Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1408/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 3 par 1, 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 37, art 2 ust 1, art 34, 35a, 36 ust 1, 131 ust13, 132, 127 ust 1 lit b, c
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
article: art 192 ust 1, 194 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego terenu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nakazał T. M:

1. wstrzymanie wszelkich prac ziemnych prowadzonych na ternie działki nr [...] (obręb geodezyjny [...]), Znajdującej się przy ul. [...] w [...], gmina [...];

2. podjęcie czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu obszarów [...] i [...] i [...] poprzez

a) usunięcie ogrodzenia działki nr [...] obrąb geodezyjny [...] od strony ul. [...] oraz innych obiektów budowlanych — wiaty na granicy działek nr [...] i [...] obręb geodezyjny [...],

b) usunięcie nawiezionego materiału ziemnego i gruzu z powierzchni działki nr [...] obręb geodezyjny [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako użytki [...] i [...], z łącznej powierzchni [...],

c) usunięcie nawiezionego materiału ziemnego i gruzu z działki nr [...] obręb geodezyjny [...] do warstwy gruntu rodzimego, do rzędnych terenu: nie wyższych niż 0,6 m n.p.m. w części wschodniej przekształconego terenu i nie wyższych niż 0,8 m n.p.m. w części zachodniej przekształconego terenu,

d) usunięcie warstwy ziemi do niższych rzędnych, niż określone w lit. c przypadku braku odtworzenia się roślinności szuwaru turzycowego lub muraw słonoroślonych po upływie dwóch sezonów wegetacyjnych od usunięć nawiezionego materiału ziemnego, z terenu działki nr [...] obręb geodezyjny [...];

2. Zobowiązano T. M. do:

a) przedłożenia w terminie do dnia [...] Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] protokołu prac geodezyjnych wraz z mapą sytuacyjno-wysokościową dla działki nr [...] obręb geodezyjny [...] oraz protokołu odbioru prac wskazanych w pkt 1 i pkt 2 lit. a-c, sporządzonego w obecności pracownika Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...],

b) przedłożenia protokołu zawierającego opis stanu roślinności na terenie działki nr [...] obręb geodezyjny [...] do dnia [...].

Po rozpoznaniu odwołania T. M. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 138 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 3 i w tym zakresie orzekł o obowiązku przedłożenia w terminie do dnia [...] Regionalnemu

Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] protokołu prac geodezyjnych wraz z mapą sytuacyjno-wysokościową dla działki nr [...] obręb geodezyjny [...] oraz protokołu odbioru prac wskazanych w pkt 1 i pkt 2 lit. a-c, sporządzonego w obecności pracownika Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...], natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] stwierdził, że roboty ziemne przeprowadzone na terenie działki nr [...], obręb geodezyjny [...] , w ramach których nawieziono warstwę ziemi gliniastej oraz gruzu o miąższości ok. 2,0 m i które objęły powierzchnię [...] , należy uznać za mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów [...], tj. [...] oraz [...] i [...]. Prace te zostały przeprowadzone bez uzyskania zezwoleń lub decyzji określonych w art. 37 ustawy o ochronie przyrody.

W obszarze [...] ochronie podlega [...] gatunków ptaków wymienionych w załączniku I dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dyrektywa Ptasia) oraz dalszych 17 gatunków regularnie występujących ptaków migrujących. Natomiast w obszarze [...] i [...] chronionych jest [...] siedlisk przyrodniczych wymienionych w załączniku I dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dyrektywa Siedliskowa), a także po [...] gatunki ssaków, płazów, ryb i roślin z załącznika II ww. dyrektywy.

Opierając się na zgromadzonych aktach sprawy, w tym o posiadane materiały archiwalne ustalone zostało, że na działce [...], w części działki objętej pracami (część zachodnia) istnieje siedlisko przyrodnicze pn. [...] (kod [...]) będące przedmiotem ochrony obszaru [...] i [...]. Zagrożeniem dla tego siedliska jest odwodnienie lub odcięcie od wpływu zasolonej wody, a lokalnym zagrożeniem jest wywóz gruzu i śmieci, powodujący całkowite zniszczenie siedliska. Wyniki Państwowego Monitoringu Środowiska, w ramach którego prowadzony jest także monitoring siedlisk przyrodniczych wskazują, że w obszarze [...] i [...] doszło do zaniku części powierzchni siedliska [...]. Zachowały się jedynie stanowiska w obrębie rezerwatów przyrody: "[...]", "[...]" i "[...]". W przypadku stanowiska zlokalizowanego między [...] a [...], którego dotyczy przedmiotowe postępowanie, wyniki monitoringu wskazują na jego zagrożenie antropopresją. Z badań tych wynika także, że decydującym czynnikiem złego stanu ochrony siedliska [...] był zwykle stopień jego fragmentacji, a więc przerwania ciągłości siedliska i warunków, w jakich może występować. Tendencję tę zdają się potwierdzać również najnowsze dane zgromadzone na potrzeby

sporządzenia "Planu ochrony rezerwatu przyrody "[...]". Uwzględniając powyższe dane, niezaprzeczalnym jest, że przekształcony teren stanowił co najmniej potencjalne miejsce występowania chronionych muraw słonorośłowych. Podkreślono, że utrata charakteru terenu jako siedliska przyrodniczego [...], wynikająca z ekspansji roślinności szuwarowej, nie jest nieodwracalne i siedlisko to może być stosunkowo łatwo odtworzone poprzez podjęcie odpowiednich zabiegów ochronny czynnej. W ocenie organu przeprowadzenie prac polegających na przysypaniu tego terenu warstwą ziemi i gruzu, co doprowadziło m.in. do zmiany stosunków gruntowo-wodnych, w przypadku pozostawienia go w aktualnym stanie, definitywnie uniemożliwia występowanie na tym terenie omawianego siedliska i tym samym może stać na przeszkodzie w osiągnięciu celów, w jakich został ustanowiony obszar [...] i [...]. Nawiezienie na ten teren warstwy ziemi i gruzu spowodowało całkowite zniszczenie znajdującego się tam ekosystemu, którego charakter sprawiał, że mógł on stanowić siedlisko występowania płazów stanowiących przedmiot ochrony ww. obszaru - [...] oraz [...].

W ocenie organu działkę [...] należy także uznać za potencjalne miejsce występowania chronionych na mocy Rozporządzania Ministra Środowiska z dnia [...]. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, gatunków przy czym roboty ziemne zmieniające zupełnie jego charakter, uniemożliwiają wykorzystywanie tego terenu przez ptaki, co w konsekwencji ogranicza powierzchnię ich siedlisk.

Organ stwierdził, iż mając na uwadze konieczność kierowania się zasadą ostrożności, charakter i skutki przeprowadzonych prac należało uznać za mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony analizowanych obszarów [...]. Pod pojęciem znaczącego negatywnego oddziaływania rozumie się bowiem podejmowanie działań mogących (I) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar [...], lub (II) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar [...], lub (III) pogorszyć integralność obszaru [...] lub jego powiązania z innymi obszarami. Natomiast zasada ostrożności jest podstawową, powszechnie przyjmowaną w Europie, zasadą podejścia do ochrony środowiska. Stanowi ona jedną z podstaw polityki Wspólnoty w dziedzinie ochrony środowiska. Nie jest przy tym tylko ogólną wytyczną, ale wywodzi się z obowiązujących przepisów prawa europejskiego. Sformułowana jest w szczególności w art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w myśl którego polityka Unii w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji w różnych regionach Unii i opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach

działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie "zanieczyszczający płaci". W stosunku do obszarów [...], zasada ostrożności ujęta została w art. 6 Dyrektywy Siedliskowej oraz jego wykładni dokonywanej w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości.

