Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 78/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę, II. przyznaje radcy prawnemu U. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 13 marca 2015 r. M. K. wniósł do Prezesa Sądu Rejonowego [...] o udostępnienie informacji publicznej z "zakresu trybu postępowania przez sąd rejonowy P. z nakazu z art. 19 kpk w związku z art. 304 § 2 kpk zawiadamiania organów ścigania o stwierdzonych w toku prowadzonego postępowania naruszeniach prawa".

W piśmie z dnia 16 marca 2015 r. M. K. ponowił wniosek o udostępnienie informacji publicznej z zakresu stosowania przez Sąd Rejonowy do trybu, w związku z przywoływanymi i wskazywanymi przez niego i jego matkę pismami, naruszającymi przepisy obowiązującego prawa, udokumentowanymi działaniami i zachowaniami funkcjonariuszy publicznych, spełniającymi kryteria kwalifikacji art. 231 kk.

Pismem z dnia 18 marca 2015 r., nr [...] Prezes Sądu Rejonowego [...] poinformował M. K., iż jego pisma z dnia 13 marca 2015 r. i 16 marca 2015 r. zostały przekazane zgodnie z właściwością do Wydziału III Karnego celem nadania im biegu. Jednocześnie wyjaśniono, że informacje dotyczące konkretnej sprawy, której wnioskodawca jest stroną, mogą być udzielane trybie k.p.k., nie zaś w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej.

W dniu 31 marca 2015 r. do Prezesa Sądu Rejonowego [...] wpłynęło pismo M. K. zatytułowane jako " odwołanie od decyzji nr [...] z dnia 18.03.2015 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej" dotyczącej "trybu postępowania przez sąd rejonowy [...] z nakazu z art. 19 kpk w związku z art. 304 § 2 kpk zawiadamiania organów ścigania o stwierdzonych w toku prowadzonego postępowania naruszeniach prawa".

W odpowiedzi, pismem z 3 kwietnia 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego [...] (dalej: Prezes SR) poinformował M. K., iż pismo z 18 marca 2015 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej, a jedynie pismo informacyjne. Odnosząc się do udzielanie żądanej informacji Prezes SR wskazał, iż zgodnie z treścią art. 19 K.p.k. Sąd jest zobowiązany powiadamiać organ powołany do nadzoru nad daną jednostką organizacyjną, zaś w razie potrzeby także organ kontroli, w razie stwierdzenia w postępowaniu karnym poważnego uchybienia w działaniu podległej temu organowi instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, zwłaszcza gdy sprzyja ono popełnieniu przestępstwa. Ocena zarówno tego, czy uchybienie zaistniało, jak i ocena stopnia i powagi tegoż uchybienia oraz jego potencjalnych skutków należy do składu orzekającego w danej sprawie, który w ramach swej niezawisłości podejmuje decyzję o zawiadomieniu właściwego organu o stwierdzonym przez siebie uchybieniu, o którym mowa w przytoczonym przepisie. Powiadomienie to odbywa się w formie pisemnej, doręczanej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub bezpośrednio przez pracownika Sądu.

Powyższe pismo z dnia 3 kwietnia 2015 r. zostało doręczone M. K. w dnu 17 kwietnia 2015 r.

W dniu 30 maja 2015 r. M. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której podniósł, że ponawia "odwołanie z dnia 31.03.2015 r. na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198), zarzucając niepodjęcie czynności w zakresie realizacji przez Prezesa SR [...] obowiązków wynikających z treści przepisów art. 1, 3, 4, 6 ust. 1 pkt 1 lit c), 6 ust. 1 pkt 2 lit a - c), 6 ust. 1 pkt 3 lit a - f), art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 9-12, art. 14, art. 16 ww. uoddip, w związku z nieudostępnieniem w prawem przewidzianej formie, trybie i terminie informacji publicznej na mój wniosek z dnia 13.03.2015 r. uzupełniony w dniu 16.03.2015r., z jednoczesnym wezwaniem do zaprzestania naruszania obowiązującego w RP prawa oraz skargą na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do WSA w Poznaniu wnoszoną w związku z niezastosowaniem się przez Prezesa sądu [...] do trybu z art. 16 uoddip do mojego odwołania z dnia 31.03.2015 r."

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, ze oczekiwania dotyczące żądanej informacji publicznej uzasadnione są bezprawnym postępowaniem osób prowadzących postępowanie karne w ramach sprawy o sygn. III K 238/13 .

