Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 41/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5 ust.2, par 6 ust.3, poz. 15 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie NSA Jerzy Dudek, WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. T. choroby zawodowej "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat" wymienionej w poz. 15 pkt 1-3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 1367).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy.

Do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w dniu [...] kwietnia 2014 r. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej narządu głosu wystawione przez lekarza medycyny pracy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L.. Następnie w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. poinformował A. T. oraz Uniwersytet [...] (tj. byłego pracodawcę) o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat" wymienionej w poz. 15 pkt 1-3 wykazu chorób zawodowych.

W toku postępowania zgodnie z § 6 ust 3 powyższego rozporządzenia PPIS w L. sporządził w dniu [...] września 2014 r. ocenę warunków pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego, którą to przesłał do jednostki orzeczniczej.

Organ administracji wskazał, że z treści sporządzonej karty oceny narażenia zawodowego wynika, że A. T. w latach 1972 - 2012 był zatrudniony w Uniwersytecie [...] jako nauczyciel akademicki. Pracował w Instytucie Żywienia i Higieny Zwierząt, gdzie prowadził ćwiczenia, wykłady (w salach wykładowych), a także ćwiczenia laboratoryjne. W ramach ćwiczeń praktycznych wykonywał analizy chemiczne. W trakcie pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego pracował w warunkach narażenia na nadmierny wysiłek głosowy.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. pismem z dnia [...] września 2016 r. przesłał sporządzoną kartę oceny narażenia zawodowego do jednostki orzeczniczej I stopnia uprawnionej do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych - zgodnie z § 5 ust 2 ww. rozporządzenia - tj. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L..

W dniu [...] października 2014 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...]/2014 o braku podstaw do rozpoznania u A. T. choroby zawodowej "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat" wymienionej w poz. 15 pkt 1-3 wykazu chorób zawodowych.

Rozpoznanie wydane zostało na podstawie anamnezy, oceny laryngologicznej, dodatkowych badań pomocniczych (w tym badania videostroboskopowego krtani), analizy całości udostępnionej przez pacjenta dokumentacji leczniczej i badań profilaktycznych, analizy charakterystyki stanowiska pracy, a także oceny narażenia zawodowego. W orzeczeniu stwierdzono, że: "(...) w wyniku przeprowadzonych badań w tutejszym Ośrodku rozpoznano przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które to zmiany dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Rozpoznane u A. T. schorzenie w obrębie krtani nie jest objęte wykazem chorób zawodowych".

Od powyższego orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu - działając zgodnie z zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia - A. T. wniósł odwołanie do jednostki orzeczniczej II stopnia, tj. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł..

W Instytucie Medycyny Pracy w Ł. w trakcie hospitalizacji przeprowadzono ocenę wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową, która wykazała, że fałdy głosowe są symetryczne przy fonacji i oddychaniu, gładkie, a zwarcie fonacyjne prawidłowe. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano przewlekły prosty nieżyt krtani, stan po usunięciu torbieli prawego fałdu głosowego. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy.

Na podstawie wyników wykonanych badań w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., analizy narażenia zawodowego, danych z wywiadu, dokumentacji lekarskiej wydane zostało w dniu [...] lutego 2015 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat" u A. T..

Z uwagi na fakt, że w orzeczeniu lekarskim WOMP z dnia [...] października 2014 r. znalazło się sformułowanie: Pełna nazwa choroby zawodowej w kierunku, której prowadzono postępowanie: "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych" - PPIS w L. w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. z prośbą o wyjaśnienie czy ww. zapis ma charakter oczywistej omyłki, bowiem postępowanie toczyło się w kierunku poz. 15 pkt 1-3 wykazu chorób zawodowych, zaś przedmiotowe orzeczenie wskazywało tylko na pozycje 15 pkt 2.

W odpowiedzi na powyższe Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. wyjaśnił, iż zapis umieszczony w sentencji orzeczenia winien brzmieć: "przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmiany przerostowych, bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni".

A. T. przed wydaniem decyzji administracyjnej, a po zapoznaniu się z aktami prowadzonego postępowania w dniu [...] maja 2015 r. wniósł pismo, w którym zwrócił uwagę na rozbieżności między treścią rozporządzenia w pkt. 15 wykazu chorób zawodowych, a pismem WOMP z dnia [...] kwietnia 2015 r., gdzie jednostka orzecznicza wspomina o wtórnych zmianach przerostowych pomijając określenie "fałdów głosowych".

W odpowiedzi na powyższe Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. ostatecznie sprostował zapis, który winien znajdować się w orzeczeniu lekarskim na: "przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, bądź niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni".

Również Instytut Medycyny Pracy w Ł. w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. sprostował zaistniałe w wydanym orzeczeniu lekarskim rozbieżności uzupełniając nazwę jednostki chorobowej o sformułowanie "fałdów głosowych" podkreślając, że wskazana omyłka nie miała wpływu na merytoryczną treść wydanego w sprawie orzeczenia.

