Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 275/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2021 r. sprawy ze skargi [...] D. K., M. K. Sp. j. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor, organ nadzoru) z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: Naczelnik, organ egzekucyjny) z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

2. Postępowanie przed organami administracji.

2.1. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku [...] D. K., M. K. Sp. j. w Z. (dalej: Spółka) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za okres 03-06, 08-09, 11/2014 r. Łączna kwota należności głównej wynosiła [...] zł. Podstawę prawną w/w dokumentów stanowiła decyzja Naczelnika z dnia [...], którym postanowieniami z dnia [...] nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienia te Dyrektor utrzymał w mocy.

Dnia [...] Naczelnik sporządził zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Spółki. Pismem z dnia 9 września 2019 r. Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zarzucając, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) nieistnienie obowiązku oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 tej ustawy. Na tej podstawie Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny nie uznał zarzutów zgłoszonych pismem z 9.09.2019r. za zasadne. Na ww. postanowienie Spółka złożyła zażalenie. Postanowienie to uchylił Dyrektor i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik nie uznał zarzutów zgłoszonych pismem z 9.09.2019r. za zasadne. Spółka złożyła zażalenie. Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Na powyższe postanowienia pełnomocnik zobowiązanej Spółki złożył skargę do WSA w Gliwicach. Sąd wyrokiem z dnia 8 września 2020 r. o sygn. akt I SA/Gl 839-845/20 oddalił skargę.

2.2. Pismem z dnia 15 czerwca 2020 r. pełnomocnik Spółki skierował do Naczelnika wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr od [...] do nr [...], na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Naczelnik po rozpoznaniu żądania zobowiązanej Spółki postanowieniem z dnia [...] odmówił jego umorzenia.

2.3. Dnia 15 lipca 2020 r. pełnomocnik Spółki zaskarżył postanowienie organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., na skutek egzekucji nieistniejącego obowiązku w części dotyczącej odsetek od egzekwowanej zaległości. Jednocześnie pełnomocnik zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenia postępowania w sprawie.

Pełnomocnik domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak podstaw prawnych do naliczania odsetek (art. 54 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa t.j. Dz. U. Z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., dalej: O.p.) od zaległości podatkowych poddanych egzekucji administracyjnej. Wskazał na długotrwałe prowadzenie postępowania odwoławczego przez organ II instancji, w tym nieuzasadnione przedłużania sprawy podatkowej i naliczanie odsetek, w sytuacji gdy nie ma to oparcia w materiale dowodowym sprawy i czynnościach podejmowanych przez organ odwoławczy.

2.4. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie może zostać umorzone jedynie w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 59 § 1 pkt 1-10 lub § 2 u.p.e.a. w brzmieniu do dnia 29.07.2020 r. Podkreślił, że w niniejszej sprawie sporna jest kwestia wnioskowanego przez pełnomocnika Spółki umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr od [...] do nr [...] w części dotyczącej odsetek od egzekwowanych zaległości podatkowych.

Dyrektor zaznaczył, że odwołania Spółki, w tym odwołanie od decyzji Naczelnika z dnia [...], znak [...] nie zostało jeszcze rozpatrzone. Przewidywane termin załatwienia sprawy został wyznaczony na dzień [...].

Ponadto obecnie w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony w zakresie objętym żądaniem pełnomocnika wnioskodawcy do stwierdzenia, w tym oceny zasadności naliczania bądź nie odsetek za zwłokę z uwzględnieniem przepisów art. 54 § 2 O.p. w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 O.p.

3.Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

3.1. Na powyższe postanowienie wierzyciel wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7 i 77 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 167 z późn. zm.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. na skutek utrzymania w mocy postanowienia bez podjęcia wszelkich czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,

