stołecznego Warszawy (Dz U. nr 41, poz. 361) grunt ten stał się własnością Miasta W.

W dniu [...] lutego 1949 r., I. S. zwróciła się do Zarządu Miejskiego w m. st. Warszawie o przyznanie w trybie art. 7 ust. 1 dekretu [...] prawa własności czasowej.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] umorzył postępowania z wniosku z dnia [...] lutego 1949 r., o przyznanie prawa własności czasowej do części ww. nieruchomości. Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [....] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] umorzył postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Kolejną decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...] Prezydent W. odmówił następcom prawnym byłej właścicielki przyznania prawa własności czasowej do gruntu opisanej nieruchomości w części o powierzchni [...] m2, oznaczonej jako działka ewidencyjna na [..] z obrębu[...], a Kolegium decyzją z dnia [..] grudnia 2005 r., nr [...] przywróciło termin do wniesienia odwołania i utrzymało w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W następstwie wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 720/06 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium w punkcie 2 oraz stwierdził, że przedmiotowa decyzja w części, której dotyczy punkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że adwokat T. R. był pełnomocnikiem I. S., co poświadczał uwierzytelniony przez niego odpis pełnomocnictwa z 1939 r. znajdujący się na złożonych wnioskach. Wątpliwości budzi jednak zakres tego pełnomocnictwa. Skoro organ uważał pełnomocnictwo za niewłaściwe winien był wezwać pełnomocnika do usunięcia tego braku. Skoro jednak podniósł sprawę zakresu pełnomocnictwa dopiero w [...] lat po śmierci mocodawczyni, zaś kancelaria prawna T. S. zakończyła działalność w 1966 r., to biorąc pod uwagę te okoliczności uznać należy, że tak sprecyzowane przez organ żądanie jest dzisiaj niemożliwe do wykonania przez następców prawnych.

Zatem sprawa stała się przedmiotem rozpoznania przez Kolegium, które decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2002 r., i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny Prezydent W. w pierwszej kolejności ustalił krąg następców prawnych po I. S., i wyznaczył krąg stron postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji wskazał, że obszar, na którym położona jest część przedmiotowej nieruchomości, wchodzący w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...], nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy, przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] października 2006 r., w/w nieruchomość znajduje się w strefie oznaczonej symbolem [...]- tereny o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. W strefie tej ustalono priorytet dla lokalizowania funkcji mieszkaniowej i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej oraz dopuszcza się lokalizowanie funkcji usługowej z zaleceniem, by udział tej funkcji kształtował się do 40% powierzchni zabudowy na terenie. Organ wskazał również, że powyższa nieruchomość położona jest na obszarze, dla którego Rada m. st. Warszawy podjęła uchwałę Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W. w rejonie ul. [....]. Mając na uwadze powyższe, Prezydent W. uznał, że w odniesieniu do części w/w nieruchomości, stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], zostały spełnione przesłanki wynikające z treści art. 7 ust. 2 w/w dekretu. W celu rozpatrzenia wniosków o przyznanie prawa własności czasowej do w/w gruntu, Prezydent W. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. znak [...], zmienioną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] zatwierdził projekt podziału m. in. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [..] (dawny obręb [...]). W wyniku podziału działki nr [...], powstały działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [..] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...] ha. Z treści w/w decyzji z dnia [...] marca 2010 r., wynika konieczność ustanowienia służebności gruntowej na działce nr [...] z obrębu [...], na rzecz każdoczesnego właściciela/użytkownika wieczystego działki nr [...] z obrębu [...], polegającej na prawie dojścia i dojazdu istniejącym ciągiem komunikacyjnym od ul. [...] w sposób wykazany na mapie o numerze [..]. W dziale III księgi wieczystej KW Nr [...], wpisana jest służebność gruntowa przejścia i przejazdu przez działkę nr [...] na rzecz każdoczesnych użytkowników wieczystych gruntu pod dziesięcioma boksami garażowymi. Zgodnie z treścią w/w decyzji z dnia [...] marca 2010 r., zmienionej w/w decyzją z dnia [...] marca 2011 r., służebność gruntowa przejścia i przejazdu na działce nr [...], na rzecz każdoczesnych użytkowników wieczystych gruntu pod dziesięcioma boksami garażowymi, opisana w dziale III księgi wieczystej KW Nr [...], będzie obowiązywać na prawie własności/użytkowania wieczystego na działkach nr [...]. Z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntów opisanych w punktach 1 i 2 sentencji decyzji, ustalono "czynsz symboliczny" w wysokości [..] zł netto (słownie: [...]), płatny z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku na konto Dzielnicy M. Czynszu tego nie pobiera się za rok, w którym zostanie ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Czynsz symboliczny z tytułu użytkowania wieczystego w/w gruntów będzie każdorazowo powiększany o kwotę należnego podatku od towarów i usług, według stawki obowiązującej w terminie zapłaty czynszu. Zasady ustalania "czynszu symbolicznego" zostały określone w uchwale Nr [..] Rady W. z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie zasad gospodarowania zasobem nieruchomości m. st. W. w zakresie ustalenia wysokości czynszu symbolicznego za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy oraz bonifikaty od opłat rocznych za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 247, poz. 7174). Zgodnie z § 2 ust. 3 w/w uchwały, roczny czynsz symboliczny ustala się mnożąc powierzchnię gruntu oddawanego w użytkowanie wieczyste wyrażoną w metrach kwadratowych przez kwotę, o której mowa w § 3. W myśl postanowień § 3 uchwały, kwota rocznego czynszu symbolicznego została ustalona w wysokości 1 złoty za 1 m 2 powierzchni gruntu oddawanego w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 7 w/w dekretu na rzecz dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych. Prezydent. W. wskazał również, że wnioski o przyznanie prawa własności czasowej do części nieruchomości ozn. hip. "[...]" nr Rej. hip. [...], działki nr [..] z bloku [...], wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...], zostaną rozpatrzone odrębną decyzją.