Skarżący zarzucił, iż pismo Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 2 kwietnia 2015 r.:

- zawiera niemające żadnego znaczenia dla trybu z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej dotyczącego decyzji nr A[...] z dnia 18 marca 2015 r. stwierdzenie, że pismo z 18 marca 2015 r. nie stanowi decyzji administracyjnej;

- nie zawiera odniesienia do podnoszonego w wnioskach z 13 i 16 marca 2015 r. zagadnienia "realizacji przez Sąd Rejonowy [...], w tym m.in. bez wskazania w trybie art. 7 Konstytucji RP podstaw prawnych oraz odniesienia się do podawanych moimi ww. wnioskami podstaw - "art. 19 kpk w związku z art. 304 § 2 kpk"', "wskazanie w zakresie stosowania art 19 k.p.k.", opisujące działanie SR [...] jedynie w zakresie regulacji ww. "art. 19 k.p.k".

Odpowiadając na skargę Prezes Sądu Rejonowego [...] wyjaśnił, iż M. K. występował jako strona w toczącym się przed Sądem Rejonowym [...] postępowaniu karnym pod sygnaturą III K 238/13. Skarżący skierował w dniach 13 i 16 marca 2015 r. pisma stanowiące w istocie wnioski dotyczące przedmiotowej sprawy, a których rozpoznanie winno nastąpić w trybie określonym przepisami Kodeksu postępowania karnego. Nadto skarżący wyraził żądanie uzyskania informacji dotyczących przedmiotowego postępowania, wskazując także na przepisy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym wnioski podlegające rozpatrzeniu w toku postępowania karnego skierowano celem ich rozpoznania właściwemu Wydziałowi tego Sądu, odnośnie zaś żądania informacji dotyczących przebiegu postępowania skarżącemu udzielono pismem z dnia 18 marca 2015 roku odpowiedzi, iż jako stronie postępowania karnego przysługuje mu prawo uzyskiwania wszelkich informacji dotyczących tegoż postępowania w trybie określonym przepisami K.p.k. Następnie, skarżący odpowiadając na skierowane do niego pismo w dniu 1 kwietnia 2015 r., złożył kolejne pismo określone jako "odwołanie od decyzji (...) o odmowie udostępnienia informacji publicznej" w którym wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu procedowania w sprawie karnej i domagał się udzielenia informacji dotyczących podstaw prawnych takiego działania, a nadto pismo to zawierało jeden ogólny wniosek dotyczący informacji o sposobie procedowania w sytuacjach określonych w art. 19 K.p.k. W podpowiedzi pismem z dnia 3 kwietnia 2015 roku poinformowano skarżącego, iż tutejszy Sąd w istocie nie wydawał decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej, a jedynie pouczył pisemnie o właściwym trybie dostępu do materiałów sprawy w której skarżący jest stroną, a nadto udzielono informacji na temat sposobu procedowania w sytuacjach określonych w art. 19 K.p.k.

Reasumując Prezes Sądu Rejonowego uznał, iż skarżącemu udzielono żądanej informacji publicznej dotyczącej sposobu procedowania na podstawie art. 19 K.p.k., natomiast wszelkie pozostałe podnoszone przez skarżącego kwestie skierowano do rozpoznania we właściwym trybie, to jest postępowania karnego. Z tych też przyczyn Prezesa Sądu Rejonowego wniósł o nieuwzględnienie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 3 sierpnia 2015 r. skarżący wskazał, iż z odpowiedzi na skargę wynika, że zakres udostępnionej informacji dotyczył sposobu procedowania w sytuacjach określonych w art. 19 K.p.k. , a tym czasem jego wniosek dotyczył także sytuacji określonych w art. 304 § 2 k.p.k. W ocenie skarżącego organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu jego odwołania z dnia 30 maja 2015 r. od decyzji z dnia 18 marca 2015 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie udzielenia skarżącemu informacji publicznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.

Równocześnie, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit. a ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782) – dalej: "u.d.i.p.", udostępnieniu, na zasadach określonych w powołanej powyżej ustawie, podlega informacja publiczna m.in. trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych.

