Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 38/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.1, art. 14 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Pan L. K. (dalej powoływany także jako Skarżący) złożył w dniu [...] kwietnia 2017 r. w biurze powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności na 2017 r., w którym ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) do działek rolnych o łącznej powierzchni 36,01 ha oraz płatności związanej do krów i płatności związanej do bydła.

Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał Skarżącemu płatności związane do bydła w żądanej wysokości, jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie i płatność związaną do krów w pomniejszonej wysokości, a płatność redystrybucyjną do powierzchni wynikającej z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm., dalej powoływana jako u.s.w.b.). W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując na konieczność ponownej weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do przyznania przedmiotowych płatności.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] przyznał Skarżącemu jednolitą płatność obszarową do powierzchni deklarowanej, płatność za zazielenienie w pomniejszonej wysokości, płatność dodatkową do powierzchni wynikającej z art. 14 ust. 1 i 2 u.s.w.b., płatność związaną do bydła w żądanej wysokości, a płatność związaną do krów w pomniejszonej wysokości.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił błędne przyjęcie przez organ, że złożony przez niego wniosek o płatności bezpośrednie był nieprawidłowy pod względem faktycznym. Oświadczył, że poplonem na spornej działce było żyto wraz z wyką, co zgłaszał telefonicznie inspektorom. Fakt, iż wyki nie widać świadczy jedynie, że w czasie kontroli jeszcze nie wzeszła. Zaznaczył, że plonem na spornej działce była kukurydza a nie żyto, dlatego też uważa wydaną decyzję za krzywdzącą. Wskazał także, że w zakresie płatności do krów omyłkowo wpisał samce, co nie znaczy że nie posiadał wymaganej ilości krów. Skarżący wskazał także, że w latach wcześniejszych, jeżeli były jakieś wątpliwości, to organy ARiMR zawsze wzywały do złożenia wyjaśnień, czego w tym przypadku nie zrobiły.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieni rozstrzygnięcia wskazując na obowiązujące przepisy u.s.w.b. oraz treść rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, zwanego dalej rozporządzeniem nr 809/2014), stwierdził, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Ponadto organ przytoczył przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", na wszystkich kwalifikujących się hektarach rolnicy uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej muszą przestrzegać praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska lub praktyk równoważnych. Taką praktyką korzystną dla klimatu i środowiska jest m.in. utrzymywanie na użytkach rolnych obszaru proekologicznego.

W świetle art. 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1307/2013, w przypadku gdy grunty orne gospodarstwa rolnego obejmują więcej niż 15 hektarów, rolnik zapewnia, aby od dnia 1 stycznia 2015 r. obszar odpowiadający przynajmniej 5 % gruntów ornych gospodarstwa rolnego, które rolnik zadeklarował zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz, jeżeli są one uznawane za obszary proekologiczne przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, z uwzględnieniem obszarów wymienionych lit. c), d), g), h), k) i 1) tego ustępu, był obszarem proekologicznym. W Polsce, za obszar proekologiczny, stosownie do § 2 i 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz.U. 2015 r., poz. 354) są wsiewki trawy lub roślin bobrowatych w uprawę główną lub też wysianie mieszanki składającej się co najmniej z dwóch gatunków roślin z określonych grup, z wyłączeniem mieszanki zbożowej wyłącznie z gatunków zbóż.

Organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia gruntów ornych w gospodarstwie Skarżącego obejmowała więcej niż 15 ha, zatem Skarżący był zobowiązany do utrzymywania na użytkach rolnych obszaru proekologicznego odpowiadającego przynajmniej 5% gruntów ornych gospodarstwa rolnego. Z oświadczenia o powierzchni obszarów proekologicznych wynika, że Skarżący zobowiązał się do utrzymania elementu proekologicznego o symbolu EFA14b (międzyplon ozimy), tj. żyto i wyka, położonego na działce ewidencyjnej o identyfikatorze [...]. W trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2017 r. na spornej działce ewidencyjnej stwierdzono uprawę żyta w czystym siewie. Ustalenia inspektorów potwierdzają fotografie wykonane na przedmiotowej działce (FOT. 1, 2, 3, 4, 5). Dla stwierdzonej niezgodności przypisano kod nieprawidłowości E15 "Brak spełnienia wymogów w zakresie prowadzenia obszarów z międzyplonami lub okrywą roślinną ", co oznacza, że Skarżący nie spełnił wymogu utrzymywania na użytkach rolnych obszaru proekologicznego na wymaganym poziomie.