W następstwie powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. w dniu [...] sierpnia 2015 r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, bądź niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjna głośni".

Od rozstrzygnięcia organu I instancji odwołanie złożył A. T..

Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia [...] września 2015 r. wystąpił do jednostki orzeczniczej I stopnia przesyłając odwołanie A. T. wraz z załączoną do niego dokumentacją medyczną (tj. wyniki badania z dnia [...] listopada 2014 r., zaświadczenia lekarskie z dnia [...] listopada 2014 r. oraz [...] stycznia 2015 r.) z prośbą o wydanie orzeczenia uzupełniającego do orzeczenia lekarskiego Nr [...]/2014 z dnia [...] października 2014 r. W odpowiedzi Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. wskazał, iż dokumenty dołączone przez stronę do odwołania zostały wraz z całą dokumentacją medyczną przesłane do jednostki orzeczniczej II stopnia tj. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., gdzie zostało wydane orzeczenie lekarskie. Odnosząc się do zarzutu z odwołania, a mianowicie wpływu oparów chemicznych na możliwość powstania choroby zawodowej narządu głosu, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. poinformował, że postępowanie prowadzone było w związku z poz. 15 pkt 1-3 wykazu chorób zawodowych tj. "przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat" gdzie czynnikiem narażenia jest nadmierny wysiłek głosowy. Jednostka orzecznicza nie znalazła podstaw do zmiany treści wydanego w dniu [...] października 2014 r. orzeczenia lekarskiego Nr [...]/2014 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Organ odwoławczy zarzuty zawarte w odwołaniu wraz z dokumentacją medyczną (tj. wyniki badania z dnia [...] listopada 2014 r. zaświadczenia lekarskie z dnia [...] listopada 2014 r. i [...] stycznia 2015 r.) przesłał do jednostki orzeczniczej II stopnia tj. Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]

Instytut Medycyny Pracy w Ł. w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. odpowiedział, iż podczas badania przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2015 r. nie stwierdzono niedomykalności głośni. "Zarejestrowano pełne zwarcie fonacyjne, co w połączeniu z nadesłanym wynikiem badania świadczy o czynnościowym (zmiennym, nieutrwalonym) charakterze zmian występujących u badanego. Dlatego też przedstawione wyniki badania z dnia [...] listopada 2014 r. nie upoważniają do rozpoznania choroby zawodowej".

Ponadto Instytut Medycyny Pracy w Ł. poinformował, iż "zarzut nie odniesienia się w orzeczeniu lekarskim do dodatkowego narażenia na działanie par środków chemicznych jest nieuzasadniony, gdyż postępowanie dotyczy jedynie choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej narażeniem na nadmierny wysiłek głosowy".

A. T. po zapoznaniu się ze stanowiskiem jednostki orzeczniczej II stopnia w dniu [...] marca 2016 r. wniósł kolejne uwagi do wydanego orzeczenia lekarskiego oraz stanowiska Instytutu z dnia [...] lutego 2016 r. załączając wyniki badania z dnia [...] stycznia 2016 r. Kolejne uwagi wniósł w dniu [...] lipca 2016 r. polemizując ze stanowiskiem lekarzy orzeczników zatrudnionych w Instytucie i podtrzymując swoje zarzuty odnośnie wydanego przez Instytut orzeczenia lekarskiego, a także załączając zaświadczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2016 r.

Wszelkie uwagi strony Wojewódzki Inspektor Sanitarny przy piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz [...] lipca 2016 r. przesłał do jednostki orzeczniczej II stopnia celem uzyskania jej stanowiska i wyjaśnienia wątpliwości w sprawie.

Instytut Medycyny Pracy w Ł. w swoich pismach z dnia [...] maja 2016 r., [...] lipca 2016 r. oraz [...] lipca 2016 r. ponownie stwierdził, iż podczas badania w IMP w Ł. w dniu [...] stycznia 2015 r., ani przed próbą obciążeniową, ani po próbie obciążeniowej narządu głosu nie stwierdzono niedomykalności głośni, a zatem nie potwierdzono rozpoznania "niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością głośni i trwałą dysfonią". Zarejestrowano obecność pełnego zwarcia fonacyjnego, co świadczy o czynnościowym (zmiennym) nieutrwalonym charakterze zmian występujących u badanego. Zarzut dotyczący braku oceny funkcji krtani przez co najmniej 2 doświadczonych foniatrów jest nieuprawniony, gdyż fakt, że badanie wykonywał jeden lekarz nie jest równoznaczne z brakiem oceny krtani przez drugiego specjalistę w dziedzinie foniatrii. Obraz badania laryngovideostroboskopowego jest nagrywany i później oceniany komisyjnie.