Podmiotami obowiązanymi do jej udzielenia są natomiast organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej precyzuje, że udzielenie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W powyższym terminie organ, do którego złożono wniosek, jest obowiązany do dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej lub też wydania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 powołanej powyżej ustawy, przy czym sama odmowa udostępnienia informacji publicznej odnosi się jedynie do sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność w zakresie jej udzielenia ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie udzielił jej, nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia, nie wyjaśnił przyczyn braku możliwości udostępnienia informacji, nie poinformował pisemnie wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji lub, jeśli objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie powiadomił pisemnie wnioskodawcy o tym fakcie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się również pogląd, że skargę na bezczynność organu w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą, a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji oraz co do zasad i trybu jej udostępnienia.

Sąd nie ma wątpliwości, iż Prezes Sądu Rejonowego, jako podmiot, który kieruje sądem i reprezentuje go na zewnątrz, mieści się w pojęciu organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt II SAB/Po 58/04 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ustawie o dostępie do informacji publicznej z pojęciem organów władzy publicznej utożsamiono wszystkie organy administracyjne funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zadań publicznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1918/07 – dostępny jak wyżej). Zgodnie z art. 1 § 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.) sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie nienależącym do sądów administracyjnych, sądów wojskowych oraz Sądu Najwyższego oraz wykonują inne zadania z zakresu ochrony prawnej, powierzone w drodze ustaw. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że sądy powszechne realizują zadania publicznej, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a organem właściwym do udzielenia informacji publicznej jest prezes sądu.

W przedmiotowej sprawie skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego [...] o wskazanie, w drodze dostępu do informacji publicznej, trybu "postępowania przez sąd rejonowy [...] z nakazu z art. 19 kpk w związku z art. 304 § 2 kpk zawiadamiania organów ścigania o stwierdzonych w toku prowadzonego postępowania naruszeniach prawa". Wobec tak sformułowanego i powtórzonego w dalszych pismach wniosku M. K. uznać należy, iż domagał się on uzyskania informacji publicznej dotyczącej sposobu postępowania (trybu) przez Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w przypadku stwierdzenia w postępowaniu karnym poważnego uchybienia w działaniu instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, zwłaszcza gdy sprzyja ono popełnieniu przestępstwa.

Odpowiadając na tak sformułowany wniosek Prezes Sądu Rejonowego w piśmie z dnia 18 marca 2015 r. wyjaśnił, iż informacje dotyczące konkretnej sprawy, której wnioskodawca jest stroną, mogą być udzielane w trybie określonym w Kodeksie postępowania karnego (dalej w tekście K.p.k), nie zaś w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie Sądu rozpatrującego niniejsza skargę, pismo to nie stanowiło, wbrew twierdzeniem skarżącego, decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust 1 u.d.i.p.). Prezes Sądu Rejonowego nie odmówił bowiem udzielenia żądanej informacji, a jedynie wskazał, iż pisma wnioskodawcy zostały przekazane zgodnie z właściwością do Wydziału III Karnego celem nadania im biegu oraz wskazał, że informacje dotyczące konkretnej sprawy, której wnioskodawca jest stroną, mogą być udzielane trybie k.p.k., nie zaś w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej.

Co za tym idzie oczywiście bezpodstawne są zarzuty skarżącego co do nierozpoznania jego odwołania od decyzji odmawiającej udostępnienia mu informacji publicznej, albowiem decyzja takowa nie została nigdy wydana.

Następnie w kolejnym w piśmie z dnia 3 kwietnia 2015 r. doręczonym skarżącemu w dniu 17 kwietnia 2015 r., a więc przed wniesieniem do tut. Sądu skargi na bezczynność Prezes Sądu Rejonowego udzielił skarżącemu informacji kto i w jakiej formie (trybie) zawiadamia właściwe organy o stwierdzonym przez sąd uchybieniu, o którym mowa w art. 19 K.p.k.

Sposób załatwienia wniosku skarżącego przez Prezesa Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto uznać należy za prawidłowy.

W pierwszym rzędzie zauważyć bowiem trzeba, że pisma skarżącego z 13 i 16 marca 2015 r. nie mogą być uznane za wnioski o udostępnienie informacji publicznej w tych fragmentach, w których dokonuje on ocen działań i zachowań funkcjonariuszy publicznych podejmowanych w sprawie w jakiej jest stroną jako stanowiących naruszenie prawa i domaga się wyjaśnień w związku z cyt. "z przywoływanymi i wskazywanymi przez niego i jego matkę pismami, naruszającymi przepisy obowiązującego prawa, udokumentowanymi działaniami i zachowaniami funkcjonariuszy publicznych, spełniającymi kryteria kwalifikacji art. 231 kk"

Zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym ustawą. W art. 6 u.d.i.p. ustawodawca doprecyzował powyższą definicję poprzez wyliczenie, jaki informacje i dokumenty podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. W szczególności wskazał, iż informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich.

