Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 29/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 157 § 1, art. 17                                         art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 3, poz.14 ze zm.)
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 44 ust. 1, art. 39 ust. 4 i ust. 6, art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 11 poz 79
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
article: art. 3 pkt 14
journal: Dz.U. 1990 nr 34 poz 198
law: Ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Kacprzak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Częstochowie a Wojewodą Śląskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Zawiercie nr [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r., nr [...] z dnia [...] września 1975 r. oraz nr [...] z dnia [...] sierpnia 1978 r. dotyczących przymusowego wykupu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych położonych w K., oznaczonych jako działki nr [...],[...],[...], stanowiących byłą własność Z. i T. małż. J. postanawia: wskazać Wojewodę Śląskiego jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie złożyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Częstochowie, a Wojewodą Śląskim poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Z. J. o stwierdzenie nieważności: decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] września 1975 r. nr [...], decyzji Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia [...] sierpnia 1977 r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia [...] sierpnia 1978 r. nr [...] orzekających o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] stanowiącej byłą własność Z. i T. małż. J.

W uzasadnieniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wskazało, że Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] przekazał Kolegium do załatwienia według właściwości zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. wniosek Z. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] września 1975 r. nr [...] oraz dwóch decyzji Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia [...] sierpnia 1977 r. nr [...] oraz z dnia [...] sierpnia 1978 r. nr [...]. Decyzje te zostały wydane na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 3 poz. 14 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody Śląskiego, gdyż nie uwzględnia ono najnowszego poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowanego w postanowieniach z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II OW 9/08 oraz z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OW 52/08 i I OW 53/08 wskazującego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpoznania wniosków dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji w spawach przymusowego wykupu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Wojewoda Śląski zwrócił uwagę na argumentację prezentowaną w swoim postanowieniu z dnia [...] stycznia 2009 r., że przejęcie na własność gospodarstw rolnych wskazujących niski poziom produkcji należy umiejscowić pośród zadań zleconych organom samorządu terytorialnego. A zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do organów samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W przedmiotowej sprawie takich przepisów jednak nie ma, a zatem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także spór o właściwość), o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał miedzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Częstochowie a Wojewodą Śląskim w sprawie z wniosku Z. J. o stwierdzenie nieważności trzech decyzji: Naczelnika Gminy w K. z dnia [...] września 1975 r. nr [...], Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia [...] sierpnia 1977 r. nr [...] oraz Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia [...] sierpnia 1978 r. nr [...] dotyczących przymusowego wykupu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako działki nr [...], [...] i [...] stanowiącej byłą własność Z. i T. J. Istota sporu sprowadza się więc do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, jaki z organów jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej decyzji.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Jakie organy są organami wyższego stopnia określa art. 17 k.p.a. Kryteria tam zamieszczone pozwalają na określenie kompetencji organu w obowiązującym stanie prawnym. Wątpliwości co do kompetencji organu właściwego do prowadzenia postępowania nadzorczego powstają wówczas, gdy dotyczy to decyzji wydanych w przeszłości przez organy, które w wyniku przeprowadzonych zmian strukturalnych zostały zniesione lub zreformowane, a wzmagają się one w przypadku, gdy jednocześnie w prawie materialnym przestał istnieć rodzaj spraw, których dotyczyły te decyzje.

W doktrynie i orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji należy oceniać według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu weryfikowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem określa się organ wyższego stopnia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, CH Beck, Warszawa 1996, s. 732 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt III RN 83/98, OSNAPiUS 1999, nr 9, poz. 293).

Decyzje podlegające w tej sprawie postępowaniu nadzorczemu zostały wydane przez Naczelnika Gminy w K. w dnia [...] września 1975 r. przez Prezydenta Miasta Zawiercie w dniu [...] sierpnia 1977 r. i w dniu [...] sierpnia 1978 r. na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 3, poz. 14 ze zm.). Ustawa ta przewidywała przymusowy wykup nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych, jeżeli gospodarstwa te wykazują niski poziom produkcji wskutek zaniedbań, a w szczególności nieskorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej. Powyższa ustawa utraciła swoją moc z chwilą wejścia w życie z dniem 1 lipca 1982 r. ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11, poz. 79 ze zm.). Ustawa ta w art. 44 ust. 1 przewidywała przejęcie na własność Państwa gruntów rolnych odłogowanych na nieruchomościach opuszczonych przez właścicieli, natomiast w art. 39 ust. 4 - wydanie decyzji o pozbawieniu prawa użytkowania nieruchomości stanowiących własność Państwa lub nakazaniu zwrotu nieruchomości poprzedniemu właścicielowi, a w przypadku odmowy przejęcia gruntów przez właściciela grunty te mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania na podstawie art. 39 ust. 6 tej ustawy. Przepis art. 45 ust. 1 tej ustawy upoważniał naczelnika gminy do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 39 ust. 6 i w art. 44 ust. 1 tej ustawy.

