Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 513/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 par. 6 par. 12
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48  art. 19 ust. 2 i 3
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia

[...] sierpnia 2018 r. nr [...] w sprawie przyznania M. B. płatności ekologicznej (PROW 2014-2020).

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek M. B. (dalej: "producent", "strona", "skarżąca") o przyznanie płatności na rok 2016, w którym ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej.

W przedmiotowym wniosku producent zadeklarował wykę kosmatą na nasiona

w pakiecie 1 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji na powierzchni 158,38 ha

(8 działek rolnych oznaczonych D1a; E1a; L1a; Ł1a; M1a; N1a; T1a; U1a).

W dniach [...] września 2016 r. – [...] października 2016 r. w gospodarstwie producenta przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie wzajemnej zgodności. W trakcie kontroli stwierdzono,

że uprawa wyki prowadzona była jedynie na działkach rolnych M1a i N1 o łącznej powierzchni – 83 ha. W przypadku pozostałych działek producent zadeklarowanych

do płatności ekologicznej stwierdzono obecność ugoru (działki D1a; L1a; T1a; U1a) bądź wieloletniej mieszanki traw (działki E1a; Ł1a).

Podczas kontroli na miejscu w dniach [...] września 2016 r. – [...] października 2016 r. inspektorzy terenowi wykonali obszerną dokumentację fotograficzną na działkach rolnych. [...] grudnia 2016 r. stronie przekazano (przesyłka pocztowa) kopię raportów z kontroli.

W dniu [...] grudnia 2017 r. strona złożyła do organu zastrzeżenia do ustaleń z kontroli na miejscu dotyczących działek rolnych E i Ł. Do przedmiotowego pisma dołączono opinię sporządzoną przez rzeczoznawcę i biegłego sądowego w zakresie agronomii i łąkarstwa mgr inż. M. J.. Przedmiotowa opinia przeprowadzona była na podstawie analizy dokumentów przedstawionych przez producenta oraz na podstawie oględzin i lustracji działki nr [...] w dniu [...] grudnia 2016 r.

W celu ustalenia występowania wyki kosmatej rzeczoznawca posłużył się ramką do określania liczby roślin na danej powierzchni metodą poruszania się po skosie

od jednej krawędzi działki do drugiej, rzucania losowo ramki i liczenia roślin wyki kosmatej w jej obszarze.

Wyniki zostały zapisane w tabeli nr [...] przedstawiającej ilość roślin stwierdzonych w obszarze ramki oraz ilość określoną dla 1m2 w danej próbie. Z przedmiotowej tabeli wynika, że na 36 wykonanych prób, w 21 nie stwierdzono wyki kosmatej.

Organ odniósł się do zarzutów producenta w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. informując, że po ponownej analizie dokumentacji podtrzymano ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych. Do przedmiotowego pisma dołączono notatkę inspektorów terenowych, z której wynika, że w dniu kontroli nie stwierdzono

na działkach pozostałości po wyce kosmatej ani na skoszonych częściach działek, ani na ich niedokoszonych fragmentach. Dodatkowo na działce rolnej E stwierdzono liczne odrosty brzózek i choinek. Inspektorzy terenowi nie odnieśli się do przedstawionej opinii biegłego, stwierdzając, że ilość prób potwierdzająca występowanie wyki na działkach jest zbyt mała.

W dniu [...] września 2017 r. przeprowadzono w gospodarstwie strony kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni w ramach weryfikacji wniosku o przyznanie płatności na rok 2017. Dane ww. wniosku w zakresie działek i upraw (zgłoszono również wykę kosmatą) były zbieżne z wnioskiem z 2016 r. Zmiana danych we wniosku 2017 r. dotyczyła wycofania z płatności działki D1a i korekty powierzchni pozostałych działek. W toku tej kontroli inspektorzy ustalili, że na działkach zadeklarowanych

do płatności z uprawa wyki na nasiona – uprawa ta występuje w sposób nierównomierny, tj. z miejscowo obecnym łanem wyki i miejscowo zupełnym jej brakiem, przy czym w przypadku działki rolnej E/E1 o powierzchni 48,88 ha uprawa wyki obecna była tylko na powierzchni 6,61 ha. Organ I instancji włączył ww. raport do materiału dowodowego sprawy o przyznanie płatności za rok 2016.

Organ I instancji wydał w dniu [...] sierpnia 2018 r. decyzję nr [...], w której:

- odmówił producentowi przyznania płatności ekologicznej na rok 2016;

- nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych;

- odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2016;

- ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym stanowiący powierzchnię: zobowiązanie wariant 7.1 uprawy rolnicze po okresie konwersji podjęte w dniu [...] marca 2015 r. na powierzchnię równą 158,38 ha. Sumaryczna powierzchnia zobowiązań ekologicznych w roku bieżącym wynosi 158,38 ha.

Organ I instancji podał, że ustalenia kontroli wskazują na to, że uprawa wyki była prowadzona jedynie na działkach rolnych M1a i N1a o łącznej powierzchni 83 ha. W przypadku pozostałych działek zadeklarowanych do ww. płatności stwierdzono obecność ugoru (działki D1a; L1a; T1a; U1a) bądź wieloletniej mieszanki traw (działki E1a; Ł1a), które to uprawy są wykluczone ze wsparcia w pakietach 1 i 7. Organ I instancji dokonał oceny zebranego materiału dowodowego, w tym załączonej przez stronę opinii biegłego i wskazał, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo i jej wyniki właściwie obrazują stan upraw na ww. działkach. Organ I instancji podał,

że stosownie do zapisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ekologicznym" (§ 2, § 12 ust. 3) oraz zgodnie

z art. 24, art. 27, art. 37 ust. 1 i ust. 2 akapit pierwszy, art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227

z 31.07.2014 r.), maksymalny kwalifikowalny obszar dla płatności w wariancie:

7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosi 83 ha. Natomiast wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku

w ramach ww. wariantu, a powierzchnią stwierdzoną w kontroli na miejscu wynosi 90,82%. W konsekwencji, zgodnie z art. 19 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181

z 20 czerwca 2014 r. (dalej "rozporządzenia nr 640/2014"), organ I instancji odmówił przyznania płatności ekologicznej i nałożył na producenta sankcję. Organ I instancji wskazał także, że w związku z zadeklarowaniem do płatności ekologicznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności w ramach wariantu: 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, określona na podstawie § 15 rozporządzenia ekologicznego wynosi 612,72 zł. Z kolei na podstawie § 16 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, w związku niespełnieniem przez stronę warunków do przyznania płatności ekologicznej w 2016 rok, organ I instancji odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji strona powieliła argumentację zawartą w piśmie z zastrzeżeniami do wyników kontroli na miejscu, załączając ponownie kopię opisanej powyżej opinii rzeczoznawcy.

W uzupełnieniu odwołania strona złożyła wnioski dowodowe. W piśmie wskazała, że organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu nie uwzględnił faktu, że wyka z rośliną podporową jest uprawą dwuletnią, jej siew miał miejsce w 2015., zaś kontrola odbyła się po z zbiorze dokonanym w 2016 r. Z tego względu kontrola przeprowadzona w roku 2017 nie może stanowić podstawy dla oceny stanu upraw w roku 2016, zaś zanegowanie wiarygodności opinii biegłego nie może być uznane za skuteczne. Uzasadnienie decyzji oparte jest na niepełnej wiedzy rolniczej, nie analizuje charakteru uprawy, faktu kontroli po zbiorze oraz uwzględnia wyniki kontroli z roku kolejnego. Zdaniem strony, powyższe stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Do ww. pisma dołączyła kopię raportu z kontroli przeprowadzonej [...] września 2016 r. przez Jednostkę Certyfikacyjną (JC), który jej zdaniem, ustaleń organu I instancji o braku uprawy wyki. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentu na okoliczność utrzymywania w jej gospodarstwie upraw rolniczych na powierzchni zgodnej z zapisami wniosku na rok 2016 oraz - w przypadku, gdyby organ zakwestionował przedstawioną dokumentację - dowodu z opinii biegłego na okoliczność kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR na działkach rolnych D1, E1, L1, Ł1, T1 i U1 w zakresie zgodności dokumentacji z kontroli z ustaleniami wskazującymi na brak upraw.

Dyrektor Z. Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny sprawy i stan upraw strony, został ustalony na podstawie materiału dowodowego, weryfikowalnego i jednoznacznego oraz sporządzonego w okresie, w którym możliwa było sprawdzenie deklaracji zawartej we wniosku strony, tj. na podstawie raportów z kontroli na miejscu, przeprowadzonej w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. oraz opinii biegłego, sporządzonej na zlecenie strony na podstawie oględzin działki ewidencyjnej nr [...] obręb C.. Zdaniem organu odwoławczego, wnioski płynące z lektury tej opinii są niesprzeczne z spostrzeżeniami inspektorów terenowych ARiMR w odniesieniu do działki rolnej E1a. W ocenie organu odwoławczego, małe znaczenie dowodowe dla rozstrzygnięcia sprawy miał wykaz producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego na rok 2016 oraz protokół kontroli JC z [...] września 2016 r. Podobnie raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej jesienią 2017 r., albowiem dotyczy znacznie późniejszego okresu. Jego wartość ogranicza się, w ocenie organu odwoławczego, do wskazania niedbałości strony w zakresie prowadzenia prac polowych.

Organ odwoławczy potwierdził, że na podstawie zgromadzonych dowodów

z 8 deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni 158,38 ha, obecność upraw wyki została stwierdzona na 2 działkach o powierzchni 83,27 ha. Zdaniem organu odwoławczego, analiza wskazanych dowodów prowadziła do wniosku, że brak było przesłanek do podważenia prawidłowości ustaleń poczynionych w toku kontroli na miejscu w 2016 r. Organ odwoławczy stwierdził, że raporty z kontroli na miejscu ARiMR, przeprowadzonej w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. stanowią obiektywny zapis rzeczywistości zastanej na gruntach zadeklarowanych do wsparcia. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stroną, że ww. kontrola została przeprowadzona za wcześnie po zbiorze. Organ odwoławczy zauważył, że na części gruntów objętych wnioskiem kontrolujący stwierdzili ślady wskazujące na prowadzenie upraw wyki, zaś brak było analogicznych śladów na pozostałych działkach, co wskazywało, że prowadzona na nich uprawa miała odmienny charakter. Odnosząc się do przedłożonej opinii biegłego, organ odwoławczy stwierdził, że jej znaczenie dowodowe jest ograniczone, gdyż obejmowała ona swoim zakresem tylko uprawy na działce ew. nr [...] obręb C. (działka E1a) i tylko tam były dokonywane oględziny przez biegłego, stanowiące podstawę opinii. Zdaniem organu odwoławczego, dokument ten nie podważał zapisów raportów pokontrolnych ARiMR. Wnioski wynikające z opinii biegłego w istocie nie były sprzeczne z ustaleniami z inspektorów ARiMR. Organ odwoławczy wskazał, że biegły stwierdził uprawę mieszanki wyki ozimej z trawami, zaś inspektorzy ARiMR wieloletnie mieszanki traw z wsiewkami bobowatych (w tym wyki). Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń. W ocenie organu odwoławczego, warunki do przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 z tytułu realizacji pakietu 1. we wniosku strony spełniały jedynie działki rolne M1a i N1a o deklarowanej powierzchni - odpowiednio - 10,03 ha i 74,89 ha (łącznie 84,92 ha), wobec zadeklarowanych 158,38 ha. Grunty oznaczone, jako działki rolne D1a, E1a, L1a, Ł1a, T1a oraz U1a podlegały wykluczeniu z uwagi na fakt,

że stwierdzony na nich sposób użytkowania (uprawy) nie został przewidziany przez prawodawcę krajowego, jako kwalifikujący się do objęcia płatnością w pakietach 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji i 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji

(vide załącznik nr 4 do rozporządzenia ekologicznego).

Organ odwoławczy potwierdził także, że wyliczona różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a zatwierdzoną wynosi 75,38 ha, co stanowi 90,82 % powierzchni zatwierdzonej. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki nie tylko do odmowy przyznania płatności ekologicznej na rok 2016, ale również do nałożenia sankcji, o których mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia 640/2014. Wobec nie spełnienia się warunków do przyznania płatności ekologicznej brak było także możliwości przyznania stronie kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych. W ocenie organu odwoławczego, niezasadne było przeprowadzenie dodatkowego dowodu z opinii biegłego na okoliczność kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR w zakresie zgodności dokumentacji z kontroli z ustaleniami wskazującymi na brak upraw. Dokumenty JC stanowią dowód o wartości ograniczonej do zakresu kontroli jaka przeprowadza JC. Kontrole te odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzonych przez ARiMR, gdyż są one oparte o odmienne postawy prawne. Organ odwoławczy zauważył, że inspekcja JC, na podstawie której sporządzono wykaz, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia

20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1054), dalej "ustawa o rolnictwie ekologicznym", została przeprowadzona [...] września 2016 r., zaś zbiór plonu z pól strony miał zostać przeprowadzony w okresie [...] sierpnia 2015 r., czyli około miesiąca wcześniej. Skoro strona uważa, że kontrola ARiMR przeprowadzona w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. miała miejsce zbyt szybko po zbiorze, by możliwe było dokonanie ustaleń w zakresie prowadzonej uprawy wyki (wyka z ziaren, które osypały się podczas zbioru miała zbyt mało czasu by wzejść), to nie sposób logicznie wytłumaczyć, czemu uważa za prawidłowe ustalenia kontroli JC, która odbyła się wcześniej po zbiorze plonów przez producenta. Organ odwoławczy podał, że wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym przekazanych Prezesowi ARiMR przez JC, stanowi jedynie potwierdzenie wywiązywania się przez rolników z obowiązków wynikających

ze stosownych przepisów o rolnictwie ekologicznym.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów mających istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, a mianowicie:

a) art. 27 ust. 1 pkt 1, 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349, z późn. zm.), w związku z art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2016 r., poz. 23), dalej: "K.p.a.", polegające na ich naruszeniu przejawiające się

w ustaleniu braku uprawy na polach skarżącej wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom i z naruszeniem wiedzy rolniczej;

b) art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 i 2 K.p.a., polegająca na nieuwzględnieniu wniosku dowodowego skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie oceny zgromadzonego materiału przez organ ARiMR zakresu ustaleń z przeprowadzonej w dniach [...] września 2016 r. – [...] października 2016 r. kontroli na miejscu obejmującej działki rolne D1, E1, L1, Ł1, T1, U1, w sytuacji, gdy przeprowadzony dowód był istotny dla prowadzonego postępowania;

c) art. 104 § 2 w związku z art. 107 § 1 pkt 2 K.p.a., przejawiającą się w uznaniu przez organy ARiMR, że zaskarżona decyzja rozstrzygała w całości co do jej istoty, gdy w rzeczywistości pominięty został w rozstrzygnięciu rzeczywisty stan faktyczny istniejący w dniu jej wydania.

Pełnomocnik skarżącej, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: ".p.p.s.a") wniósł o przeprowadzenie dowodów z: wyciągu z protokołu

z kontroli z dnia nr [...]; karty informującej o usunięciu naruszeń, na okoliczność kontrolowania przez Jednostkę Certyfikującą również uprawy, a nie ograniczenia jej do badania składu chemicznego gleby, oraz uprawy wyki w roku 2015, która jest uprawą dwuletnią.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej rozwinął powyższe zarzuty.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2019 r., Sąd uwzględnił ww. wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Spór w sprawie dotyczył zagadnienia, czy organ administracji zasadnie odmówił skarżącej przyznania płatności ekologicznej i nałożył na nią sankcję.

Na wstępie wskazać należało, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności ekologicznej reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r., a także ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

2014-2020 (Dz. U. z 2015 poz. 349); dalej "ustawa PROW".

Zgodnie z § 2 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005

(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487 ze zm.); dalej: "rozporządzeniem

nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, wynosi co najmniej 1 ha,

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym",

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne:

1) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej

w ramach danego pakietu lub danego wariantu;

2) spełniające warunki przyznania płatności ekologicznej;

3) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.

Przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego stanowi zaś, że rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek

o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej.

Zgodnie także z § 7 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. W ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, rolnik może jednak dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany wariantów lub pakietów objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania (§ 7 ust. 2).

Wysokość płatności ekologicznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności (§ 12 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego). Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 8 do rozporządzenia (§ 12 ust. 2). Przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa

w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 12 ust. 3).

Uwzględniając powyższe uregulowania krajowe jak i unijne, stwierdzić należało, że stosownie do treści przywołanego § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ekologicznego, dla przyznania płatności ekologicznej konieczne jest m.in. spełnienie warunków przyznania tej płatności w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, określonych w rozporządzeniu.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w roku 2016 deklarowała zobowiązanie ekologiczne na powierzchni 158,38 ha i uprawę wyki kosmatej w wariancie 7.1.

W trakcie kontroli ARiMR przeprowadzonej w okresie [...] września 2016 r. do

[...] października 2016 r. inspektorzy stwierdzili, że na działkach rolnych M1a i N1a o powierzchni 83 ha występowała wyka, zaś na działkach na D1a, L1a, T1a, U1a występował ugór, a na działkach E1a i Ł1a- mieszanka wieloletnia traw (nie było tam deklarowanej przez stronę wyki kosmatej). Obszar nieprawidłowości wynosił 73,46 ha. Raportowi kontroli strona przeciwstawiła dowód w postaci opinii rzeczoznawczy oraz protokół z kontroli JC i wykaz JC.

W ocenie Sądu, brak było podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń przez organy, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te, oparte zostały na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym na sporządzonej dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do raportu z czynności kontrolnych. Powyższe ustalenie, w ocenie Sądu, nie były sprzeczne z opinia biegłego i dokumentami JC przedstawionymi przez skarżąca w toku postępowania. Jak wynikało z treści opinii biegłego dokonał on oględzin wyłącznie działki E1a i na 31 prób losowych aż 21 z nich nie potwierdziło występowania wyki kosmatej na ww. gruncie. Biegły stwierdził, że obsada wyki wynosiła średnio 7,5 rośliny na m2, w ocenie Sądu, to bardzo mało. Biegły podał, że w sezonie wegatacyjnym 2015/2016 uprawiano wykę ozimą w mieszance z trawami. Powyższe oznacza,

że biegły nie stwierdził w istocie uprawy wyki (tylko jej mieszankę z trawami). Opinia nie potwierdziła zatem spójnego występowania na całym obszarze działki równomiernej uprawy wyki kosmatej (przeznaczonej na materiał siewny), a jedynie mieszankę traw

(w tym wsiewki wyki, jako poplon). Jak słusznie zauważył organ, miejscowy wzrost wyki nie wskazywał na jej uprzednią uprawę z rośliną podporową, jak twierdziła strona, ale na dokonanie wysiewu mieszanki na uprzednio trwały użytek zielony. Co to takich wniosków, w ocenie Sądu, nie była konieczna specjalna wiedza rolnicza, czy też powoływanie biegłego. W tej sytuacji wnioskowanie o przeprowadzanie dodatkowych dowodów w zakresie charakteru występującej na spornych działkach uprawy należało uznać za niezasadne. Słusznie wskazał organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę,

że skarżąca zadeklarowała uprawę wyki na nasiona, która jest rośliną podporową i przy jej uprawie zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki powinno stosować się żyto ozime (podpora dla wyki) lub pszenicę. Wykę z trawami wysiewa się jako uprawę paszową (czego skarżąca nie zadeklarowała) lub jako poplon.

Sąd, przeprowadzając, na podstawie art. 106 p.p.s.a dowód z dokumentów dołączonych do skargi w postaci protokołu z kontroli JC z dnia [...] września 2015 r. oraz z Karty informującej o usunięciu naruszeń stwierdzonych w czasie kontroli, stwierdził, że z dokumentów tych wynikało, iż na działkach strony o nr [...] i [...] zostały stwierdzone nieprawidłowości w zakresie uprawy wyki kosmatej, które skarżąca zobowiązała się usunąć do dnia [...] października 2015 r. W załączniku do protokołu strona złożyła oświadczenie, że w dniu [...] października 2015 r. dokonała dosiewu wyki na ww. działkach. Jak wynikało z ww. protokołu inspektor Jednostki Certyfikującej również zwracał uwagę na zaniedbania na działkach należących do skarżącej. Zdaniem Sądu, powyższy dowód nie miał wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych wynikających z raportu inspekcji terenowej przeprowadzonej w dniach [...] września 2016 r. – [...] października 2016 r., na podstawie którego stwierdzono w dalszym ciągu te same nieprawidłowości, a więc wystąpienie na spornych działkach wyki wraz z mieszanką traw.

Podkreślić należy, że dokumenty JC ocenił organ odwoławczy w toku postępowania i Sąd w pełni podzielił ich ocenę zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Słusznie organ odwoławczy wskazał, że kontrole JC odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzanych przez ARiMR, gdyż oparte są o odmienne podstawy prawne. W niniejszej sprawie było to: rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L z 20 lipca 2007 r., nr 189/1), rozporządzenie Komisji (WE) 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE)

nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L

z 18 września 2008 r., nr 250/1), ustawa o rolnictwie ekologicznym. Tym samym odmienny jest zakres kontroli JC i kontroli ARiMR, a tym nieprzekładalność ustaleń poczynionych podczas kontroli JC na wyniki kontroli ARiMR. Celem działalności Jednostek Certyfikujących w omawianym zakresie jest weryfikacja, czy dany producent rolny spełnia wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Ustawa krajowa nie określa tych wymagań, wynikają one z przepisów wspólnotowych,

w szczególności zaś rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 i rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Pierwszy z tych aktów w art. 3 - jedynym, który odnosi się do produkcji roślinnej - zawiera ogólne nakazy i zakazy dotyczące gospodarowania glebą

i nawożenia. Druga z przywołanych regulacji wspólnotowych jest bardziej szczegółowa, jednakże utrzymuje ograniczenie przedmiotowe, cechujące omówiony powyżej akt

i nadal reguluje jedynie kwestie związane z gospodarowaniem glebą i nawożeniem.

W rozdziale I (art. 8-10) określa ogólne reguły produkcji, obejmujące zakaz stosowania GMO i promieniowania jonizującego, zaś w rozdziale II - zasady szczegółowe odnoszące się do produkcji rolnej. Do zasad produkcji roślinnej odnosi się art. 12 tego aktu, zawierający wskazania dotyczące kwestii takich jak: stosowanie praktyk uprawy przyczyniających się do utrzymania lub zwiększenia ilości substancji organicznych

w glebie, zwiększających jej stabilność i różnorodność biologiczną oraz zapobiegających zagęszczaniu i erozji gleby, utrzymywanie i zwiększanie żyzności

i aktywności biologicznej gleby, stosowanie nawozów, zapobieganie zanieczyszczaniu środowiska, wskazywanie metod walki z chwastami, chorobami i szkodnikami. Jednostki Certyfikujące weryfikują spełnianie wymogów określonych w tym przepisie. Wywiązanie się z tych wymogów przez podmiot objęty procesem certyfikacji w ramach rolnictwa ekologicznego stanowi podstawę dla zamieszczenia na wykazie przekazywanym do ARiMR.

Skarżąca w toku postępowania i w skardze postawiła zarzuty co do czasu przeprowadzenia kontroli. Należało zgodzić się z organami, że terminu przeprowadzenia inspekcji terenowej nie można było uznać za niewłaściwy, ponieważ jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy skoro sporną uprawę wyki kosmatej inspektorzy dostrzegli na dwóch działkach skarżącej (M1a i N1a), to brak takich śladów na pozostałych działkach, oznaczał odmienny charakter upraw i brak uprawy wyki

w plonie głównym. Sąd podzielił także stanowisko organu odwoławczego, który zauważył, że inspekcja JC, na podstawie której sporządzono wykaz, o którym mowa

w art. 17 ustawy o rolnictwie ekologicznym została przeprowadzona [...] września 2016 r., zaś zbiór plonu z pól strony miał zostać przeprowadzony w okresie 5-9 sierpnia 2015 r. (około miesiąca wcześniej). Skoro strona uważała, że kontrola ARiMR przeprowadzona w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. miała miejsce zbyt szybko po zbiorze, by możliwe było dokonanie ustaleń w zakresie prowadzonej uprawy wyki (wyka z ziaren, które osypały się podczas zbioru miała zbyt mało czasu by wzejść), to nie sposób logicznie wytłumaczyć, czemu, jej zdaniem, były prawidłowe ustalenia kontroli JC, która odbyła się wcześniej po zbiorze plonów przez producenta.

Zdaniem Sądu, organy dokonały zebrania materiału dowodowego i jego oceny w sposób prawidłowy, w logiczny sposób, wyciągając stosowne wnioski. Okoliczność, że skarżąca z zebranego materiału dowodowego wyciągnęła inne wnioski niż organy, nie świadczy o naruszeniu przez organy przepisów postępowania.

W ocenie Sądu, ustalenia poczynione w toku kontroli ARiMR były prawidłowe i skutkowały wydaniem zaskarżonej decyzji.

We wniosku o przyznanie płatności ekologicznej złożonym w roku 2016, skarżąca występowała o przyznanie płatności odnośnie działek o powierzchni

158,38 ha w ramach Wariantu 7.1 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji: wyka kosmata na nasiona, zaś w wyniku kontroli organy stwierdziły, że powierzchnia uprawy wynosiła 83 ha, to organy zasadnie odmówiły wsparcia stosownie do art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, wobec ustalenia, że różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi 75,38 ha, zatem przekracza 50 %, i na podstawie art. 19 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 nałożyły sankcję w wysokości [...] zł (która będzie potrącana z płatności w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku, w którym dokonano ustalenia). Prawidłowo także, w konsekwencji dokonanych ustaleń w zakresie niespełnienia warunków do przyznania płatności ekologicznej nie przyznano skarżącej kwoty na refundację kosztów transakcyjnych, zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego.

W ocenie Sądu, zawarta przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena okoliczności sprawy została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, jest prawidłowa, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, zaś wywody – konsekwentne, jasne i zrozumiałe, co z kolei wyklucza przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, tj. naruszenie art. 80 K.p.a., zaś uzasadnienie tej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Przedstawiono w nim szczegółowo stan faktyczny, przepisy prawne, dokonano ich wykładni oraz podano motywy podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, w szczególności wyjaśniono dlaczego w sprawie zaistniały okoliczności odmowy przyznania płatności na rok 2016 oraz do nałożenia sankcji.

Z tych względów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja była zgodna z prawem i na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.