Z treści przywołanego przepisu wynika więc, iż organy władzy publicznej obowiązane są udostępnić "oceny dokonywane", a więc takie, którymi dysponują już w dacie otrzymania żądania strony. Z przepisu tego nie wynika natomiast, iż w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących prawidłowości realizowania zadań przez pracowników tegoż organu, względnie innych przedstawicieli władzy publicznej.

Inaczej rzecz ujmując, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej, a do tego sprowadzał się w części wnioski skarżącego określone formalnie jako wnioski o udostępnienie informacji publicznej.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium".

Co za tym idzie za trafne uznać należy stanowisko Prezesa Sądu Rejonowego, iż odnośnie wniosku M. K. o udostępnienie informacji mających wprawdzie przymiot informacji publicznych, lecz dotyczących postępowania sądowego, którego M. K. jest stroną zastosowanie będą miały nie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej do której stosuje się przepisy u.d.i.p. stanowił natomiast wniosek M. K. o wyjaśnienie w jakim trybie Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto realizuje nakaz wynikający z art. 19 K.p.k. w zw. z art. 304 § 2 K.p.k., albowiem stanowił on wniosek o udzielenie informacji o trybie działania, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.

W tym też zakresie pismo Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 18 marca 2015 r. nie stanowiło udzielenia żądanej informacji publicznej, przy czym nie stanowiło także odmowy udzielenia tej informacji albowiem zagadnienie to zostało w nim doszczętnie pominięte.

W okresie po 27 marca 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto pozostawał zatem niewątpliwie w zwłoce w rozpoznaniu wniosku M. K. o udzielenie informacji co do trybu działania Sądu w razie stwierdzenia w postępowaniu karnym okoliczności o jakich mowa w art. 19 K.p.k. w zw. z art. 304 § 2 K.p.k.

Uchybienie powyższe zostało jednakże przez Prezesa Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto konwalidowane w kolejnym piśmie z dnia 3 kwietnia 2015 r. doręczonym M. K. w dnu 17 kwietnia 2015 r., a więc na 43 dni przed złożeniem do tutejszego Sądu skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego.

W piśmie z dnia 3 kwietnia 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto udzielił bowiem skarżącemu w odpowiedzi na jego wniosek informacji co do trybu działania Sądu w sytuacji o jakiej mowa w art. 19 K.p.k.

Wobec treści żądania M. K. o udostępnienie informacji cyt. "z zakresu trybu postępowania przez sąd rejonowy [...] z nakazu z art. 19 kpk w związku z art. 304 § 2 kpk zawiadamiania organów ścigania o stwierdzonych w toku prowadzonego postępowania naruszeniach prawa" nie można czynić zarzutu Prezesowi Sądu Rejonowego, iż w udzielonej informacji publicznej odniósł się jedynie do przepisu art. 19 K.p.k.

Z żądania sformułowanego przez skarżącego wynikało bowiem, iż domagał się udzielania informacji o trybie realizacji obowiązku wynikającego z art. 19 K.p.k. w sytuacji gdy stwierdzone przez sąd w postępowaniu karnym poważnego uchybie w działaniu instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, stanowi jednocześnie przestępstwo, na co wskazuje sformułowanie "nakazu z art. 19 kpk w związku z art. 304 § 2 kpk". Skarżący nie wskazał przy tym wyraźnie, iż domaga się odrębnej informacji odnośnie trybu zawiadamiania przez sąd o popełnieniu przestępstwa (art. 304 § 2 k.p.k.), zaś jakikolwiek przepis prawa nie nakłada na podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej obowiązku zwracania się do wnioskodawców o doprecyzowanie wniosków o udostępnienie takowych informacji.

