Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 582/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: §1 ust. 1, §2 ust. 1, §11, §14 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący M. G. wnioskiem złożonym dnia 18 maja 2009 r. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w Opolu o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Skarżący zadeklarował wybór pakietu ochrona gleb i wód (KO1) na obszarze 16,91 ha, w tym w wariancie międzyplon ozimy - (KO1b) na obszarze 13,25 ha oraz międzyplon ścierniskowy - (KO1c) na obszarze 3,66 ha. Wnioskowana kwota pomocy wyniosła 9.455,70 zł. Całkowitą powierzchnię gospodarstwa skarżący oznaczył na 109,62 ha. Pakiet w wariancie KO1b przypisano do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] (działki rolne C i D o pow. 13,25 ha), natomiast pakiet w wariancie KO1c przypisano do działek ewidencyjnych nr 31 i 32 (działki rolne H i I o pow. 3,66 ha).

Wraz z przedmiotowym wnioskiem do siedziby organu wpłynęło pismo ojca wnioskodawcy B. G. datowane na dzień 10.05.2009 r. o treści: "Oświadczam, ze dnia 10.05.2009 r. syn M. G. zam. C., ul K., Pesel (...) i NIP (...) przejmuje część moich gruntów i całe zobowiązanie rolnośrodowiskowe".

W związku z tym pismem organ pierwszej instancji poinformował B. G., iż w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego w okresie między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji w sprawie płatności rolno środowiskowej, płatność ta przysługuje producentowi przejmującemu posiadanie gospodarstwa, pod warunkiem , że w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży wniosek kierownikowi BP ARiMR i zobowiąże się do kontynuowania programu rolno środowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem poprzedniego posiadacza. Skutkiem powyższego skarżący złożył w siedzibie organu pismo, iż "zobowiązuję się do kontynuowania realizacji programu rolno środowiskowego mojego ojca B.G. do końca okresu objętego zobowiązaniem".

W ramach zapoznania się strony z materiałem dowodowym sprawy poinformowano ją o wykorzystaniu w przedmiotowym postępowaniu materiałów uzyskanych z Biura Wsparcia Inwestycyjnego (BWI) i zgromadzonych tam w związku z rozpoznawaniem wniosków M.G. w programach: "Ułatwianie startu młodym rolnikom" i "Inwestycje w gospodarstwach rolnych", a mianowicie:

1). umowę dzierżawy z dnia 27.12.2004 r. zawartą na okres siedmiu lat, mocą której R. i B. małżonkowie G. jako wydzierżawiający oddali w dzierżawę synowi M.G. grunty orne znajdujące się na działkach ewidencyjnych nr: [...] z część działek o nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 40,9841 ha;

2). umowę dzierżawy z dnia 01.09.2004 r. zawarta na okres 6 lat, mocą której R. i B. małżonkowie G. jako wydzierżawiający oddali w dzierżawę synowi M.G. część działki ewidencyjnej nr [...] (w części o pow. 9,9980 ha) oraz aneks do tej umowy (data wpływu: 26.08.2005 r.), przedłużający ją do 2011 roku;

3). umowę dzierżawy z dnia 01.06.2005 roku na okres siedmiu lat, mocą której R. i B. małżonkowie G. jako wydzierżawiający oddali w dzierżawę synowi M.G. grunty orne znajdujące się na działkach ewidencyjnej nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 27,078 ha, oraz aneks do tej umowy wykreślający z dzierżawy działkę ewidencyjną nr 32;

4). akt notarialny Repertorium A numer [...]z dnia 06.08.2004 r. - umowa darowizny, mocą której R. G. darowała synowi M.G. gospodarstwo rolne/nieruchomość (działka ewidencyjna nr 89), objętą księgą wieczystą nr [...].

5). akt notarialny Repertorium A numer [...] z dnia 23.06.2006 r. - umowa darowizny, mocą której R. i B. małżonkowie G. darowali synowi M.G. działki ewidencyjne nr [...] i [...], objęte księgą wieczystą nr [...],

6). umowę dzierżawy z dnia 01.08.2007 r. zawartą do 01.08.2017 r., mocą której B.G. jako wydzierżawiający oddał w dzierżawę synowi M.G. grunty orne znajdujące się na działkach ewidencyjnej nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 46,58 ha, oraz aneks do tej umowy dołączający do dzierżawy działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 5,8444 ha;

7). akt notarialny Repertorium A numer [...] z dnia 25.10.2007 r. - umowa sprzedaży, mocą której G. i T. małżonkowie M. sprzedali M.G. działkę ewidencyjną nr 137/60;

8). umowę z dnia 20.08.2005 r. zawartą pomiędzy M. G. a B. G., wedle której ten ostatni zobowiązuje się do przekazania synowi M.G. płatności obszarowych i rolnośrodowiskowych za jego grunty własne i dzierżawione, zgodnie z aktami własności i umową dzierżawy;

9). wyjaśnienia skarżącego z dnia 24.09.2008 r. dotyczące prowadzenia gospodarstwa;

10). odpis księgi wieczystej nr [...] z dnia 23.09.2008 roku;

11). umowę dzierżawy z dnia 01.01.2007 r., mocą której B.G., wydzierżawiający oddał w dzierżawę synowi M.G. grunty orne znajdujące się na działkach ewidencyjnej nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [..., [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] o łącznej powierzchni 45,0852 ha, oraz aneksy do w/w umowy: z dnia 11.01.2007 roku dołączający do dzierżawy działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,887 ha, oraz aneks przedłużający okres dzierżawy do 01.01.2017 roku, a także aneks stwierdzający, iż powierzchnia działek rzeczywiście użytkowanych wynosi 50,0985 ha;

12). wyjaśnienie skarżącego z dnia 27.09.2008 r., dotyczące podziału działki ewidencyjnej nr [...] ("pozostała działka nosi nr [...]") wraz z wykazem zmian ewidencyjnych wystawionym przez Starostwo Powiatowe w O;

13). akt notarialny Repertorium A numer [...] z dnia 21.12.2007 r. - umowa sprzedaży, mocą której W. i M. małżonkowie L. sprzedali M.G. działkę ewidencyjną nr [...];

14). wypisy z rejestru gruntów dla działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

15). Wyjaśnienia M.G. i ojca B.G. z dnia 27.02.2009 r. dotyczące prowadzenia gospodarstwa.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 28 września 2009r. umorzył postępowanie w tej sprawie. W uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z §14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, poz. 1809 ze zm.) – dalej jako: [rozporządzenie rolnośrodowiskowe], jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w §2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Wskazał również, iż zgodnie z ust. 2 powyższego przepisu do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się kopię umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych.

W ocenie organu w tej sprawie uchybiono przewidzianemu powyższymi przepisami terminowi 35 dni. Na podstawie analizy opisanych powyżej dokumentów, złożonych przez skarżącego w ramach innych programów pomocowych, organ pierwszej instancji uznał, że oświadczenia B.G. oraz skarżącego zawarte w pismach z dnia 10 maja 2009r. kierowanych do ARIMR i wskazujących, że przekazanie gospodarstwa nastąpiło w maju 2009r., są z tymi dowodami sprzeczne. Dokumenty te nie dowodzą spełnienia warunków z §14 ust. 2 cyt. rozporządzenia, albowiem umowy dzierżawy i darowizn zawarte pomiędzy skarżącym a B. G. (oraz innymi podmiotami) na przestrzeni lat 2004-2007r. wskazują, że wniosek skarżącego o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, został złożony z uchybieniem 35 dniowego terminu, o którym mowa § 14 ust. 1 powołanego rozporządzenia.

Mając na względzie to, że nastąpiło uchybienie terminu prawa materialnego skutkujące wygaśnięciem praw i obowiązków o charakterze materialno prawnym, a tym samym przedmiotu postępowania, organ I instancji decyzją z dnia 28.09.2009 r. wydaną na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem strony.

Strona zakwestionowała powyższą decyzję odwołaniem, w którym wyjaśniając stan faktyczny istniejący w gospodarstwie podała, że mimo formalnego zawarcia w odniesieniu do części gruntów umów dzierżawy i sporządzenia aktów darowizny na jej rzecz przez ojca B.G. (co do części gruntów również wspólnie przez rodziców), wszyscy członkowie rodziny pracują wspólnie w gospodarstwie, dzieląc zakres obowiązków w ten sposób, że produkcją rośliną zajmuje się głownie skarżący, zaś ojciec- produkcją zwierzęcą, choć na działkach objętych programem rolnośrodowiskowym ojciec ma zapewnioną możliwość uprawy poplonów. Takie rozwiązanie zostało przyjęte z uwagi na skorzystanie przez skarżącego z funduszy unijnych w ramach innych programów pomocowych jak też wynika ono z zamiaru przejścia ojca skarżącego na rentę strukturalną w 2010 r. Powołano się na konstytucyjną ochronę gospodarstwa rodzinnego (art. 23 Konstytycji RP).

Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania i odnosząc się do podniesionych w nim zarzutów Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Opolu zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 02.11.2009 r. nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386 ze zm.) uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu umarzającą postępowanie i odmówił przyznania płatności określonych we wniosku skarżącego.

Motywując rozstrzygnięcie wskazał, że płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań wymienionych szczegółowo w punktach 1-4 § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Natomiast w razie przekazania gospodarstwa pomiędzy producentami rolnymi płatność może być przyznana nowemu posiadaczowi według zasad określonych w § 14 rozporządzenia, powołanym jako podstawa prawna rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy zaakceptował ustalenia tego organu co do tego, że B.G. - ojciec skarżącego składał w roku 2007 i 2008 wnioski rolnośrodowiskowe, a zatem rozpoczął zobowiązanie wieloletnie i w kampanii 2007 i 2008r. otrzymał płatności rolnośrodowiskowe. Istotne znaczenie , zdaniem organu odwoławczego, ma też fakt, że działki ewidencyjne składające się na gospodarstwo rolne, które objęte zostały zobowiązaniem rolnośrodowiskowym przez ojca skarżącego, następnie zostały zadeklarowane przez skarżącego we wniosku złożonym w tej sprawie. Wzięto również pod uwagę dane wynikające ze Zintegrowanego Systemu Zarządzenia i Kontroli (ZSZiK) wskazujące na posiadanie przez każdą z tych osób odrębnych numerów producentów rolnych. Skarżący jako producent rolny, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części nie złożył innych dokumentów potwierdzających przeniesienie posiadania.

Analizując będący podstawą rozstrzygania przepis § 14 rozporządzenia rolno środowiskowego wskazał, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej innemu producentowi na skutek przeniesienia gospodarstwa jest możliwe w dwóch sytuacjach:

1). złożenie wniosku o płatność w kampanii 2009r. przez pierwszego producenta rolnego oraz przeniesienie posiadania gospodarstwa lub jego części (...) na rzecz drugiego producenta na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy przed wydaniem decyzji dotyczącej płatności oraz złożenie wniosku przez nowego posiadacza do kierownika BP ARiMR w terminie 35 dni od daty tego przeniesienia (tzw. wniosek kontynuacyjny) – § 14 ust. 1 rozporządzenia,

2). Przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części (...) po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej – wówczas płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, na rzecz którego nastąpiło przeniesienie posiadania na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika BP ARiMR i zobowiąże się realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem (§ 14 ust. 3).

W obydwu przypadkach, jak zaznaczył organ odwoławczy, do wniosku należy dołączyć kopię umowy sprzedaży lub innej umowy przenoszącej posiadanie ( § 14 ust. 2 ).

