Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1550/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 197
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: Art. 153, art. 168 par. 1, art. 170, art. 171
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek ( spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Krystyna Kutzner Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Rektora z dnia 25 czerwca 2014r. nr [ ] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz radcy prawnego S. K. - Kancelaria Radcy Prawnego, ul. [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Kierownik Studiów Doktoranckich Instytutu [...] Uniwersytetu decyzją z [...] 2014 r. nr [...], na podstawie art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a." umorzył postępowanie w całości - w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygnatura akt I OSK 1156/13, oddalającym skargę kasacyjną na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III/SA/Kr 1118/11, którym uchylono zaskarżoną przez B. K. decyzję Rektora Uniwersytetu z [...] 2011 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich czwartego roku na Wydziale Studiów [...] Uniwersytetu w roku akademickim 2009/2010, oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wraz z postanowieniami Rektora z [...] 2011 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz z dnia [...] 2011 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...], znak: [...] Kierownik Studiów Doktoranckich Instytutu [...] skreślił B. K. z listy doktorantów czwartego roku studiów w dziedzinie nauk humanistycznych w roku akademickim 2009/2010.

Od decyzji tej B. K. złożył odwołanie.

Prorektor ds. dydaktyki w dniu [...] 2011 r. wydał postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia.

B. K. pismem z dnia 6 czerwca 2011 r. zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. znak [...], Prorektor Uniwersytetu ds. dydaktyki przywrócił termin do wniesienia odwołania.

Rektor decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania z dnia 1 lutego 2011 r., utrzymał w mocy decyzję kierownika studiów doktoranckich.

W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 197 ust. 2, ust. 4 ustawy P.s.w., § 10 ust. 1, § 9 Regulaminu studiów doktoranckich i wskazano, że sprawozdanie doktoranta z wykonania obowiązków w roku akademickim 2009/2010 zostało złożone w dniu 15 lipca 2010 r. a więc po upływie terminu. Ponadto B. K. nie złożył wymaganej opinii opiekuna naukowego. Kierownik studiów doktoranckich zwrócił się do opiekuna naukowego doktoranta z prośbą o wydanie opinii, w wyniku czego została wydana opinia negatywna z dnia 25 października 2010 r.

Z uwagi na niezłożenie przez doktoranta wymaganej dokumentacji w regulaminowym terminie, a następnie wydanie przez kierownika studiów doktoranckich opinii negatywnej, Rektor zadecydował o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję Rektora doktorant złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1118/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Rektora z [...] 2011 r. nr [...] - oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wraz z postanowieniami Rektora z [...] 2011 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz z 7 marca 2011 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Od wyroku B. K. wniósł skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1156/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, przychylając się jedynie do sprostowania zaskarżonego wyroku w przedmiocie daty pozostawienia odwołania bez rozpoznania.

W dalszej części uzasadnienia organ przywołał treść art. 105 § 1 K.p.a. i wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę stwierdził, iż w świetle orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1118/11, pozostają w sprawie okoliczności faktyczne, których nie można jednoznacznie rozstrzygnąć na niekorzyść doktoranta. Mając na uwadze fakt, że w obliczu ww. wyroku oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2013 r. prawomocnie uchylono poprzednią decyzję o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich i od tego momentu B. K. posiada status doktoranta, kierownik studiów doktoranckich postanowił nie skreślać go z listy uczestników studiów doktoranckich w roku akademickim 2013/2014 i w związku z powyższym umorzyć postępowanie w sprawie skreślenia jako bezprzedmiotowe.

B. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie podnosząc, że jest pozbawiona podstaw prawnych, nie istnieją żadne przesłanki do jej podjęcia. Wniósł o jej anulowanie i o wykonanie postanowień sądu: wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1118/11 z dnia 19 grudnia 2012 r. i wyrok NSA sygn. akt l OSK1156/13 z dnia 8 października 2013 r.

Zwrócił się o zaliczenie trzeciego roku studiów doktoranckich z roku akademickiego 2009/2010. Odpowiednie "sprawozdanie doktoranta za rok akademicki 2009/2010" zostało złożone w sekretariacie Instytutu i na dzień dzisiejszy pozostaje bez rozpatrzenia. Sprawozdanie doktoranta jest jedynym dokumentem, na podstawie którego podejmowane są decyzje o zaliczeniu roku akademickiego. Wniósł o podjęcie stosownej decyzji i wpisanie go na czwarty rok studiów doktoranckich na rok akademicki 2014/2015.