Podkreślić przy tym należy, iż sąd administracyjny orzekający w przedmiocie skargi na bezczynność organu władzy publicznej w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest uprawniony merytorycznej kontroli prawidłowości udzielonej skarżącemu w odpowiedzi na wniosek informacji. Co za tym idzie polemizowanie z organem w skardze, że przedstawiona informacja nie spełnia oczekiwań skarżącego i nie jest zgodna z jego wnioskiem, nie mogło być uznane za skuteczną formę wykazania, iż organ pozostawał w tym zakresie w bezczynności. Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji mamy bowiem do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji, a nie, gdy rozpozna wniosek w sposób niezadowalający wnioskodawcę. Chodzi tu bowiem o niezajęcie jakiegokolwiek stanowiska w sprawie, a nie takie przedstawienie odpowiedzi, która nie satysfakcjonuje strony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 191/12, LEX nr 1218847 i z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. I OSK 638/1, LEX nr 1082790 - orzeczenia dostępne także na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy nadto przypomnieć, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się (z modyfikacjami) jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.), a nie do całego postępowania zainicjowanego wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, co oznacza, że w przypadku – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – nieprecyzyjnego i mało przejrzystego sformułowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, której organ zamierza udzielić, nie ma on podstawy prawnej do żądania usunięcia braków podania poprzez jego doprecyzowanie, lecz winien udostępnić informacje w takim zakresie w jakim żądanie wynika z wniosku w sposób nie budzący wątpliwości.

Inaczej rzecz ujmując to na podmiocie wnoszącym o udostępnienie informacji publicznej ciąży obowiązek sformułowania wniosku w sposób na tyle jednoznaczny i precyzyjny, by mógł on zostać rozpoznany w pełnym oczekiwanym przez stronę zakresie.

Powyższe w żadnym stopniu nie narusza przy tym konstytucyjnego prawa obywatela do uzyskania dostępu do informacji o sprawach publicznych, albowiem nawet w sytuacji nieprecyzyjnego, względnie nieprzejrzystego sformułowania wniosku o udostępnienie informacji i nieuzyskania w następstwie tego całości oczekiwanej informacji, brak jest przeszkód dla ponownego złożenia wniosku o udostępnienie informacji, sformułowanego już w sposób umożliwiający jego jednoznaczne odczytanie.

Powyższe jest szczególnie wyraźnie widoczne w realiach niniejszej sprawy, gdzie brak jest przeszkód prawnych dla złożenia przez M. K. wniosku o udostępnieniu mu informacji co do trybu działania Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w przypadku określonym w art. 304 § 2 K.p.k., to jest dowiedzenia się przez funkcjonariuszy sądowych w związku z działalnością tegoż Sądu o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu.

Reasumując stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie skierowanie pisma z dnia 3 kwietnia 2015 r. wyczerpywało obowiązek Prezesa Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto do udzielenia skarżącemu informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem.

Tym samym organ ten na moment złożenia skargi do sądu administracyjnego nie pozostawał w stanie bezczynności. Jeżeli przed dniem złożenia skargi organ wydał akt lub dokonał czynności chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Sąd ocenia bowiem skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, przy czym skutecznie skargę na bezczynność można wnieść tylko do czasu załatwienia przez właściwy organ sprawy przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. I OSK 238/15, z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 2233/13, 5 września 2013 r., sygn. II OSK 911/13 i z dnia 15 maja 2015 r., sygn. I OSK 1329/14, wszystkie dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić w tym miejscu należy, iż Sąd nie badał czy w sprawie zachodziła przewlekłość postępowania albowiem skarżący wyraźnie wskazał w skardze, iż skarży niepodjęcie czynności w zakresie realizacji przez Prezesa Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto obowiązków wynikających z treści przepisów u.d.i.p., a więc bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, a nie przewlekłość w jego postępowaniu, jak również już po złożeniu skargi, ani skarżący ani jego pełnomocnik nie kierowali do Sądu jakichkolwiek pism, z których mogłaby wynikać zmiana bądź rozszerzenie przedmiotu zaskarżenia z bezczynności, także na przewlekłość postępowania podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Ze sposobu sformułowania przez ustawodawcę odpowiednich przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 54 § 1 i 3 , art. 149 § 1 P.p.s.a.), w tym w szczególności z wskazania, że przedmiotem zaskarżenia może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyprowadzić można natomiast wniosek, iż z jednej strony ustawodawca odróżnia bezczynność organu od przewlekłego prowadzenia postępowania, a z drugiej, iż pozostawia stronie prawo wyboru czy chce ona zaskarżyć bezczynność organu, przewlekłość prowadzenia postępowania, czy też obie te wadliwości w działaniu organu jednocześnie.

W tej sytuacji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dodanym nowelą z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Przepis ten znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 2 w zw. z art. 1 pkt 27 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przepisie tym wskazano bowiem, iż przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, zaś aktualne brzmienie nadane zostało art. 119 P.p.s.a. właśnie przez art. 1 pkt 27 ustawy nowelizującej.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm).