Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2425/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Bogusław Szumacher (spr.) Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" J. i E. K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 13 listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących kwotę 300 złotych (trzysta zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 2425/00

Uzasadnienie

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 3 listopada 1999 r. nr [...] wymierzył J. i E. K. prowadzącym w B. "A" opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości 13365,20 zł z tytułu różnicy między towarem przedstawionym organowi celnemu, a towarem ujawnionym w wyniku przeprowadzonej w dniu 7 października 1999 r. rewizji celnej. Wysokość opłaty odpowiadała równowartości iloczynu 5942,22 DEM (wartość ujawnionego towaru) i kursu 1 DEM, który wynosił 2,2492 zł.

W podstawie prawnej decyzji powołano m.in. art. 262, art. 276 § 2, art. 277 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej podano, że Agencja Celna [..] w imieniu firmy "A" dokonała w II Oddziale Celnym w B. zgłoszenia towaru do procedury uszlachetnienia czynnego w systemie zawieszeń w postaci elementów metalowych do okien, kartonów i etykiet.

Organ celny I instancji biorąc pod uwagę treść przepisu art. 39 Kodeksu celnego oraz fakt, że towar importowany był dla firmy osób fizycznych "A", o czym świadczyła treść pola 50 dokumentu przekazowego wymieniająca zgłaszających jako głównych zobowiązanych, wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej dokonał na nazwisko zgłaszających.

W celu określenia wysokości opłaty przyjęto dane zawarte w fakturach importowych z dnia 6 października 1999 r. nr [...] i [...], bowiem one - w myśl art. 23 Kodeksu celnego -stanowiły podstawę do ustalenia wartości celnej.

W wyniku rewizji celnej ustalono różnice między towarem zgłoszonym do objęcia procedurą celną a znajdującym się na środku przewozowym w postaci:

nadwyżki elementów metalowych niedoboru elementów metalowych

do okien o wartości 5039,45 DEM do okien o wartości 816,67 DEM

oraz kartonów o wartości 86,10 DEM różnice łącznie na kwotę 5942,22 DEM.

Na skutek odwołania od tej decyzji, w którym przede wszystkim podniesiono zarzut skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania, bowiem był nią przewoźnik oraz podkreślono nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a także zakwestionowano nie uwzględnienie wniosku o powołanie biegłego w celu wyceny zatrzymanego towaru, którego wartość była znacznie zawyżana przez kontrahenta zagranicznego Prezesa Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 13 listopada 2000 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji (w osnowie decyzji odwoławczej wymieniono również, jako utrzymane w mocy, pierwszoinstancyjne postanowienie z dnia 29 października 1999 r. odmawiające uwzględnienia wniosku dowodowego).

Nie uwzględniając zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w przepisie art. 276 § 2 Kodeksu celnego wymiar opłaty manipulacyjnej dodatkowej był obligatoryjny. Przepis ten nie uprawniał organu celnego do odstępowania od wymiaru opłaty nawet w sytuacji, gdy powstała różnica między towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji celnej była wynikiem okoliczności, na które strona nie miała wpływu.

Pojęcie "różnicy między towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji celnej" oznaczała - zdaniem organu odwoławczego - niezgodność pomiędzy rzeczywistym stanem towaru, a stanem wynikającym z dokumentów celnych. Niezgodność ta mogła przybrać formę nadwyżki lub niedoboru towaru wprowadzonego na polski obszar celny w stosunku do stanu deklarowanego w dokumentach. Stwierdzenie takich różnic - w obydwu przypadkach - powodowało konieczność wymierzenia przez organy celne opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości wartości towaru odpowiadającej ustalonej różnicy.

W kwestii wniosku dowodowego organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Odwołując się do fakt wystawionych przez kontrahenta zagranicznego stwierdzono, że stanowiły one podstawę do ustalenia wartości towaru stanowiącego ujawnione różnice. Tożsamość towaru nie budziła wątpliwości co do identyczności z towarem zgłoszonym do procedury uszlachetnienia czynnego w systemie zawieszeń. Przeprowadzone czynności potwierdziły fakt, że asortyment towarów, którymi firma dokonywała obrotu od kilku miesięcy był również taki sam, jeżeli chodziło o wartość towaru.

Z przedłożonych tłumaczeń dokumentów sporządzonych w języku niemieckim wynikało, że strona niemiecka nie potwierdziła faktu zawyżenia wartości eksportowanych towarów.

