Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 346/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 października 2014 r. sprawy ze skargi Związku Międzygminnego "[...]" w [...] na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania określonych czynności związanych z postępowaniem z odpadami oddala skargę


UZASADNIENIE

Zarządzeniem pokontrolnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ( zwany dalej WWIOŚ), wskazując na art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 686, dalej jako i.o.ś.) oraz ustalenia przeprowadzonej kontroli Związku Międzygminnego "[...]" z siedzibą w [...] (dalej jako [...]), zarządził, między innymi, przestrzeganie obowiązku przekazywania odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania - do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w terminie od dnia otrzymania zarządzenia (punkt pierwszy zarządzenia pokontrolnego). Uzasadniając napisał, że po analizie zapisów Specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ), określonych do zamówienia z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz z dnia [...] października 2013 r. nr [...], przy określaniu miejsca przekazywania odebranych zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów zielonych odbieranych z terenu Związku, Związek wskazał Regionalną Instalację Przetwarzania Odpadów Komunalnych - jako miejsce przekazywania odpadów zielonych oraz instalacje zastępcze (określone w uchwale [...]) - jako miejsca przekazania zmieszanych odpadów komunalnych dla sektorów Związku. Zgodnie zaś z podpisanymi dnia [...] października 2013 r. umowami dotyczącymi odbioru odpadów komunalnych zmieszanych i odpadów zielonych oraz odbioru i zagospodarowania odpadów zbieranych selektywnie z [...] przedsiębiorcami wybranymi w drodze pierwszego przetargu [...]) wykonawca zobowiązany jest do przekazywania odpadów bezpośrednio do odpowiedniej instalacji wskazanej w SIWZ.

