Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 716/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska – Wawrzon, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 sprawy ze skargi E.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 755 zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Go 716 /05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zmianami), art. 48 ust. 1 i 2, art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zmianami), nakazał E.Z. rozbiórkę wiaty o wymiarach 10,00 x 2,60 m, oznaczonej na mapie numerem 5, zlokalizowanej w [...], na działce nr [...], wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednocześnie zobowiązując go do uporządkowania i przywrócenia terenu do stanu pierwotnego po wykonaniu rozbiórki i pisemnego zawiadomienia o wykonaniu obowiązku.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] zobowiązano inwestora na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego do dostarczenia w określonym terminie dokumentów umożliwiających zalegalizowanie przedmiotowej wiaty. E.Z. w dniu [...].12.2004 r. złożył oświadczenie w którym stwierdził, iż przedmiotowy obiekt nie powinien zostać uznany za wiatę, gdyż nie spełnia wymogów obiektu budowlanego. W ocenie organu argument inwestora nie można uznać za trafny, bowiem błędnie on utożsamia przedmiotową wiatę z elementem jakim jest podciąg, co również autor projektu zamiennego określił przedmiotową konstrukcję jako wiata. Dlatego też po upływie terminu do wykonania zaleceń określonych postanowieniem Nr [...], nałożono na niego nakaz rozbiórki.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł E.Z. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący nie zgadza się,

iż zadaszenie, które wybudował na swojej działce jest wiatą stwierdzając, że nie spełnia ono warunków, jakie posiada budynek. Ponadto podniósł on, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego: art. 7 i 75 § 1 poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, a zwłaszcza braku ustalenia czasu budowy przedmiotowej wiaty w oparciu o dowód z zeznań świadków, co wiąże się z prawidłowym zastosowaniem prawa materialnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Nadto E.Z. podniósł w odwołaniu zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. przez nie zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, oraz art. 35 k.p.a. poprzez nieterminowe załatwienie sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając w uzasadnieniu, iż decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. W myśl art. 48 ustawy w przypadku, gdy inwestor nie przedstawi w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w ust. 3 cytowanego artykułu, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. W ocenie organu II instancji sł...usznym jest jedynie zarzut skarżącego naruszenia przepisu art. 35 i 36 k.p.a. dotyczący terminów załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej. Natomiast zarzut naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia bowiem jak wynika z dokumentów organ zapewnił stronom prawo czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. ( Nr [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówił wstrzymania ww. decyzji, gdyż zdaniem organu nie zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła, w imieniu E.Z., jego pełnomocnik - radca prawny M.W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący zarzucił naruszenie w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący samowolnie wybudował obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 cytowanej ustawy i nie wykonał w terminie nałożonego obowiązku, oraz że obiekt został wybudowany pod rządami wskazanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Jednocześnie zarzucił on rażące naruszenie art. 10 § 1, art. 77 oraz art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie dopuszczenie dowodu z zeznań świadków jak też nie zapoznanie strony z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W ocenie skarżącego wybudowane przez niego zadaszenie nie jest obiektem budowlanym, a ponadto obiekt ten został wybudowany w roku 1993-1994, czyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący nie dopełnił obowiązku dostarczenia zaświadczenia Burmistrza Miasta o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na to, że plan zagospodarowania przestrzennego przestał obowiązywać na terenie gminy od [...].01.2003 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł

o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnosząc ponadto , że wydanie zaświadczenia przez organ właściwy w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadku, gdy plan ten nie obowiązuje jest niemożliwe, co jednak nie oznacza, że nie ma zakazu zabudowy w określony sposób i nie można orzec o rozbiórce. Pozostałe zarzuty przedstawione w skardze są, zdaniem organu, bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym zważył co następuje:

Działając na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i uznał, iż z uwagi na naruszenie obowiązujących przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasługuje ona na uchylenie.

Zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz poglądem utrwalonym w orzecznictwie istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (wyrok NSA z 19.07.12001r., sygn. akt V SA 3872/00). Prowadząc postępowanie odwoławcze, organ II instancji zobowiązany jest merytorycznie rozpatrzeć sprawę oraz skontrolować postępowanie i decyzję organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Zatem organ zapoznaje się od początku i ponownie ocenia zebrane w sprawie dowody zgodnie z obowiązującą zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zasada powyższa uprawnia organ do odmowy wiarygodności przeprowadzonemu w sprawie dowodowi, jednakże w takiej sytuacji organ winien swoją ocenę oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Analiza dokumentów niniejszej sprawy wykazała, że przeprowadzając postępowanie odwoławcze, wszczęte na wniosek E.Z., organ II instancji rażąco naruszył powyższą zasadę ogólną.

Rozstrzygnięcie, w przedmiotowej sprawie, znalazło oparcie w treści dyspozycji art. 48 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten ma charakter restytucyjny, a nie represyjny a jego istotą jest przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu. Działania organów nadzoru budowlanego, podejmowane na podstawie przepisu art. 48 muszą być proporcjonalne i adekwatne do stwierdzonego naruszenia prawa. Nakaz rozbiórki orzeczony w trybie art. 48 cytowanej wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, kiedy nie do końca jasny lub jednoznaczny jest stan faktyczny sprawy.

Pojęcie budowy należy przy tym rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6. ustawy

Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane rzeczywiście nie zawiera definicji słowa "wiata". Natomiast jest ona zawarta w Załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316). Zgodnie z tą definicją wiatą jest szczególny rodzaj budynku, stanowiący pomieszczenie naziemne nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione.

Z przedstawionej wyżej definicji można wnioskować, iż obiekt wybudowany na działce należącej do E.Z. jest wiatą. W myśl przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.

Jak wynika z akt administracyjnych powierzchnia wiaty oznaczonej numerem 5 - przekracza powierzchnię 25 m2. Ponadto z przeprowadzonych oględzin zabudowy na przedmiotowym terenie sporządzony został protokół z dnia [...] listopada 2003 r. gdzie określono w oparciu o wyjaśnienie skarżącego, iż przedmiotowa wiata powstała "około siedem lat temu". Ponadto z treści zaświadczenia Urzędu Miejskiego z dnia [...].06.2004 r. wynika, że w chwili obecnej dla działki nr [...] Gmina nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem z dniem [...].12.2002 r. utracił on moc obowiązującą.

Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, dokładnie kiedy obiekt ten został wybudowany oraz czy w tym okresie podlegał legalizacji wobec jedynie stwierdzenia "z uwagi na wiek obiektu oraz jego powierzchni zabudowy w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane."

Zarówno w odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji jak i w skardze skierowanej do Sądu skarżący kwestionuje datę budowy wiaty, określając iż powstała ona w latach 1993 -1994 zarzucając brak odniesienia przez organ II instancji do wnioskowanych przez stronę skarżącą dowodów zmierzających do faktycznego ustalenia daty budowy, czym według Sądu organ naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest jakiegokolwiek odniesienia do wniosków zawartych w powyższych dokumentach,

Brak wszystkich koniecznych ustaleń w tym zakresie nie pozwala na jednoznaczną ocenę, czy wykonane prace związane z budową wiaty mogą być potraktowane jako samowola budowlana.

Podstawową i wyłączną okolicznością przesądzającą obowiązek właściwego organu orzeczenia rozbiórki jest wzniesienie obiektu pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. ( tj. po dniu 1 stycznia 1995 r.) i nieposiadania przez inwestora wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ponownie rozpatrując sprawę organy administracyjne powinny więc wyjaśnić wszystkie elementy stanu faktycznego sprawy.

Za chybiony uznać należy zarzut skarżącego naruszenia przez organy administracji art. 10 k.p.a., bowiem jak wynika z akt sprawy miał on możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym (wezwanie do zapoznania z dnia 25.10.2004 r.)

W konsekwencji naruszenia przepisów, które w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.

Anna Juszczyk-Wiśniewska Marzenna Linska-Wawrzon Ireneusz Fornalik