Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1029/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. B. i M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie, które nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. B. i M. B. kwotę 650,60 zł (sześćset pięćdziesiąt złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 21 października 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpoznaniu zażalenia M. B. i M. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z dnia 14 lipca 2011 r., nr [...]:

1. wstrzymującej M. P. prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku warsztatowo-garażowego, na działce nr ewid. "x" w [...], przy ul. K., wykonywanych w sposób odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę,

2. zobowiązującej wyżej wymienionego do przedstawienia w zakreślonym terminie oceny technicznej wykonanych robót budowlanych

– utrzymał w mocy tę decyzję.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że na wniosek M. B. i M. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] wszczął postępowanie w sprawie rozbudowy przez M. P. budynku warsztatowo-garażowego, na działce nr ewid. "x" w [...], przy ul. K. Podczas oględzin tego budynku przeprowadzonych w dniu 1 kwietnia 2011 r. pracownicy organu ustalili, iż inwestor prowadząc roboty budowlane na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 2 grudnia 1992 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę, odstąpił od warunków określonych w tej decyzji w zakresie kubatury budynku. Zgodnie z zatwierdzonym wskazaną decyzją projektem budowlanym wysokość dobudowanej części obiektu z dachem jednospadowym, usytuowanej od strony północnej, winna wynosić 3,85 m, a wysokość ścian bocznych – od 3,85 m do 4,55 m. Dobudowana przez inwestora część obiektu ma zaś wysokość od 4,66 m do 5,69 m.

Mając powyższe na względzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. wstrzymał inwestorowi, w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, prowadzenie robót budowlanych przy budowie omawianego budynku.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji, iż zachodziły podstawy do wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przez M. P. na działce nr ewid. "x" w [...], przy ul. K.. Zdaniem organu odwoławczego nie budzi wątpliwości fakt, że budowa omawianego budynku warsztatowo-garażowego nie została zakończona, a zatem, wobec odstąpienia przez inwestora od warunków pozwolenia na budowę, należało wszcząć postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie wnieśli M. B. i M. B., wnosząc o uchylenie postanowień wydanych przez organy obu instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący, reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, zarzucili:

1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i błędnej oceny zebranych w sprawie dowodów, wskutek:

a. nieuwzględnienia faktu, iż pozwolenie na budowę z dnia 2 grudnia 1992 r., nr [...], dotyczyło budynku na działce nr ewid. "y", a nie na działce nr ewid. "x",

b. błędnego ustalenia, że inwestor dokonał w 2008 r. jedynie wzmocnienia dźwigarów dachowych, podwyższenia ścian bocznych do płaszczyzny dachu, ich ocieplenia oraz pokrycia dachu blachą trapezową, podczas gdy faktycznie inwestor samowolnie podwyższył część dachu,

c. błędnego ustalenia, co do stanu budowy, polegającego na stwierdzeniu, że roboty budowlane nie zostały zakończone, a inwestor prowadzi w budynku działalność gospodarczą, pomimo nieuzyskania wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie,

d. nieuwzględnienia faktu, że stan techniczny omawianego budynku jest nieprawidłowy oraz nie jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy,

e. błędnego ustalenia, że istotne odstąpienie od ustaleń pozwolenia na budowę nie uzasadniało wydania nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku;

2. naruszenie art. 78 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie dowodu z zeznań świadków na okoliczność samowolnego podwyższenia przez inwestora w 2008 r. dachu budynku oraz dowodu z dwóch fotografii wykonanych w okresie 2007-2008, potwierdzających te okoliczności;

3. naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w wymaganym prawem zakresie;

4. naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej i jednostronnej oceny materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ wskazał, iż oznaczenie w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 2 grudnia 1992 r. innego numeru ewidencyjnego działki niż działka, na której wybudowano wskazany wyżej budynek warsztatowo-garażowy stanowi błąd pisarski, gdyż zarówno plan zagospodarowania działki, będący załącznikiem do tej decyzji, jak i szkic usytuowania nadbudowywanego budynku, stanowiący załącznik do protokołu oględzin z dnia 1 kwietnia 2011 r., dotyczą działki nr ewid. "x".

W piśmie procesowym uczestnik postępowania M. P. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż zarzuty skarżących są bezzasadne, o czym świadczy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Zdaniem uczestnika postępowania, skoro skarżący nie posiadają specjalistycznej wiedzy z zakresu budownictwa ani nie są właścicielami działki, na której wybudowany został sporny budynek warsztatowo-garażowy, to nie mają podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, że Prokuratura Rejonowa w [...] umorzyła postępowanie w sprawie błędu pisarskiego w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 2 grudnia 1992 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.