Odwołując się do brzmienia art. 26 ust. 2, art. 28 ust. 1 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181/48 z 20.6.2014), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", organ wyliczył, że procentowa różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem zatwierdzonym wynosi 31,639%. Tym samym, należało zmniejszyć kwotę przyznanej płatności na zazielenienie o kwotę [...] zł.

Odnośnie płatności do krów organ ustalił, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności do 20 zwierząt, z tym że w odniesieniu do dwóch z nich nie zostało spełnione kryterium płci – dwa ze wskazanych zwierząt to samce. Tym samym, Skarżącemu należało przyznać płatność do krów w pomniejszonej wysokości.

Odnosząc się do odwołania, organ stwierdził że nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, a także wskazał na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia. Organ II instancji nie znalazł podstaw do podważenia wyników kontroli na miejscu w niniejszej sprawie. Zawarte w raporcie z czynności kontrolnych wyniki oględzin znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej.

Organ podkreślił, że nie jest prawdą, jakoby Skarżący wypełnił wszystkie obowiązki aby uznać dany użytek rolny za proekologiczny. Prawodawca ustanawiając obszary uznawane za obszary proekologiczne jednoznacznie wskazał, że w przypadku o którym mowa w art. 46 ust. 2 lit. i) rozporządzenia nr 1307, za obszary proekologiczne uznaje się obszary, które zostały utworzone przez wysianie mieszanki składającej się co najmniej z dwóch gatunków roślin, zatem prowadzenie w międzyplonie ozimym uprawy żyta ozimego w czystym siewie (stwierdzonego podczas kontroli na miejscu) nie wypełnia dyspozycji zawartej w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Organ uznał również, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że wystąpiła siła wyższa, bądź też, że niezgodność deklaracji z rzeczywistą uprawą na spornej działce była wynikiem oczywistego błędu producenta rolnego lub organu. Organ zaznaczył, że opisany przez Skarżącego wpływ warunków pogodowych na wschody wyki został zgłoszony po raz pierwszy w piśmie z dnia 14 czerwca 2018 r. a zatem ponad 8 miesięcy od ostatecznego terminu siewu. W przypadku międzyplonu ozimego upłynął on z końcem 1 października 2017 r. Nadto, rolnik może w każdym momencie poinformować organ, że wniosek o przyznanie płatności jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że rolnik został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. W takim przypadku nie stosuje się kar administracyjnych w odniesieniu do części wniosku, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie (art. 15 rozporządzenia nr 640/2014). Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie skorzystał z powyższej możliwości.

W ocenie organu odwoławczego błędna deklaracja samców (2 szt.) do płatności związanej do krów, wbrew twierdzeniom Odwołującego, nie nosi znamion błędu oczywistego, albowiem została wykryta przez organ I instancji dopiero w trakcie kontroli administracyjnej, podczas obowiązkowej weryfikacji wniosku o przyznanie płatności na 2017 rok. Skarżący posiadał informacje dotyczące płci spornych zwierząt. Wszystkie niezbędne informacje w tym zakresie zawiera paszport bydła oraz księga rejestracji stada bydła. Organ zaznaczył, że stawka płatności związanej do krów jest wyższa od stawki płatności związanej do bydła, co stawia Skarżącego w niekorzystnej sytuacji w kwestii argumentowania przesłanek o braku winy.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie i nakazanie zwrotu niesłusznie odebranych mu dopłat. Podtrzymując argumenty z odwołania od decyzji organu I instancji, Skarżący wskazał że zaskarżona decyzja godzi w praworządność i sprawiedliwość. Ponownie wskazał, że wskazanie we wniosku dwóch samców zamiast krów było oczywistym błędem, bowiem wówczas posiadał ok. 25 krów, zaś dopłaty przysługiwały jedynie do 20 sztuk. Agencja o powyższym doskonale wiedziała, bowiem wielkość stada posiadała w swoich bazach danych. Odnośnie zaś poplonu, Skarżący wyjaśnił, że posiał żyto wraz z wyką, ta jednak z uwagi na warunki pogodowe nie wzeszła do dnia przeprowadzenia kontroli. O powyższym fakcie poinformował telefonicznie inspektorów w dniu przeprowadzenia kontroli, tj. [...] listopada 2017 r., a zatem nie jest prawdą, że uczynił to dopiero po 8 miesiącach. Podkreślił, że czym innym jest posianie wyki a czym innym jej wzejście, zaś kontrolerzy nie sprawdzili, czy wyka była posiana. Dlatego też, zdaniem Skarżącego protokół z kontroli z dnia [...] listopada 2017 r. jest bezzasadny i sprzeczny z prawdą.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 28 lutego 2019 r. Skarżący zarzucił organom, że w aktach sprawy bak jest podstawowego dowodu w postaci zdjęć zrobionych w trakcie kontroli w dniu [...] listopada 2017 r., mimo iż stanowią one załącznik do protokołu. Zaznaczył, że tych zdjęć nie otrzymał, a jedynie sam raport z kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. W świetle powyższego, sądy administracyjne powołane są wyłącznie do oceny legalności zaskarżonych aktów lub czynności i nie mają podstaw do powoływania się w swoich rozstrzygnięciach na zasady współżycia społecznego.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zauważyć też należy, w związku ze sformułowaniem żądania skargi (zwrotu niesłusznie odebranych dopłat), że Sąd nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, bowiem o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracji. Sąd, co do zasady, nie ma też uprawnień reformatoryjnych, to znaczy, że nie może zmienić zaskarżonej decyzji ani też nakazać organowi wydania decyzji o określonej treści, nawet w sytuacji, gdy uwzględnia skargę. Sąd natomiast uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części lub stwierdza jej nieważność, gdy są ku temu podstawy określone w art.145 p.p.s.a.

Wskazać na wstępie należy, że rozpatrywana sprawa dotyczy płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Główne zasady przyznawania tych płatności regulują przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U 2016 r., poz. 23 ze zm., u.s.w.b.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347), będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, przy czym działka rolna nie może mieć powierzchni mniejszej niż 0,1 ha, nie więcej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art.5 ust. 2 lit.a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przyczyną pomniejszenia Skarżącemu płatności na 2017 r. były dwie okoliczności. Po pierwsze, organy przyjęły, że Skarżący nie utrzymywał na użytkach rolnych obszaru proekologicznego odpowiadającego przynajmniej 5% gruntów ornych gospodarstwa rolnego, w związku z powyższym obniżyły mu płatność za zazielenienie a także nieprawidłowe zadeklarowanie liczby zwierząt, co skutkowało obniżeniem płatności do krów. Powyższe ustalenia organ poczynił na podstawie kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2017 r., podczas której stwierdzono, że na zadeklarowanej działce ewidencyjnej o nr [...], zamiast międzyplonu ozimego – żyta i wyki istnieje uprawa żyta w czystym siewie. Powyższe skutkowo przyjęciem kodu nieprawidłowości E15 – brak spełnienia wymogów w zakresie prowadzenia obszarów z międzyplonami lub okrywą roślinną. Z kolei w zakresie płatności do krów organ ustalił, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności do 20 zwierząt, z tym że w odniesieniu do dwóch z nich nie zostało spełnione kryterium płci – dwa ze wskazanych zwierząt to samce. Wykluczając, że powyższe stanowi oczywisty błąd rolnika, organ obniżył z tego tytułu płatność do krów.

W ocenie Sądu, powyższe ustalenia organów znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz mają odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawa materialnego.

Jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Na tej podstawie organ dokonuje weryfikacji organu deklarowanej powierzchni, w drodze kontroli administracyjnej albo kontroli na miejscu, co wynika z art. 36 ust.1 u.s.w.b. Zgodnie z tymże przepisem, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, przy czym właśnie ust. 2 tego artykułu określa, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Przepis art. 3 ust.3 u.s.w.b. mówi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem wyżej przytoczone przepisu – ust. 2 i 3 określają obowiązki organu, zastępując tą regulacją przepisy zasad ogólnych wskazanych w art. 7 oraz art. 9 i art.10 Kpa, które nie znajdują zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zatem postępowanie przed organami ARiMR w celu realizacji nałożonych na nią zadań zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą z art. 7 kpa i rozwiniętą w art. 77 § 1 tego kodeksu, zredukowano do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. W konsekwencji wskazaną zasadę ograniczono jedynie do obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organy w sprawach, jak przedmiotowa, nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie winny rozpatrzeć, przedłożony przez rolnika wniosek i wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności bezpośrednich spełnia warunki do ich otrzymania.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2017 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni gospodarstwa Skarżącego. Z tejże kontroli został sporządzony raport (k. 41-35 akt adm.), który został doręczony Skarżącemu. Z treści tegoż raportu wynika, że kontrolujący nie stwierdzili wysiewu zadeklarowanej w oświadczeniu Skarżącego mieszanki poplonowej, stwierdzono zaś wysiew żyta na plon. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w dokumentacji fotograficznej, stanowiącej załącznik do protokołu. W zastrzeżeniach do tegoż raportu Skarżący wskazał, że dokonał wysiewu żyta wraz z wyką na poplon, jednakże twierdzenia Skarżącego nie znalazły potwierdzenia w dokumentacji fotograficznej, dosłanej przez organ do akt sprawy przy piśmie z dnia 7 marca 2019 r. (k. 30 i nast. akt sąd.). Analiza tych zdjęć jednoznacznie wskazuje, że na spornej działce znajduje się wyłącznie czyste żyto (k. 32-36 akt sąd.) a nie żyto wraz z wyką, tym samym twierdzenia Skarżącego nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materialne dowodowym. Także inspektorzy przeprowadzających kontrolę na miejscu nie stwierdzili chociażby śladowych ilości wyki na spornej działce. Wskazać przy tym należy, że twierdzeń Skarżącego nie może potwierdzać przedłożona do akt sprawy faktura VAT nr [...] dokumentująca zakup 10 kg wyki, bowiem jak wynika z jej treści, wyka została zakupiona przez Skarżącego w dniu 28 września 2016 r., zaś rzekomy jej siew na poplon nastąpił późnym latem bądź jesienią 2017 r. Mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego, nieracjonalne jest zakupywanie nasion wyki na siew na blisko rok przed jego dokonaniem.

Skarżący w skardze podnosił, że posiana przez niego wyka nie wzeszła, z uwagi na niekorzystne warunki atmosferyczne, o czym poinformował kontrolerów w dniu [...] listopada 2017 r. podczas rozmowy telefonicznej. Tym samym nie jest prawdą, jak wskazał organ, że o powyższym poinformował organy Agencji dopiero 8 miesięcy później.

Odnosząc się do powyższego zarzutu Sąd pragnie przypomnieć, że wskazane przez Skarżącego warunki atmosferyczne, jako ewentualna przeszkoda w prawidłowym wzroście wyki należało potraktować jako okoliczność mogącą świadczyć o sile wyższej, która mogłaby wyrządzić szkodę w gospodarstwie rolnym Skarżącego. O takim przypadku, Skarżący stosownie do art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, miał obowiązek poinformować na piśmie właściwy organ w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba mogła dokonać tej czynności. Powyższy przepis wprost wskazuje, że takie zawiadomienie musi być dokonane na piśmie, tymczasem Skarżący nie dopełnił tego obowiązku. Skarżący po raz pierwszy powołał się na warunki atmosferyczne jako przeszkodę we wzejściu wyki dopiero w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r., a zatem po upływie ponad 8 miesięcy od ostatecznego terminu siewu. Zaznaczyć przy tym należy, że nawet w zastrzeżeniach do raportu z czynności kontrolnych złożonych przez Skarżącego w dniu [...] stycznia 2018 r., brak jest jakiejkolwiek wzmianki o negatywnych warunkach atmosferycznych uniemożliwiających wzejście wyki jako elementu poplonu.

Tym samym, w ocenie Sądu, a wbrew twierdzeniom Skarżącego analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie potwierdziła, że wykonane w dniu [...] listopada 2017 r., czynności kontrole zostały przeprowadzone w sposób wadliwy. Zebrany bowiem w jej trakcie materiał dowodowy w sposób dostateczny i wystarczająco wiarygodny dokumentował stan skontrolowanej działki rolnej, co stanowiło podstawę do podtrzymania wyników z kontroli.

Wskazać należy, że podnoszone przez Skarżącego zarzuty nie doręczenia dokumentacji fotograficznej dokumentującej przeprowadzoną kontrolę na miejscu oraz fakt nie poinformowania go z wyprzedzeniem o planowanej kontroli, w żadnym zakresie nie stanowi naruszenia prawa, czy też pozbawienia Skarżącego możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.

Stosownie do art. 41 rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, sprawozdanie z kontroli powinno w szczególności zawierać dane rolnika wybranego do kontroli na miejscu, czy rolnik został uprzedzony o kontroli, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem, charakter i zakres przeprowadzonych kontroli, wyniki kontroli z przypisaniem wagi konkretnego naruszenia czy niezgodności. Doręczony rolnikowi protokół nie musi zawierać dokumentacji fotograficznej, szkiców czy innych dokumentów, które zostały wykonane i utrwalone w czasie kontroli, bowiem załączniki te są do wglądu w Biurze Powiatowym Agencji, w którym został złożony wniosek i są one udostępnione na żądanie strony. Tym samym Skarżący miał możliwość wcześniejszego zapoznania się z dokumentacją fotograficzną z przeprowadzonej kontroli, z którego to prawa nie skorzystał.

W kwestii przeprowadzenia czynności kontrolnych pod nieobecność Skarżącego stwierdzić należy, że kontrole na miejscu mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika, a kontrola przeprowadzona bez uczestnictwa rolnika, czy jego pełnomocnika jest tak samo ważna jak wykonana w jego obecności. Zgodnie bowiem z art. 25 rozporządzenia nr 809/2014, organ nie ma obowiązku zapowiadania kontroli na miejscu. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych warunków i norm wzajemnej zgodności. W przedmiotowej sprawie, Skarżący o terminie kontroli został powiadomiony telefonicznie w dniu [...] listopada 2017 r., tj. dniu przeprowadzenia kontroli, a zatem nie można przyjąć, aby w powyższym zakresie organy ARiMR naruszyły jakiekolwiek przepisy.

Podobnie należało ocenić zarzuty skargi, dotyczące nie uwzględnienia przez organy ARiMR nieprawidłowego zadeklarowania przez Skarżącego dwóch samców do płatności przewidzianej dla krów, jako oczywistego błędu, który mógł być przez Skarżącego sanowany w dowolnym terminie.

Stosownie do art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Przyjąć zatem należy, że z oczywistym błędem beneficjenta działającego w dobrej wierze, mamy do czynienia wówczas gdy błąd mógł zostać "z łatwością" wykryty przez organ przyjmujący wniosek (i poprawiony przez rolnika), bez konieczności prowadzenia kontroli administracyjnej. O oczywistym błędzie można bowiem mówić wtedy, gdy - bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami - istnieje możliwość wykrycia niespójności (sprzeczności, przeoczeń) kolejnych pozycji wniosku czy też dokumentów uzupełniających.

W ocenie Sądu, z takim błędem nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, w zakresie nieprawidłowego zadeklarowania przez Skarżącego do płatności do krów dwóch samców. Owszem, organ (podobnie zresztą jak Skarżący) dysponuje danymi dotyczącymi poszczególnych zwierząt (bydła) znajdujących się w stadzie Skarżącego, jednakże wykrycie powyższego błędu nastąpiło dopiero w wyniku kontroli administracyjnej wniosku i konfrontacji z innymi dokumentami będącymi w dyspozycji organów ARiMR. W treści samego wniosku jak i załączników do niego nie było wewnętrznych sprzeczności, które powodowałyby jego niespójność, a zatem nie może być w tym przypadku mowy o błędzie oczywistym – zob. wyrok NSA z 15 października 2013 r., II GSK 942/12. Dlatego też, w ocenie Sądu, zgodzić się należało z organami ARiMR, że błędne zadeklarowanie przez Skarżącego dwóch samców do płatności do krów nie miało charakteru oczywistego, a w konsekwencji nie mógł być powyższy błąd usunięty przez Skarżącego w dowolnym terminie. Znamiennym jest również to, że płatności do krów są istotnie wyższe, niż względem zwykłego bydła, dlatego też w sytuacji nie dostrzeżenia powyższego błędu przez organy, Skarżący uzyskałby wyższą kwotę dopłaty niż mu się należała.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.