Decyzję nr [...], datowaną na 28 kwietnia 2014 r. otrzymał skarżący w maju. Z oczywistych względów nie istnieje możliwość rozpoczęcia roku akademickiego w miesiącu maju. Pismo które otrzymał zawiera informację, iż od 8.10.2013 r. jest doktorantem Uniwersytetu. W sprawie statusu doktoranta wielokrotnie i wiele miesięcy wcześniej rozmawiał skarżący prosząc o wyjaśnienia, z A. N. Pismo nr [...] nie zawiera informacji czy zaliczony jest trzeci rok studiów, czy ma go powtarzać czy jest już na czwartym roku. Jaki jest tryb studiów.

Wniósł o przyjęcie sprawozdania doktoranta za rok akademicki 2009/2010, zaliczenie trzeciego roku studiów doktoranckich i wpisanie na kolejny rok akademicki tj. 2014/2015.

Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia 25 czerwca 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), dalej "P.s.w." oraz § 10 uchwały nr [...] Senatu z dnia 27 maja 2009 r. w sprawie Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie ze zm. (dalej "Regulamin").

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2013 r. uchylone zostały decyzja Rektora z dnia [...] 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji wraz z postanowieniami Rektora z [...] 2011 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz z 7 marca 2011 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W związku z powyższym nie istnieje potrzeba uchylenia decyzji wydanych w sprawie B. K. przez Rektora.

Pomimo otrzymania w maju br. decyzji nr [...] z dnia [...] 2014 r. o umorzeniu postępowania, nieprawdziwy jest zarzut skarżącego o braku poinformowania go o przywróceniu mu statusu doktoranta. Organ podkreślił, że fakt ten wynika bezpośrednio z wyroków WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1118/11 oraz NSA z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1156/13.

Dodatkowo skarżący został poinformowany o przywróceniu mu statusu doktoranta e-mailem z dnia 8 kwietnia 2013 r. otrzymanym od pracownika Działu Nauczania Uniwersytetu oraz pismem skierowanym przez Prorektora ds. dydaktyki z dnia 20 czerwca 2013 r. ([...]).

Zacytowany w odwołaniu przez doktoranta fragment decyzji kierownika studiów doktoranckich został wyrwany z kontekstu. Kierownik studiów doktoranckich nie podjął decyzji ws. przyznania skarżącemu statusu doktoranta. Status ten został ponownie uzyskany przez doktoranta w momencie wydania wyroku przez WSA w Krakowie, co zostało następnie potwierdzone wyrokiem NSA.

Odnosząc się do prośby doktoranta dotyczącej przyjęcia jego sprawozdania za rok akademicki 2009/2010, zaliczenie mu trzeciego roku studiów doktoranckich oraz dokonania wpisu na rok akademicki 2014/2015 Rektor podkreślił, że nie jest organem władnym do podjęcia jakichkolwiek czynności związanych z zaliczeniem doktorantowi roku studiów doktoranckich oraz dokonaniem wpisu na przyszły rok akademicki. Rektor zwrócił również uwagę, iż nie ma odzwierciedlenia w stanie rzeczywistym prośba doktoranta o zaliczenie mu trzeciego roku studiów oraz o dokonanie wpisu na czwarty rok studiów, ponieważ skarżący został skreślony z listy uczestników czwartego roku studiów doktoranckich. Doktorant miał więc zaliczony trzeci rok studiów doktoranckich.

Stosownie do uwag zawartych w uzasadnieniu prawnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1118/11, obowiązujący w dacie wydania decyzji § 7 pkt 3 Regulaminu, zawierający sformułowanie, iż kierownik studiów doktoranckich podejmuje decyzje w sprawie zaliczenia kolejnych lat studiów doktoranckich, nie upoważnia kierownika studiów doktoranckich do wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie zaliczenia roku studiów. "Decyzja" kierownika studiów doktoranckich o zaliczeniu roku stanowi bowiem wewnętrzny akt zakładowy. W związku z powyższym WSA w Krakowie nie uchylił rozstrzygnięcia kierownika studiów doktoranckich o niezaliczeniu skarżącemu czwartego roku studiów. Uchylone zostały wyłącznie przedmiotowe decyzje oraz postanowienia w sprawie skreślenia skarżącego z listy uczestników czwartego roku studiów doktoranckich prowadzonych w Instytucie [...] na Wydziale Studiów [...]. Decyzja o niezaliczeniu roku w dalszym ciągu posiada więc moc wiążącą. W związku z tym, że w myśl § 11 ust. 1 oraz 2 Regulaminu doktorant nie ma prawa powtarzania roku oraz na studiach doktoranckich nie dopuszcza się reaktywacji, a także nie istnieje również instytucja warunkowego powtarzania roku, prośba skarżącego o wpisanie go na kolejny rok akademicki nie ma racji bytu. Aktualnie skarżący jest więc doktorantem czwartego roku studiów.

B. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zwracając się o uznanie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z obowiązującym prawem.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący podniósł, że nie istnieją żadne podstawy prawne do "umorzenia postępowania w całości". Umorzenie w tym wypadku całego postępowania jest działaniem bezprawnym. Ani Kierownik Studiów Doktoranckich ani Rektor nie mają prawa do anulowana - umarzania pozostałych dokumentów dotyczących zaliczenia roku akademickiego 2009/2010, przede wszystkim sprawozdania doktoranta skarżącego za rok akademicki 2009/2010, i opinii prof. dr hab. J. W. z dnia 25.10.2010 r., nie mają prawa do uchylania całego roku akademickiego. Sąd nie uchylił tych dokumentów, tak jak nie uchylił roku akademickiego 2009/2010, dokumenty te istnieją, rok akademicki został zakończony i w myśl obowiązującego prawa sprawozdanie za rok akademicki 2009/2010 winno być rozpatrzone. Ani Kierownik Studiów Doktoranckich ani Rektor nie mają prawa do umarzania tych dokumentów, tak jak nie posiadają prawa do umarzania zaliczeń, egzaminów, sesji, czy tytułów naukowych. Takie bezprawne postępowanie może stanowić niebezpieczny precedens pozwalający na manipulowanie i obchodzenie obowiązującego prawa.

Decyzja WSA w Krakowie jak i NSA nie nakazuje wpisania skarżącego na listę uczestników studiów doktoranckich, nakazuje jedynie uchylenie konkretnych decyzji. Skarżący został ostatecznie usunięty z Uczelni decyzją z [...] 2011 r. wobec powyższego nie może być mowy o "nieskreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich". Skarżący może być jedynie wpisany ponownie na tą listę. Skarżący nie był na liście doktorantów od 27 czerwca 2011 r. przez okres niemal trzech lat.

Można teoretycznie przywrócić skarżącego na rok akademicki 2009/2010, ten rok akademicki został już niestety zakończony. Samo uchylenie wskazanych w wyroku decyzji nie oznacza przywrócenia statusu doktoranta. Konieczne jest uchylenie decyzji zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 19 grudnia 2012 i na podstawie istniejących dokumentów (sprawozdanie Doktoranta, opinia Promotora) podjęcie kolejnej decyzji o zaliczeniu roku 2009/10 i wpisaniu na kolejny rok akademicki. Istnieje taka możliwość ponieważ Kierownik Studiów Doktoranckich ma także prawo podjąć na podstawie istniejących dokumentów niekorzystną dla skarżącego decyzję i nie zaliczyć roku akademickiego 2009/2010. Jednak decyzja w sprawie zaliczenia roku 2009/10 w myśl obowiązującego prawa powinna zostać podjęta - negatywna lub pozytywna.

Sprawozdanie za rok akademicki 2009/2010 doktorant złożył w wymaganym terminie. Na podstawie istniejących dokumentów można stwierdzić sprzeczności między sprawozdaniem doktoranta, a opinią promotora, sprzeczności zostały wyjaśnione i odpowiednie dowody znajdują się w aktach sprawy.

Decyzja [...] o wpisaniu skarżącego na listę uczestników studiów doktoranckich zapadła 28 kwietnia 2014 r., do adresata dotarła 8 maja 2014 r. Odwołanie od decyzji wysłane zostało 21 maja 2014 r. Ostateczną decyzję Prorektora ds. dydaktyki skarżący otrzymał w dniu 1.07.2014 r. a więc po zakończeniu wszystkich zajęć dydaktycznych i letniej sesji egzaminacyjnej. Tak Kierownik Studiów Doktoranckich jak i Prorektor ds. dydaktyki zdawali sobie sprawę, iż przyjęcie Doktoranta na rok akademicki w miesiącu maju czy czerwcu uniemożliwi Doktorantowi realizację programu studiów w roku akademickim 2013/2014.

