Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1338/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Asesor WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant Ref. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi K.O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. oddala skargę, 2. nakazuje ściągnięcie od strony skarżącej na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kwotę [...] zł (słownie: [...]złotych) tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o numerze [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika K.O. J. K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...]r. o numerze [...] o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w łącznej wysokości [...] zł, przy pomniejszeniu płatności o kwotę [...] zł.

W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 ustawy z dnia 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust.1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634) art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 21 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427).

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż K. O. złożyła w dniu [...] r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, płatności cukrowej oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...]wraz z załącznikami graficznymi.

Organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku przyznał K. O. płatność ONW na [...]r. w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu 1.ONW –Nizinne strefa I – [...] (kod EFRROW 050405012122001, krajowa pozycja budżetowa 33010410000) w wysokości [...]zł w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł przy uwzględnieniu pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł.

Przyznanie płatności ONW w pomniejszonej wysokości wynikało z potrąceń powierzchniowych stwierdzonych wynikami przeprowadzonej w dniu [...] r. kontroli na miejscu. W toku kontroli stwierdzono bowiem różnicę pomiędzy powierzchnią działek rolnych zgłoszonych we wniosku a stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu. Na skutek wykluczenia części działki rolnej [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła 18,46 ha. W konsekwencji w stosunku do powierzchni zgłoszonej we wniosku stwierdzono przedeklarowanie o 0,91 ha, co stanowi 4,93% wyznaczone jako iloraz zawyżenia i stwierdzonej powierzchni działek rolnych.

Wobec powyższego organ I instancji nałożył na wnioskodawcę sankcję w oparciu o art. 138 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a wymienionego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. UE. L. 04. 345.1z póżn. zm.) i art. 50 ust. 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne systemy dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 04 141 z póżn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie Wydanie specjalne rozdz. 3, t 44 str 243, z póżn. zm.) w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. 06. 74). Wskazał, iż jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar zatwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się w oparciu o obszar stwierdzony po kontroli na miejscu pomniejszony o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % ale nie więcej niż 30 % zatwierdzonego obszaru. Jako powierzchnię co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie podał powierzchnię 16,64 ha.

Dalej organ wskazał, iż należna w roku [...] kwota płatności została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy w ONW –Nizinne strefa I - [...].

Pismem z dnia [...]r. K. O. działając za pomocą pełnomocnika ustanowionego w sprawie J. K. wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] r., w którym zakwestionowała prawidłowość decyzji dotyczących przyznanych płatności. Zostały one jej zdaniem wydane na podstawie wyników kontroli, z którymi to odwołująca się nie zgodziła.

W załączeniu odwołania K. O. przy piśmie z dnia [...]r. przesłała wykresy wykonane metodą GPS do pomiarów gruntów wykonanych w województwie [...] powiat S. – [...] dz. nr [...],[...]. dz. nr [...].

Organ odwoławczy w postępowaniu odwoławczym utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję.

Wskazał przy tym, iż podstawę sankcji stanowił art. 16 ust. 3 i ust. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (DZ. U. UE L. 06. 386), w myśl którego jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach środka związanego z obszarem przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o zatwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448) rolnikowi przysługuje płatność ONW, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), wynosi co najmniej 1 ha. Na podstawie § 3 pkt 4 tegoż rozporządzenia powierzchnia części działki rolnej deklarowana we wniosku, nie może być mniejsza niż 0,1 ha.

Dodał, iż kontrola na miejscu przeprowadzana jest w oparciu o art. 30 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U Nr 64 poz. 427). Podstawą kontroli na miejscu są również przepisy prawa unijnego tj.:

- Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. U. UE. 03.1)

- Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE.L 04.18).

Organ odwoławczy podniósł, iż w raporcie z kontroli nr [...] z dnia [...] r. w polu "uwagi" odnośnie działki rolnej [...] kontroler dokonał zapisu, iż stwierdzono plantację [...]o powierzchni 10,91 ha, jednocześnie zlokalizowano wyłączenia o powierzchni 0,75 ha. Tym samym powierzchnia stwierdzona wyniosła 10,16 ha i co do takiej wniosek był rozpatrywany.

Uwagi widnieją też przy wynikach kontroli działki rolnej [...]. Mianowicie zgodnie z ustaleniami kontrolujących stwierdzono orzechy na powierzchni 7,83 ha jednakże równocześnie zlokalizowano tereny niekwalifikujące się do przyznania płatności o powierzchni 0,40 ha. Tym samym powierzchnia, co do której wniosek był rozpatrywany wyniosła 7,43 ha. Braki stwierdzone, co do powierzchni deklarowanej na działce rolnej [...] zostały częściowo skompensowane przez nadwyżkę powierzchni jaka została ustalona na działce rolnej [...].

Dodano, iż pomniejszenia powierzchni działki rolnej [...] zostały udokumentowane, wykonanymi w trakcie kontroli zdjęciami. Wskazują one jednoznacznie na fakt nieprowadzenia na tych obszarach działalności rolniczej zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami). Na zdjęciach widoczne są bowiem samosiejki drzew, wieloletnie trawy poprzerastane na skutek corocznej wegetacji świadczące o tym, że w ciągu ostatnich lat nie wykonywano na działce zabiegów uprawowych.

W odniesieniu do argumentu przeprowadzenia kontroli bez obecności wnioskodawcy organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w " rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia.

Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. W przypadku wytypowania producenta do kontroli spełnienia warunków dobrej kultury rolnej zaleca się nie powiadamianie o niej producenta rolnego. Końcowo zauważył, iż od inspektora zależy ocena zagrożenia celu kontroli i ewentualne podjęcie decyzji o realizacji kontroli bez producenta.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż zakwestionowana decyzja jest wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zakwestionowała prawidłowość spornej decyzji podnosząc, iż kontrola obszarowa odbyła się bez jej obecności, nadto wyniki pomiarów dokonane przez kontrolujących z agencji różnią się od pomiarów strony. Poza tym wynik kontroli – raporty z kontroli strona otrzymała niezgodnie z przepisami – "zbyt póżno". Strona powołała się także na inne dowody w tym protokoły kontroli"[...]" z [...] r. mające potwierdzać, iż zakwestionowany obszar obsadzono wymaganą ilością sadzonek orzecha włoskiego jak też, iż obszar ten był utrzymany w dobrej kulturze rolnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie i zawnioskował o jej oddalenie.

Podkreślił jednocześnie, iż celem weryfikacji wykresów wykonanych przy użyciu urządzenia GPS, przedłożonych przez stronę w dniu [...] r. za pomocą których strona podważała prawidłowość pomiarów wynikających z kontroli z dnia [...]r. organ odwoławczy zwrócił się do Biura Kontroli [...] Oddziału Regionalnego w W. z prośbą o ich ocenę. W odpowiedzi BKnM stwierdziło, iż w oparciu o analizę raportu z kontroli, dokumentacji fotograficznej wykonanej do całości gospodarstwa, jak również na podstawie wyjaśnienia inspektorów przeprowadzających kontrolę, uznaje że kontrola została przeprowadzona prawidłowo, a ustalenia w stosunku do działek rolnych są zgodne ze stanem faktycznym na dzień kontroli oraz poczynione są zgodnie z obowiązującą Instrukcją realizacji kontroli.

Odnosząc się do zarzutu przekazania stronie raportu z kontroli nr [...] niezgodnie z przepisami organ stwierdził, iż kontrola, której wyniki zostały odwzorowane w w/w raporcie, miała miejsce w dniu [...]r. zaś raport z tej kontroli przekazany został wnioskodawcy w dniu [...] r. Dodał, iż przepisy regulujące przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie wskazują terminu, w którym wyniki kontroli w postaci raportu powinny zostać przekazane wnioskodawcy. Art. 48 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w ust. 2 stanowi jedynie, że rolnik jest powiadamiany o wszelkich wykrytych niezgodnościach oraz iż dalsze postanowienia tego artykułu wskazują, iż raport z kontroli musi zostać ukończony w ciągu jednego miesiąca od daty kontroli na miejscu. W uzasadnionych przypadkach jednak okres ten można przedłużyć do trzech miesięcy, zwłaszcza, jeżeli wymaga tego analiza chemiczna lub fizyczna. W przedmiotowej sprawie obsługa raportu - jego weryfikacja, jak i odwzorowanie jego danych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli wspomagającym proces kontroli i obsługi spraw - zakończona została w dniu [...]r., po czym raport przekazano wnioskodawcy .

