Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 607/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 2 i § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., nr [...], Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w W. zatwierdził "plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne na wykonanie otworu geotermalnego [...]". Decyzja ta została początkowo skierowana do zakładu "A" sp. z o.o. Oddział "B" w W., a następnie w wyniku postanowienia z [...] r. o jej sprostowaniu do przedsiębiorcy górniczego – firmy "C" spółka z o.o. z siedzibą w K.

Decyzją z [...] r., nr [...], Prezes Wyższego Urzędu Górniczego stwierdził nieważność wskazanej tu decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. z [...] r. Jako podstawę prawną swej decyzji wskazał przepisy art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 64 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm., w skrócie jako "p.g.g."). W jej uzasadnieniu stwierdził natomiast, że w planie ruchu zakładu przewidziano wykonanie otworu geotermalnego poza obszarem objętym koncesją udzieloną przedsiębiorcy przez Ministra Środowiska decyzją z [...] r., nr [...]. Stanowi to naruszenie przepisu art. 64 ust. 1 p.g.g., jako że plan ruchu zakładu geologicznego nie może przewidywać żadnych czynności, które nie mieściłyby się w graniach wyznaczonych koncesją.

Postanowieniem z [...] r., nr [...], Prezes WUG uchylił swe wcześniejsze postanowienie z [...] r., nr [...], o odmowie wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] r. i jednocześnie wznowił postępowanie w tej sprawie. Orzekł tak na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Kolejnym orzeczeniem – decyzją z [...] r. nr [...], Prezes WUG, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, uchylił w całości swą ostateczną decyzję z [...] r., znak [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. z [...] r., znak [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazał: art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a.

Na skutek wniosku Spółki z o.o. "C" o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes WUG wydał [...] r. decyzję o nr [...], którą utrzymał w mocy swą decyzję z [...] r. i jest to decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie sądowej.

W decyzji tej Prezes WUG rozważył w pierwszej kolejności, czy istniały przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. z [...] r. o zatwierdzeniu "planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne na wykonanie otworu geotermalnego [...]". Uznał, że taką przesłanką było wydanie decyzji z [...] r. w wyniku przestępstwa z art. 272 Kodeksu karnego, polegającego na wyłudzeniu przez K. K. - prezesa zarządu Spółki "C" poświadczenia nieprawdy przez wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego (Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W.). To wprowadzenie w błąd dotyczyło zgodności określonych w palnie ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne współrzędnych realizacji otworu geotermalnego [...] ze współrzędnymi obszaru koncesyjnego wskazanymi w koncesji z [...] r. Wydanie decyzji z [...] r. w wyniku przestępstwa rzutuje bezpośrednio na decyzję stwierdzającą jej nieważność, czyli decyzję z [...] r. i stanowi podstawę do wznowienia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z § 2 k.p.a.

Uzasadniając dalej tę tezę Prezes WUG stwierdził, że wznowił postępowanie przed stwierdzeniem popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, ponieważ było ono oczywiste i powołał się w tym zakresie na ustalenia poczynione przez sądy powszechne w sprawach [...] (Sąd Okręgowy w K.), [...] (Sąd Okręgowy w W.), [...] (Sąd Okręgowy w W.), [...] (Sąd Apelacyjny w W.) oraz na akt oskarżenia przeciwko K. K. o popełnienie przestępstwa z art. 272 k.k., polegającego na tym, że "w okresie od 31 sierpnia 2011 r. do [...] r. w G., K., W., W., za pośrednictwem pełnomocnika J. K., wyłudził poświadczenie nieprawdy od funkcjonariusza publicznego - Dyrektora OUG w W. w treści decyzji z dnia [...] r., znak: [...], wydanej w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne poprzez podstępne wprowadzenie w błąd ww. funkcjonariusza publicznego w zakresie zgodności określonych w treści ww. planu współrzędnych lokalizacji odwiertu [...] ze współrzędnymi obszaru koncesyjnego, określonymi w treści koncesji nr [...] z dnia [...] r., decyzji znak: [...] z dnia [...] r., decyzji znak: [...] z dnia [...] r., wydanymi przez Ministra Środowiska."

