Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 389/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 83 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 120, art. 121 par. 1, art. 122, art. 123 par. 1, art. 180, art. 190 par. 1, art. 191, art. 229, art. 289 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz(spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc listopad i grudzień 2010 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 2010 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] określił A. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc listopad i grudzień 2010 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 2010 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego organ stwierdził nieprawidłowości w zakresie podatku naliczonego, dotyczące transakcji zakupu wartości niematerialnych i prawnych w formie praw własności do rynku, informacji handlowych, finansowych i know-how od firmy B. Sp. z o.o. [...].

Organ ustalił, że w dniu [...].10.2010 r. pomiędzy B. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o. zostało zawarte porozumienie przeniesienia praw własności, w postaci rynku dystrybucji i zbytu wyrobów marki X. - producenta zdrowej żywności, oszacowane na kwotę [...] zł netto.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] po analizie całego materiału dowodowego stwierdził, że udokumentowana fakturą wystawioną przez B. Sp. z o.o. dla Spółki A. z dnia [...].12.2010 r. nr [...] transakcja, jako sprzedaż wartości niematerialnych i prawnych w formie praw własności do rynku, informacji handlowych, finansowych i know-how w rzeczywistości nie miała miejsca. Zdaniem organu podatkowego I instancji zdarzenie polegające na wystawieniu w/w faktury było przemyślanym, zaplanowanym i zorganizowanym procesem, który miał w efekcie doprowadzić do otrzymania przez Spółkę A. zwrotu podatku naliczonego VAT wynikającego głównie z tego zdarzenia.

Z powyższych względów organ zakwestionował wystawione na rzecz podatnika przez B. Sp. z o.o. faktury VAT i stwierdził, że nie mogą one stanowić podstawy obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający w miesiącu listopadzie i grudniu 2010 r., zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 54 poz. 535 z ze zm. – dalej: "ustawa o VAT"). Zdaniem organu I instancji podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez B. Sp. z o.o., a ujętych przez Podatnika w rejestrze zakupu i deklaracji VAT-7 w miesiącu listopadzie i grudniu 2010 r. nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego. Na podstawie art. 193 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. Z 2012, poz. 749 ze zm.) ewidencję zakupu za listopad i grudzień 2010r. uznał za nierzetelną w części dotyczącej zapisów, w których stwierdzono nieprawidłowości, polegające na uwzględnieniu ww. faktur zakupu od B. Sp. z o.o.

W złożonym odwołaniu podatnik - wnosząc o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia - sformułował zarzuty proceduralne, dotyczące przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego, poprzez naruszenie art. 120, art. 121 § 1 O.p. oraz art. 122 O.p. oraz zarzut naruszenia przepisu ustawy o VAT - art. 99 ust. 12 - poprzez pozbawienie podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przedstawił analizę zawartego w dniu [...].10.2010 r. pomiędzy B. Sp. z o.o., reprezentowaną przez Prezesa Zarządu [...] a A. Sp. z o.o., reprezentowaną przez Prezesa Zarządu [...], porozumienia przeniesienia praw własności, w którym B. Sp. z o.o. oświadczyła, że: "w ramach swojej działalności gospodarczej posiada, budowany przez okres 2 lat, dobrze zorganizowany rynek dystrybucji i zbytu swoich wyrobów, opisany w Załączniku nr 1 do niniejszego porozumienia, o wartości [...] zł netto". Natomiast A. Sp. z o.o. oświadczyła, że: "wyraża zainteresowanie przejęciem i wykorzystywaniem rynku (...) do testowania tego rynku w celu sprawdzenia możliwości dystrybucji swoich wyrobów na okres dwóch lat, tj. do końca 2012 r.". Z Załącznika nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r. wynika, że w kwietniu 2009 r. w związku z rosnącym zapotrzebowaniem rynku na produkty marki X., Spółka B. podjęła decyzję o konieczności przeprowadzenia działań inwestycyjnych. Na organizację nabytego w ramach umowy Rynku Dystrybucji i Zbytu Wyrobów poniesiono duże nakłady finansowe (inwestycyjne i marketingowe), tj.:

- [...] zł - budowa sieci komputerowej, zakup oprogramowania i sprzętu komputerowego oraz jego uruchomienie, zakup laptopów, palmtopów i telefonów komórkowych,

- [...] zł - przygotowanie jednego stanowiska przedstawiciela,

- [...] zł - koszt działalności jednego stanowiska przedstawiciela handlowego (zatrudniając 11 osób na tych stanowiskach Spółka ponosi całkowity miesięczny koszt z nimi związany [...] zł),

- [...] zł - wprowadzenie na rynek nowych produktów,

- [...] zł - przeprowadzanie akcji promocyjnych, organizowanie pokazów kulinarnych, szkoleń, dostarczanie materiałów reklamowych.

Wybrano najbardziej prężne i szybko rozwijające się hurtownie i nawiązano z nimi współpracę. Prowadzono szkolenia, pokazy kulinarne, akcje promocyjne, gratisy ilościowe - zbieranie punktów i wymianę na atrakcyjne nagrody.

Organ odwoławczy ponadto wskazał, iż z w/w Załącznika wynika, że poszerzono krąg dystrybutorów i pozyskano nowe hurtownie w różnych rejonach kraju, co skutkowało osiągnięciem w 2009 r. zwiększenia sprzedaży o ok. 90%.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w trybie art. 229 O.p., zlecił Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. włączył do akt postępowania odwoławczego jako dowód w sprawie kopie dokumentów, w tym aktów notarialnych istotnych dla niniejszej sprawy ze względu na zakres, jaki obejmują oraz osoby w nich występujące:

1) Dnia [...].08.2008 r. przed notariuszem [...] w [...] sporządzono akt notarialny Repertorium A [...], w którym zawarto umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością działającą pod firmą "B." z siedzibą w [...]. Przedmiot działalności przedsiębiorstwa Spółki określono na: produkcję soków z owoców i warzyw, pozostałe przetwarzanie i konserwowanie owoców i warzyw, działalność usługową związaną z przygotowaniem druku, produkcję pozostałych artykułów spożywczych, produkcję artykułów gospodarstwa domowego, toaletowych i sanitarnych, sprzedaż hurtową napojów bezalkoholowych, sprzedaż hurtową wyrobów tytoniowych, sprzedaż hurtową cukru, czekolady, wyrobów cukierniczych i piekarskich, sprzedaż hurtową pozostałej żywności, wyłączając ryby, skorupiaki i mięczaki, sprzedaż detaliczną owoców i warzyw prowadzoną w wyspecjalizowanych sklepach, transport drogowy towarów, działalność związaną z pakowaniem. Kapitał zakładowy Spółki określono na [...] zł i podzielono na 50 udziałów o wartości nominalnej [...] zł każdy. 100 % udziałów objął [...], któremu powierzono funkcję Prezesa Zarządu Spółki.

2) W dniu [...].10.2008 r. przed notariuszem [...] został sporządzony akt notarialny Repertorium A [...], w którym dokonano sprostowania umowy Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Nr repertorium A [...] z dnia [...].08.2008 r.

3) W dniu [...].06.2010 r. między [...] a [...] została sporządzona umowa sprzedaży udziałów. Z umowy tej wynika, że [...] sprzedał Kupującemu [...] 25 udziałów. Umowa potwierdzona przez notariusza [...] - repertorium A [...].

4) W dniu [...].06.2010 r. przed notariuszem [...] został sporządzony akt notarialny Repertorium A [...], w którym sporządzono Protokół z Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia "B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...]. Dokument ten potwierdza odwołanie ze składu Zarządu Spółki [...] i sprzedaż 25 udziałów Spółki B. udziałowcowi [...]. Zatem na dzień [...].06.2010 r. jedynym udziałowcem Spółki B. był [...] - co również potwierdza lista wspólników Spółki Prawa Handlowego działającej pod firmą B. Sp. z o.o. wg stanu na dzień [...].06.2010 r.

Z odpisu Tekstu jednolitego umowy B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wynika również, że siedziba Spółki została określona na [...].

5) W dniu [...].08.2010 r. przed notariuszem [...] został sporządzony akt notarialny Repertorium A numer [...], który obejmował Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników. Uchwałą nr [...] Zgromadzenie Wspólników udzieliło absolutorium z wykonania obowiązków w roku obrotowym 2009 [...] Prezesowi Spółki. Ponadto uchwałą nr [...] odwołano Zarząd Spółki w osobie Prezesa [...] oraz na mocy uchwały nr [...] Zgromadzenie Wspólników powołało Zarząd w osobie [...] na Prezesa Zarządu Spółki. Uchwałą nr [...] zmieniono siedzibę Spółki B. na [...]. Tego samego dnia ([...].08.2010 r.) w [...] sporządzono umowę sprzedaży udziałów w Spółce B. należących do [...] firmie [...] Spółka z o.o. reprezentowanej przez Prezesa Zarządu [...].

6) Umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. zawarto dnia [...].06.2010 r. w formie Aktu Notarialnego, Repertorium A: [...] sporządzonego przez Kancelarię Notarialną [...] w [...], ul. [...]. Kapitał zakładowy Spółki wynosił [...] zł i dzielił się na 50 udziałów o wartości nominalnej po [...] zł każdy. Udziały w kapitale zakładowym zostały objęte przez Prezesa Zarządu [...] zam. w [...] przy ulicy [...] nr [...]. Zgodnie z postanowieniami ogólnymi do dnia wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego firma prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą A. Sp. z o.o. w organizacji.

7) Aktem Notarialnym Repertorium A: [...] sporządzonym w Kancelarii Notarialnej w [...] przy ul. [...] przed notariuszem [...] w dniu [...].09.2010 r. została podpisana umowa o udział w pracach organów stanowiących osób prawnych z [...], zamieszkałym [...], ul. [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w § 1 umowy [...] oświadczył, że jest jedynym wspólnikiem spółki pod firmą: A. Sp. z o.o., a jednocześnie Prezesem jednoosobowego Zarządu Spółki. Umowę sprzedaży udziałów zawarto w dniu [...].08.2010 roku.

W kontrolowanym okresie Spółka A. prowadziła działalność w zakresie handlu hurtowego artykułami spożywczymi. W znacznej części była to sprzedaż produktów marki X. Produkowane przez firmę X. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (będącej własnością [...]) towary wysyłano najczęściej bezpośrednio do odbiorców. Działalność prowadzono w obiektach dzierżawionych zgodnie z niżej wymienionymi umowami:

1) Umowa dzierżawy nieruchomości zawarta w dniu [...].06.2010 r. w [...] pomiędzy A. Sp. z o.o. w organizacji a [...] zamieszkałą w [...].

2) Umowa składowania zawarta w dniu [...].11.2010 r. w [...], pomiędzy Składającym A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowaną przez [...] - Prezesa Zarządu a Składowym [...] zamieszkałą w [...].

3) Umowa najmu części nieruchomości zawarta w dniu [...].09.2010 r. w [...] pomiędzy wynajmującym X. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowaną przez [...] - Prokurenta a najemcą A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowaną przez [...] - Prezesa Zarządu.

Organ zaznaczył, że dokładna prezentacja dat i zdarzeń udokumentowanych wymienionymi aktami notarialnymi i umowami mają na celu zobrazowanie powiązań i wzajemnych zależności między firmami B. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., X. Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz osobami, które je reprezentują.

Zdaniem organu opisane zeznania wyraźnie wskazują na fikcyjność wskazanych na stronie 2 niniejszej decyzji faktur wystawionych przez B. Sp. z o.o. na rzecz Spółki A., ponieważ [...] pełniący funkcję Prezesa Zarządu Spółki B. zeznał, że podpisywał faktury na prośbę [...], [...], [...] i nie wie czego dotyczy faktura VAT nr [...] na sprzedaż wartości niematerialnych i prawnych, poza tym nie rozumie pojęcia wartości niematerialne. Zeznanie to wyraźnie wskazuje również na fikcyjne tworzenie następujących dokumentów:

1) Porozumienie w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r., pomiędzy B. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o.,

2) Rynek dystrybucji i zbytu wyrobów B. Sp. z o.o. stanowiący załącznik nr 1 do ww. Porozumienia,

3) Sprzedaż praw do know-how zawarty w dniu [...].12.2010 r. pomiędzy B. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o., które podpisał m.in. [...] jako prezes zarządu reprezentujący firmę B.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zwraca uwagę, że [...], pełniący obowiązki prezesa w Spółce B., nie wie jakie dokumenty podpisywał i nie rozumie czego one dotyczą, co wyraźnie wskazuje na fikcję transakcji kupna - sprzedaży wartości niematerialnych.

Organ odwoławczy nie zgodził się z wiarygodnością dokumentu - Porozumienie w sprawie wzajemnych rozliczeń - sporządzonego dnia [...].12.2010 r., na mocy którego ustalono, że wierzycielowi - B. Sp. z o.o. przysługuje od A. Sp. z o.o. zgodnie z fakturą VAT z dnia [...].12.2010 r. nr [...] należność z tytułu sprzedaży praw do know-how w wysokości [...] zł. B. Sp. z o.o. oświadczyła, że na dzień podpisania tego porozumienia posiada zobowiązania wobec swoich wierzycieli w łącznej kwocie [...] zł, które to zobowiązania przelewa na swojego dłużnika A. sp. z o.o. Przedmiotowa umowa prowadziła do kompensaty sald wzajemnych rozliczeń między stronami umowy. Do tej umowy załączono Załącznik nr 1, nazwany szczegółowym wykazem zobowiązań wierzyciela na dzień [...].12.2010 r. Z wykazu tego wynika, że B. sp. z o.o. miała zobowiązania wobec firmy X. Sp. z o.o. na kwotę [...] zł, wobec [...] - w łącznej wysokości [...] zł oraz wobec [...] w wysokości [...] zł.

W dniu [...] czerwca 2011 r. przesłuchano w Drugim Urzędzie Skarbowym w [...] w charakterze świadka [...] - Prezesa Spółki A. na okoliczność zakupu wartości niematerialnych i prawnych praw własności do rynku spółki B.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zauważa, że organ I instancji, analizując rejestr sprzedaży przedłożony przez stronę za miesiące od sierpnia do grudnia 2010 r., trafnie zwrócił uwagę, iż Spółka A. dokonywała sprzedaży już w miesiącu sierpniu i wrześniu 2010 r. na rzecz podmiotów, wymienionych w Załączniku nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r.

