Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 163/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 § 2, art. 183 § 1, art. 184, art. 188, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch del. WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 969/08 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 969/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

W/w wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją Starosty Krakowskiego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ) - odmówiono M. K. zwrotu części działek ewidencyjnych o numerach: [...],[...] i [...], położonych w M. w gminie W., w granicach wywłaszczonej parceli gruntowej l. kat. [...] o powierzchni 0,5858 ha b. gm. kat. M.

W ustaleniach faktycznych organ wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 1970 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych orzeczono o wywłaszczeniu opisanej wyżej parceli gruntowej na rzecz Państwa, na cele budownictwa specjalnego. Wspomniana decyzja została wydana na wniosek Dyrekcji Inwestycji Miejskich w Krakowie z dnia [...] lipca 1970 r. w którym wskazano, że wywłaszczenie nieruchomości położonych w b. gm. kat. M. - w tym przedmiotowej działki - było niezbędne pod budownictwo specjalne na "[...]". We wniosku tym powołano się przy tym na decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. nr [...] wydaną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury. Orzeczeniem tym z kolei ustalono lokalizację terenów wojskowych na "[...]". Części obszaru wywłaszczanego, znajdującego się w granicach miasta Krakowa przeznaczono pod budownictwo kubaturowe, którego realizację zakończono w 1970 r. Tereny zlokalizowane zaś w powiecie krakowskim, przeznaczono na plac ćwiczeń wojskowych, zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej w Krakowie z dnia [...] kwietnia 1969 r. nr [...], zmieniającą - za zgodą stron - powołaną wyżej decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...].

W oparciu o kserokopię mapy katastralnej, obejmującej w/w obszar wojskowy, na której zaznaczono granice projektowanego placu ćwiczeń wraz z jego elementami ustalono, iż

wywłaszczona parcela l. kat. [...] została przeznaczona w części pod tzw. autodrom, służący do ćwiczeń jazdy samochodami ciężarowymi, terenowymi i gąsienicowymi. Pozostały zaś jej fragment, od strony drogi Kraków-Katowice, stanowił pas strefy ochronnej.

Następnie decyzją Starosty Krakowskiego z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] wygaszono zarząd MON do przedmiotowych działek, które przewidziane zostały pod przebudowę ulicy [...] w ciągu drogi Kraków-Katowice, w rejonie wsi M. gm. W.

Organ ustalił też, iż - leżące w granicach parceli l. kat. [...] - działki nr [...] i [...], stanowią obniżony teren porośnięty chwastami oraz samosiejkami drzew i

krzewów, ograniczony od strony południowej robotami drogowymi, a od północnej

naturalnym ukształtowaniem.

Uwzględniając powyższe stwierdzono, że brak było podstaw do uznania parceli l. kat. [...] za zbędną dla celu wywłaszczenia - w rozumieniu art. 137 §1 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotowa parcela, w granicach działek nr [...] i [...], po dacie wywłaszczenia, została użyta na cel jej przejęcia i stanowi strefę ochronną placu ćwiczeń. Zmiana zaś w późniejszym czasie sposobu użytkowania gruntu, pozostawała bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Rozpatrując sprawę na skutek odwołania wniesionego przez M. K., Wojewodą Małopolski decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na treść art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podniósł, że przesłanką zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W myśl zaś art. 137 ust. 1 cytowanej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia (pkt 1) albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany (pkt 2).

Podniesiono jednocześnie, iż ponieważ w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia został w decyzji wywłaszczeniowej określony w sposób ogólnikowy a zatem prawidłowa ocena tego celu wymagała analizy całej dokumentacji wywłaszczeniowej. Stwierdzono więc, że sporny grunt został wywłaszczony na cel, ogólnie określony, jako "budownictwo specjalne", bez powołania się na konkretną decyzję o lokalizacji szczegółowej. Z tego względu pomocną dla konkretyzacji celu wywłaszczenia była treść wniosku

Dyrekcji Inwestycji Miejskich l w Krakowie z dnia [...] lipca 1970 r. o wywłaszczenie przedmiotowej parceli, w której powołano się na decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. zawierającą załącznik graficzny w postaci mapy katastralnej. O przeznaczeniu omawianego gruntu świadczyła – zdaniem organu wojewódzkiego - także treść kierowanej do poprzedniej właścicielki nieruchomości oferty w sprawie dobrowolnej sprzedaży parceli, w której zawarto stwierdzenie, że nieruchomość przeznaczona została pod budowę inwestycji zamiennych na "[...]" i treść opracowania pod nazwą "Program inwestycji zamiennych w garnizonie Kraków" z dnia [...] września 1964 r., z którego z kolei wynikało, że teren tzw. "[...]" przeznaczono pod urządzenie obiektu wojskowego tj. placu ćwiczeń, odtworzonego przez władze miasta Krakowa w zamian za zlikwidowany obiekt i plac ćwiczeń "[...]".

Ponadto ustalono, że decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie

o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965r, stanowiąca podstawę

wywłaszczenia powołanej parceli zmieniona została - za zgodą stron - mocą decyzji

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr [...] z dnia [...]

kwietnia 1969 r., a więc przed dokonaniem przedmiotowego wywłaszczenia zmieniona a zmiana polegała na stwierdzeniu, że całość terenu położonego w granicach objętych decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i [...] będzie użytkowana przez Wojsko Polskie,

zamiast przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich l w Krakowie.

W tych warunkach organ zauważył, iż cel wywłaszczenia, określony jako "budownictwo

specjalne", należało odczytywać, mając na uwadze treść decyzji lokalizacyjnej

nr [...] , po jej zmianie dokonanej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969 r. i

z tego powodu Wojewoda podzielił pogląd Starosty Krakowskiego, że celem wywłaszczenia przedmiotowych parcel było urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń dla potrzeb Wojska Polskiego i cel wywłaszczenia został zrealizowany. Niewybudowanie zaś na przedmiotowej parceli obiektów wojskowych, nie mogło być – w ocenie organu - podstawą uznania nieruchomości za zbędną dla celu wywłaszczenia, ponieważ sposób zagospodarowania i wykorzystania gruntu należało oceniać w odniesieniu do sposobu zagospodarowania i wykorzystywania całego kompleksu szkoleniowego "[...]", w skład którego wchodził, oprócz obszaru zurbanizowanego, również teren niezabudowany, służący szkoleniu wojsk, polegającemu m.in. na prowadzeniu ćwiczeń spadochronowych, jazdy samochodami ciężarowo-terenowymi i gąsienicowymi oraz ćwiczeń strzeleckich.

Od wyżej przedstawionej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. K.

Domagając się chylenia zaskarżonej decyzji, skarżąca zarzuciła organowi rażące

naruszenie przepisów art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 3 października 2006 r. ( sygn. akt II SA/Kr 2936/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. K. uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, gdyż organy prawidłowo ustaliły, iż cel wywłaszczenia parceli l. kat. [...] należało ustalić na podstawie decyzji wywłaszczeniowej i innych poprzedzających jej wydanie dokumentów. Celem wywłaszczenia było istotnie zatem urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń dla potrzeb Wojska Polskiego i cel ten został zrealizowany.

Następnie, rozpoznając sprawę na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez M. K., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. ( sygn. akt l OSK 249/07 ) uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W motywach swego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że uzasadnienie orzeczenia Sądu pierwszej instancji nie zawierało pełnego wyjaśnienia podstawy zapadłego rozstrzygnięcia. Nie można bowiem było odmówić racji twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, że ocena, dotycząca zasadności rozstrzygnięcia odmawiającego zwrotu, winna za punkt wyjścia, w zakresie określenia celu wywłaszczenia, przyjąć rozważania dotyczące pojęcia "budownictwa specjalnego" - w oparciu o przepisy - obowiązującej w dacie wywłaszczenia - ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 6, poz. 46) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego (Dz. U. Nr 35, poz. 176).