b) art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 O.p. na skutek egzekucji nieistniejącego obowiązku w części dotyczącej odsetek od egzekwowanych zaległości podatkowych.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniósł, że zdaniem WSA w Gliwicach jakkolwiek organ egzekucyjny, w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej jednak jest on zobowiązany do sprawdzenia czy obowiązek ten istnieje (wyrok z 22.05.2019 r. I SA/GI 1207/18). Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nie przewiduje dla organu egzekucyjnego obowiązku uzyskania stanowiska wierzyciela, w przypadku takim organ egzekucyjny, wbrew stanowisku Dyrektora jest on uprawniony samodzielnie badać, czy nie zachodzi potrzeba umorzenia postępowania ze wskazanej przyczyny (por. wyroki: NSA z dnia 18 marca 2010 r. II FSK 2007/09, WSA w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2008 r., I SA/Po I 18/08, WSA w Warszawie z dnia 19 lipca 2006 r., III SA/Wa 1077/06, WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006 r. III SA/Wa 2850/05). Zgodnie z art. 15 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, istota zaś administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Dotyczy to także postanowień, które podlegają zaskarżeniu w trybie administracyjnym (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19.03.2015 r" I SA/Sz 1271/14). W ocenie Spółki organ odwoławczy nie mógł tym samym uchylić się od obowiązku zbadania istnienia egzekwowanego od zobowiązanej Spółki obowiązku.

Nie można zgodzić się z Dyrektorem wedle którego organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy nie są uprawnione do badania istnienia egzekwowanego obowiązku stosując art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Uchylając się od obowiązku dokonania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia istnienia egzekwowanego obowiązku organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 7 i 77 § 1 i 4 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a. Uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe, rozstrzygnięcie mogłoby być inne zwłaszcza, że jest jednocześnie organem odwoławczym w sprawach podatkowych. Z uwagi na art. 77 § 4 K.p.a. przyczyny niezałatwienia postępowań odwoławczych w terminie wyznaczonym art. 54 § 1 pkt 3 O.p. są mu znane z urzędu, nie wymagały tym samym dowodu, a jedynie zakomunikowania stronie.

3.2. Odpowiadając na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się niezasadna.

4.2. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).

4.3. Przedmiotem sporu jest kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o Nr od [...] do Nr [...], w części dotyczącej odsetek od egzekwowanych zaległości podatkowych, z uwagi na brak podstaw prawnych, w ocenie Spółki, do naliczenia odsetek (art. 54 § 2 o.p.) od zaległości podatkowych poddanych egzekucji administracyjnej.

4.4. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie tj. do dnia 29.07.2020 r.) postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego łub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zgodnie z przepisem art. 59 § 2 tej ustawy, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Stosownie do przepisu art. 59 § 3 u.p.e.a., w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.. Na podstawie § 4 powołanego przepisu, postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. Zgodnie z § 5 art. 59 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.

Z powołanych przepisów wynika, że wystąpienie zdarzeń określonych w przepisie art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej, obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Istotą umorzenia postępowania jest jego przerwanie, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o nieprowadzeniu już postępowania. Instytucja ta kończy postępowanie egzekucyjne z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. W takiej sytuacji administracyjne postępowanie egzekucyjne nie skutkuje realizacją tytułu wykonawczego i zaspokojeniem wierzyciela.

4.5. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący wskazał na przesłankę wynikająca z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Rozważając zasadność podniesionych w skardze zarzutów podnieść należy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Do umorzenia postępowania egzekucyjnego może dojść również wskutek oceny, że egzekucja należności pieniężnej nie będzie celowa, gdyż koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania.

Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel.

Podstawą prawną umorzenia postępowania egzekucyjnego może być wyłącznie jedna z okoliczności określonych w art. 59 §§ 1 lub 2 u.p.e.a.

Oznacza to, że organ egzekucyjny rozpoznając wniosek zobowiązanego o umorzenie postepowania egzekucyjnego, zobowiązany jest ustalić w ramach przysługującej mu kompetencji, czy doszło do ziszczenia się wskazanej przesłanki, w niniejszej sprawie określonej w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Powołany przepis wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj. a mianowicie czy obowiązek jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo nie istniał. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej.

Zdaniem Sądu, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że Dyrektor przeanalizował stanowisko strony w kwestii przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu i wbrew twierdzeniom pełnomocnika odniósł się do postępowania w sprawie zarzutów, podkreślając, że na dzień wystawienia tytułów wykonawczych ([...]) dokumenty te były prawidłowo wystawione przez wierzyciela, a określenie odsetek (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) było również zgodne z przepisami ustawy.