Dokonując reformy administracji państwowej w 1990 r. w ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198 ze zm., zwanej dalej ustawą kompetencyjną) sprawy określone w art. 39 ust. 4, a także w art. 45 ust. 1 (art. 39 ust. 6 i art. 44 ust. 1) ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały przekazane do organów gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 3 pkt 14 ustawy kompetencyjnej.

Przepisy art. 44 i art. 45 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały jednakże skreślone z dniem 1 stycznia 1992 r. ustawą z dnia 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 114, poz. 494). Z powyższym dniem przestała zatem istnieć kompetencja organów gminy do wydawania decyzji w tych sprawach. Ogólne domniemanie właściwości tych organów z art. 1 ustawy kompetencyjnej z 1990 r. nie mogło dotyczyć tych spraw. Po pierwsze bowiem przestała istnieć w ogóle podstawa prawna do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach, także przez organy administracji rządowej. Po drugie zaś oczywistym jest, że przejmowanie nieruchomości na własność Państwa nie było i nie jest zadaniem własnym gminy - właściwość organów gminy (jednostek samorządu terytorialnego) mogła i może obejmować takie sprawy tylko jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Skoro z dniem 1 stycznia 1992 r. zostały skreślone art. 44 i art. 45 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, to tym samym wygasło z tym dniem zlecenie organom gminy właściwości w tych sprawach, o jakim była mowa w art. 3 pkt 14 ustawy kompetencyjnej.

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych została uchylona przez ustawę z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78) z dniem 25 marca 1995 r. Ustawa ta nie zawierała nowych regulacji pozwalających na przymusowe, nieodpłatne (w drodze decyzji administracyjnej) przejmowanie gruntów rolnych na własność Państwa z powodu ich opuszczenia, degradacji itp. W reformie administracji publicznej przeprowadzonej w 1999 i 2000 r., w drodze ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz.U. Nr 162, poz. 1126), ustawodawca nie uregulował kwestii właściwości organów w sprawach weryfikacji decyzji ostatecznych wydanych przed 1 stycznia 1992 r. o przejęciu gruntów rolnych na własność Państwa na podstawie wymienionych wyżej ustaw z 1968 r. i 1982 r. i taki stan prawny w tym zakresie istnieje nadal.

Skoro zatem od dnia 1 stycznia 1992 r. nie istnieje w prawie materialnym kategoria spraw dotyczących przymusowego nieodpłatnego przejmowania w drodze decyzji administracyjnych na własność Państwa gruntów rolnych z powodu niskiego poziomu produkcji rolnej, odłogowania, degradacji i opuszczenia, a ustawodawca po tej dacie nie wskazał wprost organów właściwych do weryfikowania decyzji ostatecznych wydanych w tych nieistniejących już rodzajach spraw z zakresu administracji rządowej -to nie można domniemywać ani kompetencji gminy ani właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych w tych sprawach. Błędny jest zatem pogląd, że organem wyższego stopnia właściwym do prowadzenia postępowań weryfikacyjnych, w tym o stwierdzenie nieważności decyzji, w przedmiotowych sprawach jest na podstawie art. 17 k.p.a. samorządowe kolegium odwoławcze, jako organ wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego. Zasada, że samorządowe kolegia odwoławcze są organem wyższego stopnia także w sprawach decyzji z zakresu administracji rządowej, wprowadzona została dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r. Jak wskazano wyżej w dacie tej, bo już od dnia 1 stycznia 1992 r., nie istniał omawiany rodzaj spraw, które dopóki istniały były sprawami z zakresu administracji rządowej i organy tej administracji były organami wyższego stopnia w tych sprawach. Nie można zatem mówić o domniemaniu kompetencji samorządowych kolegiów odwoławczych w tych sprawach z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 17 pkt 1 k.p.a., jako organów wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.

Z powyższych względów organami właściwymi w postępowaniach weryfikacyjnych w tych sprawach są organy administracji rządowej. W związku z tym powstaje zagadnienie, czy w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w tych nieistniejących już kategoriach spraw dotyczących przymusowego nieodpłatnego przejmowania na własność Państwa mocą decyzji administracyjnej, zadłużonych, zaniedbanych, opuszczonych gospodarstw rolnych, organem wyższego stopnia jest wojewoda czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W tym zakresie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiły rozbieżności. W postanowieniach z dnia: 3 października 2008 r. sygn. akt I OW 70/08 oraz 22 grudnia 2008 r. sygn. akt I OW 95/08 i I OW 152/08 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że właściwość organów administracji rządowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji w tej kategorii spraw należy ustalać w zależności od tego, czy kwestionowana decyzja ostateczna została wydana przez ówczesny organ szczebla podstawowego czy wojewódzkiego. Jeżeli zatem decyzję ostateczną, wydał w I instancji organ stopnia podstawowego, organem właściwym w postępowaniu nieważnościowym będzie wojewoda, jeśli zaś w sprawie orzekał organ stopnia wojewódzkiego to organem właściwym w tym postępowaniu będzie Minister. W tych postanowieniach Naczelny Sąd Administracyjny nie podtrzymał w omawianym zakresie tj. co do szczebla organu rządowego, stanowiska przyjętego we wcześniejszych postanowieniach z dnia: 30 marca 2006 r. sygn. akt I OW 269/05, 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OW 27/08, 30 lipca 2008 r. sygn. akt I OW 39/08 natomiast podzielił stanowisko zaprezentowane w postanowieniu z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt I OW 70/08.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 13 marca 2009 r. sygn. akt I OW 196/08; I OW 197/08; I OW 201/08 i 15 maja 2009 r. sygn. akt I OW 15/09, I OW 16/09 wskazał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy także do stwierdzenia nieważności jednoinstancyjnej ostatecznej decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego wydanej na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 3 poz. 14 ze zm.) posiłkując się przepisami: art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1991 r. Nr 7, poz.24 ze zm.), art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 2, art. 8 i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 107, poz. 464 ze zm.) i art. 17 pkt 3 k.p.a.

Jednakże wysoce wątpliwe jest wskazywanie w obowiązującym stanie prawnym na art. 58 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników jako regulację zbliżoną przedmiotowo do przymusowego wykupu nieruchomości dokonanego na mocy powołanej ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Porównanie tych regulacji wskazuje, że nie są one analogiczne, inne bowiem były przesłanki materialnoprawne, zasady, tryb i sposób przejmowania nieruchomości na mocy ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r., a inne na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. oraz ustaw ją poprzedzających. Tym samym nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego w powołanych wyżej postanowieniach z dnia 15 maja 2009 r. oraz z dnia 13 marca 2009 r., wskazującego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ zawsze właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Nie można podzielić poglądu, że to Agencja Nieruchomości Rolnych przejęła kompetencje w sprawie przymusowego wykupu nieruchomości rolnych. Wprawdzie Agencja Nieruchomości Rolnych zgodnie z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wydaje decyzje o przejęciu na własność Skarbu Państwa gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, ale za odpłatnością i jedynie wtedy, gdy z takim wnioskiem wystąpi właściciel nieruchomości, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo którego małżonek ma ustalone takie prawo oraz gdy zachodzą okoliczności określone w art. 28 ust. 7 pkt 1 ustawy. Unormowanie to można porównać tylko z poprzednimi regulacjami zawartymi w: art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 118); art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz. 140); art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 268), a zatem organem właściwym do prowadzenia postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności decyzji zapadłych tylko na podstawie tych ustaw będzie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w każdym przypadku, tj. niezależnie od tego, czy kwestionowana decyzja wydana została tylko przez organ stopnia podstawowego, czy także przez organ stopnia wojewódzkiego (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt I OW 92/08, I OW 105/08, I OW 108/08).

Przypomnieć należy, że sprawy zakończone wydaniem decyzji o przymusowym wykupie na rzecz Państwa nieruchomości rolnej na podstawie art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych wtedy gdy istniały, należały do kategorii spraw z zakresu administracji rządowej. Zatem wskazując organ wyższego stopnia do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji Naczelnika Gminy w K. i Prezydenta Miasta Zawiercia orzekających o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowych nieruchomości położonych w K. odnieść się trzeba także do najnowszej regulacji, a mianowicie do ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206), która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2009 r. Ustawa ta stanowi element reformy administracji publicznej, w ramach których przewiduje się wzmocnienie pozycji wojewody. Według art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy do właściwości wojewody jako organu administracji rządowej w województwie należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji tj. organów administracji rządowej oraz według art. 3 ust. 1 pkt 7 tej ustawy wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie także jako organ wyższego stopnia, jest wojewoda. Treść przepisów wskazuje, że dotyczą one sytuacji, gdy sprawy z zakresu administracji rządowej nie zostały przekazane do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, wówczas bowiem stosownie do przepisów art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 8 ust. 1 i 2, art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 5 ust. 1 i art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) organem wyższego stopnia są co do zasady samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne tj. dotyczące spraw określonego rodzaju, stanowią inaczej (np. art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie, wobec przedstawionych wyżej rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że właściwym w niniejszej sprawie do załatwienia wniosku Z. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w K. z dnia [...] września 1975 r. nr [...], Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia [...] sierpnia 1977 r. nr [...] oraz Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia [...] sierpnia 1978 r. nr [...] jest Wojewoda Śląski.

Spory o właściwość oraz spory kompetencyjne rozstrzyga, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w drodze postanowienia, stosując odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.