Analizując stan faktyczny sprawy z punktu widzenia tak nakreślonych wymogów organ ten stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki w odniesieniu do żadnego z wymienionych przypadków. Jeśli chodzi o przypadek pierwszy, to B.G. nie składał wniosku o płatność na 2009r., a ostatnia czynność przeniesienia posiadania działek objętych programem między tymi producentami, którą organ – w aspekcie najbardziej korzystnym dla strony - wziął pod uwagę, miała miejsce w dniu 01 sierpnia 2007r. (powyższe ustalenie jednoznacznie wynika ze zgromadzonych przez organ I instancji dokumentów w postaci umów dzierżawy i aktów notarialnych przenoszących własność nieruchomości na rzecz skarżącego). Z tych przyczyn termin 35 dni przewidziany na złożenie wniosku oraz oświadczenia o kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego wraz ze złożeniem kopii umowy sprzedaży lub innej umowy, zgodnie z §14 ust. 1, przypadał najpóźniej na dzień 05 września 2007 roku.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, iż organ pierwszej instancji nie rozpatrzył przesłanek odnoszących się do przypadku drugiego – jego zdaniem mającego zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Mianowicie B.G. w kampanii 2008r. decyzję z dnia [...] przyznającą płatność rolnośrodowiskową otrzymał w dniu 24 grudnia 2008r., zatem w ocenie tego organu czynności złożenia przez przejmującego (tutaj skarżącego) wniosku oraz oświadczenia/zobowiązania dotyczącego kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, zgodnie z §14 ust. 3 również winny mieć miejsce najpóźniej, tak jak w pierwszym przypadku, do dnia 05 września 2007 roku, gdyż również kluczową rolę odgrywa data przekazania gospodarstwa - tj. 01 sierpnia 2007 roku. Z tych przyczyn organ uznał, że skarżący warunków do przyznania płatności nie spełnił, uchybiając terminowi 35 dni na złożenie wniosku, którego upływ - jako terminu prawa materialnego – spowodował wygaśnięcie określonych w tym przepisie uprawnień.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących ochrony prawnej tzw. gospodarstwa rodzinnego organ podał, że w ewidencji producentów rolnych prowadzonych przez ARIMR skarżący i jego ojciec - zgodnie z tym jak wskazywali to we wnioskach – występują jak odrębni producenci. O tej odrębności świadczą również zawierane między nimi liczne umowy dotyczące przeniesienia posiadania poszczególnych działek, zbędne w przypadku wspólnego prowadzenia gospodarstwa.

Organ odwoławczy - w przeciwieństwie do organu pierwszej instancji - nie dopatrzył się bezprzedmiotowości postępowania, która pozwalałaby na zastosowanie art. 105 §1 Kpa i umorzenie postępowania. Z tych przyczyn uchylił w całości decyzję organu I instancji i odmówił przyznania płatności.

W skardze skierowanej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu skarżący wniósł o jej uchylenie. Jego zdaniem w sprawie występuje rolne gospodarstwo rodzinne, o którym mowa w art. 23 Konstytucji RP i przez pryzmat jej przepisów należy wykładać §14 cyt. rozporządzenia tak, aby dojść do wniosku, że skarżący oraz jego ojciec obaj gospodarują na tych gruntach. Definitywne przeniesienie posiadania gospodarstwa nie nastąpiło, gdyż ojciec B.G. nie wyzbył się posiadania gospodarstwa rolnego ani jego części i jedynie dopuścił skarżącego do współposiadania części gospodarstwa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Opolu wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Podał dodatkowo, że obaj producenci rolni, czyli skarżący oraz jego ojciec B.G. mają w ARIMR odrębne numery identyfikacyjne, więc gdyby ich gospodarstwo o rodzinnych charakterze – jak wskazują – miało jeden numer identyfikacyjny to wówczas jako całość kwalifikowałoby się do płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) ustawa ta określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów w tym zakresie, a dotyczące m. in. (pkt 3) "wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt". W art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy upoważniono Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich, określonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 ustawy. Zgodnie z § 1 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich" (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) – dalej jako [rozporządzenie rolnośrodowiskowe] płatność rolnośrodowiskowa jest udzielania producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L 160 z 26.06.1999 r. ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz.Urz. UE L 153 z 30.04.2004 r.), a które to wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej określone zostały w załączniku nr 1a do omawianego rozporządzenia Rady Ministrów (§ 2 ust. 1 i ust. 3) a ponadto do realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 - zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Wykaz pakietów i wariantów określa załącznik nr 1 do tego rozporządzenia.

Jest w sprawie okolicznością niesporną, że poprzedni posiadacz działek rolnych objętych wnioskiem kontynuacyjnym inicjującym przedmiotowe postępowanie, czyli ojciec skarżącego B.G. otrzymał płatności rolnośrodowiskowe do zadeklarowanych działek w kampanii 2007 i 2008 r.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżącemu przysługuje prawo do przyznania płatności z tytułu kontynuacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na działkach opisanych we wniosku (nr ewidencyjne 31,32, 134/60 i 149/98) rozpoczętych przez poprzedniego beneficjenta pomocy.