Wyrok NSA w sprawie zapadł 8 października 2013 r. Po prawie ośmiu miesiącach od wyroku NSA decyzję w sprawie podjął Rektor ds. dydaktyki. Można domniemywać, iż działanie (zaniechanie) Kierownika Studiów Doktoranckich było działaniem bezprawnym. Kierownik Studiów Doktoranckich podjął swoją decyzję w terminie, który uniemożliwił realizację programu studiów, a tym samym zaliczenie roku akademickiego 2013/2014. Regulamin studiów doktoranckich na Uniwersytecie § 9 art. 1 mówi iż "okresem zaliczeniowym na studiach doktoranckich jest rok akademicki", rok akademicki rozpoczyna się 1 października, a nie na początku maja. Kierownik Studiów Doktoranckich nie miał prawa podjęcia decyzji o przywróceniu statusu doktoranta w dniu 28 kwietnia 2014 r.

Osobą podejmującą decyzję i informującą o przywróceniu statusu doktoranta powinien być Kierownik Studiów Doktoranckich, nie Pani z Działu Nauczania i nie pocztą e-mailową. Prawomocny wyrok w sprawie zapadł 8 października 2013 r. a więc kilka miesięcy po otrzymaniu ww. korespondencji. W okresie do 8 października nie było żadnych podstaw prawnych do podejmowana decyzji o przywróceniu statusu doktoranta.

Jednym z głównych powodów odwołania skarżącego od wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r. była lakoniczność uzasadnienia wyroku i brak wytycznych co do dalszego postępowania. Obawy skarżącego sprawdziły się i zbyt lakoniczne uzasadnienie wyroku przy niechętnej postawie Władz Uczelni prowadzi do kolejnego procesu sądowego.

Zdaniem skarżącego uzasadnienie wyroku w zakresie dotyczącym sformułowania wytycznych co do dalszego postępowania organów jest zbyt lakoniczne, nie spełnia wymogów art. 141 § 4 P.p.s.a. W szczególności nie została wyjaśniona podstawa prawna rozstrzygnięcia wyroku, w wielu miejscach uzasadnienie powołuje się na przepisy podając numery artykułów, ale już nie odwołując się do konkretnego aktu prawnego, z którego te artykuły miałyby pochodzić. Z uzasadnienia tego można wnioskować, iż akta przedłożone przez władze Uniwersytetu nie były kompletne - brak pewnych dokumentów, a nawet niekompletność zaskarżonej decyzji. W świetle tego Sąd winien wystąpić do władz Uczelni o skompletowanie dokumentów, w tym istotnych dla sprawy dowodów.

Skarżący zarzucił pominięcie w postępowaniu złożonego przez skarżącego sprawozdania jak i innych dokumentów. Sąd nie rozpoznał wniosku pełnomocnika skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci sprawozdania skarżącego za rok 2009/2010 złożonego przez skarżącego. Jest to o tyle istotne, iż tylko dopuszczając ten dowód można było ustalić czy taki dokument w ogóle istnieje, czy faktycznie został przedłożony władzom Uczelni (co było przedmiotem rozpoznania przez Sąd), a w końcu - jaka była jego treść. Ma to fundamentalne znaczenie dla sprawy - bez tego dowodu orzeczenie jest niepełne.

Rektor Uniwersytetu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi Rektor stwierdził, że skarżący nie rozumie skutków wyroków sądów administracyjnych a w szczególności wyroku uchylającego decyzję o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich. Wyrok uchylający decyzję w sprawie skreślenia z listy doktorantów wywołuje skutki od chwili jego prawomocności. Oznacza to, że w sprawie skarżący w wyniku uchylenia decyzji przez Sąd odzyskał status doktoranta, o czym był informowany przez pracowników Uniwersytetu. Podjęta przez kierownika studiów doktoranckich decyzja stanowi jedynie dopełnienie procedury sądowoadministracyjnej. Jej wydanie należy uznać za wypełnienie zaleceń NSA oraz WSA w Krakowie.

