Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 36/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 149, art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Nie znajduje uzasadnienia zobowiązywanie organu na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do usunięcia stanu bezczynności poprzez udostępnienie informacji publicznej, z którą wnioskodawca już się zapoznał uzyskując do niej dostęp z innych źródeł. Postępowanie ze skargi na bezczynność staje się w takim przypadku bezprzedmiotowe.

TEZY

Nie znajduje uzasadnienia zobowiązywanie organu na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do usunięcia stanu bezczynności poprzez udostępnienie informacji publicznej, z którą wnioskodawca już się zapoznał uzyskując do niej dostęp z innych źródeł. Postępowanie ze skargi na bezczynność staje się w takim przypadku bezprzedmiotowe.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe


UZASADNIENIE

II SAB/Bk 36/08

UZASADNIENIE

W dniu 20 lutego 2008 r. J. W., W. K. i J. G. wnieśli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. pismo zawierające żądanie wstrzymania wykonywania robót budowlanych na działce nr [...] we wsi I. gm. N. polegających na budowie zbiornika na gnojowicę o pojemności ponad 1.200 m3.

W odpowiedzi na powyższy wniosek organ poinformował w/w, iż nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przedmiotowego zbiornika, w związku z czym nie przysługuje im przymiot strony również w postępowaniu w przedmiocie wstrzymania jego wykonywania, a zatem nie będą informowani o ewentualnym wszczęciu tego postępowania, jak również o jego przebiegu (pismo z dnia 27 lutego 2008 r., k. 4 akt adm. I inst.).

W dniu 25 lutego 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. wszczął - z urzędu na podstawie art. 61 § 4 Kpa - postępowanie w sprawie wstrzymania wykonywania inwestycji opisanej we wniosku. Zawiadomienie zostało doręczone wyłącznie inwestorowi A. H.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy zbiorniku na gnojowicę zlokalizowanym na działce nr [...] w I. gm. N. z uwagi na ich wykonywanie bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót oraz inwentaryzacji powykonawczej.

Powyższe orzeczenie również zostało doręczone wyłącznie inwestorowi jako stronie postępowania.

Pismem z dnia 28 maja 2008 r. J. W. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. o udostępnienie w trybie przepisów ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej postanowienia tego organu z dnia [...] marca 2008 r. Wskazała, iż organ był obowiązany doręczyć jej, jako stronie postępowania, powyższe orzeczenie.

W odpowiedzi na w/w wniosek organ w piśmie z dnia 05 czerwca 2008 r. wskazał, iż udzielał już J. W. informacji o postępowaniu administracyjnym dotyczącym zbiornika na działce nr [...] w I. – pismem z dnia 27 lutego 2008 r., zaś w kwestii udostępnienia informacji publicznej dotyczącej tego obiektu – pismem z dnia 11 sierpnia 2006 r. Organ podał, iż nie wystąpiły nowe okoliczności, w związku z czym podtrzymuje stanowisko zawarte w tych pismach. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej rozpatrzenie wniosku z dnia 21 maja 2008 r. (data wpływu do organu 28 maja 2008 r.) nie może nastąpić w formie decyzji, albowiem żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. złożyła do sądu administracyjnego J. W. zarzucając temu organowi nieudostępnienie informacji publicznej. Wniosła o stwierdzenie, iż żądana wnioskiem z dnia 21 maja 2008 r. informacja jest informacją publiczną, nadto o zobowiązanie organu do jej udostępnienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi powołała szereg przepisów ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w tym art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1 oraz szereg orzeczeń sądów administracyjnych, z których wynika, jej zdaniem, iż postanowienie organu administracji publicznej jest dokumentem urzędowym podlegającym udostępnieniu w trybie przewidzianym w w/w ustawie. Podniosła, iż odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna mieć formę decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie organ odmówił udostępnienia własnego postanowienia z dnia [...] marca 2008 r. zwykłym pismem. Zdaniem skarżącej opisane zachowanie organu stanowi bezczynność. Wyjaśniła, iż skarga na bezczynność w sprawie informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia zażaleniem wniesionym w trybie art. 37 Kpa lub też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż J. W. nie została uznana za stronę postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę spornego zbiornika i urządzeń z nim związanych, jak również nie była stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na ich użytkowanie. Podał, iż w jego ocenie informacja dotycząca budowy przedmiotowego zbiornika nie jest informacją publiczną, albowiem dotyczy inwestycji prywatnej, zaś informacja publiczna obejmuje dokumenty urzędowe i akty administracyjne dotyczące spraw publicznych. Ponadto postanowienie, którego dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, dotyczy kwestii związanej z prawidłowością procesu budowlanego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty.

W toku postępowania przed sądem J. W. wniosła o udostępnienie z akt administracyjnych załączonych do niniejszej sprawy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] marca 2008 r., którego dotyczył wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Kopię żądanego orzeczenia skarżąca odebrała w dniu 12 sierpnia 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana, albowiem postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu.

Zgodnie z przepisem art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy: skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3).

Umorzenie postępowania przed sądem następuje zatem, gdy w jego toku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia tych zdarzeń, o ile istnieją one w dacie orzekania.

Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości "z innych przyczyn" - w sytuacji, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności organu administracji publicznej – powinno nastąpić, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia np. na skutek wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego w wyniku zastosowania przez organ trybu autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a. lub w postępowaniu nadzwyczajnym w przedmiocie wznowienia lub stwierdzenia nieważności.

W szczególnej kategorii spraw, jakimi są sprawy ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania będzie miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć - w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 r. w sprawie sygn. akt IV SAB/Wa 64/05, Lex nr 191990, postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2006 r. w sprawie sygn. akt I SAB/Ol 3/06, Lex nr 237485).

W sprawach toczących się na podstawie ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) w orzecznictwie przyjmuje się, iż obowiązek udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest aktualny tylko do momentu, w którym nie nastąpi uzyskanie jej także w inny sposób, przez podmiot zainteresowany. Taki pogląd zaprezentowany został w wyrokach: NSA z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie sygn. akt II SAB 372/03 (nie publ.) oraz WSA we Wrocławiu z dnia 07 grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt IV SAB/Wr 25/04, nie publ.). Składy orzekające w powyżej wskazanych sprawach zajęły stanowisko, iż obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy informacji ogólnodostępnej bądź informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie. Podmiot zobowiązany (organ administracji publicznej) zostaje zatem zwolniony z obowiązku merytorycznego rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej, gdy żądający tej informacji znajdzie się w jej posiadaniu zanim to rozpoznanie nastąpi.

Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela powyższe stanowisko w całości.

Uzupełniając przytoczoną argumentację należy odnieść się do treści art. 149 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 a) tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zatem w sytuacji, gdy strona uzyskała spełnienie swego żądania, zobowiązywanie przez sąd organu do dokonania żądanej czynności stanowiłoby działanie bezprzedmiotowe, bo dublujące to, co zostało już zrealizowane, chociaż inną drogą.

Taka sytuacja (identyczna z tą, która była przedmiotem oceny przez sądy w wyrokach z dnia 20 listopada 2003 r. i 07 grudnia 2004 r.), miała miejsce w sprawie niniejszej, albowiem na skutek zgłoszonego w toku postępowania przed sądem wniosku skarżącej z dnia 11 sierpnia 2008 r. o wydanie dokumentu z akt sprawy (k. 35) - postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] marca 2008 r. - zostało ono skarżącej wydane przez sąd z akt administracyjnych załączonych do sprawy niniejszej. W ten sposób w/w znalazła się w posiadaniu informacji, których udostępnienia przez organ domagała się i czego dotyczyło przedmiotowe postępowanie ze skargi na bezczynność.

W konsekwencji w sprawie niniejszej na skutek okoliczności, które zaistniały po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Nie znajduje bowiem uzasadnienia zobowiązywanie organu do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej w postaci doręczenia skarżącej postanowienia z dnia [...] marca 2008 r. w sytuacji kiedy w/w żądaną informację publiczną uzyskała w inny sposób – po wniesieniu skargi na bezczynność.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość zwalnia sąd od rozpoznawania merytorycznie zarzutów skargi. Jedynie instrukcyjnie wskazać należy organowi nadzoru budowlanego, że żądanie (przez podmiot, który nie był traktowany jako strona danego postępowania administracyjnego), nadesłania rozstrzygnięcia organu władzy publicznej, skierowane do podmiotu wyszczególnionego w art. 4 ust. dost. inf. publ., mieści się w kategorii informacji publicznej podlegającej regulacji zawartej w ustawie z dnia 06 września 2001 r. Zaś strony postępowania dostęp do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz do rozstrzygnięć w niej zapadłych mają uregulowany w przepisach Kpa oraz w innych aktach takich jak np. ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Skarżąca domagała się zasądzenia kosztów postępowania sądowego, który to wniosek nie mógł być uwzględniony z uwagi na regulację ustawy p.p.s.a. Przepisy art. 200 i 201 tej ustawy stanowią bowiem, iż zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu tylko w razie uwzględnienia skargi i umorzenia postępowania z uwagi na wdrożenie przez organ trybu autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), w wyniku której uchylił on własną decyzję i orzekł co do istoty sprawy. Te sytuacje nie mają miejsca w stanie faktycznym sprawy niniejszej.