Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 614/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 5, art. 26 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
article: par. 7, 8, 9
journal: Dz.U. 2009 nr 107 poz 895
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...]grudnia 2010 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...]działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26. poz. 157 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił przyjęcia W. S.:

a) na aplikację sędziowską,

b) na aplikację prokuratorską.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tych aplikacjach. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską w 2010 roku (Dz. Urz. MS Nr 2, poz. 10) oraz zarządzeniem z tej samej daty w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS Nr 2, poz. 11) wyznaczył limity po 75 miejsc na każdej aplikacji.

W. S. ukończył aplikację ogólną na 196 pozycji listy klasyfikacyjnej aplikantów, zaś limit miejsc na obu aplikacjach uległ wyczerpaniu po przyjęciu osób umieszczonych wyżej na liście klasyfikacyjnej.

W odwołaniu skierowanym do Ministra Sprawiedliwości W. S. zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez niego ze wszystkich sprawdzianów oraz średnia arytmetyczna ocen ze wszystkich praktyk, podczas gdy przepis art. 26 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy stanowi jednoznacznie, że o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez tego aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz suma punktów uzyskanych przez niego ze wszystkich praktyk odbytych w czasie aplikacji ogólnej;

2. art. 25 ust. 5 wskazanej ustawy, poprzez jego biedną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż łączna ocena z przebiegu praktyk, o której mowa w art. 25 ust. 5 zdanie trzecie ustawy, jest średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk, podczas gdy ani art. 25 ust. 5 ani tez żaden inny przepis spośród wszystkich przepisów regulujących odbywanie aplikacji ogólnej, w tym w szczególności ustalających sposób liczenia punktów zdobytych przez aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej, nie przewiduje wyliczania średniej arytmetycznej ocen ze wszystkich praktyk ani tym bardziej ustalania w oparciu o tę średnią pozycji aplikanta na liście klasyfikacyjnej;

3. naruszenie przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. z 2009 r., Nr 107, poz. 895 z późn. zm.), poprzez przeprowadzenie w dniu [...] lipca 2010 roku przez komisję egzaminacyjną Krajowej Szkoły sprawdzianu wiedzy obejmującego zadanie egzaminacyjne nieprzewidziane programem aplikacji ogólnej na rok szkoleniowy 2009/2010 przyjętym uchwałą nr 6/2009 Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 24 sierpnia 2009 roku w sprawie uchwalenia programu aplikacji ogólnej;

4. naruszenie przepisu § 7 ust. 3 wskazanego rozporządzenia, poprzez przeprowadzenie w dniu [...] lipca 2010 r. przez komisję egzaminacyjną Krajowej Szkoły sprawdzianu wiedzy niezgodnego z przekazanymi aplikantom założeniami do tego sprawdzianu opracowanymi w trybie wskazanego przepisu;

5. naruszenie przepisu § 7 ust. 1 rozporządzenia, poprzez przeprowadzenie w dniu [...]lipca 2010 r. przez komisję egzaminacyjną Krajowej Szkoły sprawdzianu wiedzy niezgodnego z zakresem praktyk bezpośrednio poprzedzających ten sprawdzian;

6. naruszenie przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia, poprzez przeprowadzenie w dniu [...]lutego 2010 r. przez komisję egzaminacyjną Krajowej Szkoły sprawdzianu wiedzy obejmującego zadanie egzaminacyjne nie przewidziane programem aplikacji ogólnej na rok szkoleniowy 2009/2010 przyjętym uchwałą nr 6/2009 Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 24 sierpnia 2009 r. w sprawie uchwalenia programu aplikacji ogólnej;

7. naruszenie przepisu § 7 ust. 3 i § 2 ust. 1 rozporządzenia, wskutek nieopracowania przez komisję egzaminacyjną Krajowej Szkoły szczegółowego zakresu tematycznego sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w dniu 8 lutego 2010 r. oraz wskutek opracowania przez tę komisję sprzecznych z programem aplikacji założeń do sprawdzianu przeprowadzonego w tym dniu;

8. naruszenie przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia polegające na przeprowadzeniu w dniu [...] października 2010 r. przez komisję egzaminacyjną Krajowej Szkoły sprawdzianu wiedzy obejmującego trzy zadania egzaminacyjne, spośród których dwa nie były przewidziane programem aplikacji ogólnej na rok szkoleniowy 2009/2010;

9. naruszenie przepisu art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji, poprzez niezasadne zróżnicowanie aplikantów polegające na tym, iż sprawdzian wiedzy - z zakresu zajęć i praktyk objętych VI zjazdem aplikacji w stosunku do aplikantów, którzy zdawali ten sprawdzian w pierwszym terminie (w tym także w stosunku do odwołującego się) - został przeprowadzony w sposób niezgodny z programem aplikacji, założeniami do tego sprawdzianu i tematyką poprzedzających go praktyk, podczas gdy sprawdzian ten w stosunku do aplikantów, którzy zdali go w terminie poprawkowym został przeprowadzony w sposób zgodny zarówno z programem aplikacji, założeniami do sprawdzianu jak i tematyką poprzedzających ten sprawdzian praktyk;

