Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3691/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 138 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40a ust 1 pkt 4, art. 3 pkt 10, art. 6 ust 3,  art. 4 ust. 1, art. 40a ust 3
journal: Dz.U. 2014 poz 669
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity.
article: art. 46 ust 1 pkt 1 lit. a, art. 45 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 1 pkt 4, § 2 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2007 nr 137 poz 966
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych
article: art. 221
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii produktów zafałszowanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej także: "GIJHAR-S"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 669, dalej: "ustawy o jakości"), w zw. z: art. 3 pkt 5 i 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 40a ust. 5 ustawy o jakości; art. 45 ust. 2 oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.); § 2 ust. 1 pkt 6, § 17 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.); § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2009 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych (Dz. U. z 2009 r., Nr 122, poz. 1010), art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. z 2009 r., Nr 91, poz. 740, z późn. zm.) oraz art. 8 ust. 1, art. 16 oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1 z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (także: "Wojewódzki Inspektor") z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] wymierzającej P.B. (dalej: "strona", "skarżący", "producent") karę pieniężną w wysokości 7.500,00 złotych za wprowadzanie do obrotu partii produktów zafałszowanych:

- Filety z [...] mrożone [...] 230-300g – wielkość partii zakupionej: 7720 kg, wielkość partii magazynowej: 6520 kg, data produkcji: [...].11.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].11.2015;

- Filety z [...] ze skórą mrożone [...] 60-80g - wielkość partii zakupionej: 120 kg, wielkość partii magazynowej: 120 kg, data zamrożenia: [...].09.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].09.2015.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach [...],[...],[...] stycznia, [...] lutego 2014 r., inspektorzy WIJHAR-S w O., działając na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. przeprowadzili kontrolę planową w zakresie jakości handlowej przetworów rybnych u przedsiębiorcy P.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: D., [...] E., ul [...].

W wyniku przeprowadzonych w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w G. badań laboratoryjnych stwierdzono, że ww. partie przetworów rybnych nie spełniały wymagań jakości handlowej w zakresie cech fizykochemicznych:

- Filety z [...] mrożone [...] 230-300 g (Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...].02.2014r.) z uwagi na zawyżoną zawartość glazury o 3.4 p.p. w stosunku do zawartości glazury na poziomie 10 % wyliczonej z deklarowanej na opakowaniu masy netto produktu i masy netto bez glazury, tj. w badaniu laboratoryjnym stwierdzono zawartość glazury na poziomie 13,4 %, a zgodnie z deklaracją wprowadzającego do obrotu na opakowaniu w/w wyrobu winno być 10 %;

- Filety z [...] ze skórą mrożone [...] 60-80g (Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...].02.2014 r.) z uwagi na zawyżoną zawartość glazury o 3,5 p.p w stosunku do zawartości glazury na poziomie 10 % wyliczonej z deklarowanej przez wprowadzającego do obrotu na opakowaniu masy netto produktu i masy netto bez glazury, tj. w badaniu laboratoryjnym stwierdzono zawartość glazury na poziomie 13,5 %, a zgodnie z deklaracją wprowadzającego do obrotu na opakowaniu w/w wyrobu winno być 10 %.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie cech fizykochemicznych przedmiotowych partii ryb mrożonych, inspektorzy WIJHAR-S na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r, poz. 672), przeprowadzili w D., ul. [...],[...] E. w dniach [...],[...] lutego 2014 r. kontrolę powtórną nr [...] celem wyjaśnienia okoliczności powstania nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli nr [...].

W toku kontroli powtórnej ustalono, że producentami przedmiotowych partii ryb mrożonych są: Filetów z [...] ze skórą mrożone - [...], numer zatwierdzenia [...], Filetów z [...] mrożone [...] - [...], numer zatwierdzenia [...].

Przedsiębiorca oświadczył w protokole przyjęcia oświadczenia z dnia [...] lutego 2014 r., że dla każdej partii ryb mrożonych przeprowadza ocenę jakościową, a przy wprowadzeniu do obrotu każdej partii ryb mrożonych pracownicy kontrolowanej jednostki postępują zgodnie z instrukcją stanowiskową MAG 1.1 wersja 1.7 z dnia [...] grudnia 2008, której celem jest przedstawienie sposobu postępowania podczas przyjmowania i oceny surowców głównych, a pkt. 10 ww. instrukcji przewiduje m.in. przeprowadzenie oznaczenia zawartości glazury i odnotowanie wyników w karcie "Ocena jakościowa dostaw".

Zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy badanie na zawartość glazury przeprowadzane jest według zasad określonych w CODEX GENERAL STANDARD FOR QUICK FROZEN FISH FILLETS CODEX STAN 190-1995 punkt 7.3.2. w odniesieniu do masy całego kartonu.

Na podstawie przedłożonych podczas kontroli powtórnej dokumentów w postaci kart "Oceny jakościowej dostaw" stwierdzono, że dla przedmiotowych 2 partii ryb mrożonych przedsiębiorca przeprowadził w zakładzie oznaczenie zawartości glazury: Dokument "Ocena jakościowa dostaw - data oznaczenia [...].09.2013 r. Filety z [...] ze skórą 10%" zawiera następujące informacje: masa próbki zważonej z glazurą wynosiła 5.050 kg, a bez glazury 4,650 kg, zawartość glazury w procentach w stosunku do masy deklarowanej wyniosła 9,0 % a zawartość glazury w stosunku do masy rzeczywistej wyniosła 8,1 %.