Mając na uwadze powyższe zeznania [...], że testował rynek od miesiąca października 2010 r. jak i wpisy w rejestrach sprzedaży za sierpień i wrzesień 2010 r. należy organ stwierdził, że Spółka A. w miesiącu październiku 2010 r. nie mogła pozyskać jako nowych, wskazanych w Załączniku nr 1, kontrahentów, skoro z nimi przed październikiem 2010 r. już współpracowała. Jest to kolejny dowód potwierdzający fikcyjność zafakturowanych przez B. transakcji.

W ramach prowadzonej kontroli podatkowej w siedzibie Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] przeprowadzono dowody z zeznań świadków - właścicieli firm wyszczególnionych w dokumencie "Rynek Dystrybucji i Zbytu Wyrobów B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" - Załącznik nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r." - prowadzących działalność na terenie objętym właściwością Drugiego Urzędu Skarbowego w [...]. Przesłuchano [...] - Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe [...], [...] - Restauracja "[...]" w [...], [...] – [...] Sp. z o.o.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zauważył, że przesłuchanie świadków w ramach kontroli podatkowej winno się odbyć z zachowaniem warunków zawartych w przepisie art 289 § 1 O.p., zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków przynajmniej na trzy dni przed terminem ich przeprowadzenia. Poza tym, strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom oraz składać wyjaśnienia.

W aktach sprawy znajduje się "zawiadomienie o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków" adresowane do [...] - prezesa A. Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2011 r. bez dowodu doręczenia. Zatem, w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego zachowanie praw strony, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie (art. 289 Ordynacji podatkowej). Ponadto, jak wynika z protokołów przesłuchań [...] i [...] w dniu [...] czerwca 2011 r. strona nie brała udziału w przeprowadzeniu dowodu.

Ponadto, jak wynika z pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].10.2013 r., stanowiącego odpowiedź na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...].10.2013 r.: "do dnia przesłuchania jak i później nie otrzymano zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia [...]". Zgodnie z art. 229 O.p. organ podatkowy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wydał dnia [...] listopada 2013 r. postanowienie w trybie art. 229 O.p., w którym nakazał złożenie reklamacji przesyłki na poczcie w związku z nieotrzymaniem potwierdzenia odbioru pisma adresowanego do [...] z dnia [...] maja 2011 r.

W przypadku braku pozyskania dowodu doręczenia przedmiotowego zawiadomienia, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, mając na względzie ustawowe prawa podatnika do czynnego udziału w postępowaniu, określone w art. 123 § 1 O.p. zlecił Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] uzupełnienie materiału dowodowego o dowody z przesłuchania:

- [...] w charakterze świadka,

- [...] w charakterze świadka przeprowadzone z zachowaniem warunków zawartych w przepisie art. 190 § 1 O.p., zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], włączył do akt postępowania odwoławczego jako dowód w sprawie, następujące dokumenty zebrane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] w trakcie prowadzonego postępowania uzupełniającego przesłane pismem z dnia [...].01.2014 r.:

- wezwanie z dnia [...].12.2013 r. [...] w charakterze świadka wraz z potwierdzeniem odbioru,

- wezwanie z dnia [...].12.2013 r. [...] w charakterze świadka wraz z potwierdzeniem odbioru,

- zawiadomienie strony - A. Sp. z o.o. - o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków wraz z potwierdzeniem odbioru,

- zawiadomienie pełnomocnika strony tj. [...] o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków wraz z potwierdzeniem odbioru,

- pełnomocnictwo udzielone dnia [...].01.2014 r. [...] wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej,

- protokół przesłuchania [...] w charakterze świadka dnia [...].01.2014 r.,

- protokół przesłuchania [...] w charakterze świadka dnia [...].01.2014 r.,

- kserokopia zawiadomienia o załatwieniu skargi z Poczty Polskiej S.A. z dnia [...].12.2013 r. z załącznikiem.

W toku kontroli podatkowej wobec spółki A. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w [...], mając na celu wyjaśnienie wątpliwości związanych z Umową sprzedaży praw do know-how zawartej w dniu [...].12.2010 r., wysłał pisma z dnia [...].11.2011 r. do Naczelników Urzędów Skarbowych z prośbą o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków, przedstawicieli niektórych firm wymienionych w załączniku nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r.:

- Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przesłał m.in. przesłuchanie z dnia [...].12.2011 r. w charakterze świadka [...] prowadzącego Spółkę jawną [...],

- Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przesłał m.in. przesłuchanie z dnia [...].12.2011 r. w charakterze świadka [...] prowadzącego Spółkę z o.o. [...],

- Pierwszy Urząd Skarbowy w [...] przesłał m.in. przesłuchanie dnia [...].12.2011 r. w charakterze świadka [...] prowadzącego Spółkę jawną [...],

- Drugi Urząd Skarbowy w [...] przesłał m.in. oświadczenie [...] będącej pełnomocnikiem [...] (przebywającej w szpitalu) prowadzącej firmę PPHU [...].

Organ stwierdził, że w toku powyższych przesłuchań świadkowie jednoznacznie potwierdzili, że w kontrolowanym okresie nabywali towary od firmy A. Sp. z o.o. Zeznali, że zarówno oni, jak i ich pracownicy nie uczestniczyli w szkoleniach oraz pokazach kulinarnych organizowanych w związku z nabyciami tych towarów, nie otrzymywali również gratisów. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że skoro kontakty z firmami polegały jedynie na sprzedaży towarów, wiedza dot. nabycia praw do know-how nie była przydatna w działalności prowadzonej przez Spółkę A.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu dokument [...] B. Spółka z o.o. stanowiący Załącznik nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r. nie zawiera żadnych istotnych, zidentyfikowanych danych co do rzekomego rynku. Dokument ten nie zawiera żadnych informacji niejawnych, ponieważ firmy, które zostały wymienione w w/w dokumencie funkcjonują swobodnie na krajowym rynku a z zeznań świadków - przedstawicieli niektórych firm wymienionych w przedmiotowym dokumencie wynika, że współpraca z tymi podmiotami nie jest zabezpieczona żadnymi umowami. Natomiast współpraca najpierw ze Spółką B. a następnie ze Spółką A. nie była i nie jest oparta na wyłącznym prawie zawierania transakcji handlowych. Nie jest to również wiedza istotna, ponieważ, jak zeznawali przedstawiciele i właściciele ww. firm, tj. [...] prowadzący Restaurację [...] w [...], [...] prowadząca Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe "[...]", [...] prowadzący Spółkę jawną [...], [...] prowadzący Spółkę z o.o. [...], [...] prowadzący Spółkę jawną [...], [...] będąca pełnomocnikiem [...] prowadząca firmę PPHU [...] - współdziałali oni na rynku z wieloma kontrahentami, a podjęta współpraca nie była poprzedzona żadnymi specjalnymi zabiegami ze strony Spółki B. jak i spółki A. Zeznania powyżej wskazanych świadków są spójne i logiczne, a ich ocena poprzez pryzmat całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że transakcja zakupu wartości niematerialnych i prawnych od firmy B. miała charakter pozorny, a dokumenty stworzone celem poświadczenia tej sprzedaży wskazują, iż transakcja w ogóle nie wystąpiła, skoro nie tworzono nowych produktów, nie organizowano szkoleń i pokazów, nie przeprowadzano promocji oraz nie zawierano umów.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że zasadnie uznał organ I instancji, iż faktury dotyczące wartości niematerialnych i prawnych wystawione przez Spółkę B. nie dokumentują żadnej rzeczywistej transakcji dokonanej pomiędzy podmiotami w nich wskazanymi, czyli faktury te są nieprawidłowe pod względem materialnym, a wykazany w nich podatek naliczony nie może obniżać podatku należnego. W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o pełen, prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Wbrew twierdzeniom strony nie doszło w rozpatrywanej sprawie do naruszenia art. 120, art 121 § 1 oraz art. 122 O.p. art. 180 § 1 i art. 181, art. 191 O.p.