W odniesieniu do podnoszonych w odwołaniu zarzutów organ II instancji wskazał, że kryterium ustawowym upoważniającym organ ochrony środowiska do skorzystania z instrumentów prawnych przewidzianych w dyspozycji normy art. 37 ustawy o ochronie przyrody jest już samo prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru [...] (ryzyko naruszenia założeń ochrony tego terenu). Ustawodawca nie wymaga udokumentowania wystąpienia tego rodzaju oddziaływania. Obowiązkiem procesowym organu ochrony środowiska jest zastosowanie zasady przezorności. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał stwierdzić, że podjęte prace stanowią działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów [...] oraz [...] i [...] . W ocenie organu trudno bowiem wyobrazić sobie ingerencję bardziej zagrażającą chronionym składnikom środowiska przyrodniczego niż całkowita zmiana charakteru fragmentu terenu poprzez jego zasypanie. W ocenie GDOŚ, wbrew zarzutom Strony skarżącej, organ I instancji wymienił w uzasadnieniu decyzji wszystkie przedmioty ochrony analizowanych obszarów [...].

W ocenie organu odwoławczego pozbawiony wartości dowodowej jest również zarzut strony skarżącej, iż RDOŚ nie jest uprawniony do wydawania decyzji wchodzących w zakres prawa budowlanego, bowiem do powinności organu ochrony środowiska należy ocena i wybór środków realizacji ustawowego obowiązku nakazania natychmiastowego wstrzymania i podjęcia w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru. Organy ochrony środowiska natomiast są ustawowo upoważnione i obowiązane do odpowiedniej subsumpcji w granicach przepisów z zakresu ochrony środowiska. Organom ochrony środowiska przysługują bowiem takie same uprawnienia w zakresie stosowania przepisów dotyczących ochrony środowiska, jak organom nadzoru budowlanego i administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie stosowania przepisów prawa budowlanego.

W ocenie GDOŚ zupełnie bezpodstawne jest powoływanie się przez stronę skarżącą na art. 36 ustawy o ochronie przyrody. Ten ogólny przepis uzależnia bowiem możliwość prowadzenia określonych w nim rodzajów działalności od okoliczności, że działalność taka nie oddziałuje znacząco negatywnie na cele ochrony obszaru [...]. Prowadzenie działalności może mieć miejsce dopiero po upewnieniu się, że nie będzie ona

miała negatywnych skutków dla obszaru, którego dotyczy Ustalenie czy warunek ten jest spełniony w przypadku planów i przedsięwzięć następuje na drodze odpowiedniej procedury autoryzacji określonej w przepisach ustawy o ochronie środowiska . W przedmiotowej sprawie natomiast żadne postępowanie ocenowe nie zostało przeprowadzone. W ocenie organu odwoławczego nie zasługiwało również na uwzględnienie podważanie przez Stronę skarżącą sposobu powołania podstawy prawnej spornej decyzji administracyjnej.

Za pozbawiony racji organ II instancji uznał zarzut dotyczący niesprawdzenia na działce nr [...], czy opisywane czynności faktycznie zostały wykonane. Materiał dowodowy został zebrany w sposób pełny i dawał podstawy do zajęcia takiego stanowiska. Wynika z niego, że interwencje Straży Gminnej Gminy [...] dotyczące spornych działań miały miejsce już od 2006 roku. Wykonawcy prac, jak również T. M. byli pouczani o zakazie prowadzenia tego rodzaju robót. Co więcej, prac tych nie przerwano nawet po wszczęciu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] postępowania, w wyniku którego wydano inkryminowaną decyzję.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. M. reprezentowany przez adwokata, zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 37 ustawy o ochronie przyrody, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego zastosowanie, przy dowolnym i apriorycznym przyjęciu, iż działania skarżącego stanowią działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru [...];

