Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 476/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2 pkt 8, art. 20, art. 24 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 44 pkt  2, par. 45 ust. 1, par. 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie : NSA Krystyna Kutzner NSA Piotr Lechowski spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie ewidencji gruntów s k a r g ę o d d a l a


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 lutego 2008 r. znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania J. Z. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2007r. znak [...], orzekającą o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu C., przez wykreślenie w pozycji jednostki rejestrowej Nr. 1 prowadzonej dla Parafii Rzymsko-Katolickiej w C. działki ewidencyjnej nr. 2/1 o pow. 0.15 ha i założenie dla tej działki nowej pozycji rejestrowej prowadzonej dla S. Z. s. W. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a., art. 7 "b" ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr. 240, poz. 2027) oraz §§ 45 i 46 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454).

Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.

J. Z. pismami z 2003r. domagał się od Starosty Powiatowego zmiany treści wykazu synchronizacyjnego zmian z dnia 10.06.1991r wykonanego za Nr. zlec. "[...]" dla działek ewidencyjnych Nr 3 o pow. 0.14 ha i 4 o pow. 3.28 ha położonych w C., co do których stwierdzono ich nabycie aktem własności ziemi przez M. Z. Wniosek oparto na twierdzeniu, że wykaz synchronizacyjny złożony w aktach księgi wieczystej założonej dla nieruchomości obejmującej te działki jest wadliwie wykonany i nie obejmuje parcel objętych wskazanymi we wniosku zbiorami dokumentów.

Starosta Powiatu decyzją z dnia [...] 2003 odmówił wzruszenia wykazu synchronizacyjnego.

Decyzja z dnia [...] 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania J. Z., uchylił tą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując wniosek ponownie Starosta Powiatu decyzją z dnia [...] 2004r orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów polegających na;

1. ujawnieniu w jednostce rejestrowej Nr 1 obręb C. prowadzonej dla parafii Rzymsko-Katolickiej w C. jako właściciela, podziału objętej tą jednostką rejestrową działki ewid. 2 na działki 2/1 o pow. 0.15 ha i 2/2 o pow. 0.13 ha

2. utworzeniu dla działki ewid. 2/1 nowej jednostki rejestrowej z wpisem Parafii jako władającego tą działką.

Odwołania J. Z. od tej decyzji nie uwzględnił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który decyzją z dnia [...] 2004r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] 2004r.

W następstwie wniesionej przez J. Z. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2006r. sygn. akt III SA/Kr 762/04 ( w uzasadnieniu błędnie "II SA" ) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2004r. wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją Starosty Powiatu z [...] 2004r.

Rozpoznając sprawę po raz trzeci Starosta Powiatu decyzją z dnia [...] 2007r. orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów obrębu C. zmian polegających na;

1. wykreśleniu działki ewid. 2/1 o pow. 0.15 ha z pozycji jednostki rejestrowej Nr 1 prowadzonej dla Parafii Rzymsko-Katolickiej w C. jako właściciela obejmującej m.in. działki ewidencyjne 2/1 i 2/2,

2. założeniu dla działki 2/1 o pow. 0.15 ha nowej pozycji rejestrowej z wpisem jako właściciela S. Z. s. W. – jako osoby ujawnionej w zaginionym wykazie hipotecznym liczba 1006 księgi gruntowej gminy katastralnej C.

Rozpatrując odwołanie J. Z. od tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjął za własne w szczególności następujące ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji i przyjęte za podstawę jego decyzji.

- Aktem własności ziemi z dnia [...] 1978r. znak [...] stwierdzono nabycie przez M. Z. własności działek ewidencyjnych 3 i 4. Dla nieruchomości obejmującej te działki założono w 1991r. księgę wieczystą Nr [...]. Dla działek 3 i 4 opracowano dnia 10.06.1991 za Nr "[...]" wykaz synchronizacyjny w związku z założeniem dla nich księgi wieczystej.

- W postępowaniu przed organami ewidencyjnymi J. Z. twierdził, że działka ewidencyjna 2 figurująca w ewidencji gruntów jako własność Parafii Rzymsko-Katolickiej, obejmuje całe działki katastralne 15/1 i 15/2, o które winna być powiększona działka ewid. 4 objęta aktem własności ziemi, a działka ewidencyjna 2 winna być zlikwidowana.

- W dniu 9 grudnia 1977r, za nr [...] przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego mapę ewidencji gruntów Miasta C., sporządzoną na podstawie tzw. mapy zasadniczej z 30.11.1976r. Był to pierwszy dokument kartograficzny, na którym pojawiły się działki ewidencyjne o nr. 3, 4 i 2 z zaznaczeniem ich granic ewidencyjnych.

- sporządzony [...] 1978r na rzecz M. Z. akt własności ziemi działek ewidencyjnych 3 i 4 wydany został w trybie przepisów ustawy z 26 października 1971r.o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i oparty był na stanie władania na dzień 4 listopada 1971r. Wydanie aktu, zgodnie z przewidzianym trybem postępowania nie było poprzedzone badaniem ksiąg wieczystych i opracowaniem wykazu synchronizacyjnego wykazującego jakie parcele katastralne weszły w skład poszczególnych działek ewidencyjnych, których granice miały być określone stanem władania.

- po raz pierwszy wykaz synchronizacyjny dla działek 3 i 4 opracowano w dniu 10.06.1991r. dla celów założenia księgi wieczystej dla nieruchomości obejmującej te działki.

- Od czasu wydania aktu własności ziemi obecne granice działek ewidencyjnych 3, 4 i sąsiadującej z nią działki 2 nie uległy zmianie na mapie ewidencji gruntów. Odnowiony operat ewidencji gruntów obowiązuje od 18 lutego 1982r.

- działka ewid. Nr 2 nie obejmuje jak twierdził J. Z. – całych parcel katastralnych 5 i 6, które były przedmiotem zawartej przez S. Z. – ojca – w dniu 23 października 1936r za Nr rep. [...] umowy notarialnej (zb. dok. Sądu Grodzkiego przy L. hip. [...]) i które objęte były wpisem na rzecz S. Z. s. W. w arkuszu posiadłości gruntowej L. p. [...] gminy C., liczba karty księgi gruntowej 1006.

- w granicach ewidencyjnych działki ewid. 4 o pow. 3.28 ha zawarta jest część parceli katastralnej 15/1 odpowiadająca parceli 15/5 oraz część parceli katastralnej 15/2 odpowiadająca parceli 15/7. W toku postępowania administracyjnego stwierdzono, że podstawą wpisu Parafii Rzymsko-Katolickiej w C. w ewidencji gruntów jako właściciela stanowił wykaz hipoteczny L. [...] ks. gr.gm. kat. C., z którego poz. 61 na karcie A wynikało, iż obejmuje on pgr. L. kal 13 – Las, pgr. 14/6 o pow. 0.5180 ha, pgr 15/1 o pow. 0.4615 ha i pgr. 15/2 o pow. 0.1007 ha. Zarazem whL 1006 gminy C. na arkuszu posiadłości gruntowej L.p. 1091 zawierał wpis na nazwisko Z. S. s. W. również parcel 15/1 o pow. 0.4615 ha, pgr. 15/2 o pow. 0.1007 ha a także parceli 14/6 o pow. 0.5180 ha.

- W związku z zarzutami J. Z. co do wykazu synchronizacyjnego dla działek ewidencyjnych Nr 3 i 4 z 1991r, sprostowano wykaz synchronizacyjny dla działki ewid 4 w ten sposób, że objęto nim także m.in. oprócz pgr 14/6 parcelę 15/5 powstałą z podziału parceli 15/1 na parcelę 15/5 i 15/6 oraz parcelę 15/7 powstałą z podziału parceli 15/2 na 15/7 i 15/8. Podziału tzw. kameralnego parcel 15/1 i 15/2 opartego na synchronizacji mapy katastralnej z mapą ewidencji dokonano operatem przyjętym do powiatowego zasobu geodezyjno kartograficznego dnia 13 kwietnia 2004r. za nr. [...], w toku postępowania administracyjnego.

-zarazem na podstawie tego samego operatu ustalono, że pozostałe części parcel 15/1 i 15/2, t.j. parcela 15/6 i parcela 15/8 powstałe z w/w podziału, wchodzą w działkę ewidencyjną Nr 2 i odpowiadają działce ewidencyjnej 2/2 o pow. 0.13 ha oznaczonej na planie podziału działki 2 ewid. o pow. 0.28 ha na dz. ewid. 2/1 o pow. 0.15 ha i 2/2 o pow. 0.13 ha. Ustalono, że działka ewid. 2/1 o pow. 0.15 ha stanowi tę część parceli katastralnych 15/1 i 15/2, które nie weszły w skład działki ewidencyjnej Nr 4 objętej aktem własności ziemi wydanym na rzecz M. Z., a która w wykazie hipotecznym 1006 gm. kat. C. nadal figuruje na rzecz S. Z. s. W . Ustalono dalej, że część działki ewid. 2 odpowiadająca działce 2/2 powstała z części parceli katastralnej 13 z Lwh 104, a dalszym częściom tej parceli odpowiadają działki ewidencyjne 579/1 i 579/2. W związku z powyższym wykonano odpowiadające tym ustaleniom wykazy synchronizacyjne dla działek ewid. 2/1 i 2/2.

Opierając się na tych ustaleniach organ I instancji zajął stanowisko, że brak jest podstaw do "Likwidacji" działki ewidencyjnej 2, gdyż nie składa się ona tylko z części byłych parcel katastralnych 15/1 i 15/2 oznaczonej jako działka ewid. 2/1, co do której wynikający z wpisu w Lwh 1006 gm. Kat. C. stan wskazuje na właściciela w osobie S. Z. s. W., co uzasadniło wprowadzenie w operacie ewidencji zmian objętych rozstrzygnięciem decyzji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego nie przytoczył zarzutów rozpatrywanego odwołania J. Z. jednakże uzasadniając motywy decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji odniósł się do tych zarzutów.

Podkreślono, iż postępowanie wykazało, że działka ewidencyjna 2 nie obejmuje całych parcel katastralnych 15/1 i 15/2, lecz ich część, a nadto obejmuje część parceli 13.

Wskazano, że zaskarżonym rozstrzygnięciem wyodrębniono z działki ewidencyjnej 2 tę część (dz. 2/1), co do której Parafia Rzymsko-Katolicka w C. nie legitymuje się tytułem własności, a która to część zarazem nie weszła w obszar działki ewidencyjnej objętej aktem własności ziemi wydanym na rzecz M. Z. Podkreślono, że decyzja organu I instancji, poprzedzona operatem pomiarowym kameralnego podziału działki ewid. 2, przyjętym do zasobu geodezyjno- kartograficznego za Nr. [...] w dniu 13.04.2004r. doprowadza do zgodności obowiązującej ewidencji gruntów w jej części kartograficznej - mapy ewidencyjnej ze stanem określonym na mapach katastralnych, z uwzględnieniem stanu prawnego wynikającego z aktu własności ziemi.

Podkreślono, wskazując na przepis art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 19991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464), że od dnia 1 stycznia 1992r. sądy powszechne właściwe są do rozpatrywania spraw w przedmiocie uregulowania własności nieruchomości rolnych, natomiast ewidencja gruntów rejestruje stan prawny.

Wskazano też, że rozpoznanie sporu o rozgraniczenie nieruchomości w związku ze zgłaszanym zastrzeżeniem co do przebiegu granic następuje w innym trybie i przed innym organem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył J. Z. z wnioskiem o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji. Zarzucając organom naruszenie prawa własności w skardze i uzupełniających ja pismach z dnia 15.05.2008, 12.08.2008 i 18.10.2008r. podtrzymywał skarżący twierdzenie, że działki ewidencyjne Nr 2/1 i 2/2 pochodzą "z kradzieży działek ( a w istocie parcel katastralnych ) 15/1 i 15/2". Zdaniem skarżącego stanowiąca podstawę ustaleń i decyzji dokumentacja została sfałszowana. Zdaniem skarżącego również parcela 13, której nie dotyczyło rozstrzygnięcie została " ukradziona" na rzecz wieczystego użytkownika działki 2.

Skarżący podnosił, że "kameralny" podział działki 2 operatem pomiarowym przyjętym do zasobu za Nr [...] był sprzeczny z art. 93 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami bo projektowane do wydzielenia działki nie posiadają dostępu do drogi publicznej.

Skarżący podtrzymywał twierdzenie, że cała działka ewid. 2 obejmuje obszar, który stanowi własność rodziny na podstawie aktów notarialnych z 1931, 1936 i 1970 roku włączonych do księgi wieczystej [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 z póź. zm.), przedmiotem kognicji Sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.

W sprawowaniu tej kontroli Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawa jest po raz drugi poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Należy zatem przypomnieć treść przepisu art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz Organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2006r. sygn. akt III SA/Kr 762/04 rozpoznając skargę J. Z. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2004 wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją Starosty Powiatowego. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 1 Lit c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc uchybienie przepisom postępowania (inne niż naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania ), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dostrzeżone uchybienia stanowiące podstawę wyroku, przejawiły się w niewystarczającym wyjaśnieniu stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy zachowaniu zasad oceny dowodów określonych przepisami art. 80 i 81 kpa.

W uzasadnieniu wyroku zawarł Sąd wiążące oceny prawne i wskazówki. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny były uzupełnić materiał dowodowy przez ustalenie kiedy powstała mapa ewidencyjna, na której po raz pierwszy odzwierciedlono granice ewidencyjne działek 3, 4 i 2 i czy według tego dokumentu przyjęto oznaczenie granic działek ewidencyjnych Nr 3 i 4 w akcie własności ziemi wydanym na rzecz M. Z. oraz dla działki 2, czy opracowany w 1991r. wykaz synchronizacyjny z dnia 10.06.1991r. L kz [...] dla celów założenia księgi wieczystej dla nieruchomości stanowiącej działki 3 i 4 był pierwszym wykazem zmian gruntowych, a w szczególności czy w dacie wydawania w 1978r aktu własności ziemi operującego oznaczeniami działek ewidencyjnych, istniały wykazy zmian gruntowych ( tzn. wykazy synchronizujące oznaczenia działek ewidencyjnych z parcelami katastralnymi). Dalszym wskazanym ustaleniem było ustalenie kiedy została złożona mapa ewidencyjna, z której dokonano wyrysu dla oznaczenia działek objętych aktem własności ziemi w księdze wieczystej i czy granice ewidencyjne działki 4 z działką 2 na tej mapie odpowiadają granicom ewidencyjnym na mapie obowiązującego w czasie wydania aktu własności ziemi.

Uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o dokonanie ustaleń w przedmiocie powyższych kwestii mogło dopiero według wskazań Sądu stanowić podstawę do ustaleń, czy i w jakim zakresie istnieje podstawa do wprowadzenia zmian i w jakiej części operatu ewidencji gruntów.

Wywołana obecną skargą J. Z. kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem oraz z punktu widzenia zrealizowania przez organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wiążących je wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2006r. prowadzi do wniosku, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co skargę czynni bezzasadną.

Zgłaszane w toku sprawy przez skarżącego twierdzenia i zarzuty co do działki ewidencyjnej 2 zmierzają do takich zmian granic ewidencyjnych objętej a.w.z. wydanym na rzecz M. Z. działki 4, by obejmowała ona całe parcele katastralne 15/1 i 16/2, a w konsekwencji by działka ewidencyjna 2 utraciła rację bytu. Wobec ustalenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż działką 2 oprócz części parcel 15/1 i 15/2 objęta jest także część parceli : 13, skarżący w skardze podniósł leżący poza przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zarzut, iż i ta parcela została "ukradziona" na rzecz "wieczystego użytkownika" działki 2. Na marginesie tego zarzutu można tylko zaznaczyć, iż ze znajdujących się w aktach wypisów z rejestru nie wynika, by działki 2/1, 2/2 były przedmiotem użytkowania wieczystego w rozumieniu art. 232 kodeksu cywilnego.

Zarzuty skargi wymagają ponownego przypomnienia istoty postępowania, w którym zapadła zaskarżona decyzja.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( obecnie t.j. Nr U. z dnia 2005r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) – dalej ustawa – istotę ewidencji gruntów stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych i prawnych władającymi tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest Starosta (art. 22 ust.1).

Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach ( ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy – w odniesieniu do gruntów – dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty ( art. 20 ust. 1 pkt. 1). Informacje podmiotowe ( art. 20 ust. 2 pkt. 1) dotyczą wykazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.

Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach ( zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe ) zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map Rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 § 1 ustawy).

Określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, czyniły to przepisy obowiązującego od 3 czerwca 2001r. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. 38, poz. 434) – dalej Rozporządzenia.

Z przepisów Rozdziału 3 Rozporządzenia (§ 44 in.) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, t.j. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt.2). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji. Usuwanie zatem błędów lub omyłek ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnienia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć. Nie jest więc "aktualizowaniem" ewidencji wprowadzanie zmian na podstawie dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy, niż wynikający z aktualnie obowiązującego stanu prawnego.

Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że stwierdzenie aktem własności ziemi Nr [...] z dnia [...] 1978 wydanym przez Naczelnika Gminy C., że M. Z. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne Nr 3 i 4 nastąpiło w trybie i na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1979r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 27 poz. 250 z późn. zm.). Istota tzw. uwłaszczania na podstawie tej ustawy polegała na tym, iż o treści aktu decydował stan samoistnego posiadania na dzień 4 listopada 1971r, który mógł być odmienny od tytułów własności wynikających m.in. z aktów notarialnych a nawet z wpisów do ksiąg wieczystych. Już w uzasadnieniu poprzedniego wyroku podkreślono, że od dnia 1 stycznia 1992r. z mocy art. 63 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 57, poz. 603 z późn. zm. ), wyłączone jest stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji ostatecznych – aktów własności ziemi – wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Nie jest zatem dopuszczalne w postępowaniu administracyjnym, a w tym w postępowaniu przed organami ewidencji gruntów, korygowanie czy wzruszanie treści aktów własności ziemi, np. w szczególności przez dopisywanie do aktów innych jeszcze niż objęte nimi działek, czy też powiększanie objętych aktem działek ewidencyjnych. Nie jest też dopuszczalna w postępowaniu administracyjnym weryfikacja prawidłowości wydanych decyzji – aktów własności ziemi.

Z tych względów tego rodzaju oczekiwania skarżącego względem organów ewidencji gruntów nie mają żadnego oparcia z przepisach prawa.

Aktualny stan prawny co do przedmiotu prawa własności spadkobierców po M. Z. określa wpis w księdze wieczystej kw 63467, którym objęte są działki ewid. 3 i 4. Wpis ten stwarza stosownie do art. 3 ustawy z 6 lipca 1982r. Prawo o księgach wieczystych i hipotece obowiązujące sądy i organy administracji publicznej – w tym organy ewidencji gruntów – domniemanie prawdziwości wpisanego prawa. To samo domniemanie dotyczy innych uczestników postępowania, co do wpisów na ich rzecz prawa własności oznaczonych nieruchomości. Dotyczy to wpisu prawa własności parceli katastralnej 13 na rzecz Parafii Rzymsko-Katolickiej w C. w wykazie hipotecznym L.104 C., co do którego nie stwierdzono utraty mocy prawnej dawnej księgi wieczystej. Z tych względów w uzasadnieniu poprzedniego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny zawarł wiążącą organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy jak i ten sąd ocenę prawną, w myśl której nie może być przedmiotem zmian ewidencji żądanie całkowitego zniesienia, likwidacji czy wykreślenia z ewidencji gruntów działki ewidencyjnej Nr 2 w takim zakresie w jakim odpowiada ona granicom ewidencyjnym parceli katastralnej 13 lub części tej parceli.

Organy ustaliły, iż z wykazu whL 1006 gm. Kat. C. wg. stanu na 3.01.1949r. wynika, iż S. Z. - ojciec skarżącego – figurował jako posiadacz m.in. parcel katastralnych 15/1 i 15/2. Co do tytułu własności tych parcel skarżący przedstawił kopię aktu notarialnego z 29.10.1936 Nr. Rep. [...] z którego wynika, iż wywodziły się one z Lwh 369 gm. C. i nabyte zostały przez S. Z. od małż. Ł.

Skarżący twierdził, że parcele te w całości objęte są działką ewidencyjną Nr. 2 wpisaną na rzecz Parafii a winny być objęte działką 4.

Na tle tych twierdzeń Wojewódzki Sąd Administracyjny w poprzedniu wyroku zawarł kolejne oceny prawne wiążące ten Sąd i organy w dalszym postępowaniu.

Po pierwsze wskazano, że oznaczenie nieruchomości w tym jej obszar i granice oznaczone na wyrysie z mapy ewidencyjnej oraz wypisie z rejestru gruntów są elementami oznaczenia nieruchomości zawartych w dziale I-0 księgi wieczystej i stosownie do przepisu art. 25 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3) ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5) statuowanymi tą ustawą. W postępowaniu ewidencyjnym mogą być zatem dokonane zmiany danych ewidencyjnych opisujących działkę ewidencyjną wchodzącą w skład nieruchomości, jeżeli jest to uzasadnione materiałem źródłowym, a aktualizacja ewidencji jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym nieruchomości.

Po drugie przyjął Sąd, iż zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem Sądów administracyjnych w postępowaniu ewidencyjnym nie jest dopuszczalne samodzielne ustalanie przez organy ewidencji praw własności czy rozstrzyganie sporów o zasięg prawa własności.

Z tych względów podniesione przez skarżącego względem ewidencji gruntów zarzuty mogły być weryfikowane tylko na płaszczyźnie ustalenia, czy i w jakim zakresie parcele katastralne 15/1 i 15/2 objęte są działkami ewidencyjnymi 4 i 2. Nie było zaś dopuszczalne i nie mogło być przedmiotem postępowania żądanie zmiany obszaru i granic działki ewidencyjnej 4 przez powiększenie go o obszar b. parcel katastralnych 15/1 i 15/2. Takie żądanie dotyczy już bowiem sfery zasięgu prawa własności a nie danych opisujących nieruchomość objętą aktem własności ziemi i księgą wieczystą i w istocie zmierza do niedopuszczalnej zmiany treści decyzji – aktu własności ziemi.

W tym zakresie w postępowaniu ewidencyjnym organy poczyniły ustalenia w zakresie wskazanym wytycznymi Sądu, a zatem zebrały materiał niezbędny do rozstrzygnięcia o żądaniu wprowadzenia w ewidencji zmian.

Ustalenia organów sprowadzają się do następujących faktów:

- w granicach ewidencyjnych działki ewid. 4 objętej aktem własności wydanym na rzecz M. Z. z [...] 1978 zawarty jest obszar części parcel katastralnych; 15/1 ( w części odpowiadającej parceli 15/5), oraz 15/2 ( w części odpowiadającej parceli 15/7).

- natomiast w granicach ewidencyjnych działki ewidencyjnej 2 przy tworzeniu ewidencji w miejsce katastru zawarto dalszą część parceli 15/1 odpowiadającą parceli 15/6 oraz część parceli 15/2 odpowiadającą parceli 15/8, oznaczonym w operacie pomiarowym przyjętym do zasobu dnia 13 kwietnia 2004r.

- byłe parcele katastralne w częściach odpowiadających parcelom 15/6 i 15/8, odpowiadają w ewidencji gruntów działce 2/1 o pow. 0.15 ha,

- wykazanie w jednostce rejestrowej gruntu – t.j. zgodnie z § 13 Rozporządzenia w wykazie działek położonych w granicach jednego obrębu wchodzących w skład jednej nieruchomości – prowadzonej dla Parafii Rzymsko-Katolickiej w C. jako właściciela nieruchomości – części działki ewid. 2, odpowiadającej działce 2/1 o pow. 0.15 ha nie znajduje oparcia w dokumentach źródłowych, gdyż nie odpowiada ona działce 13 lub jej części.

- nabyte według aktu notarialnego z 1936r. przez S. Z. części parcel 15/1 i 15/2 odpowiadające działce ewid. 2/1 o pow. 0.15 ha nie są objęte Lwh 104, ani aktem własności ziemi wydanym na rzecz M. Z.

Poczynione w tym zakresie ustalenia są adekwatne do zebranego i uzupełnionego zgodnie ze wskazaniami Sądu materiału dowodowego, a stanowiąca podstawę tych ustaleń w świetle art. 80 kpa ocena zebranego materiału dowodowego nie jest dowolna, sprzeczna z dowodami lub nielogiczna.

Nie pozostaje w szczególności w sprzeczności z mapą katastralną z 1929 obejmującą parcele 15/1 i 15/2, którego to dokumentu skarżący nie kwestionuje. Właśnie nałożenie mapy katastralnej z zaznaczonymi parcelami 15/1 i 15/2 na mapę ewidencyjną wykazało, które części tych parcel zawarte są już w działce ewid. 4, a które weszły w działkę ewid. 2.

Zarzuty skargi nie wskazują dających się zweryfikować okoliczności, które podważałyby trafność poczynionych przez organy ustaleń.

Dokonana zatem w dopuszczalnych w postępowaniu ewidencyjnym granicach zmiana operatu ewidencji gruntów, przez uwidocznienie podziału działki ewidencyjnej 2 na działki 2/1 i 2/2 oraz wyłączenie pierwszej z tych działek z jednostki rejestrowej prowadzonej dla Parafii Rzymsko-Katolickiej w C. jako właściciela i założenie dla działki ewidencyjnej Nr 2/1 pozycji rejestrowej prowadzonego dla S. Z. jako właściciela ujawnionego w wykazie hipotecznym 1006 gm. kat. C. nie narusza prawa i spełnia przesłanki aktualizacji operatu ewidencji, przewidziane przepisami § 44 pkt. 2, § 45 ust. 1 i 2 w zw. z § 36 pkt.1 oraz § 46 ust.2 pkt 2 i ust.3 Rozporządzenia.

Wbrew zarzutom skargi, przepis art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) nie stał na przeszkodzie przyjęcia za podstawę wprowadzonych zmian operatu pomiarowego wraz z mapą uzupełniającą przyjętego do państwowego powiatowego zasobu geodezyjno-kartograficznego w dniu 13 kwietnia 2004 za Nr [...].

W myśl bowiem przepisu § 46 ust. 2 pkt. 2 powołanego Rozporządzenia z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, podstawę wprowadzenia zmian stanowić może opracowanie geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Złożony do akt operat zawiera wykazy zmian danych ewidencyjnych wymagane przepisem art. § 46 ust.3.

Przedmiotem i celem opracowania geodezyjno- kartograficznego w formie operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego z dnia 13 kwietnia 2004r. nie był podział nieruchomości stanowiącej własność Parafii Rzymsko-Katolickiej w C., a opisanej w Lwh 104 gm. Kat. C. jako parcela katastralna 13, w trybie i na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Celem tego opracowania było stworzenie podstawy do aktualizacji operatu ewidencji gruntów poprzez zmianę w odwołaniu do dokumentów źródłowych a w szczególności mapy katastralnej, granic ewidencyjnych działki 2 w taki sposób by od strony parcel katastralnych 15/1 i 15/2 odpowiadały one granicom ewidencyjnym parceli katastralnej 13. Zarazem przedmiotem opracowania było ustalenie jakim parcelom katastralnym odpowiadają granice ewidencyjne działki ewid. 4.

Nieuprawnione jest zatem stanowisko skargi upatrujące potwierdzenia argumentów skarżącego w postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia [...] 2008r. sygn. [...], którym oddalono apelację Starosty powiatu od postanowienia Sądu Rejonowego Wydziału Zamiejscowego Ksiąg Wieczystych z dnia [...] 2008r. sygn. [...], którym oddalono wniosek tego organu o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej.

Jak wynika z motywów tych orzeczeń wniosek Starosty został oddalony, gdyż w świetle art. 27 powołanej ustawy o księgach wieczystych i hipotece organowi prowadzącemu ewidencję gruntów służą tylko uprawnienia do zgłoszenia sądowi wieczysto księgowemu niezgodności danych ewidencji gruntów z oznaczeniami nieruchomości w księdze wieczystej, a nie prawo do żądania sprostowania oznaczenia takiej nieruchomości w księdze wieczystej.

Nadto wskazano, że właśnie toczy się postępowanie administracyjne, co do wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian co do danych, które służą opisowi nieruchomości, a zatem nawet potraktowanie wniosku jako zawiadomienia było przedwczesne.

W istocie zaskarżona decyzja jest następstwem potwierdzenia w części zarzutów skarżącego co do nieprawidłowych danych w operacie ewidencji gruntów , w odniesieniu do działki ewid. 2. Część tej działki oznaczona w operacie pomiarowym jako działka 2/1 o pow. 0.15 ha odpowiada częściom parcel 15/1 i 15/2 nabytych przez S. Z., a nie wchodzących w granice ewidencji działki 4.

Ewentualne wykazanie organom ewidencji gruntów przez następców prawnych S. Z., iż dla działki 2/1 założono księgę wieczystą na podstawie aktu notarialnego z 29.10.1936r. Nr Rep. [...] z wpisem ich jako współwłaścicieli w jego miejsce, stworzy podstawę do kolejnej zmiany ewidencji gruntów, przez odnotowanie tych zmian w pozycji rejestrowej prowadzonej na nazwisko S. Z.

Z tych względów skargę oddalono w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)