Za prawidłowe organ odwoławczy uznał działanie organu I instancji, który zgodnie z przepisem art. 99 ust. 12 ustawy o VAT, stanowiącym, że zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości, określił inne kwoty niż deklarowane w deklaracjach VAT-7 za poszczególne, powyżej wskazane miesiące, gdyż jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego faktury pochodzące od B. Sp. z o.o. nie są dokumentami stanowiącymi podstawę do odliczenia podatku naliczonego.

Pismem z dnia [...].02.2014 r. (data wpływu do Izby [...].02.2014 r.), w odpowiedzi m.in. na zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z dnia [...].01.2014 r. podatnik wnosi o włączenie do akt postępowania odwoławczego, postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...].12.2013 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie [...] Ds. [...] w części dotyczącej [...]. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w przedmiotowej sprawie organ I instancji, prowadząc postępowanie, zgromadził obszerny materiał dowodowy wskazujący na fikcyjność transakcji będących przedmiotem sporu.

Zdaniem organu odwoławczego z analizy akt sprawy, wynika, że transakcja zakupu wartości niematerialnych i prawnych od firmy B. miała charakter pozorny. Organ odwoławczy przeanalizował przesłane przez podatnika postanowienie o umorzeniu śledztwa m.in. przeciwko [...] i stwierdza, że z postanowienia tego nie wynika, iż umorzone śledztwo dotyczyło faktur będących przedmiotem zaskarżonej decyzji, a ponadto w żaden sposób nie wskazuje na faktyczne przeprowadzenie transakcji udokumentowanej fakturą wystawioną przez B. Sp. z o. o. dla Spółki A. z dnia [...].12.2010 r. Nr [...].

W skardze z dnia [...] marca 2014 r. skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie prawa, jednocześnie wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 99 ust. 12 ustawy o VAT poprzez zakwestionowanie poprawności rozliczenia wykazanej w deklaracjach za listopad i grudzień 2010 r. w zakresie zakupu praw do know- how,

- art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p. między innymi poprzez przeprowadzenie i wykorzystanie dowodów z przesłuchań w zakresie szkoleń i promocji organizowanych przez spółkę A., podczas, gdy to zbywający, czyli spółka B. deklarowała przeprowadzenie tych czynności,

- art. 180 O.p. poprzez wykorzystanie dowodów, które zostały pozyskane z naruszeniem przepisów art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm. – dalej: "u.s.d.g.") poprzez prowadzenie kontroli podatkowej w okresie od [...] marca 2011 r. do [...] grudnia 2011 r.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu 13 listopada 2014 r. przed tut. Sądem, pełnomocnik skarżącego podkreślił, że o kwestii pozorności czynności prawnych powinien orzec Sąd Powszechny z uwagi na występujące wokół tych czynności wątpliwości.

Pełnomocnik organu zwrócił uwagę, że w sprawie nie chodzi o pozorność czynności, ale o czynności, które nie miały w rzeczywistości miejsca. W sprawie nie zachodził obowiązek wobec organu podatkowego wystąpienia przed Sąd Powszechny z pozwem o ustalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa materialnego, a jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego.

W rozpatrywanej sprawie organy działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zapewniły skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania, zgromadziły obszerny materiał dowodowy, a następnie dokonały wszechstronnej jego oceny. Konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych wywiedziona przez organy, znajduje pełne pokrycie w zgromadzonym materiale dowodowym, który we wzajemnym powiązaniu treści poszczególnych dowodów pozwala na przyjęcie tych ustaleń w sposób jednoznaczny, zgodnych z logiką i doświadczeniem życiowym, nie naruszając przy tym ogólnych zasad wynikających z art. 120, 121 §1 i art. 122 O.p.

W procedurze podatkowej obowiązuje - wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 O. p. - zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11, LEX nr 1269916).

Działania organów podatkowych, zmierzające do prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i wydania decyzji, z punktu widzenia podatnika, niekorzystnej dla niego, świadczy, w przekonaniu strony, o dowolnej i wybiórczej ocenie dowodów przez organy podatkowe. Należy podkreślić, że w myśl art. 123 § 1 O.p. zapewniono stronie możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Organy dokonały wszechstronnej oceny wszystkich zgromadzonych dowodów i orzekły w sposób obiektywny, logiczny, przy wykorzystaniu wiedzy w zakresie prawa podatkowego

W tym miejscu Sąd zauważa, że przesłuchanie świadków w ramach kontroli podatkowej, winno się odbyć z zachowaniem warunków zawartych w przepisie art. 289 § 1 O.p., na co zwrócił uwagę organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

W aktach sprawy znajdowało się "zawiadomienie o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków" adresowane do [...] - prezesa A. Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2011 r. (karta 508) bez dowodu doręczenia. Zatem, w aktach sprawy brak było dowodu potwierdzającego zachowanie praw strony, o których mowa w art. 289 O.p. Ponadto, jak wynika z protokołów przesłuchań [...] i [...] w dniu [...] czerwca 2011 r., Strona nie brała udziału w przeprowadzeniu dowodu.

Ponadto, jak wynika z pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].10.2013 r., stanowiącego odpowiedź na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...].10.2013 r.: "do dnia przesłuchania jak i później nie otrzymano zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia [...]".

Mając na uwadze powyższe nieprawidłowości Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wydał dnia [...] listopada 2013 r. postanowienie w trybie art. 229 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (karty 955 - 958). W postanowieniu tym organ odwoławczy nakazał złożenie reklamacji przesyłki na poczcie w związku z nieotrzymaniem potwierdzenia odbioru pisma adresowanego do [...] z dnia [...] maja 2011 r. W przypadku braku pozyskania dowodu doręczenia przedmiotowego zawiadomienia, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, mając na względzie ustawowe prawa podatnika do czynnego udziału w postępowaniu, określone w art. 123 § 1 O.p., zlecił Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] uzupełnienie materiału dowodowego o dowody z przesłuchania: [...] w charakterze świadka, [...] w charakterze świadka - przeprowadzone z zachowaniem warunków zawartych w przepisie art. 190 § 1 O.p. zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. (karta 960), włączył do akt postępowania odwoławczego jako dowód w sprawie, następujące dokumenty, zebrane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] w trakcie prowadzonego postępowania uzupełniającego przesłane pismem z dnia [...].01.2014 r.:

- wezwanie z dnia [...].12.2013 r. [...] na przesłuchanie w charakterze świadka wraz z potwierdzeniem odbioru,

- wezwanie z dnia [...].12.2013 r. [...] na przesłuchanie w charakterze świadka wraz z potwierdzeniem odbioru,

- zawiadomienie strony - A. Sp. z o.o. - o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków wraz z potwierdzeniem odbioru,

- zawiadomienie pełnomocnika strony tj. [...] o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków wraz z potwierdzeniem odbioru,

- pełnomocnictwo udzielone dnia [...].01.2014 r. [...] wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej,

- protokół przesłuchania [...] w charakterze świadka dnia [...].01.2014 r.,

- protokół przesłuchania [...] w charakterze świadka dnia [...].01.2014 r.,

- kserokopię zawiadomienia o załatwieniu skargi z Poczty Polskiej S.A. z dnia [...].12.2013 r. z załącznikiem.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 180 O.p. poprzez wykorzystanie dowodów, które zostały pozyskane z naruszeniem przepisów art. 83 ust. 1 pkt 1 u.s.d.g. poprzez prowadzenie kontroli podatkowej w okresie od [...] marca 2011 r. do [...] grudnia 2011 r., gdyż strona nie wskazała żadnego dowodu, który został pozyskany z naruszeniem ww. przepisu.