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 37 ustawy o ochronie przyrody, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego zastosowanie, przy dowolnym i apriorycznym przyjęciu, iż działania skarżącego wymagają uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art 34 ustawy o ochronie przyrody lub decyzji, o której mowa w art. 35a tej ustawy;

3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 34 ustawy o ochronie przyrody, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego zastosowanie, przy dowolnym i apriorycznym uznaniu, iż działania skarżącego stanowią działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru [...] i tym samym wymagają uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34 ustawy o ochronie przyrody lub decyzji, o której mowa w art 35a tej ustawy;

4) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 36 ust 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez jego niezastosowanie, przy braku uwzględnienia, iż działka, na której skarżący wykonywał działania, stanowi działkę rolną, a jego przedsięwzięcia miały charakter rolny, w konsekwencji czego działalność ta nie powinna ulegać ograniczeniom;

5) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wydaną decyzję, a mianowicie art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie interesu strony, tj. brak rozważenia okoliczności sprawy w kontekście rzeczywistego charakteru działań Skarżącego, tj. związanych z działalnością rolną;

6) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wydaną decyzję, a mianowicie art. 6 kpa poprzez niedziałanie w granicach prawa, tj. nieuwzględnienie brzmienia przepisów ustaw przy podejmowaniu decyzji, błędne ustalenie treści normy prawnej mającej zastosowanie w rozstrzyganej sprawie oraz stwierdzenie, że dany fakt sprawy nie mieści się w zakresie uregulowanym normą prawną przy jednoczesnym pominięciu normy prawnej, która winna znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie;

7) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wydaną decyzję, a mianowicie art, 107 kpa poprzez brak podstawy prawnej decyzji, brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji.

Podnosząc powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że działka nr [...] jest działką rolniczą, która nie wchodzi w skład obszarów chronionych. Działalność gospodarcza oraz rolna nie powinna podlegać ograniczeniu. Nakazanie usuwania nawiezionego materiału ziemnego celem wyrówna rzędnych terenu w zakresie niezbędnym dla prowadzenia gospodarki rolnej należy, w ocenie skarżącego, uznać za całkowicie pozbawione podstawy prawnej i niepodpadające pod przepis art. 37 ustawy o ochronie środowiska. W ocenie skarżącego organ nie wykazał, że podjęte działania w jakikolwiek sposób oddziałują na inne zwierzęta. Nie wykazano, że na terenie działki [...] występowała [...] bądź [...]. Skarżący nie zgadza się z twierdzeniem, że zaistnienie prawdopodobieństwa zagrożenia dla terenów objętych ochroną może być dowolnie określane przez organ. Poważne wątpliwości budzi także wykonanie obowiązku organu w postaci działania w oparciu o obowiązująca normę prawną, bowiem przy wydawaniu decyzji organ wziął pod uwagę jedynie część przepisów o ochronie środowiska ignorując treść art 36 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152} poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu,

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...], nakazująca wstrzymanie wszelkich prac ziemnych prowadzonych na terenie działki nr ew. [...], obręb [...], oraz podjęcie czynności celu przywrócenia poprzedniego stanu obszarów [...] i [...] i [...] i przedłożenia w terminie do dnia [...] dokumentów potwierdzających wykonanie określonych w decyzji czynności.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 37 ustawy z dnia [...] o ochronie przyrody, stanowiący w ust. 1, że jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru [...] zostały podjęte bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34 lub decyzji z art. 35a tej ustawy, regionalny dyrektor ochrony środowiska nakazuje ich natychmiastowe wstrzymanie i podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków, zaś w ust. 2, że jeżeli działania na obszarze [...] zostały podjęte niezgodnie z ustaleniami planu zadań ochronnych lub planu ochrony, regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor urzędu morskiego, podejmuje czynności, o których mowa w ust. 1.

Dla zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody muszą więc wystąpić kumulatywnie dwie przesłanki: 1) podjęcie działań mogących znacząco oddziaływać na

cele ochrony obszaru [...] oraz 2) podjęcie tych działań bez zezwolenia, o którym mowa w art. 34 lub decyzji, o której mowa w art. 35a ustawy. Podkreślenia również wymaga, iż art. 37 ust. 1 ustawy ma zastosowanie już wtedy, gdy istnieje tylko prawdopodobieństwo wystąpienia znaczącego negatywnego wpływu na cele ochrony obszaru [...], a nie jego pewność, co wynika z zasady przezorności, określonej w art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2010 C 83).

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wykazało, że skarżący, jako właściciel nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], w obrębie ewidencyjnym [...], o pow. [...], składającej się z użytków sklasyfikowanych jako : [...] o pow. [...] ( ok. [...]),[...] o pow. [...] ( ok. [...]) i N o pow. [...] (pk. [...]), dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...], prowadzona w SR w [...] ZWKW w [...], od [...] roku prowadził permanentnie prace ziemne, polegające na nawiezieniu ziemi gliniastej i gruzu o grubości warstwy ok. 2 m i na jej rozplanowaniu za pomocą spychacza na [...] powierzchni tej działki. Przedmiotowa działka położona jest w granicach obszaru [...] specjalnej ochrony ptaków [...] oraz obszaru mającego znaczenie dla [...] i [...], a także częściowo na terenie rezerwatu "[...]" utworzonego zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] w sprawie uznania za rezerwat przyrody "[...]" ( Dz. Urz. Wojew. [...] z [...] r., nr [...], poz. [...]). Organy wskazały, że skarżący nie zaprzestał tych prac, pomimo wszczęcia zawiadomieniem z dnia [...] przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] postępowania w sprawie wstrzymania robót prowadzonych na działce [...]. Konsekwencją działań skarżącego było wydanie przez Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny w dniu [...] postanowienia (sygn. akt [...]) o nieuwzględnieniu zażalenia obwinionego T. M. i utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...] w przedmiocie zabezpieczenia spychacza "[...]". W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż obwiniony stanął pod zarzutem umyślnego naruszenia zakazów obowiązujących w parkach krajobrazowych poprzez wykonywanie prac ziemnych trwale zmieniających rzeźbę terenu, tj. o czyn z art. 132,127 ust.1 lit. b, c i e, art. 131 ust. 13 ustawy o ochronie przyrody oraz z art. 192 ust. 1 i art. 194 pkt 1 ustawy - Prawo wodne. Jak wskazał Sąd, obwiniony przyznał się do popełnionych wykroczeń, wnosząc o skazanie go bez przeprowadzenia rozprawy. Sąd stwierdził, że działki o nr [...] i [...] stanowiące własność skarżącego, leżą na terenie [...] w całości, natomiast działka nr [...] również w granicach rezerwatu przyrody "[...] oraz obszaru [...] i [...]". Teren ten przedstawia duże walory przyrodnicze i krajobrazowe, zasypywanie terenu znaczna ilością nawożonej ziemi narusza przepisy obowiązujące w stosunku do ww. form ochrony.

Z zebranego sprawie materiału dowodowego przez organy administracyjne obu instancji wynika, że na terenie przedmiotowej działki w części objętej pracami ziemnymi skarżącego występował muraw słonoroślowy w mozaice ze zbiorowiskami łąk wilgotnych, stanowiący siedlisko przyrodnicze pn. [...] (kod [...]) objęty ochroną [...] i [...]. Przeprowadzone przez skarżącego prace ziemne polegające na przysypaniu tego terenu warstwą ziemi i gruzu doprowadziły do zmiany stosunków gruntowo-wodnych, co spowodowało całkowite zniszczenie ekosystemu, tym samym doprowadziły do zmiany charakteru terenu spornej działki, stanowiącej potencjalne siedlisko [...]. Prace ziemne skarżącego spowodowały negatywne skutki, uniemożliwiające występowanie na tym terenie nie tylko ww. siedliska przyrodniczego, ale również siedliska płazów ([...],[...]), jak i ograniczające powierzchnię siedlisk ptaków ([...],[...]).

W tych warunkach zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że skutki przeprowadzonych przez skarżącego prac ziemnych na działce nr [...] należało uznać za mogące znacząco oddziaływać na cele ochrony ww. obszarów [...], w granicach których położona jest działka. Pod pojęciem znaczącego negatywnego oddziaływania, jak słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rozumie się podejmowanie działań mogących pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla ochrony których został wyznaczony obszar [...], lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar [...] lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar [...], lub pogorszyć integralność obszaru [...] lub jego powiązania z innymi obszarami.

W ocenie Sądu, skoro zgromadzony w sprawie materiał dowody niewątpliwie wskazuje, że skarżący swoimi działaniami spowodował szkodę w środowisku przyrodniczym objętym ochroną [...] , to obowiązany jest usunąć skutki swoich tych działań poprzez usunięcie nawiezionego materiału ziemnego i stworzenie warunków gruntowo-wodnych sprzyjających i umożliwiających odtworzenie warunków dla siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony obszarów [...] i [...]. Dlatego też, zasadnie zaskarżoną decyzją organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]. nakazującą skarżącemu wstrzymanie wszelkich prac ziemnych na spornej działce i podjęcie czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu obszarów [...] , jak i prawidłowo dokonał zmiany terminu co do wykazania ich wykonania we wskazany w nim sposób.

W realiach rozpoznawanej sprawy całkowicie chybiony jest zarzut skargi naruszenia przepisów prawa materialnego art. 34, art. 35a, art. 37, art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.03.2014r., sygn. akt II OSK 2118/11, wskazał, iż art. 37 ustawy o ochronie przyrody miał na celu odpowiednią transpozycję do polskiego prawa art. 6 ust. 2 dyrektywy Rady z dnia 21 maja 1992 r. Nr 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. U.UE L1992.206.7 z 22 lipca 1992 r. z późn. zm. - zwanej dalej "dyrektywą siedliskową"). Powyższy przepis dyrektywy siedliskowej nakłada na Państwa Członkowskie obowiązek podejmowania odpowiednich działań w celu zapobiegania na specjalnych obszarach ochrony pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, jak i także w celu uniknięcia niepokojenia gatunków, dla których zostały utworzone takie obszary, biorąc pod uwagę realizację założonych celów tej dyrektywy (analizowany przepis ma zastosowanie do obszarów ptasich na podstawie art. 7 dyrektywy). Ponadto kluczowym środkiem prawnym ochrony obszarów [...] jest ocena oddziaływania na obszar [...], o której stanowi art. 6 ust. 3 dyrektywy (art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody). Dlatego też podjęcie działań będących zagrożeniem dla różnorodności biologicznej danego obszaru [...], czyli także stanowiących zagrożenie dla jego celów ochrony bez takiej oceny, nakłada obowiązek podjęcia przez właściwy organ administracji publicznej koniecznych rozstrzygnięć w celu ochrony obszaru [...], w tym także na mocy art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Oznacza to, co należy podkreślić, że obowiązek uprzedniej oceny na środowisko projektowanych przedsięwzięć mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar [...] wynika także z art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej. Przepis ten został już transponowany do prawa polskiego w drodze art. 33 ustawy o ochronie przyrody, w szczególności ust. 3, zgodnie z którym planowane przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru [...] lub nie wynikają z tej ochrony, a które mogą na te obszary znacząco oddziaływać, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w ustawie p.o.ś. (de lege lata na zasadach określonych w ustawie o.o.ś.). Z kolei powyższa ocena oddziaływania na środowisko w tym stanie faktycznym i prawnym może być dokonana wyłącznie na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko lub raportu o oddziaływaniu na obszar [...] w ramach postępowania, które kończy się wydaniem przez właściwy organ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji danego przedsięwzięcia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta) po uzgodnieniu

m.in. właśnie z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, jeżeli postępowanie zostało wszczęte po 15 listopada 2008 r. na podstawie przepisów ustawy o.o.ś.

Ustawa o ochronie przyrody w art. 36 ust. 1 ustawy stanowi, iż na obszarach [...], z zastrzeżeniem ust. 2, nie podlega ograniczeniu działalność związana z utrzymaniem urządzeń i obiektów służących bezpieczeństwu przeciwpowodziowemu oraz działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka i rybacka, a także amatorski połów ryb, jeżeli nie oddziałuje znacząco negatywnie na cele ochrony obszaru [...]. Prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 1, na obszarach [...] wchodzących w skład parków narodowych i rezerwatów przyrody, jest dozwolone wyłącznie w zakresie, w jakim nie narusza to zakazów obowiązujących na tych obszarach ( ust. 2 art. 36). Odnosząc treść powołanego art. 35 ust. 1 i 2 stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi, trafnie przyjęły organy obu instancji, że prac ziemnych skarżącego, polegających na nawiezieniu i rozplanowaniu gruzu i ziemi na spornej nieruchomości rolnej nie można uznać za prace o charakterze rolnym. Nawiezienie mas ziemi i gruzu o warstwie ok. 2 metrów na teren działki nr [...] w okolicznościach jej położenia na terenach objętych ochroną na pewno wykracza poza ramy racjonalnej gospodarki rolnej. Działa te wskazują przede wszystkim na świadome, co zresztą sam skarżący przyznał przed Sądem Karnym, dążenie do zmiany stosunków wodnych na działce, tym samym pozbawienia jej szczególnych walorów przyrodniczych, objętych ochroną. Nie można przy takiej ocenie pominąć faktu, że skarżący opisanych działań dopuszczał się od [...] roku, i nie zaprzestał ich, pomimo podejmowanych czynności przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Straż Gminną z [...] oraz Komisariat Policji w [...]. Zauważyć należy, że przedmiotowa działka zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...]) Rady Gminy [...] z dnia [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], gm. [...] ( Dz. Urz. Woj. [...]. Nr[...] , poz. [...]) działka nr [...] przeznaczona jest w całości pod funkcję rolniczą oraz rezerwat przyrody "[...]". Z ustaleń planu, jak również z cytowanego art. 36 ust.1 i 2 ustawy wynika, że skarżący na terenie spornej działki mógł prowadzić działalność rolniczą w zakresie i w sposób w jakim nie narusza zakazów obowiązujących na terenie parków narodowych oraz rezerwatów przyrody wchodzących w skład obszaru [...]. Natomiast działania, jakie podejmował na tej działce skarżącej, jako że znacząco negatywnie oddziaływały na cele objęte ochroną wymienionymi wyżej obszarami [...], jak i rezerwatem przyrody wymagały uzyskania stosownego zezwolenia. Skarżący nie legitymuje się zezwoleniem na wykonanie tego rodzaju robót, co jest bezsporne, wobec tego zasadnie organy obu instancji uznały, że

jest on obowiązany naprawienia szkody w środowisku przyrodniczym w sposób określony w decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i w terminie określonym w decyzji organu odwoławczego.

Zasadnym jest w tym miejscu zauważyć, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Z treści powołanego przepisu niewątpliwie wynika, że takie same obowiązki w zakresie ochrony przyrody ciążą na wszystkich podmiotach działających na terenie Polski bez względu na ich siedzibę lub miejsce zamieszkania. Inaczej ujmując, każdy podmiot obowiązany jest do ochrony przyrody, a więc do nie podejmowania działań sprzecznych z podstawowymi założeniami i celami ochrony przyrody, o których mowa w art. 2 ustawy.

Za chybione należy uznać zarzuty skargi naruszenia przez organy obu instancji art. 6, 7 i 107 kpa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawię art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.