Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 95/97
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 1997-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 44
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 47 ust. 1, art. 48
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu (...) sprawy ze skargi (...) na nie wydanie decyzji przez Prezydenta (...) w przedmiocie rozbiórki budynku na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 1997 r. IV SAB 115/96:

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania NSA w Warszawie.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jakoby zawiadomienie o terminie rozprawy zostało dokonane, mimo że nie zostały spełnione wymogi formalnoprawne wyraźnie określone w art. 44 Kpa, to oczywiście naruszył tym samym powołany przepis, który dopuszcza możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma wyłącznie jako wyjątku od zasady i już z tej przyczyny nie może być interpretowany rozszerzająco. Odmienna interpretacja prowadziłaby do naruszenia podstawowych praw uczestników postępowania.

Należy mieć bowiem na uwadze, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym obowiązuje zasada rozpoznawania skarg na rozprawie /art. 47 ust. 1 ustawy o NSA/, czyli w trybie umożliwiającym spotkanie w jednym miejscu i czasie wszystkich uczestników postępowania, w celu bezpośredniego dokonania niezbędnych czynności procesowych przed sądem. Szczególny obowiązek Sądu prawidłowego zawiadomienia uczestników postępowania o rozprawie, tak aby każdemu z nich umożliwić udział w rozprawie, także wtedy, gdy stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe /art. 48 ustawy o NSA/, stanowi przy tym także rękojmię realizacji konstytucyjnego prawa każdego do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd /art. 45 ust. 1 Konstytucji RP/.

Nie jest trafny pogląd Sądu, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta nie występowali do organów administracji publicznej o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Przeczy temu zebrany w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika, że skarżący występowali z takimi wnioskami. Ponadto, na co trafnie zwraca uwagę Minister Sprawiedliwości, sprawa spornego budynku mieszkalnego była rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 kwietnia 1995 r. IV SA 1352/94 stwierdził, że "gdyby wydanie inwestorowi decyzji o pozwoleniu na budowę stało się bezprzedmiotowe, to doprowadzenie zrealizowanego już obiektu do stanu zgodnego z przepisami powinno nastąpić w trybie art. 40 Prawa budowlanego." Właściwe organy będąc związane ocena prawna wyrażona w tym wyroku były zatem obowiązane do rozstrzygnięcia tej sprawy na podstawie wymienionego przepisu Prawa budowlanego.

W związku z tym należy stwierdzić, że wskazane wyżej nieprawidłowości w doręczeniu skarżącym zawiadomienia o terminie rozprawy przed Sądem posiadają znamiona rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć ono wpływ na treść samego rozstrzygnięcia w sprawie.