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik strony w załączniku do protokołu rozprawy przedstawił dodatkowe zarzuty przeciw spornej decyzji.

Zarzucił między innymi, iż w niniejszej sprawie zastosowanie w zakresie procedur kontroli powinno mieć Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 roku ustanawiające szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. 06.368.), dodając iż Rozporządzenie (WE) nr 1975/2006 dokładnie określa, które z przepisów Rozporządzenia nr 796/2004 mają zastosowanie do procedur kontroli.

Podkreślił, iż na dzień przeprowadzania kontroli - [...]r. art. 25 ust. 1 Rozporządzenia 796/2004 został skreślony mocą Rozporządzenia (WE) nr 1550/2007. Przywołując treść tegoż przepisu podniósł, iż nakazywał on rozważenie organom czy powiadomienie podmiotu kontrolowanego zagraża celom kontroli. Takiej oceny organ nie dokonał. Nadto poprzez niezawiadomienie i nieobecność strony podczas kontroli naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Zarzucił, iż kontrolę przeprowadzono na podstawie "Instrukcji" Prezesa ARiMIR to zaś jest sprzeczne z treścią art. 32 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, który to stanowi, iż minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporządzenia może określić szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu, mając na względzie specyfikę poszczególnych działań. Postawiono zarzut nieprawidłowego zastosowania w sprawie art. 16 ust. 3 i 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 albowiem w sprawie w zakresie procedur kontroli powinien mieć zastosowanie art. 138 ust. 1 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. Zakwestionowano też rzetelność i brak weryfikowalności przeprowadzonej kontroli wskazując przy tym na wyniki samodzielnego pomiaru działek rolnych wykonanych metodą GPS, co w ocenie strony winno skutkować dokonaniem ponownej kontroli na miejscu. Podniesiono też zarzuty w zakresie naruszenia zasady prawdy obiektywnej, istnienia przesłanek zarówno uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji jak i przesłanki do wznowienia postępowania, naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nie rozpoznanie sprawy ponownie, a jedynie dokonanie kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie .

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom administracji skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowiły ustalenia kontrolne, poczynione w trakcie kontroli, która miała miejsce w dniu [...]r. i których prawidłowość strona kwestionuje. Ocena prawidłowości tychże czynności stanowi główny przedmiot sporu, którego rozstrzygnięcie determinuje zasadność skargi. W wyniku ustaleń tejże bowiem kontroli wydano decyzję w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok [...] w wysokości [...] zł pomniejszonej o kwotę [...] zł .

Warunki przyznania płatności ONW reguluje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68 poz. 448 ).

Zgodnie z § 2 rozporządzenia płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (...)

1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR)(....) ,

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym".

Wysokość zaś płatności reguluje § 3 rozporządzenia stanowiąc, iż wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych. Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz trwałe użytki zielone, w wysokości: [...] zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej I ( § 3 ust. 2 pkt 1) .

Stosownie natomiast do art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L 06. 386), jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach działania związanego z obszarem przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o zatwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

Z akt sprawy wynika, iż K. O. złożyła w dniu [...] r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na rok [...] w którym zawnioskowała o płatności do gruntów rolnych i pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...] wraz z załącznikami graficznymi.

Wniosek zawierał deklarację sześciu działek rolnych oznaczonych symbolami od [...] do [...], przy czym do płatności z tytułu ONW zostały zgłoszone działki rolne [...], zatem te jedynie działki rolne ich kontrola i konsekwencje z tej kontroli wynikające są przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.

Działki te zlokalizowane zostały na działkach ewidencyjnych o numerach [...] (województwo [...], powiat s., gmina C., obręb C.) Na zadeklarowanych działkach rolnych wnioskodawca podał jako uprawę UPO, RS uprawę [...]. Suma powierzchni zgłoszonych do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wyniosła 19,37 ha.

Gospodarstwo wnioskodawcy zostało objęte kontrolą na miejscu w dniu [...] r.

Wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...]r. odzwierciedlone zostały w raporcie z kontroli nr [...], w którym stwierdzono, iż na działce rolnej oznaczonej jako działka :

- [...] deklarowano 11,5 ha UPO [...]- stwierdzono 10,16 ha UPO [...]. Zaistniał kod błędu DR 13+,

- [...] - deklarowano 7,00 ha UPO orzech włoski - stwierdzono 7,43 ha UPO orzech włoski. Zaistniał kod błędu DR 13 -.

W raporcie kontroli odnośnie działki rolnej [...] kontroler dokonał zapisu, iż stwierdzono plantację orzecha o powierzchni 10,91 ha, jednocześnie zlokalizowano wyłączenia o powierzchni 0,75 ha. Tym samym powierzchnia stwierdzona wyniosła 10,16 ha i co do takiej wniosek był rozpatrywany.

Uwagi widnieją też przy wynikach kontroli działki rolnej [...]. Mianowicie zgodnie z ustaleniami kontrolujących stwierdzono orzechy na powierzchni 7,83 ha jednakże równocześnie zlokalizowano tereny niekwalifikujące się do przyznania płatności o powierzchni 0,40 ha. Tym samym powierzchnia, co do której wniosek był rozpatrywany wyniosła 7,43 ha. Braki stwierdzone, co do powierzchni deklarowanej na działce rolnej [...] zostały częściowo skompensowane przez nadwyżkę powierzchni jaka została ustalona na działce rolnej [...].

Stwierdzone pomniejszenia powierzchni działki rolnej [...] zostały udokumentowane, wykonanymi w trakcie kontroli zdjęciami z których wynika, iż strona nie prowadziła na tych obszarach działalności rolniczej zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami). Na zdjęciach widoczne są bowiem samosiejki drzew, wieloletnie trawy poprzerastane na skutek corocznej wegetacji świadczące o tym, że w ciągu ostatnich lat nie wykonywano na działce zabiegów uprawowych.

Ostatecznie ustalono, iż z zadeklarowanej powierzchni działek do przyznania płatności ONW wynoszącej 19,37 ha powierzchnia stwierdzona działek rolnych, co do której może być przyznana pomoc - uwzględniając w tym kompensację nadwyżki powierzchni wynikającą z działki [...]- stanowi powierzchnię 18,46 ha.

W stosunku do powierzchni zadeklarowanej we wniosku -19,37 ha – przedeklarowanie nastąpiło o 0,91 ha, co stanowi 4,93 % wyznaczone jako iloraz zawyżenia i stwierdzonej powierzchni działek rolnych.

W przedstawionej sytuacji gdy obszar zadeklarowany we wniosku o przyznanie pomocy z tytułu ONW (19,37 ha) przekraczał obszar stwierdzony, prawidłowo postąpiły organy przyznając pomoc finansową z tytułu ONW w pomniejszonej wysokości, uwzględniającej zatwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotność stwierdzonej różnicy. W tym miejscu zauważyć należy, iż jakkolwiek organy obu instancji wskazały odmienne podstawy prawne zastosowanej sankcji poprzez wskazanie przez organ II instancji art. 16 rozporządzenia Komisji WE nr 1975/2006, natomiast przez organ I instancji art. 138 ust.1 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji WE 1973/2004 w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 to jednak okoliczność ta jest bez znaczenia na wynik sprawy. Przepis art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 ma podobną normę prawną jak przepis art. 138 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia Komisji UWE 1973/2004 . Art. 138 ust. 1 akapit 1 i akapit 2 stanowi bowiem " Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy". Porównując treść tych przepisów stwierdzić należy, iż obydwa przepisy przewidują sankcję, którą się stosuje wyliczając pomoc poprzez pomniejszenie obszaru stwierdzonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, gdy wynosi ona powyżej 3%. Odmienności pomiędzy tymi unormowaniami jakkolwiek istnieją, to dotycząc limitów wskazanej różnicy odpowiednio 20 % i 30 % wykluczającej przyznanie pomocy za dany rok nie mają znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzona różnica mieściła się bowiem w granicach zakreślonych obydwoma przepisami stanowiących podstawę do zmniejszenia pomocy, nie zaś jej nie przyznania. Tym samym organ I instancji nie powołując art. 16 ust. 2 zastosował normę z niego wynikająca, czyli na dzień wydania decyzji istniały podstawy prawne do jej wydania. Organ II instancji zastosował już właściwy przepis art. 16 ust. 2 powyższego rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zakresie nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli stwierdzić należy co następuje. Zgodnie z art. 25 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 04.141.18).Kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych. Jednocześnie zauważyć należy, iż co prawda wskazany przepis art. 25 został skreślony nowelą do tegoż rozporządzenia, która weszła w życie z dniem 25 grudnia 2007 r., jednak z przepisów intertemporalnych tejże noweli wynika jednoznacznie, że do wniosków dotyczących pomocy, złożonych przed dniem 1 stycznia 2008 r. nowela nie ma zastosowania (por. art. 1 pkt 7 i art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1550/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników). Dalej zauważyć należy, iż treść art. 25 wprost statuuje zasadę przeprowadzenia kontroli bez uprzedzenia, w dalszej części tego ustępu ustanawiając wyjątki od reguły i jednocześnie pozostawiając to ocenie organu poprzez użycie sformułowania "gdy nie zagraża to celowi kontroli można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem". Zasadą jest zatem kontrola nie zapowiedziana i nie daje ona podmiotom kontrolowanym prawa żądania aby kontrola na miejscu była wcześnie zapowiadana. Przeprowadzana kontrola ma więc niezapowiedziany charakter i o tym decydują regulacje europejskie, które to nie mogą być zmieniane zarówno przepisami krajowymi materialnymi jak i procesowymi (tak wyrok WSA w Krakowie III SA/KR 957/07). Organ podejmując decyzję o kontroli i dokonując jej doszedł do przekonania, iż nie będzie powiadamiał o tym fakcie producenta rolnego z uwagi na przeprowadzenie kontroli działalności rolniczej w zakresie spełniania przez producenta warunków dobrej kultury rolnej. Zdaniem Sądu takiemu postępowaniu organu w świetle powołanych przepisów nie można postawić zarzutu nieprawidłowości, zatem i ustalenia z kontroli wynikające należy uznać za wiążące. Nadmienić należy, iż podstawa prawna dla organu I instancji do dokonania kontroli wynikała także z przepisów art. 30 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich zgodnie z którym "w zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole na miejscu oraz wizytacje w miejscu". W tej sytuacji zdaniem Sądu nie jest trafny zarzut przeprowadzenia przez organ kontroli na podstawie " Instrukcji" Prezesa ARiMIR.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organy zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym zauważyć należy, iż jest nietrafny. Przede wszystkim podnieść trzeba, iż obowiązywanie zasady czynnego udziału strony określonej w art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu przed organami ARiMIR uległo modyfikacji z uwagi na brzmienie art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Przepis ten stanowi bowiem iż "w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie (...) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W sytuacji zatem gdy - jak już nadmieniono - organ nie miał obowiązku powiadamiania o kontroli na miejscu, a jednocześnie był zwolniony z obowiązku zapewnienia z urzędu stronie prawa do czynnego w niej udziału nie można uznać by organy podnoszonej przez stronę zasadzie uchybiły.

Zdaniem Sądu niezasadnymi są także zrzuty dotyczące nierzetelności kontroli. Podnieść należy, iż strona w toku postępowania miała możliwość złożenia zastrzeżeń do wyników kontroli. Strona z tego prawa skorzystała. Jednakże zastrzeżenia zostały wniesione jedynie do raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...]r. i dotyczyły działek rolnych położonych w [...]. Dopiero w toku postępowania odwoławczego przedłożone zostały wyniki pomiarów działek rolnych [...] dokonane metodą GPS, których to organ II instancji nie ocenił na co trafnie wskazano w załączniku do protokołu rozprawy. Jednakże zdaniem Sądu jakkolwiek stanowi to uchybienie, to jednak pozostaje ono bez wpływu na wynik sprawy. Dowody przedłożone przez stronę (pomiar GPS) nie sprzeciwiają się wnioskom wynikającym z zebranego materiału dowodowego i ocenionego przez te organy. Wskazanie jedynie na powierzchnie działek rolnych wyrażoną "wykresami", jak podała strona, mającymi nieokreślony kształt nie można poddać ocenie. Dowód ten jest mało konkretny w porównaniu z dowodami przeprowadzonymi przez organ w postaci szkicu pomiaru działek sporządzonych w miejscu położenia działek i zdjęć kontrolowanych działek rolnych obrazujących utrzymanie ich w dobrej kulturze rolnej. U podstaw spornej decyzji legły bowiem ustalenia faktyczne w zakresie: różnic powierzchniowych zadeklarowanych i stwierdzonych oraz wspomniane nie prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci raportu z kontroli dot. działek w woj. [...]wraz z załącznikami w tym; fotografiami kontrolowanych działek ustalenia te potwierdzał. Nadto jak wynika z odpowiedzi na skargę celem weryfikacji wykresów wykonanych przy użyciu urządzenia GPS mających podważać prawidłowość pomiarów wynikających z kontroli z dnia [...]r. organ odwoławczy zwrócił się do Biura Kontroli [...] Oddziału Regionalnego w W. z prośbą o ich ocenę. W odpowiedzi BKnM stwierdziło, iż w oparciu o analizę raportu z kontroli, dokumentacji fotograficznej wykonanej do całości gospodarstwa, jak również na podstawie wyjaśnienia inspektorów przeprowadzających kontrolę, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo, a ustalenia w stosunku do działek rolnych są zgodne ze stanem faktycznym na dzień kontroli. Poza tym na etapie postępowania dowodowego strona nie wnioskowała o przeprowadzenie innych dowodów.

Sąd nie podziela także zarzutu co do braku weryfikowalności metody GPS zastosowanej w toku kontroli na okoliczność pomiaru działek rolnych z uwagi na nie wskazanie konkretnego sposobu wykonania pomiaru jak i urządzenia za pomocą którego to pomiaru dokonano . Pomiar spornych działek rolnych został przeprowadzony metodą GPS (Global Positioning System) i taki też sposób pomiaru został odnotowany w raporcie z kontroli. Zastosowany sposób pomiaru ma też umocowanie prawne w treści art. 29 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. UE. L Nr 141, poz. 18, ze zm.) normującym elementy kontroli na miejscu. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie mogą korzystać z systemów teledetekcji oraz technik globalnego systemu nawigacji satelitarnej. Nadmienić też należy, iż w dacie kontroli nie obowiązywał akt prawny wydany w wykonaniu 8 ust. 6 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 ze zm.), który by w odniesieniu do urządzeń GPS stanowił, iż urządzenie to podlega obowiązkowi legalizacji.

Zdaniem Sądu bez znaczenia w sprawie jest okoliczność doręczenia stronie wyników kontroli dot. działek rolnych położonych w województwie [...] po upływie 5 miesięcy od dnia kontroli dokonanej w [...]. W badanej sprawie kontrolą sadową objęte było postępowanie organów dotyczące kontroli na miejscu dokonanej w dniu [...] r. i obejmowało działki położone w woj. [...]. Wskazywana zaś pierwsza kontrola i ustalenia w jej wyniku dokonane były podstawą wydania odrębnej decyzji.

Podnoszone argumenty i dowody wywodzone z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. przez firmę "A" Sąd uznał za nie mające znaczenia w sprawie, gdyż dotyczą postępowania kontrolnego mającego miejsce w [...] r., podczas gdy sporne w sprawie rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o kontrolę i jej ustalenia mające miejsce w [...]r.

Sąd nie podziela także zarzutu, iż organ odwoławczy kontrolując jedynie decyzję I instancji naruszył w ten sposób zasadę dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Istota dwuinstancyjności postępowania polega więc na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Tak też organ II instancji postąpił rozpatrując sprawę ponownie merytorycznie i biorąc pod uwagę materiał dowodowy zebrany w aktach.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę, jako nieuzasadnioną, oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O obowiązku uiszczenia wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a.