Mając na uwadze powyższe, Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] orzekł o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [..] m2, opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] , położonego w W. przy ul. [...].

Od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r., M. S. i J. S. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Strony zakwestionowały rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podnosząc, że wskutek rozpoznania złożonego w dniu [...] lutego 1949 roku wniosku przez ponad 60 lat, ww. grunt został oddany następcom prawnym wnioskodawcy w użytkowanie wieczyste jedynie w części, która nie ma jakiejkolwiek wartości ekonomicznej. Zdaniem odwołujących się organ I instancji powinien wypłacić odszkodowanie za całość takiej nieruchomości lub przyznać działkę zamienną, a nie ustanawiać użytkowanie wieczyste jedynie na niewielkiej części nieruchomości.

Rozpoznając odwołanie M. S. i J. S. organ odwoławczy zauważył, ze postępowanie mające na celu rozpoznanie wniosku zostało wszczęte wnioskiem z dnia 16 lutego 1949 r., wniesionym przez J. S. w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Jak wykazał organ I instancji, w/w wniosek dotyczy nieruchomości hipotecznej ozn. nr hip. "[....]" nr rej. hip. [..], działki nr [...]. Obecnie przedmiotowa nieruchomość składa się z działek o nr ew., [...]. Kolegium podkreśliło, że z uwagi na to, iż w decyzji organu pierwszej instancji wyraźnie stwierdzono, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego dotyczy jedynie działek o nr [...], natomiast co do pozostałych działek będzie wydana odrębna decyzja, organ odwoławczy odniesie się tylko do treści decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] orzekającej o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [..] m2, działka nr [...] oraz nr [...] o pow. [...] m2, położonego w W. przy ul. [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. za dopuszczalne uznało rozdzielenie postępowania i wydanie odrębnych decyzji, mimo, iż jak zauważyło wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego dotyczył całości dawnej nieruchomości hipotecznej i jako taki powinien obejmować również inne działki wchodzące w jej skład. Organ odwoławczy zauważył, że materialno prawną podstawę dla zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 7 dekretu warszawskiego. Powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych Kolegium zauważyło, że organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji powinien ocenić, czy nieruchomość objęta tym wnioskiem spełnia kryteria określone w przywołanym przepisie. Organ zaznaczył, że brzmienie powołanego przepisu art. 7 ust. 2 dekretu wskazuje, że wolą ustawodawcy było przede wszystkim uwzględnienie wniosków o własność czasową, a jedynym kryterium, które organ rozpoznający odwołanie powinien mieć na względzie jest możliwość pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Organ podkreślił, że aktualny właściciel nieruchomości ma zatem obowiązek ustanowienia prawa do gruntu, z którego można się zwolnić tylko wskazując, że aktualne przeznaczenie gruntu nie da się pogodzić z dalszym korzystaniem z tego gruntu przez poprzedniego. Organ odwoławczy podkreślił również, że brzmienie powołanego powyżej art. 7 ust. 2 dekretu wskazuje, że wolą ustawodawcy było przede wszystkim uwzględnienie wniosków o własność czasową, a jedynym kryterium, które winien mieć na uwadze organ rozpoznający wniosek byłego właściciela jest możliwość korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela zgodnie z przeznaczeniem tego gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc powyższe uwagi do prowadzonego postępowania organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Kolegium zauważyło, że przepis art. 7 ust. 2 dekretu jest skonstruowany w taki sposób, że przy rozpatrywaniu wniosku dekretowego konieczna jest w pierwszej kolejności ocena, czy dotychczasowe korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowy. W przypadku, gdy organ stwierdzi, że ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie jest możliwe, to przepis dekretu nakazuje uwzględnienie powyższego wniosku. Organ zatem nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Wskazując, że rozwiązanie nie satysfakcjonuje skarżących Kolegium zauważyło, że skoro spadkobiercy dawnych właścicieli nieruchomości podtrzymywali konsekwentnie wniosek złożony w 1949 roku przez J. S,, powinni liczyć się z ewentualnymi konsekwencjami jego złożenia, tj. przyznaniem prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Przy tym bez znaczenia jest fakt, że grunt, do którego zostało ustanowione prawo użytkowania jest w ocenie skarżących pozbawiony wartości ekonomicznej. Kolegium podkreśliło, że nie widzi w niniejszej sprawie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ zauważył również, że decyzje wydane na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego mogą rozstrzygać wyłącznie o przyznaniu prawa użytkowania do przejętej nieruchomości warszawskiej lub odmowie ustanowienia prawa. Natomiast postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie rozpoznania wniosku dekretowego, jak również przy rozpoznawaniu wniosku dekretowego organy nie mogą wypowiadać się co do kwestii przyznania użytkowania wieczystego do nieruchomości zamiennej, ponieważ stanowi to odrębną sprawę, rozstrzyganą po złożeniu przez uprawnione osoby stosownego wniosku.

Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] orzekającą o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2, opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [..] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] oraz nr [...] o powierzchni [...] m2, z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [..], położonego w W. przy ul. [...].

Od powyższej decyzji M. S. i J. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie:

- przepisu art. 7 ust 1 dekretu warszawskiego poprzez przyznanie właścicielom jedynie części gruntu objętego wnioskiem o ustanowienie prawa wieczystej dzierżawy,

- przepisu art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego poprzez przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu, z którego nie można korzystać zgodnie z obwiązującymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania wieczystego,

- naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, na mocy której nałożone zostały na wnioskodawców jedynie dodatkowe obowiązki finansowe,

