Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 177/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: STWIERDZONO BEZCZYNNOŚĆ I PRZEWLEKŁOŚĆ ORGANU Z RAŻĄCYM NARUSZENIEM PRAWA
Powołane przepisy: article: Art. 35
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 149 par. 1  i par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. C. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 3 lutego 2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego z dnia 3 lutego 2017 r., III. stwierdza, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. wymierza organowi grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych), V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 3 lutego 2017 r. N. C. ("skarżący") wniósł do Wojewody (dalej: jako "organ") wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały uzasadniony polskim pochodzeniem ojca wnioskodawcy.

Pismem z dnia 7 lutego 2017 r. organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały.

Pismem z dnia 7 lutego 2017 r. organ zwrócił się do Komendanta Wojewódzki Policji z zapytaniem czy wjazd i pobyt wnioskodawcy na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Wojewoda pismem z dnia 4 maja 2017 r. wezwał stronę do osobistego stawiennictwa celem złożenia wyjaśnień w dniu 5 lipca 2017 r.

Jednocześnie w tym samym dniu przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 3 sierpnia 207 r.

Pismem z dnia 18 maja 2017 r. organ zwrócił się za pośrednictwem Komendanta Palcówki Straży Granicznej do Naczelnika Wydziału do Spraw Cudzoziemców [...] Oddziału Straży Granicznej z prośbą o dokonanie weryfikacji autentyczności dokumentów przedłożonych przez stronę wraz z wnioskiem.

W dniu 6 czerwca 2017 r. do akt sprawy włączono informację o zmianie adresu do korespondencji.

W dniu 27 czerwca 2017 r. organ skontaktował się telefonicznie z pełnomocnikiem strony, w związku ze zmianą adresu, celem poinformowania o wyznaczonym terminie przesłuchania.

W piśmie z dnia 4 lipca 2017 r. Oddział Straży Granicznej poinformował, iż w wyniku wstępnej analizy aktu urodzenia numer [...] ustalono, że dokument ten budzi zastrzeżenia co do jego autentyczności. Jednakże kategoryczne stwierdzenie powyższych okoliczności wymaga wykonania ekspertyzy kryminalistycznej.

W związku z powyższym dniu 3 sierpnia 2017 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 3 listopada 2017 r.

W dniu 18 sierpnia 2017 r. do organu wpłynęło zawiadomienie Komisariatu Policji o prowadzeniu postępowania ws. przedłożenia podrobionych dokumentów związanych z ubieganiem się o pobyt stały na terytorium RP, w tym dokumentu o nr [...].

W dniu 14 września 2017 r. organ zwrócił się do prokuratury z wnioskiem o przesłanie ekspertyzy kryminalistycznej dot. przerobienia dokumentu o nr [...].

Komenda Policji poinformowała organ pismem z dnia 27 września 2017 r. o wszczęciu dochodzenia ws. posłużenia się podrobionymi dokumentami przez N. C.

Następnie pismem z dnia 3 listopada 2017 r. organ ponownie przedłużył termin na załatwienie sprawy z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających (oczekiwanie na ekspertyzę kryminalistyczną) do dnia 3 lutego 2018 r.

W dniu 2 marca 2018 r. wpłynęło do organu postanowienie z dnia 30 stycznia 2018 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie posłużenia się przez wnioskodawcę jako autentycznym uprzednio podrobionym dokumentem tj. aktem małżeństwa nr [...] w związku z niewykryciem sprawcy przestępstwa.

Pismem z dnia 26 marca 2018 r. organ ponownie zwrócił się do prokuratury z wnioskiem o przesłanie ekspertyzy kryminalistycznej.

W dniu 1 czerwca 2018 r. organ uzyskał informację, że ekspertyza grafologiczna w sprawie nie została sporządzona.

W dniu 9 listopada 2018 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 27 stycznia 2019 r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających (oczekiwanie na ekspertyzę kryminalistyczną).

W dniu 30 stycznia 2019 r. organ otrzymał zarządzenie Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia przedmiotowej ekspertyzy (wraz z ekspertyzą z dnia 16 lipca 2018 r.).

Pismem z dnia 9 lutego 2019 r. organ przedłużył po raz kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 7 maja 2019 r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających.

Skarżący w dniu 17 września 2019 r. złożył do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców zażalenie na przewlekle prowadzenie postępowania przez Urząd Wojewódzki.

Następnie N. C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z dnia 15 października 2019 r. (data wpływu 22 października 2019 r.) na bezczynność Wojewody w sprawie dotyczącej wydania zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, 8, 12 § 1 i 2, art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie; o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2.000,00 zł; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiony został dotychczasowy przebieg postępowania ze wskazaniem na jego przewlekły charakter oraz bezczynność organu. Podniósł, że pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. zwrócił się do Prokuratury Rejonowej z prośbą o przesłanie odpisu ekspertyzy kryminalistycznej dokumentów źródłowych, a to z uwagi na podjęcie informacji, iż przedmiotowa ekspertyza wpłynęła do sprawy. Natomiast inspektor prowadzący przedmiotowe postępowanie w dalszym ciągu stał na stanowisku iż sprawa nie może zostać zakończona z uwagi na oczekiwanie na doręczenie przedmiotowej ekspertyzy.

Skarżący zaakcentował, że do dnia wniesienia skargi tj. po upływie 3 lat i 8 miesięcy od dnia złożenia wniosku, organ administracji nie tylko nie załatwił sprawy naruszając określony w art 35 k.p.a., lecz również nie podjął jakiejkolwiek czynności mającej na celu jej szybkie załatwienie. W niniejszej sprawie, organ nie wywiązał się z także z obowiązku z art. 36 k.p.a., gdyż nie poinformował po dniu 7 maja 2019 r. strony o przyczynach zwłoki i nie podjął żadnej czynności w sprawie.

W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 35 i 36 k.p.a., za co uznaje się ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu.

Podsumowując stwierdzono, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.

W dniu 25 października 2019 r. organ zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w sprawie zwrotu oryginałów dokumentów objętych ekspertyzą kryminalistyczną, w związku z prowadzeniem postępowania administracyjnego oraz o udzielenie informacji odnośnie biegu postępowania w przedmiocie sfałszowania dokumentów.

W dniu 31 października 2019 r. Prokuratura Rejonowa wypożyczyła organowi materiał dowodowy w tym między innymi akt ur. [...].

Prokurator Rejonowy pismem z dnia 8 listopada 2019 r. poinformował organ, że decyzja w kwestii podjęcia umorzonego postępowania w sprawie [...] zostanie wydana po skompletowaniu materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę z dnia 18 listopada 2019 r. organ wniósł o jej oddalenie.

Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, z którego - w jego ocenie - nie wynika, ani bezczynność organu, ani przewlekłość prowadzenia postępowania. Wbrew twierdzeniom skargi, sprawy udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt na terytorium RP, w tym przedmiotowa sprawa, ma charakter skomplikowany i wymaga szczególnej skrupulatności, co pociąga za sobą konieczność zwiększenia nakładów pracy niezbędnej dla ich merytorycznego, prawidłowego załatwienia. Realizacja spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców w Polsce nie ogranicza się wyłącznie do czynności technicznych. Prowadzący te postępowania muszą przeanalizować kilkadziesiąt bądź nawet kilkaset dokumentów, zweryfikować ich autentyczność, wystąpić do innych służb i instytucji o stosowne informacje, w większości spraw konieczne jest także przesłuchanie cudzoziemca i świadków, a nawet sprawdzenie lokalu wskazanego, jako miejsce zamieszkania strony i stały kontakt ze stroną.

Organ podniósł, że w sprawie podejmował konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednak z przyczyn niezależnych od organu nie przyniosły oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania. W toku postępowania powstały wątpliwości, co do autentyczności świadectwa urodzenia ojca wnioskodawcy nr [...], których ekspertyza kryminalistyczna nie rozstrzygnęła w sposób definitywny. Wprawdzie Prokurator Rejonowy zatwierdził postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie, jednak powodem tej decyzji było nie wykrycie sprawcy. Ponadto oryginał tego dokumentu nie został organowi zwrócony.

