Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 38/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. w B. następcy prawnego P. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego; 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] maja 2003 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz P. S.A. w B. następcy prawnego P. Sp. z o.o. kwotę 1531 zł (tysiąc pięćset trzydzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. Sp. z o.o. z dnia ... marca 2007 r. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lutego 2007 r. nr ..., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. z dnia ... maja 2003 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W związku z niedostarczeniem do urzędu celnego przeznaczenia - wskutek kradzieży - części towaru przewożonego na podstawie Międzynarodowego Listu Przewozowego CMR za notą tranzytową ... z dnia ... maja 2001 r. (...) Dyrektor Urzędu Celnego w W. decyzją z dnia ... maja 2001 r. skierowaną do firmy P. Sp. z o.o. stwierdził powstanie długu celnego i obliczył podatki za ww. towar.

Decyzją z dnia ... stycznia 2002 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Następnie Dyrektor Urzędu Celnego w W. decyzją z dnia... marca 2002 r. stwierdził powstanie długu celnego w stosunku do przedmiotowego towaru usuniętego spod dozoru celnego w stosunku do którego procedura tranzytu nie została zakończona oraz uznał za dłużników solidarnie zobowiązanych do zapłaty kwoty wynikającej z tego długu: firmę K. z D. - eksportera, firmę P. S.A.- uznając go za przewoźnika oraz firmę D. Sp. z o.o. - odbiorcę przedmiotowego towaru.

W wyniku rozpoznania odwołań firm D. Sp. z o.o. oraz P. S.A. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia ... października 2002 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie przewoźnika przedmiotowego towaru. Zauważył też, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż odbiorca - firma D. Sp. z o.o. nie odebrała części towaru objętego Wspólną Procedurą Tranzytową w związku z czym nie może być uznana razem z głównym zobowiązanym oraz przewoźnikiem za dłużnika solidarnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego ... w W. decyzją z dnia ... maja 2006 r. ponownie określił kwotę wynikającą z długu celnego w stosunku do przedmiotowego towaru oraz uznał za dłużników solidarnie zobowiązanych do zapłaty kwoty wynikającej z długu celnego : eksportera - firmę K. z D. oraz firmę P. Sp. z o.o., uznając ją za przewoźnika przedmiotowego towaru. W uzasadnieniu wskazał, że świadczy o tym list przewozowy C. znajdujący się w aktach sprawy.

Orzekając w sprawie na skutek odwołania Spółki P. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia ... października 2005 r. utrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Celnego... w W. w mocy.

Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2006 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postępowanie dowodowe zakończone wydaniem skarżonej decyzji nie doprowadziło, do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia ponad wszelką wątpliwość osoby przewoźnika, dokonującego transportu przedmiotowego towaru. Zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy w postaci dowodów rejestracyjnych środka transportu (...) oraz koncesji Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej nr ... nie potwierdził w ocenie Sądu, że Spółka P. była właścicielem wskazanego środka transportu. Sąd zauważył również, że w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ ... instancji powołał się na dokumenty m.in. postanowienie z dnia ... maja 2001 r. nr ... oraz pismo Komendy Miejskiej Policji w P. z dnia ... grudnia 2003 r. nr ... Dokumentów tych Sąd nie odnalazł jednak w aktach administracyjnych sprawy.

Orzekając ponownie Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia... lutego 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. z dnia ... maja 2003 r. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że w celu wyjaśnienia wskazanych w wyroku Sądu okoliczności uzupełnił postępowanie dowodowe.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 37 ust. 3 Załącznika 1 do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej do procedury T2 stosuje się odpowiednio postanowienia tytułu V - Procedura T1. Z przepisów ww. Konwencji wynika, że obowiązki celne związane ze stosowaniem określonej procedury celnej mogą spoczywać na więcej niż jedyny podmiocie. Tak jest w wypadku procedury tranzytu, dla której przepisy konwencji określają obowiązki głównego zobowiązanego, przewoźnika i odbiorcy towaru.

Wskazał następnie, że zgodnie z art. 34 ust. 1 Załącznika I do Konwencji WPT, jeżeli stwierdzono, że w toku procedury T1 w określonym kraju popełnione zostały naruszenia przepisów, wówczas bez uszczerbku dla postępowania karnego, pobrane zostaną przez ten kraj zgodnie z jego przepisami prawnymi i administracyjnymi, należne wskutek tego cła i inne opłaty. W rozpoznawanej sprawie naruszenie przepisów polegało - w ocenie organu - na usunięciu towaru spod dozoru celnego, co na podstawie art. 211 § 1 Kodeksu celnego powoduje powstanie długu celnego w przywozie. Zauważył też, że zgodnie z art. 211 § 2 dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego w omawianej sprawie w dniu dokonania kradzieży, tj. ....05.2001 r. (co potwierdza pismo Komendy Powiatowe] Policji w P. nr ... z dnia ...05.2001 r.). Krąg dłużników, czyli osób zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego, określa natomiast art. 211 § 3 Kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej w W. podniósł następnie, że zasadnicze znaczenie dla prawidłowego stosowania przepisów Konwencji WPT mają dwie decyzje Komisji Mieszanej WE/EFTA "Wspólny Tranzyt i SAD" tj. Decyzja ... oraz Decyzja ....

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na sprzeczności w pismach odwołującej się Spółki. W piśmie z dnia ...06.2003 r. Spółka wskazała, że firma K. z D. oprócz tego że była głównym zobowiązanym to była również przewoźnikiem, natomiast firma "P." Spółka z o.o. była kolejnym przewoźnikiem. Natomiast w piśmie z dnia ...09.2006 r. strona stwierdziła, że w momencie wykonywania przewozu w ramach noty tranzytowej ... nr ... z dnia ...05.2001 r. właścicielem przyczepy o numerze rejestracyjnym ... była Spółka "P." S..A., ul. [...], jednakże dzierżawca i użytkownikiem w/w przyczepy była firma "P." S.A., ul. [...], jednocześnie w przedmiotowym piśmie nadmieniła, iż przewóz towarów objętych notą tranzytową ... nr ... z dnia ...05.2001 r. wykonywała firma "P." S.A.

W skardze do Sądu P. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lutego 2007 r. i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. z dnia ... maja

2003 r., oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w W. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie:

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.),

- art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że Dyrektor Izby Celnej nie wykonał wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 8 maja 2006 r. Nie przeprowadził postępowania, którego ustalenia wykazałyby jednoznacznie fakt realizacji procedury tranzytowej w niniejszej sprawie przez stronę. Jedyne działania jakie wykonał organ celny sprowadziły się do wystąpienia do strony z pismami z dnia ... sierpnia 2006 r. oraz z ... listopada 2006 r. z prośbą o wyjaśnienie przedmiotowych okoliczności. Skarżąca stwierdziła też, że zaskarżona decyzja ma wyłącznie charakter oceny dokonanej bez wyjaśnienia wskazanych w postępowaniu administracyjno-sądowym wątpliwości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację użyta w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji.

Sprawa określenia długu celnego i dłużników celnych z tytułu niezakończenia procedury tranzytu części towarów objętych procedurą tranzytu według noty tranzytowej ... nr ... z dnia .... maja 2001 r. była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 maja 2006 r. w sprawie o syg.akt V S.A./Wa 146/06 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. z dnia ... maja 2003 r. określającą kwotę długu celnego i uznającą, że dłużnikami są K. oraz P. sp. z .o.

Uchylając decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. Sąd wskazał, że:

"... w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ ... instancji powołuje się na dokumenty m.in. postanowienie z dnia ... maja 2001 r. nr ... oraz pismo Komendy Miejskiej Policji w P. z dnia ... grudnia 2003 r. nr ..., których Sąd nie znajduje w aktach administracyjnych sprawy.

Orzekając ponownie w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W. winien uzupełnić postępowanie dowodowe, w trybie przewidzianym w art. 229 Ordynacji podatkowej, w celu wyjaśnienia powyżej wskazanych w sprawie okoliczności, w szczególności w ten sposób by w konsekwencji doprowadzić do ustalenia - ponad wszelką wątpliwość - podmiotu dokonującego transportu przedmiotowego towaru. Ponadto organ powinien uzupełnić akta sprawy m.in. o czytelny list przewozowy C., postanowienie z dnia ... maja 2001 r. nr ..., pismo Komendy Miejskiej Policji w P. z dnia ... grudnia 2003 r. nr ..."

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lutego 2007 r. wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. z dnia ... maja 2003 r., po uchyleniu poprzedniej decyzji ww. Wyrokiem Sądu Administracyjnego.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oceniając zaskarżoną decyzję należało przede wszystkim ocenić czy organ orzekający wykonał wskazania co do dalszego postępowania zawarte w ww. orzeczeniu Sądu.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Celnej w W. wbrew wskazaniu zawartemu w wyroku nie uzupełnił akt sprawy o postanowienie z dnia ... maja 2001 r. nr ... Należy wyjaśnić, że postanowienie to było przywoływane w uzasadnieniach decyzji organów orzekających obu instancji jako postanowienie, którym Dyrektor Urzędu Celnego w W. wszczął postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji towaru objętego wspólną procedurą tranzytu i w którym to postępowaniu wydane zostały decyzje: ww. Naczelnika Urzędu Celnego ... w W., decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. uchylona następnie przez WSA w Warszawie ww. wyrokiem z 8 maja 2006 r. oraz decyzja zaskarżona w rozpoznawanej sprawie. Akta sprawy nie zostały uzupełnione o postanowienie o wszczęciu postępowania, w aktach sprawy nie ma więc tego postanowienia oraz dowodu, że zostało ono wydane, a następnie doręczone stronom postępowania.

Zgodnie z art. 165 Ordynacji podatkowej (w wersji obowiązującej w dacie wskazanej przez organy celne jako data wszczęcia postępowania) postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§1). Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia (§2). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (§4). O skutecznym wszczęciu postępowania można mówić wyłącznie wtedy (poza przypadkami określonymi w ustawie), gdy postanowienie takie zostanie wydane i doręczone stronie. Naruszenie tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa i na podstawie art. 247§1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ brak jest dowodu na to, że postępowanie prowadzące do wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zostało wszczęte, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej w W. nie wykonał również drugiego zalecenia WSA i nie dołączył do akt sprawy pisma Komendy Miejskiej Policji w P. z dnia ... grudnia 2003 r. nr ... oraz nie wyjaśnił przyczyny nie dołączenia tego pisma.

Sądu uznał, że organ celny wykonał zalecenie w sprawie ustalenia podmiotu dokonującego transportu przedmiotowego towaru ustalając, że jest nim (obok K.) sp. z o.o. Jak wynika z załączonej do akt czytelnej kopii C. - międzynarodowego listu przewozowego drogowego przewozu towarów, przewoźnikiem była firma K. (pole 16), a kolejnym przewoźnikiem P. sp. z o.o.(pole ...). Fakt wskazania skarżącej w C. jako "kolejnego przewoźnika" nie zmienia faktu, że została tam wskazana jako przewoźnik.

W ocenie Sądu decydujące znaczenie dla ustalenia czy skarżąca była przewoźnikiem towarów miało wyjaśnienie kwestii umieszczenia jej jako przewoźnika w liście przewozowym.

Zgodnie z art. 4 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (C.) sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1056 r. (Dz.U. 1962 r.Nr 49,poz.238 ze sprostowaniem) dowodem zawarcia umowy jest list przewozowy. Przeciwko dowodowi z listu przewozowego może być prowadzony przeciwdowód.

W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Celnej kilkakrotnie zwracał się do skarżącej z pytaniem czy firma M. wykonywała przewóz towarów objętych notą tranzytową ... z ... maja 2001 r., oraz o wyjaśnienie dlaczego w treści listu przewozowego C. w polu ... figuruje M. W piśmie z ... września 2006 r. skarżąca wskazała, że właścicielem przyczepy w momencie wykonywania przewozu była spółka P. S.A., dzierżawcą i użytkownikiem P. S.A., przewóz był wykonywany prze P. S.A., a kierowca pracował w spółce A. S.A./ P.

Na pytanie dotyczące figurowania jej w liście przewozowym C. jako kolejnego przewoźnika skarżąca nie udzieliła merytorycznej odpowiedzi.

Sąd wziął pod uwagę fakt, że zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej to na organach prowadzących postępowanie spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Obowiązek sformułowany w art. 122 Ordynacji podatkowej nie oznacza jednak, że strona postępowania jest zwolniona od dowodzenia i wykazywania okoliczności, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy nieudowodnienie określonego faktu może doprowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa także na stronie. Jeżeli więc istnieją jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne niż w decyzji rozstrzygnięcie w sprawie, skarżąca powinna była je przedłożyć, w swoim dobrze rozumianym interesie. W tej sprawie strona nie tylko nie przedstawiła dowodów na to, że wbrew wpisowi w liście przewozowym nie była przewoźnikiem , ale nawet nie podjęła próby wyjaśnienia sprawy umieszczenia jej w liście przewozowym jako przewoźnika.

Z wyżej przedstawionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opierając się na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.