Natomiast dokument "Ocena jakościowa - data oznaczenia [...] grudnia 2013 r. Filety z [...] ze skórą 10%" zawiera następujące informacje: masa próbki zważonej z glazurą wynosiła 5,080 kg, a bez glazury 4,580 kg, zawartość glazury w procentach w stosunku do masy deklarowanej wyniosła 8,4 % a zawartość glazury w stosunku do masy rzeczywistej wyniosła 9,8 %.

Poza tym ustalono, że przedsiębiorca nie posiada własnego laboratorium i nie zleca oznaczania zawartości glazury ryb do laboratoriów zewnętrznych, a osobą odpowiedzialną za wprowadzenie do obrotu przedmiotowych partii jest skarżący -właściciel kontrolowanej jednostki.

Dodatkowo w dniu [...] lutego 2014 r. stwierdzono, że stan magazynowy przedmiotowych partii ryb mrożonych wynosił:

- Filety z [...] mrożone [...]: 4882,75 kg,

- Filety z [...] ze skórą mrożone: 112,98 kg.

W związku z powyższym, WIJHARS w dniu [...] lutego 2014 r., wydał decyzje nr [...] oraz nr [...], na mocy których zakazał wprowadzania do obrotu ww. partii ryb.

Przedmiotowe decyzje nie zostały przez stronę zaskarżone do organu odwoławczego.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary za wprowadzenie do obrotu zakwestionowanych partii ryb (zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...]).

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego WIJHAR-S wydał w dniu [...] maja 2014 r. decyzję nr [...], którą wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 7.500,00 zł.

Organ I instancji, powołując się na treść art. 3 i art. 4 ustawy o jakości handlowej stwierdził, że wymagania jakościowe w zakresie oznakowania towaru wynikają wprost z przepisów o jakości handlowej.

Nadto wyjaśnił, że z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ przywołał również treść art. 8 ust. 1, art. 16 oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 wskazując, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Wskazał, że oznakowanie produktu spożywczego nie może wprowadzać w błąd konsumenta co do nazwy, składu, metod wytwarzania i produkcji, czy przez przypisywanie środkowi właściwości, których ten nie posiada.

Organ przywołując treść art. 17 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych stwierdził, że z powyższego przepisu wynika, że podmiot działający na rynku spożywczym wprowadzający opakowany, mrożony, glazurowany produkt rybołówstwa nie jest zobowiązany do podania wielkości glazury. Taki obowiązek występuje jedynie w przypadku wprowadzania do obrotu produktów bez opakowań. Natomiast producent wprowadzający do obrotu tego typu produkt jest zobowiązany do podawania masy netto produktu. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych: opakowany środek spożywczy znakuje się, podając, z zastrzeżeniem ust. 2, co najmniej następujące informacje zawartość netto lub liczbę sztuk opakowanego środka spożywczego. Wyjaśnił, iż przez zawartość netto należy rozumieć ilość nominalną towaru paczkowanego, tj. ilość produktu bez opakowania oraz bez dodatkowych materiałów.

W niniejszej sprawie producent umieścił produkty: Filety z [...] mrożone [...] 230-300g - wielkość partii zakupionej: 7720 kg, wielkość partii magazynowej: 6520 kg, data produkcji: [...].11.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].11.2015 oraz Filety z [...] ze skórą mrożone [...] 60-80g - wielkość partii zakupionej: 120 kg, wielkość partii magazynowej: 120 kg, data zamrożenia: [...].09.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].09.2015, w kartonowych opakowaniach.

Na przedmiotowych opakowaniach została podana informacja o zawartości netto produktu (5 kg), tj. o wadze produktu bez opakowania, co jest zgodne z nakazem zawartym w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych.

W przypadku ww. produktów oprócz wartości netto producent zadeklarował również wartość ryby bez glazury, która wyniosła 4,5 kg. Deklarując na opakowaniu zarówno masę netto (5 kg), jak i masę ryby bez glazury (4,5 kg) producent zadeklarował jednocześnie w sposób pośredni zawartość glazury, która jak wynika z prostego zestawiania powyższych wartości, wynosi 10 %. Jednocześnie w dokumentach handlowych towarzyszących produktowi dodatkowo producent wskazał, iż zawartość glazury wynosi 8,1 % oraz 9 %.

WIJHAR-S wyjaśnił, że informacja o zawartości glazury stanowi w niniejszym przypadku dobrowolną deklarację producenta. Powyższe nie zmienia faktu, iż zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

W świetle powyższych przepisów producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z własną deklaracją.

W wyniku badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Laboratorium Specjalistyczne w G. ustalono, iż zawartość glazury w produkcie Filety z [...] mrożone [...] 230-300g - wielkość partii zakupionej: 7720 kg, wielkość partii magazynowej: 6520 kg, dala produkcji: [...].11.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].11.2015, wyniosła 13,4 % (Sprawozdanie z badań z dnia [...].02.20i4 r., nr [...]), natomiast w produkcie Filety z [...] ze skórą mrożone [...] 60-80g - wielkość partii zakupionej: 120 kg, wielkość partii magazynowej: 120 kg, data zamrożenia: [...].09.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].09.2015, wyniosła 13,5 % ("Sprawozdanie z badań z dnia [...].02.2014 r., nr [...]). Tym samym producent zadeklarował na opakowaniu nieprawdziwe informacje o produkcie w zakresie jego rzeczywistej wagi (w odniesieniu do filetów bez glazury).

Organ I instancji wskazał, że mając na względzie charakter stwierdzonych nieprawidłowości należało uznać, że czyn skarżącego odznacza się wysoką szkodliwością społeczną. Wyjaśnił, że glazurowanie w technologii przetwórstwa rybnego jest to zabieg technologiczny polegających na nałożeniu warstewki lodu na rybę. Zabieg ten ma na celu odcięcie surowca od tlenu, zapobiega wysuszeniu i oparzelinie mrozowej. Glazura nie jest składnikiem przedmiotowych wyrobów gotowych użytych z przeznaczeniem do spożycia przez konsumenta, którego oczekiwałby w nadmiarze w produkcie rybnym. Glazura podczas rozmrażania ryby ulega rozpuszczeniu i nie jest spożywana przez konsumenta. Tym samym większa ilość glazury powoduje stratę ekonomiczną konsumenta, który kupując towar o określonej wadze spodziewa się określonej ilości mięsa ryby, podczas gdy w związku z zawyżeniem zawartości glazury, otrzymuje mniej mięsa ryby.

WIJHARS dodał, że nieprawidłowość polegająca na zawyżonej zawartości glazury mrożonych filetów rybnych występowała także w kontrolach urzędowych przeprowadzonych u producenta w latach 2012 i 2013, co naruszało przepisy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych i wymagania dodatkowe zadeklarowane przez wprowadzającego do obrotu, stąd wobec kontrolowanego zastosowano sankcje w postaci decyzji administracyjnych. W wyniku kontroli przeprowadzonej w 2012 r. wydano decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wymierzająca karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wprowadzenie do obrotu 1 partii artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego, tj. filety z [...] ze skórą mrożone 10-20 g (sprawa nr [...]), natomiast w roku 2013 wydano decyzję nr [...] z dnia [...] października 2013 r., wymierzająca karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za wprowadzenie do obrotu 1 partii artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego, tj. mrożone filety z [...] bez skóry [...] (sprawa nr [...]). W związku z powyższym organ uznał, że stosowana przez producenta praktyka ma charakter długofalowy, a zatem nie można w żadnym razie mówić o nieumyślności działań przedsiębiorcy.

Dodatkowo w dokumentach jakościowych, tj. Specyfikacjach Produktów Mrożonych równo w przypadku Filetów z [...], jak i Filetów z [...] objętych niniejszym stepowaniem producent zadeklarował zawartość glazury w przedziale 5 -15 %, w związku z czym mógł się spodziewać faktu przekroczenia zadeklarowanej przez niego w znakowaniu ww. cechy jakościowej na poziomie 10% (wyliczonej ze stosunku deklarowanej opakowaniu masy netto produktu i masy netto bez glazury), ponieważ górny jej poziom zdeklarowany wynosił 15 %. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności producent odpowiadając za jakość handlową artykułu rolno -spożywczego, wprowadzając go do obrotu, powinien i przewidywał, że może wystąpić w/w wada jakości handlowej, co świadczy o zawinieniu umyślnym z zamiarem bezpośrednim.

W dalszej kolejności organ I instancji wskazał na okoliczność, że zgodnie z oświadczeniem złożonym przez osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącego, należy ono do grupy średnich przedsiębiorców. Zasięg sprzedaży wyrobów producenta obejmuje hurtownie i sklepy detaliczne zlokalizowane w całej Polsce oraz kraje Unii Europejskiej, takie jak m.in. Niemcy, Dania, Holandia, Czechy czy Francja. Wielkości przychodów osiągniętych przez producenta za rok 2013 wyniosła 49 523 875,14 zł, natomiast wielkość obrotów za 2013 rok wyniosła 48 578 309,98 zł.

Biorąc pod uwagę wielkość wyprodukowanych (w tym przypadku zakupionych) partii produktów zafałszowanych, wprowadzanych do obrotu oraz ich wartość brutto, stwierdzono na podstawie oświadczenia osoby upoważnionej do reprezentowania producenta oraz dokumentów wydania [...] nr [...] (filety z [...]) i nr [...] (filety z [...]), tj. Filety z [...] mrożone [...] - wielkość partii zakupionej: 7720 k-f, wartość brutto zakupionej partii: 255 339, 00 zł., Filety z [...] ze skórą mrożone [...] -wielkość partii zakupionej: 120 kg, wartość brutto zakupionej partii: 4 296,6 zł, oraz mając na względzie charakter nieprawidłowości i obszar sprzedaży - organ ocenił zakres naruszenia jako znaczny.

W myśl art. 40 a ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 187 poz. 1577 ze zm.): "Kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł".

W niniejszej sprawie zgodnie z przepisami art. 21, art. 40 a ust. 4 oraz art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, WIJHAR-S wymierzył, w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości 7.500 zł, co stanowi 0,015 % wartości przychodów osiągniętych przez producenta w roku 2013.

Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., strona złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji, w którym wnosiła o uchylenia ww. decyzji w całości. W ww. odwołaniu strona podniosła, iż na etykiecie znajduje się jasne i precyzyjne oznakowanie. Na opakowaniu zakwestionowanych ryb wskazano bowiem, że masa netto wynosi 5 kg, zaś masa netto ryby bez glazury wynosi 4,5 kg. Tym samym klient jest w pełni poinformowany o wadze oferowanego produktu. Zdaniem strony, "ilość mięsa ryby w pojedynczym opakowaniu nie zmieni się, niezależnie od tego, czy filety będą pokryte 10 czy 13 % warstwą glazury".

Skarżący podnosił, że "matematyczne wyliczenie procentowej zawartości glazury na podstawie oznaczenia zawartości glazury na kilku pojedynczych filetach jest zabiegiem błędnym." Odnosi się ona natomiast do parametru, który nie jest deklarowany przez skarżącego.

Skarżący twierdził, że metoda zastosowana przez organ I instancji do oznaczenia procentowej zawartości glazury, tj. Codex Stan. 190-1995, została błędnie zastosowana w niniejszej sprawie, gdyż odnosi się ona do oznaczania masy netto, a nie procentowej zawartości glazury.