Zarzut skarżącego, iż późne wydanie decyzji w jego sprawie uniemożliwia mu zaliczenie roku jest bezzasadny. Skarżący posiada status doktoranta w zasadzie od początku roku akademickiego 2013/14. Termin na zaliczenie roku upływa 30 września 2014 r. Po tej dacie kierownik studiów doktoranckich będzie mógł zająć się sprawą zaliczenia przez Doktoranta kolejnego roku studiów doktoranckich. Natomiast będzie to już przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

Skarżone w sprawie decyzje wydane przez organy uczelni dotyczą sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem wyroków sądów administracyjnych, a więc odnoszą się do skreślenia doktoranta z powodu niedopełnienia wszystkich obowiązków doktoranckich w roku akademickim 2009/10.

Zgodnie z art. 197. ust. 1 i 2 P.s.w. doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. Przepis art. 189 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi zgodnie z ust. 1, należy realizowanie programu studiów doktoranckich oraz prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu". Natomiast w myśl art. 197 ust. 4 ustawy "Doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów".

W trakcie rozprawy przed Sądem ustanowiony w ramach prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik skarżącego podniósł, że po wyroku Sądu decyzje powinny mieć charakter merytoryczny rozstrzygając o odmowie skreślenia z listy doktorantów. Ponadto zarzucił, że postępowanie trwało przewlekle, co miało znaczenie dla statusu skarżącego jako studenta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz.1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Skarga jest niezasadna.

Z uwagi na argumentację skargi wskazującą na wadliwość wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1118/11, należy zauważyć, że argumentacja ta nie mogła przynieść zamierzonego skutku, wyrok ten jest, bowiem prawomocny skoro wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1156/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną B. K. Zgodnie z treścią art. 168 § 1 P.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 P.p.s.a.). Nie można zatem podważać jego mocy wiążącej, ponieważ ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 P.p.s.a.). Co do zasady mocą wiążącą i powagą rzeczy osądzonej objęta jest jedynie sentencja wyroku, a nie jej uzasadnienie. Jednakże powaga rzeczy osądzonej rozciąga się również na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2014-02-25, sygn. II GSK 1939/12, LEX nr 1447198).

Przede wszystkim jednakże należy wskazać, że w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną obecnie decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji miał zastosowanie art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną praną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2014-04-25, sygn. II FSK 1276/12, LEX nr 1481471).

Zdaniem Sądu, wynikający z powyższej regulacji obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej przez sąd administracyjny został spełniony ponieważ rozpatrując ponownie sprawę kierownik studiów doktoranckich, jako organ pierwszej instancji, stwierdził, że w świetle orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1118/11, pozostają w sprawie okoliczności faktyczne, których nie można jednoznacznie rozstrzygnąć na niekorzyść doktoranta. Mając na uwadze fakt, że wobec treści ww. wyroku oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1156/13 prawomocnie uchylono poprzednią decyzję o skreśleniu skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich i od tego momentu skarżący posiada status doktoranta, kierownik studiów doktoranckich postanowił nie skreślać go z listy uczestników studiów doktoranckich w roku akademickim 2013/2014.

W związku z powyższym uznając postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich w roku akademickim 2013/2014 jako bezprzedmiotowe, zdaniem Sądu, zasadnie Kierownik Studiów Doktoranckich Instytutu [...] Uniwersytetu decyzją z [...] 2014 r. nr [...], na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w całości. Zgodnie, bowiem z treścią art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Stanowisko powyższe prawidłowo podzielił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Należy przypomnieć, że postępowanie które zakończyło się decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...], znak: [...] Kierownika Studiów Doktoranckich Instytutu [...] oraz decyzją Rektora z dnia [...] 2011 r. nr [...] toczyło się w przedmiocie skreślenia skarżącego jako doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich czwartego roku na Wydziale Studiów [...] w roku akademickim 2009/2010.

Decyzje te zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1118/11 Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Krakowie, a więc nie wywołały skutku prawnego w nich określonego, a wynikającego z przywołanego wówczas w decyzji - art. 197 ust. 1 i 2 P.s.w., oraz § 10 Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie (uchwała Senatu Uniwersytetu nr [...] z dnia 27 maja 2009 r.), które określały, że kierownik studiów doktoranckich podejmuje decyzję o skreśleniu z listy doktorantów w przypadku stwierdzenia niezrealizowania obowiązków niezbędnych do zaliczenia roku lub innych podstawowych obowiązków regulaminowych, negatywnej opinii opiekuna naukowego i stwierdzenia zatrudnienia doktoranta na etacie rezydenckim. Ponadto na podstawie art. 197 P.s.w. do podstawowych obowiązków doktoranta należy: postępowanie zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich, realizowanie programu studiów doktoranckich oraz prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu a ponadto odbywanie praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu.

