Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 57/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Stwierdzono, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Umorzono postępowanie co do zobowiązania organu do wydania aktu
Zasądzono od organu sumę pieniężną z art. 149 § 2 p.p.s.a
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 1-4a, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1, art. 149 § 1a, art. 149 § 2, art. 154 § 6, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15zzs ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 35 § 3, art. 37 § 1, art. 61 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. A. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. umarza postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. przyznaje skarżącemu M. A. sumę pieniężną w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych); V. zasądza od Wojewody kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest przewlekłość Wojewody (zwanego dalej "Wojewodą") w zakresie rozpoznania wniosku M. A. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Rzeczypospolitej Polskiej.

Do złożenia skargi doszło w następujących okolicznościach, które można ustalić na podstawie akt sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2019 r. (data wpływu do organu: [...] sierpnia 2019 r.) M. A. wystąpił o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Rzeczypospolitej Polskiej. Do wypełnionego formularza (k. 2–13 akt administracyjnych) zostało dołączone potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej (k. 34 akt administracyjnych), pełnomocnictwo udzielone przez M. A. adwokat J. A. (k. 36–37 akt administracyjnych), opłata za pełnomocnictwo (k. 35 akt administracyjnych), odpis zupełny aktu małżeństwa zawartego z A. S. (k. 49 akt administracyjnych), umowa najmu lokalu mieszkalnego, w której najemcą jest A. A. zawarta na okres od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2020 r. wraz z aneksem z dnia [...] sierpnia 2019 r. wskazującym jako lokatora M. A. (k. 50–57 akt administracyjnych), kopia paszportu ważnego do dnia [...] września 2023 r. (k. 14–30 akt administracyjnych), kopia dowodu osobistego (k. 31 akt administracyjnych), kopia dowodu osobistego małżonki A. A. (k. 32–33 akt administracyjnych), oświadczenie małżonki dotyczące przebiegu ich znajomości (k. 58–59 akt administracyjnych) oraz wspólne zdjęcia małżonków w liczbie 22 egzemplarzy (k. 38–48 akt administracyjnych).

W dniu [...] października 2019 r. pełnomocnik M. A. złożyła pismo z informacją o zmianie aktualnego miejsca pobytu cudzoziemca wraz z oświadczeniami rodziców małżonki cudzoziemca potwierdzającymi, że małżeństwo aktualnie zamieszkuje wspólnie z nimi (k. 61–63 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r., [...] pełnomocnik M. A. zawnioskowała o dołączenie poprzednio złożonego pisma dotyczącego aktualnego miejsca pobytu cudzoziemca do akt sprawy oraz złożyła prośbę o wyjaśnienie, dlaczego odmówiono M. A. – pomimo osobistego stawiennictwa w [...] Urzędzie Wojewódzkim, Delegatura w [...] – złożenia odcisków palców i uzyskania pieczątki w paszporcie (k. 65 akt administracyjnych). Jednocześnie wniesiono o wyznaczenie terminu dokonania powyższych czynności.

Wojewoda pismem z dnia [...] listopada 2019 r., [...] wezwał M. A. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (k. 66–67 akt administracyjnych). Braki te dotyczyły konieczności przedłożenia czterech aktualnych fotografii.

W odpowiedzi na wezwanie zostało złożone pismo z dnia [...] grudnia 2019 r., [...], do którego załączono cztery fotografie cudzoziemca wykonane zgodnie z wymaganiami przedstawionymi przez Wojewodę (k. 70 akt administracyjnych).

Następnie w aktach odnotowano pismo Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], w którym poinformowano, że M. A. nigdy nie mieszkał pod adresem wskazanym w załączonej do wniosku umowie najmu lokalu mieszkalnego (k. 62 akt administracyjnych). W związku z powyższym stwierdzono, że nie ma możliwości udzielenia odpowiedzi na pytanie czy pobyt cudzoziemca może stanowić zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W dniu [...] maja 2020 r. M. A. złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, to jest na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę, wnosząc jednocześnie o uwzględnienie ponaglenia i zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji oraz o stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (k. 63–64 akt administracyjnych). W ponagleniu wskazano, że Wojewoda od momentu złożenia wniosku nie prowadzi postępowania w sprawie. Poza wystosowaniem wezwania do uzupełnienia wniosku nie podjął żadnych innych czynności.

