Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1136/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4, art. 39
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 151, art. 184, art. 193 i art. 254 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 907/19 w sprawie ze skargi K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 9 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 907/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik K. Ś. zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 poz. 1508) przez jego błędną wykładnię w zakresie przesłanek przyznania zasiłku celowego oraz niewłaściwe zastosowanie uznania administracyjnego, skutkujące łącznie bezzasadną decyzją o nieprzyznaniu zasiłku celowego skarżącemu;

- art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej przez pominięcie funkcji i zadań pomocy społecznej przy jednoczesnym nadużyciu przepisów art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, w efekcie czego doszło do pominięcia ratio legis instytucji przy wydawaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie zasiłku celowego na rzecz skarżącego;

- art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez nadużycie prawa przez organ, co doprowadziło do rażącego naruszenia funkcji gwarancyjnej Państwa wobec jednostki w postępowaniu administracyjnym.

II. naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej ppsa, w zw. z art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy jej podstawą była przyjęta przez organ błędna wykładnia przepisów prawa materialnego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 8 kpa oraz art. 77 § 1 kpa przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy jej wydanie poprzedzone było naruszeniem przez Organ wyrażonych przywołanymi przepisami podstawowych zasad postępowania administracyjnego;

- art. 141 § 4 ppsa przez brak właściwego uzasadnienia prawnego zaskarżonego wyroku.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzucie skargi kasacyjnej. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd pierwszej instancji, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa.

Również zarzut dotyczący braku właściwego uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znalazły się bowiem wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 ppsa - zawiera ono wystarczającą argumentację dotyczącą oceny decyzji organów obu instancji oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.

Wedle ustaleń organów administracji skarżący kasacyjnie jest stałym beneficjentem pomocy społecznej i korzysta z zasiłku stałego, a także zasiłków okresowych i celowych. Wartość przyznanej skarżącemu kasacyjnie pomocy została określona wedle realnych możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Nie można zatem uznać, że decyzje organów administracji, odmawiające skarżącemu przyznania zasiłku celowego na pokrycie czynszu bieżącego i zaległości, zostały wydane z naruszeniem art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

Z przepisu tego wynika, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Jakkolwiek spłata zaległości czynszowej może być w szczególnych przypadkach uznana za niezbędną potrzebę bytową, o tyle rozmiar udzielanej skarżącemu kasacyjnie pomocy ze środków pomocy społecznej nie daje podstaw do przyjęcia, aby w rozumieniu powołanego przepisu, również w tym wypadku zaległość czynszową uznać za niezbędną potrzebę bytową.

Ponadto z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej wynika, że zasiłek ten zostaje przyznany na zasadzie uznania administracyjnego. Z art. 3 ust. 4 powołanej ustawy wynika natomiast, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Oznacza to, że wielkość udzielanej pomocy jest uzależniona m.in. od możliwości, jakimi dysponuje organ przyznający świadczenie. Jeżeli więc organ posiada ograniczone środki finansowe na realizację zadań z pomocy społecznej, to przy jej udzielaniu zobowiązany jest – z mocy art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej – uwzględnić potrzeby jak największej grupy podopiecznych. Nie można zatem uznać, że organy administracji dopuściły się niewłaściwego zastosowania uznania administracyjnego przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego kasacyjnie o przyznanie zasiłku celowego.

W związku z powyższym, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego do Sądu pierwszej instancji nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 ppsa wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.