Z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wynika bowiem, iż tytuł wykonawczy powinien zawierać: treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Określenie "także", które doprecyzowuje treść tytułu wykonawczego w zakresie wskazania egzekwowanego obowiązku o charakterze pieniężnym. Tytuł wykonawczy musi więc nie tylko - jak wynika z art. 27 § 1 pkt 3 in principia u.p.e.a.- wskazywać treść obowiązku podlegającego egzekucji, np. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, wysokość tych zobowiązań podatkowych (zaległości podatkowej), ale również termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie. Skoro w przepisie tym mówi się, że tytuł wykonawczy powinien także określać rodzaj i stawki tych odsetek to niewątpliwie powinien też określać i przerwy w naliczaniu tych odsetek.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że organ egzekucyjny, egzekwując należność pieniężną, musi znać jej wysokość - w tytule egzekucyjnym muszą zatem być podane wszelkie dane pozwalające na jej ustalenie. Jeżeli przepis nakazuje wskazanie terminu, od którego nalicza się odsetki, to w przypadku, gdy nie nalicza się ich nieprzerwanie od jednego terminu początkowego aż do ich wyegzekwowania, konieczne jest wskazanie w tytule przerw w naliczaniu odsetek. Wierzyciel nie może bowiem w wyniku przymusowej realizacji obowiązku uzyskać należności wyższej niż należna.

Tym samym za zasadne uznać należy stanowisko organu egzekucyjnego, który po zbadaniu tytułów wykonawczych przekazanych do realizacji, wszczął i prowadził egzekucję administracyjną, na podstawie ww. tytułów wykonawczych z dnia [...].

W ocenie Sądu nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i § 4 u.p.e.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. na skutek utrzymania w mocy postanowienia bez podjęcia wszelkich czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 54 § 1 pkt 3 O.p. na skutek egzekucji nieistniejącego obowiązku w części dotyczącej odsetek od egzekwowanych zaległości podatkowych.

Przypomnieć należy, że w świetle art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, co też organy obu instancji uczyniły. Zdaniem Sądu, mając na uwadze art. 77 § 1 k.p.a., organ nadzoru w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

4.6. Odnosząc się do kwestii uznania, iż odsetki od egzekwowanych zaległości w podatku VAT były nienależne od dnia [...] (upływ terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym), gdyż brak jest podstaw do przyjęcia wyjątków, o których mowa w art. 54 § 2 O.p., a zaistnienie wyłącznie okoliczności wymienionych w przepisie art. 54 § 1 pkt 7 O.p. przypomnieć należy, że Dyrektor wystąpił do komórki prowadzącej postępowanie odwoławcze sprawy podatkowej, określonej w decyzjach Naczelnika z dnia [...] o Nr [...] o informację w tej kwestii.

Organ podatkowy II instancji wskazał, że odwołania Spółki, w tym odwołanie od decyzji Naczelnika z dnia [...], znak: [...] wydanej wobec Spółki nie zostało jeszcze rozpatrzone. Przewidywany termin załatwienia sprawy został wyznaczony na dzień [...]. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374), wprowadzonym ustawą z dnia 31 marca 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r., poz. 568), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach i kontrolach prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Powyższy przepis został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020r., poz. 875). Z kolei zgodnie z treścią art. 68 ust. 7 powołanej ustawy ww. terminy, których bieg uległ zawieszeniu, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. od dnia 23 maja 2020 r. Wobec powyższego, przewidywany termin załatwienia ww. sprawy przypadał na dzień [...]. W załączeniu niniejszego pisma przekazane zostały uwierzytelnione kserokopie postanowień Dyrektora z [...], [...] i [...], o znakach: [...], informujących o przewidywanym terminie załatwienia przedmiotowej sprawy.

Zdaniem Sądu mając na uwadze powyższe zasadnie przyjęto, że organ egzekucyjny na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego zbadał i wszczął egzekucję administracyjną w oparciu o prawidłowo wystawione dokumenty – ww. tytuły wykonawcze z dnia [...] - zgodnie z przepisem art. 29 § 1 u.p.e.a.

Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że w toku postępowania wszczętego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony w zakresie objętym żądaniem pełnomocnika Wnioskodawcy do stwierdzenia, w tym oceny zasadności naliczania bądź nie odsetek za zwłokę z uwzględnieniem przepisów art. 54 § 2 O.p. w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 O.p. Organ egzekucyjny przy ocenie przesłanek warunkujących umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn wskazanych przez Wnioskodawcę - pełnomocnika Spółki ma możliwość uzyskania i posiłkowania się informacją od wierzyciela egzekwowanych należności pieniężnych i to uczynił. Natomiast nie ma możliwości dokonywania odrębnej oceny okoliczności występujących w innym postępowaniu (postępowaniu odwoławczym), w szczególności przed jego zakończeniem.