Zaznaczenia wymaga, że kontrola przeprowadzona u skarżącego dotyczyła zasadności zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, a ograniczenia czasu kontroli nie stosuje się, w przypadkach gdy kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług przed dokonaniem tego zwrotu - art. 83 ust. 2 pkt 5 u.s.d.g. (Załącznik: akta sprawy karty 1- 1367).

Ponadto, pismem z dnia [...].02.2014 r. (karty 968 - 972), w odpowiedzi m.in. na zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z dnia [...].01.2014 r. podatnik wniósł o włączenie do akt postępowania odwoławczego, postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...].12.2013 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie [...] Ds. [...] w części dotyczącej [...] (postanowienie zawiera stronę nr: 1, 2, 16 i 17). W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że z przesłanego przez podatnika postanowienia o umorzeniu śledztwa m.in. przeciwko [...] nie wynika, iż umorzone śledztwo dotyczyło faktur będących przedmiotem zaskarżonej decyzji, a ponadto w żaden sposób nie wskazuje na faktyczne przeprowadzenie transakcji udokumentowanej fakturą wystawioną przez B. Sp. z o. o. dla Spółki A. z dnia [...].12.2010 r. Nr [...].

Sąd stwierdza, że prawidłowo ustalony i miarodajny dla rozstrzygnięcia sprawy stan faktyczny został szczegółowo przedstawiony w zaskarżonej decyzji i nie będzie powtarzany w całości. Czyniąc ten stan faktyczny podstawą wyrokowania Sąd w dalszej części uzasadnienia będzie jego elementy przywoływał wyłącznie w zakresie niezbędnym do oceny prawidłowości jego subsumpcji dokonanej przez organy podatkowe. W opinii Sądu organy obu instancji dokonując w sprawie ustalenia, że sporne czynności, nie miały w rzeczywistości miejsca, nie naruszyły przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Spór pomiędzy skarżącą Spółką a organami podatkowymi w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do tego, czy faktury wystawione przez B. Sp. z o.o. mogą stanowić dla podatnika podstawę do obniżenia podatku naliczonego, a w konsekwencji czy zasadnie organy zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT firmowanych przez w/w podmiot.

W zaskarżonej decyzji organ dokonał szczegółowej analizy zawartego w dniu [...].10.2010 r. pomiędzy B. Sp. z o.o., reprezentowaną przez Prezesa Zarządu [...] a A. Sp. z o.o., reprezentowaną przez Prezesa Zarządu [...], porozumienia przeniesienia praw własności (karta 31), w którym B. Sp. z o.o. oświadczyła, że "w ramach swojej działalności gospodarczej posiada, budowany przez okres 2 lat, dobrze zorganizowany rynek dystrybucji i zbytu swoich wyrobów, opisany w Załączniku nr 1 do niniejszego porozumienia, o wartości [...] zł netto", natomiast A. Sp. z o.o. oświadczyła, że: "wyraża zainteresowanie przejęciem i wykorzystywaniem rynku (...) do testowania tego rynku w celu sprawdzenia możliwości dystrybucji swoich wyrobów na okres dwóch lat, tj. do końca 2012 r.".

Z Załącznika nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r. (karty 32-35) wynika, że w kwietniu 2009 r. w związku z rosnącym zapotrzebowaniem rynku na produkty marki X., Spółka B. podjęła decyzję o konieczności przeprowadzenia działań inwestycyjnych. Na organizację nabytego w ramach umowy Rynku Dystrybucji i Zbytu Wyrobów poniesiono duże nakłady finansowe (inwestycyjne i marketingowe).

Wybrano najbardziej prężne i szybko rozwijające się hurtownie i nawiązano z nimi współpracę. Prowadzono szkolenia, pokazy kulinarne, akcje promocyjne, gratisy ilościowe - zbieranie punktów i wymianę na atrakcyjne nagrody.

Ponadto z w/w Załącznika wynika, że poszerzono krąg dystrybutorów i pozyskano nowe hurtownie w różnych rejonach kraju, co skutkowało osiągnięciem w 2009 r. zwiększenia sprzedaży o ok. 90%.

W sposób prawidłowy organ dokonał opisu i analizy aktów notarialnych istotnych dla niniejszej sprawy ze względu na zakres, jaki obejmują oraz osoby w nich występujące.

W kontrolowanym okresie Spółka A. prowadziła działalność w zakresie handlu hurtowego artykułami spożywczymi. W znacznej części była to sprzedaż produktów marki X.. Produkowane przez firmę X. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], (będącej własnością [...]) towary wysyłano najczęściej bezpośrednio do odbiorców. Działalność prowadzono w obiektach dzierżawionych zgodnie z przedstawionymi w zaskarżonej decyzji umowami:

1) Umowa dzierżawy nieruchomości zawarta w dniu [...].06.2010 r. w [...] (karty 5-6),

2) Umowa składowania zawarta w dniu [...].11.2010 r. w [...] (karta 7),

3) Umowa najmu części nieruchomości zawarta w dniu [...].09.2010 r. w [...] (karty 8 - 9).

Dokładna prezentacja dat i zdarzeń udokumentowanych wymienionymi aktami notarialnymi i umowami miały na celu zobrazowanie powiązań i wzajemnych zależności między firmami B. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., X. Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz osobami, które je reprezentują.

Podkreślenia wymaga, że [...] od dnia [...].06.2010 r. do [...].08.2010 r. w firmie B. Sp. z o.o. pełnił funkcję Prezesa, będąc zarazem jej jedynym udziałowcem. Zatem, jeśli istniał rynek dystrybucji i zbytu w firmie, której był Prezesem, tj. Spółki B., to ten rynek znał. Wprawdzie zarówno w odwołaniu jak i skardze skarżący zasłania się unikaniem odpowiedzialności określonej w ustawie z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ale w opinii Sądu, zeznania [...] i materiał dowodowy wskazują na fikcyjność transakcji kupna - sprzedaży wartości niematerialnych, przeczą zatem zastosowaniu wskazanej przez podatnika ustawy. Ponadto, Prezes Spółki A., przyjmując od Spółki B. do testowania "rynek dystrybucji i zbytu wyrobów", posiadał wiedzę o kontrahentach oraz schematach współpracy z tymi podmiotami. Poza tym, współpraca z tymi podmiotami nie miała charakteru swoistej wyłączności, Spółka B. nie była jedynym kontrahentem firm, które według dokumentu tworzyły "rynek" będący przedmiotem spornej transakcji.

Prawidłowe są zatem ustalenia i wnioski organów wskazujące, że opisane zeznania wyraźnie wskazują na fikcyjność faktur wystawionych przez B. Sp. z o.o. na rzecz Spółki A., ponieważ [...] pełniący funkcję Prezesa Zarządu Spółki B. zeznał, że podpisywał faktury na prośbę p. [...], p. [...], p. [...] i nie wie czego dotyczy faktura VAT nr [...] na sprzedaż wartości niematerialnych i prawnych, poza tym nie rozumie pojęcia wartości niematerialne. Zeznanie to wyraźnie wskazuje również na fikcyjne tworzenie pozostałych dokumentów:

1) Porozumienie w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r. pomiędzy B. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o. (karta 31),

2) Rynek dystrybucji i zbytu wyrobów B. Sp. z o.o. stanowiący załącznik nr 1 do w/w Porozumienia (karty 32 - 35),

3) Sprzedaż praw do know-how umowa zawarta w dniu [...].12.2010 r. pomiędzy B. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o. (karty 36 - 37),

- które podpisał m.in. [...] jako prezes zarządu reprezentujący firmę B.

Prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zwrócił uwagę, że [...], pełniący obowiązki prezesa w Spółce B., nie wiedział jakie dokumenty podpisywał i nie rozumiał czego one dotyczą, co wyraźnie wskazuje na fikcję transakcji kupna - sprzedaży wartości niematerialnych. Ponadto, z zeznań [...] wynikało, że wszelkie dokumenty dotyczące budowania rynku dystrybucji zostały sporządzone celem uprawdopodobnienia czynności wskazanych w wystawionych fikcyjnych fakturach.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy wyraźnie wskazuje na fikcyjność transakcji dokonanej pomiędzy Spółką A. a spółką B.

Prezes [...] reprezentujący B. Sp. z o.o. zeznał, że nie wiedział jakie dokumenty podpisywał i nie wiedział czego one dotyczą, co wyraźnie wskazuje na fikcję sporządzanych dokumentów. Zatem zarzut skarżącego dotyczący braku sprawdzenia przez organy podatkowe faktycznego funkcjonowania na rynku Spółki B., jak i generowania określonych obrotów i przychodów nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia dla zbadania, czy faktury wystawione przez B. Sp. z o.o. mogą stanowić dla skarżącego podstawy do odliczenia.

Sąd zauważa, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie kwestionował faktu generowania obrotów i przychodów przez Spółkę B., lecz możliwość odliczenia przez skarżącego od podatku należnego podatku naliczonego widniejącego na fakturach firmowanych przez B. Sp. z o.o. w zakresie w/w usług, ponieważ faktury te stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane przez podmiot wskazany na fakturach, tj. przez Spółkę B. Zatem, istotne jest to, że podmiot wystawiający faktury nie sprzedał wartości niematerialnych i prawnych w formie praw własności do rynku określonych w tych fakturach.

Skarżący dołączył do skargi jako dowód karty informacyjne z leczenia szpitalnego [...] z dnia [...].02.2005 r. i z dnia [...].03.2013 r., które zdaniem skarżącego są dowodem na to, że "zeznania [...], mogą co prawda wskazywać na pozorność tej transakcji należy jednak wziąć pod uwagę, że były one składane w okresie jego nienajlepszej kondycji psychicznej". Zauważyć należy, że strona tą teorią wskazuje również na niewiarygodność wystawienia faktur przez [...] reprezentującego firmę B. na rzecz A. Sp. z o.o. Sąd zauważa, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie opierał się tylko na zeznaniach [...], ale dokonał analizy wielu dowodów, które wyraźnie wskazują na fikcyjność badanej w trakcie postępowań podatkowych transakcji.

Organ wziął pod uwagę szereg dokumentów, w tym protokół rozprawy głównej z dnia [...].11.2012 r. w Sądzie Rejonowym w [...] w sprawie [...] oskarżonego o wykroczenie skarbowe, z którego wynika, że na rozprawie zeznawała w charakterze świadka [...] (karty 764 - 765). Z zeznania wynika, że [...] miała podpisaną umowę o prowadzenie ksiąg rachunkowych Spółki B. z siedzibą w [...]. Umowa ta była podpisana w czasie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki B. przez [...]. Z zeznań [...] wynikało, że po sprzedaży udziałów Spółki B. [...] umowa o prowadzenie ksiąg rachunkowych została rozwiązana i księgi rachunkowe firmy B. miały być prowadzone w [...] przez [...]. Mając na uwadze zeznania [...] organ nie zgodził się z wiarygodnością dokumentu - Porozumienie w sprawie wzajemnych rozliczeń (karty 38 - 40) - sporządzonego dnia [...].12.2010 r., na mocy którego ustalono, że wierzycielowi - B. Sp. z o.o. przysługuje od A. Sp. z o.o. zgodnie z fakturą VAT z dnia [...].12.2010 r. nr [...] należność z tytułu sprzedaży praw do know-how w wysokości [...] zł. B. Sp. z o.o. oświadczyła, że na dzień podpisania tego porozumienia posiada zobowiązania wobec swoich wierzycieli w łącznej kwocie [...] zł - które to zobowiązania przelewa na swojego dłużnika A. sp. z o.o. Przedmiotowa umowa prowadziła do kompensaty sald wzajemnych rozliczeń między stronami umowy. Do tej umowy załączono Załącznik nr 1, nazwany szczegółowym wykazem zobowiązań wierzyciela na dzień [...].12.2010 r. Z wykazu tego wynika, że B. sp. z o.o. miała zobowiązania wobec firmy X. Sp. z o.o. na kwotę [...] zł, wobec [...] - w łącznej wysokości [...] zł oraz wobec [...] w wysokości [...] zł. Jak wynika z zeznań [...], [...] zobowiązał się przejąć i spłacić wszystkie zadłużenia tej spółki oraz kredyty zaciągnięte w banku, natomiast z protokołu przesłuchania dnia [...].12.2011 r. [...] wynika, że przed sprzedażą spółki B. [...] jako właściciel spółki twierdził, że firma posiada zadłużenie, ale posiada również wierzytelności, które wzajemnie się kompensują, zatem prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, ze w/w nie mógł ponownie rozdysponować dnia [...].12.2010 r. zadłużeń tej spółki poprzez kolejną kompensatę. Wbrew twierdzeniom skarżącego kompensata nie jest dopuszczalnym prawnie sposobem regulowania zobowiązań.

Odnosząc się natomiast do dołączonych do skargi umowy cesji wierzytelności z dnia [...].10.2010 r. zawartą pomiędzy B. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o. oraz szczegółowy wykaz wierzytelności i zobowiązań cedenta na dzień [...].09.2010 r. na kwotę [...] zł, należy wskazać, że dokumenty te stanowią już materiał dowodowy sprawy (karty 253 - 256). W materiale dowodowym znajduje się również oświadczenie o kompensacie (karta 266) na łączną kwotę [...] zł podpisane przez [...] reprezentującego Spółkę B. i [...] reprezentującego Spółkę A. z dnia [...].12.2010 r. oraz porozumienie w sprawie wzajemnych rozliczeń w kwocie [...] zł (karty 264 - 265) zawarte pomiędzy przedstawicielami w/w Spółek. Skarżący sugeruje, że umowa cesji wierzytelności z dnia [...].10.2010 r. jest dowodem, zarazem nie określając, czego ta cesja dowodzi. Poza tym, na zawarte pytanie nr 32 w piśmie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].11.2011 r. (karty 280 - 282), "w jakim celu Spółka B. zawarła w dniu [...].10.2010 r. z firmą A. Sp. z o.o. umowę cesji wierzytelności", reprezentujący Spółkę B. [...] odpowiedział pismem z dnia [...].11.2011 r. "w celu przeprofilowania działalności firmy B. z ukierunkowaniem na produkcję dań gotowych". Mając na uwadze powyższe, niejednolite wyjaśnienia [...] i [...] dot. umowy cesji wierzytelności, prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zauważył, że tworzenie tego dokumentu wskazuje na fikcję. Potwierdzeniem tej fikcji jest również twierdzenie strony w skardze, że: "faktem jest, że doszło do przejęcia zobowiązań, ale też i należności spółki B. przez spółkę A., ale dotyczyło to zupełnie innych zobowiązań niż te, które były przedmiotem kompensaty za nabyte know-how", bez wskazania jakie to inne zobowiązania posiadała Spółka B.

W dniu [...] czerwca 2011 r. przesłuchano (karty 147 - 150) w Drugim Urzędzie Skarbowym w [...] w charakterze świadka [...] - Prezesa Spółki [...] na okoliczność zakupu wartości niematerialnych i prawnych praw własności do rynku spółki B., który zeznał, cyt.:

- "firma B. nie uzyskiwała z tego rynku wielkich dochodów ale również nie ponosiła znacznych strat, działając w tej firmie znane mi były rozliczenia wstępne w okresie mojej pracy w spółce,

- testowałem ten rynek od października 2010 r. pod względem możliwości współpracy spółki A. z innymi kontrahentami i w tym czasie stwierdziłem, że jest on wart zakupu,

- obliczyłem, że wprowadzenie nowych produktów na nowy rynek, tzn. nowych kontrahentów jest bardziej kosztowne niż wejście w gotowy rynek i brałem pod uwagę fakt, że cena tego rynku do końca 2012 r. mogłaby wzrosnąć,

- czytając listę kontrahentów do umowy sprzedaży stwierdzam, że poza kilkoma wyjątkami (np. [...], [...], [...]) spółka A. nawiązała współpracę, w większości umowy zawierane były ustnie,

- są przeprowadzane akcje promocyjne dla klientów między innymi 6 + 1 (promocja), reklama naszych produktów odbywa się za pomocą katalogów firmowych oraz odzieży gastronomicznej z nadrukami marki X., szkolenia są prowadzone dla przedstawicieli z kolei oni przeprowadzają pokazy kulinarne u docelowych klientów, szkolenia dla przedstawicieli handlowych prowadzone są na miejscu w firmie lub zakładach gastronomicznych".

W ocenie Sądu organy analizując rejestr sprzedaży przedłożony przez stronę za miesiące od sierpnia do grudnia 2010 r., trafnie zwróciły uwagę, iż Spółka A. dokonywała sprzedaży już w miesiącu sierpniu i wrześniu 2010 r. na rzecz następujących podmiotów, wymienionych w Załączniku nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r. (karty 32 - 35):

1) [...], Sp. z o.o. [...],

2) [...] "[...]" Sp. z o.o., [...],

3) [...] Sp. z o.o., [...],

4) P.P.H. [...], [...], [...],

5) [...] Sp. z o.o., [...],

6) [...] s.c., [...],

7) [...] Sp. z o.o., [...],

8) [...] Sp. z o.o., [...],

9) [...], [...], [...],

10) Firma [...] s. j., [...],

11) P.H.U. [...], [...],

12) [...] s.j., [...],

13) Usługi [...], [...], [...],

14) [...], [...], [...],

15) [...], [...],

16) PPHU [...], [...], [...].

Mając na uwadze powyższe zeznania [...], że testował rynek od miesiąca października 2010 r. jak i wpisy w rejestrach sprzedaży za sierpień i wrzesień 2010 r. należy stwierdzić, że Spółka A. w miesiącu październiku 2010 r. nie mogła pozyskać jako nowych, powyżej wskazanych, kontrahentów, skoro z nimi przed październikiem 2010 r. już współpracowała. Jest to kolejny dowód potwierdzający fikcyjność zafakturowanych transakcji.

W ramach prowadzonej kontroli podatkowej w siedzibie Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] przeprowadzono dowody z zeznań świadków - właścicieli firm wyszczególnionych w dokumencie "Rynek Dystrybucji i Zbytu Wyrobów B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" - Załącznik nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r." (karty 32 - 35) - prowadzących działalność na terenie objętym właściwością Drugiego Urzędu Skarbowego w [...]. Przesłuchano [...] - Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe [...] (w dniu [...] czerwca 2011 r.), [...] – [...] "[...]" w [...] (w dniu [...] czerwca 2011 r.), [...] – [...] Sp. z o.o. (w dniu [...] czerwca 2011 r.).

W trakcie przesłuchania, [...] zeznał (karty 1347 - 1348), że cyt.: "prowadzę działalność gospodarczą w zakresie gastronomii – [...] w [...], Catering i zbiorowe żywienie (...), towary marki X. nabywałem od firmy A. Sp. z o.o. w drugiej połowie roku 2010, wcześniej tzn. do sierpnia 2010r. towary X. sprzedawała mi spółka B. (...), nie znam prezesa spółki A., współpraca z firmą A. polegała na sporadycznych zakupach (...), nie są znane mi żadne akcje, nie przypominam sobie żadnych szkoleń organizowanych przez spółkę A., nie znane mi są przypadki otrzymania gratisowych ilości towarów marki X. lub nagród w ramach promocji". Natomiast [...], prowadząca Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe "[...]" zeznała (karty 1339 - 1340) że, cyt.: "nabywałam towary marki X. bezpośrednio od firmy X. Sp. z o.o. (...) następnie te same produkty były nabywane od firmy B. Sp. z o.o. (...) na początku 2010r. oraz od firmy A. Sp. z o.o. pod koniec 2010r., z firmy A. nabywałam jedynie niewielkie ilości towaru, osobiście nie kontaktowałam się z przedstawicielami firmy A., zamówienia składały pracownice działu sprzedaży (...), nie odbywały się żadne szkolenia".

W toku kontroli podatkowej wobec spółki A. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w [...], mając na celu wyjaśnienie wątpliwości związanych z Umową sprzedaży praw do know-how zawartej w dniu [...].12.2010 r., wysłał pisma z dnia [...].11.2011 r. do Naczelników Urzędów Skarbowych z prośbą o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków, przedstawicieli niektórych firm wymienionych w załączniku nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r.:

-Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w odpowiedzi na pismo Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] przesłał m.in. przesłuchanie dnia [...].12.2011 r. w charakterze świadka [...] prowadzącego Spółkę jawną [...] (karty 308 - 309),

- Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przesłał m.in. przesłuchanie dnia [...].12.2011 r. w charakterze świadka [...] prowadzącego Spółkę z o.o. [...] (karty 323 - 324),

- Pierwszy Urząd Skarbowy w [...] przesłał m.in. protokół przesłuchania dnia [...].12.2011 r. w charakterze świadka [...] prowadzącego Spółkę jawną [...] (karty 327 328),

- Drugi Urząd Skarbowy w [...] przesłał m.in. oświadczenie [...] (karty 352 - 353) będącej pełnomocnikiem [...] (przebywającej w szpitalu) prowadzącej firmę PPHU [...].

