Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1835/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant Joanna Pietraś-Skobel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego oraz przyznaniu uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 31 października 2002 r. K. M. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich.

Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne uznając, iż wniosek został złożony po terminie określonym w art. 22 ust 3 ustawy 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r., Nr 42, poz.371 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o kombatantach".

W wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ administracyjny zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (Dz.U. z 2003 r., Nr 72, poz. 658) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z art. 2 oraz 32 Konstytucji RP.

Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął zawieszone postępowanie.

Rozpoznając sprawę ponownie decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. organ administracyjny uchylił decyzję własną nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. oraz odmówił przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż działalność skarżącego nie polegała na pełnieniu służby i w związku z tym nie stanowi przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich. Zdaniem organu wypełnia ona znamiona współpracy z organizacją niepodległościową. Dodatkowo organ stwierdził, iż wnioskodawca w chwili deklarowanego wstąpienia do organizacji miał 13 lat, a zgodnie z instrukcją gen. Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939 r. do AK przyjmowano osoby, które ukończyły lat 17 (później wiek obniżono do lat 16), w wyjątkowych przypadkach przyjmowano osoby młodsze. Jednakże zdaniem Kierownika w przedmiotowej sprawie taka okoliczność nie zaistniała.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo materialne i procesowe. Podniósł, iż pełnił służbę w Armii Krajowej, ponieważ złożył przysięgę oraz posiadał pseudonim "[...]" Wskazał, iż od momentu złożenia przysięgi wszelkie rozkazy wykonywał jako żołnierz Armii Krajowej. Zdaniem skarżącego powyższe potwierdzili świadkowie tj. S. R. i C. P. Zwrócił uwagę na fakt, iż do AK "zaangażował" skarżącego jego brat J. pseudonim "[...]" dowódca oddziału.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na uchybienie przez skarżącego terminu uiszczenia wpisu sądowego. Rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 listopada 2004 r.

Wniosek skarżącego z 5 grudnia 2004 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 listopada 2004 r. oddalił. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 298/05.

Pełnomocnik skarżącego adw. T. M. pismem z 24 maja 2005 r. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 listopada 2004 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Wniosek uzasadnił tym, iż dopiero 18 maja 2005 r., w dacie otrzymania postanowienia NSA skarżący przedstawił pełnomocnikowi posiadane dokumenty dotyczące sprawy, w tym dowód wpłaty wpisu sądowego od skargi z 11 października 2004 r., świadczący o tym, że wpis sądowy od skargi został uiszczony z zachowaniem terminu, a także pismo skierowane do WSA, w którym podawał, że 11 października 2004 r. uiścił wpis od skargi. Do wniosku został załączony dowód wpłaty wpisu z 11 października 2004 r.

Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej i odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., iż fakt posiadania dokumentu potwierdzającego uiszczenie wpisu sądowego w terminie mógłby stanowić ewentualnie podstawę do żądania wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem WSA w Warszawie z 15 listopada 2004 r.

Pismem z dnia 30 czerwca 2005 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Postanowieniem z dnia 29 września 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Jednocześnie podkreślił, iż późniejsze ujawnienie dowodu uiszczenia wpisu mogłoby stanowić podstawę żądania wznowienia postępowania. Ww. postanowienie doręczono pełnomocnikowi w dniu 7 października 2005 r.

W dniu 7 listopada 2005 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 listopada 2004 r. sygn. V SA/Wa 2548/04 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał , iż w dniu 18 maja 2005 r. uświadomił sobie, że wpis od skargi został wniesiony w terminie, a zatem odrzucenie skargi było błędem. Dodatkowo stwierdził, iż został pouczony przez Naczelny Sąd Administracyjny, że jedyna drogą wzruszenia postanowienia odrzucającego skargę jest wznowienie postępowania sądowego. Powyższe postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego otrzymał od pełnomocnika w dniu 3 listopada 2005 r., a zatem niniejszy wniosek został wniesiony w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Sąd w uzasadnieniu wskazał, iż fakt "uświadomienia sobie w dniu 18 maja 2005r", że termin do wpisu został zachowany oraz późniejsza próba wzruszenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2004 r. w innych trybach niż wznowienie postępowania stanowią okoliczności świadczące o braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego i stanowią podstawę do przywrócenia tego terminu.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skargę o wznowienie postępowania pozostawił do uznania Sądu.

Wyrokiem z dnia 14 marca 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 2660/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wznowił postępowanie sądowe w sprawie i uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2004 r. sygn. akt V SA/Wa 2548/04. Ww. wyrokiem Sąd uchylił także zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...]. Rozpoznając sprawę merytorycznie Sąd wskazał m.in., że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu orzekającego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na dokonanie prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii, czy skarżący był uczestnikiem ruchu oporu, czy jedynie osobą współpracująca z organizacją niepodległościową. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych celem wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego okoliczności winien przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, przede wszystkim przesłuchać świadków i na podstawie oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego ustalić, czy wobec skarżącego istotnie istnieją podstawy uzasadniające odmowę przyznania uprawnień kombatanckich.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania strony - uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2002 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego i przyznał K. M. uprawnienia kombatanckie z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej w okresie od marca 1942 r. do lipca 1944 r., to jest w łącznym wymiarze dwóch lat i pięciu miesięcy.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że w zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie rozstrzygnął o dacie nabycia przez skarżącego uprawnień przewidzianych w ustawie o kombatantach. Jak dalej podnosi skarżący, wniosek o nadanie uprawnień wniósł 21 czerwca 1995 r. do Koła [...] w N., jednakże nie nadano mu dalszego biegu. Dopiero 30 października 2002r. skarżący osobiście przekazał dokumenty do właściwego Urzędu. Zdaniem skarżącego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien orzec w zaskarżonej decyzji, że uprawnienia kombatanckie przysługują od daty złożenia wniosku. W ocenie skarżącego, zaniechanie przez organ określenia ww. daty powoduje, że datą nabycia uprawnień jest data wydania orzeczenia w dniu [...] sierpnia 2006 r., co tym samym pozbawia skarżącego należnych uprawnień za okres 21 czerwca 1995 r. do [...] sierpnia 2006 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ wyjaśnił dodatkowo, że żaden z przepisów ustawy o kombatantach nie daje podstaw organowi orzekającemu do uznaniowego określenia daty, od której stronie przysługiwałoby prawo do świadczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: ppsa, w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd nie dopatrzył się, aby decyzja ta została wydana z naruszeniem norm prawa stanowiących podstawę jej wydania. W ocenie Sądu, decyzja będąca przedmiotem skargi odpowiada prawu a ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe. Należy zatem stwierdzić, iż zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia organ wskazał przepis art.1 ust.2 pkt 3 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Na podstawie art. 21 ust.1 cyt. ustawy o kombatantach uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art.1 ust.2.

Zgodnie z treścią art.22 ust.1 ustawy o kombatantach o spełnieniu warunków, o których mowa w art.21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Na podstawie decyzji o przyznaniu przez Kierownika uprawnień określonych w ustawie Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydaje odpowiednie zaświadczenie.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w sprawie było to, czy Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przysługuje prawo określenia daty nabycia przez osobę zainteresowaną uprawnień kombatanckich.

Należy stwierdzić, żaden z przepisów ustawy o kombatantach nie daje Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawa do określenia daty, od której strona uzyskuje uprawnienia kombatanckie. Należy bowiem podkreślić, że wydawana przez organ decyzja ma charakter deklaratywny i potwierdza jedynie spełnienie przez osobę zainteresowaną określonych w ustawie o kombatantach warunków.

Na marginesie wskazać należy, że zaskarżone orzeczenie jest dla skarżącego korzystne. Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu uznał zarzuty skargi za bezpodstawne, jednakże z mocy samego prawa datą nabycia uprawnień kombatanckich jest data złożenia przez skarżącego wniosku o te uprawnienia, a nie zaś data wydania orzeczenia.

Z powyżej przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu jest zgodna z prawem. A zatem na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.