Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1526/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 624  Powszechny obowiązek obrony kraju
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 19 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającąją decyzję - kartę powołania serii B nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] z dnia 25 sierpnia 2003 r.; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na rzecz skarżącego J. G. kwotę 25,00 (dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 września 2003 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 24 ust. 2 , art. 45 ust. 1 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP , utrzymał w mocy decyzję KP serii B nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] (WKU) z dnia 25 sierpnia 2003 r. , o powołaniu poborowego J. G., urodzonego w 1975 r., do odbycia zasadniczej służby wojskowej w Centrum Szkolenia WLOP w K. od dnia 2 października 2003 r.

W uzasadnieniu wskazano, że J. G. został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej zgodnie z przepisami art. 60 ust. 1 w zw. z art. 45 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. WKU wydał decyzję o powołaniu poborowego, biorąc pod uwagę jego kategorię zdolności do służby wojskowej i posiadane kwalifikacje. Kategoria zdolności do służby wojskowej "A" została określona orzeczeniem Wojskowej Komisji Morsko – Lekarskiej w G. nr [...] z dnia 3 kwietnia 1997 r. W trakcie wydawania karty powołania poborowy nie zgłaszał przeszkód do odbycia służby, spowodowanych zmianami w stanie zdrowia.

J. G. nie skorzystał z możliwości, przewidzianej przepisami art. 29 ust. 2 ustawy, wystąpienia do wojskowego komendanta uzupełnień o skierowanie na wojskowe komisje lekarskie, określające zdolność do odbycia czynnej służby wojskowej. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy, również ostateczne orzeczenie o określonej zdolności do czynnej służby wojskowej może być zmienione na wniosek poborowego, jeżeli w jego stanie zdrowia nastąpiły istotne zmiany.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. G., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.

Zarzucił, że stwierdzono w niej, iż kategorię zdolności do odbycia przez niego służby wojskowej określiła orzeczeniem Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska z dnia 3 kwietnia 1997 r., gdy tymczasem rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2000 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 97, poz. 1059) weszło w życie z dniem 29 listopada 2000 r. , czyli ponad 3, 5 roku po wydaniu orzeczenia i dopiero wówczas Wojskowa Komisja Morsko - Lekarska stała się właściwa do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej. Wobec tego Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska nie była właściwa do orzekania o zdolności skarżącego już w dniu 3 kwietnia 1997 r. , jak to stwierdził organ w motywach zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skarżący zarzucił, że w tym konkretnym przypadku nie doszło do wymaganego prawem uznania skarżącego za zdolnego do służby wojskowej, wobec czego nie można było wydać decyzji o przeznaczeniu skarżącego do czynnej zasadniczej służby wojskowej. Stwierdził, że stawał przed komisją, lecz w 1996 r., nie zaś w 1997 r., co potwierdza brak wpisu w "wojskowym dokumencie osobistym".

Zarzucił też, szeroko argumentując swoje stanowisko, że z dniem 31 grudnia 1999 r. powinien być przeniesiony do rezerwy.

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania, ponieważ ze względu na przeniesienie skarżącego do rezerwy postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Stwierdził, że nie ma podstaw do unieważnienia karty powołania, bowiem została ona wystawiona zgodnie z art.60 ust. 1 w zw. z art. 45 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP.

Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.).

Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym ( k. 82), a organ w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku ( k.101) nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

W tej sytuacji Sąd na mocy art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, w którym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego ( art. 120 cytowanej ustawy).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna, choć nie z powodów w niej wskazanych.

Zarzut skarżącego, że Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska w dniu 3 kwietnia 1997 r. nie była uprawniona do dokonywania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz orzekania w tym przedmiocie jest chybiony, bowiem przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 1992 r. Nr 57, poz. 278 ze zm. ) stanowił w tej dacie, że w zakresie dokonywania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz orzekania w tym przedmiocie właściwe są:

1) rejonowe wojskowe, komisje lekarskie oraz Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej,

2) okręgowe wojskowe komisje lekarskie,

3) Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska,

4) Główna Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska,

5) Wojskowa Komisja Morsko-Lekarska,

6) Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej,

7) Wojskowa Komisja Lekarska Instytucji Centralnych Ministerstwa Obrony Narodowej, zwana dalej również Wojskową Komisją Lekarską IC MON,

8) Centralna Wojskowa Komisja Lekarska.

Przywoływane przez skarżącego rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2000 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 97, poz. 1059) zmieniło co prawda treść wyżej cytowanego § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, lecz w innym zakresie. Przepis ten otrzymał bowiem treść następującą:

"§ 4. 1.Do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej są właściwe:

1) terenowe wojskowe komisje lekarskie,

2) rejonowe wojskowe komisje lekarskie,

3)Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w Dęblinie oraz Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w Warszawie,

4) Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych,

5) Wojskowa Komisja Morsko-Lekarska,

6)Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej,

7)Stołeczna Wojskowa Komisja Lekarska,

8) Centralna Wojskowa Komisja Lekarska

- zwane dalej «wojskowymi komisjami lekarskimi».

Wynika z powyższego wyraźnie, że zmiany w treści powyższego przepisu dotyczyły innych wojskowych komisji lekarskich, niż Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska.

Ponadto art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP ( t.j. Dz. U. z 2002 r. , Nr 21, poz. 205 ze zm.) stanowi, że poborowych niepowołanych do zasadniczej służby wojskowej do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia, wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy.

Przepis art. 46 ust. 2 stanowi jednak, że przepis ust. 1 nie ma zastosowania do poborowych, którzy:

1) nie mogli być powołani do zasadniczej służby wojskowej w okresie, o którym mowa w ust. 1, z powodu odroczenia tej służby, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2, albo z powodu złożenia wniosku o skierowanie do służby zastępczej,

2) z przyczyn niezależnych od organów wojskowych nie mogli być powołani do zasadniczej służby wojskowej w terminie określonym w ust. 1 ze względu na:

a) odbywanie kary pozbawienia wolności,

b) orzeczenie kary pozbawienia praw publicznych,

c) czasowe przebywanie za granicą,

d) niespełnienie wojskowego obowiązku meldunkowego,

e) niezgłoszenie się do poboru do końca roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia.

Poborowych, o których mowa w ust. 2, niepowołanych do zasadniczej służby wojskowej przenosi się do rezerwy z dniem 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia osiem lat życia ( art. 46 ust. 3 ustawy).

Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący, urodzony w 1975 r., korzystał z odroczeń służby wojskowej w latach 1994 – 2002 r. ( karty 70 i 71 – w aktach sprawy) , wobec czego powinien mieć do niego zastosowanie art. 46 ust. 3 przywołanej ustawy. Sposób i prawidłowość udzielania skarżącemu odroczeń służby wojskowej nie podlega kontroli Sądu w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego zarzuty skarżącego podniesione w skardze, a dotyczące wyżej wymienionych kwestii nie są zasadne.

Art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP

( t. j. Dz. U. z 2002 r. , Nr 21, poz. 205 ze zm.) stanowi, że powołanie do czynnej służby wojskowej następuje za pomocą kart powołania, kart mobilizacyjnych albo w drodze obwieszczeń lub w inny sposób określony przez Ministra Obrony Narodowej. Karta powołania jest decyzją administracyjną.

Art. 45 ust. 1 w/w ustawy stanowi natomiast, że poborowych uznanych za zdolnych do służby wojskowej wojskowy komendant uzupełnień przeznacza do służby, uwzględniając potrzeby wojska, orzeczenie komisji poborowej i komisji lekarskiej, kwalifikacje zawodowe oraz w miarę możności życzenia poborowych.

W decyzji organu I instancji stwierdzono, że skarżący jest zdolny do odbycia czynnej służby wojskowej i posiada kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej – "A", zgodnie z ostatecznym orzeczeniem "WKML MW nr [...] z dn.03". W decyzji organu II instancji stwierdzono natomiast, że kategoria zdolności skarżącego do odbycia służby wojskowej, "A" została określona orzeczeniem Wojskowej Komisji Morsko – Lekarskiej w G. nr [...] z dnia 3 kwietnia 1997 r.

Orzeczenia tego nie ma w aktach administracyjnych, znajduje się w nich natomiast orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w G. z dnia 9.05.1994 r. nr 799 , ustalające skarżącemu kategorię A zdolności do służby wojskowej ( k. 68 akt sprawy).

Z treści akt administracyjnych wynika ponadto, że w dniu 3 kwietnia 1997 r. skarżący stawał na WKUL , na której otrzymał orzeczenia zdolności do czynnej służby wojskowej: - nr [...] – kat. A, nr [...] – niezdolny do służby na okręcie w specjalnościach morskich grup I, II, III, IV /A ( pismo z dnia 13 listopada 2003 r. oraz k. 70 akt sprawy).

Powyższe nieścisłości oraz brak w aktach opisanych powyżej orzeczeń powodują, że zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli sądu. Nie można bowiem w sposób jednoznaczny przesądzić, na podstawie jakiego orzeczenia organy przyjęły, że skarżący został uznany za zdolnego do służby wojskowej i czy zrobiły to w sposób prawidłowy , a – zgodnie z cytowanym powyżej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP - do służby przeznacza się poborowych, uznanych za zdolnych do służby wojskowej.

Stwierdzić trzeba, że w sprawie niniejszej nie zachodziły przesłanki z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do umorzenia postępowania przed sądem, bowiem przeniesienie skarżącego do rezerwy nie niweczyło decyzji zaskarżonej skargą i nadal istniał przedmiot zaskarżenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania jak też rozważą, czy nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego.

O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.