W toku powyżej opisanych przesłuchań świadkowie jednoznacznie potwierdzili, że w kontrolowanym okresie nabywali towary od firmy A. Sp. z o.o. Zeznali, że zarówno oni, jak i ich pracownicy nie uczestniczyli w szkoleniach oraz pokazach kulinarnych organizowanych w związku z nabyciami tych towarów, nie otrzymywali również gratisów. Mając na uwadze powyższe zeznania i zeznanie T. [...], który w trakcie przesłuchania dnia [...].06.2011 r. twierdził, że A. prowadzi akcje promocyjne, reklamowe i szkolenia (karta 148), trudno zgodzić się z zarzutem skarżącego, "przeprowadzenia i wykorzystania dowodów z przesłuchań w zakresie szkoleń i promocji organizowanych przez Spółkę A., podczas gdy to zbywający, czyli Spółka B. deklarowała przeprowadzenie tych czynności". Tymczasem [...], reprezentujący Spółkę A. wyraźnie zeznał, że prowadzi akcje promocyjne i reklamowe, co organy podatkowe sprawdziły poprzez przesłuchania w/w świadków.

Prawidłowo zatem Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że skoro kontakty z firmami polegały jedynie na sprzedaży towarów, wiedza dot. nabycia praw do know-how nie była przydatna w działalności prowadzonej przez Spółkę A.

Należy zauważyć, że know-how - pochodzący z języka angielskiego (know - "wiedzieć", how – "jak"), jest to termin określający konkretną wiedzę techniczną z danej dziedziny, umiejętność wykonania lub wyprodukowania czegoś, kompetencję, biegłość. Umowa know-how upoważnia do korzystania z określonych praw podmiotowych. Jedna ze stron (przekazujący, dostawca, udzielający) zobowiązuje się do przekazania drugiej (zamawiającemu, odbiorcy) wiedzy technicznej lub organizacyjnej o charakterze poufnym lub tajnym, bezpośrednio użytecznej w działalności gospodarczej w zakresie określonym w umowie.

Cechy charakterystyczne umowy know-how:

- przedmiotem umowy jest obrót wiedzą techniczną o poufnym charakterze,

- dotyczy jedynie dóbr niematerialnych,

- nie przenosi praw majątkowych,

- w prawie polskim jest to umowa nienazwana - możliwość jej zawarcia wynika z zasady swobody umów (art. 353[1] kodeksu cywilnego),

- jest umową odpłatną, wzajemną, dwustronnie zobowiązującą.

W kontekście powyższego prawidłowo organy stwierdziły, że dokument Rynek Dystrybucji i Zbytu Wyrobów B. Spółka z o.o. stanowiący Załącznik nr 1 do Porozumienia w sprawie przeniesienia praw własności z dnia [...].10.2010 r. (karty 32 -35) nie zawiera żadnych istotnych, zidentyfikowanych danych co do rzekomego rynku. Dokument ten nie zawiera żadnych informacji niejawnych, ponieważ firmy, które zostały wymienione w w/w dokumencie funkcjonują swobodnie na krajowym rynku, a z zeznań świadków (opisanych powyżej) - przedstawicieli niektórych firm wymienionych w przedmiotowym dokumencie wynika, że współpraca z tymi podmiotami nie jest zabezpieczona żadnymi umowami. Natomiast współpraca najpierw ze Spółką B., a następnie ze Spółką A. nie była i nie jest oparta na wyłącznym prawie zawierania transakcji handlowych. Nie jest to również wiedza istotna, ponieważ, jak zeznawali przedstawiciele i właściciele w/w firm, tj. [...] prowadzący [...] w [...], [...] prowadząca Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe "[...]", [...] prowadzący Spółkę jawną [...], [...] prowadzący Spółkę z o.o. [...], [...] prowadzący Spółkę jawną [...], [...] będąca pełnomocnikiem [...] prowadząca firmę PPHU [...] - współdziałali oni na rynku z wieloma kontrahentami, a podjęta współpraca nie była poprzedzona żadnymi specjalnymi zabiegami ze strony Spółki B., jak i spółki A. Zeznania powyżej wskazanych świadków są spójne i logiczne, a ich ocena poprzez pryzmat całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że transakcji! zakupu wartości niematerialnych i prawnych od firmy B. miała charakter pozorny, a dokumenty stworzone celem poświadczenia tej sprzedaży wskazują, iż transakcja w ogóle nie wystąpiła, skoro nie tworzono nowych produktów, nie organizowano szkoleń i pokazów, nie przeprowadzano promocji oraz nie zawierano umów.

W podsumowaniu kontroli zaskarżonej decyzji należy wskazać, że faktury dotyczące wartości niematerialnych i prawnych wystawione przez Spółkę B. nie dokumentują żadnej rzeczywistej transakcji dokonanej pomiędzy podmiotami w nich wskazanymi, czyli faktury te są nieprawidłowe pod względem materialnym, a wykazany w nich podatek naliczony nie może obniżać podatku należnego. Nie można bowiem przyjąć, że każda kwota określona w fakturze VAT "automatycznie" i bezwarunkowo uprawnia do obniżenia podatku. W ocenie Sądu organy wystarczająco udowodniły pozorność przedmiotowych transakcji.

Skarżący zarzuca, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie odniósł się do podnoszonej w odwołaniu, kwestii celowości oraz przydatności dowodowej przesłuchań dotyczących czynności podejmowanych w tej sprawie przez Spółkę A. Zauważyć należy, że organy podatkowe nie badały "kwestii celowości oraz przydatności dowodowej przesłuchań", ale dokonywały analizy przesłuchań pod kątem zbadania w niniejszej sprawie, czy faktury wystawione przez B. Sp. z o.o., mogą stanowić dla skarżącego podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest sam fakt wykonania kwestionowanych usług przez wystawcę faktur.

Podstawowym mechanizmem rządzącym podatkiem od towarów i usług jest pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony z faktur zakupowych, o ile związane są one ze sprzedażą opodatkowaną. Ustawa o podatku od towarów i usług przewiduje kilka przypadków, w których podatnik nie będzie mógł skorzystać z tego prawa. Między innymi nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury, w przypadku gdy stwierdzają one czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Podstawowym dokumentem, który upoważnia podatnika do pomniejszenia podatku należnego o naliczony, jest faktura VAT. Jednak samo jej posiadanie nie oznacza istnienia prawa do skorzystania z odliczenia. Weryfikacja faktycznej sprzedaży udokumentowanej fakturą VAT nie polega tylko na potwierdzeniu przez wystawcę faktury faktu jej wystawienia. Organy podatkowe sprawdzają, czy przyjęta do rozliczenia faktura VAT dokumentowała rzeczywisty obrót. Pomiędzy rzeczywistą sprzedażą, a jej opisem w fakturze istnieć musi pełna zgodność zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której na fakturach wskazano sprzedaż, której nie wykonano. Zatem takie faktury VAT nie uprawniają skarżącego do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. Nie można uznać za odzwierciedlające dokonane czynności, tj. zdarzenia gospodarcze, faktur, które stanowią fikcję.

Za prawidłowe należy zatem uznać działanie organu I instancji, który zgodnie z przepisem art. 99 ust. 12 ustawy o VAT, stanowiącym, że zobowiązanie podatków kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o klon i mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba, że naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości i określił inne kwoty niż deklarowane w deklaracjach VAT-7 za poszczególne, powyżej wskazane miesiące, gdyż jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego faktury pochodzące od B. Sp. z o.o. nie są dokumentami stanowiącymi podstawę do odliczenia podali naliczonego. Zatem, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT w przypadku, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

W ocenie Sądu organy podatkowe zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.