Natomiast po analizie wyników badania z dnia [...] stycznia 2016 r. wydanych przez L. Centrum Mowy i Słuchu [...], Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska, gdyż przeprowadzone w jednostce orzeczniczej II stopnia badania nie potwierdziły przedmiotowego rozpoznania. Podkreślono również, iż wydając orzeczenie lekarskie lekarze orzecznicy IMP w Ł. kierują się przede wszystkim wynikami badań przeprowadzanych w Instytucie, gdyż po to właśnie stworzono możliwość badania w trybie odwoławczym (od orzeczeń WOMP).

Podobne stanowisko zajął Instytut Medycyny Pracy w Ł. w odniesieniu do zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2016 r. przedstawionego przez A. T., a mianowicie po analizie przedmiotowego dokumentu nie znalazł podstaw do zmiany wydanego orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. W ostatnim swoim piśmie (z dnia [...] lipca 2016 r.) lekarz orzecznik podkreślił, że dla rozpoznania choroby zawodowej kluczowe są badania wykonane w jednostce orzeczniczej.

Po otrzymaniu przedmiotowego stanowiska Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając zgodnie z art. 10 kpa w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. zawiadomił strony o zakończeniu postępowania administracyjnego w zakresie wniesionego odwołania. W dniu [...] sierpnia 2016 r. A. T., po zapoznaniu się z aktami sprawy wniósł uwagi, podnosząc, że Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie podjął dalej rzetelnej i obiektywnej oceny porównawczej otrzymanych materiałów i wyników badań lekarskich.

Następnie w piśmie z dnia [...] października 2016 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny zawiadomił strony postępowania, iż z uwagi na charakter i zawiłość sprawy, w tym wymagającej dodatkowych czynności analizy zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego - decyzja organu II instancji zostanie wydana do dnia [...] października 2016 r.

A. T. ponownie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do składania wniosków i w dniu [...] października 2016 r. przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2016 r. wystawione przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F. ul. [...] w L.. Treść złożonego zaświadczenia jest zgodna z treścią zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2016 r., które A. T. przedłożył w dniu [...] lipca 2016 r., i które było następnie przedmiotem analizy Instytutu Medycyny Pracy. Instytut Medycyny Pracy w Ł. w piśmie z [...] lipca 2016 r. podkreślił, iż opisywany w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] czerwca 2016 r. brak zwarcia fonacyjnego krtani (tożsamym z treścią zaświadczenia z dnia [...] października 2016 r.) nie znalazł potwierdzenia w badaniach przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy, co jest warunkiem decydującym przy rozpoznawaniu choroby zawodowej narządu głosu.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że sprawy chorób zawodowych są regulowane przepisami Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawach chorób zawodowych. Przepis art. 235 1 Kodeksu pracy określa, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast według art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu inspekcji sanitarnej oparta została na orzeczeniach lekarskich wydanych przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, jak i jednostkę orzeczniczą II stopnia. Organ inspekcji sanitarnej działa zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, w którym ustalono, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1184) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w rozporządzeniu. W niniejszej sprawie jednostką orzeczniczą I stopnia, w której zatrudnieni lekarze posiadający wymagane kwalifikacje upoważnieni są do rozpoznawania chorób zawodowych i wydawania w tej sprawie orzeczeń lekarskich jest poradnia chorób zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L., natomiast jednostką orzeczniczą II stopnia jest w niniejszym postępowaniu Instytut Medycyny Pracy w Ł..

Jednocześnie decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie prowadzone przez PPIS w L. toczyło się w kierunku choroby zawodowej "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat", a organ I instancji w toku prowadzonego postępowania ustalił chronologię zatrudnienia A. T., stanowiska na jakich pracował, a także w sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego zawarł informacje o wymiarze obowiązkowego pensum godzin mówniczych, jakie przysługiwało mu w związku z zajmowanym stanowiskiem. Organ I instancji opisał charakter pracy A. T. i wskazał, iż okres narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy obejmował okres od [...] maja 1972 r. do [...] lipca 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, że w sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego przedstawiono w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości w jakich okresach odwołujący pracował w narażeniu zawodowym na nadmierny wysiłek głosowy.

Organ II instancji wskazał, że w toku postępowania administracyjnego jednostki orzecznicze wydały spójne orzeczenia lekarskie w przedmiocie choroby zawodowej u A. T.. Zarówno WOMP, jak i IMP nie kwestionowały narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy w trakcie zatrudnienia A. T. na stanowisku nauczyciela akademickiego, natomiast obie jednostki rozpoznały przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani, a więc schorzenie które nie jest ujęte w wykazie chorób zawodowych.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w swojej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 kpa przedstawił szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia, działał zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego m.in.: art. 7, art. 8, oraz art.77, i art. 80 kpa. Stosownie do tych przepisów organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. w sposób jednoznaczny sporządził kartę oceny narażenia zawodowego oraz wyjaśnił zarzuty podnoszone przez stronę przed wydaniem decyzji. Tym samym I instancji prawidłowo oparł swoje działanie o art. 77 § 1 kpa.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. działał zgodnie z zapisem § 8 rozporządzenia, który stanowi, iż organ inspekcji sanitarnej wydaje decyzję nie tylko na podstawie informacji i ustaleń zawartych w karcie oceny narażenia zawodowego, ale również danych zawartych w orzeczeniu lekarskim. Dlatego też istotnym jest oparcie rozstrzygnięcia o nie budzące wątpliwości stanowiska jednostek orzeczniczych.

