Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 695/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13,
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 2,
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant ref. staż - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi O. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. ... tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych ... groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy).


UZASADNIENIE

O. I., obywatel F., deklarujący narodowość c., pięciokrotnie występował do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

Po raz pierwszy w dniu ... lipca 2004 r. za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. Jako zasadniczą przyczynę opuszczenia kraju pochodzenia Wnioskodawca powołał wojnę w G. oraz prześladowania z powodu jego brata, który zmuszony został do przyznania się, że jest bojownikiem. Z wniosku wynikało ponadto, że Wnioskodawca nie zadeklarował członkostwa w żadnej partii politycznej bądź organizacji o innym charakterze. Nie brał także udziału w działaniach wojennych. Podał jedynie, że był prześladowany w kraju pochodzenia. Wniosek ten rozpoznawany był przez organ I i II instancji. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji uznając, że Strona nie była prześladowana z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej, a okoliczności przez nią wskazane nie są tożsame z indywidualnym prześladowaniem (decyzja nr ... z ... kwietnia 2005 r.). Decyzja Rady do Spraw Uchodźców stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji.

W drugim wniosku o nadanie statusu uchodźcy, złożonym w dniu ... kwietnia 2005 r., O. I. powołał, iż był prześladowany przez k., którzy w 2000 r. zamknęli jego brata w obozie infiltracyjnym. Następnie po wypuszczeniu bratu z uwagi na amnestię prześladowania wznowiły się. Organy administracyjne orzekające w sprawie umorzyły postępowanie z drugiego wniosku Cudzoziemca wskazując, iż sprawa ta jest tożsama ze sprawą z pierwszego wniosku Cudzoziemca. Ustalenia organów w tym zakresie zostały utrzymane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2006 r. Sygn. akt V SA/Wa 2370/05.

W dniach ... lutego 2008 i ... lipca 2010 O. l. złożył trzeci i czwarty wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Sprawy rozpoznane zostały przez organy administracyjne, które umorzyły postępowania wszczęte z tych wniosków ze względu na ich niedopuszczalność (decyzje: ... z ...05.2005 r., oraz ... z ...02.2011 r.). Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołań i zawartych w sprawie materiałów dowodowych, utrzymała w mocy ww. decyzje organów I instancji.

W dniu ... czerwca 2011 r. O. I. złożył za pośrednictwem Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w B. piąty wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku podał wyznanie: m. s. Jako zasadniczą przyczynę opuszczenia kraju pochodzenia Wnioskodawca podał: Status uchodźcy chcę uzyskać, bo jestem w C. prześladowanym ze względu na religię (s.) oraz za pomoc dla bojowników w pierwszej wojnie c. W Polsce mam żonę, która ma status uchodźcy.

Ze względu na wskazanie całkowicie nowych okoliczności uzasadniających ubieganie się o ochronę międzynarodową, Szef Urzędu do Spraw Uchodźców zdecydował rozpatrzyć wniosek. Po ponownym przeanalizowaniu materiałów Szef Urzędu do Spraw Uchodźców odmówił Wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, (decyzja nr ... z ...08.2011 r.).

Od tej decyzji wnioskodawca odwołał się w terminie do Rady do Spraw Uchodźców. Rozpoznając odwołanie decyzją z dnia ... stycznia 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalił z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji wskazano na niewiarygodność twierdzeń Wnioskodawcy powodowaną ustawicznymi zmianami składanych deklaracji oraz podkreślając, iż władze państwowe kraju pochodzenia (federalne i republikańskie) ani też inne podmioty, określone w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie podejmowały wobec Wnioskodawcy działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych.

Pismem z dnia ... lutego 2012 r. Cudzoziemiec zaskarżył powyższą decyzję z dnia ... stycznia 2012 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ administracyjny II instancji dokonując zaskarżonej oceny ograniczył się jedynie do zestawienia informacji wskazywanych w poprzednio składanych wnioskach, pomijając przy tym aktualne okoliczności podnoszone w toku badania kolejnego wniosku. Wskazała tutaj, iż organ nie odniósł się do zasadniczej kwestii odnoszącej się do obaw związanych z prześladowaniem z powodu wyznawanej religii. Nadto skarżący powołał się również na raporty organizacji międzynarodowych oraz doniesienia medialne, które potwierdzają twierdzenie o zaostrzeniu sytuacji w ostatnich miesiącach na K.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi i podniosła argumenty zbieżne z motywami zwartymi w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

W ocenie Sądu rozpatrywana w niniejszym postępowaniu skarga jest uzasadniona.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny nowych okoliczności, które pojawiły się w sprawie. Zważywszy na treść piątego wniosku oraz treść uzasadnienia skargi wskazać tutaj należ, iż kluczowe znaczenie miło zbadanie kwestii religii Skarżącego (kościół s.) w miejscu jego pochodzenia oraz ocena tej sytuacji w kontekście przesłanek przepisów dotyczących wnioskowanej ochrony.

W ocenie Sądu rację w należało przyznać stronie skarżącej, bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy przeprowadzona ocena ustalona została w sposób kompletny.

Przypomnieć należy, że na podstawie art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2009 Nr 189, poz.1472 ze zm.) cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

Prześladowanie musi ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, ze zm.) lub być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania. Prześladowanie może polegać w szczególności na użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej; zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym; wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący; braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym; wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3; czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.

W ocenie Sądu Rada do Spraw Uchodźców w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – jak trafnie zarzucono w skardze – nie odniosła się do obszernych twierdzeń skarżącego, zgłoszonych w nowym piątym już wniosku. Kwestia statusu kościoła s. oraz jego wyznawców w F. nie została w ogóle wyjaśniona. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji potwierdza, że organ odwoławczy przeanalizował wyłącznie oświadczenie Skarżącego złożone we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, dotyczące kwestii sytuacji militarnej w miejscu jego zamieszkania i na tej podstawie przyjął brak dowodów na aktualne podejmowanie wobec skarżącego działań mających charakter prześladowań.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w żaden sposób, dlaczego Rada do Spraw Uchodźców pominęła i w konsekwencji nie rozważyła wskazanych powyżej okoliczności, przedstawionych przez Skarżącego w toku aktualnei rozpoznawanego wniosku.

Podkreślenia wymaga, że okoliczności podniesione przez Skarżącego, w nowym wniosku mają istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia w sprawie stanu faktycznego. Przeanalizowanie tych okoliczności ma istotne znaczenie dla zbadania zasadności wniosku Skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, kwestii oceny wystąpienia w sprawie przesłanek do udzielenie ochrony uzupełniającej czy też udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

W kontekście powyżej wskazanych nieprawidłowości, w ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców, doszło nie tylko do istotnego naruszenia art. 15 k.p.a. Organ, który wydał zaskarżona decyzję, wbrew wymogom wynikającym z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie dopełnił obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Rada do Spraw Uchodźców naruszyła także art. 80 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zaskarżona decyzja (jej uzasadnienie) nie odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Rozpatrując sprawę ponownie Rada do Spraw Uchodźców uwzględni powyższą ocenę prawną. Dokona wszechstronnej i wnikliwej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście religii s. i sytuacji jej wyznawców w F. Wyniki tej oceny przedstawi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c), art. 152 oraz art. 250 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku