Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 919/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 141 § 4, art. 174 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Irena Kamińska del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Paweł Florjanowicz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1258/11 w sprawie ze skargi E.L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1258/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], nr [...], w przedmiocie ewidencji gruntów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), po rozpatrzeniu odwołania E.L. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obr. [...], dotyczących nieruchomości stanowiących działki nr [...],[...],[...] – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

E.L. wniósł o usunięcie błędu w ewidencji gruntów, polegającego na oznaczeniu działki nr [...] jako drogi. Zdaniem wnioskującego działka ta leży w obszarze zabudowań, jest ogrodzona razem z działką nr [...] i powinna stanowić jego wyłączną własność, a nie współwłasność kilkunastu, w większości już nie żyjących osób. Działka ta nigdy nie była drogą, Starosta powinien więc z urzędu naprawić błąd istniejący w ewidencji. E.L. twierdził nadto, że numery działek [...],[...] i [...] zostały sfałszowane, powierzchnie ewidencyjne zmienione, a oznaczenie użytków gruntowych nie odpowiada prawdzie, czyli stanowi faktycznemu w terenie. Na uzasadnienie swoich żądań przedłożył decyzję Urzędu Gminy [...] z dnia [...], zezwalającą mu jako inwestorowi na budowę budynku mieszkalnego 3 kondygnacyjnego na działce nr [...]. Skoro uzyskał takie zezwolenie, to działka nr [...] nie może być drogą, lecz powinna stanowić całość z działką sąsiednią nr [...], oznaczoną użytkiem "B".

Organ wszczął postępowanie administracyjne, w toku którego ustalił, że ewidencja gruntów i budynków dla gminy [...] została wprowadzona w życie na podstawie obwieszczenia Wojewody z dnia 15 sierpnia 1980 r. i ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 22 sierpnia 1980r. Nr 12, poz. 72. Od chwili sporządzenia w 1976 r. mapy zasadniczej i mapy ewidencyjnej nie miały miejsca żadne zmiany dotyczące oznaczenia działek i użytków gruntowych. Działka nr [...] została sklasyfikowana jako droga, działka nr [...] była i jest zabudowana budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi. Sąd Rejonowy [...] Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste dla działek [...],[...] i [...], założone na podstawie wniosków właścicieli nieruchomości. Wpisy do ksiąg nie były kwestionowane przez właścicieli, l tak:

- działka nr [...] o pow. 0,03 ha w [...] jest objęta księgą wieczysta nr [...] i stanowi własność E. i J. L., na podstawie aktu własności ziemi z 1994 r.,

- działka nr [...] o pow. 0,05 ha ujawniona jest w dziale l KW [...] jako droga. Księga wieczysta dla tej nieruchomości została założona w 1997 r. na podstawie dokumentów wykonanych w 1996 r. (m.in. wykazu synchronizacyjnego). Działka ta stanowi współwłasność stron postępowania oraz osób nieżyjących, wykazanych w rejestrze gruntów nr [...] obr. [...],

- działka nr [...] została podzielona na zlecenie wnioskodawcy w 1999 roku.

Współwłaściciele wydzielonej działki nr [...] o pow. 0,06 ha przenieśli jej własność na rzecz syna i synowej E.L. – P. i K. L. w 2000 r., co ujawnione zostało w KW [...]. Dla działki nr [...] o pow. 0,05 ha –zabudowanej, została założona księga wieczysta nr [...]. Nieruchomość ta została zbyta umową sprzedaży na rzecz K.A.W. Wpisy zawarte w części opisowej ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek [...],[...] i [...] są zgodne ze stanem prawnym zawartym w księgach wieczystych. Mapa ewidencyjna odpowiada stanowi prawnemu wymienionych nieruchomości i jest zgodna z częścią opisową ewidencji gruntów. W trakcie postępowania właściciel sąsiedniej nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...] oświadczył, że działka ewidencyjna nr [...] była użytkowana jako droga dojazdowa w kształcie przedstawionym na mapie ewidencyjnej. W 1997 r. wnioskodawca zagrodził swoje siedlisko i uniemożliwił poruszanie się po drodze. Organ podał nadto, że decyzja zezwalająca na budowę na działce nr [...] nie została wykonana, gdyż z istniejących dokumentów kartograficznych wynika, że budowę tę zrealizowano na działce nr [...]. Nadto decyzja ta nie może stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów, gdyż nie jest powiązana z żadną dokumentacją geodezyjną przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W toku postępowania nie zostały potwierdzone okoliczności podane we wniosku E.L., dotyczące fałszowania dokumentów. Wnioskodawca nie dostarczył też dokumentów odpowiadających wymogom § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które stanowiłyby podstawę dokonania zmian. Wszystkie dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę mają charakter archiwalny, nadto wnioskodawca przedłożył jedynie ich kopie. Wniosek E.L. w części obejmującej działkę [...] – obecne działki [...]i [...]– jest bezprzedmiotowy, gdyż wnioskodawca odnośnie tych działek nie może być uznany za stronę.

W takim stanie sprawy Starosta [...], przywołując treść § 44 pkt 2 i § 12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie znalazł podstaw do dokonywania jakichkolwiek zmian w ewidencji – ani podmiotowych, ani przedmiotowych – w zakresie dotyczącym działek [...],[...] i [...] w obr. [...] i decyzją z dnia [...] odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

W odwołaniu od decyzji Starosty E.L. zarzucił pominięcie przez organ pierwszej instancji przedłożonych przez niego dokumentów odpowiadających wymogom § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dokumenty te stanowiły, zdaniem odwołującego się, podstawę do sprostowania błędów w ewidencji, tj. fałszywych danych dotyczących działek nr [...],[...],[...]. E.L. wskazał, że podstawą dokonania zmian w ewidencji powinien być załączony przez niego akt notarialny [...], oraz dalsze materiały dowodowe. Zarzucił także, że Prokuratura Okręgowa [...] i Sąd potwierdziły, że zostało dokonane przestępstwo, gdyż [...] K. B. sporządził fikcyjne pismo, w którym posłużył się nazwiskiem odwołującego się i wkreślił w działkę [...] drogę, oraz dopisał do mapy działki [...] i [...], które nigdy nie istniały, na poparcie czego załączył do odwołania odpis z księgi wieczystej z 1990 r. Zdaniem odwołującego się działka [...] stanowi jedną całość, ma powierzchnię 0,14 ha i jest zabudowana budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi, czego dowodem jest decyzja z dnia [...]. Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w wydanym dnia [...] postanowieniu wskazał, że droga przebiega przez działki nr [...]i [...] na kopii mapy nr arkusza [...] uwidoczniono przebieg drogi – stan prawny. Odwołujący się zakwestionował też pozostałe ustalenia organu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpoznaniu odwołania E.L., wskazaną na wstępie decyzją [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść § 10 i 11, oraz § 44 i 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i podkreślił, że jedną z zasadniczych cech ewidencji jest to, ze rejestruje ona stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach, ponieważ postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Organ odwoławczy uznał, że ustalenia Starosty znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym sprawy, a ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków stan przedmiotowy i podmiotowy działek nr [...],[...] i [...] jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych.

Odnosząc się do żądania wprowadzenia zmian do operatu w oparciu o akt notarialny – umowę o dożywocie Rep. [...] z dnia [...] organ wskazał, że umową tą J. i E.L. nabyli między innymi udziały w wysokości [...] i [...] w prawie własności działki nr [...] położonej w [...]. Takie udziały we współwłasności parcel gruntowych, które utworzyły tę nieruchomość, miał poprzednik J. i E. L. – L.T. Dla działki nr [...] była prowadzona księga wieczysta [...]. Na podstawie wniosku zawartego w akcie notarialnym z dnia [...] działkę nr [...] odłączono z dotychczasowej księgi i założono dla niej nową księgę [...]. Przy przeniesieniu działki [...] do nowej księgi wieczystej nie dokonano żadnych wpisów, które dotyczyłyby zmiany prawa własności czy też udziału w prawie własności J. i E.L. Obecnie, w dalszym ciągu w księdze wieczystej [...] ujawniona jest działka nr [...], stanowiąca współwłasność 12 osób, w tym J. i E. L. w udziale [...]. Zatem akt notarialny [...] nie dowodzi, by stan prawny z niego wynikający w zakresie działki nr [...] był odmienny niż stan prawny ujawniony obecnie w księdze wieczystej i w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli chodzi natomiast o decyzję [...] dotyczącą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] i drugą na rozbudowę budynku gospodarczego, to organ stwierdził, że decyzje o pozwoleniu na budowę nie są dokumentami, na podstawie których wprowadza się zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków w trybie § 46 rozporządzenia. Poza tym decyzje te nie mają cech dokumentów – nie mają pieczątki prawomocności. Nadto Sąd Okręgowy [...] wyrokiem z dnia [...], oddalił apelację [...] o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym poprzez ustalenie, że na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej są wyłącznymi właścicielami działki nr [...]. WINGiK wskazał także, iż odwołujący się nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego żadnego dokumentu ani opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającego wykaz zmian danych ewidencyjnych, na mocy którego można by wprowadzić zmiany przedmiotowe do operatu ewidencji gruntów i budynków. Organ wyjaśnił, że zmiany w ewidencji dotyczące zmian granic i powierzchni działek dotyczą stanów własnościowych i podał podstawy do wprowadzania takich zmian w zapisach ewidencji. Ponadto uznał – tak jak organ pierwszej instancji – że w zakresie działki [...] (obecnie [...] i [...]) odwołujący się nie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym, ponieważ nie jest ich właścicielem, ani podmiotem, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

E.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...]. Skarżący zarzucił naruszenie przez organ przepisu art. 379 pkt. 5 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, nie ustosunkowanie się przez organ odwoławczy do dowodów załączonych do sprawy, odrzucenie ich i podtrzymanie fikcyjnych wpisów w części opisowej operatu w zakresie działek [...] i [...]. Wpisy te są skutkiem posługiwania się przez pracownika Starostwa Powiatowego [...] fikcyjnym, sporządzonym przez niego dokumentem, na podstawie którego dokonano zmian w wyrysie z mapy, oraz odłączenia działki [...] stanowiącej działkę budowlaną z księgi wieczystej [...], przekształcenia jej na drogę i sprzedania jej części dziesięciu osobom. Księga wieczysta nr [...] została założona na dokumencie podrobionym względnie przerobionym, co potwierdzała Prokuratura Okręgowa oraz Sąd Rejonowy. Absurdalne są twierdzenia organu, że skarżący ma w działce [...] oraz [...] oraz, że budynki mieszkalne są wybudowane na działce [...] i [...] i [...]. Budynek mieszkalny skarżącego został wybudowany na działce nr [...], w miejscu starego budynku mieszkalnego i gospodarczego wybudowanych przez L.T. Skarżący powołał się na postanowienie Sądu Rejonowego Wydział [...] Ksiąg Wieczystych [...], którym to postanowieniem sąd przywrócił stan prawidłowy tj. przebieg drogi przez działki [...],[...]i [...]. Organy nie mają więc prawa podważać tego postanowienia i dokonywać własnych ustaleń. Skarżący zarzucił, że WINGiK nie rozpoznał merytorycznie sprawy i nie przeanalizował przedstawionych przez niego dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r., III SA/Kr 1258/11, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Według ustaleń Sądu postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek skarżącego, który domagał się sprostowania przez Starostę [...] ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...], położonych w obrębie [...]. Skarżący twierdził, że działka nr [...] stanowi jego własność z wyłączeniem innych osób ujawnionych w ewidencji jako współwłaściciele, jest działką zabudowaną domem mieszkalnym na miejscu starego drewnianego domu, działka ta nie była nigdy obciążona służebnością. Działki o nr [...] i [...] nie istniały, a ich powstanie wynika z fałszu dokonanego przez pracowników Starostwa. Na uzasadnienie tak sformułowanego wniosku skarżący powoływał się na : akt notarialny z dnia [...] r., Rep. A nr [...], postanowienia Prokuratury Rejonowej i Prokuratury Okręgowej [...], orzeczenie Sądu Rejonowego [...], oraz decyzję z dnia [...]. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego 3-kondygnacyjnego na działce [...] położonej w [...], wydaną na jego rzecz. Z tak sformułowanego wniosku wynika, że żądanie skarżącego, jeżeli chodzi o działkę ewidencyjną nr [...], dotyczyło wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmiany podmiotowej - skoro skarżący twierdził, że jest właścicielem działki nr [...] w całości, zaś stan wynikający z ewidencji wskazuje, że działka ta jest przedmiotem współwłasności jeszcze innych osób.

Z § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że dane w ewidencji gruntów, w tym szczególnie dotyczące prawa własności, mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w tym przepisie. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Podkreślenia wymaga, że podstawy ujawniania w ewidencji gruntów i budynków danych podmiotowych, wymienione w przepisie § 12 rozporządzenia stanowią katalog zamknięty. Przeprowadzone przez organ postępowanie Sąd Wojewódzki uznał za prawidłowe i odpowiadające przepisom prawa, w szczególności treści § 12 rozporządzenia. Ani bowiem wydana na rzecz skarżącego [...] decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce [...], ani decyzja wydana w tej samej dacie i także na rzecz skarżącego, zezwalająca na rozbudowę budynku gospodarczego na działce nr [...], nie należą do katalogu aktów wymienionych w § 12 rozporządzenia, ponieważ z istoty swojej nie regulują w swoich rozstrzygnięciach kwestii własności do gruntu. Nie ma więc także znaczenia, że decyzje te nie były zaopatrzone w klauzule prawomocności, ani że nie odnaleziono ich oryginałów.

Nie może być także podstawą dokonania zmiany w ewidencji akt notarialny z dnia [...]Rep. [...]. Jak wynika z treści tego aktu L.T. i J.T. byli współwłaścicielami w częściach tam wskazanych, a nie wyłącznymi właścicielami działek budowlanych i działek gruntowych będących przedmiotem umowy. Nie mogli więc umową dożywocia sporządzoną tym aktem przenieść na skarżącego oraz jego żonę [...] większych udziałów we współwłasności niż sami posiadali, czy też własności wszystkich działek. Z § 3 aktu notarialnego wynika, że L.T. i J.T. odstępują małż. L. w zamian za dożywocie całe swoje gospodarstwo rolne, czyli wszystkie swoje udziały w nieruchomościach wyżej opisanych. Jak prawidłowo wykazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dane ewidencji dotyczące stanu prawnego działki [...] są zgodne ze stanem wynikającym z księgi wieczystej, którą objęta jest ta działka - tj. KW [...]. Skarżący nie wykazał, aby istniał jakikolwiek inny jeszcze dokument, z którego wynikałby odmienny stan prawny działki nr [...], aniżeli zarejestrowany aktualnie w ewidencji, a który byłby jednym z dokumentów, o których mowa w § 12 rozporządzenia. Aktualne zapisy ewidencji gruntów i budynków co do działki nr [...] w zakresie podmiotowym uwzględniają aktualny stan prawny tej działki.

Potwierdzeniem tego stanu jest wyrok Sądu Okręgowego [...], którym sąd ten oddalił apelację E. i J.L. w sprawie o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym, uznający, że powodowie E. i J.L. nie udowodnili, aby byli wyłącznymi właścicielami działki nr [...].

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie w zakresie tytułów, na podstawie których wykazywana jest w ewidencji własność nieruchomości – z odpisu z księgi wieczystej nr [...] (dział II) prowadzonej przez PBN [...], że już w tej dacie działka nr [...] stanowiła współwłasność trzynastu osób, w tym skarżącego i J.L. W dziale II tej księgi ujawniono tytuły prawne dokonanych wpisów prawa własności i jako podstawę wpisu udziałów w tym prawie skarżącego i J.L. podano umowę o dożywocie z dnia [...] 1969 r. Natomiast z operatu pomiarowego - dokumenty związane z ustaleniem stanu władania, tom II, część ewidencyjna, wykonanego przez J. K. i wpisanego do ewidencji składnicy geodezyjnej w 1977 r. (dzień i miesiąc nieczytelne), za Nr [...] wynika, że w roku 1976 działka nr [...] pozostawała we władaniu J.K., J.K. i E.L.. Z tegoż operatu tom IV, część ewidencyjna wynika, że w latach jego sporządzania istniały działki nr [...] i [...] i znajdowały się one we władaniu skarżącego. Wobec powyższego nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące błędnej interpretacji przez organy treści aktu notarialnego [...] i pozwolenia na budowę wydanego w [...] a także zarzuty, że numery działek [...] i [...] zostały sfałszowane, względnie, że działka [...] nigdy nie istniała. Organ wyjaśnił także prawidłowo źródło powstania działek [...] i [...], kwestia ta nie wymaga więc ponownej analizy. Co do postanowienia Sądu Rejonowego [...], które zdaniem skarżącego "przywracało" przebieg drogi przez działkę nr [...] i w związku z tym oznaczenie działki [...] jako drogi jest nieprawidłowe, to stwierdzić należy, że dotyczy ono innej działki - [...] i wpisania jej podziału, odłączenia z księgi wieczystej działek [...],[...], [...] i [...] i założenia dla nich nowej księgi wieczystej, oraz wpisu wzajemnych służebności przejazdu i przechodu przez powstałe działki i na rzecz ich właścicieli. Postanowienie to i dokonane na jego podstawie wpisy nie dotyczą działki [...], ani tym bardziej przebiegu jakiejkolwiek drogi. Nie mogły także odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące nie rozpatrzenia przez organy istoty sprawy oraz pominięcia w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organy orzekły na podstawie kompletnego materiału dowodowego, koniecznego i wystarczającego do podjęcia rozstrzygnięcia i sąd nie znajduje podstaw aby sposób procedowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją ocenić negatywnie. Zebrany materiał dowodowy dotyczy zarówno części opisowej, jak i części kartograficznej operatu, co było konieczne ze względu na twierdzenia i zarzuty skarżącego podnoszone w toku postępowania.

Nie znajdują także uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące uznania przez Prokuraturę Rejonową i Prokuraturę Okręgową [...] oraz Sąd Rejonowy [...] popełnienia przestępstwa przez pracowników Starostwa [...]. W aktach znajduje się odpis postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie sfałszowania w dniu [...] w [...] pisma Państwowego Biura Notarialnego [...] dot. wpisu do ksiąg hipotecznych nieruchomości zgodnie z wykazem zmian podanych przez Urząd Gminy [...] na szkodę E.L. oraz postanowienie Sądu Rejonowego [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Prokuratora Rejonowego. Wcześniejsze postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia w tej sprawie zostało uchylone przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...]. Twierdzenia więc skarżącego o sfałszowaniu nie tylko jego pisma, o którym mowa w w/w orzeczeniach, ale i szeregu dokumentów, w szczególności załączonych do pisma procesowego [...] nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Rację ma także organ w kwestii legitymacji skarżącego do występowania z żądaniem dokonania zmian (aktualizacji) w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] – dawna działka ew. nr [...]. Jak bowiem wynika z treści § 46 ust. 1 w zw. z § 10 i 11 rozporządzenia, legitymowanymi do składania wniosków o aktualizację danych ewidencyjnych są tylko osoby i jednostki wymienione w przepisach § 10 i § 11. Skarżący jest współwłaścicielem działki ew. nr [...] i współwłaścicielem działki ew nr [...], a więc mógł żądać aktualizacji danych ewidencyjnych tylko w odniesieniu do tych działek. Nie przysługują skarżącemu żadne prawa do pozostałych działek objętych żądaniem, zatem słusznie organ uznał, że skarżący nie posiada legitymacji do żądania dokonania aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów w co do działek [...] i [...], stanowiących własność innych osób.

Zdaniem Sądu I instancji przeprowadzone postępowanie, jak i treść rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone zostało zgodnie z wymaganiami wynikającymi z przepisu art. 107 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2012 r., III SA/Kr 1258/11, wniósł E.L. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 9 oraz 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo, iż nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono w jaki sposób doszło do odłączenia działki numer [...] z dotychczasowej księgi wieczystej nr [...] i założono dla niej nową księgę wieczystą numer [...], a także w jaki sposób doszło do zmiany powierzchni przedmiotowej działki, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącemu w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw skarżącego będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

2. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących okoliczności odłączenia działki numer [...] z dotychczasowej księgi wieczystej numer [...] i założenia dla niej nowej księgi wieczystej numer [...], a także niewyjaśnienia źródła powstania działek nr [...] i [...],

3. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nieodpowiadające wymaganiom z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego zarzutu dokonania nieprawidłowych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, a także nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku przez Sąd I instancji do tych zarzutów.

Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że w 1996 r. dokonano bezpodstawnie, w ocenie skarżącego, podziału działki nr [...] i w ten sposób powstały działki nr [...],[...]. W ocenie skarżącego wpisy zawarte w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków dla obr. [...] nie są zgodne ze stanem prawnym. W szczególności działka nr [...] została błędnie oznaczona jako droga. Zdaniem Skarżącego w 1969 r. na działce tej znajdował się stary, drewniany budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy. Budynki te zostały wybudowane przez poprzedniego właściciela L.T. Następnie na działce nr [...] (po sprostowaniu skargi kasacyjnej, co do numeru działki) zostały wybudowane przez skarżącego nowe budynki.

Skarżący przedstawił szereg dokumentów na poparcie swoich twierdzeń i zarzutów, m.in. kopię mapy ewidencyjnej, decyzję o wydaniu pozwolenia na budowę, odpis z księgi wieczystej nr [...], decyzję Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...], postanowienie i zawiadomienie z dnia [...] Sądu Rejonowego [...]. Pomimo przedstawienia przez skarżącego ww. dokumentów Sąd I instancji nie rozważył całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśnił w jaki sposób doszło do odłączenia działki numer [...] z dotychczasowej księgi wieczystej nr [...] i założenia dla niej nowej księgi wieczystej numer [...], a także nie ustosunkował się do zarzutu skarżącego w przedmiocie zmiany powierzchni działki nr [...]. Ponadto Sąd I instancji nie wyjaśnił, w jaki sposób doszło do powstania działek [...] i [...].

Stanowisko w sprawie skargi kasacyjnej zajęła też J.L. w pismach procesowych z dnia [...]. Stwierdziła w nich między innymi, że wnosi o odrzucenie skargi kasacyjnej E.L., gdyż wszystkie dowody, które przedstawia skarżący są nieprawdziwe, a działania jego zmierzają do odebrania darowizny dokonanej na rzecz syna. Jej zdaniem "przejazd i przechód" był od lat przez działkę nr [...], a dom wybudowany był na działce nr [...], następnie darowany synowi [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły, zatem należało odnieść się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Oparta ona została na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne podniesienie takiego zarzutu wymaga wykazania istnienia związku między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. W rezultacie użyty w treści tego przepisu zwrot "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że skarżący powinien uzasadnić, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. Innymi słowy obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny.

Tymczasem stawiając zarzuty dotyczące uchybień szeregu przepisom postępowania – art. 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. – autor skargi kasacyjnej nie tylko nie wyjaśnia, w jaki sposób przepisy te zostały naruszone i na czym polega związek między nimi, wskazując jedynie na rezultat, jaki jego zdaniem rzekome uchybienia wywołały (oddalenie skargi, zamiast jej uwzględnienia), to również ze skargi kasacyjnej nie można się dowiedzieć, jaki wpływ na wynik sprawy (w znaczeniu materialnym – obowiązek aktualizacji danych w ewidencji gruntów) miał fakt nie wyjaśnienia, w jaki sposób doszło do odłączenia działki nr [...] z dotychczasowej księgi wieczystej nr [...] i założenia dla niej nowej księgi wieczystej nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny nie może się też domyślać, dlaczego te same okoliczności (odłączenie działki nr [...] z dotychczasowej księgi wieczystej nr [...] i założenie dla niej nowej księgi wieczystej numer [...]) były tak istotne dla sprawy, że nieprzeprowadzenie na tę okoliczność dowodu uzupełniającego z dokumentów (jakich?) stanowiło naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. dające podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie ustosunkować się do dwóch pierwszych zarzutów skargi kasacyjnej, tym samym uznając je za nieusprawiedliwione. W tej sytuacji na marginesie można jedynie zauważyć, że z wyjaśnień Prezesa Sądu Rejonowego [...], co potwierdzają również wypisy hipoteczne, wynika, że odłączenie działki nr [...] z dotychczasowej księgi wieczystej nr [...] i przeniesienie jej do księgi wieczystej numer [...] odbyło się na wniosek z dnia [...] zarejestrowany w [...]. Z informacji tej w dalszym ciągu nie wynika, jaki mogłaby ona mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie wyjaśnia też, jak powoływane w jej uzasadnieniu dowody (odpis z księgi wieczystej nr [...], decyzja Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...]., postanowienie i zawiadomienie z dnia [...] Sądu Rejonowego [...]) mogłyby podważyć ustalenia Sądu I instancji. Z ustaleń tych wynika, że w dziale II księgi wieczystej nr [...] ujawniono tytuły prawne dokonanych wpisów prawa własności i jako podstawę wpisu udziałów w tym prawie skarżącego i J.L. podano umowę o dożywocie z [...] 1969 r. Natomiast z operatu pomiarowego (tom II, część ewidencyjna) wykonanego przez J. K. i wpisanego do ewidencji składnicy geodezyjnej w 1977 r. za nr [...] wynika, że w roku 1976 działka nr [...] pozostawała we władaniu J.K.,J.K. i E.L.. Z tegoż operatu tom IV, część ewidencyjna wynika, że w latach jego sporządzania istniały działki nr [...] i [...] i znajdowały się one we władaniu skarżącego. Jak zatem do tego mają się zarzuty, że numery działek [...] i [...] zostały sfałszowane, względnie, że działka [...] nigdy nie istniała.

Do kwestii podziału działki nr [...] i następnie zbycia działek [...] i [...] na rzecz odpowiednio P. i K.L. oraz K.A.W. odniosły się zarówno organy, jak i Sąd I instancji. To samo dotyczy decyzji o pozwoleniu na budowę [...].

W tym kontekście również zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie mógł być uznany za usprawiedliwiony, gdyż do wszystkich kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd I instancji się odniósł, a ustaleń tego Sądu skarga kasacyjna nie była w stanie skutecznie podważyć.

Z tego względu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.