Wskazał jednocześnie na to, że wznowienie postępowania było niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa poważnej szkody dla interesu społecznego, ponieważ do Sądu Rejonowego dla W. w W., VI Wydział Cywilny, został skierowany w imieniu "C" sp. z o.o. wniosek z dnia [...] r. o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie o zapłatę przez Skarb Państwa - Dyrektora OUG w W. odszkodowania w wysokości 17.783.529,98,- zł. Ponadto, do Dyrektora OUG w W. wpłynęło pismo z dnia 1 kwietnia 2014 r. - wezwanie przedsądowe do zapłaty kwoty 40.000.000,00 zł na rzecz B. i J. N. - właścicieli nieruchomości położonej w miejscowości W., gmina P. (działka nr [...]), na której został wykonany otwór geotermalny [...]. W związku z powyższym przesłanka ta została zrealizowana przez konieczność ewentualnej zapłaty odszkodowania w związku ze szkodą wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej na podstawie z art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego.

Rozważając z kolei kwestię, czy decyzja z [...] r. była dotknięta przesłanką nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 61 ust. 1 i 4 p.g.g.) Prezes WUG uznał, że nie ma podstaw do takiego twierdzenia. Decyzja zatwierdzająca plan ruchu wpływa na prawa i obowiązki przedsiębiorcy w tym sensie, że zatwierdza dokument, który szczegółowo określa sposób prowadzenia ruchu danego zakładu górniczego (zakładu wykonującego roboty geologiczne). Zatwierdzony plan ruchu, podobnie jak koncesja i projekt zagospodarowania złoża (w przypadku zakładu wykonującego roboty geologiczne - projekt robót geologicznych), wyznacza granice zachowania się przedsiębiorcy. Treść sentencji decyzji w sprawie zatwierdzenia planu ruchu w istocie ogranicza się do zatwierdzenia planu ruchu i wskazania okresu, na jaki plan ten został sporządzony, bądź do odmowy zatwierdzenia wymienionego dokumentu. Z art. 64 ust. 1 dawnego p.g.g. wynikało, że przedsiębiorca sporządzał plan ruchu każdego zakładu górniczego na podstawie warunków określonych w koncesji oraz projekcie zagospodarowania złoża. Przepis ten skierowany był nie do organu, a do przedsiębiorcy. Na str. 6 planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotermalnego [...], w pkt 2 zatytułowanym "Przedmiot działalności zakładu wykonującego roboty geologiczne - cel i zakres wykonywanych prac. Inne rodzaje wykonywanych robót podlegające nadzorowi organu nadzoru górniczego", zostały określone współrzędne otworu [...] w układzie [...]. Punkt o wymienionych współrzędnych został zlokalizowany poza granicami terenu badań, wyznaczonymi w koncesji Ministra Środowiska z dnia [...] r. i projekcie prac geologicznych z lipca 2009 r. Zgodnie z wymaganiami załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych (Dz.U. Nr 94, poz. 840 ze zm.), który określał szczegółowe wymagania dotyczące planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, część tekstowa planu ruchu takiego zakładu w ogóle nie powinna wskazywać lokalizacji zaprojektowanych robót geologicznych (z wyjątkiem zakładu wykonującego roboty geologiczne w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej - pkt 20 załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie planów ruchu). W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r. to koncesja wyznaczała przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca był uprawniony do prowadzenia działalności objętej koncesją (art. 22 pkt 2 dawnego p.g.g.). Zgodnie zaś z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia w sprawie planów ruchu, odpis koncesji (jeżeli była wymagana) stanowił obowiązkowy załącznik do planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne. W świetle postanowień załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie planów ruchu, w pkt 2 planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotermalnego [...] nie powinny znaleźć się jakiekolwiek dane lokalizacyjne projektowanego otworu, a w szczególności jego współrzędne. Miejsce wykonywania robót geologicznych polegających na realizacji otworu [...] obrazuje również załącznik nr 3.1 do planu ruchu, tj. plan usytuowania wiertnicy. Jednak na planie tym nie umieszczono oznaczenia żadnego z kierunków geograficznych. Plan usytuowania wiertnicy nie może być więc uznany za dokument, który w sposób precyzyjny określałby lokalizację wspomnianego otworu. W planie ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotermalnego [...] lokalizację zaprojektowanych robót geologicznych przede wszystkim określał załącznik nr 2 do tego planu, tj. odpis koncesji Ministra Środowiska z dnia [...] r., nr [...], na poszukiwanie i rozpoznawanie wód termalnych z utworów kredy dolnej i jury dolnej, projektowanym otworem wiertniczym [...]. Stosownie zaś do wymogów załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie planów ruchu, odpis koncesji z dnia [...] r. był obowiązkowym załącznikiem do przedmiotowego planu ruchu. Ponownie, zdaniem Prezesa WUG, skoro odpis koncesji Ministra Środowiska z dnia [...] r. nr [...] stanowi integralną część planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotermalnego [...], to nieuprawnionym jest twierdzenie, że plan ten jest niezgodny z koncesją w zakresie określenia przestrzeni, w granicach której miała być prowadzona działalność polegająca na poszukiwaniu i rozpoznawaniu złóż wód termalnych. Ponadto, z uwagi na to, iż Dyrektor OUG w W. został podstępnie wprowadzony w błąd w zakresie zgodności określonych w treści tego planu ruchu współrzędnych lokalizacji odwiertu [...] ze współrzędnymi obszaru koncesyjnego, nie można uznać, że zatwierdzenie przedmiotowego planu ruchu nastąpiło z naruszeniem, a tym bardziej z rażącym naruszeniem, przepisów art. 64 ust. 1 i 4 w związku z art. 38 dawnego p.g.g. Takiego naruszenia nie można traktować jako oczywistego, niebudzącego żadnych wątpliwości rażącego naruszenia prawa.

W skardze na tę decyzję Spółka "C" zarzuciła Prezesowi WUG naruszenie:

a) art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 157 i art. 158 § 1 k.p.a. przez jego zastosowanie i uchylenie decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., znak: [...], I. dz. [...], a w konsekwencji przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. z dnia [...] r., znak: [...], podczas gdy nie zaistniały przesłanki uprawniające do wydania takiej decyzji;

b) art. 7 k.p.a., przez:

- niestaranne, powierzchowne i mało wnikliwe rozpoznanie stanu faktycznego sprawy i podjęcie niesłusznej decyzji na podstawie niedostatecznych, błędnych przesłanek;

- wydanie decyzji bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. mające wpływ na wynik postępowania przez:

- brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie i wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o akta sprawy o sygn. akt [...] (Sąd Okręgowy w K.) i o sygn. akt [...] (Sąd Okręgowy w W.),

- brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechanie dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami doświadczenia życiowego,

- brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych;

d) art. 107 § 1 pkt 3) k.p.a. przez brak zamieszczenia oznaczenia stron w decyzji administracyjnej;

e) art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., znak: [...], podczas gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa ponieważ zatwierdzono nią plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, wskazujący lokalizację otworu [...] poza terenem badań – przestrzenią, w granicach której miała być prowadzona działalność - określonym w koncesji nr [...] z dnia [...] r., co przesądza o tym, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem art. 64 ust. 1 i ust. 4 p.g.g.;

f) art. 156 § 1 pkt 6 kpa przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] roku, pomimo, że przy wykonywaniu robót geologicznych polegających na realizacji otworu geotermalnego [...] wypełnione zostały znamiona wykroczeń z art. 119 pkt 1 i art. 121 pkt 2 p.g.g., a zatem realizacja otworu poza granicami terenu wyznaczonego w koncesji Ministra Środowiska z dnia [...] roku jest następstwem wykonania decyzji Dyrektora OUG w W. z dnia [...] roku i to wykonanie decyzji zatwierdzającej plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, polegające na realizacji otworu geotermalnego [...] zrealizowało znamiona wspomnianych powyżej wykroczeń;

g) art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] roku, pomimo że została ona wydana wyłącznie z wniosku i skierowana tylko do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, nota bene nie posiadającego nawet osobowości prawej do tego typu działań administracyjnych i nie będącego przedsiębiorcą, gdzie przez takie postępowanie organ pozbawiał skarżącego uprawnienia wynikającego z art. 127 k.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie;

h) art. 113 § 1 kpa przez wydanie przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. postanowienia z [...] r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia [...] roku, podczas gdy Przedsiębiorca, ani nikt inny nie wnioskował do organu górniczego o jej zmianę, ponadto zakres przedmiotowy tego postanowienia i charakter wprowadzonych postanowieniem zmian nie mógł stanowić przedmiotu postanowienia wydanego w trybie art. 113 § 1 k.p.a., toteż decyzja z [...] roku nie została sprostowana, a zatem zawiera wadę prawną;

i) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., podczas gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa z racji wydania jej już po rozpoczęciu robót, ponieważ prace związane z wykonywaniem otworu geotermalnego [...], o których zezwolenie ubiegał się wykonawca rozpoczęto już 18 października 2011 r, jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] r. ,

j) § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 roku w sprawie planów zakładów górniczych w zw. z art. 108 p.g.g., przez niezasadne przyjęcie, że plan ruchu górniczego może podpisać za przedsiębiorcę przedstawiciel podmiotu wykonującego na jego rzecz zlecone mu na podstawie zawartej umowy cywilno-prawnej określone prace.

k) art. 8, art. 6 i art. 107 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

l) art. 7, art. 77 § 1, art 80 k.p.a. mające wpływ na wynik postępowania, polegające na braku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie i oparciu decyzji na niekompletnym materiale dowodowym;

m) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych;

n) art. 7 k.p.a., polegające na ograniczeniu się Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego do kontroli zasadności argumentów przytoczonych przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, podczas gdy zupełnie pominięte zostały twierdzenia skarżących;

o) art. 7 k.p.a. przez niestaranne, powierzchowne i mało wnikliwe rozpoznanie stanu faktycznego sprawy i podjęcie niesłusznej decyzji na podstawie niedostatecznych, błędnych przesłanek;

p) art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego zebranego w sprawie i dokonanie na jego podstawie błędnych ustaleń faktycznych;

q) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami doświadczenia życiowego,

r) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez nieprawidłowe uzasadnienie motywów rozstrzygnięcia;

s) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez ogólnikowość i lapidarność uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu odwoławczego;

t) art. 12 § 1 k.p.a. przez uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania w sprawie.

W uzasadnieniu swej skargi Spółka stwierdziła, ponad to, co zostało tu już przedstawione, że nie znajduje przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] r., ponieważ nie ma podstaw do twierdzenia, że to ta decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Natomiast decyzja z [...] r., której stwierdzenia nieważności organ odmawia, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, do którego doszło w wyniku błędów organu, który ją wydał, a nie zaszły żadne nowe okoliczności, które wskazywałyby na zmianę stanu faktycznego i prawnego, które uzasadniałyby inną ocenę tej decyzji. Spółka zwróciła uwagę na to, że decyzja o zatwierdzeniu planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne została wydana na wniosek spółki z o.o. "A" oddz. "B" W. (po zmianie nazwy "D"), złożony przez występującego w jej imieniu pełnomocnika K. K. – Kierownika Ruchu Zakładu. Autorem projektu była spółka z o.o. "A" oddz. "B" W. jako profesjonalny podmiot, któremu Skarżąca zleciła przygotowanie planu ruchu dla otworu P. GT -1. Również ta spółka opłaciła wniosek o zatwierdzenie planu, a zatwierdzająca go decyzja z [...] r. została odebrana przez K. K.. Tak więc jedynym podmiotem, który wnosił o wydanie decyzji i podmiotem, do którego była ona skierowana była spółka z o.o. "A" oddz. "B" W.. Zdaniem Skarżącej, powołanego w zaskarżonej decyzji pełnomocnictwa z 14 października 2011 r. udzielonego K. K. przez "C" do występowania w imieniu tej spółki nie było w aktach w chwili składania wniosku o zatwierdzenie planu ruchu zakładu, a to, które było miało inną treść. Pełnomocnictwa tego firma "C" nigdy nie opłaciła. W tych okolicznościach nie było podstaw do sprostowania oczywistej omyłki w decyzji z [...] r. przez jej skierowanie do innej strony niż pierwotnie, nie mówiąc o tym, że zmiany takiej nie można było dokonać na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącej spółki, jeśli już mówić o naruszeniu zasad udzielonej jej koncesji, to stało się tak w wyniku działań wykonawcy planu ruchu, który działał z pełną tego świadomością, a część prac opisanych w planie wykonał zanim został on zatwierdzony. Ponadto, wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga stwierdzenia popełnienia przestępstwa przez sąd, co nie miało miejsca i nie można mówić o oczywistości jego popełnienia, a tłumaczenie się interesem społecznym sprowadza się do woli uniknięcia odpowiedzialności odszkodowawczej przez organ, który zatwierdził plan ruchu zakładu.

Wracając do merytorycznej strony decyzji z [...] r. Spółka stwierdziła, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym jej nieważnością, ponieważ zatwierdza plan ruchu zakładu, w którym przewidziano prace poza terenem objętym koncesją udzieloną jej przez Ministra Środowiska. Odpowiedzialność za ten błąd spoczywa na organie zatwierdzającym, który nie zweryfikował projektu planu pod tym kątem, choć było to jego obowiązkiem.

W dalszej części skargi, dla uzasadnienia swej tezy, że decyzja z [...] r. dotknięta jest wadą nieważności, Skarżąca odwołała się do wyroków WSA w Gliwicach z 21 maja 2018 r. o sygn. akt III SA/Gl 17/18 oraz NSA z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1621/18.

Do skargi Spółka załączyła szereg odpisów dokumentów z wnioskiem o dopuszczenie ich w charakterze dowodów na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U z 2019 r., poz. 2325, w skrócie jako "p.p.s.a."), z którymi Sąd się zapoznał.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi, uzupełnionej pismem z 10 września 2020 r., skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), i c) p.p.s.a. oraz o umorzenie postępowania

Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] r. zostały wydane po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Prezesa WUG z [...] r. stwierdzającą nieważność decyzji z [...] r., zatwierdzającej plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne. Jako podstawę wznowienia postępowania Prezes WUG wskazał art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. – decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, z tym że chodzi tu o decyzję z [...] r. W pierwszej kolejności trzeba zatem odpowiedzieć na pytanie, czy przesłanka wznowieniowa, wskazana przez organ jako ta, która miała miejsce przy wydaniu decyzji z [...] r., może być podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] r. Zdaniem Sądu mogła być taką podstawą, ponieważ istotą postępowania zakończonego decyzją z [...] r. była ocena decyzji z [...] r. i jeżeli, zakładając wstępnie, decyzja ta została wydana w wyniku przestępstwa, to ma to znaczenie również dla decyzji z 2013 r., w każdym razie powinna być uwzględniona przy jej wydawaniu (do czego jeszcze trzeba będzie wrócić). Ponadto, zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie... . Występujące w tym przepisie pojęcie sprawy (administracyjnej) odnosi się do podstaw materialnoprawnych, nie procesowych. Chodzi w niej o rozstrzygnięcie na podstawie przepisów prawa materialnego o prawach lub obowiązkach danego podmiotu, w tym przypadku o zatwierdzenie lub odmowę zatwierdzenia planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne. W granicach tej sprawy zostało już wydanych wiele ostatecznych decyzji na różnych etapach proceduralnych jej prowadzenia. Jedną z nich jest decyzja z [...] r., która stała się ostateczna, ale jest to ciągle decyzja wydana w granicach tej samej sprawy.

Czy zatem przesłanka ta zaistniała ? Sąd podzielił w tym zakresie ustalenia faktyczne przyjęte przez Prezesa WUG.

Nie ulega kwestii w tej sprawie i strony są zgodne co do tego, że plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne nie mógł przewidywać żadnych prac poza terenem objętym koncesją. Zgodnie z art. 64 ust. 1 obowiązującej do końca 2011 r. ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze Na podstawie warunków określonych w koncesji oraz projektu zagospodarowania złoża przedsiębiorca sporządza plan ruchu każdego zakładu górniczego, co zgodnie z art. 38 tej ustawy znajdowało odpowiednie zastosowanie do planu robót geologicznych. Słusznie zatem podkreślił organ, że opracowanie planu ruchu w sposób uwzględniający warunki określone w koncesji oraz w projekcie zagospodarowania złoża było obowiązkiem przedsiębiorcy, a była nim firma "C". Przedłożony organowi przez tę firmę (do czego Sąd jeszcze wróci) plan ruchu zakładu nie spełniał tego warunku. Uzasadnione jest również ustalenie organu, w myśl którego było to świadomym działaniem przedsiębiorcy. Był to wybór prezesa zarządu spółki "C" K. K., który, z uwagi na plany wybudowania na terenie objętym koncesją obiektów budowlanych, a następnie wprowadzenia tam sprzętu wiertniczego, zadecydował o przesunięciu lokalizacji otworu [...] poza teren koncesyjny. Podkreślono przy tym, że z uwagi na wykształcenie prezesa zarządu, który jest geologiem i posiada uprawnienia geodety nie do przyjęcia jest twierdzenie o tym, że nie wiedział o przesunięciu lokalizacji odwiertu poza teren koncesyjny. Pomimo tego, świadomie przedłożono organowi plan ruchu zakładu niezgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 38 dawnego Prawa geologicznego i górniczego. W pkt 2 planu ruchu na str. 6 wskazano współrzędne lokalizacji otworu wiertniczego, ale w tym miejscu otwór nie został wykonany, przy czym, jak przyznaje skarżąca spółka, wiercenie do głębokości 400 m wykonano zanim decyzja o zatwierdzeniu planu ruchu stała się ostateczna.

Ustalenia te mają podstawę w materiale wskazanym w zaskarżonej decyzji. Na bazie takich ustaleń zapadły wyroki sądów powszechnych: Sądu Rejonowego w K., w sprawie o sygn. akt [...], Sądu Okręgowego w W. w sprawach o sygn. akt [...] oraz [...] – wyrok prawomocny. W każdym z tych wyroków, orzekające sądy ustaliły na podstawie przeprowadzonych dowodów, że Krzysztof Karnkowski zadecydował o przesunięciu punktu odwiertu poza teren koncesyjny. Zacytowane obszernie w uzasadnieniu decyzji fragmenty uzasadnień tych wyroków są pełnoprawnym dowodem w sprawie administracyjnej. W myśl art. 75 § 1 k.p.a. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wynikające z nich ustalenia, które są tożsame w każdym z tych wyroków, ze wskazaniem źródeł dowodowych, są szczegółowo opisane, są logiczne i przekonujące. Przyjęcie w ten sposób ustaleń w sprawie administracyjnej nie jest naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. Powołując się na uzasadnienia wskazanych tu wyroków sądów powszechnych organ wskazał, dlaczego wyjaśnienia skarżącej Spółki nie zyskały jego akceptacji. Jest to zatem ocena materiału dowodowego odmienna od tej, którą prezentuje skarżąca spółka, co nie jest równoznaczne z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów.

Nie można też zarzucić organowi niepełnego, niejasnego lub niewyczerpującego uzasadnienia decyzji. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu, uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a.. Jest skonstruowane w sposób jasny, logiczny i w pełnie poddaje się kontroli Sądu. Sąd nie ma wątpliwości co do tego, jaki stan faktyczny został przyjęty dla rozstrzygnięcia decyzji, na jakiej podstawie, dlaczego organ odmówił wiarygodności twierdzeniom skarżącej. Decyzja została dobrze uzasadniona od strony prawnej.

Teza o wprowadzeniu w błąd funkcjonariusza publicznego – Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. co do zgodności wskazanego w planie ruchu zakładu położenia odwiertu P.-GT1 z warunkami wynikającymi z koncesji Ministra Środowiska z [...] r. jest uzasadniona. W konsekwencji uzasadnione jest stwierdzenie o wyłudzeniu poświadczenia nieprawdy, czyli popełnieniu przestępstwa z art. 272 k.k. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 15 marca 2012 r., sygn. akt. V KK 240/11 - wyrok Sądu Najwyższego Z treści art. 272 k.k. wynika, że za wskazane tam przestępstwo odpowiada jedynie ten, kto "wyłudza poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego lub innej osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu". Jak wskazuje się w doktrynie, w przestępstwie tym chodzi więc "o uzyskanie potwierdzenia prawdziwości okoliczności nieprawdziwej przez osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu w zakresie takiej okoliczności". Art. 272 k.k. wymaga, aby owo poświadczenie nieprawdy nastąpiło przez "wystawienie" dokumentu na skutek podstępnego wprowadzenia w błąd funkcjonariusza publicznego lub innej osoby, upoważnionej do wystawiania takich dokumentów. (LEX nr 1157588).

Przesłanka wznowieniowa zaistniała. Czy został spełniony warunek z art. 145 § 2 k.p.a. – postępowanie wznowiono przed stwierdzeniem popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, ponieważ jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego.

Również w tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu. Jednolitość ustaleń przyjętych w trzech wyrokach sądów powszechnych wraz z tymi, które przyjął organ daje podstawę do przyjęcia, że fakt popełnienia przestępstwa stał się na tym etapie oczywisty.

Konieczność uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego również została wykazana przez organ. Mowa tu o wykorzystaniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zatwierdzającej plan ruchu zakładu w postępowaniu odszkodowawczym. Oczywiście, nie byłoby nic złego w dochodzeniu przez przedsiębiorcę odszkodowania za skutki decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, byłaby to realizacja jego słusznych uprawnień, gdyby nie to, że doszło do tego wskutek świadomych działań przedsiębiorcy. Kłóci się z poczuciem sprawiedliwości taka sytuacja, w której przedsiębiorca świadomie przyczynia się do wydania decyzji niezgodnej z prawem, a następnie wykorzystuje ten fakt dla uzyskania odszkodowania. Kwestią odrębną jest to, czy organ przy dołożeniu wyższej staranności mógł uniknąć wydania takiej decyzji, bo nie zmienia to oceny postępowania przedsiębiorcy. Trzeba też w tym kontekście uwzględnić że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. możliwość uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. kończy się z upływem 10 lat od jej doręczenia.

Wznowienie postępowania w sprawie było uzasadnione. Zachodziła zatem konieczność ponownej oceny decyzji z [...] r., czy słusznie uznano decyzję z [...] r. za wydaną z rażącym naruszeniem prawa.

Słusznie podniósł organ, że nie ma podstaw do takiej oceny, gdyż kwestia "wadliwa" dotyczy elementu decyzji, który nie jest obligatoryjny. Art 64 dawnego p.g.g. wymagał, by plan ruchu zakładu był sporządzony na podstawie warunków określonych w koncesji oraz na podstawie projektu zagospodarowania złoża i wskazywał szczegółowe przedsięwzięcia niezbędne w celu zapewnienia:

1) bezpieczeństwa powszechnego;

2) bezpieczeństwa pożarowego;

3) bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zakładu górniczego;

4) prawidłowej i racjonalnej gospodarki złożem;

5) ochrony środowiska wraz z obiektami budowlanymi;

6) zapobiegania szkodom i ich naprawiania.

Zgodnie z kolei z wymaganiami załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie planów ruchu, który określał szczegółowe wymagania dotyczące planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, część tekstowa planu ruchu takiego zakładu w ogóle nie powinna wskazywać lokalizacji zaprojektowanych robót geologicznych (z wyjątkiem zakładu wykonującego roboty geologiczne w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej - pkt 20 załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie planów ruchu). W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r. to koncesja, a nie plan ruchu zakładu wyznaczała przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca był uprawniony do prowadzenia działalności objętej koncesją (art. 22 pkt 2 dawnego p.g.g.). Zgodnie zaś z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia w sprawie planów ruchu, odpis koncesji stanowił obowiązkowy załącznik do planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne. Tak więc odpis koncesji Ministra Środowiska z dnia [...] r. nr [...] stanowi integralną część planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotermalnego [...] i ani plan ruchu zakładu, ani zatwierdzająca go decyzja nie mogły zmienić zasadniczego elementu, iż to koncesja wyznaczała przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca był uprawniony do prowadzenia działalności objętej koncesją. Z uwagi na te aspekty sprawy nie można uznać, że zatwierdzenie przedmiotowego planu ruchu nastąpiło z rażącym naruszeniem, przepisów art. 64 ust. 1 i 4 w związku z art. 38 dawnego p.g.g. Takiego naruszenia nie można traktować jako oczywistego, niebudzącego żadnych wątpliwości.

Wracając do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że jej treść nie pozostawia wątpliwości co do jej adresata, czyli wskazania podmiotu (strony) do którego jest adresowana. Wynika to z sentencji decyzji, w której wskazano, że decyzja została wydana skutek wniesienia przez "C" środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również z jej uzasadnienia, poczynając od pierwszego akapitu oraz z faktu doręczenia jej spółce (jej pełnomocnikowi). Zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. nie jest uzasadniony.

Zawarty w skardze szeroki wywód na temat, kto złożył wniosek o zatwierdzenie planu ruchu zakładu i do kogo zatwierdzająca go decyzja powinna być adresowana jest również nie do uwzględnienia. Decyzja z [...] r., skierowana początkowo do "A" Sp. z o.o. Oddział "B" w W., została sprostowana postanowieniem z [...] r. Postanowienie doręczono skarżącej, która nie wniosła na nie zażalenia. Sprostowana decyzja określa stronę decyzji o zatwierdzeniu planu ruchu zakładu, wskazuje przedsiębiorcę, który wystąpił o zatwierdzenie planu ruchu, co, zgodnie z art. 6 pkt 6 dawnego p.g.g., oznacza podmiot posiadający koncesję na prowadzenie działalności regulowanej ustawą. O takie sprostowanie decyzji wystąpiła strona skarżąca, domagając się we wniosku z 4 stycznia 2012 r. jej sprostowania w ten sposób, że jej adresatem, a zatem i wnioskodawcą, będzie Sp. "C" jako podmiot posiadający koncesję, a po jego uzyskaniu nie wniosła zażalenia na postanowienie o sprostowaniu decyzji. Twierdzenie obecnie, że działania J. K. nie mają nic wspólnego ze skarżącą nie zasługują na uwzględnienie, podobnie jak powoływanie się na takie drugorzędne fakty jak ten, kto opłacił pełnomocnictwo. Działania J. K. jako pełnomocnika "C", tak przyjęto w postanowieniu, należy zrównać z działaniami samej skarżącej, taka jest istota pełnomocnictwa, działa w imieniu i na rzecz mocodawcy. W uzasadnieniu wyroku z 21 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 172/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że adresatem decyzji w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego była wyłącznie spółka "C".

Nie może być mowy o tym, że decyzja z [...] r. jest dotknięta wadą nieważności z tego powodu, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu i do niego decyzję skierowano.

Ponadto, ani z wyroku WSA w Gliwicach III SA/Gl 172/18, ani z wyroku NSA z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1621/18 nie da się wyczytać, że decyzja z [...] r. o zatwierdzeniu planu ruchu zakładu została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym jej nieważnością. W postępowaniach tych nie doszło do takiej oceny Sądu, ponieważ dotyczyły one kwestii procesowej – legitymacji poszczególnych podmiotów do występowania w postępowaniach nadzwyczajnych o wznowienie postępowania i o stwierdzenie nieważności decyzji.

Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.