W skardze z dnia 6 listopada 2000 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. i E. K. zarzucili wydanym w sprawie decyzjom naruszenie art. 276 § 2 w związku z art. 39 Kodeksu celnego poprzez skierowanie ich do osoby nie będącej stroną postępowania. Zdaniem skarżących decyzje te winny być skierowane do osoby dokonującej przewozu towaru. Odwołano się również do przepisu art. 70 ust. 3 Prawa celnego. Podtrzymano podniesiony w odwołaniu zarzut, iż wartość przywożonych towarów była znacznie zawyżona z uwagi na sposób postępowania kontrahenta zagranicznego. Skarżący podkreślili, że nie przyczynili się do powstałych rozbieżności.

W odpowiedzi na skargę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł wnosił o uchylenie wydanych w sprawie decyzji w części dotyczącej wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości odpowiadającej wartości towaru stanowiącego niedobór w stosunku do stanu towaru deklarowanego w dokumentach, a w pozostałej części o oddalenie skargi.

Z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Według przepisu art. 276 § 2 Kodeksu celnego jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej, to od osoby, o której mowa w art. 39, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy. Natomiast art. 39 Kodeksu celnego stanowi, że towary, które zgodnie z art. 36 § 1 pkt 1 zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny, lub przez osobę, która przyjęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Na tle przedstawionego stanu prawnego w związku z zarzutem skarżących zauważyć należy, że poza twierdzeniem skarżących, iż opłatę manipulacyjną dodatkową obciążyć należało przewoźnika, nie wykazali oni, że osoba ta przedstawiała organowi celnemu towary celne w związku z tym, iż przyjęła odpowiedzialność za te towary.

Z dokumentu SAD, znajdującego się w aktach sprawy, wynikało, że w imieniu skarżących jako zgłaszających towar do procedury celnej w II Oddziale Celnym w B. była Agencja Celna [...].

W karcie tranzytowej (50 pole) jako główni zobowiązani figurowali skarżący. Nie było zatem podstaw do tego, by przyjąć, iż to przewoźnik przedstawiał towar organowi celnemu.

Do uwzględnienia omawianego zarzutu nie mogło prowadzić odwołanie się przez skarżących do poprzednio obowiązujących przepisów Prawa celnego, już chociażby z tego powodu, że konstrukcje instytucji Prawa celnego i Kodeksu celnego różnią się w sposób zdecydowany, niezależnie od tego, iż stosować należy przepisy z daty zdarzenia prawnego.

Ogólnikowe sformułowania o zawyżaniu wartości celnej towarów przez kontrahenta niemieckiego jako powodu do zawyżenia podstawy obliczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej nie mogły być uwzględnione. Importowanie (w ramach procedury uszlachetnienia) towarów w dłuższym okresie czasu, łączące się z kontraktem zawartym między skarżącymi a firmą niemiecką w którym nie podniesiono zastrzeżeń co do wartości celnej towarów, na co wskazywały organy celne uznać należało nie tylko za brak podstaw do zmiany podstawy obliczenia opłaty, lecz również za prawidłowe uzasadnienie odmowy uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Odwołanie się organów celnych do faktur importowych stanowiących podstawę ustalenia wartości celnej oraz tożsamości towaru poddanego procedurze uszlachetnienia z towarami, którymi skarżący dokonali obrotu w poprzedzających rewizję celną miesiącach wystarczyło do stwierdzenia, że na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej (w zw. z art. 262 Kodeksu celnego) zasadnie było nie uwzględnienie wniosku dowodowego, bo wartość celna ustalona została w oparciu o faktury importowe.

Zasadny natomiast był wniosek złożony w odpowiedzi na skargę, by uchylić wydane w sprawie decyzje z uwagi na to, że do obliczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej przyjęto zarówno wartość nadwyżki towarów, jak i ich niedobór. Zwrot z przepisu art. 276 § 2 "różnica między towarem przedstawionym a ujawnionym" nie może obejmować obydwóch kategorii różnicy, a także stanowisko wyrażone zostało w zaskarżonej decyzji odwoławczej. Podzielając zmieniony pogląd organu odwoławczego, a mając ponadto na uwadze tezę, z którą należy się zgodzić, z wyroku NSA OZ we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt I SA/Wr 1390/00 (publik. ONSA 2003 r. zeszyt nr 1, poz. 19), że art. 276 § 2 Kodeksu celnego nie może stanowić podstawy do pobierania przez organ celny opłaty manipulacyjnej dodatkowej, gdy w -wyniku rewizji celnej organ stwierdza mniejszą ilość towaru aniżeli wynikająca z dokumentów celnych Sąd ograniczył się jednakże do wzruszenia tylko decyzji zaskarżonej w tym celu, by organ odwoławczy dokonał stosownych obliczeń opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Naruszenie prawa materialnego miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję, zaś z mocy art. 152 tej ustawy wykonanie tej decyzji nie może nastąpić do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (por. art. 168 tej ustawy). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 cyt. ustawy.