Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2978/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: 169 par.4, art.169 par.1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant sekretarz sądowy Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. B.V. z siedzibą w Holandii na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. B.V. z siedzibą w Holandii kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy wynika, że w dniu 13 lutego 2009r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] wpłynął wniosek Spółki J. z siedzibą w Holandii – dalej: "Strona" "Spółka" lub "Skarżąca" o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r. w kwocie 9.480,42 euro, zapłaconego na terytorium Polski, w trybie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851 ze zm.), dalej: "rozporządzenie". Wraz z wnioskiem Spółka złożyła oryginały faktur VAT oraz oryginał zaświadczenia potwierdzający rejestrację jako podatnika podatku od wartości dodanej.

2. W związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi, pismem z dnia 28 lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Stronę, na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012. poz. 749 ze zm.), dalej: "ustawa Ord. pod." do uzupełnienia wniosku o tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia z dnia 12 listopada 2008 r., ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności, przesłania właściwego formularza wniosku zgodnego z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, wypełnionego w języku polskim. Na uzupełnienie powyższych braków organ podatkowy wyznaczył Stronie termin 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Ponadto pouczył Stronę, iż nieuzupełnienie braków formalnych w terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia stosownie do regulacji art. 169 § 1 ustawy Ord. pod., przy czym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej lub złożone w polskim urzędzie konsularnym. Powyższa przesyłka, zgodnie z pismem Poczty Polskiej z dnia 21 grudnia 2009r., została doręczona adresatowi w dniu 7 sierpnia 2009r.

3. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 26 sierpnia 2009r. wpłynęło pismo Strony z dnia 10 sierpnia 2009r. wraz z załączonym zaświadczeniem z dnia 12 listopada 2008r. sporządzonym w języku obcym oraz wnioskiem o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2008r., sporządzonym na wzorze stanowiącym załącznik do rozporządzenia, w kwocie 9.480,42 PLN.

4. Następnie pismem z dnia 23 września 2009r., nadanym w polskiej placówce pocztowej w dniu 25 września 2009r., Strona złożyła podanie o przywrócenie terminu rozpatrzenia sprawy z powodu wydłużenia się czasu dostarczenia korespondencji drogą pocztową z Holandii do Urzędu Skarbowego w Polsce. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że nie miała żadnego wpływu na czas dostarczenia korespondencji od momentu nadania do momentu odbioru przez Urząd.

5. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010r. odmówił Spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych dotyczących wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r. W uzasadnieniu podkreślił, iż organ podatkowy jest obowiązany przywrócić uchybiony termin, w przypadku gdy spełnione zostaną wszystkie przesłanki określone w art. 162 ustawy Ord. pod. W ocenie organu podatkowego Strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy. Ponadto wskazał, że jedną z obligatoryjnych przesłanek zastosowania instytucji przywrócenia terminu jest jednoczesne, wraz z wnioskiem, dokonanie czynności, dla której przewidziano dany termin. W przedmiotowej sprawie Strona nie uzupełniła wszystkich braków formalnych wniosku, tj. nie zostało złożone tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia z dnia 12 listopada 2008r.

6. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Spółki o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku zgodnie z wezwaniem.

7. Pismem z dnia 4 kwietnia 2011r. Spółka, zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w W. o stwierdzenie nieważności postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając mu, że wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki z dnia 4 kwietnia 2011r., Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r., umorzył postępowanie w sprawie. Z uwagi na brak dowodu potwierdzającego doręczenie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2010r., organ podatkowy stwierdził, iż nie zostało ono skutecznie doręczone. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż w sprawie nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania, gdyż w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia, nie miało ono przymiotu ostateczności, co stanowi wymóg konieczny do zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji (postanowień) określonego w art. 247 § 1 ustawy Ord. pod.

8. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012r. mając powyższe na uwadze pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Spółki o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r.

9. Pismem z dnia 15 marca 2012 r. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniosła o jego uchylenie i niezwłoczne wydanie decyzji dotyczącej zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r. Postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie: § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, art. 169 § 1 i § 4 ustawy Ord. pod., art. 1 ust. 2 Dyrektywy Rady 2006/112/WE, art. 144, art. 145 § 1 i art. 151 ustawy Ord. pod. oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 3 w zw. z ust. 5 Konwencji, art. 145 § 2 ustawy Ord. pod., art. 121 ustawy Ord. pod. Skarżąca wskazała m. in. na naruszenie art. 145 § 2 ustawy Ord. pod. polegające na niedoręczeniu ww. postanowienia organu pierwszej instancji pełnomocnikowi ustanowionemu przez Stronę.

10. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r., stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu z dnia [...] lutego 2012r. W uzasadnieniu wskazał, iż doręczenie postanowienia organu podatkowego bezpośrednio samej Stronie, w sytuacji wyznaczenia pełnomocnika do reprezentowania Spółki, nie może rodzić skutków prawnych przypisanych prawidłowemu doręczeniu pisma w postępowaniu podatkowym. Nieprawidłowe doręczenie postanowienia Naczelnika Urzędu nie spowodowało skutecznego wprowadzenia go do obrotu prawnego, w związku z czym nie rozpoczął swojego biegu termin do wniesienia zażalenia, zaś samo zażalenie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.

11. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r., pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Spółki o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku zgodnie z wezwaniem z dnia 28 lipca 2009r. Ponadto organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot VAT z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 162 ustawy Ord. pod.

12. Na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2012r., Spółka złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie i niezwłoczne wydanie decyzji dotyczącej zwrotu podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2008r. Postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie: § 5 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia, art. 169 § 1 i § 4 ustawy Ord. pod., art. 1 ust. 2 Dyrektywy Rady 2006/112/WE, art. 144, art. 145 § 1 i art. 151 ustawy Ord. pod., art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 3 w zw. z ust. 5 Konwencji, art. 121 ustawy Ord. pod. W uzasadnieniu podniosła, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie miał podstaw do wzywania o dostarczenie tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia powołując się na art. 169 § 1 ustawy Ord. pod., bowiem przepis ten stosuje się do podań, które nie spełniają wymogów określonych przepisami prawa. Tymczasem wymóg dołączenia tłumaczenia przysięgłego do wniosku o zwrot VAT składanego w trybie rozporządzenia, nie wynika z przepisów prawa, w tym m.in. z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. W związku z powyższym brak było podstaw do wydania, na podstawie art. 169 § 1 i § 4 ustawy Ord. pod., postanowienia o pozostawieniu wniosku Spółki bez rozpatrzenia. Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia z uwagi na brak oryginału tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia stanowi rażące naruszenie § 5 ust. 4 rozporządzenia oraz art. 169 § 1 i § 4 ustawy Ord. pod. W dalszej części zażalenia Spółka podkreśliła, iż organ podatkowy nie dysponuje potwierdzeniem odbioru wezwania, w którym wyznaczył Spółce termin złożenia dodatkowych dokumentów, za wyjątkiem odpowiedzi Poczty Polskiej. Pismo zostało uznane za doręczone na podstawie reklamacji złożonej w Poczcie Polskiej, lecz w wyniku tego postępowania nie udowodniono, że Strona faktycznie otrzymała wezwanie w dniu 7 sierpnia 2009r. Skarżąca podkreśliła, że organ podatkowy dysponuje jedynie niepotwierdzoną informacją Poczty Polskiej na temat domniemanej daty doręczenia oraz nieprzetłumaczonym dokumentem zagranicznym, z którego nie wynika, że określone wezwanie określonego nadawcy zostało przez konkretną osobę otrzymane w potwierdzonej przez nią dacie. W związku z tym, skoro Strona nie potwierdziła jakoby otrzymała wezwanie w dniu wskazanym przez Pocztę Polską oraz skoro nie istnieje potwierdzenie otrzymania określonego pisma podpisane przez Stronę, to należy uznać wezwanie z dnia 28 lipca 2009r. za niedoręczone, a w szczególności niewywołujące skutku biegu jakiegokolwiek terminu. Spółka wskazała ponadto, iż wydanie postanowienia w trybie art. 169 § 4 ustawy Ord. pod. z powodu braku tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia nie może być też uzasadnione art. 27 Konstytucji RP. Wprawdzie językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski, lecz w rozpatrywanej sytuacji Naczelnik Urzędu winien wziąć pod uwagę, iż uczestnikiem postępowania jest podmiot zagraniczny, mający siedzibę w państwie, który jest stroną Konwencji. W związku z powyższym organ podatkowy nie powinien doręczać pism bezpośrednio Spółce, lecz powinien ją poinformować o obowiązku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń. W opinii Strony możliwe jest doręczanie dokumentów w drodze bezpośredniej przesyłki pocztowej pod adresem osoby na terytorium drugiej strony Konwencji. Jednak w takim przypadku dokument winien być przetłumaczony lub winno zostać sporządzone streszczenie w języku adresata. Nieuwzględnienie treści art. 17 ust. 3 w związku z ust. 5 Konwencji stanowi naruszenie art. 144, art. 145 § 1 i art. 151 ustawy Ord. pod. oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Z uwagi na powyższe Spółka podniosła, iż wezwanie z dnia 28 sierpnia 2009r. oraz postanowienie z dnia [...] stycznia 2010r. nie zostały Spółce prawidłowo doręczone.

13. Dyrektor Izby Skarbowej W. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 169 § 1 oraz art. 169 § 4 ustawy Ord. pod. a także art. 168 § 2 ustawy Ord. pod. i podkreślił, że warunkiem koniecznym do uzyskania zwrotu podatku jest m.in. przedłożenie oryginału zaświadczenia potwierdzającego, iż podmiot ubiegający się o zwrot jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności. Wskazał, że brak w § 5 ust. 4 rozporządzenia wymogu dołączenia do wniosku o zwrot podatku VAT tłumaczenia zaświadczenia wystawionego przez władze podatkowe innego państwa, uniemożliwiał organowi podatkowemu żądanie od Strony złożenia takiego tłumaczenia w ramach instytucji usuwania braków formalnych podania, przewidzianej w art. 169 ustawy Ord. pod. Dodał, że jeżeli organ podatkowy miał wątpliwości co do treści zaświadczenia, wówczas był on upoważniony do wezwania podmiotu ubiegającego się o zwrot podatku VAT do złożenia stosownych wyjaśnień lub dokumentów, w trybie art. 155 ustawy Ord. pod. Wskazał, że analiza treści załączników (zarówno zaświadczenia, jak i załączonych faktur) stanowi już analizę poprawności materialnej wniosku, co wyklucza w takiej sytuacji pozostawienie sprawy bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 ustawy Ord. pod. W konsekwencji stwierdził, iż dokonywanie ustaleń dowodowych w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy stoi w sprzeczności z art. 180 ustawy Ord. pod. Jednakże brak tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia, nie daje podstawy do wzywania Strony do jego przedłożenia w trybie art. 169 § 1 ustawy Ord. pod., pod rygorem wynikającym z § 4 tego artykułu. Zdaniem organu podatkowego wniosek Spółki o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008r. nie spełniał wszystkich wymogów formalnych warunkujących zwrot podatku, wynikających z § 5 rozporządzenia. Został bowiem sporządzony na wzorze niezgodnym z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, stanowiącym integralną część powyższego aktu prawnego. Ponadto został on wypełniony w języku obcym, podczas gdy zgodnie z objaśnieniami do wzoru wniosku, winien on być sporządzony w języku polskim. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego prawidłowe było działanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...], który pismem z dnia 28 lipca 2009r, wezwał Stronę do usunięcia braków formalnych poprzez przesłanie właściwego formularza wniosku wypełnionego w języku polskim. Strona odebrała w/w wezwanie w dniu 7 sierpnia 2009r, a zatem siedmiodniowy termin do usunięcia braków upłynął 14 sierpnia 2009r. Natomiast pismo Spółki, stanowiące odpowiedź na wezwanie organu podatkowego, zostało złożone w dniu 26 sierpnia 2013r.W wyniku postępowania reklamacyjnego, wszczętego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...], Poczta Polska S.A. Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] decyzją z dnia 21 grudnia 2009r., poinformowała, iż reklamowana przesyłka polecona została doręczona adresatowi w dniu 7 sierpnia 2009r. Organ podatkowy podkreślił, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 ustawy Ord. pod., potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że decyzja urzędu pocztowego, poświadczająca datę doręczenia wezwania Naczelnika Urzędu w dniu 7 sierpnia 2009r., jest wiążąca i przeciwne twierdzenia Strony, nie poparte żadnymi dowodami, nie mogą być skuteczne. Podkreślił, że powyższe ustalenia potwierdza również znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru ww. wezwania Naczelnika Urzędu, na którym widnieje pieczęć firmy T. z datą "7 AUG 2009". Ponadto dodał, że jak wynika z materiału dowodowego, Spółka pismem z dnia 10 sierpnia 2009r. przedłożyła żądane dokumenty, co poświadcza, iż Skarżąca otrzymała wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jak również wiedziała, że uzupełnienie wniosku zostało złożone po wyznaczonym terminie. W ocenie organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Spółki dotyczący nieprawidłowości w sposobie doręczania pism kierowanych do Strony, z uwagi na naruszenie zasad wynikających z Konwencji. Organ odwoławczy stwierdził, że Konwencja w zakresie dostarczania dokumentów przewiduje dwa równorzędne tryby ich dostarczania. Zastosowanie określonego trybu jest zależne po pierwsze od woli danego państwa-strony, a po drugie - również od tego, czy drugie państwo - strona (na terytorium którego ma być dokonane doręczenie) nie złożyło zastrzeżenia na podstawie art. 30 Konwencji eliminującego możliwość zastosowania wobec niej określonego trybu dostarczania dokumentów. Jeżeli spełnione zostały powyższe warunki, wybór jednego z dopuszczalnych sposobów doręczenia, zgodnego z przepisami wewnętrznymi danego państwa, nie może powodować kwestionowania skuteczności tego doręczenia w oparciu o postanowienia Konwencji. Ponadto dodał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 Konwencji, jeżeli jakiś dokument jest dostarczony zgodnie z tym artykułem, to nie wymaga się dołączenia tłumaczenia. Z powyższego przepisu Konwencji wynika zatem, iż brak jest obowiązku dokonywania tłumaczeń dokumentów dostarczanych w jeden ze sposobów określonych tą Konwencją. Zasadą wyrażoną w art. 17 ust. 5 Konwencji jest więc niedokonywanie tłumaczeń dokumentów dostarczanych zgodnie z tym artykułem, natomiast obowiązek tłumaczenia, co wynika ze zdania drugiego i trzeciego ww. ustępu, dotyczy wyłącznie dokumentów dostarczanych z pomocą Państwa proszonego w zakresie wskazanym przez Państwo wnioskujące. Istnieje możliwość dokonywania tłumaczeń dokumentów dostarczanych w trybie wniosku o udzielenie pomocy, przy czym tłumaczenie to może być dokonane albo przez państwo, za pośrednictwem którego następuje doręczenie (tzw. Państwo proszone) lub na żądanie Państwa proszonego - przez Państwo wnioskujące. Użycie w treści cytowanego przepisu określeń państwo proszone i państwo wnioskujące wskazuje na to, że konieczność dokonywania tłumaczeń dokumentów pojawia się jedynie w trybie dostarczania dokumentów na wniosek. W związku z powyższym nie można uznać za nieskuteczne lub niezgodne z przepisami prawa doręczanie przez organ pierwszej instancji korespondencji związanej z prowadzonym postępowaniem podatkowym w drodze bezpośredniej przesyłki pocztowej, dokonane z poszanowaniem zasad określonych w przepisach Ordynacji podatkowej. do spraw doręczeń.

14. Pismem z dnia 4 listopada 2013 r. Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, art. 169 § 1 i § 4 ustawy Ord. pod., art. 1 ust. 2 Dyrektywy Rady 2006/112AA/E (dalej: Dyrektywa 2006/112/WE), art. 144, art. 145 § 1 i art. 151 ustawy Ord. pod., art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 17 ust. 3 w zw. z ust. 5 Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych, sporządzonej w Strasburgu dnia 25 stycznia 1988 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 141, poz. 913; dalej: "Konwencja"), art. 121 ustawy Ord. pod. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia o pozostawieniu wniosku Spółki bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 1 i § 4 ustawy Ord. pod., gdyż już samo wystosowanie do Spółki wezwania w trybie art. 169 § 1 ww. ustawy, stanowiło naruszenie tego przepisu. Powyższa regulacja ma bowiem zastosowanie do podań, które nie spełniają wymogów określonych przepisami prawa. Tymczasem wymóg dołączenia tłumaczenia przysięgłego do wniosku o zwrot VAT składanego w trybie rozporządzenia, nie wynika z przepisów prawa, w tym m.in. z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. W opinii Skarżącej, pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia z uwagi na brak oryginału tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia, stanowi rażące naruszenie § 5 ust. 4 rozporządzenia oraz art. 169 § 1 i § 4 ustawy Ord. pod. W dalszej części skargi pełnomocnik Strony podkreśla, iż brak jest potwierdzenia odbioru wezwania, w którym organ podatkowy wyznaczył Spółce termin złożenia dodatkowych dokumentów, za wyjątkiem odpowiedzi Poczty Polskiej.

15. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

16. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy załączenie do wniosku o zwrot podatku jedynie oryginału zaświadczenia, określonego w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, bez jego tłumaczenia na język polski, należy traktować jako brak formalny wniosku w rozumieniu art. 169 § 1 ustawy Ord. pod. i w konsekwencji należy stosować tryb przewidziany w tym przepisie oraz skutki wynikające z tego unormowania. Odpowiedź na to pytanie winna być poprzedzona analizą § 5 rozporządzenia. Według postanowień tego przepisu zwrot podatku następuje na sporządzony według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia wniosek podmiotu uprawnionego (ust. 1 i 3). Zgodnie z ust. 4 do wniosku dołącza się:

1) oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane kwoty zwrotu podatku;

2) oryginał zaświadczenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności;

3) dokument potwierdzający identyfikację na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, jeżeli zwrot podatku dotyczy przypadku, o którym mowa w § 2 ust. 3, i podmiot zagraniczny jest zidentyfikowany dla świadczenia usług elektronicznych poza terytorium kraju. Omawiany przepis zawiera pełny katalog dokumentów, których dołączenie do wniosku o zwrot podatku jest niezbędne dla skuteczności tego wniosku. Słusznie Skarżąca podnosi, iż przepis ten nie nakłada obowiązku dołączenia do wniosku tłumaczenia dokumentów wymienionych w ust. 4 § 5. Jedynie z objaśnień do wzoru wniosku o zwrot podatku stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług wynika, że wniosek o zwrot podatku powinien być sporządzony w języku polskim.

17. Sąd wskazuje, iż mimo braku jednoznacznego wskazania co do wszystkich elementów składanego wniosku poza sporem jest, że zgodnie z art. 27 zdanie 1 Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Ta konstytucyjna zasada znalazła swoje rozwinięcie w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.). Zgodnie z art. 4 pkt 3 tej ustawy język polski jest językiem urzędowym między innymi terenowych organów administracji publicznej. Najistotniejsze zaś dla niniejszej sprawy zapisy znajdują się w art. 5 ust. 1 ustawy, który stanowi, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, a także w ustępie 2 zgodnie z którym przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Powyższy stan prawny nie uległ zmianie po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Wprawdzie zgodnie z prawem unijnym, języki obowiązujące w państwach członkowskich są jednocześnie oficjalnymi urzędowymi językami, jednakże dotyczy do jedynie instytucji wspólnotowych, w ramach których uprawnione jest posługiwanie się tymi językami. W zakresie relacji pomiędzy organem podatkowym a podatnikiem na terytorium państwa polskiego regułą jest komunikowanie się w języku polskim. Wynika to jednoznacznie z wyżej wskazanych unormowań prawnych. Zatem skarżący składając wniosek o zwrot podatku, przewidziany w § 5 rozporządzenia zobowiązany był złożyć to podanie w języku polskim oraz do wniosku dołączyć oprócz oryginałów dokumentów wskazanych przez normodawcę w tym przepisie również tłumaczenie tych dokumentów na język polski. Pogląd taki jest konsekwentnie prezentowany w orzecznictwie. Należy wskazać w tym zakresie na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2006 r., I FSK 200/06 i z dnia 28 lutego 2008 r., I FSK 432/07 (dostępne w bazie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Także to stanowisko było prezentowane w orzeczeniach przytaczanych przez Sąd I instancji oraz skarżącą spółkę, a mianowicie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2008 r., I FSK 1166/07 oraz z dnia 6 października 2009 r., I FSK 785/08 (dostępne w bazie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

18. Powyższa konstatacja nie oznacza, że stanowisko przyjęte przez organy podatkowe jest zgodne z ogólnymi zasadami postępowania podatkowego.Trzeba bowiem podkreślić, że przepisy określające pewne wymogi formalne mają określony cel. Nie są one bowiem ustanawiane dla wyłącznej wygody organu administracji publicznej. Ratio legis wyżej wskazanych regulacji, zawartych w analizowanym rozporządzeniu, było z jednej strony przyspieszenie postępowania o zwrot podatku z drugiej zaś uniemożliwienie nadużycia prawa do zwrotu podatku. Stąd wymóg z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia dołączenia do wniosku oryginału zaświadczenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności. Przez pryzmat celu wyżej wskazanych unormowań należy ocenić, czy brak tłumaczenia tego zaświadczenia uniemożliwia prowadzenie postępowania i czyni koniecznym zastosowanie trybu przewidzianego w art. 169 ustawy Ord. pod.?

19. W aktach sprawy znajduje się oryginał zaświadczenia, przedłożonego przez Stronę skarżącą. Z lektury tego dokumentu wynika, że nie został sporządzony według wzoru, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Jednakże zaświadczenie zostało wystawione w dwóch językach, a mianowicie holenderskim i angielskim. Treść oraz systematyka tego zaświadczenia niemal wiernie odpowiada polskiemu wzorowi zaświadczenia, które jest dwujęzyczne, a mianowicie w języku polskim i angielskim. Zatem bez żadnych wątpliwości można stwierdzić na podstawie przedłożonego zaświadczenia, że wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej. Z tego dokumentu wynika nie tylko pełna nazwa podmiotu, siedziba, rodzaj działalności ale również numer, pod którym jest zarejestrowany podatnik z właściwym prefiksem dla Holandii. Stąd też nie może budzić żadnych wątpliwości fakt, że zaświadczenie odpowiada prawu. Dlatego też nie można zgodzić się z organami podatkowymi, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 169 § 1 ustawy Ord. pod. do wezwania wnioskodawcy o usunięcie braków formalnych. Złożone bowiem wraz z wnioskiem zaświadczenie nie uniemożliwiało rozpoznanie sprawy przez organ. Tym bardziej nie było prawnie dopuszczalne pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 4 ustawy Ord. pod. Zwłaszcza, że w momencie wydawania przez organ podatkowy postanowienia na podstawie tego przepisu nie było już żadnych wątpliwości, że wnioskodawca jest podatnikiem podatku od wartości dodanej, uprawnionym do wystąpienia o zwrot podatku, albowiem skarżąca spółka złożyła szereg dodatkowych dokumentów.

20. Należy również podkreślić, że odmienna wykładnia wskazanych wyżej przepisów doprowadziłaby do naruszenia zasady proporcjonalności i zasady neutralności podatku od wartości dodanej, które obowiązują na terenie Unii Europejskiej. Doszłoby bowiem do sytuacji, że podmiot, który spełnia warunki materialnoprawne do zwrotu podatku od towarów i usług, co do którego statusu prawnego nie ma wątpliwości, legitymującego się oryginalnym zaświadczeniem przewidzianym w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, nie otrzymałby tego zwrotu tylko z uwagi na bardzo formalistyczną wykładnie przepisów prezentowaną przez organ podatkowy.

21. Sąd w rozpoznawanej sprawie w całości podzielił stanowisko zaprezentowane w orzecznictwie sądowym w zakresie naruszenia przez organy podatkowe zasady proporcjonalności przy rozstrzyganiu spraw dotyczących zwrotu podatku VAT dla nierezydentów (vide orzeczenie NSA z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt I FSK1469/09, wyrok z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3331/06 (takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z 9 października 2008 r. sygn. akt I FSK 1166/07).

22. Za naruszające zasady postępowania, w tym w szczególności zasadę szybkości postępowania oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych Sąd uznał błędy techniczne wynikające z nieskutecznych czynności doręczania rozstrzygnięć administracyjnych. Błędy organu podatkowego pierwszej instancji doprowadziły do stanu, w którym wniosek o zwrot podatku złożony w 2009 r. dotyczący 2008 r. został rozpatrzony po trzech latach.

23. Tym samym uznając zarzuty skargi za zasadne Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 ww. ustawy.