10. naruszenie art. 93 ust. 2 zdanie pierwsze Konstytucji, art. 7 Konstytucji w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a., polegające na wprowadzeniu - przez Dyrektora Krajowej Szkoły w drodze zarządzenia o charakterze porządkowym z dnia 17 listopada 2010 roku w sprawie zasad przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (nr zarządzenia 130/2010) - pozbawionego podstawy prawnej uregulowania w § 39 in fine w/w zarządzenia, zgodnie z którym ocena uzyskana przez aplikanta ze sprawdzianu przeprowadzonego w terminie poprawkowym stanowi jedyną ocenę ze sprawdzianu oraz zarządzenia o charakterze porządkowym z dnia 19 listopada 2010 roku (nr zarządzenia 131/2010) - pozbawionego podstawy prawnej uregulowania w § 29 w/w zarządzenia zobowiązującego patrona koordynatora do wyliczenia aplikantowi oceny będącej średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich odbytych przez tego aplikanta praktyk.

Ponadto zarzucił naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 11 k.p.a. polegające na niesporządzeniu - przez komisje egzaminacyjne Krajowej Szkoły powołane do przeprowadzenia dwóch ostatnich sprawdzianów wiedzy (sprawdzian z dnia [...] października i z [...] listopada 2010 r.) - jakichkolwiek dokumentów w postaci protokołów bądź krótkich pisemnych uzasadnień, z których wynikałoby, że oceny z tych sprawdzianów zostały wystawione w oparciu o kryteria oceny pracy pisemnej okrślone w założeniach do tych sprawdzianów oraz że punkty za poszczególne aspekty oceny prac pisemnych zostały bezbłędnie zsumowane i przypisane właściwemu aplikantowi.

Wskazując na powyższe zarzuty, W. S. wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie go na aplikację sędziowską ewentualnie o;

2) uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie go na aplikację prokuratorską.

Odwołujący się wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

1) programu aplikacji ogólnej na rok szkoleniowy 2009/2010 wraz z uchwałą nr 6/2009 Rady Programowej Krajowej Szkoły Sadownictwa i Prokuratury z dnia 24 sierpnia 2009 roku w sprawie uchwalenia programu aplikacji ogólnej;

2) założeń do VI sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2010 r.

3) akt szkoleniowych stanowiących zadanie egzaminacyjne VI sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2010 r. (w posiadaniu Krajowej Szkoły);

4) założeń do II sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2010 r.;

5) akt szkoleniowych stanowiących zadanie egzaminacyjne Il sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2010 r. (w posiadaniu Krajowej Szkoły);

6) planu II zjazdu aplikacji;

7) założeń do VIII sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w dniu [...] października 2010 r.

8) akt szkoleniowych stanowiących zadania egzaminacyjne VIII sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w dniu [...] października 2010 r. (w posiadaniu Krajowej Szkoły);

9) zadań egzaminacyjnych sporządzonych przeze mnie w trakcie VIII i IX sprawdzianu wiedzy;

10) założeń do VI sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w terminie poprawkowym;

11) akt szkoleniowych stanowiących zadanie egzaminacyjne VI sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w terminie poprawkowym;

12) uzasadnienia do projektu ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Pismem z dnia 12 stycznia 2011 r. określonym jako "Uzupełnienie odwołania" odwołujący, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, zmienił zarzut zawarty w punkcie 1 odwołania i dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 14 k.p.a. w zakresie dotyczącym organizacji przeprowadzonych w toku aplikacji ogólnej sprawdzianów.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] mając za podstawę art. 29 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 2ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na aplikacje. O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje natomiast suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej (art. 26 ust. 3 ustawy).

Badając postępowanie klasyfikacyjne przeprowadzone przez organ I instancji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że miejsce W. S. na liście, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, zostało ustalone prawidłowo. Odwołujący się został umieszczony na liście klasyfikacyjnej na [...] miejscu, znajdującym się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikację sędziowską (75) i aplikację prokuratorską (75).

W ocenie Ministra Sprawiedliwości nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 26 ust. 3 i 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy należy bowiem interpretować z uwzględnieniem treści przepisu art. 25 ust. 5 ustawy, który to stanowi, że w oparciu o opinie i oceny patrona każdej z praktyk, patron koordynator sporządza końcową ocenę wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości wykładnia przepisu art. 26 ust. 3 dokonana została przez odwołującego się w oderwaniu od brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, z którego treści wynika, iż ocena z praktyk jest tylko jedna (łączna za wszystkie praktyki, przy czym warunkiem jej uzyskania jest wcześniejsze uzyskania minimum 2 punktów za poszczególne praktyki, jako elementy cząstkowe, składowe wystawianej następnie oceny łącznej końcowej przez patrona koordynatora). Przepis artykułu 26 ust. 3 ustawy zgodnie z jego literalną wykładnią winien być rozumiany zatem w ten sposób, iż o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i praktyk (jedna ocena końcowa). Trudno zatem podzielić argumenty odwołującego, iż wykładnia dokonana przez organ I instancji jest sprzeczna z wykładnią językową.

Dodatkowymi argumentami przemawiającymi za prawidłowością wykładni dokonanej przez organ I instancji jest, zdaniem Ministra, wskazanie, iż przyjęcie wykładni zaprezentowanej przez odwołującego oznaczałoby, że o dostępie do aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej decydują przede wszystkim oceny z praktyk, a nie ze sprawdzianów. Tymczasem to na sprawdzianach weryfikowano, w precyzyjnie określonych warunkach (3-osobowa komisja, takie same warunki dla wszystkich aplikantów, kodowane prace), umiejętności aplikantów nabyte w trakcie trwania poprzedniego zjazdu i pogłębione na praktyce lub praktykach. Zatem gramatyczna wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy prezentowana przez odwołującego czyniłaby bezprzedmiotową i bezcelową ocenę łączną patrona koordynatora, o której mowa w art. 25 ust. 5 ustawy.

Treść analizowanych przepisów pozwala zatem stwierdzić, że łączna ocena, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy, powinna obejmować sumę punktów uzyskanych ze sprawdzianów oraz łączną ocenę przebiegu wszystkich praktyk wystawioną przez patrona koordynatora. Łączna ocena z praktyk jest bowiem, stosownie do brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, oceną wystawioną przez patrona koordynatora ze wszystkich praktyk odbytych w czasie aplikacji ogólnej. Za takim sposobem obliczania sumy punktów przemawia także treść § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, który statuuje, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem jednej łącznej oceny) są sumowane z punktami ze sprawdzianów.

O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decydowała w związku z powyższym suma punktów uzyskanych przez aplikantów ze wszystkich sprawdzianów i jedna łączna ocena wystawiona przez patrona koordynatora z przebiegu wszystkich praktyk odbytych przez aplikanta w czasie aplikacji ogólnej.

Dlatego niezasadny jest zarzut odwołującego się, naruszenia art. 93 ust. 2 w zw. z art. 7 i 8 ust. 2 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a. poprzez zawarcie przez Dyrektora Krajowej Szkoły uregulowania zawartego w § 29 zarządzenia nr 131/2010 z dnia 19 listopada 2010 r.

Organ wskazał, iż sposób obliczania sumy punktów warunkującej miejsce na liście klasyfikacyjnej jest jednakowy w stosunku do każdego aplikanta, stąd też w sprawie W. S., jako determinanta faktyczna zaskarżonej decyzji, nie wpłynął na wynik sprawy. Podkreślił, że suma punktów uzyskanych przez wszystkich aplikantów umieszczonych na kwestionowanej przez odwołującego liście klasyfikacyjnej została ustalona w taki sam sposób dla każdego aplikanta.

Wskazano, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest indywidualna sprawa w rozumieniu art. 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nigdy nie jest ona rozpatrywana porównawczo, ponieważ decyzja Dyrektora Krajowej Szkoły o przyjęciu albo odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską konkretyzuje normy prawa materialnego (ustawy) wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego aplikanta i w jego wyłącznie sprawie. Organy administracyjne, badając całokształt zgromadzonego w indywidualnej sprawie materiału dowodowego, nie wykraczają poza granice tej sprawy. Niedopuszczalne jest zatem powoływanie się przez odwołującego na ewentualne lub rzekome naruszenie przepisów postępowania w innych indywidualnych sprawach.

Odnosząc się do szeregu zarzutów dotyczących sposobu przeprowadzenia poszczególnych sprawdzianów, nie stwierdzając naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów, Minister Sprawiedliwości wskazał, iż wszystkim aplikantom, w tym również odwołującemu, suma punktów predestynująca miejsce na liście klasyfikacyjnej została obliczona w taki sam sposób, a poszczególne oceny zdobyte były w identycznych warunkach tzn. wszyscy aplikanci pisali te same sprawdziany, na podstawie tych samych założeń, po takich samych zajęciach i praktykach. Organ odwoławczy nie stwierdził , aby sprawdziany, których uczestnikiem był odwołujący zostały przeprowadzone w sposób sprzeczny z przepisami prawa lub różniły się od sprawdzianów, w których uczestniczyli pozostali aplikanci. Także zakres przedmiotowy, zasady i sposób ustalenia ocen z tych sprawdzianów był jednakowy dla wszystkich aplikantów aplikacji ogólnej w roku szkoleniowym 2009/2010. Tym samym zagwarantowano pełną równość w tym zakresie, a uzyskane oceny w pełni odzwierciedlają poziom poszczególnych aplikantów, co znajduje swój wyraz w ustaleniu kolejności na liście klasyfikacyjnej.

Minister Sprawiedliwości nie podzielił również zarzutu odwołującego o naruszeniu art. 93 ust. 2 w zw. z art. 7 i 8 ust. 2 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a. poprzez zawarcie w § 39 zarządzenia nr 130/2010 z dnia 17 listopada 2010 r. uregulowania dotyczącego ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianu przeprowadzanego w terminie poprawkowym. Wskazał, iż ocena uzyskana przez aplikanta ze sprawdzianu przeprowadzanego w terminie poprawkowym stanowi jedyną ocenę z tego sprawdzianu, na co wskazuje treść § 8 ust. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem do sprawdzianu poprawkowego stosuje się taki sam system oceniania, jak do sprawdzianu zdawanego przez aplikanta po raz pierwszy. Nie ulega zatem wątpliwości, że ocena ze sprawdzianu poprawkowego jest jedyną oceną relewantną dla określenia liczby punktów uzyskanych z tego sprawdzianu.