Ponadto nie można tracić z pola widzenia faktu, iż pismem z dnia 9 września 2019 r. Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zarzucając, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a.) nieistnienie obowiązku oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 tej ustawy. Na tej podstawie Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny nie uznał ww. zarzutów. Postanowienie to, w wyniku rozpoznania zażalenia, uchylił Dyrektor i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Natomiast postanowieniem z dnia [...] Naczelnik nie uznał zarzutów zgłoszonych pismem z 9.09.2019r. za zasadne, a Dyrektor, rozpoznając zażalenie, utrzymał w mocy. Postanowienia to było przedmiotem skargi do WSA w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 8 września 2020 r. I SA/Gl 839-845/20 oddalił skargę.

Zdaniem Sądu kwestionowanie wymiaru i negowanie istnienia dochodzonego obowiązku, oraz domaganie się merytorycznej kontroli decyzji wierzyciela, będącej podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych z dnia [...] w trybie ustawy egzekucyjnej jest niedopuszczalne. Kwestia rozstrzygania o wymagalności należności określonej lub ustalonej w orzeczeniu decyzji wymiarowej leży w złożeniu odrębnego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 23.10.2018 r., II FSK 2945/16). W postępowaniu egzekucyjnym nie bada się meritum podstawy wymiaru, przy czym w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym zobowiązany może kwestionować treść obowiązku dotyczącego ustalonego lub określonego zobowiązania podatkowego. Na tym założeniu zbudowano zasadę niekonkurencyjności środków prawnych. Dlatego przewidziano w ustawie egzekucyjnej środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakimi są zgłaszane zarzuty. Potwierdza to najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 20.02.2019r. II SA/Go 695/18, w którym stwierdzono, że organ egzekucyjny nie jest władny do badania zasadności wystawienia tytułu wykonawczego. Okoliczności, które doprowadziły do powstania dochodzonej zaległości pieniężnej nie mogą być przedmiotem badania w postępowaniu egzekucyjnym, którego przedmiotem ma być ich wyegzekwowanie.

Tymczasem pełnomocnik konsekwentnie żądał od organów egzekucyjnych obu instancji oceny, czy postępowanie odwoławcze było zasadnie prowadzone w określonym terminie (czasie), czy przyczyny takiego prowadzenia postępowania były zasadne i czy organ odwoławczy był uprawniony do takiego, a nie innego gromadzenia i oceny materiału dowodowego w sprawie podatkowej w postępowaniu odwoławczym, do czego organy egzekucyjne nie posiadają kompetencji. Tym samym nie mógł orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Podnieść także należy, że wskazane na wstępie uzasadnienia tytuły wykonawcze wystawione zostały w dniu [...], a więc przed upływem terminu określonego w art. 139 o.p. Tym samym odsetki w nim wskazane naliczone zostały prawidłowo na dzień ich sporządzenia, a obowiązek ich uiszczenia istniał. Postępowanie prowadzone w trybie art. 59 u.p.e.a. nie służy ocenie prawidłowości postępowania wierzyciela, czy też organu odwoławczego od decyzji przez niego wydanych.

Zaprezentowanego stanowiska nie zmieniają powołane w uzasadnieniu skargi orzeczenia sądów administracyjnych w tym w wyroku tut. sądu z 22.05.2019 r. I SA/GI 1207/18), który zapadł w odmiennym stanie faktycznym. Sąd podziela wyrażony jakkolwiek organ egzekucyjny, w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej jednak jest on zobowiązany do sprawdzenia czy obowiązek ten istnieje. Co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Dyrektor w zaskarżonym postanowieniu (str. 8 – 9) wyraził swoje stanowisko w kwestii kwestionowanych przez skarżącą spółkę odsetek.

Reasumując, zdaniem Sądu, skarżąca spółka nie wykazała, aby organy egzekucyjne obu instancji uchylały się od zbadania przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego, co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Natomiast z przyczyn wskazanych powyżej, Dyrektor, działając w niniejszej sprawie jako egzekucyjny organ nadzoru nie posiadał kompetencji do orzekania w sprawie podatkowej.

4.7. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.