Producent nie zgodził się również z zakwalifikowaniem zakwestionowanych ryb jako produktów zafałszowanych. W ocenie strony, w przedmiotowej sprawie nie możemy mieć do czynienia z wprowadzeniem konsumenta w błąd, gdyż przedmiotowe produkty były sprzedawane do sklepów, barów, smażalni, hurtowni oraz zakładów przetwórczych. Powyższe podmioty nie mieszczą się w kategorii konsumenta określonej w art. 221 Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spożywczych, jedynie w przypadku sprzedaży detalicznej podawanie zawartości glazury jest obowiązkowe. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, żaden interes konsumenta nie został naruszony.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], GIJHARS w dniu [...] sierpnia 2014 r. wydał decyzję, znak: [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji przyjął stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Przyjął, że producent wprowadził towar do obrotu i towar ten nie spełniał wymagań w zakresie jakości handlowej określonej przepisami ustawy o jakości handlowej, ze względu na wady oznakowania (producent zadeklarował na opakowaniu nieprawdziwe informacje o produkcie w zakresie jego rzeczywistej wagi - w odniesieniu do filetów bez glazury).

Odniósł się szczegółowo do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

W zakresie zarzutu strony, iż zgodnie z rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spożywczych, jedynie w przypadku sprzedaży detalicznej podawanie zawartości glazury jest obowiązkowe, organ uznał iż nie jest zasadny. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o jakości, a w szczególności art. 4 ust. 1 oraz przepis art. 46 ust. 1 pkt 1lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zakazane jest umieszczanie w oznakowaniu produktu informacji wprowadzających konsumenta w błąd m.in. w zakresie ilości oferowanego produktu. Zatem każda informacja umieszczona przez producenta na etykiecie, w tym informacja umieszczona dobrowolnie, musi być zgodna z prawdą.

Ponadto organ stwierdził, że nie jest prawdziwe twierdzenie strony, iż w sprawie zastosowano nieprawidłową metodykę. Za pomocą metodyki Codex Stan. 190-1995 oblicza się masę ryby bez glazury. W przedmiotowej sprawie Laboratorium Specjalistyczne w G. najpierw określiło wagę ryby z glazurą, następnie zaś bez glazury. Obliczenie zawartości glazury nastąpiło przez proste obliczenie proporcji między wagą ryby z glazurą oraz bez. Ponadto podkreślono, że Laboratorium Specjalistyczne w G. spełnia wszelkie wymogi przewidziane w przepisach dla laboratoriów urzędowej kontroli.

W świetle powyższego, organ w myśl art. 3 pkt 10 ustawy o jakości, uznał zakwestionowane produkty za zafałszowane. W przedmiotowych produktach zostały wprowadzone zmiany, które w istotny sposób naruszyły interesy konsumenta. Umieszczenie bowiem informacji o mniejszej niż deklarowana zawartości glazury nie pozwoliło potencjalnym konsumentem na rzetelne zapoznanie się z produktem.

GIJHARS powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2380/08 wskazał, że nie ma znaczenia twierdzenie strony, iż zakwestionowane produkty sprzedawane są jedynie do sklepów, barów, smażalni, hurtowni oraz zakładów przetwórczych, a więc podmiotów nie spełniających definicji konsumenta zawartej w art. 221 kc.

Przywołał treść art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, zgodnie z którym kto wprowadza do obrotu artykuły rolno- spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł. Wprowadzenie na rynek (stosownie do art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002) oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Powyższe oznacza, że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu artykuły zafałszowane, to wojewódzki inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 1000 zł (tysiąc złotych) i nie może być wyższa niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że nie jest możliwe odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w przypadku wprowadzenia przez podmiot do obrotu sfałszowanych artykułów rolno-spożywczych.

Reasumując organ II instancji wskazał, że zakwestionowane filety rybne należało uznać za zafałszowane. Kara została wymierzona prawidłowo, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości zgodnie z wytycznymi zawartymi w art. 40a ust. 5 ww. ustawy.

Organ I instancji prawidłowo ustalił, iż stopień szkodliwości stwierdzonego naruszenia jest znaczny. Jak zostało to wykazane powyżej konsumenci mogli odnieść wrażenie, że zakwestionowane filety zawierają większą ilość mięsa ryby niż w rzeczywistości. W przypadku ryb znaczenie ma dodatkowo gatunek ryby oraz jej pochodzenie. Jak wynika z powyższego, manipulacja deklarowaną masą ryby może przyczynić się do wprowadzenia konsumentów w błąd oraz naruszyć ich interesy, w tym prawo konsumenta do informacji. Z związku z powyższym, w ocenie organu II instancji, słusznym jest uznanie, że wprowadzenie do obrotu ww. filetów cechowało się znacznym stopniem szkodliwości.

Podobnie zakres naruszenia jest wysoki, gdyż zostały naruszone istotne przepisy prawa żywnościowego, a mianowicie te dotyczące masy produktu. Ponadto należy wskazać, iż zakwestionowane partie były duże: 7.720 kg oraz 120 kg. Łączna zaś wartość zakwestionowanych partii wyniosła 259.635,60 zł.

Ponadto należy podkreślić, że wyroby sprzedawane przez stronę dostępne są na terenie całej Polski oraz Niemiec, Danii, Holandii, Czech oraz Francji (Protokół przyjęcia oświadczenia z dnia [...].01.2014 r., znak: [...]).

Oceniając stopień zawinienia, organ i instancji słusznie uznał, że zostały w sprawie zgromadzone dowody świadczące o celowym działaniu przedsiębiorcy.

Producent bowiem był w posiadaniu dokumentów odnoszących się do zakwestionowanych produktów, w których wyraźnie wskazano, iż zawartość glazury wynosi od 5 % do nawet 15 % (załącznik nr 6 do Protokołu kontroli z dnia [...].02.2014 r., znak: [...]), pomimo to wskazał w oznakowaniu, iż glazura wynosi 10 % poprzez umieszczenie masy netto i masy ryby bez glazury. Co prawda producent przeprowadził ocenę jakościową zakwestionowanych partii. Jednak wyniki otrzymanych badań wskazały na obecność glazury w wysokości odpowiednio 8,1 i 9 %. Tym samym producent posiadając różne dane o zawartości glazury wskazał na opakowaniu wielkość niezgodną zarówno ze specyfikacją produktów, jak i z własną oceną laboratoryjną.

Tym samym producent był świadomy, że zamieszczone przez niego oznakowanie może być nieprawidłowe i godził się na to. Powyższe działanie świadczy o winie umyślnej z zamiarem ewentualnym po stronie przedsiębiorcy.

Oceniając dotychczasową działalność przedsiębiorcy organ wskazał, że wcześniejsze kontrole wykazały nieprawidłowości.

- decyzja z dnia [...].06.2012 r., znak: [...], nr [...] (kara w wysokości 3.000,00 zł),

- decyzja z dnia [...].10.2013 r., znak: [...], nr [...] (kara w wysokości 5.000,00 zł).

Obie decyzje dotyczyły wymierzenia kar pieniężnych za zawyżoną zawartość glazury, a więc za taką samą nieprawidłowość jak w niniejszej sprawie.

Przy wymierzaniu kary wzięto również pod uwagę wysokość osiągniętego obrotu. Stwierdzone wcześniej w produktach tego samego rodzaju (w mrożonych filetach rybnych) naruszenia, wina umyślna po stronie przedsiębiorcy, wysoki stopień szkodliwości oraz zakres naruszenia, sprawiają, iż w ocenie GIJHARS wymierzona kara pieniężna jest zbyt niska., bowiem stanowi jedynie 0,015 % osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2013 r. przychodu, tj. 49.523.875,14 zł, a zatem stanowi jedynie 0,0015 % kary maksymalnej.

Ponadto zgodnie z przepisem art. 40a ust. 3 ustawy o jakości: Kto wprowadza ponownie do obrotu produkt tego samego rodzaju, który nie odpowiada jakości handlowej ze względu na tę samą wadę, podlega karze pieniężnej ustalonej - w zależności od stwierdzonej wady - zgodnie z ust. 1 pkt 3 lub 4, podwyższonej o wysokość kar nałożonych w okresie 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Tym samym do kary wymierzonej przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji powinna zostać doliczona wysokość kar pieniężnych wymierzonych w decyzji z dnia [...].06.2012 r., znak: [...], nr [...] oraz w decyzji z dnia [...].10.2013 r., znak: [...], nr [...] w łącznej wysokości 8,000,00 zł. Powyższy przepis nie ma charakteru uznania administracyjnego.

Przepis ten nakazuje organowi I instancji podwyższenie kary pieniężnej. W każdym zatem przypadku, gdy w produkcie tego samego rodzaju stwierdzona jest ta sama wada, organ musi doliczyć do wymierzonej w postępowaniu kary sumę kar wydanych w ciągu 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.

Powyższe uchybie nie wpłynęło jednak na podwyższenie wymierzonej kary, gdyż organ odwoławczy nie może orzekać na niekorzyść odwołującej się strony (art. 139 k.p.a.

Skarżący w skardze na decyzję GIJHARS z dnia [...] sierpnia 2014 r. wniósł o uchylenie w/w decyzji w całości zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów:

- art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości poprzez nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenia do obrotu dwóch partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych o nazwach:

- Filety z [...] mrożone [...] 230-300g - wielkość partii zakupionej: 7720 kg, wielkość partii magazynowej: 6520 kg, data produkcji: [...].11.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].11.2015;

- Filety z [...]ze skórą mrożone [...] 60-80g - wielkość partii zakupionej: 120 kg, wielkość partii magazynowej: 120 kg, data zamrożenia: [...].09.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].09.2015,

podczas gdy brak było podstaw do jej wymierzenia, z uwagi na to, że oznakowanie i prezentacja zakwestionowanych produktów nie miały na celu ukrycia rzeczywistego składu lub innych właściwości produktu,

- art. 6 ust. 3 ustawy o jakości w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, w wyniku przyjęcia, że oznakowanie zakwestionowanych produktów wprowadza konsumenta w błąd,

- art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polegające na braku poczynienia ustaleń, co do ilości netto (w kg) ryby w kwestionowanym opakowaniu 5 kg netto oraz ilości netto (w kg) glazury, podczas gdy te ustalenia powinny być poczynione, gdyż na ich podstawie organ wyciągał wnioski i ukarał skarżącego - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy obowiązkiem organu było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, iż organ błędnie przyjął, iż producent zadeklarował zawartość glazury na poziomie 10 % dla poszczególnych filetów. Producent zadeklarował jedynie, że całe opakowanie ma masę 5 kg, zaś masa ryby zawarta w takim opakowaniu wynosi 4,5 kg. Błędne zatem było przebadanie jedynie kilku filetów wybranych z opakowania (przebadana próbka laboratoryjna miała wagę 2.750 g (Filet z [...]) oraz 2.882 g (Filet z [...]) i sprawdzenie, czy zawartość glazury w tych filetach wynosi 10 %.

Wskazał, że w specyfikacji oraz opisie produktu wielokrotnie wskazywano, iż ilość glazury pokrywającej poszczególne filety może się różnić w zależności od ich wagi. Dodatkowo producent podkreśla, że przedmiotowe filety wprowadzane były do obrotu jedynie w całych kartonach o masie 5 kg, a niejako pojedyncze filety.

