Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 267/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3284/13 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3284/13 WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo J. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r., nr GZgn-057-625-164/12 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wraz z wniesioną skargą skarżący wystąpił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten nie został uzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji za nieuzasadniony wskazał, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że złożony przez niego wniosek jest zasadny w kontekście przedstawionych wyżej przesłanek i że ewentualna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki dotyczą jego osoby. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia uniemożliwił ocenę czy spełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w wyżej cytowanym przepisie, co spowodowało konieczność odmowy jego uwzględnienia.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwa J. wnosząc o jego zmianę lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzucono naruszenie art. 61 § 3 i 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż las będący przedmiotem zaskarżonej decyzji został włączony do ewidencji Lasów Państwowych, stanowi zwarty kompleks leśny wśród innych działek leśnych w obrębie ewidencyjnym Choiny w Leśnictwie Bizorenda Nadleśnictwa J.. Został połączony z innymi kompleksami leśnymi. Nie stanowi obecnie nieruchomości leśnej w takim stanie w jakim był przejęty przez skarżącego z uwagi na prowadzone tam prace pielęgnacyjne i ochronne na tym terenie. Okoliczności te wskazują, że wydanie nieruchomości przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Stąd skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem WSA, że nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie faktycznym wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z wydzieleniem przejętych działek z całego kompleksu leśnego, którymi obecnie gospodaruje skarżące Nadleśnictwo przy nakładzie określonych sił i środków. Po wniesieniu skargi, uczestniczka postępowania złożyła pisemny wniosek o wydanie jej przejętych przez Nadleśnictwo działek, dlatego też istnieje uzasadniona obawa, że wydanie tych gruntów spowoduje nieodwracalne skutki. Okoliczność ta jest nową, zaistniałą po wniesieniu skargi i może stanowić podstawę do zmiany zaskarżonego postanowienia. Z treści rekomendacji Rady Europy Nr R/89/8 w sprawie tymczasowej ochrony sądowej wynika, iż na Sądzie w trakcie prowadzonego postępowania w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej spoczywa obowiązek rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Przeniesienie na wnioskodawcę ciężaru udokumentowania zasadności wniosku skutkuje osłabieniem jego pozycji procesowej; na gruncie ppsa brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca musi udowodnić zasadność udzielenia ochrony tymczasowej; z treści postanowienia NSA z dnia 31.03.2005 r., II OZ 155/05 (postanowienie NSA z 30.11.2010 r., II FZ 557/10) wynika, że Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, bez wniosków strony okoliczności decydujące o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Prawidłowość takiej wykładni potwierdza również § 4 art. 61, który pozwala zmienić lub uchylić w każdym czasie, w razie zmiany okoliczności postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. 2002.153.1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

W niniejszej sprawie zgodzić należy się z żalącym, że zaistniały przesłanki skutkujące koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wprawdzie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zawierał uzasadnienia, jednak sąd administracyjny uwzględnia z urzędu okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania, jak również okoliczności przemawiające przeciwko zastosowaniu tej instytucji. Sąd pozostaje zobowiązany do zbadania całości sprawy.

Badając przesłanki z art. 61 §3 P.p.s.a. mieć należało na względzie charakter kontrolowanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji.

W niniejszej sprawie stwierdzono nieważność decyzji, która orzekała o przejęciu na własność państwa nieruchomości rolnej, co oznacza w istocie istotną zmianę w sferze stosunków własnościowych. Przywrócone zostały prawa byłych właścicieli. Z istoty decyzji wynika zatem że jej wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Właściciele których prawa przywrócono mogą podjąć działania zmierzające do ich realizacji np. zbycie nieruchomości, inne zagospodarowanie działek.

Zatem argumenty podnoszone w zażaleniu musiały zostać uznane za zasadne.

Tymczasem sąd rozpoznający sprawę ograniczył się jedynie do wskazania teoretycznych przesłanek warunkujących możliwość skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nieodniesienie się bezpośrednio do stanu faktycznego sprawy czyni uzasadnienie niepełnym, a rozstrzygnięcie w okolicznościach tej sprawy wadliwym.

Z powyższych względów na podstawie art. 188 w zw. z art. 61 § 3 i w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.