Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 48/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. o nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]"r. o nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia "[...]" roku o nr "[...]", którym odmówiono K. Z. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze "[...]", z dnia 03 grudnia 1999 roku.

W uzasadnieniu organ podał, że wymieniony tytuł wykonawczy na dzień wydania postanowienia obciążony był kwotą 2 934,40 zł. Nie zaistniała zaś żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, określona w art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U z roku 2002 Nr 110 poz. 968 ze zm.), a w szczególności wskazane w punkcie 1 tego paragrafu i powoływane przez stronę we wniosku o umorzenie i złożonym zażaleniu, wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, że w chwili dokonania czynności egzekucyjnej jaką było zajęcie samochodu strony zobowiązanie zostało wykonane, ponieważ zarówno zajęcie rzeczy, jak też zapłata zaległego podatku nastąpiła w dniu 29 stycznia 2004 roku oraz do zarzutu bezpodstawnego zaliczenia części dokonanej wpłaty na poczet nieuzasadnionych kosztów postępowania zamiast na poczet długu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż twierdzenia strony nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Z akt wynika bowiem, że zapłacona przez K. Z. w tym dniu kwota 870 zł zrealizowana została po dokonaniu czynności zajęcia jej samochodu, skoro czynność poborcy skarbowego miała miejsce w godzinach 13-15 (co powołała strona między innym w piśmie z dnia 29 stycznia 2004 roku zawierającym skargę na działanie poborcy skierowaną do Prezydenta Miasta), zaś wpłaty sumy 870 zł dokonano w Urzędzie Pocztowym Nr "[...]" w E. w godzinach pomiędzy 16 a 17 (co wynika z informacji złożonej przez rejonowy Urząd Poczty w E. w piśmie "[...]").

Jeżeli zatem w chwili dokonywania pierwszej czynności egzekucyjnej istniał obowiązek w podatku, to postępowanie nie mogło być umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt. 1 ustawy o p.e.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż w dniu 29 stycznia 2004 roku, kiedy to doszło do zajęcia samochodu osobowego strony na poczet egzekwowanej należności w podatku od środków transportowych za rok 1996, prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczyło ustalonej i udokumentowanej kwoty 913,90 zł. Dokonaną przez stronę w tym dniu wpłatę w kwocie 870 zł, zaliczono na poczet należności głównej i odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych. Po odliczeniu tych kosztów, organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi (także Prezydentowi Miasta E. działającemu w tym przypadku jako organ podatkowy) kwotę 198,30 zł tytułem należności głównej oraz kwotę 574,50 zł tytułem odsetek. Po rozliczeniu dokonanej wpłaty pozostała, w związku z tym do uiszczenia należność główna z tytułu zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za rok 1996 w kwocie 11,70zł i odsetki w wysokości 32,20 zł.

Jak wskazał organ II instancji, w toku prowadzonej egzekucji i stosownie do treści art. 64 § 1 i § 6, w związku z art. 64 pkt. 2 ustawy egzekucyjnej tytuł wykonawczy obciążony został dodatkowymi wydatkami egzekucyjnymi z tytułu faktycznie poniesionych kosztów egzekucyjnych, za:

- holowanie i dozorowanie pojazdu zajętego w toku egzekucji w kwocie 1.988 zł,

- oraz za dozór nad pojazdem w okresie od 01 stycznia 2005 do 30 czerwca 2005 w

kwocie 900 zł. Powyższe obciążenia tytułu wykonawczego uniemożliwiły więc

zakończenie trwającego postępowania egzekucyjnego.

Podnosząc powyższe, jak też powołując się na literaturę przedmiotu oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego SKO zwróciło uwagę, że postępowanie egzekucyjne w administracji kończy się przez wykonanie egzekucji czyli przez realizację tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny nie wydaje przy tym żadnego rozstrzygnięcia w kwestii zakończenia postępowania egzekucyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1992 roku sygn. akt III S.A. 38/92 (ONSA z 1993 roku Nr 4 poz. 90). A zatem wykonanie nawet całego zobowiązania, po zajęciu przez poborcę samochodu skarżącej nie mogłoby spowodować umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ zauważył jednocześnie, że w związku z postępowaniem w sprawie poborca skarbowy wielokrotnie udawał się do miejsca zamieszkania zobowiązanej. Nie mógł jednak dokonać czynności egzekucyjnych ponieważ nie został przez nią wpuszczony do mieszkania, co potwierdzają dołączone do akt raporty poborców. W toku egzekucji doszło też do nieskutecznych zajęć wierzytelności w organie rentowym oraz u przedsiębiorcy B. S.A. w B.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie zasługiwały również na uwzględnienie w toku postępowania o umorzenie egzekucji na podstawie art. 59 § 1, § 2 i § 3 ustawy o p.e.a. zarzuty K. Z. dotyczące:

• nieprawidłowości w "zaksięgowaniu" zapłaconej kwoty zaległego podatku,

• nieproporcjonalności zastosowanego środka egzekucyjnego,

• czy też ocenianych przez stronę jako nieprawidłowości w realizacji tytułu wykonawczego, czynności dopisywania do tego tytułu kosztów egzekucji.

Podnoszone okoliczności mogą być bowiem, jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, co najwyżej przedmiotem zarzutów zgłaszanych w toku egzekucji, które jednak co do zasady są środkiem prawnym przysługującym zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym, to jest osobie zdefiniowanej w art. 1a pkt 20 ustawy o p.e.a.