Pismem z dnia [...] maja 2020 r. M. A. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy (k. 3–8 akt sądowych). Wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji; stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz skarżącego kwoty [...]zł na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że od złożenia wniosku w sprawie minęło ponad 9 miesięcy, w czasie których organ nie podjął żadnych czynności (poza wezwaniem do uzupełnienia wniosku oraz wystosowaniem pisma do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]) zmierzających do jej zakończenia, co należy uznać za rażące naruszenie prawa. Do momentu wniesienia skargi M. A. nie otrzymał również zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, ani informacji o przewidywanym terminie jej załatwienia. W szczególności zwrócono uwagę na brak jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej organu, w tym brak wyznaczenia terminu przesłuchania strony. Podkreślono, że ze względu na fakt, iż sprawa nie jest skomplikowana postępowanie powinno trwać maksymalnie dwa miesiące od daty złożenia wniosku. W zakresie żądania dotyczącego zasądzenia sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego wskazano, że wielomiesięczne oczekiwanie na rozpoznanie sprawy powinno skutkować przyznaniem rekompensaty pieniężnej.

Wojewoda pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. zawiadomił pełnomocnika składającego wniosek, że zostało wszczęte postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na pobyt czasowy, a decyzja zostanie podjęta do dnia [...] lipca 2020 r. (k. 65 akt administracyjnych).

W tym samym dniu Wojewoda skierował pismo do Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z prośbą o przeprowadzenie szczegółowego wywiadu środowiskowego w miejscu pobytu cudzoziemca (k. 65 akt administracyjnych).

Następnie w aktach odnotowano odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. (k. 70–73 akt administracyjnych). W odpowiedzi wskazano, że M. A. znajdował się pod deklarowanym adresem zamieszkania wraz z małżonką oraz teściami. W trakcie rozmowy ustalono, że cudzoziemiec mieszka pod wskazanym adresem od października 2019 r. Aktualnie nie pracuje z powodu braku stosownych zezwoleń, natomiast jego małżonka jest zatrudniona w firmie [...]. Fakt pobytu cudzoziemca we wskazanym miejscu został również potwierdzony podczas wywiadu przeprowadzonego z teściem cudzoziemca, najbliższym sąsiadem oraz żoną sołtysa, których wypowiedzi zostały utrwalone w sprawozdaniach dołączonych do przedmiotowego pisma.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Wojewoda udzielił M. A. zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] czerwca 2023 r. (k. 76 akt administracyjnych).

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2020 r. Wojewoda wniósł o jej oddalenie (k. 17–20 akt sądowych). Wskazał, że w sprawie były podejmowane czynności – wezwano M. A. do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz w dniu [...] grudnia 2019 r. zwrócono się do odpowiednich organów o wskazanie czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dalszej kolejności wskazano, że – już po wniesieniu skargi – Wojewoda zwrócił się do Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, wszczął postępowanie, a następnie wydał decyzję. Jednocześnie podkreślono, że w dniu [...] marca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, dalej "ustawa o COVID-19"), zgodnie z którą bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu (art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID-19). Przepis ten został uchylony i dopiero od dnia [...] maja 2020 r. zawieszone terminy biegną dalej. Biorąc pod uwagę okres zawieszenia postępowania oraz fakt, że uzupełniony wniosek trafił do organu w dniu [...] grudnia 2019 r., Wojewoda uznał, że postępowanie było prowadzone łącznie 3 miesiące i 9 dni. Wojewoda powołał się także na niedobory kadrowe oraz rotację pracowników, które wpływają na szybkość prowadzonych postępowań. Wskazał tym samym, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z przyczyn niezależnych od organu. Podkreślono, że działania organu nie były celowe, ani nie wynikały z lekceważenia obowiązujących przepisów, a jedynie były skutkiem lawinowego wzrostu wniosków cudzoziemców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi podkreślić należy, że M. A. wyczerpał, stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a, przysługujące mu środki zaskarżenia na etapie administracyjnym. Skarżący przed wniesieniem skargi złożył ponaglenie (k. 63–64 akt administracyjnych), o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej "K.p.a.").