Odniesienie się do pozostałych zarzutów W. S. stanowiłoby, zdaniem organu, wyjście poza granice przedmiotowej sprawy z przyczyn wskazanych powyżej. Ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy nie wykazało także innych uchybień czy naruszenia prawa.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W obszernej skardze skarżący powtórzył zarzuty podniesione już w odwołaniu, a ponadto zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji tego utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły z dnia [...] grudnia 2010 r. pomimo, że decyzja ta została wydana w oparciu o listę klasyfikacyjną aplikantów sporządzoną z naruszeniem art. 26 ust. 3, art. 25 ust. 5, a także z naruszeniem wskazanych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej.

W piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2011 r. skarżący podtrzymując wszystkie zgłoszone w sprawie zarzuty, wskazał, że zarzuty oznaczone cyframi arabskimi od numeru 3) do numeru 12) włącznie, są zarzutami podniesionymi także przeciwko decyzji organu odwoławczego a nie tylko w stosunku do listy klasyfikacyjnej aplikantów, czy też decyzji organu I instancji. W konsekwencji tego decyzja Ministra Sprawiedliwości została wydana także z naruszeniem przepisów prawa wskazanych w zarzutach od nr 3) do nr 12) skargi.

Ponadto, skarżący dodatkowo podniósł zarzuty:

1. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 26 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, polegającego na tym, że będąca podstawą zaskarżonych decyzji lista klasyfikacyjna aplikantów została ustalona z uwzględnieniem punktów ze sprawdzianów nieobjętych programem aplikacji ogólnej na rok 2009/2010 przyjętym uchwałą nr 6/2009 Rady Programowej z dnia 24 sierpnia 2009 r. w sprawie uchwalenia programu aplikacji ogólnej, który to program został skarżącemu doręczony w dniu rozpoczęcia aplikacji;

2. naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 Konstytucji i art. 60 Konstytucji w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji, polegającego na tym, że będąca podstawą zaskarżonych decyzji lista klasyfikacyjna aplikantów została ustalona w oparciu o niejednakowe względem wszystkich aplikantów zasady liczenia "łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk", co wynika z faktu, że łączna ocena przebiegu wszystkich odbytych przez skarżącego praktyk została ustalona prawdopodobnie, gdyż zdaniem skarżącego, żaden z organów nie wyjaśnił w swoich decyzjach co rozumie pod pojęciem "łączna ocena przebiegu wszystkich praktyk" i jak tę "łączną ocenę" liczono w przypadku punktów uzyskanych przez skarżącego, w oparciu o wyliczoną z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku średnią arytmetyczną z ocen ze wszystkich praktyk, podczas gdy w stosunku do innych aplikantów (nieustalonej przez organ odwoławczy części tych aplikantów) owa łączna ocena przebiegu wszystkich praktyk została ustalona niezależnie od wyniku wyliczanej z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku średniej arytmetycznej z ocen ze wszystkich odbytych przez tych aplikantów praktyk;

3. naruszenia przepisów art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, polegającego na tym, że Dyrektor Krajowej Szkoły, nie będąc do tego upoważnionym z mocy przepisów prawa, dokonał ingerencji w sposób ustalenia przez patrona koordynatora łącznej oceny (liczby punktów) z wszystkich praktyk poprzez skierowanie do tegoż patrona na etapie tworzenia listy klasyfikacyjnej aplikantów instrukcji określającej sposób wyliczenia (ustalenia) wspomnianej łącznej oceny;

4. naruszenia przepisów art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP polegającego na tym, że lista klasyfikacyjna aplikantów, a co za tym idzie także i kolejność miejsca skarżącego na tej liście została - w części dotyczącej wyboru metody zaokrąglenia wyniku średniej arytmetycznej z ocen ze wszystkich praktyk (z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku) a w konsekwencji tego wyliczenia także liczby punktów z tych praktyk - ustalona w oparciu o nie będący przepisem prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP akt prawa wewnętrznego, tj. w oparciu o nieujawnioną przez organy instrukcję Dyrektora Krajowej Szkoły;

5. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, polegającego na zaniechaniu zbadania przez organ odwoławczy na etapie postępowania odwoławczego czy będąca podstawą zaskarżonej decyzji lista klasyfikacyjna aplikantów została ustalona zgodnie z przepisem art. 26 ustawy o Krajowej Szkole, a więc po pierwsze - czy wszystkie uwzględnione przy ustalaniu tej listy sprawdziany były objęte programem aplikacji ogólnej na rok 2009/2010, po drugie - czy lista ta została sporządzona z uwzględnieniem wszystkich sprawdzianów objętych programem aplikacji ogólnej na rok 2009/2010 i wreszcie po trzecie - czy zastosowany przy ustalaniu w/w listy sposób liczenia łącznej oceny (liczby punktów) z wszystkich praktyk, a co za tym idzie także sposób wyliczenia łącznej liczby punktów obejmującej punkty ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, był jednakowy względem wszystkich aplikantów (kwestia zignorowania instrukcji Dyrektora Szkoły dotyczącej zaokrąglania średniej arytmetycznej);

6. naruszenia przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a., polegającego na tym, że organ odwoławczy "odnosząc się" do podniesionego przez skarżącego w odwołaniu zarzutu błędnej wykładni art. 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole, w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nic zawarł swojego stanowiska w zakresie prawidłowej interpretacji pojęcia "łączna ocena przebiegu wszystkich praktyk", o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie ograniczając się jedynie do zacytowania treści art. 25 ust. 5 ustawy (jego części), w związku z tym nie wyjaśnił co należy, wedle tego organu, rozumieć pod pojęciem łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk (jak, zdaniem tego organu, należy tę "łączną ocenę" liczyć) a w konsekwencji tego nie podał jak (wedle jakiej metody) ową "łączną ocenę" ustalono przy wyliczaniu punktów z praktyk zdobytych przez skarżącego, oraz naruszenia polegającego na tym, że organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nic zawarł swojego stanowiska w zakresie zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu wniosków dowodowych, tj. w szczególności nie wyjaśnił, czy wnioski te zostały przez organ uwzględnione czy też nie; jeżeli nie zostały uwzględnione, to z jakiej przyczyny bądź z jakich przyczyn to nastąpiło; jeżeli zaś zgłoszone dowody zostały przeprowadzone i organ dokonał ich analizy zgodnie z art. 77 § 1 kpa, to do jakich konkluzji analiza ta doprowadziła i dlaczego nie znalazła swojego odzwierciedlenia w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Doprecyzowując zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione w punkcie nr 4 złożonej skargi, skarżący wskazał że:

1. naruszenie art. 77 w zw. z art. 7 k.p.a. polegało na nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a co za tym idzie nieustaleniu stanu faktycznego w zakresie:

a) okoliczności istotnych z punktu widzenia liczby zdobytych przez skarżącego w trakcie aplikacji ogólnej punktów, tj. w zakresie tego czy oceny widniejące w rubrykach arkuszy ocen dotyczących dwóch ostatnich sprawdzianów wiedzy (z [...] października 2010 r. i z [...] listopada 2010 r.) są ocenami, które faktycznie zostały przyznane pracom pisemnym skarżącego z tych dwóch sprawdzianów, niezbadaniu czy wspomniane oceny zostały wystawione w oparciu o przewidziane w założeniach do tych sprawdzianów 3 aspekty (kryteria) oceny pracy pisemnej (aspekt merytoryczny, formalny i językowy), niezbadaniu czy przy sumowaniu ocen cząstkowych przyznanych skarżącemu za poszczególne aspekty oceny pracy pisemnej komisje egzaminacyjne nie popełniły błędu rachunkowego oraz niezbadaniu czy komisje te uzasadniły wystawione oceny;

b) okoliczności istotnych z punktu widzenia - będącej podstawą zaskarżonych decyzji - listy klasyfikacyjnej aplikantów, tj. w zakresie podniesionego przez skarżącego w treści odwołania (zarzut nr 1) faktu istnienia, treści oraz podstawy prawnej instrukcji określającej sposób liczenia i zaokrąglania łącznej oceny (liczby punktów) z wszystkich praktyk a w konsekwencji tego także i łącznej liczby punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk;

c) okoliczności istotnej z punktu widzenia - będącej podstawą zaskarżonych decyzji - listy klasyfikacyjnej aplikantów, tj. w zakresie podniesionego przez skarżącego w treści odwołania (zarzut nr 1) faktu zignorowania przez część patronów koordynatorów skierowanej do nich instrukcji określającej sposób wyliczenia łącznej oceny (liczby punktów) z wszystkich praktyk oraz wpływu owego "zignorowania" tej instrukcji na zmianę kolejności pozycji skarżącego na wspomnianej liście klasyfikacyjnej;

d) okoliczności istotnych z punktu widzenia - będącej podstawą zaskarżonych decyzji - listy klasyfikacyjnej aplikantów, tj. w zakresie podniesionych przez skarżącego w treści odwołania zarzutów (zarzuty nr: 3,6,8), w których wskazał on, że przedmiot sprawdzianów przeprowadzonych odpowiednio w dniach: [...] lipca, [...] lutego i [...] października 2010 r. nie był przewidziany programem aplikacji ogólnej na rok szkoleniowy 2009/2010;

e) okoliczności istotnych z punktu widzenia - będącej podstawą zaskarżonych decyzji - listy klasyfikacyjnej aplikantów, tj. w zakresie podniesionych przez skarżącego w treści odwołania (zarzuty nr 4 i 5) zarzutów przeprowadzenia w dniu [...] lipca 2010 r. sprawdzianu wiedzy sprzecznego z założeniami do sprawdzianu i tematyką poprzedzających ten sprawdzian praktyk;

f) okoliczności istotnych z punktu widzenia - będącej podstawą zaskarżonych decyzji – listy klasyfikacyjnej aplikantów, tj. w zakresie podniesionego przez skarżącego w treści odwołania (zarzut nr 7) zarzutu nieopracowania szczegółowego zakresu tematycznego sprawdzianu wiedzy przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2010 r. oraz zarzutu opracowania sprzecznych z programem aplikacji założeń do w/w sprawdzianu.

g) okoliczności istotnej z punktu widzenia - będącej podstawą zaskarżonych decyzji - listy klasyfikacyjnej aplikantów, tj. w zakresie podniesionego przez skarżącego treści odwołania (zarzut nr 9) faktu niezasadnego zróżnicowania aplikantów polegającego na tym, że sprawdzian wiedzy z zakresu zajęć i praktyk objętych VI zjazdem aplikacji w stosunku do aplikantów, którzy zdawali ten sprawdzian w pierwszym terminie (w tym także w stosunku do skarżącego) - został przeprowadzony w sposób niezgodny z programem aplikacji, założeniami do tego sprawdzianu i tematyką poprzedzających go praktyk, podczas gdy sprawdzian ten w stosunku do aplikantów, którzy zdawali go w terminie poprawkowym - został przeprowadzony w sposób zgodny zarówno z programem aplikacji, założeniami do sprawdzianu jak i tematyką poprzedzających ten sprawdzian praktyk;

h) okoliczności istotnej z punktu widzenia - będącej podstawą zaskarżonych decyzji - listy klasyfikacyjnej aplikantów, tj. w zakresie podniesionego przez skarżącego w treści odwołania faktu wydania przez Dyrektora Krajowej Szkoły § 39 zarządzenia nr 130/2010 oraz § 29 zarządzenia nr 131/2010 pomimo braku formalnej podstawy prawnej do wydania wskazanych wyżej przepisów;

2. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegało na nie odniesieniu się przez organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do:

a) szeregu podniesionych przez skarżącego w zarzucie nr 12 okoliczności uzasadniających wątpliwości co do autentyczności ocen widniejących (w arkuszach ocen ze sprawdzianów z [...] października 2010 r. i z [...] listopada 2010 r.) jako oceny wystawione jego pracom pisemnym;

b) do podniesionego przez skarżącego w odwołaniu faktu, iż Dyrektor Krajowej Szkoły na etapie tworzenia listy klasyfikacyjnej aplikantów poinstruował patrona koordynatora co do sposobu wystawienia przez tegoż patrona łącznej oceny z wszystkich praktyk;

c) do podniesionego przez skarżącego w odwołaniu faktu, iż lista klasyfikacyjna aplikantów została ustalona w oparciu o niejednakowe względem wszystkich aplikantów zasady liczenia łącznej liczby punktów z wszystkich praktyk;

d) "odniesieniu się" przez organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów nr: 3, 4, 5, 6, 7, 8 poprzez ograniczenie się jedynie do ogólnego i niezwykle lakonicznego stwierdzenia braku naruszenia zarzucanych przepisów, przy jednoczesnym niewyjaśnieniu przez organ odwoławczy dlaczego, jego zdaniem, nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów;

e) nie odniesieniu się przez organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do podniesionego przez skarżącego w odwołaniu zarzutu nr 9;

f) nie odniesieniu się przez organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do podniesionego przeze skarżącego w zarzutach nr 10 i 11 odwołania faktu wydania przez Dyrektora Krajowej Szkoły § 39 zarządzenia nr 130/2010 oraz § 29 zarządzenia nr 131/2010 pomimo braku formalnej podstawy prawnej, która upoważniałaby tegoż Dyrektora do wydania wskazanych wyżej przepisów;

g) nie odniesieniu się przez organ odwoławczy do załączonej przez skarżącego do odwołania uchwały Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 18 listopada 2010 r. w sprawie prawidłowej interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole.

W uzupełnieniu zarzutów z punktów nr 1 i 2 skargi, skarżący wskazał, że dokonana przez organ odwoławczy "wykładnia" przepisów art. 26 ust. 3 oraz art. 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole prowadzi do wyniku sprzecznego z:

1. zasadami konstytucyjnymi, tj. w szczególności z:

a) zasadą praworządności (art. 7 w związku z art. 2 Konstytucji RP),

b) zasadą hierarchiczności systemu źródeł prawa (art. 87 ust. 1, art. 92 i art. 93 Konstytucji RP),

c) zasadą trójpodziału władzy (art. 10 Konstytucji RP),

d) zasadą dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach (art. 60 Konstytucji RP),

2. domniemaniem zgodności norm prawnych z Konstytucją i ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, tj. w szczególności nie uwzględnia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. zapadłego w sprawie o sygnaturze akt: P 21/02,

3. zasadami techniki prawodawczej wynikającymi z Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2002. Nr 100, poz. 908), tj. w szczególności z § 7 oraz § 8 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia, a w konsekwencji tego jest całkowicie sprzeczna z zasadą racjonalnego tworzenia prawa.

Udzielając odpowiedzi na skargę, Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Problematykę odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 895).

Stosownie do treści art. 16 ust. 2 powołanej ustawy, Minister Sprawiedliwości zarządza, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limity miejsc na te aplikacje. Na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant (art. 25 ust. 5 ustawy).

Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w myśl przepisu art. 26 ust. 2 cytowanej ustawy, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej (art. 26 ust. 3). Na tej podstawie, Dyrektor Krajowej Szkoły, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, według kolejności umieszczenia kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.

Z kolei w myśl § 7 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej, po każdym cyklu zajęć i praktyk, przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk (ust. 1). Sprawdzian przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów (ust. 2). Komisja opracowuje szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu (ust. 3). Natomiast stosownie do treści § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia, oceny praktyk dokonuje patron w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku ocen wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia liczby punktów, które uzyskał aplikant po zakończeniu aplikacji ogólnej, determinującej określenie jego miejsca na liście klasyfikacyjnej.

Powołany przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia mógłby sugerować, jak niezasadnie argumentuje skarżący, iż końcowa liczba punktów jest sumą ocen ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk. Również przepis art. 26 ust. 3 o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury mówi o sumie punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej, w myśl jego literalnej wykładni. Jednakże, jak trafnie zauważa Minister Sprawiedliwości, nie można, dokonując wykładni art. 26 ust. 3 ustawy, pominąć treści art. 25 ust. 5 tej samej ustawy, który posługuje się pojęciem łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant. Wykładnia art. 26 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 5 ustawy daje zatem, zdaniem Sądu, podstawę do uznania, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk (łącznej oceny dokonanej przez patrona koordynatora). W przeciwnym wypadku rola patrona koordynatora sprowadzałaby się jedynie do sporządzenia końcowej opinii oraz łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, polegającej na prostym zsumowaniu poszczególnych ocen z praktyk.

Podkreślenia wymaga, że w art. 25 ust. 5 ustawy, ustawodawca mówi o łącznej ocenie przebiegu wszystkich praktyk. Skoro posługuje się zwrotem "łączna ocena", to znaczy to, że nie może chodzić tu o sumę wszystkich ocen z praktyk, ale musi być to jedna ocena w skali od 0 do 5 punktów, stanowiąca średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk.

Zasadne jest również stanowisko organu, iż także wykładnia celowościowa przepisów ustawy przemawia za takim sposobem ustalania miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 52 pkt 2 powołanej ustawy, stanowiącym upoważnienie ustawowe dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia m. in. sposobu ustalania systemu punktowego, oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, winien mieć on na względzie konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów. Taką jednolitość i obiektywizm zapewniają najpełniej sprawdziany przeprowadzone dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same, jednolite kryteria oceny. Nie bez znaczenia jest ponadto okoliczność, iż sprawdzian stanowi formę całościowej weryfikacji wiedzy, obejmującą zarówno wiedzę uzyskaną podczas zajęć teoretycznych, jak i umiejętności jej stosowania nabyte w toku praktyk, co wynika z treści § 7 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z art. 26 ust. 3 zd. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów, co oznacza nadanie przez ustawodawcę prymatu ocenom ze sprawdzianów, a nie praktyk. Konsekwencją przyjęcia, iż o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów i łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, było określenie sposobu ustalenia owej "łącznej oceny". Zdaniem Sądu, przyjęcie, iż "łączna ocena" jest średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk wydaje się być ze wszech miar zasadne, bowiem taka ocena jest najbardziej miarodajna, obiektywna i sprawiedliwa, a nadto mieści się w skali punktowej określonej w § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej.

Powyższą wykładnię potwierdza nowelizacja ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, dokonana ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Powołana ustawa nowelizująca na dzień orzekania przez Sąd jeszcze nie obowiązywała (została podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 2 września 2011 r., zaś w dniu 27 września 2011 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw Nr 203, poz. 1192). Zgodnie z nowym brzmieniem art. 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię i ustala łączną ocenę przebiegu praktyk, stanowiącą średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk. Natomiast stosownie do treści znowelizowanego art. 26 ust. 3 tej ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów

o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Wprowadzona przez ustawodawcę zmiana potwierdza zatem tylko jego wcześniejszą intencję co do sposobu uregulowania przedmiotowej kwestii.

Należy również zgodzić się z Ministrem Sprawiedliwości, iż nie jest on uprawniony do ingerowania w treść ocen dokonywanych przez komisje egzaminacyjne. Jak już wspomniano, zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej, po każdym cyklu zajęć i praktyk, przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk, odrębnie dla każdego aplikanta, przede wszystkim w zakresie umiejętności jej praktycznego wykorzystania. Sprawdzian ten przeprowadza, według § 7 ust. 2 rozporządzenia, trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów. Komisja ta, na podstawie § 7 ust. 3 rozporządzenia, opracowuje zarazem szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu. Podkreślenia wymaga, że komisja taka jest niezależna, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów, jak również nie ma kompetencji do ustalania ocen z przebiegu praktyk wystawianych przez patronów i patrona koordynatora. Tryb odwoławczy od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, przyjmującej albo odmawiającej przyjęcia na aplikację sędziowską bądź prokuratorską, przewidziany w ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, różni się w istotny sposób od regulacji dotyczących przeprowadzania naboru na aplikację radcowską, adwokacką czy notarialną. Stosownie bowiem do przepisów regulujących przeprowadzanie wyżej wskazanych naborów, odwołanie do Ministra Sprawiedliwości przysługuje kandydatowi od uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik egzaminu wstępnego, czyli podmiotu przeprowadzającego egzamin, a zatem istotą odwołania jest tam kwestionowanie wyniku egzaminu. Tymczasem w postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską albo prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, który jednak nie przeprowadza sprawdzianów i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk. Ponadto, ani ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ani powołane rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. nie zawiera uregulowań dotyczących trybu odwoławczego od rozstrzygnięć komisji, o której mowa w rozporządzeniu, czy też od ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora. Co prawda, w myśl art. 16 ust. 1 powołanej ustawy, Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską, lecz nie oznacza to, że może on ingerować w kompetencje komisji w zakresie oceniania poszczególnych sprawdzianów, zważywszy że w tym zakresie komisja jest niezależna i działa jako ciało eksperckie. Rola Ministra, jako organu odwoławczego, sprowadza się jedynie do kontroli polegającej na sprawdzeniu prawidłowości stosowania prawa przez organ I instancji, zweryfikowaniu, czy wystawione oceny mieszczą się w przewidywanej skali bądź czy nie popełniono błędu rachunkowego przy obliczaniu punktów i umieszczaniu aplikanta na liście klasyfikacyjnej. W ocenie Sądu, kontrola ta została dokonana prawidłowo.