Organ podkreślił, że wielokrotnie zwracał się do Prokuratury Rejonowej o udostępnienie ekspertyzy kryminalistycznej aktu urodzenia ojca wnioskodawcy. Ekspertyza ta została udostępniona w dniu 30 stycznia 2019 r. Oryginał aktu urodzenia o nr [...] Prokuratura Rejonowa wypożyczyła organowi w dniu 31 października 2019 r.

Nadto organ poruszył kwestie dotyczące wystąpienia okoliczności obiektywnych, niezależnych od organu, które miały wpływ na jej załatwienie, w postaci lawinowego napływu wniosków w sprawach legalizacji pobytu, złożonych do Wojewody na przestrzeni lat 2013-2019.

Na wypadek uznania przez Sąd, że bezczynność i przewlekłość miała miejsce, organ wniósł o stwierdzenie, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Uzasadniając ten wniosek organ podniósł, że przekroczenie terminu załatwienia sprawy, określonego w przepisach postępowania administracyjnego, nie było pozbawione racjonalnego uzasadnienia, co wykazano powyżej. Dodatkowo organ wyjaśnił, że nie poprzestał na stwierdzeniu problemów organizacyjnych uniemożliwiających terminowe rozpatrzenie sprawy. Podjęto szereg działań w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu środków finansowych przeznaczonych na zatrudnienie w obszarze obsługi cudzoziemców między innymi występując do organów nadzorujących.

Organ podkreślił, że jego intencją nie było odwlekanie załatwienia sprawy lub niechęć do jej załatwienia, lecz przede wszystkim niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny przez uprawnione organy wątpliwości w zakresie autentyczności kluczowego dokumentu, niezbędnego dla rozpatrzenia wniosku skarżącego.

Decyzją z dnia 6 grudnia 2019 r. znak: [...] Wojewoda odmówił N. C. udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP.

|Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: |

|Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd |

|administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią |

|inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. |

|U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i |

|wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź |

|postanowienia, jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę|

|do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub, do |

|stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. |

|Z art. 53 § 2b P.p.s.a. wynika, że wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie |

|postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do organu właściwego. |

|W niniejszym przypadku nie ulega wątpliwości, że wymóg ten został spełniony skoro skarga została poprzedzona ponagleniem – pismem z 17 |

|września 2019r;. - do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. |

|Na wstępie rozważań konieczne jest poczynienie uwag natury ogólnej. Wyjaśnienia bowiem wymaga, że z bezczynnością organu administracji |

|publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie |

|prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też|

|innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma|

|znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność |

|została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt |

|lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. |

|Zwrócić należy uwagę, że pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach Kodeksu postępowania |

|administracyjnego, jak również w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. |

|Wobec powyższego dokonując interpretacji tego pojęcia należy posłużyć się ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, jak i mieć |

|na względzie regulacje dotyczące terminów zakreślanych organom do załatwienia danej sprawy administracyjnej |

|Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy więc do czynienia z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w wymaganym terminie, a |

|więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla |

|rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi postępowanie, ale podejmuje w nim czynności opieszale w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich|

|złożoności lub charakterze, podejmuje czynności zbędne, pozorne. Przesłanką uznania przez sąd przewlekłości postępowania jest sposób |

|zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie, określonym w art.|

|35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej w |

|skrócie – k.p.a.) oraz wymogów prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady wysłowionej w art.|

|12 k.p.a. – działania organów w sposób wnikliwy i szybki i przy pomocy możliwie najprostszych środków do jej załatwienia. |

|Oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem,|

|rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: |

|złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w |

|sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest |

|sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego |

|pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. W wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 34/13, Naczelny Sąd |

|Administracyjny stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w |

|sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. |

|Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej |

|zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, |

|posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów,|

|informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, |

|zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym |

|przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie |

|z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się|

|postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej |

|postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w |

|ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. |

|Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. |

|35-37 k.p.a. Otóż, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ |

|administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz |

|pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w|

|przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). |

|Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut|

|niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, |

|względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. (por. m.in. wyrok |

|Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12). A contrario, nie sposób przypisać organowi|

|przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania |

|działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania |

|administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2019 r., III SAB/Kr 16/19, LEX nr |

|2647377). Należy również wskazać, iż "skorzystanie przez organ z uprawnień wynikających z art. 36 k.p.a. i zawiadomienie strony o |

|przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy samo przez się nie wyłącza zarzutu, że postępowanie prowadzone jest przewlekle, gdyż nie |

|powoduje, że zwłoka w stosunku do terminów kodeksowych przestaje istnieć. Wskazane przez organ przyczyny zwłoki, jak i poprawność |

|ustalenia nowego terminu rozpoznania sprawy podlegają ocenie sądu administracyjnego. Sam fakt powiadomienia o nowym terminie |

|załatwienia sprawy nie może oznaczać dla organu zwolnienia z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, o ile nie przemawiają za |

|tym ważkie argumenty" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 stycznia 2015 r., II SAB/Op 86/14, LEX nr |

|1634881). |

|Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek skarżącego (złożony w dniu 3 lutego 2017 r.) nie |

|został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie. |

|Zgodnie z treścią art. 210 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2094, zwanej dalej: |

|ustawą o cudzoziemcach), które mają pierwszeństwo przed regulacjami zawartymi w tym zakresie w Kodeksie postępowania administracyjnego |

|(art. 35) w myśl zasady lex specialis derogat legi generali (przepisy szczególne mają pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi), |

|postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od |

|dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze – w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. |

|Jak wynika z pisma organu z daty 10 grudnia 2019 r. Wojewoda wydał w dniu 6 grudnia 2019 r. decyzję [...] o odmowie udzielenia N. C. |

|zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP, a tym samym zobowiązanie organu do wydania w tym przedmiocie decyzji stało się |

|bezprzedmiotowe, dlatego postępowanie w tym zakresie zostało na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzone. |

|Natomiast analiza kontrolowanego postępowania prowadzi do wniosku, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w rozumieniu art.|

|149 p.p.s.a. |

|W myśl tego przepisu - § 1. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach |

|określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: |

|1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (...) |

|3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania." |

|Zdaniem Sadu w przedmiotowej sprawie zaistniał stan bezczynności jak i przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym mowa w |

|przytoczonym wyżej przepisie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. |

|Postępowanie zostało wszczęte na kompletny wniosek skarżącego z dnia 3 lutego 2017 r. już w dniu 7 lutego 2017 r. W międzyczasie organ |

|podejmował opisane wyżej czynności mające na celu załatwienie wniosku, jednakże w dniu 4 lipca 2017 r. Oddział Straży Granicznej |

|poinformował organ o tym, że przedłożone przez skarżącego dokumenty, na które powołał się we wniosku celem wykazania swojego polskiego |

|pochodzenia, budzą wątpliwości, co do autentyczności, a w szczególności akt małżeństwa nr [...]. |

|W tych okolicznościach uzasadnione było przedłużenie terminu załatwienia sprawy zgodnie z pismem z daty 3 sierpnia 2017 r. do dnia 3 |

|listopada 2017 r. oraz ponownie pismem z dnia 3 listopada 2017 r. do dnia 3 lutego 2017 r. |

|Zdaniem Sądu od dnia 2 marca 2018 r., kiedy do organu wpłynęło postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie posłużenia się |

|przerobionym dokumentem – aktem małżeństwa nr [...], zaistniały warunki do zakończenia sprawy, bowiem ujawniony został ostatecznie fakt |

|przerobienia dokumentu, a okoliczność nie wykrycia sprawcy, dla kwestii udzielenia zezwolenia na pobyt stały, nie miała znaczenia. Sąd |

|dostrzega potrzebę zapoznania się ze sprawozdaniem pisemnym z przeprowadzonej ekspertyzy, ale wobec stanowczości stwierdzenia |

|przerobienia dokumentu przez uprawniony do tego organ (prokuraturę), jasnym było, że nie może on stanowić dowodu w sprawie. Tymczasem |

|organ pismem z dnia 9 listopada 2018 r. po raz kolejny przedłużył termin na załatwienie sprawy do dnia 27 stycznia 2019 r. z uwagi na |

|konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających. |

|Przedłużenie z tego powodu postępowania o okres znacznie przekraczający, bo o ponad półtora roku wskazany w art. 210 ustawy o |

|cudzoziemcach, nie było uzasadnione, nawet, jeżeli uwzględnić złożone okoliczności sprawy. Ostatecznie zarządzeniem z dnia 30 stycznia |

|2019 r. Prokurator udostępnił ekspertyzę, a pomimo to organ z niezrozumiałych względów nadal przedłużył załatwienie sprawy do 7 maja |

|2019 r. (pismo z dnia 19 lutego 2019 r.) i terminu tego również nie dochował. |

|Z tego względu Sad uznał, że doszło do rażącego naruszenia prawa. |

|Należy podkreślić, iż problemy wewnętrzne organu mogą być wprawdzie od niego niezależne, jednak nie mogą rodzić negatywnych skutków dla|

|strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i |

|szybki. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r., II OSK 2338/13, II OSK 2338/13, LEX nr 1452851),|

|co do zasady problemy braków obsady urzędu stanowiącego aparat pomocniczy organu rozpatrującego daną sprawę, nie stanowią przesłanki |

|"przyczyn niezależnych od organu". Są to przyczyny pozostające wewnątrz struktury organu jako całości i związane przede wszystkim z |

|władczym wykonywaniem zwierzchniej władzy Państwa. Przyczyny te zostały natomiast uwzględnione przez Sąd jako wpływające na kwotę |

|wymierzonej organowi grzywny w pkt IV wyroku. |

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. w ramach przysługujących kompetencji Sąd "może" z urzędu wymierzyć organowi grzywnę. Powszechnie wiadomym jest, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt stały cudzoziemców jest bardzo duża. Chociaż dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe, leżące po stronie organu (w tym właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak w pewnych sytuacjach powinny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 ww. ustawy.

Mając powyższe na względzie oraz opisane zaniechanie podjęcia właściwych w sprawie czynności i takie ich zorganizowanie pomimo ilości spraw, Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł będzie adekwatne do zaistniałej sytuacji. W ocenie Sądu kwota ta jest adekwatna do przedstawionych szczegółowo okoliczności sprawy (zwłaszcza, że organ nie pozostaje już w bezczynności). Nadto ma na celu zdyscyplinowanie organu na przyszłość, aby działał w sposób profesjonalny, pogłębiający zaufanie do organów państwa, a przede wszystkim czyniąc zadość przewidzianym prawem terminom załatwiania spraw. Jak podnosi się bowiem w orzecznictwie w przypadku nałożenia na organ grzywny w związku z jego bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania, wysokość wymierzonej grzywny musi zostać orzeczona adekwatnie do okoliczności danej sprawy. Sąd powinien wyjaśnić w sposób wystarczający podstawy do uznania, że organ pozostawał w bezczynności, ustalić czasokres, w jakim bezczynność ta występowała i ocenić, czy bezczynności tej można i należy przypisać charakter rażącego naruszenia prawa, a także wskazać cele, jakie ma spełniać możliwość nałożenia na organ grzywny (tak: NSA w wyroku z dnia 19.02.2019 r., sygn. akt I OSK 2357/18, Legalis nr 1889743), co też Sąd uczynił powyżej.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, jak w punkcie IV sentencji wyroku.

O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krajkowie orzekł, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz.265), jak w punkcie V sentencji wyroku.