Zdaniem organu II instancji na gruncie niniejszego postępowania warunkiem stwierdzenia u A. T. choroby zawodowej narządu głosu było nie tylko potwierdzenie narażenia zawodowego, ale również rozpoznanie takiej jednostki chorobowej, która jest wymieniana w wykazie chorób zawodowych w poz. 15 pkt 1-3. Na podstawie zebranej dokumentacji oraz przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych badań nie rozpoznano u A. T. schorzenia, które wymienione jest wykazie chorób zawodowych tj. guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, czy też niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Zarówno organ I instancji, jak też organ odwoławczy poprzez uzyskanie stanowiska Instytutu Medycy Pracy w Ł. zawartego w pismach z dnia [...] lutego 2016 r., [...] maja 2016 r., [...] lipca 2016 r. i z dnia [...] lipca 2016 r. nie znalazł podstaw do stwierdzenia u A. T. choroby zawodowej narządu głosu.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu podniósł, że:

- w odniesieniu do oparów chemicznych występujących na stanowisku pracy A. T. i ich wpływu (w ocenie odwołującego) na powstanie choroby zawodowej narządu głosu, organ II instancji uzyskał stanowiska jednostek orzeczniczych, a mianowicie: pismo WOMP w L. z dnia [...] października 2015 r., w których to jednostka orzecznicza wskazuje, że "postępowanie ze względu na podejrzenie choroby zawodowej było prowadzone w związku z poz. 15 pkt 1-3 wykazu chorób zawodowych, gdzie czynnikiem narażenia jest nadmierny wysiłek głosowy, co wynika z pełnej nazwy choroby zawodowej", również w piśmie IMP z dnia [...] lutego 2016 r. lekarze orzecznicy podnoszą, że "postępowanie dotyczyło, jedynie choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej narażeniem na nadmierny wysiłek głosowy", następnie IMP w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. stwierdził, że "zgodnie z definicją choroby zawodowej narządu głosu istotne jest jedynie narażenie na nadmierny wysiłek głosowy, a nie inne czynniki szkodliwe bądź uciążliwe w miejscu pracy" oraz w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. podkreślił, że "zarzut nieodniesienia się w orzeczeniu lekarskim do dodatkowego narażenia na działanie par środków chemicznych jest nieuzasadniony, gdyż postępowanie dotyczyło jedynie choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym." Choroby zawodowe narządu głosu spowodowane są przez czynnik szkodliwy, jakim jest nadmierny wysiłek głosy. Czynnik ten wymieniony jest expresis verbis w wykazie chorób zawodowych w poz. 15, a mianowicie: przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Tym samym warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest wykonywanie pracy w warunkach narażenia na nadmierny wysiłek głosowy - bowiem istnienie tylko tego czynnika jest warunkiem rozpoznania choroby zawodowej - a następnie rozpoznania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych tj. guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych lub niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią,

- orzeczenia jednostek uprawnionych do rozpoznania choroby zawodowej zawierają merytoryczne uzasadnienie stanowiska, nie tylko co do wyników badań tych jednostek, ale też odnoszą się do innych załączonych materiałów dowodowych na co wskazuje fakt, iż jednostki orzecznicze przed wydaniem orzeczeń lekarskich zweryfikowały dokumentację medyczną przedstawioną przez A. T., a także odniosły się do dokumentów przedłożonych przez stronę w postępowaniu odwoławczym, o czym świadczy m.in. pismo z WOMP-u z dnia [...] października 2015 r., w którym to jednostka wymienia dokumentację dołączoną przez stronę, podobnie pismo z IMP-u z dnia [...] maja 2016 r., w którym to Instytut analizuje wyniki badań laryngologiczno - foniatrycznych z 2012 i 2013 oraz pismo z dnia [...] lipca 2016 r. ponownie odnoszącego się do nadesłanych przez stronę wyników badań,

- natomiast w toku postępowania odwoławczego jednostki orzecznicze odniosły się nie tylko do badań z dnia [...] listopada 2014 r., zaświadczeń z dnia [...] listopada 2014 r. i [...] stycznia 2015 r., ale również do wyniku badania z dnia [...] stycznia 2016 r., oraz zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2016 r., które to dokumenty strona złożyła w toku postępowania przed organem II instancji. Instytut Medycyny Pracy w Ł. w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. ponownie wyjaśnił, że podczas badania w Instytucie w dniu [...] stycznia 2015 r., ani przed próbą obciążeniową, ani po próbie obciążeniowej narządu głosu nie rozpoznał choroby zawodowej narządu głosu. W uzasadnieniu swojego stanowiska Instytut wyjaśnił, iż zarejestrowana obecność pełnego zwarcia fonacyjnego, świadczy o czynnościowym (zmiennym), nieutrwalonym charakterze zmian występujących u badanego. Ponadto w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. Instytut wyjaśnił, iż "zmienność obrazu krtani występującą u A. T. potwierdzają również wyniki badań LVS (laryngologiczno-foniatryczne) z 2012 i 2013 r. przeprowadzone w Klinice Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej Poradni Foniatrycznej, gdzie stwierdzono "pełny" charakter zamknięcia głośni. Instytut podkreślił, że wydając orzeczenie lekarskie lekarze orzecznicy kierują się przede wszystkim wynikami badań przeprowadzonych w Instytucie, gdyż po to właśnie stworzono możliwość badania w trybie odwoławczym.

Organ odwoławczy wskazał, że pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Tak więc, o ile ocena warunków pracy pozwoliła na potwierdzenie narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy, to badania przeprowadzone w jednostkach orzeczniczych i postawione rozpoznania wykluczyły u odwołującego schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych w poz. 15 pkt. 1-3. Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał należy, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. prawidłowo wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. o braku podstaw do stwierdzenia u ww. choroby zawodowej "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat" wymienionej w poz. 15 pkt 1-3. W rozpatrywanej sprawie organ inspekcji sanitarnej zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych uznając, że schorzenie na które cierpi skarżący nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, bowiem występujące u skarżącego objawy mają charakter przewlekłego prostego nieżytu gardła i krtani. Orzeczenia jednostek orzeczniczych w sposób jednoznaczny i konsekwentny przez cały tok postępowania wykluczały stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej narządu głosu, z tego powodu organy inspekcji sanitarnej obu instancji nie stwierdziły u skarżącego choroby zawodowej opisanej pod pozycją [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia.

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby opisanej pod pozycją [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia przez upoważnioną jednostkę orzeczniczą uniemożliwia stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma więc znaczenia okoliczność, że skarżący wiele lat pracował w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, czyli obciążenia aparatu mowy nadmiernym wysiłkiem głosowym oraz cierpi na dolegliwości związane z aparatem głosu.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 2962/13 organ odwoławczy wskazał, że "(...) zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych, orzeczenia lekarskie wydane w sprawie przez uprawnione do tego jednostki orzecznicze właściwe do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego i organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest nimi związany. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów, co dotyczy niniejszej sprawy. Natomiast, organ administracji, prowadzący postępowanie w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, odmiennej w swej treści od orzeczeń wydanych w sprawie przez jednostki orzecznicze wskazane w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Konkludując Sąd stwierdził, że brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę diagnostyczną, uniemożliwia stwierdzenie (...) choroby zawodowej".

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. T., wnosząc o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności jako niezgodnej z prawem.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich postulatów i przesłanek rozstrzygnięcia w sposób istotny, mający wpływ na decyzję organu orzeczniczego:

- naruszenie art 7 i art 77 kpa przez niewyjaśnienie i brak wyczerpującej interpretacji dostarczonych orzeczeń i zaświadczeń lekarskich przez organ orzeczniczy stwierdzający chorobę zawodową narządu głosu,

- naruszenie art 80 kpa przez dowolną oceną wszystkich dostarczonych materiałów dowodowych, w tym orzeczeń i zaświadczeń lekarskich, skutkujących w całokształcie decyzyjnym rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu,

- naruszenie art 75 kpa przez nierzetelną analizę warunków narażenia na chorobę zawodową, związaną z miejscem i warunkami pracy jako skutkujących przyczynowo na chorobę zawodową narządu głosu,

- naruszenie § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w związku z pominięciem w orzeczeniach lekarskich wpływu narażenia na specyficzne warunki pracy i braku wyjaśnienia i oceny ich skutków na powstawanie i remisję wieloletnią choroby zawodowej narządu głosu,

- naruszenie art 8 kpa pogłębienie zaufania obywatela do organów

administracyjnych państwa do jakich należą jednostki orzecznicze i decyzyjne

skutkującym wyjaśnieniem stanu faktycznego dotyczącego rzetelnego

odniesienia się do wszystkich dowodów załatwianej sprawy ,

- naruszenie art 113 kpa przez pomijanie w orzeczeniach lekarskich orzeczników, istotnych elementów pełnej nazwy choroby zawodowej, w kierunku której prowadzono postępowanie,

- naruszenie art 35 § 3 kpa i art 106 § 3 kpa poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego w postępowaniu odwoławczym,

- naruszenie prawa materialnego tj. § 2 pkt 1, § 6 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wydawania orzeczeń lekarskich oraz podmiotów właściwych w tych sprawach przez uznanie, ze choroba zawodowa nie została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem i środowiskiem wykonywanej pracy skutkującym odmową uznania choroby zawodowej.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że choroba zawodowa jest pojęciem medyczno-prawnym. Jest patologią wywołaną czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Przyczyną wywołującą tą chorobę jest sama praca, jej rodzaj, charakter oraz warunki jej wykonywania potwierdzające związek przyczynowo-skutkowy między jej powstaniem a tzw. narażeniem zawodowym, a przewlekłe choroby narządu głosu oznaczają wieloletnią chorobę krtani (narządu odpowiedzialnego za generowanie tonu pierwszego) z objawami utrzymującymi się ciągle lub z okresami zaostrzeń i remisji choroby.