Ponadto Sąd kasacyjny zwrócił również uwagę na konieczność oceny w tej sprawie, czy konkretne zamierzenia, przewidziane do zrealizowania na tej właśnie nieruchomości,

mieszczą się w powyższym celu, a jeśli tak, to należałoby rozważyć, w świetle regulacji zawartej w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czy cel ten został zrealizowany. Jeśli bowiem cel wywłaszczenia podany był w decyzji wywłaszczeniowej bardzo ogólnie jako "budownictwo specjalne", bez odniesienia do konkretnej decyzji o lokalizacji szczegółowej, z tym większą wnikliwością należało ocenić wynik przeprowadzonej przez organy analizy dokumentacji poprzedzającej wydanie decyzji wywłaszczeniowej, która służyła sprecyzowaniu celu wywłaszczenia, a następnie ustaleń dotyczących realizacji tego celu.

Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył przy tym, że we wskazanym wyżej "Programie inwestycji zamiennych w garnizonie Kraków" z dnia [...] września 1964r., na terenie M., przewidziano powstanie rejonu budynków magazynowych wraz z zapleczem (pkt VIB i VIIB). Decyzja zaś o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. dotyczyła lokalizacji terenów wojskowych na terenie położonym na [...], decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 1965 r. określała lokalizację magazynów na terenie położonym w M. a decyzja z dnia [...] kwietnia 1969 r. ustalała, że całość terenu, w granicach wydanych decyzji lokalizacyjnych nr [...] i nr [...], będzie użytkowana przez Wojsko Polskie, dlatego też ustalenie, że na całej nieruchomości, objętej złożonym przez M. K. wnioskiem o zwrot, został zrealizowany - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami – cel wywłaszczenia, poprzedzone być musiało niebudzącym wątpliwości

skonkretyzowaniem tego celu.

Rozpatrując sprawę po raz kolejny, wyrokiem z dnia 24 listopada 2008 r. ( sygn. akt II SA/Kr 969/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swego wyroku Sąd stwierdził, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1970 r. wywłaszczono parcelę gruntowa l. kat [...] o powierzchni 5858 m2. Obszar ten, na przestrzeni czasu, zmieniał oznaczenie ewidencyjne oraz konfigurację. Z dokumentów geodezyjnych sporządzonych przez Zakład [...] "[...]" Spółka z o.o. K. wynikało jednak, że parcela katastralna nr [...] położona była w obrębie działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...].

W powiązaniu z powyższym oraz pozostałym materiałem dowodowym

zgromadzonym w aktach sprawy, Sąd uznał zatem za dowolne ustalenia organów, w myśl których celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń dla potrzeb Wojska Polskiego, w szczególności zaś autodromu - na części, która weszła następnie w skład działki nr [...], a także strefy ochronnej - na części, która weszła potem w obszar działek nr [...],[...]. Treść bowiem takich dokumentów jak: decyzja wywłaszczeniowa, wniosek o wywłaszczenie, pismo do M. K. poprzedzające jego złożenie, decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] wraz z planem, decyzja z [...] kwietnia 1969 r. nr [...] oraz Program Inwestycji Zamiennych w garnizonie Kraków, nie zostały poddane

rzetelnej analizie. Z treści pisma Dyrekcji Inwestycji Miejskich w Krakowie do M. K. z dnia [...] czerwca 1970r. nie wynikało, którą z decyzji lokalizacyjnych objęta była jej nieruchomość i jakie konkretnie cele miały być na niej zrealizowane. Zasygnalizowano tylko ogólnie, że chodzi w tym przypadku o budowę obiektów zamiennych M. - [...]. Dopiero wniosek o wywłaszczenie z dnia [...] lipca 1970 r. odwołuje się do decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. której treść wskazuje, że ustalono nią lokalizację szczegółową dla terenów wojskowych na terenie położonym w P. powiat Kraków, oznaczonym na załączonym planie w skali 1 : 2880 kolorem czerwonym oraz, że na jej podstawie, inwestor miał przystąpić do opracowania

dokumentacji projektowo-kosztorysowej z planem zagospodarowania.

Sąd podniósł też, że w zaskarżonej decyzji podaje się, że zgodnie z powołanym załącznikiem, teren parceli gruntowej l.kat. [...] objęty był wymienioną lokalizacją terenów wojskowych, przy czym takie stwierdzenie nie znajduje odzwierciedlania w

zgromadzonym materiale dowodowym. Żaden dostępny w aktach administracyjnych

dokument nie został bowiem opisany jako plan do tej decyzji, co czyni niemożliwym dokładne określenie obszaru, którego ona dotyczyła pod kątem lokalizacji przedmiotowej parceli. Również inne mapy i plany archiwalne nie odzwierciedlały usytuowania parceli gruntowej l.kat. [...] w relacji do planowanych zamierzeń inwestycyjnych.

Stwierdzono także, że w uzasadnieniu ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z dnia [...] maja 1993 r. nr [...] o odmowie zwrotu M. K. przedmiotowej nieruchomości wskazano - jako podstawę wywłaszczenia - decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 1965 r. a jak wynikało z przedmiotowej decyzji ustalała ona lokalizację szczegółową magazynów na terenie położonym w M., oznaczonym na załączonym planie w skali 1 :2880 kolorem czerwonym. W aktach niniejszej sprawy brak było jednak załącznika do tej decyzji.

Podkreślając, że w sprawie niniejszej nie uwzględniono materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy zakończonej w/w ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z dnia [...] maja 1993 [...], Sąd uznał, iż uniemożliwiło to analizę istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnień oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie, która z tych dwóch zupełnie rożnych decyzji lokalizacyjnych była podstawą wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.

Sąd Wojewódzki wziął również pod uwagę także Program Inwestycji Zamiennych w garnizonie Kraków zatwierdzony przez dowódcę Warszawskiego Okręgu Wojskowego [...] września 1964 r., który wyodrębniał w swej treści zupełnie różne zadania inwestycyjne.

Wskazano też, że wprawdzie plan sytuacyjny podziału nieruchomości z dnia [...] maja 1958 r. obrazuje lokalizację już po podziale pgr. l. [...], jednakże łącznie z niewielkim obszarem parcel z nią sąsiadujących, co nie pozwala na dokonywanie jakichkolwiek porównań z dokumentacją związana z programem inwestycji zamiennych. Pozostałe mapy tj. plan Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] listopada 1964 r., stanowiący wstępne uzgodnienie granic lokalizacji, w ogóle nie zawierał parceli [...] a działki nie miały oznaczenia, z wyjątkiem jednej ( mającej oznaczenie nieczytelne), która położona jest w innym miejscu, bo w rejonie ośrodka szkolenia artyleryjskiego.

Konkludując, Sąd Wojewódzki uznał, że w sprawie niniejszej organy nie udowodniły, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń dla potrzeb Wojska Polskiego ( autodrom i strefa ochronna ) a ponadto, że wadą dokonanych w postępowaniu administracyjnym ustaleń było

pominięcie w rozważaniach analizy zapisów obowiązującej w dacie wywłaszczenia ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego. Uchybienia te miały bezpośredni wpływ dla oceny okoliczności dotyczących realizacji celu wywłaszczenia, czy innych zaszłości mogących mieć wpływ na zasadność żądania M. K. zwrotu przedmiotowej nieruchomości, która w opisanej sytuacji – została przez Sąd uznana za przedwczesną.

W tych warunkach uznając, że zaistniałe w tej sprawie uchybienia przepisom prawa materialnego i procesowego winny skutkować uchyleniem decyzji zaskarżonej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zalecił, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wyeliminowano wytknięte uchybienia, wydając rozstrzygnięcie w następstwie niewadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej [...] Spółka Akcyjna, wskazując - jako jej podstawę - naruszenie przepisów prawa postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez:

- przekroczenie zakresu związania wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2008 r. ( sygn. akt I OSK 249/07) polegające na przyjęciu, iż organy administracji publicznej nie udowodniły, iż celem wywłaszczenia było urządzenie obiektu wojskowego;

- niewypełnienie zalecenia Naczelnego Sądu administracyjnego, zawartego w powyższym wyroku, polegające na braku usunięcia wątpliwości, co do prawidłowości stanowiska organów administracji publicznej w przedmiocie konkretyzacji celu wywłaszczenia, mającego stanowić przesłankę wydania decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie, na wypadek nie stwierdzenia uchybień polegających na naruszeniu przepisów postępowania, o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi M. K., wraz z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono w szczególności, że choć w w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r. Sąd ten przyznał, że cel wywłaszczenia został ustalony na podstawie właściwych środków dowodowych i dokumentów oraz to, że co do zasady, został ustalony prawidłowo, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do przekonania, iż organy nie udowodniły celu decyzji wywłaszczeniowej.

Ponadto akcentowano też, że Sąd pierwszej instancji nie usunął wątpliwości, co do celu wywłaszczenia bowiem nie dokonał oceny celu wywłaszczenia przez pryzmat przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego, a jedynie uchylił zaskarżoną decyzję wskazując na merytoryczne i formalne braki w dokumentacji i ustaleniach organów.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Tak więc, w tym wypadku postępowanie kasacyjne sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podniesionych przez skarżącego podstaw kasacyjnych.

Na wstępie należy zauważyć, że - jak wspomniano wyżej - skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie jedynie przepisów postępowania a zatem niezrozumiałym było zgłoszenie w skardze kasacyjnej alternatywnego wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. W myśl art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę jedynie w przypadku, gdy w sprawie nie zachodziło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie zaś w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej tylko na zarzucie wymienionym w art. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy, nie dawało natomiast w ogóle możliwości oceniania przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku w kontekście naruszeń prawnomaterialnych.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy stwierdzić, że zarzuty te nie były zasadne.

W wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r. Naczelny Sad Administracyjny nie przesądził bowiem o tym, iż cel wywłaszczenia został w tej sprawie ustalony prawidłowo. Sąd kasacyjny stwierdził jedynie, że cyt. " w oparciu o dokumentację powołaną przez organy administracji publicznej prowadzące postępowanie zwrotowe Sąd pierwszej instancji uznał, że prawidłowo organy te ustaliły, iż celem wywłaszczenia parceli I kat. [...] było urządzenie obiektu wojskowego" ( k. 94 akt Sądu Wojewódzkiego). Wypowiedź ta dowodzi zatem, że o prawidłowości ustaleń faktycznych, dokonanych w toku postępowania administracyjnego wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który pierwotnie rozpoznawał skargę M. K. Naczelny Sąd Administracyjny ten fakt w uzasadnieniu swego wyroku jedynie zrelacjonował a sam wypowiedział się w sposób zgoła odmienny. Polecił bowiem Sądowi pierwszej instancji dokonanie wnikliwej oceny zaskarżonej decyzji, przy czym ocena ta jako dotycząca zasadności rozstrzygnięcia odmawiającego zwrotu, winna za punkt wyjścia, w zakresie określenia celu wywłaszczenia, przyjąć rozważania dotyczące pojęcia "budownictwa specjalnego" - w oparciu o przepisy - obowiązującej w dacie wywłaszczenia - ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego.

Wytyczne zawarte w wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r. nie obligowały również Sądu Wojewódzkiego do czynienia – w zastępstwie organów administracyjnych – ustaleń faktycznych związanych z celem wywłaszczenia przedmiotowych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma bowiem obowiązku zbierania materiału dowodowego i jego rozważania, wręcz nie ma prawa wypowiadać się o nieocenionym przez organ materiale dowodowym. Z tego powodu, Sąd jeśli dojdzie do przekonania, że zebrany materiał dowodowy zawiera istotne braki to może, z powołaniem się na przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. uchylić decyzję organu i ograniczyć się do zawarcia wskazań, co do dalszego postępowania, co w niniejszej sprawie zostało uczynione.

Uznając zatem, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.