Skarżący podniósł, że wątpliwy jest również sposób prezentacji wyników badań laboratoryjnych. Zgodnie z zastosowaną normą, badanie zawartości glazury polega na wyliczeniu masy netto. Tymczasem żadne z prezentowanych sprawozdań nie wskazuje, jaka była masa próbki bez glazury.

Tym samym, zdaniem skarżącego, organ błędnie uznał wprowadzone do obrotu filety za produkty zafałszowane i wymierzył na tej podstawie karę pieniężną.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], wymierzającą P.B. karę pieniężną w wysokości 7.500,00 zł za wprowadzanie do obrotu partii produktów zafałszowanych:

- Filety z [...] mrożone [...] 230-300g – wielkość partii zakupionej: 7720 kg, wielkość partii magazynowej: 6520 kg, data produkcji: [...].11.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].11.2015 (dalej: filety z [...]);

- Filety z [...] ze skórą mrożone [...] 60-80g - wielkość partii zakupionej: 120 kg, wielkość partii magazynowej: 120 kg, data zamrożenia: [...].09.2013, nr partii: [...], najlepiej spożyć przed: [...].09.2015 (dalej; filety z [...]).

Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 oraz art. 77 § 1 oraz art. 138 § 1 k.p.a., a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10 oraz art. 6 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Jak już wyżej wskazano, w dniach [...],[...],[...] stycznia, [...] lutego 2014 r., inspektorzy WIJHAR-S w O. przeprowadzili kontrolę planową w zakresie jakości handlowej przetworów rybnych u przedsiębiorcy P.J. W wyniku przeprowadzonych w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w G. badań laboratoryjnych stwierdzono, że ww. partie przetworów rybnych, tj. filetów z [...] oraz filetów z [...], nie spełniały wymagań jakości handlowej w zakresie cech fizykochemicznych, a w szczególności zawyżoną zawartość glazury o 3,5 p.p w stosunku do zawartości glazury na poziomie 10 % wyliczonej z deklarowanej przez wprowadzającego do obrotu na opakowaniu masy netto produktu i masy netto bez glazury, tj. w badaniu laboratoryjnym stwierdzono zawartość glazury na poziomie 13,5 %, a zgodnie z deklaracją wprowadzającego do obrotu na opakowaniu w/w wyrobu winno być 10 %.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie cech fizykochemicznych przedmiotowych partii ryb mrożonych, inspektorzy WIJHAR-S przeprowadzili w przedsiębiorstwie P.J.. w dniach [...], [...]lutego 2014 r. kontrolę powtórną celem wyjaśnienia okoliczności powstania nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli poprzedniej.

W toku kontroli powtórnej ustalono, że wprowadzający do obrotu nie był producentami przedmiotowych partii ryb mrożonych; producentami tymi sa: filetów z [...] - [...], numer zatwierdzenia [...], filetów z [...] - [...], numer zatwierdzenia [...].

Należy tutaj podkreślić, że sam organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, przywołując treść art. 17 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, stwierdził, że z powyższego przepisu wynika, że podmiot działający na rynku spożywczym wprowadzający opakowany, mrożony, glazurowany produkt rybołówstwa nie jest zobowiązany do podania wielkości glazury. Taki obowiązek występuje jedynie w przypadku wprowadzania do obrotu produktów bez opakowań. Natomiast producent wprowadzający do obrotu tego typu produkt jest zobowiązany do podawania masy netto produktu. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych: opakowany środek spożywczy znakuje się, podając, z zastrzeżeniem ust. 2, co najmniej następujące informacje zawartość netto lub liczbę sztuk opakowanego środka spożywczego. Wyjaśnił, iż przez zawartość netto należy rozumieć ilość nominalną towaru paczkowanego, tj. ilość produktu bez opakowania oraz bez dodatkowych materiałów.

W niniejszej sprawie producent umieścił produkty: filety z [...] oraz filety z [...] w kartonowych opakowaniach. Na przedmiotowych opakowaniach została podana informacja o zawartości netto produktu (5 kg), tj. o wadze produktu bez opakowania, co jest zgodne z nakazem zawartym w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych.

W przypadku ww. produktów oprócz wartości netto producent zadeklarował również wartość ryby bez glazury, która wyniosła 4,5 kg. Deklarując na opakowaniu zarówno masę netto (5 kg), jak i masę ryby bez glazury (4,5 kg) producent zadeklarował jednocześnie w sposób pośredni zawartość glazury, która jak wynika z prostego zestawiania powyższych wartości, wynosi 10 %. Jednocześnie w dokumentach handlowych towarzyszących produktowi dodatkowo producent wskazał, iż zawartość glazury wynosi 8,1 % oraz 9 %.

WIJHAR-S wyjaśnił, że informacja o zawartości glazury stanowi w niniejszym przypadku dobrowolną deklarację producenta. Powyższe nie zmienia faktu, iż zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

W świetle powyższych przepisów producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z własną deklaracją.

Tymczasem w wyniku badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez atestowane Laboratorium Specjalistyczne w G. ustalono, iż zawartość glazury w produkcie filety z [...] wyniosła 13,4 %, natomiast w produkcie filety z [...] wyniosła 13,5 %. Tym samym producent zadeklarował na opakowaniu nieprawdziwe informacje o produkcie w zakresie jego rzeczywistej wagi (w odniesieniu do filetów bez glazury).

Organ II instancji przyjął – zgodnie z ustaleniami organu I instancji - że producent wprowadził towar do obrotu, który nie spełniał wymagań w zakresie jakości handlowej określonej przepisami ustawy o jakości handlowej, ze względu na wady oznakowania (producent zadeklarował na opakowaniu nieprawdziwe informacje o produkcie w zakresie jego rzeczywistej wagi - w odniesieniu do filetów bez glazury).

Przedstawiając swoje argumenty skarżący podniósł, że:

- metoda zastosowana przez organ I instancji do oznaczenia procentowej zawartości glazury, tj. Codex Stan. 190-1995, została błędnie zastosowana w niniejszej sprawie, gdyż odnosi się ona do oznaczania masy netto, a nie procentowej zawartości glazury; badanie na zawartość glazury przeprowadzane jest według zasad określonych w CODEX GENERAL STANDARD FOR QUICK FROZEN FISH FILLETS CODEX STAN 190-1995 punkt 7.3.2. w odniesieniu do masy całego kartonu;

- organ błędnie przyjął, iż producent zadeklarował zawartość glazury na poziomie 10 % dla poszczególnych filetów. Producent zadeklarował jedynie, że całe opakowanie ma masę 5 kg, zaś masa ryby zawarta w takim opakowaniu wynosi 4,5 kg. Błędne zatem było przebadanie jedynie kilku filetów wybranych z opakowania (przebadana próbka laboratoryjna miała wagę 2.750 g (Filet z [...]) oraz 2.882 g (Filet z [...])) i sprawdzenie, czy zawartość glazury w tych filetach wynosi 10 %;

- jedynie w przypadku sprzedaży detalicznej podawanie zawartości glazury jest obowiązkowe, nie ma to natomiast znaczenia, gdy zakwestionowane produkty sprzedawane są jedynie do sklepów, barów, smażalni, hurtowni oraz zakładów przetwórczych, a więc podmiotów nie spełniających definicji konsumenta zawartej w art. 221 k.c.;

- przyjęcie, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, że oznakowanie zakwestionowanych produktów wprowadza konsumenta w błąd,

- producent nie zgodził się również z zakwalifikowaniem zakwestionowanych ryb jako produktów zafałszowanych.

Jak już wspomniano, w zakresie prawa materialnego zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości poprzez nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenia do obrotu dwóch partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych, a mianowicie filetów z [...] oraz filetów z [...],

- art. 6 ust. 3 ustawy o jakości w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, w wyniku przyjęcia, że oznakowanie zakwestionowanych produktów wprowadza konsumenta w błąd,

Powołane przepisy mają następujące brzmienie:

"Art. 40a. 1. Kto:

4) wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł;

Art. 3. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

10) artykuł rolno-spożywczy zafałszowany - produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli:

a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,

b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej;"

Art. 6 ust. 3. Do reklamy oraz do prezentacji artykułów rolno-spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane, stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Art. 45. ust. 2. Oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Art. 46. 1. Oznakowanie środka spożywczego nie może:

1) wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji "

W realiach rozpatrywanej sprawie szczególne znaczenie ma jednak, w ocenie Sądu, powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w myśl którego wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta." Prostą konsekwencją tego przepisu jest powołany wyżej art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a tejże ustawy.

W ocenie Sądu, deklaracja producenta w tego rodzaju sprawach wykracza w istocie poza granice prawa prywatnego, przyjmując postać gwarancji publicznej, obowiązującej powszechnie wobec wszystkich konsumentów objętych tego rodzaju deklaracją. Jest to zresztą zgodne z ogólnym kierunkiem prawa żywnościowego, którego przepisy – zgodnie ze stwierdzeniem organu zawartym w zaskarżonej decyzji - sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Oznakowanie produktu spożywczego nie może zatem wprowadzać w błąd konsumenta co do nazwy, składu, metod wytwarzania i produkcji, czy przez przypisywanie środkowi właściwości, których ten nie posiada. Zgodnie z przepisami ustawy o jakości, a w szczególności art. 4 ust. 1 oraz przepis art. 46 ust. 1 pkt 1lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zakazane jest umieszczanie w oznakowaniu produktu informacji wprowadzających konsumenta w błąd m.in. w zakresie ilości oferowanego produktu. Zatem każda informacja umieszczona przez producenta na etykiecie, w tym informacja umieszczona dobrowolnie, musi być zgodna z prawdą.

Ponadto organ zasadnie stwierdził, że nie jest prawdziwe twierdzenie strony, iż w sprawie zastosowano nieprawidłową metodykę. Za pomocą metodyki Codex Stan. 190-1995 oblicza się masę ryby bez glazury. W przedmiotowej sprawie Laboratorium Specjalistyczne w G. najpierw określiło wagę ryby z glazurą, następnie zaś bez glazury. Obliczenie zawartości glazury nastąpiło przez proste obliczenie proporcji między wagą ryby z glazurą oraz bez. Ponadto podkreślono, że Laboratorium Specjalistyczne w G. spełnia wszelkie wymogi przewidziane w przepisach dla laboratoriów urzędowej kontroli.

W świetle powyższego, organ odwoławczy zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości, uznał zakwestionowane produkty za zafałszowane. W przedmiotowych produktach zostały wprowadzone zmiany, które w istotny sposób naruszyły interesy konsumenta. Umieszczenie bowiem informacji o mniejszej niż deklarowana zawartości glazury nie pozwoliło potencjalnym konsumentem na rzetelne zapoznanie się z produktem.

GIJHARS powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Admministracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2380/08 wskazał, że nie ma znaczenia twierdzenie strony, iż zakwestionowane produkty sprzedawane są jedynie do sklepów, barów, smażalni, hurtowni oraz zakładów przetwórczych, a więc podmiotów nie spełniających definicji konsumenta zawartej w art. 221 kc.

Przywołał treść art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, zgodnie z którym kto wprowadza do obrotu artykuły rolno- spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł. Wprowadzenie na rynek (stosownie do art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002) oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Powyższe oznacza, że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu artykuły zafałszowane, to wojewódzki inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 1000 zł (tysiąc złotych) i nie może być wyższa niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że nie jest możliwe odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w przypadku wprowadzenia przez podmiot do obrotu sfałszowanych artykułów rolno-spożywczych.

Reasumując organ II instancji wskazał, że zakwestionowane filety rybne należało uznać za zafałszowane. Kara została wymierzona prawidłowo, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości zgodnie z wytycznymi zawartymi w art. 40a ust. 5 ww. ustawy.

Organ I instancji prawidłowo ustalił, iż stopień szkodliwości stwierdzonego naruszenia jest znaczny. Jak zostało to wykazane powyżej konsumenci mogli odnieść wrażenie, że zakwestionowane filety zawierają większą ilość mięsa ryby niż w rzeczywistości. W przypadku ryb znaczenie ma dodatkowo gatunek ryby oraz jej pochodzenie. Jak wynika z powyższego, manipulacja deklarowaną masą ryby może przyczynić się do wprowadzenia konsumentów w błąd oraz naruszyć ich interesy, w tym prawo konsumenta do informacji. Z związku z powyższym, w ocenie organu II instancji, słusznym jest uznanie, że wprowadzenie do obrotu ww. filetów cechowało się znacznym stopniem szkodliwości.

Podobnie zakres naruszenia jest wysoki, gdyż zostały naruszone istotne przepisy prawa żywnościowego, a mianowicie te dotyczące masy produktu. Ponadto należy wskazać, iż zakwestionowane partie były duże, a ich łączna wartość znaczna.

Ponadto należy podkreślić, że wyroby sprzedawane przez stronę dostępne są na terenie całej Polski oraz Niemiec, Danii, Holandii, Czech oraz Francji (Protokół przyjęcia oświadczenia z dnia [...].01.2014 r., znak: [...]).

Oceniając stopień zawinienia, organ i instancji słusznie uznał, że zostały w sprawie zgromadzone dowody świadczące o celowym działaniu przedsiębiorcy.

Producent bowiem był w posiadaniu dokumentów odnoszących się do zakwestionowanych produktów, w których wyraźnie wskazano, iż zawartość glazury wynosi od 5 % do nawet 15 % (załącznik nr 6 do Protokołu kontroli z dnia [...].02.2014 r., znak: [...]), pomimo to wskazał w oznakowaniu, iż glazura wynosi 10 % poprzez umieszczenie masy netto i masy ryby bez glazury. Co prawda producent przeprowadził ocenę jakościową zakwestionowanych partii. Jednak wyniki otrzymanych badań wskazały na obecność glazury w wysokości odpowiednio 8,1 i 9 %. Tym samym producent posiadając różne dane o zawartości glazury wskazał na opakowaniu wielkość niezgodną zarówno ze specyfikacją produktów, jak i z własną oceną laboratoryjną.

Tym samym producent był świadomy, że zamieszczone przez niego oznakowanie może być nieprawidłowe i godził się na to. Powyższe działanie świadczy o winie umyślnej z zamiarem ewentualnym po stronie przedsiębiorcy.

Oceniając dotychczasową działalność przedsiębiorcy organ wskazał, że wcześniejsze kontrole wykazały nieprawidłowości, które zostały ocenione w powołanych przez organ decyzjach (z dnia [...].06.2012 r. oraz z dnia [...].10.2013 r.). Obie decyzje dotyczyły wymierzenia kar pieniężnych za zawyżoną zawartość glazury, a więc za taką samą nieprawidłowość jak w niniejszej sprawie.

Przy wymierzaniu kary wzięto również pod uwagę wysokość osiągniętego obrotu. Stwierdzone wcześniej w produktach tego samego rodzaju (w mrożonych filetach rybnych) naruszenia, wina umyślna po stronie przedsiębiorcy, wysoki stopień szkodliwości oraz zakres naruszenia, sprawiają, iż w ocenie GIJHARS wymierzona kara pieniężna jest zbyt niska., bowiem stanowi jedynie 0,015 % osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2013 r. przychodu, tj. 49.523.875,14 zł, a zatem stanowi jedynie 0,0015 % kary maksymalnej.

Ponadto zgodnie z przepisem art. 40a ust. 3 ustawy o jakości: Kto wprowadza ponownie do obrotu produkt tego samego rodzaju, który nie odpowiada jakości handlowej ze względu na tę samą wadę, podlega karze pieniężnej ustalonej - w zależności od stwierdzonej wady - zgodnie z ust. 1 pkt 3 lub 4, podwyższonej o wysokość kar nałożonych w okresie 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Tym samym do kary wymierzonej przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji powinna zostać doliczona wysokość kar pieniężnych wymierzonych w decyzji z dnia [...].06.2012 r., znak: [...], nr [...] oraz w decyzji z dnia [...].10.2013 r., znak: [...], nr [...] w łącznej wysokości 8,000,00 zł. Powyższy przepis nie ma charakteru uznania administracyjnego.

Przepis ten nakazuje organowi I instancji podwyższenie kary pieniężnej. W każdym zatem przypadku, gdy w produkcie tego samego rodzaju stwierdzona jest ta sama wada, organ musi doliczyć do wymierzonej w postępowaniu kary sumę kar wydanych w ciągu 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.

Powyższe uchybie nie wpłynęło jednak na podwyższenie wymierzonej kary, gdyż organ odwoławczy nie może orzekać na niekorzyść odwołującej się strony (art. 139 k.p.a.

W konsekwencji nałożenie kary pieniężnej na producenta w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji Sąd uważa za uzasadnione.

Nadto, rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych naruszeń przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.