Na etapie procedury postępowania związanej z decyzją orzecznika I stopnia, Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. (WOMP) orzeczenie lekarskie zostało wydane w oparciu o badania pomocnicze, które - zdaniem skarżącego - nie przeprowadzono zgodnie z przyjętymi standardami i zaleceniami kompleksowej oceny narządu głosu obciążonego zawodowo. Badania w tym zakresie zapisów wideostroboskopowych krtani (Poradnia Foniatryczna Wojewódzkiego Szpitala w L.) przeprowadzono tylko jednokrotnie przy standardach 2-3 krotnego diagnozowania w odstępach czasowych (Protokół opracowany przez Komitet Foniatrii Europejskiej Towarzystwa Laryngologicznego ELS w 2000 r.). Orzeczenie lekarskie Nr [...]/2014 nie zawierało żadnych wniosków w związku z charakterem wykonywanej przez skarżacego pracy związanej ze stycznością ze środkami chemicznymi (oparami) na ćwiczeniach dydaktycznych ze studentami i analityką naukowo-dydaktyczną.

W ocenie skarżącego niedopuszczalne wydaje się także w orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. z dnia [...] października 2014 r., jednostkowe formułowanie pełnej nazwy choroby w kierunku której prowadzono postępowanie (tylko wtórne zmiany fałdów głosowych) skoro organ powołuję się na pozycję 15 pkt 1-3 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Nie była to zatem pełna i obiektywna ocena stanu faktycznego przez tegoż orzecznika zawarta w orzeczeniu lekarskim, od której skarżący odwołał się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., jak orzecznika II stopnia (20 listopada 2014 r.).

Skarżący wskazał, że w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. nie był hospitalizowany, jak to jest opisane w decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, bo nie otrzymał żadnej karty wypisu z hospitalizacji. Jak wskazał "(..) Byłem bardziej przetrzymywany na "zmęczenie" na korytarzu Instytutu choć nie było specjalnie pacjentów do tego rodzaju badań" Badania laryngologiczne przeprowadzone były tylko przez jednego laryngologa foniatrę (lek. U. O.), a z dokumentów, które otrzymał w Instytucie to Karta Obiegowa z dnia [...] stycznia 2015 r. podpisana jedynie przez lekarza internistę. Zdaniem skarżącego tego rodzaju diagnozowanie choroby narządu głosu powinno być przeprowadzone niezależnie przez dwóch laryngologów foniatrów celem obiektywnej oceny stanu choroby narządu głosu.

Obie jednostki orzecznicze w ponownym postępowaniu odwoławczym powinny dokonać analizy całościowej dokumentacji i rozpatrzyć sprawę zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. z uwzględnieniem całości dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu odwoławczym tj.: orzeczeń lekarskich z dnia [...] listopada 2014 r., [...] stycznia 2016 r. i zaświadczeń lekarskich z dnia [...] listopada 2014 r., [...] stycznia 2015 r., [...] czerwca 2016 r. oraz dołączonego zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2016 r.

Skarżący wskazał również, że formą prawną sprostowania błędów, które przysługuje stronie w postępowaniu jest postanowienie, na które strona ma prawo do zażalenia, a nie do lapidarnego określenia z wyrazem "omyłka". Takie rozwiązanie formy prawnej sprostowania stanowi gwarancję ochrony interesów strony przed przekraczaniem granic między oczywistą pomyłką i jej sprostowaniem, a celowym dokonaniem istotnych zmian w treści merytorycznej decyzji pod pretekstem korygowania oczywistych błędów. Bardzo nieobiektywne i zastanawiające w orzeczeniu orzecznika lekarskiego II stopnia jest ciągłe powracanie i powoływanie się oraz porównywanie swoich badań z badaniami LVC z 2012 i 2013 r. przeprowadzonymi u skarżącego w Klinice Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej, Poradni Foniatrycznej w L. dotyczącej obrazu zmienności krtani związanej z badaniami i operacją torbieli prawego fałdu głosowego. Badania te były zmienne od innych dostarczonych ocen jako materiału dowodowego i dotyczyły tylko tych zmian przerostowych fałdów głosowych, a nie interpretacji kompletnej choroby rządu głosu, przeprowadzonej przez L. Centrum Mowy i Słuchu [...]. Nie mniej jednak wykazały one w diagnozie przewlekły nieżyt krtani.

Zdaniem skarżącego znamiennym i oburzającym jest fakt niepoważnego traktowania zarzutów i jego osoby jako strony w postępowaniu w aspekcie rozpoznania choroby zawodowej jak pisano w decyzji "innych dostarczonych wyników" że "o treści orzeczenia decyduje formujący je lekarz, a nie pacjent". Kierowanie się tylko własnymi wynikami samych badań nie do końca standardowo przeprowadzonych (tylko jeden laryngolog foniatra zamiast dwóch) nie stwarza odpowiednich podstaw do wydania orzeczenia lekarskiego bez profesjonalnego odniesienia się do dostarczonych wyników badań dodatkowych stanowiących całość materiału dowodowego.

W ocenie skarżącego przyczyną wywołująca tą chorobę jest sama praca, i warunki jej wykonywania w tym narażenie na opary środków chemicznych w pracy dydaktycznej w laboratorium ze studentami. Szkodliwość długotrwałego działania takich środków polega na drażniącym i alergizującym działaniu na błonę śluzową dróg oddechowych, w tym krtani jako narządu głosu poddawanego bardziej dużemu obciążeniu w tych warunkach.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał zarzuty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji sprowadza się do oceny, czy została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przy tym sąd administracyjny rozpoznając sprawę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Oznacza to, że Sąd zobowiązany jest z urzędu skontrolować, czy w sprawie doszło do naruszeń przepisów postępowania lub prawa materialnego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 235ą kp za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Pojęcie "choroby zawodowej" jest więc pojęciem prawnym, posiadającym ustawową definicję. Z powołanego przepisu wynika, iż dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Choroba zawodowa jako pojęcie prawne odnosi się zatem do zachorowania pozostającego w związku przyczynowo - skutkowym z wykonywaną pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, a na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych. Z treści normatywnej postanowień art. 235ą kp wynika, że są dwa alternatywne sposoby stwierdzenia, w wyniku oceny warunków pracy, czy choroba zawodowa spowodowana jest działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, ("narażenie zawodowe"). Użyta w dyspozycji powyższego przepisu alternatywa: "bezspornie" lub z "wysokim prawdopodobieństwem", wskazuje na pewną dyskrecjonalność organów inspekcji sanitarnej prowadzących postępowanie w przedmiocie ustalenia przyczyn choroby zawodowej, nieoznaczającą jednak jakiejkolwiek dowolności.

W myśl art. 235˛ kp rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, jednak pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w Kodeksie pracy i rozporządzeniu wykonawczym z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje byłego pracownika, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W § 6 ust. 2 zostały wymienione czynniki, które lekarz orzecznik winien uwzględnić przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego. Należy zwrócić uwagę, że to uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie orzeczenia w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Dopiero po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego właściwy organ, tj. w I instancji właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, a w II - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wydaje na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia.

Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1). Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika. W przypadku zaś jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego (§ 8 ust. 2). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, to inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez podjęcie jednej lub kilku wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów poprzez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia.

W rozpoznawanej sprawie, z zachowaniem wskazanego wyżej trybu postępowania, odmowa stwierdzenia wystąpienia u A. T. choroby zawodowej "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat" wymienionej w poz. 15 pkt 1-3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zostało poprzedzone poddaniem skarżącego badaniom lekarskim w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Dokonując oceny całości dokumentacji medycznej lekarz - specjalista stwierdził, że: "(...) nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, których to stwierdzenie daje podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu". Jednocześnie z powyższego orzeczenia lekarskiego wynika, że "(...) badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano przewlekły prosty nieżyt krtani, stan po usunięciu torbieli prawego fałdu głosowego".

Wobec powyższych okoliczności, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy nie miał podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ sanitarny II instancji miał prawo stwierdzić, że materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest bowiem uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. I SA 1801/00, LEX nr 77663). Podkreślić należy, że Instytut Medycyny Pracy w Ł. jest jednostką naukową i posiada szerokie możliwości diagnostyczne. Organy administracji są zaś związane orzeczeniami jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika lub byłego pracownika kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy nie można uznać by złożone przez skarżącego w toku postępowania zaświadczenia (skonsultowane i sprawdzone przez jednostki orzecznicze) podważyły ustalenia wywiedzione z przeprowadzonych badań w jednostkach orzeczniczych.

W tym miejscu należy wskazać na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Bez tej opinii, bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Zatem podstawowym - choć nie jedynym - warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie ww. rozporządzenia. Wprawdzie istnieje kontrola czy możliwość podważenia takich opinii, ale w ograniczonym zakresie. Jak słusznie zauważył organ administracji, organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne czy sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. W przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10).

Skoro w niniejszej sprawie lekarze obu jednostek orzeczniczych wydali zgodne co do ustaleń orzeczenia, stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a wskazane powyżej orzeczenia lekarskie zawierają elementy merytorycznie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazują, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy, oraz złożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej, zaświadczeń lekarskich - to zgodnie z treścią art. 235ą kp, nie było podstaw do wydania decyzji, która byłaby sprzeczna z rozpoznaniem zawartym w orzeczeniu, spełniającym wymogi proceduralne i wyjaśniającym poczynione rozpoznanie. Tym bardziej, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny, rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji i złożeniem dodatkowej dokumentacji medycznej przez skarżącego, wielokrotnie przesyłał złożoną dokumentację medyczną do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z wnioskiem o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego. Ośrodek ten w pismach z dnia [...] lipca 2016 r. oraz z dnia [...] lipca 2016 r. podtrzymał swoje wcześniejsze ustalenia, szczegółowo opisując złożoną dokumentację lekarską i odnosząc się do twierdzeń w nich zawartych, wskazując, że "(...) kluczowe w orzecznictwie dotyczącym chorób zawodowych jest badanie przeprowadzone w jednostce orzeczniczej". Twierdzenia skarżącego dotyczące niewyjaśnienia interpretacji dostarczonych orzeczeń i zaświadczeń lekarskich są bezzasadne. Dokumentacja medyczna składana w toku postepowania administracyjnego była przedmiotem oceny lekarza z wyspecjalizowanego ośrodka, który odnosił się za każdym razem szczegółowo do złożonej dokumentacji i ocenił "przydatność" złożonej dokumentacji medycznej.

Odnośnie do zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia badań lekarskich przed wydaniem decyzji oraz zastrzeżenia, że opinia winna być sporządzona przez co najmniej dwóch lekarzy wskazać należy, że procedura stwierdzenia choroby zawodowej została uregulowana w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. i przewidziano w niej wydanie orzeczeń przez specjalistyczne jednostki orzecznicze, a orzeczenia wydają lekarze specjaliści zatrudnieni w jednostce orzeczniczej. Lekarze muszą spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1184), m.in. w rozporządzeniu Ministra Zdrowia dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz.U. z 2010 r., nr 110, poz. 736).

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy wskazać, że organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż stan faktyczny sprawy odzwierciedla przeprowadzone przez organy postępowanie, które w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, bądź niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjna głośni".

Nie mogły zatem podważyć zasadności zaskarżonej decyzji zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 7, art. 77, art. 75 i art. 80 kpa. Organ II instancji w pełni prawidłowo ocenił ustalenie stanu faktycznego w oparciu o jednoznaczne orzeczenia jednostek medycznych.

Odnosząc się do złożonych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich dołączonych do pism z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] kwietnia 2017 r., oraz [...] kwietnia 2017 r. wskazać należy, że wszelkie okoliczności zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji nie mogą mieć wpływu na ocenę jej legalności, bowiem o zgodności z prawem decyzji decyduje Sąd, biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jej wydania. Nie mniej jednak wyjaśnić należy, że złożone zaświadczenia lekarskie wydane zostały przez z lekarzy z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej F. oraz L. Centrum Słuchu i Mowy "[...]" i zawierają stwierdzenia tożsame z treścią zaświadczeń składanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, do których treści wielokrotnie odnosiła się jednostka orzecznicza II stopnia, wskazując, że "(...) nie znajdują one potwierdzenia w badaniu przeprowadzonym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł." (np. pismo z dnia [...] lipca 2016 r.).

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 113 kpa. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wydawały postanowień w trybie art. 113 kpa, jedynie na wniosek skarżącego uszczegółowiono zapis w orzeczeniu, wskazując jedocześnie, że nie miało to wpływu na treść wydanego orzeczenia.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący przekroczenia terminów załatwienia sprawy administracyjnej. W art. 12 kpa została wyrażona zasada szybkości postępowania. W § 1 ustanowiono obowiązek organów administracji publicznej działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że już w konstrukcji art. 12 § 1 kpa mamy do czynienia z koniunkcją zawierającą się w wyrażeniu "wnikliwie i szybko". Oznacza to, że szybkość działania nie jest przesłanką bezwzględną i dominującą, bowiem występuje w koniunkcji z wnikliwością działania organu, zatem już z tego wynika, że organ ma prowadzić postępowanie przestrzegając obu tych jego wyznaczników w równej mierze, co nie pozwala, by dominujące znaczenie przypisać szybkości postępowania; wręcz niedopuszczalne jest, by stało się to kosztem wnikliwego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Podkreślić należy, że wobec wielokrotnego składania przez skarżącego dodatkowych zaświadczeń lekarskich - dążąc do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia - organ administracji przesyłał składane zaświadczenia do jednostki orzeczniczej II stopni z wnioskiem o zajęcie stanowiska.

Wobec dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy i dokonania ustaleń faktycznych na podstawie materiału dowodowego należycie ocenionego przez organ administracji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z powyższych względów, na podstawie art. art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji.