Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 304/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e)
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 września 2012r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 rok 1.uchyla zaskarżoną decyzję, 2.określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta ustalił R.F. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2012 r. w wysokości 537 zł. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, w podstawie opodatkowania organ I instancji przyjął budynki mieszkalne o pow. 210 m², garaż o pow. 18 m² oraz 794 m² gruntów.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, w odwołaniu z dnia 16 lutego 2012 r. R.F. podniosła, że w przypadku gdy garaż stanowi integralną część budynku mieszkalnego, stawka podatku od garażu powinna być taka sama jak w przypadku budynków mieszkalnych, co znajduje uzasadnienie w orzeczeniach NSA o sygn. akt II FSK 733/10 i II FSK 335/11. Podała ponadto, że jej wniosek dotyczy okresu od 2007 roku.

Utrzymując powyższe rozstrzygnięcie w mocy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" powołało treść art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art.. 4 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako u.p.o.l.). Organ wskazał, że zróżnicowanie stawek podatku od nieruchomości jest powiązane z charakterem lub sposobem wykorzystania przedmiotu opodatkowania, przy czym odnosi się ono zarówno do budynku jako fizycznej całości, jak też jego wyodrębnionych części. O kwalifikacji części budynku do określonej kategorii przedmiotu opodatkowania nie decyduje fakt wyodrębnienia własności tej części budynku, lecz jej przeznaczenie i sposób wykorzystania. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z orzecznictwem sądowym decydujące znaczenie dla zaliczenia określonego budynku do kategorii budynków mieszkalnych ma kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych (uchwała NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPK 176/01). Organ odwołał się ponadto do definicji budynku w świetle przepisów prawa budowlanego i słownikowych definicji pojęć "mieszkalny" oraz "mieszkać". Uwzględniając powyższe stwierdził, że budynkiem mieszkalnym w rozumieniu u.p.o.l. jest budynek służący lub przeznaczony do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych Natomiast pod pojęciem garażu rozumie się w języku potocznym pomieszczenie przystosowane do przechowywania pojazdów mechanicznych, niezależnie od tego, gdzie to pomieszczenie jest usytuowane. Skoro zatem o mieszkaniowym charakterze budynku przesądza kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, to należy uznać, że pomieszczenie garażowe nie służąc zaspokajaniu tego rodzaju potrzeb, nie ma charakteru mieszkalnego. Tym samym organ nie podzielił stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z 12 października 2011 r., o sygn. akt II FSK 733/10, w świetle którego wykorzystywanie garażu jako części budynku mieszkalnego, wiąże się z mieszkaniową funkcją budynku i znajdujących się w nim lokali mieszkalnych w ten sposób, że pomaga zaspokoić potrzeby mieszkaniowe osób, które w budynku tym realizują swoje cele i potrzeby mieszkaniowe. W ocenie organu, powyższe stanowisko NSA pomija okoliczność, że wykorzystywanie takiego garażu nie musi być ograniczone do osób będących mieszkańcami budynku, którego część garaż ten stanowi. Ponadto organ wskazał, iż ustalając zobowiązanie w podatku od nieruchomości, należy brać pod uwagę art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), odwołujący się do danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, że Prezydent Miasta nie naruszył prawa materialnego, gdyż należący do strony garaż kwalifikuje się do pozostałych części budynku w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie R.F. wniosła o zmianę opisanej wyżej decyzji organu odwoławczego, względnie – uchylenie jej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazała, że na poparcie reprezentowanego przez nią stanowiska, w odwołaniu od decyzji organu I instancji powołała dwa orzeczenia NSA. W przedmiotowej sprawie, podobnie jak w stanach faktycznych spraw rozpoznanych przez NSA, garaż stanowi część budynku mieszkalnego. Ponadto pomimo zakwestionowania przez organ II instancji stanowiska NSA pomijającego to, że wykorzystywanie garażu nie musi być ograniczone do osób będących mieszkańcami budynku, którego część garaż ten stanowi, w niniejszej sprawie nie podjęto próby ustalenia, czy z garażu korzysta skarżąca, czy też ktoś inny. Tym samym nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi następuje zaś w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Artykuł 134 § 1 tej ustawy stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza zarówno prawo materialne, jak i procesowe w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Określając przedmiot opodatkowania organ dokonał bowiem błędnej wykładni pojęcia budynku mieszkalnego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2) lit. a) u.p.o.l., uznając, że nie można zaliczyć do tej kategorii garażu funkcjonalnie związanego z mieszkaniowym charakterem budynku. Nie wyjaśnił też przyjętego do rozstrzygania stanu faktycznego co do powierzchni podlegających opodatkowaniu budynków. Z związku z analizą akt wyłaniają się bowiem istotne rozbieżności pomiędzy powierzchnią budynku mieszkalnego i garażu przyjętą dla określenia podstawy opodatkowania przez organy, a danymi w tym zakresie zawartymi w dołączonym do materiałów sprawy wypisie z ewidencji gruntów i budynków.

Podkreślić na wstępie należy, iż Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd (wyroki: z 12 października 2011 r., o sygn. akt II FSK 733/10 oraz II FSK 335/11), iż wykorzystywanie garażu jako części budynku mieszkalnego, wiąże się z mieszkaniową funkcją budynku i znajdujących się w nim lokali mieszkalnych. Za niezasługującą na uwzględnienie uznać należy tym samym argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż pomieszczenie garażowe nigdy nie służąc z uwagi na swój charakter zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, nie ma charakteru mieszkalnego, co wyklucza jego opodatkowanie według stawki dla budynków mieszkalnych.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję niewątpliwie słusznie organ odwoławczy wskazał na znaczenie dla określenia stawek i wymiaru podatku od nieruchomości danych zawartych w ewidencji gruntów. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie już podnoszono, iż ustalając podatki organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów. Skoro z urzędowego rejestru gruntów wynika, że skarżący jest we władaniu konkretnych działek, to organy podatkowe zobowiązane są do uwzględnienia tych zapisów przy wymiarze podatku. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym. (p. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 marca 2011r. o sygn. akt: I SA/Wr 111/11 LEX nr 896590, wyrok WSA w Lublinie z 8 kwietnia 2011r. o sygn. I SA/Lu 31/11 LEX nr 991107). Wobec tego, że ewidencja jako dokument urzędowy, ma z mocy art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne, szczególną moc dowodową, to wobec treści zarzutów podatniczki podnoszonych w odwołaniu i skardze, według których sporny garaż stanowi element budynku mieszkalnego, jak również z uwagi na dane zawarte w dołączonym do akt wypisie z rejestru gruntów, zgodnie z którym zarówno garaż, jak i pozostałe budynki mają inną powierzchnię niż przyjęta w decyzji, obowiązkiem organu było dokładne wyjaśnienie tych okoliczności.

Jak wynika z uzasadnienia utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy decyzji Urzędu Miejskiego, przyjęta do opodatkowania łączna powierzchnia budynków wynosi 210 m² (w tym 90 m² dotyczy pomieszczeń o wysokości 1,40 – 2,20 metra, zaś 120 m² pomieszczeń powyżej 2.20 metra, co odpowiada dołączonemu do akt wykazowi nieruchomości – k.2). Powierzchnia opodatkowanego przez organ wyższą stawką garażu wynosi zaś 18 m². Według wypisu z rejestru gruntów, powierzchnia zabudowy budynku zakwalifikowanego pod symbolem "m" wynosi natomiast 148 m², a jego powierzchnia użytkowa 130 m². Z kolei powierzchnia zabudowy zabudowanego w 1990r. budynku o podstawowej funkcji "t", uznanego przez organ w świetle uzasadnienia decyzji (str. 3 decyzji SKO, przedostatni akapit) za sporny garaż, wynosi 50 m², a jego powierzchnia użytkowa - 45 m².

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że wyłaniają się w niej istotne wątpliwości co do ustalonej przez organ łącznej powierzchni spornego garażu, jak i całego budynku. Tym bardziej, gdy różnica pomiędzy wykazaną w ewidencji powierzchnią zabudowy, a powierzchnią użytkową budynku o podstawowej funkcji "m", wynosi właśnie 18 m², (a więc tyle ile powierzchnia opodatkowanego wyższą stawką garażu), zaś budynek o podstawowej funkcji "t", uznany przez organ za garaż, ma według wypisu z rejestru zupełnie inną niż przyjęta do opodatkowania według wyższej stawki, powierzchnię. Rozbieżności powyższe i wyłaniające się na ich tle wątpliwości wymagają zdaniem Sądu dokładnego wyjaśnienia, z respektowaniem przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ mając na uwadze przedstawione wyżej stanowisko Sądu odnośnie charakteru pomieszczenia garażowego usytuowanego i wykorzystywanego w ramach budynku mieszkalnego, zobowiązany będzie odnieść się do niewyjaśnionych w sprawie kwestii związanych z rzeczywistą powierzchnią stanowiących przedmiot opodatkowania budynków. W tym zaś celu uzupełni zebrany materiał o stosowną dokumentację projektowo-geodezyjną, m.in. wskazaną przez stronę w odwołaniu od decyzji, (o ile w zasobach referatu geodezji Urzędu Miasta znajdują się inne niż dołączony do akt wypis z rejestru, dokumenty), po czym w zależności od ustaleń wykona z udziałem strony inne wyłaniające się czynności procesowe, w tym ewentualne oględziny na miejscu. Jedynie bowiem w pełni ustalony stan faktyczny, ze wskazaniem w sposób dokładny i nie budzący wątpliwości rodzaju oraz powierzchni będących przedmiotem opodatkowania nieruchomości, stanowić może podstawę zastosowania przepisów prawa materialnego, w celu merytorycznego załatwienia sprawy.

Wobec zawartej w treści odwołania strony z dnia 16 lutego 2012r. "prośby", która "dotyczy też okresu poprzedzającego rok 2012 tj. od roku 2007", organ zwróci się ponadto do strony o sprecyzowanie żądania w tej kwestii. Udzieli jednocześnie w tym zakresie niezbędnych informacji o stosownych przepisach prawa podatkowego.

Z wyżej opisanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.