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość prowadzenia postępowania przez Wojewodę rzeczywiście zaistniała, a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

W ocenie Sądu bez wątpliwości można stwierdzić, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego M. A..

Jak wskazano już części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy wpłynął do organu [...] sierpnia 2019 r., a został rozpatrzony w dniu [...] czerwca 2020 r.

Analiza akt sprawy wskazuje, że organ wszczął postępowanie dopiero w dniu [...] czerwca 2020 r., to jest już po złożeniu skargi przez M. A.. Do tego czasu dokonał jedynie dwóch czynności – wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku (pismo z dnia [...] listopada 2019 r., [...] znajdujące się na k. 66–67 akt administracyjnych) oraz zwrócił się w dniu [...] grudnia 2019 r. do odpowiednich organów o wskazanie czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Wojewoda dopiero w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania – wydanym po ponad dziewięciu miesiącach od złożenia wniosku – wyznaczył termin do załatwienia sprawy na dzień [...] lipca 2020 r.

Należy jednak zauważyć, że w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych na podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID-19. W związku z powyższym w okresie 55 dni, to jest od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., termin do załatwienia sprawy uległ zawieszeniu. Jednakże do momentu zawieszenia biegu terminów na podstawie przywołanego przepisu, to jest do dnia [...] marca 2020 r., wniosek z dnia [...] sierpnia 2019 r. powinien zostać rozpatrzony. Do terminu rozpoznania sprawy w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy stosuje się reguły określone w K.p.a. Przepis art. 35 § 3 K.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zatem wniosek powinien zostać rozpoznany najpóźniej do dnia [...] października 2019 r., a został rozpoznany w dniu [...] czerwca 2020 r., już po wniesieniu skargi przez M. A..

W tym miejscu konieczne jest jednak uzupełnienie powyższego wywodu ze względu na fakt, że Wojewoda bieg terminu do załatwienia sprawy liczył od dnia uzupełnienia wniosku, czyli od dnia [...] grudnia 2019 r. Sąd zaznacza, że termin do załatwienia sprawy biegnie od dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Sprawy z zakresu udzielania zezwoleń na pobyt czasowy są sprawami wszczynanymi na wniosek cudzoziemca. Należy zauważyć, że konieczność uzupełnienia braków formalnych wniosku nie wstrzymuje biegu terminu do załatwienia sprawy. Termin załatwienia sprawy liczy się bowiem od daty wszczęcia postępowania, nie zaś od daty uzupełnienia braków formalnych wniosku przez stronę. Wszczęcie postępowania następuje z dniem doręczenia wniosku organowi administracji publicznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r., VII SA/Wa 181/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie należy zaznaczyć, że Wojewoda powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku niezwłocznie, a w niniejszej sprawie uczynił to dopiero pismem z dnia [...] listopada 2019 r., czyli po ponad trzech miesiącach od dnia złożenia wniosku. Stanowisko przyjęte przez Wojewodę pozwalałoby na dowolne przesuwanie terminu wszczęcia postępowania wnioskowego, ze względu na przedłużanie terminu wystosowania wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Skarga była zatem usprawiedliwiona, bowiem organ przez ponad dziesięć miesięcy od dnia złożenia wniosku, nie rozstrzygnął sprawy M. A., a w tym stosunkowo długim czasie nie podejmował w sposób sprawny czynności ukierunkowanych na zakończenie postępowania. Stąd też Sąd orzekł jak punkcie 2 sentencji wyroku, to jest stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego (punkt 1 sentencji wyroku), gdyż – jak wynika z akt sprawy – żądane przez skarżącego zezwolenie na pobyt czasowy zostało udzielone w drodze decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. (k. 76 akt administracyjnych).

Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3 sentencji wyroku).

Należy w tym miejscu podkreślić, że orzeczenie o kwalifikowanej formie przewlekłości powinno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Jednakże w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia. Orzeczenie o rażącym naruszeniu prawa jest warunkowane także okolicznościami materialnoprawnymi sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2019 r., I OSK 2171/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rażącym naruszeniem prawa, zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można powiedzieć że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest – jak zostało wyjaśnione – naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Zatem dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy.

W niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Sąd oceniając charakter przewlekłości Wojewody uwzględnił wyjaśnienia, które organ przedstawił organ w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, jak i w odpowiedzi na skargę. Należy bowiem zauważyć, że – jak wskazano w odpowiedzi na skargę – odnotowuje się opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw już od 2014 r. Wyjaśniono, że przyrost liczby wniosków przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań. Opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych i niedostosowana do skali i liczby spraw obsada kadrowa, nie pozwalają na zorganizowanie pracy w sposób zapewniający terminową realizację zadań. Sąd ma z urzędu wiedzę z pism Wojewody (toczy się obecnie wiele spraw dotyczących terminowości załatwiania spraw o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy), że w Urzędzie Wojewódzkim w [...] podejmowane są kroki mające na celu usprawnienie postępowań dotyczących cudzoziemców. Zarazem Sąd ma świadomość, że okres tzw. lockdown’u, który miał miejsce wiosną bieżącego roku, przyczynił się ponownie do skumulowania zaległości w załatwianiu spraw administracyjnych. Można więc domniemywać, że zatrzymanie biegu terminów i wstrzymanie aktywności aparatu Państwa w okresie od marca do maja 2020 r. zniwelowało dotychczasowe wysiłki Wojewody nakierowane na przyspieszenie postępowań o zezwolenie na pobyt czasowy.

Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że przewlekłość Wojewody w niniejszej sprawie, choć zaistniałą, to nie miała charakteru rażącego.

W realiach tej konkretnej sprawy Sąd uznał także za zasadne uwzględnić, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., żądanie skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej niż żądana wysokości (punkt 4 sentencji wyroku).

Rozpoznając złożony wniosek w tym zakresie, Sąd wziął pod uwagę, że wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 75 z późn. zm.). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl).

Sąd nie podzielił jednak żądania M. A. co do wysokości tejże sumy pieniężnej. W ocenie Sądu kwota przysługująca skarżącemu w sytuacji stwierdzenia bezczynności nie ma charakteru odszkodowawczego i nie służy pełnej rekompensacie wszelkich oczekiwanych, hipotetycznych korzyści jakie skarżący uzyskałby, gdyby jego sprawę rozpoznano terminie. Jej rolą jest swoiste zadośćuczynienie za opieszałość organów państwa.

Zdaniem Sądu okoliczności sprawy usprawiedliwiały przyznanie na rzecz skarżącego kwoty [...]zł. Sąd miał też na uwadze, iż konieczność wypłaty sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. posłuży zwalczaniu przewlekłości organu, gdyż go zdyscyplinuje stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania (zwłaszcza opóźnienie we wszczęciu postępowania), pełniąc funkcję prewencyjną. Przyznawanie takich świadczeń stronom przez sądy, ewentualnie wymierzanie grzywien, ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań.

Na zakończenie wymaga podkreślenia, że wymierzenie grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej jest możliwe w każdym z przypadków uwzględnienia skargi, o których mowa w art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. Stosowanie tych środków nie jest uzależnione od stwierdzenia, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., II GSK 1159/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (punkt 5 sentencji wyroku). Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz. U. poz. 1800), należna opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa ([...] zł, k. 10 akt sądowych) oraz wpis sądowy w wysokości [...] zł (k. 9 akt sądowych).

Wyrok zapadł w postępowaniu uproszczonym poza rozprawą na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a.