Jak wskazywały organy w obu powyższych decyzjach powodem skreślenia skarżącego jako doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich było to, że sprawozdanie doktoranta z wykonania obowiązków w roku akademickim 2009/2010 zostało złożone w dniu 15 lipca 2010 r. a więc po upływie terminu. Ponadto B. K. nie złożył wymaganej opinii opiekuna naukowego. Kierownik studiów doktoranckich zwrócił się do opiekuna naukowego doktoranta z prośbą o wydanie opinii, w wyniku czego została wydana opinia negatywna z dnia 25 października 2010 r. Z uwagi na niezłożenie przez doktoranta wymaganej dokumentacji w regulaminowym terminie, a następnie wydanie przez kierownika studiów doktoranckich opinii negatywnej, Rektor zadecydował o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1118/11 zaskarżona decyzja i utrzymana w mocy decyzja organu I instancji dotknięte są omówionymi szczegółowo w treści uzasadnienia tego wyroku uchybieniami przepisom postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i ponownie rozpatrując sprawę będą organy Uczelni miały na uwadze poczynione wyżej wskazania i ocenę prawną, wiążące z mocy art. 153 P.p.s.a. organy i Sąd, dotyczące decyzji merytorycznie rozstrzygających sprawę.

Prawidłowo więc jak już wskazano, organ I instancji realizując te wskazania przez uznanie, że pozostają w sprawie okoliczności faktyczne, których nie można jednoznacznie rozstrzygnąć na niekorzyść doktoranta, zakończył postępowanie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy doktorantów decyzją z [...] 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umarzając postępowanie w całości.

Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego.

Taka sytuacja w sprawie poddanej kontroli Sądu zaistniała skoro organy uznały, że nie ma podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego w przedmiocie skreślenia skarżącego jako doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich czwartego roku na Wydziale Studiów [...] Uniwersytetu w roku akademickim 2009/2010.

Nie była trafna argumentacja podniesiona w trakcie rozprawy przed Sądem, że po wyroku Sądu decyzje powinny mieć charakter merytoryczny rozstrzygając o odmowie skreślenia z listy doktorantów oraz zarzut, że postępowanie trwało przewlekle, co miało znaczenie dla statusu skarżącego jako studenta.

Zaskarżone w sprawie decyzje wydane przez organy uczelni dotyczą sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem wyroków sądów administracyjnych, a więc odnoszą się do skreślenia doktoranta z powodu niedopełnienia wszystkich obowiązków doktoranckich w roku akademickim 2009/10. Takiego też przedmiotu dotyczyło postępowanie i w tym przedmiocie rozstrzygały organy uczelni w wyeliminowanych z obrotu prawnego decyzjach i do tego przedmiotu odnosiły się obecnie zaskarżone decyzje rozstrzygając o umorzeniu postępowania.

Należy, zatem w pełni podzielić stanowisko, że skarżący w wyniku uchylenia decyzji przez Sąd odzyskał status doktoranta. Podjęta przez kierownika studiów doktoranckich decyzja stanowi jedynie dopełnienie procedury sądowoadministracyjnej. Jej wydanie należy uznać za wypełnienie zaleceń NSA oraz WSA w Krakowie.

Ponadto skoro skarżący uznawał, że postępowanie po wyroku Sądu toczyło się przewlekle to mógł w tym zakresie skorzystać ze skargi o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.

Zarzut skarżącego, iż późne wydanie decyzji w jego sprawie uniemożliwia mu zaliczenie roku jest bezzasadny. Jak trafnie wskazały organy, skarżący posiada status doktoranta w zasadzie od początku roku akademickiego 2013/14. Termin na zaliczenie roku upływa 30 września 2014 r. Po tej dacie kierownik studiów doktoranckich będzie mógł zająć się sprawą zaliczenia przez Doktoranta kolejnego roku studiów doktoranckich. Natomiast będzie to już przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 145 P.p.s.a. Organy nie naruszyły przepisów ani tych dotyczących zasad prowadzenia postępowania, ani przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w ramach prawa pomocy, orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Ustawa z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 507) stanowi w art. 223 ust. 1: Koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa. Wysokość wynagrodzenia określono na podstawie § 15 pkt 1 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 490).