Powołane rozporządzenie Rady Ministrów określa, iż przyznanie płatności rolnośrodowiskowych następuje na wniosek producenta rolnego, w drodze decyzji wydanej przez właściwy organ i płatność ta jest udzielana na realizację 5- letniego planu działalności rolnośrodowiskowej, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 omawianego rozporządzenia. W każdym roku realizacji planu wydawana jest kolejna decyzja o przyznaniu płatności, na wniosek złożony przez producenta rolnego. W świetle powyższego należy rozróżnić decyzję o przyznaniu płatności na realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych od decyzji przyznających płatność w poszczególnych latach. Pierwsza decyzja przyznająca płatność na realizację planu ma to znaczenie, że producent rolny nabywa prawo do korzystania z płatności w latach następnych pod warunkiem, że kontynuuje realizację planu (§ 11)

Odmienna sytuacja faktyczna została uregulowana w § 14 rozporządzenia. Przepis ten odnosi się do takiego stanu faktycznego, w którym nastąpiła zmiana posiadacza gospodarstwa rolnego w trakcie realizacji programu wieloletniego i określa zarazem warunki niezbędne do korzystania z wcześniej przyznanych płatności. Z § 14 ust. 1 rozporządzenia wynika, że jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. W § 14 ust. 3 wskazano, że przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych nastąpiło po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej.

W odniesieniu do obydwu opisanych powyżej przypadków przeniesienia posiadania w trakcie realizacji zobowiązania wieloletniego konieczne jest dołączenie do wniosku o kontynuację płatności kopii umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa lub jego części.

Z powyższych przepisów wynika, że warunkami przejęcia płatności jest: przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części na innego producenta rolnego, dokonanie tego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, złożenie wniosku o kontynuację płatności w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia ze zobowiązaniem się do realizacji dotychczasowego zobowiązania, dołączenie do wniosku kopii umowy przenoszącej posiadanie. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie. Dodatkowo oczywistym warunkiem przejęcia płatności jest, stosownie do powyższej regulacji, nie tylko zmiana posiadacza ale i kontynuacja realizacji rozpoczętego projektu.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że wniosek skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2009 został złożony z uchybieniem terminu określonego w § 14 omawianego rozporządzenia. Przepis powyższy w sposób wyczerpujący uregulował kwestie dotyczące terminu złożenia wniosku o płatności rolno-środowiskowe przez producenta rolnego, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa. Normuje on termin (i sytuację prawną) odrębny od tych, jakie zostały uregulowane w ramach § 11 rozporządzenia i w art. 18 ust. 2 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (do którego odsyła przepis ust. 5 § 11 rozporządzenia). Twierdzenie powyższe znajduje dostateczne oparcie w wykładni systemowej wewnętrznej przepisów omawianego rozporządzenia. Wniosek kontynuacyjny nie jest ani "pierwszym", ani "kolejnym" wnioskiem, o których mowa w § 11 ust. 4 i 5 rozporządzenia. Te bowiem, jak wyżej wskazano, są składane przez beneficjenta pomocy, wobec którego wydano następnie decyzję przyznającą taką pomoc i który podjął się realizacji planu wieloletniego. Natomiast w przypadku przeniesienia posiadania przez dotychczasowego beneficjenta pomocy wniosek nowego posiadacza ma charakter szczególny, jest składany w zupełnie odmiennym stanie faktycznym, jakim jest objęcie w posiadanie gospodarstwa, którego dotychczasowy posiadacz złożył już wniosek o przyznanie płatności (pierwszy lub kolejny), a producent przejmujący gospodarstwo lub jego część zamierza kontynuować program rolnośrodowiskowy poprzednika i przejąć płatności przysługujące z tego tytułu.

Sąd podziela dokonaną przez organ odwoławczy wykładnię omawianego tu § 14 rozporządzenia prowadzącą do konkluzji, że przepis ten w ust. 1 i 3 również w sposób wyczerpujący (zupełny) wyróżnia dwa okresy, w których następuje przejęcie gospodarstwa rolnego, a mianowicie: 1) od dnia złożenia wniosku przez poprzedniego posiadacza do dnia wydania decyzji w sprawie płatności (ust. 1), albo 2) po dniu wydania decyzji w sprawie płatności (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 04.03.2009 r. sygn. akt I SA/Sz 18/09 www.nsa.gov.pl). W obu wymienionych przypadkach przejmujący posiadanie gospodarstwa, dla nabycia (przejęcia) prawa do płatności, jest obowiązany dopełnić warunków wymienionych w tych przepisach, a w szczególności złożyć stosowny wniosek w terminie 35 dni od dnia przejęcia posiadania gospodarstwa lub jego części wraz z zobowiązaniem się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Skarżący argumentuje w skardze, że do objęcia przez niego gospodarstwa w posiadanie doszło wskutek dopuszczenia go do współposiadania przez ojca B.G., co miało mieć miejsce w dniu 10.05.2009 r. Przyjęcie tej konstrukcji oznacza w istocie, że dotychczasowy posiadacz (ojciec skarżącego) dopuszcza do współposiadania określonej rzeczy inny podmiot (tutaj: skarżącego), jednakże sam nie wyzbywa się posiadania (posiadaczem jest oprócz niego również inna osoba). W takiej sytuacji nie dochodzi jednak do wymaganego przez § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia przeniesienia posiadania, gdyż dotychczasowy posiadacz nadal pozostaje posiadaczem gospodarstwa, tyle że wespół z inną osobą. Tymczasem immanentną cechą "przeniesienia" posiadania jest wyzbycie się władztwa nad rzeczą przez dotychczasowego posiadacza i objęcie rzeczy w posiadanie przez inny podmiot (tutaj: przez innego producenta rolnego). Zatem dopuszczenie do współposiadania nie może być utożsamiane z przeniesieniem posiadania, a tylko w tym ostatnim przypadku możliwe jest złożenie skutecznego wniosku kontynuacyjnego. Przy przedstawionej powyżej wykładni pojęcia "dopuszczenie do współposiadania", aprobata stanowiska skarżącego o dopuszczeniu go przez ojca do współposiadania gruntów objętych programem rolnośrodowiskowym jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku ze względu na brak przesłanki "przeniesienia posiadania".

Dla oceny rozważanego tu zarzutu o dopuszczeniu do współposiadania, które miało mieć miejsce z dniem 10.05.2009 r. istotne znaczenie ma – pomijany przez skarżącego – wymóg przeniesienia tego posiadania na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy. Omawiany przepis § 14 rozporządzenia w sposób jasny formułuje bowiem warunek, aby przeniesienie posiadania nastąpiło nie w jakikolwiek sposób, w tym w drodze czynności faktycznych, lecz na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy. Tego rodzaju umowy, która potwierdzałaby przeniesienie posiadania z dniem 10.05.2009 r., skarżący nie przedłożył (i nie wynika to nawet z jego twierdzeń); natomiast z zebranych w sprawie dowodów (umowy dzierżawy i akty notarialne) wynika, że tego rodzaju umowy były zawierane we wcześniejszych latach, poczynając od 2004 r. – ostatnia najpóźniej dnia 01.08.2007 r. i tę ostatnią datę, jako najbardziej korzystną dla strony, przyjął organ odwoławczy za podstawę oceny uprawnień skarżącego (zachowanie 35-dniowego terminu) do przejęcia płatności rolno środowiskowych przyznanych ojcu B. G.

Równocześnie Sąd stwierdza, że formułowane w postępowaniu administracyjnym stanowisko strony o dopuszczeniu do współposiadania działek objętych programem rolnośrodowiskowym w dniu 10.05.2009 r. nie wytrzymuje krytyki w obliczu ustaleń wyłaniających się z dokumentacji składanej przez tegoż skarżącego w BWI ARiMR w Opolu. Wynika z niej jednoznacznie, że już na podstawie zawartej z rodzicami na okres siedmiu lat umowy dzierżawy z dnia 27.12.2004 r. M. G. władał działkami objętymi programem rolnośrodowiskowym (dz. ewidencyjne nr 31,32) a notarialną umową darowizny z dnia 23.06.2006 r. przekazali mu je na własność. Działka nr 134/60 była przekazana wnioskodawcy umowami dzierżawy (ostatnia z dnia 01.01.2007 r. na okres do 01.01.2014 r.) a działka oznaczona numerem 113/98 nie występowała w ewidencji gruntów w związku z podziałem tej działki skutkującym zmianą numeracji w ewidencji gruntów (powstała z niej m.in. działka nr 149/98); z treści umowy dzierżawy wynika jednak, że cała działka 113/98 była również oddana w dzierżawę wnioskodawcy na podstawie umowy dzierżawy z dnia 01.08.2007 r. Wskazanym okolicznościom skarżący nie zaprzeczał, forsując jednocześnie pogląd o konieczności przyjęcia dla wykładni omawianego przepisu konstrukcji gospodarstwa rodzinnego, wywodzonej z zapisów konstytucyjnych i z okoliczności faktycznych sprawy, sprowadzających się do twierdzenia o wspólnym (przez ojca i syna) prowadzeniu gospodarstwa.

Jak słusznie wskazał organ w odniesieniu do tego zarzutu, zarówno skarżący jak i jego ojciec występowali oddzielnie do organów ARiMR o nadanie numeru identyfikacyjnego i taki numer uzyskali na podstawie art. 12 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10 poz. 76 ze zm.), co uprawniało ich do uzyskiwania płatności jako oddzielnych producentów rolnych. Organ słusznie zauważył, iż dowodem potwierdzającym jego stanowisko są też liczne umowy dzierżawy między skarżącym a jego rodzicami – które byłyby zbędne w przypadku współposiadania.

W świetle zebranych w sprawie dowodów w postaci zawartych we wcześniejszych latach umów dzierżawy i aktów darowizn działek objętych programem rolnośrodowiskowym i nieprzedstawieniu żadnych umów o przeniesieniu posiadania tych działek w dniu 10.05.2009 r. (poza złożonym oświadczeniem ojca skarżącego), bez wątpienia prawidłowe jest ustalenie i ocena organów, że złożenie wniosku nastąpiło po upływie 35-dniowego terminu liczonego od dnia przeniesienia posiadania, który jako termin prawa materialnego jest terminem nieprzywracalnym. W obydwu przypadkach wymienionych w § 14 (ust. 1 i 3) przejmujący gospodarstwo, dla przejęcia płatności, jest obowiązany spełnić wszystkie warunki wymienione w tych przepisach, w tym m.in. złożyć stosowny wniosek w terminie 35 dni od daty przejęcia gospodarstwa wraz ze zobowiązaniem się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Zgodnie z najpóźniej zawartą przez skarżącego z B. G. umową dzierżawy (01.08.2007 r.) przenoszącą na niego posiadanie gospodarstwa rolnego, 35-dniowy termin do złożenia wniosku upłynął zatem – jak prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji – z dniem 05.09.2007 r., przy czym ocena uprawnień skarżącego o przejęcie płatności winna być dokonana na podstawie ust. 3 § 14 rozporządzenia, gdyż przeniesienie posiadania nastąpiło po dniu wydania decyzji w sprawie płatności B. G. (nie zachodzi tu bowiem sytuacja przewidziana w § 14 ust. 1 rozporządzenia, wedle której przeniesienie posiadania winno nastąpić w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji w sprawie płatności rolnośrodowiskwej.).

Zatem niezachowanie terminu do złożenia tego szczególnego wniosku (niebędącego "pierwszym" ani "kolejnym" - o których mowa w § 11 rozporządzenia), jakim jest wniosek podmiotu przejmującego posiadanie gospodarstwa rolnego, zobowiązującego się do realizacji (kontynuacji) programu rolnośrodowiskowego zapoczątkowanego przez jego poprzednika powoduje, iż producent rolny przejmujący gospodarstwo rolne nie nabywa prawa do płatności (§ 14 ust. 3 w zw. z ust. 1 rozporządzenia).

Sąd uznaje za chybione zarzuty skargi o bezzasadnym zastosowaniu § 14 rozporządzenia jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia, skoro z wniosku i oświadczenia skarżącego jednoznacznie wynikało jego zobowiązanie do kontynuacji programu rolno środowiskowego ojca B.G. do końca okresu objętego zobowiązaniem. Natomiast aprobata zawartego w skardze twierdzenia o braku "definitywnego przeniesienia posiadania" gospodarstwa na syna przez B.G., który "nie wyzbył się posiadania gospodarstwa rolnego ani jego części", również prowadziłaby do jednoznacznego stwierdzenia o braku podstaw do uwzględnienia wniosku z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki umożliwiającej przejęcie płatności, a mianowicie przeniesienie posiadania na nowego producenta rolnego.

Uznając zatem, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ani też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które obligowałoby Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji a(art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.