Zgodnie z art. 6d ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 z późn. zm., dalej jako u.c.p.g.) wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w specyfikacji istotnych warunków zamówienia w szczególności: wymogi dotyczące przekazywania odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnych instalacji do przemarzania odpadów komunalnych. Kierowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do instalacji zastępczych dopuszczone jest przy określonych warunkach, tj. gdy regionalna instalacja nie ma możliwości przyjęcia i zagospodarowania całej masy odpadów komunalnych wytworzonych w regionie, albo instalacja zastępcza jest instalacją, która gwarantuje zagospodarowanie odpadów zgodne z przepisami, w tym z hierarchią postępowania z odpadami.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. [...] wezwał organ administracji do usunięcia naruszenia prawa, poprzez usunięcie z zarządzenia pokontrolnego ww. nakazu zawartego w punkcie pierwszym zarządzenia pokontrolnego. Uzasadniając napisał, że kierowanie przez [...] zmieszanych odpadów komunalnych do Instalacji Zastępczych jest w istniejących okolicznościach faktycznych zgodne z prawem i w pełni urzeczywistnia obowiązki związane z obowiązkiem przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (art. 6d i 9c ucp). [...] podkreślił, że obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego i podlega uchyleniu w okolicznościach wskazanych w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 z późn. zm., dalej jako u.o.o.). Zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 2 u.o.o. dopuszczalne jest funkcjonowanie tzw. instalacji zastępczych, które wykorzystane mogą być w przypadku gdy regionalna instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Jest zatem zgodne z wolą ustawodawcy, aby gospodarować odpadami komunalnymi z wykorzystaniem instalacji zastępczych (między innymi) w sytuacjach, w których regionalna instalacja do przetwarzania odpadów w danym regionie gospodarki odpadami komunalnymi "nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn". Ta właśnie przesłanka była powodem dla podjęcia przez [...] decyzji o skierowaniu zmieszanych odpadów komunalnych wytworzonych i odebranych z terenu sektorów [...] do instalacji zastępczych; regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych (dalej także jako RIPOK) dla Regionu I[...] gospodarki odpadami komunalnymi, którą jest [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także jako ZZO), dysponuje jedynie ograniczonymi mocami przerobowymi, uniemożliwiającymi przyjęcie całości strumienia zmieszanych odpadów komunalnych z terenu [...]. Zgodnie z informacjami uzyskanymi w ZZO oraz umową, RIPOK posiada możliwość zapewnienia zagospodarowania 200.000 Mg zmieszanych odpadów komunalnych, gdy tymczasem na terenie Regionu [...] wytwarzane jest ok. 240.000 Mg zmieszanych odpadów komunalnych rocznie. Różnica pomiędzy tymi wartościami to ilość zmieszanych odpadów komunalnych, których nie może przyjąć RIPOK Regionu [...], a które w związku z powyższym oraz uwzględniając odnośne regulacje prawne, muszą zostać zagospodarowane w instalacjach zastępczych. Instalacje zastępcze dla Regionu II gospodarki odpadami komunalnymi gwarantują zagospodarowanie odpadów zgodne z przepisami, w tym z hierarchią postępowania z odpadami. Koszty systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w Regionie [...], zorganizowanego zgodnie z postulatem wyrażonym w zarządzeniu pokontrolnym, a więc zakładającego przewóz do RIPOKa zmieszanych odpadów komunalnych także z sektorów [...], uległyby bardzo istotnemu zwiększeniu. Konieczne byłoby w tej sytuacji dalsze zwiększenie stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co doprowadziłoby do przekroczenia progu akceptowalności mieszkańców dla jej wysokości.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. [...], zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ww. zarządzenie pokontrolne w przedmiotowej części: nakazu przestrzegania obowiązku przekazywania odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych; w terminie od dnia otrzymania zarządzenia (punkt pierwszy zarządzenia pokontrolnego). Zarzucił naruszenie art. 38 ust. 2 pkt 2 u.o.o. polegające na uznaniu przez WWIOŚ, że kierowanie przez [...] zmieszanych odpadów komunalnych do Instalacji Zastępczych jest w istniejących okolicznościach faktycznych i prawnych niezgodne z prawem. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zarządzenia pokontrolnego w zaskarżonej części oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając skargę powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi w całości. Wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poinformował [...], że kierowanie określonych kategorii odpadów komunalnych do instalacji zastępczych może mieć miejsce tylko na zasadzie wyjątku od reguły, jaką jest ich zagospodarowywanie w instalacjach regionalnych. W analizowanym przypadku z wyjątku uczyniono natomiast swego rodzaju regułę. [...] próbuje wykazać, że funkcjonująca w regionie II regionalna instalacja dysponuje ograniczonymi mocami przerobowymi, które uniemożliwiają przyjęcie całego strumienia zmieszanych odpadów komunalnych, to zaś uzasadnia przekazanie nadwyżki do instalacji zastępczych. Co do zasady taki sposób rozumienia obowiązujących przepisów prawa jest prawidłowy i nie stanowi on przedmiotu sporu pomiędzy stronami. Ten ostatni odnosi się bowiem do jego stosowania w praktyce. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie kwestionującym wyjątkowego charakteru kierowania odpadów komunalnych do instalacji zastępczych w zawartych przez skarżącego umowach z dnia [...] października 2013 r. na odbiór odpadów komunalnych zmieszanych i odpadów zielonych i zagospodarowania odpadów zbieranych selektywnie, jako miejsce ich zagospodarowania wskazano od razu instalacje zastępcze. W związku z tym podmiot, który podpisał umowę ze skarżącym będzie dostarczał odebrane odpady komunalne od razu do instalacji zastępczych, gdyż do tego zobowiązał się na podstawie podpisanej umowy. To będzie zaś pozostawało w oczywistej sprzeczności z art. 91 ust. 2 u.c.p.g. Przepis ten stanowi bowiem, że w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady. Ze specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz podpisanych umów na odbieranie odpadów wynika zaś, że odbiorcy odpadów komunalnych mają je dostarczać do wskazanych instalacji zastępczych bez względu na to, czy funkcjonujące w regionie instalacje regionalne mają możliwość ich odbierania, czy też nie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego przedłożył kolejne zarządzenie pokontrolne wydane przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 roku . Zarządzenie to w punkcie 1 nakazywało zainicjować dostosowanie do stanu rzeczywistego zapisów uchwały w sprawie podziału Związku Międzygminnego "[...] na sektory odbioru odpadów komunalnych. W terminie do 31 sierpnia 2014 roku. W punkcie 2 .Udostępnić na stronie internetowej związku informację o:

-miejscach zagospodarowania przez podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu danej gminy zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania,

-o osiągniętych przez podmioty ,które nie działają na podstawie umowy o której mowa w art. 6 f ustawy o u.c.p.g nie świadczą takiej usługi w trybie zamówień z wolnej ręki, o których mowa w art. 6 f ust.2 ww. ustawy, poziomach recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji i przekazywanych do składowania-za 2013 roku. W terminie do 31 sierpnia 2014 roku,

3.Rzetelnie sporządzać roczne sprawozdanie z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi w terminie ustawowym.

Pełnomocnik skarżącego na rozprawie podniósł ,że w tym zarządzeniu WWIOŚ zmienił swoje stanowisko odnośnie nakazywania kierowania strumienia odpadów do instalacji regionalnej i zaakceptował dotychczasowy sposób odprowadzania przez [...] odpadów jako zgodne z przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu .

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Wynikający z przywołanych regulacji zakres kognicji sądów administracyjnych ograniczony został do kontroli sfery prawnej zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 ppsa). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 ppsa związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Nie będąc związany granicami skargi, sąd jest obowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa oraz wszystkich przepisów, które winny znaleźć zastosowanie w sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Należy wskazać, że warunki określone w art. 52 § 3 p.p.s.a i w terminie określonym w art. 53 § 2 tej ustawy GOAP w dniu 7 stycznia 2014 r. skierował pismo do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska - z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem pkt 1 zarządzenia pokontrolnego WWIOŚ z dnia [...] grudnia [...] l.dz. [...]. W uznaniu Sądu powyższa zgodność w pełni występuje. Przy czym zauważyć należy ,że po wniesieniu skargi zarządzenie pokontrolne nie zostało uchylone w ramach autokontroli. Natomiast zarządzenie pokontrolne przedłożone przez pełnomocnika wydane przez WWIOŚ po upływie ośmiu miesięcy w dacie [...] sierpnia 2014 roku nie ma wpływu na treść zarządzenia wydanego w dniu [...] grudnia 2013 roku.

W art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 686, dalej jako i.o.ś.) ustawodawca wskazał, że Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Natomiast w art. 2 ust.1a) powiedziane jest ,że do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391, z późn. zm.);

Podstawę prawną do wydania powyższego zarządzenia stanowi art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i.o.ś. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 przywołanej ustawy, podstawą faktyczną wydania zarządzenia są ustalenia zamieszczone w protokole z czynności kontrolnych, przeprowadzonej przez podmioty wymienione w art. 9 ust. 1 ustawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, zarządzenie pokontrolne wydane w oparciu o przepis art. 12 ust. 1 tej ustawy o inspekcji jest aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stanowi ono konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Badanie legalności takiego zarządzenia oznacza konieczność sprawdzenia, czy istniały podstawy do jego wydania, a to rodzi potrzebę zbadania, czy naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone i dostatecznie wykazane (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 09.09.2009 r., sygn. akt II SA/Gl 126/09, lex nr 550331, wyrok NSA z dnia 02.06.2009 r., sygn. akt II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010/5/86, wyrok WSA w Opolu z dnia 25.03.2008 r., sygn. akt II SA/Op 5/08, lex nr 486261). Zarządzenie pokontrolne w części zaskarżonej nakazywało przestrzegać obowiązku przekazywania odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ustalenia faktyczne dokonane przez WWIOŚ w protokole , które nie były kwestionowane. Po analizie zapisów Specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ), określonych do zamówienia z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz z dnia [...] października 2013 r. nr [...], przy określaniu miejsca przekazywania odebranych zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów zielonych odbieranych z terenu Związku, Związek wskazał Regionalną Instalację Przetwarzania Odpadów Komunalnych - jako miejsce przekazywania odpadów zielonych oraz instalacje zastępcze (określone w uchwale[...]) - jako miejsca przekazania zmieszanych odpadów komunalnych dla sektorów Związku. Zgodnie zaś z podpisanymi dnia [...] października 2013 r. umowami dotyczącymi odbioru odpadów komunalnych zmieszanych i odpadów zielonych oraz odbioru i zagospodarowania odpadów zbieranych selektywnie z [...] przedsiębiorcami wybranymi w drodze pierwszego przetargu ([...]) wykonawca zobowiązany jest do przekazywania odpadów bezpośrednio do odpowiedniej instalacji wskazanej w SIWZ.

Sporne jest więc to, czy w niniejszej sprawie strona skarżąca miała obowiązek skierowania całego strumienia zmieszanych odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości do Regionalnej Instalacji czy mogła częściowo to czynić już na wstępie do instalacji zastępczych. Skarżący uważa bowiem, że takiego obowiązku nie miał, gdyż instalacja ta - zdaniem strony skarżącej - nie posiada wystarczających mocy przerobowych do przyjęcia wszystkich tych odpadów. Organ kontrolujący zaś zakwestionował ,że z specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz podpisanych umów na odbieranie odpadów wynika, iż odbiorcy odpadów komunalnych mają je dostarczać do wskazanych instalacji zastępczych bez względu na to, czy funkcjonujące w regionie instalacje regionalne mają możliwość ich odbierania, czy też nie.

W uznaniu Sądu organ miał podstawę materialnoprawną do wydania zarządzenia o treści wskazanej z uwagi na przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1399).

Przepis art. 9e ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

W myśl art. 9I ust. 2 cytowanej ustawy, w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady. Co więcej na tle tej regulacji powstały przepisy ,które nakazują nawet zastosować karę pieniężną , za nieprzestrzeganie wyżej wskazanych przepisów.

Wedle art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek.

Stosownie do art. 9 zc cytowanej ustawy, przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu.

Zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21), uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami określa regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Sąd przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy miał na uwadze pogląd wyrażony w Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Wrocławia z dnia z dnia 29 kwietnia 2014 r. II SA/Wr 874/13 ,który przyjmuje za własny (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgadzając się ze stroną skarżącą, że obowiązek wynikający z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie ma charakteru bezwzględnego, bowiem art. 9I ust. 2 tej ustawy przewiduje sytuację, w której podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest uprawniony do przekazywania do instalacji zastępczej zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych, przeznaczonych co do zasady do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a także, iż stosownie do art. 38 ust. 2 pkt ustawy o odpadach, za przyczyny uzasadniające przekazywanie wspomnianych odpadów do składowania do instalacji zastępczej mogą zostać uznane różne stany faktyczne, które doprowadziły do sytuacji, o jakiej mowa w przywoływanym unormowaniu, stwierdzić należy, że to, czy przyczyny takie zachodzą nie może być oceniane jedynie przez podmiot odbierający odpady.

Nie do zaakceptowania jest pogląd strony skarżącej, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest uprawniony do dokonywania samodzielnej oceny, czy moce przerobowe regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych są wystarczające do przerobienia wszystkich zbieranych na określonym terenie odpadów.

Obowiązkiem regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych wynikającym z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz z ustawy o odpadach jest przyjmowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, zebranych z danego regionu gospodarki odpadami komunalnymi. Istnieje zatem domniemanie, że moce przerobowe regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych są wystarczające do przerobienia wszystkich zbieranych na określonym terenie odpadów, o ile podmiot ją prowadzący nie odmówi ich przyjęcia (z powodu awarii lub z innych przyczyn). Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie jest uprawniony do samodzielnego decydowania, czy kierować przedmiotowe odpady do instalacji regionalnej, czy zastępczej, w wyniku jedynie jego oceny, czy są ku temu spełnione przesłanki. Uznanie, że podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości same mogą tę kwestię oceniać doprowadzić mogłoby do sytuacji, że do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych kierowane byłyby tylko niektóre odpady, w niewielkich ilościach - według uznania podmiotów odbierających je od właścicieli nieruchomości - co w konsekwencji doprowadziłoby do wykorzystania jedynie części mocy przerobowych regionalnej instalacji.

Skoro ustawodawca zdecydował, że zasadą jest kierowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a wyjątki od tej zasady wynikają z wyraźnych regulacji ustawowych, to ocena, czy zachodzą te wyjątki nie może być dowolna i dokonywana przez podmioty zobowiązane do kierowania wspomnianych odpadów do regionalnej instalacji do ich przetwarzania.

Nie negując, że gdyby regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych uległa awarii lub gdyby zachodziły inne przyczyny, z powodu których regionalna instalacja nie mogłaby przyjmować odpadów, to strona skarżącą byłaby uprawniona do skierowania zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do instalacji zastępczej, podkreślić trzeba, że powyższe przyczyny musiałyby istnieć obiektywnie i nie mogłyby wynikać jedynie z ustaleń i wyliczeń poczynionych przez podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, a więc w realiach niniejszej sprawy przez stronę skarżącą.

Zauważyć należy, że podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w wyroku z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1602/13 stwierdził, że bez znaczenia pozostają wyliczenia dokonane przez skarżącego, z których miałoby wynikać, że regionalna instalacja nie była w stanie przyjąć odpadów w ilości zebranej na terenie gminy, bowiem przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewidują takiej możliwości, aby podmioty zobowiązane do odbierania odpadów komunalnych same dokonywały wyboru rodzaju instalacji, do której dostarczają odpady. Zasadą jest, że zmieszane odpady komunalne dostarcza się do wskazanej regionalnej instalacji, a tylko w przypadku jej awarii dopuszcza się dostarczanie odpadów do instalacji zastępczej. Rację więc miał WWIOŚ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ,gdzie poinformował [...], że kierowanie określonych kategorii odpadów komunalnych do instalacji zastępczych może mieć miejsce tylko na zasadzie wyjątku od reguły, jaką jest ich zagospodarowywanie w instalacjach regionalnych. W analizowanym przypadku z wyjątku uczyniono natomiast swego rodzaju regułę. [...] próbował wykazać, że funkcjonująca w regionie II regionalna instalacja dysponuje ograniczonymi mocami przerobowymi, które uniemożliwiają przyjęcie całego strumienia zmieszanych odpadów komunalnych, to zaś uzasadnia przekazanie nadwyżki do instalacji zastępczych. Co do zasady taki sposób rozumienia obowiązujących przepisów prawa jest prawidłowy i nie stanowi on przedmiotu sporu pomiędzy stronami. Ten ostatni odnosi się bowiem do jego stosowania w praktyce. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie kwestionującym wyjątkowego charakteru kierowania odpadów komunalnych do instalacji zastępczych w zawartych przez skarżącego umowach z dnia [...] października 2013 r. na odbiór odpadów komunalnych zmieszanych i odpadów zielonych i zagospodarowania odpadów zbieranych selektywnie, jako miejsce ich zagospodarowania wskazano od razu instalacje zastępcze. W związku z tym podmiot, który podpisał umowę ze skarżącym będzie dostarczał odebrane odpady komunalne od razu do instalacji zastępczych, gdyż do tego zobowiązał się na podstawie podpisanej umowy. Co jest oczywiście niezgodne z przepisami prawa.

Podkreślić przy tym wypada, że w okresie do daty wydania zarządzenia pokontrolnego strona skarżąca nie spotkała się z odmową ze strony regionalnej instalacji przyjęcia odpadów ani z informacją, że regionalna instalacja uległa awarii lub że zachodzą inne przyczyny, z powodu których regionalna instalacja nie przyjmie odpadów. A przynajmniej strona skarżąca takiego stanu rzeczy nie wykazała. W świetle powyższych rozważań zarzut skargi odnośnie obrazy przy wydawaniu zaskarżonego zarządzenia przepisów art.38 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach(Dz.U. z 2013 roku poz. 21 ) nie jest zasadny.

Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.