- naruszenie przepisu art. 145 § 1 k.c. poprzez przyznanie działki, która nie posiada dostępu do drogi, a tym samym nakładania na wnioskodawców obowiązku wystąpienia z powództwem o ustanowienie służebności drogi koniecznej.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że wydane decyzje są dla nich krzywdzące. Działki, na których zostało ustanowione użytkowanie wieczyste są w całości pozbawione wartości ekonomicznej i użytkowej. Działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] jest całkowicie zacieniona z bezpośrednim dostępem do drogi od strony ulicy [...]. Działka ta nie może być w żaden sposób zagospodarowana zgodnie z założeniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Szerokość działki pozwala na postawienie budynku, który mógłby zostać wykorzystany zgodnie z założeniami studium. Jeśli chodzi o działkę nr [...] to jej powierzchnia uniemożliwia dokonanie jakichkolwiek naniesień na nieruchomości, działka ta ma kształt trójkąta, jest pozbawiona dostępu do drogi co pozbawia działkę wartości. Skarżący wskazali, że nie mogą z niej korzystać, albowiem nie posiadają do niej dostępu. Ich zdaniem Prezydent W. ustanawiając prawo użytkowania wieczystego jedynie do części nieruchomości naruszył zapisy dekretu. M. S. i J. S. zaznaczyli również, że obie działki nie posiadają wspólnych granic, są położone obok siebie, a tym samym taki sposób ich położenia czyni je bezużytecznymi dla właściciela. Skarżący podkreślili również, że w dniu wejścia w życie dekretu działka miała regularny kształt i była nieruchomością nadającą się do zabudowy czy też jej sprzedaży inwestorowi. W ich ocenie Prezydent W. powinien zwrócić działkę w całości jeśli ma ona taką samą wartość ekonomiczną, a jeśli nie, wypłacić odszkodowanie. Skarżący zaznaczyli również, że stan prawny i faktyczny gruntu jest wyłącznie wynikiem opieszałości Urzędu W., który po kilkudziesięciu latach wydał decyzję w sprawie. Zatem to organ doprowadził do takiej sytuacji, że nie jest możliwy jego zwrot w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a argumenty podnoszone przez skarżącego nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując, w świetle obowiązujących przepisów prawa, analizy zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku z dnia [...] lutego 1949 r., złożonego przez adwokata T. R. w imieniu byłej właścicielki nieruchomości I. S. o przyznanie własności czasowej do gruntów nieruchomości warszawskich, położonych przy ul. [...]. Wniosek ten złożony został na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie Sąd bada po raz wtóry czy organ administracji orzekając w niniejszej sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu wniosków z dnia 16 lutego 1949 r. w sprawie przyznania prawa własności czasowej do gruntów nieruchomości [...] położonych przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" nr Rej. Hip.[...], działki nr [...], którą orzeczono o ustanowieniu na lat 99 prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2 położonego w W. przy ulicy [...], oznaczonego jako działka nr [..] oraz gruntu o pow. [...] m2 położonego w W. przy ulicy [...] oznaczonego jako działka [...], na rzecz M. S. w ½ części oraz J. S. w ½ części. Organ II instancji utrzymał w mocy całość rozstrzygnięcia organu I instancji, w tym rozstrzygnięcie dotyczące ustalenia "czynszu symbolicznego" z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego powyżej opisanych gruntów (w punktach 1 i 2 sentencji decyzji I instancji) w wysokości [...] złotych netto oraz rozstrzygnięcie z pkt 4 sentencji decyzji I instancji, w której orzeczono, że wnioski o przyznanie prawa własności czasowej do pozostałej części nieruchomości, której dotyczył wniosek z dnia [...] lutego 1949 r. zostaną rozpatrzone odrębną decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając po raz pierwszy w przedmiotowej sprawie w dniu 29 września 2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 720/06) wypowiedział się w zakresie oceny niekompletności poprzedniego orzeczenia. Wobec uchylenia powyżej wskazanym wyrokiem pkt 2 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. Kolegium, na skutek wytycznych Sądu przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Równocześnie organ odwoławczy zobowiązał Prezydenta W. do uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego m.in. o wyjaśnienie, dlaczego I instancji orzekł tylko co do części gruntów objętych wnioskiem.

Sąd orzekając w sprawie sygn. akt I SA/Wa 720/06 podniósł, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem podstawą kompletności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji jest zakres żądania strony, natomiast w rozpatrywanej sprawie z treści decyzji organu nie wynika, że jest to decyzja częściowa, co organ wydając decyzję częściową powinien zaznaczyć w jej treści - czego nie uczynił . Sąd orzekając w obecnym składzie podziela to stanowisko uznając ponownie za niewystarczające stwierdzenie decyzji organu I instancji z pkt 4, że wnioski o przyznanie prawa własności czasowej do części nieruchomości wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] zostaną rozpatrzone odrębną decyzją. Wniosek sprecyzowany został całościowo i nadal (ponownie jak przy pierwotnym rozpoznawaniu sprawy) w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek dowodów na to, by wniosek ten został przez strony ograniczony jedynie do powierzchni, o których mowa w pkt 1 i 2 sentencji decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011r.

Stosownie do regulacji art. 104 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej, decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Zatem decyzja administracyjna powinna rozstrzygać o istocie sprawy (w całości lub w części) lub stwierdzać niedopuszczalność takiego rozstrzygnięcia, co również kończy postępowanie w sprawie przed organem administracyjnym w danej instancji bez orzekania odnośnie do interesu prawnego lub obowiązku, ale otwiera drogę do weryfikacji tego rozstrzygnięcia w trybie administracyjnym lub sądowym. W tym wyraża się znamię jurysdykcyjności decyzji administracyjnej podejmowanej w postępowaniu administracyjnym ogólnym unormowanym w k.p.a. Organ załatwiając sprawę przez wydanie decyzji wykonuje tzw. proceduralny nakaz podjęcia decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 473). Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia o całości wniosku strony, który był podstawą wszczęcia postępowania, a brak jest podstaw do stwierdzenia, że jest to decyzja częściowa ,to należy stwierdzić, że została ona wydana z istotnym naruszeniem przepisu art. 104 k.p.a.

W tym stanie rzeczy stwierdzone uchybienia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie sygn. akt I SA/Wa 720/06 enumeratywnie wskazało organowi, w jakim zakresie ma uzupełnić materiał dowodowy i swoje stanowisko przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, to dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012 r., Sąd rozpoznając sprawę ponownie zgodnie z unormowaniem przepisu art. 153 p.p.s.a. w pierwszej kolejności bada, czy zalecenia te zostały prawidłowo wykonane, a dokonana ocena znalazła swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu stanowiska organu II instancji. Kwestia ta jest istotna również dlatego, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem podstawą oceny kompletności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji jest zakres żądania strony. Zdaniem Sądu zalecenia związane z przedstawioną oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania nie zostały przez organ wykonane pomimo, że organ podobnie jak Sąd w przedmiotowej sprawie był nimi związany.

W rozpatrywanej sprawie, mimo iż zarzut braku zupełności rozstrzygnięcia był podnoszony w złożonym przez strony odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu swojego stanowiska nie wyjaśniło tej kwestii stosownie do wytycznych Sądu, nie ustosunkowało się do zasadności postawionego w odwołaniu zarzutu, ani nie wyjaśniło, dlaczego mimo zobowiązania organu do wyjaśnienia tej sprawy, obecnie uznało, że brak tych rozważań nie ma wpływu na prawidłowość wydanej decyzji administracyjnej. Trudno bowiem, zdaniem Sądu, za takie wyjaśnienie uznać jednozdaniowe stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowiące powtórzenie treści pkt 4 sentencji decyzji.

Zgodnie z treścią art. 107 §1 zdanie 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Sentencja decyzji jest najistotniejszym jej elementem wywołującym skutki prawne, dlatego też zdaniem Sądu by uznać ją za prawidłową musi ona cechować się spójnością i merytoryczną poprawnością oraz w całości korespondować z uzasadnieniem wydanej decyzji administracyjnej. Zadaniem Sądu, przy jednoczesnym stosowaniu treści przepisu art. 153 p.p.s.a. było zbadanie, czy kontrolowana decyzja spełnia te warunki.

W wyżej przedstawionych istotnych, zdaniem Sądu, kwestiach zachodzą poważne wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione w toku postępowania odwoławczego. W aktach sprawy brak jest dowodów na to, że organ II instancji prowadził w tym kierunku odpowiednie postępowanie wyjaśniające. Tym samym uznać należy, że przedstawiona sprawa nie została przez organ dostatecznie zbadana. Zdaniem Sądu wyjaśnienie podniesionych wątpliwości było elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości przeprowadzenia kwestionowanego postępowania administracyjnego. Oznacza to, że zapadła decyzja, w zaskarżonym zakresie, wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 7 ust.1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279) oraz przepisów procedury art. 7 i 77 § 1, 80 i 107 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić poczynione powyżej uwagi odnośnie konieczności rozstrzygnięcia całości wniosku skarżących. Na marginesie podnieść należy, że przesłanki i podstawy prawne do odszkodowania za nieruchomość są zgoła inne od podstaw i przesłanek prawnych w zakresie wniosku o przyznanie własności czasowej. Po rozpoznaniu wniosku w całości, dotyczącego prawa do gruntu powstanie – wobec wniosku uprawnionych, konieczność rozstrzygania kwestii odszkodowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 litera a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.