Tymczasem, jak zauważył organ, strona w równolegle prowadzonym postępowaniu o wyłączenie spod egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu "[...]" zajętego samochodu osobowego, określiła się jako osoba niezobowiązana. W tej sytuacji organy egzekucyjne nie miały podstaw do innej kwalifikacji zgłoszonego przez skarżącą żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W złożonej skardze K. Z. nie zgadzając się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wnosząc o uchylenie wymienionego wyżej postanowienia zwróciła się jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz stwierdzenie niezgodności z prawem podjętych przez Urząd Miasta w E. działań egzekucyjnych w związku z mającym wpływ na wynik sprawy, rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego.

Jak podała, zaskarżonym postanowieniem organ nie odniósł się do jej zażalenia z dnia 3 sierpnia 2005r., w tym do przedstawionych zarzutów naruszenia art. 10 KPA, stosowania wirtualnej księgowości, naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnych, egzekwowania nie istniejącej należności podatkowej oraz podania nieprawdy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Powołując przepisy art.7 i art. 87 Konstytucji R.P skarżąca podniosła, iż nie było dozwolone w świetle przepisów prawa odebranie ruchomości pod nieobecność zobowiązanego lub dysponenta jego własności jak to miało miejsce w przypadku czynności egzekucyjnych przeprowadzonych w dniu 29.01.2005r. Skarżąca zwróciła uwagę, że art.10 KPA nakazuje zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, a takim jest egzekucja administracyjna. Naruszenie tej zasady jako rażące naruszenie prawa powinno zaś skutkować nieważnością dokonanej czynności, niezależnie czy miało ono wpływ na wynik sprawy.

K. Z. podniosła również, że na podstawie art. 62 §1 Ordynacji podatkowej na poczet podatku za rok 1996, a nie 1997, jak to zrobił U.M. w E., powinna być zaliczona wpłata zobowiązania podatkowego od samochodu "[...]", dokonana w dniu 6 listopada 1998r.

W piśmie procesowym z dnia 15 marca 2006r. skarżąca podtrzymując stanowisko zawarte w skardze, ponownie zarzuciła organom, wydanie tytułu wykonawczego o nr "[...]" z naruszeniem prawa, skoro dotyczył on nieistniejącej należności podatkowej. Pozostałe zaś tytuły na podstawie których dokonano zajęcia samochodu dotyczą, jak wskazała, nie jej lecz męża, Z. Z.

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz.1269), zwanej dalej p.u.s., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej, stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma więc charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. Sąd administracyjny orzekając w danej sprawie pełni bowiem wyłącznie funkcje kasacyjne badając zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, co stanowi wskazany wyżej element sądowej kontroli nad działalnością administracji publicznej.

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny określa natomiast art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. w świetle którego sąd ten rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak podnoszono już w literaturze prawniczej ( por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.197), "niezwiązanie granicami skargi nie oznacza jednak, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności". Sąd jest bowiem zawsze związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji. Granice bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.u.s. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2001r. III SA 502/00 – Przegląd Podatkowy 2001, nr 12, s.63).

Podzielając w pełni powyższy pogląd podnieść należy, iż sąd administracyjny nie mógł w związku ze skargą K.Z. na postanowienie SKO w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oceniać słuszności zarzutów strony dotyczących wyłączenia zajętego samochodu osobowego spod egzekucji administracyjnej, bądź sposobu zaliczenia wpłaty zobowiązania podatkowego od samochodu "[...]", dokonanej w dniu 6 listopada 1998r., co odnosi się do postępowań prowadzonych w innym trybie i w oparciu o inne przepisy prawa. W związku ze skargą na postanowienie odmawiające umorzenia Sąd orzekający w sprawie nie mógł również oceniać podejmowanych przez organ działań w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, jak też nieprawidłowości w "zaksięgowaniu" zapłaconej kwoty zaległego podatku, nieproporcjonalności zastosowanego środka egzekucyjnego, czy ocenianych przez stronę jako nieprawidłowości w realizacji tytułu wykonawczego, czynności dopisywania do tego tytułu kosztów egzekucji. Jak bowiem słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, okoliczności te co do zasady mogły być jedynie przedmiotem zarzutów zgłaszanych w toku egzekucji, będących środkiem prawnym przysługującym zobowiązanemu na podstawie art. 33, 34 i 35 ustawy o p.e.a..

Z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia, jakim było w badanej sprawie umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 59 ustawy o p.e.a., argumenty skarżącej w powyższych kwestiach musiały zatem pozostać poza rozważaniami Sądu.

Badając natomiast legalność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Sąd stwierdził, iż organ ten zasadnie uznał, że postępowanie nie mogło być umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt. 1 ustawy o p.e.a., skoro z ustalonego w sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika, iż dotyczyło ono ustalonej na dzień 29.01.2004r. kwoty 913,90 zł, zaś wpłata przez K. Z. kwoty 870zł, dokonana została po zajęciu w tym dniu spornego samochodu.

Słuszne jest przy tym stanowisko Samorządowego Kolegium, iż wykonanie nawet całego zobowiązania, po zajęciu przez poborcę samochodu skarżącej nie mogłoby spowodować umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Jeżeli zatem w ustalonym stanie faktycznym żądanie skarżącej było bezskuteczne zarówno z punktu widzenia przesłanki wymienionej art. 59 § 1 pkt. 1 ustawy o p.e.a, jak i przesłanek wymienionych w pozostałych punktach tego przepisu, to stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż w okolicznościach sprawy brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze "[...]", nie można odmówić słuszności.

W tej sytuacji nie można też było zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, iż odmawiając umorzenia egzekucji naruszyło przepisy prawa. Tylko zaś uzasadniony zarzut takiego naruszenia mógłby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę K. Z. oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.