W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną w jej całokształcie.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wyjaśniły należycie wszystkich okoliczności i nie ustaliły stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym samym powołane przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., co w ocenie Sądu miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...]w związku z pismem skarżących z dnia 8 lutego 2011 r., w którym domagali się wyjaśnienia legalności robót budowlanych, przeprowadzonych w 2008 r., polegających na podwyższeniu budynku znajdującego się na działce nr ewid. "x", przy ul. K. w [...].

Obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było w tej sytuacji podjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...]nie był przy tym związany wnioskiem zawartym we wskazanym piśmie strony skarżącej. W tym zakresie organ nie działa bowiem na wniosek strony (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II OSK 1904/09, niepubl.).

Do kompetencji organów nadzoru budowlanego należą sprawy określone w art. 83 ust. 1 ustawy. Działając w granicach swoich kompetencji organy zobowiązane były więc przede wszystkim ustalić dokładnie stan faktyczny sprawy, co z kolei pozwoliłoby na ustalenie, czy zachodzą podstawy do ich działania, przewidziane w ustawie. Ocena, w oparciu o które przepisy powinien organ podjąć działania, dokonana być może dopiero po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zgodnie z regułami wskazanymi w art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Przede wszystkim organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości podstawowej w sprawie okoliczności, przesądzającej o dalszym toku postępowania, czy inwestor realizując roboty budowlane przy budynku warsztatowo-garażowym na działce nr ewid. "x", przy ul. K. w [...], legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 1 kwietnia 2011 r. M. P., będący właścicielem działki nr ewid. "x" oraz inwestorem znajdującego się na niej budynku, przedłożył decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 2 grudnia 1992 r., nr [...], o pozwoleniu na kontynuowanie budowy budynku warsztatowo-naprawczego o wymiarach 18,50 x 12,50 m, z dachem dwuspadowym (branży samochodowej) i wymiarach 8,00 x 9,34 m z dachem jednospadowym i powierzchni 305,97 m2 na działce położonej w [...], przy ul. K., oznaczonej numerem ewidencyjnym "y".

Wskazana wyżej decyzja nie umożliwiała zatem prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych na działce nr ewid. "x", gdyż dotyczyła innej – sąsiedniej działki nr ewid. "y", która obecnie – w świetle wypisu z ewidencji gruntów – również stanowi własność inwestora (k. 4, 5 akt adm.).

Okoliczności tej nie dostrzegły organy obu instancji i przyjęły, że przedmiotowy budynek warsztatowo-garażowego, położony na działce nr ewid. "x" w [...], zrealizowany został na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 2 grudnia 1992 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę, lecz z odstępstwem od ustaleń i warunków określonych w tej decyzji w zakresie kubatury budynku. Odniesienie się do tej okoliczności dopiero w odpowiedzi na skargę nie może stanowić konwalidacji powyższego uchybienia, albowiem nastąpiło ono już po zakończeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

Stanowisko to zresztą jest prawnie wadliwe, gdyż nie można uznać, że oznaczenie w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 2 grudnia 1992 r. innego numeru ewidencyjnego działki niż działka, na której wybudowano wskazany wyżej budynek warsztatowo-garażowy stanowi błąd pisarski, gdyż zarówno plan zagospodarowania działki, będący załącznikiem do tej decyzji, jak i szkic usytuowania nadbudowywanego budynku, stanowiący załącznik do protokołu oględzin z dnia 1 kwietnia 2011 r., dotyczą działki nr ewid. "x".

W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, iż niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek nie ma charakteru oczywistej omyłki, której sprostowania można dokonać poprzez usunięcie w osnowie decyzji jednego numeru działki i wstawienie w to miejsce numeru odmiennego w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Sprostowanie służy bowiem wyłącznie do usuwania nieistotnych wadliwości decyzji. Oznaczenie zaś numeru działki stanowi istotny element rozstrzygnięcia, gdyż konkretyzuje dopuszczalność podejmowania określonych działań, w precyzyjnie oznaczonym miejscu (por. przykładowo: wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2007 r., II OSK 581/06, LEX nr 325253, z dnia 9 stycznia 2008 r., II OSK 1815/06, LEX nr 443701, z dnia 24 września 2009 r., II OSK 1439/08, LEX nr 597281, z dnia 3 grudnia 2010 r., II OSK 1950/10, LEX nr 746856, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., II SA/Gl 1286/10, LEX nr 821538, wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2010 r., II SA/Kr 30/10, LEX nr 606648, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lipca 2009 r., VII SA/Wa 668/09, LEX nr 553595).

Nawet jednak gdyby przyjąć, że tego rodzaju uchybienie podlegać mogło konwalidacji w trybie art. 113 § 1 k.p.a., to znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty, które inwestor złożył wraz z decyzją z dnia 2 grudnia 1992 r., nie dawałyby podstaw do sprostowania tej decyzji.

Dokument o nazwie "Plan zagospodarowania działki. Inwentaryzacja budynku warsztatowo-naprawczo-samochodowego", sporządzony został w lutym 1994 r., to jest kilkanaście miesięcy po wydaniu wskazanej decyzji, nie mógł więc stanowić załącznika do tejże decyzji. Nie można przyjąć, że dotyczy on przedmiotowego budynku, gdyż nie wskazuje on precyzyjnie jego położenia, a jedynie zawiera stwierdzenie: "lokalizacja: [...], ul. K.".

Treść "Planu zagospodarowania działki" budzi wątpliwości co do prawidłowości tego dokumentu, albowiem został on opieczętowany jako załącznik do przedmiotowej decyzji z dnia 2 grudnia 1992 r., nr [...], a tymczasem sporządzono go po ponad dwóch latach od wydania tej decyzji, to jest w marcu 1995 r. (k. 22 akt adm.). Z akt nie wynika, by wskazana decyzja została zmieniona w ten sposób, że powyższy dokument stał się załącznikiem do niej. Co więcej w treści tej decyzji inwestor został zobowiązany do prowadzenia dalszych prac budowlanych "zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną (inwentaryzacją) stanowiącą integralną część niniejszego pozwolenia na budowę". Inwestor nie złożył natomiast takiej aktualnej dokumentacji w dacie wydania decyzji. "Plan zagospodarowania działki" dotyczy budynku warsztatowo-naprawczo-samochodowego, lecz nie wskazuje numeru działki ewidencyjnej, na jakiej ten budynek się znajduje.

Dodatkowe wątpliwości w niniejszej sprawie wynikają z tego, że zarówno powołana decyzja z dnia 2 grudnia 1992 r., jak i wskazane wyżej dokumenty dotyczą "budynku warsztatowo-naprawczo-samochodowego" (ewentualnie "budynku warsztatowo-naprawczego-branży samochodowej"), a nie dotyczą stanowiącego przedmiot postępowania w rozpoznawanej sprawie "budynku warsztatowo-garażowego". Również do tych okoliczności nie odniosły się w żaden sposób organy nadzoru budowlanego.

Niezależnie jednak od powyższego stwierdzić należy, że wydanie w niniejszej sprawie postanowienia, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 ustawy, było co najmniej przedwczesne.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 (czyli innych niż budowa bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia), właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:

1) podać przyczynę wstrzymania robót;

2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (ust. 2).

W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (ust. 3).

Wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast w sytuacji, kiedy roboty te zostały wykonane (w rozumieniu ich zakończenia, przerwania na pewnym etapie, co nie oznacza, że budowa została zakończona) i aktualnie nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 7 ustawy, a nie art. 50 ust. 1 ustawy. W takim przypadku wstrzymanie robót budowlanych byłoby bowiem bezprzedmiotowe (wyroki NSA: z dnia 4 czerwca 2007 r., II OSK 861/06, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 84, z dnia 12 października 2007 r., II OSK 629/07, LEX nr 347905, z dnia 27 marca 2009 r., II OSK 436/08, LEX nr 529989, z dnia 22 kwietnia 2009 r., II OSK 584/08, LEX nr 535846 oraz z dnia 17 czerwca 2011 r., II OSK 1106/10, LEX nr 992477).

Organy administracji obu instancji orzekające w niniejszej sprawie nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości, czy faktycznie roboty budowlane prowadzone przez inwestora przy budowie omawianego budynku warsztatowo-garażowego nie były zakończone.

Z akt administracyjnych wynika, iż w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 1 kwietnia 2011 r. oraz w piśmie z tej samej daty inwestor oświadczył, że "roboty budowlane z omawianym budynkiem nie zostały zakończone w zakresie m.in. posadzki w dwóch boksach, podsufitki z ociepleniem, elementów odwodnienia dachu od strony działki inwestora oraz wstawienia okien od strony ul. K.". Stan zaawansowania robót budowlanych nie został jednak potwierdzony przez organ nadzoru budowlanego jakąkolwiek dokumentacją, np. w postaci rysunków czy fotografii.

Skarżący w toku postępowania, zarówno przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji podnosili, iż wbrew twierdzeniom inwestora sporne roboty budowlane zostały wykonane w 2008 r. i zostały już zakończone, albowiem użytkuje on przedmiotowy budynek, prowadząc w nim działalność gospodarczą w zakresie naprawy pojazdów mechanicznych. W związku z tym w zażaleniu skarżący zwrócili się do organu odwoławczego o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych przez siebie świadków oraz dwóch fotografii obrazujących kształt dachu przedmiotowego budynku przed i po wykonaniu robót budowlanych.

Organ drugiej instancji nie odniósł się w żaden sposób w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do tej spornej w sprawie okoliczności, a przyjął, nie wyjaśniając swego stanowiska w tym zakresie, iż "budowa nie została zakończona". Jednocześnie organ ten nie wyjaśnił, z jakich przyczyn nie uwzględnił żądania skarżących o przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów.

Wyjaśnienie tej spornej w sprawie okoliczności ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem, jak wskazano wyżej, w przypadku ustalenia, że roboty budowlane w omawianym budynku zostały zakończone, organ nadzoru budowlanego nie może postanowieniem wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy wstrzymać prowadzenia robót budowlanych, gdyż postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe, a tak wydane postanowienie dotknięte naruszałoby prawo w sposób rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 126 k.p.a. (por. powołany wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., II OSK 861/06).

W tym miejscu należy wyjaśnić, iż jakkolwiek przepisy ustawy nie zawierają definicji "zakończenia budowy", to w orzecznictwie sądowym i w doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że w sensie techniczno-budowlanym można mówić o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, gdy budowla została doprowadzona do takiego stanu, w którym przynajmniej w części będzie możliwe przystąpienie do użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem, gdy mógłby zostać przeprowadzony odbiór obiektu, bowiem odpowiada on warunkom, jakie przewiduje prawo budowlane wobec legalnej budowy przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy. Uznaniu budowy za zakończoną nie przeszkadza częściowy brak wykonania robót wykończeniowych, wyposażeniowych lub innych o podobnym charakterze, które mogą być wykonane w użytkowanym obiekcie budowlanym (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 21 sierpnia 1997 r., II SA/Kr 998/96, z dnia 7 maja 1997 r., SA/Rz 583/95, z dnia 20 marca 1997 r. SA/Ka 2178/95, z dnia 5 lipca 1999 r., IV SA 1632/96 oraz z dnia 30 września 2009 r., II OSK 1338/07 – niepubl.; por. też Z. Niewiadomski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2011, s. 578-579). Trzeba bowiem uwzględnić, że ustawodawca w art. 59 ust. 3 ustawy dopuścił możliwość wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót związanych z obiektem (za wyjątkiem ust. 4 tego przepisu – wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 sierpnia 2011 r., II SA/Ol 354/11, niepubl.).

W przypadku robót wykonanych (zakończonych), nie stosuje się zatem art. 50 ust. 1 nakazującego wstrzymanie w takiej sytuacji robót budowlanych. Organ stosuje wówczas odpowiednio art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy (por. art. 51 ust. 7 ustawy). W myśl tych przepisów właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 1 pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (ust. 1 pkt 2). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

W tych okolicznościach, wobec niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, brak było podstaw do odmowy zastosowania przez organy nadzoru budowlanego przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy. Dopiero prawidłowe, to jest zgodne z wymogami określonymi w art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., zebranie i ocena materiału dowodowego pozwoli na ustalenie, czy istnieją podstawy do nałożenia albo odmowy nałożenia na inwestora obowiązków wskazanych w tym przepisie.

Wskazane naruszenia przepisów prawa uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), gdyż nie ulega wątpliwości, że uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd uchylił na podstawie art. 135 powołanej ustawy także decyzję organu pierwszej instancji mając na uwadze naruszenie przepisów przez organ pierwszej instancji. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy przez organy administracji.

Rozpoznając ponownie sprawę organy nadzoru budowlanego uwzględnią wszystkie przedstawione wyżej uwagi. W szczególności organy te odniosą się w sposób wyczerpujący do podniesionych przez skarżących okoliczności oraz rozważą przeprowadzenie dowodów przez nich wnioskowanych. W tym zakresie organy będą miały na względzie, że zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji, w świetle § 2 art. 78 k.p.a., może nie uwzględnić tego żądania jedynie wówczas, gdy nie zostało ono zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy i jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzekając o kosztach sądowych, w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy, Sąd uwzględnił nakład pracy pełnomocnika skarżących oraz jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.