Również sąd administracyjny nie jest uprawniony do ingerowania w treść ocen dokonywanych przez komisje egzaminacyjne. Decyzja Ministra Sprawiedliwości wprawdzie pozostaje pod kontrolą tutejszego Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia i nie może wejść - czego w istocie domaga się skarżący - w rolę komisji egzaminacyjnej, a w konsekwencji dokonać weryfikacji otrzymanych przez aplikantów ocen z poszczególnych sprawdzianów. Skarżący, nie kwestionując - co do zasady - uzyskanej punktacji, a jedynie sposób jej uzyskania, poprzez próbę podważenia niektórych ocen otrzymanych ze sprawdzianów przeprowadzonych podczas trwania aplikacji ogólnej, domaga się od Sądu, aby dokonał kontroli w zakresie, w jakim nie uprawniają go do tego przepisy ustrojowe. Sąd administracyjny jest bowiem sądem prawa - nie orzeka więc o słuszności subiektywnych ocen czy odczuć strony skarżącej. W przypadku, gdy orzekające w sprawie organy administracji korzystają, w zakresie swych ustawowych zadań i powinności, z pomocy powołanych do tego ciał eksperckich, rolą sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy - jak w niniejszej sprawie - organ administracji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w świetle ustaleń komisji. Nie można zatem oczekiwać od sądu administracyjnego takiej kontroli, która wkraczałaby w meritum zagadnień objętych danym sprawdzianem wiedzy, a tym bardziej wymagać, by sąd ten dokonywał oceny umiejętności aplikanta pod kątem merytorycznym, formalnym czy językowym, zwłaszcza w kontekście czynionych przez niego, a więc subiektywnych, odczuć. Co więcej, jak już wspomniano, takiej kontroli nie można również oczekiwać od Ministra

Sprawiedliwości, bowiem on także nie może wkraczać w kompetencje komisji egzaminacyjnej. W przeciwnym wypadku, kontrola instancyjna, w tym także kontrola sądowoadministracyjna, wypaczyłaby sens, jaki ustawodawca nadał obu przedmiotowym aplikacjom, powołując Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury, jako instytucję służącą kształceniu przyszłej kadry sędziowskiej i prokuratorskiej.

Podkreślenia wymaga także, że zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji, zaś w myśl art. 26 ust. 3 tej ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Zatem, zdaniem Sądu, należy przyjąć, iż w art. 26 ust. 3 ustawy chodzi o punkty ze sprawdzianów i praktyk, za które aplikant uzyskał pozytywne oceny, jak stanowi ust. 1 tego przepisu. Nadto, stosownie do treści § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia, aplikant, który nie zaliczył sprawdzianu, może przystąpić ponownie do sprawdzianu tylko raz, w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły. Z kolei, w myśl § 8 ust. 3 rozporządzenia, do sprawdzianu, o którym mowa w ust. 2, przepis § 7 ust. 4, stanowiący, że oceny sprawdzianu formułowane są w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie co najmniej 2 punktów, stosuje się odpowiednio. Nie ulega zatem wątpliwości, że pozytywna ocena ze sprawdzianu poprawkowego jest jedyną oceną, mającą znaczenie dla określenia liczby punktów z tego sprawdzianu.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących organizacji przeprowadzonych w toku aplikacji ogólnej sprawdzianów, ich zgodności z programem aplikacji, założeniami do tych sprawdzianów i tematyką poprzedzających je praktyk, stwierdzić należy, iż nie mogą one odnieść skutku.

Zarzuty te nie dotyczą bowiem sfery, której nie obejmuje kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji, a mianowicie procesu przygotowania aplikantów do sprawdzianów.

Stwierdzając powyższe należy jednak zauważyć, iż założenia programowe nie stanowią wprost wzoru sprawdzianu, od którego jakiekolwiek odstępstwo nie jest dopuszczalne, a tym samym nie stanowią ram definitywnie zamykających sprawdzian. Weryfikacja umiejętności aplikanta musi uwzględniać stany nie przewidziane. Innymi słowy, przyszły sędzia czy prokurator nie powinien formułować zarzutów pod adresem egzaminatora twierdząc, iż sprawdzian nie odpowiada założeniom, gdyż zawody te wymagają wszechstronnej wiedzy z każdej dziedziny prawa. Natomiast ewentualne odstępstwa od przyjętych założeń nie mogą świadczyć o nieprawidłowości w zakresie weryfikacji wiedzy prawniczej.

W tym aspekcie nie można uznać trafności zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP.

Odnosząc się zaś do twierdzeń skargi, że organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów i wniosków dowodowych, stwierdzić należy, iż nawet gdyby uznać to za uchybienie procesowe, to uchybienie to musiałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem Sąd takiego naruszenia nie stwierdził, gdyż zarzuty te są nieuzasadnione, a zawnioskowane dowody nie musiały być przeprowadzone, gdyż materiał dowodowy pozwalał na podjecie decyzji w indywidualnej sprawie skarżącego.

W takim stanie sprawy decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione.

Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które uzasadniałyby konieczność uwzględnienia skargi.

Dlatego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.