Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1162/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant – referendarz sądowy - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 r. sprawy ze skargi "P." S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia [...] października 2000 r. spółka akcyjna P. zgłosiła za pośrednictwem agencji celnej celem dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar o nazwie handlowej [...], klasyfikując go do kodu PCN 2106 90 92 0 ze stawką celną 20 %. Zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64§1 i 2 kodeksu celnego zostało przyjęte przez Dyrektora Izby Celnej, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wynikającej z długu celnego.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie P. S.A. przez funkcjonariuszy Regionalnego Inspektoratu Celnego w L. ujawniono notę kredytową obniżającą wartość sprowadzonych przez spółkę farmaceutyków , w związku z czym Naczelnik Urzędu Celnego w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie uznania zgłoszenia celnego SAD z [...].10.2000 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego.

W piśmie z 9 grudnia 2002 r. pełnomocnik spółki podniósł szereg zarzutów dotyczących przeprowadzonego w spółce postępowania kontrolnego. Ponadto do pisma pełnomocnik strony załączył wniosek o uznanie zgłoszenia celnego SAD z dnia [...].10.2000 r. za nieprawidłowe w zakresie zastosowanego kodu Taryfy celnej, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego w stosunku do towaru o nazwie [...], podnosząc że ze względu na skład i zastosowanie preparatu jest on lekiem w rozumieniu wyjaśnień do Taryfy celnej i powinien być klasyfikowany do pozycji objętej kodem PCN 3004 90 19 0. Naczelnik Urzędu Celnego w W. nie podzielił w tej sprawie stanowiska strony i w decyzji z [...] grudnia 2002 r. uznał zgłoszenie celne za prawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej i stawki celnej towaru o nazwie [...]. Decyzją z dnia [...].10.2003 r., uzupełnioną decyzją z dnia [...].01.2004 r. Dyrektor Izby Celnej uchylił ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w części uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej oraz kwoty długu celnego, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Decyzja Dyrektora Izby Celnej została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku przeprowadzonego postępowania mediacyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. uchylił decyzję własną z dnia [...].10.2003 r. uzupełnioną decyzją z dnia [...].01.2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej preparatu [...] i orzekł, że preparat winien być zaklasyfikowany do kodu PCN 3004 90 19 0 ze stawką celną 0.

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w W. powołując się na art.246§5, art.250 §2 i art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. nr 137, poz.926 z późn. zm.) oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające Prawo celne (Dz.u. nr 68, poz.623) orzekł o zwrocie na rzecz P. S.A. należności celnych w kwocie 1 428,80 PLN. Pismem z dnia 14 czerwca 2005 r. strona wniosła o uzupełnienie decyzji poprzez orzeczenie w przedmiocie zwrotu odsetek od kwoty zwróconych należności celnych od dnia uiszczenia nienależnych należności celnych, ewentualnie od dnia wydania decyzji organu I instancji uznającej zgłoszenie celne za prawidłowe, do dnia ich zwrotu.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Dyrektor Izby Celnej wydaną na podstawie art. 2651, 246§4 i 262 Kodeksu celnego oraz art. 26 przepisów wprowadzających Prawo celne postanowił uzupełnić decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. odmawiając wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych. Od decyzji uzupełniającej strona wniosła odwołanie. Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] października 2005 r.

Skargą z dnia 5 czerwca 2006 r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego, tj. art. 250 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 2 i 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 1997 r. Nr 23. poz. 117, z późn. zm. - dalej "Kodeks celny"), przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji czego organ odwoławczy błędnie uznał, że Naczelnik Urzędu Celnego w W. w decyzji z dnia [...].12.2002r. nie popełnił błędu odmawiając zmiany - na wniosek Skarżącej - zgłoszenia celnego i uznania spornego preparatu za lek klasyfikowany do pozycji PCN 3004 90 19 O Taryfy celnej,

2. prawa materialnego, tj. art. 250 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 2 i 4 Kodeksu celnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przypadek uchylenia w wyniku ustaleń przyjętych w trakcie postępowania mediacyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji odmawiających uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, z powodu wad tych decyzji, nie przesądza o istnieniu "błędu organu" w rozumieniu tych przepisów, a także niewłaściwe zastosowanie tych przepisów będące konsekwencją takiego uznania,

3. przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy - tj. art. 122 i 187 § 1 oraz art. 191 oraz 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm. - dalej "Ordynacja podatkowa") w związku z art. 262 Kodeksu celnego, przez wydanie decyzji odmawiającej zwrotu odsetek od nadpłaconych należności celnych, należnych Skarżącej za okres prowadzenia kilkuletniego sporu z organami celnymi, w wyniku nieprawidłowego ustalenia, iż prowadzenie postępowania spornego nie było wynikiem błędu organu celnego,

4. art. 120, 121, 123, 124 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady praworządności, zasady zaufania do organów państwa, zasady przekonywania oraz wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, tj. naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej .

Skarżąca stwierdziła, że wyżej wymienione naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Rozwijając zarzuty w motywach skargi skarżąca podkreśliła, że stan nadpłaty należności celnych utrzymywał się przez cały okres od dnia złożenia wniosku o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz cła (9.12.2002 r.) do dnia zwrotu nadpłaconego cła (8.06.2005 r.), w związku z czym za ten okres należą się spółce odsetki. Decyzje organu celnego potwierdzają, że sporne leki zostały zaklasyfikowane do prawidłowego kodu dopiero na wniosek spółki, który początkowo został załatwiony negatywnie. Stwierdziła, że w zgłoszeniu celnym spółka dokonała klasyfikacji towaru do kodu PCN 2106 na polecenie organu celnego, ponieważ w tym okresie organy celne odmawiały przyjęcia prawidłowych zgłoszeń do pozycji PCN 3004, powołując się na wytyczne GUC oraz pisma Światowej Organizacji Celnej dot. klasyfikacji leków zawierających witaminy i wyciągi roślinne. Podkreśliła, że żądanie strony dotyczące zmiany klasyfikacji kodu taryfy celnej było w pełni uzasadnione i od początku udowodnione dowodami dołączonymi do wniosku. Od momentu złożenia wniosku o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe odpowiedzialność za zgłoszenie towaru do nieprawidłowego kodu PCN nie obciąża strony, dlatego stwierdzenie organów, że to spółka spowodowała niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych narusza art. 120,121,123 i 124 Ordynacji podatkowej.

Zarzucając naruszenie przepisów art. 246 § 2, 4 i 5 kodeksu celnego skarżąca stwierdziła, że należności celne są zwracane jeżeli w chwili ich uiszczenia kwota należności nie wynikała z obowiązujących przepisów, a okoliczności które doprowadziły do ich zapłacenia nie są wynikiem świadomego działania strony, więc zwrot należności celnych przesądza o uznaniu zwróconych kwot za "niewynikające z obowiązujących przepisów" oraz czyni bezspornym ustalenie, że okoliczności które doprowadziły do ich zapłacenia nie były wynikiem świadomego działania skarżącej. Stwierdziła, że klasyfikacja taryfowa wskazana w zgłoszeniu celnym przez stronę została uznana przez organ orzekający I instancji za prawidłową pomimo, że istniały przesłanki do uwzględnienia wniosku spółki o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej i tym samym do natychmiastowego zwrotu cła. Reasumując skarżąca stwierdziła, że odmowa uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i w konsekwencji odmowa zwrotu kwoty cła nie wynikającej z obowiązujących przepisów była wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do tego błędu, stronie przysługuje więc zwrot odsetek od wpłaconej przez stronę kwoty co najmniej od dnia złożenia wniosku o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w W., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 250 § 3 kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. Jako zasadę przyjęto w tym przepisie niewypłacanie odsetek od zwracanych należności celnych. Wypłata odsetek jest wyjątkiem od zasady. Aby zaistniały podstawy do wypłaty odsetek muszą być spełnione łącznie dwie ww. przesłanki. Tak więc organ celny w celu rozstrzygnięcia czy stronie należy się zwrot należności celnych wraz z odsetkami czy też samych należności celnych zobowiązany jest wyjaśnić dwie okoliczności:

1/ czy niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organów celnych, oraz

2/ czy strona w jakikolwiek sposób przyczyniła się do powstawania tego błędu.

Należności celne w tym postępowaniu ustalone zostały w momencie dokonania przez stronę zgłoszenia SAD. W zgłoszeniu strona wskazała jako właściwy dla sprowadzonego towaru kod Taryfy celnej 2106 i odpowiednią dla niego stawkę celną 20%. Zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym zostało - zgodnie z art. 64 kodeksu celnego- przyjęte przez organy celne jako prawidłowe.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że podmiotem, który nie tylko przyczynił się, ale spowodował ustalenie niewłaściwej kwoty należności celnych był importer, a ustalenie takiej właśnie kwoty należności celnych nie jest w żadnej mierze wynikiem błędu organów celnych.

Przystępując do oceny zarzutów skargi opisanych w punkcie 1 i 2 skargi należy stwierdzić, że konstrukcja zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia przepisów art. 250 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 2 i 4 kodeksu celnego opiera się na założeniu, że do niewłaściwego ustalenia kwoty należności celnych doszło w momencie wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w W. decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r., którą odmówił on zmiany, na wniosek skarżącej, zgłoszenia celnego i uznania, że sporny preparat winien być zaklasyfikowany do kodu PCN 3004 90 19 0 Taryfy celnej.

Dla oceny zasadności tych zarzutów należało odpowiedzieć na pytanie co należy rozumieć w świetle art. 250 kodeksu celnego przez " ustalenie kwoty należności ", czy będzie to każdorazowe wypowiedzenie się przez organ orzekający w kwestii wysokości należności celnych, poprzez np. uznanie, że już ustalone kwoty należności ustalone zostały w prawidłowej wysokości, czy też tylko takie działanie, które spowoduje powstanie obowiązku zapłacenia należności celnych w określonej wysokości. Ponieważ wypłata odsetek od zwracanych należności celnych jest wyjątkiem od zasady, jaką jest zwrot należności celnych bez odsetek, przepis określający sytuację zwrotu odsetek nie może być interpretowany rozszerzająco. Dlatego Sąd uznał, że określenie "ustalenie kwoty należności" w rozumieniu art. 250§3 kodeksu celnego należy rozumieć dosłownie tak jak zostało zapisane, czyli jako ustalenie konkretnej kwoty należności, a nie np. zaakceptowanie już wcześniej ustalonej kwoty należności. Termin "ustalenie należności celnych" odnosi się do tej czynności, która spowodowała zapłacenie należności celnych, np. przyjęcie zgłoszenia celnego lub wydanie decyzji ustalającej kwotę należności celnych przypadającą do zapłaty. Nie będzie więc taką czynnością decyzja uznająca za prawidłowe dokonanego przez stronę zgłoszenia celnego. Wydanie tej decyzji nie spowodowało bowiem powstania obowiązku zapłacenia należności celnych.

Tym samym Sąd nie podzielił poglądu skarżącej, według którego dochodzi do ustalenia kwoty należności celnych w rozumieniu art. 250 §3 kodeksu celnego również wtedy gdy strona po ustaleniu kwoty należności celnych wskazuje na możliwość ustalenia tej kwoty w innej wysokości, a organ celny nie ustala żadnej kwoty, a jedynie stwierdza, że kwota już ustalona jest prawidłowa.

Dodatkowym argumentem przemawiającym za przyjętą przez Sąd interpretacją przepisu art. 250§3 kodeksu celnego jest treść zdania drugiego tego przepisu, który stanowi, że w przypadku zwrotu odsetek od zwracanych należności celnych, odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. Przepis nie przewiduje innej daty, od której miałyby być obliczane odsetki od zwracanych należności celnych. Przyjęcie koncepcji skarżącej prowadziłoby do sytuacji, w której odsetki byłyby wypłacane za okres, w którym - jak w niniejszej sprawie - należność celna została ustalona w wyniku działania strony zaakceptowanego zgodnie z przepisami przez organ celny.

Dlatego Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisu art. 250 i 246 Kodeksu celnego są nieuzasadnione.

W związku z powyższymi ustaleniami bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są rozważania dotyczące tego czy Naczelnik Urzędu Celnego w W. wydając decyzję odmawiającą zmiany klasyfikacji celnej towaru popełnił błąd oraz czy strona się do tego błędu przyczyniła. Należy jednak zauważyć, że utrzymanie w mocy przez Naczelnika Urzędu Celnego w W. zgłoszonej przez stronę w zgłoszeniu SAD klasyfikacji taryfowej preparatu [...], już po złożeniu przez stronę udokumentowanego wniosku o zmianę klasyfikacji może być w świetle dokonanej następnie przez Dyrektora Izby Celnej zmiany klasyfikacji uznane za błąd organu celnego. Bez znaczenia pozostaje tu fakt, że zmiana kodu taryfy celnej nastąpiła w wyniku postępowania mediacyjnego przeprowadzonego przed sądem administracyjnym. Błędna była odmowa zmiany klasyfikacji taryfowej towaru, natomiast nie był to błąd polegający na niewłaściwym ustaleniu kwoty należności celnych w rozumieniu art. 250§3 kodeksu celnego, jako że należności te zostały ustalone na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez stronę, a decyzja Naczelnika Urzędu Celnego tylko je potwierdziła.

Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu, iż skarżąca była zmuszona do zgłoszenia preparatu [...] do kodu PCN 2106, ponieważ organy celne nie przyjmowały innych zgłoszeń należy stwierdzić, że strona w żaden sposób zarzutu tego nie udowodniła. Zgodnie z art. 64 §1 kodeksu celnego zgłoszenie celne dokonywane jest przez zgłaszającego, a organ celny odmawia jego przyjęcia tylko jeżeli nie odpowiada ono wymogom formalnym określonym w §1 i §2 art.64 kodeksu celnego. Tak więc organy celne nie mogły nie przyjąć zgłoszenia nawet gdyby oceniły, że wskazany przez zgłaszającą kod Taryfy celnej nie jest prawidłowy. Fakt, że wobec znanej stronie praktyki organów celnych zgłoszenie preparatu [...] do kodu 3004 mogło spowodować w przyszłości weryfikację zgłoszenia celnego przez organ celny nie daje podstaw do uznania, że strona została zmuszona do zgłoszenia preparatu [...] do określonego kodu PCN. Zastosowanie się przez skarżącą do znanej jej praktyki klasyfikowania preparatów witaminowych do kodu 2106 nie zmienia faktu, że to strona dokonała zgłoszenia towaru do kodu 2106 ze stawką celną 20% i wycofała się z tego stanowiska dopiero w 2002 r.

Sąd nie stwierdził w sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Zebrane w sprawie dowody - dokumenty zostały ocenione prawidłowo dając podstawę do ustalenia właściwego stanu faktycznego, ocenionego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organy celne rozpoznające sprawę i wydające zaskarżone decyzje kierowały się i przestrzegały zasad ogólnych postępowania stanowiących integralną część przepisów regulujących procedurę w sprawach celnych. Należy wprawdzie zauważyć, że w decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w W. dnia [...] października 2005 r. organ orzekający jako podstawę prawną orzeczenia przywołał art. 265¹ Kodeksu celnego pomimo, że sprawa nie została rozpoznana w tym trybie, na co wskazuje między innymi fakt nie rozważenia przez organ orzekający przesłanek określonych w tym przepisie, bowiem organ orzekający nie rozważył czy za zmianą decyzji przemawia ważny interes strony lub interes publiczny. Jak wynika z materiału dowodowego decyzja z dnia [...] października 2005 r. wydana została jako decyzja uzupełniająca, na skutek złożonego w terminie określonym w art. 213 § 1 kodeksu celnego wniosku strony o uzupełnienie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2005 r. Samo przywołanie błędnej podstawy prawnej decyzji w sytuacji, gdy w dacie orzekania istniał przepis będący podstawą wydania decyzji nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, iż zaskarżone orzeczenie wydane przez Dyrektora Izby Celnej w W. jest zgodne z prawem. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.