Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1770/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Gmina Miasto L. wniosła skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], o odmowie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę Miasto L. własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów oraz budynków jako działka nr [...] o pow. [...] m2, w obr. geod. [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta L. złożył do Wojewody [...] dokumentację inwentaryzacyjną mienia ogólnonarodowego (państwowego) obejmującego nieruchomość Skarbu Państwa położoną w L. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w L. - XVI Wydział Ksiąg Wieczystych, wnosząc jednocześnie o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).

Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wobec zapisu w karcie inwentaryzacyjnej, iż władającym przedmiotową nieruchomością w dniu 27 maja 1990 r. były Zakłady [...], podjął czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy opisana wyżej nieruchomość pozostawała w tym dniu, tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepis wprowadzające (...), w zarządzie ww. przedsiębiorstwa na podstawie jednego z dokumentów określonych w art. 38 ust. 2 lub art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ( Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74). W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w ocenie Wojewody, zgromadzono dokumenty mogące świadczyć o sprawowaniu zarządu przez ww. Zakłady w dniu 27 maja 1990 r. na przedmiotowej nieruchomości. W celu określenia jaka część przedmiotowej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała we władaniu Zakładów [...] Wojewoda zlecił wykonanie opracowania geodezyjno-prawnego. Z powyższego opracowania wynikało, że grunt działki [...] o pow. [...] m2 w całości pozostawał w zarządzie Zakładów [...] z tytułu nabycia go: umową sprzedaży z dnia [...] marca 1969r. rep. [...] oraz orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. L. Urzędu Spraw Wewnętrznych o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z dnia [...] stycznia 1971 r. [...]. Dokumenty te stanowią dowód potwierdzający sprawowanie przez państwową jednostkę organizacyjną formalnego zarządu nieruchomością, ponieważ są to dokumenty określone w treści art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74, ze zm.).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewoda [...] stwierdził, iż tytuł prawny w postaci prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w L. - XVI Wydział Ksiąg Wieczystych, przysługujący Zakładom [...] wyklucza możliwość komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...).

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prezydent Miasta L. domagając się: 1) stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez gminę Miasto L., udziału wynoszącego [...] części we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, 2) odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez gminę Miasto L., udziału wynoszącego [...] części we współwłasności przedmiotowej nieruchomości

Rozpatrując sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała na art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r., który zobowiązuje i jednocześnie upoważnia do potwierdzenia nabycia prawa własności danego mienia przez właściwą gminę, jeśli zostały łącznie spełnione następujące warunki:

- uwzględniono stan faktyczny i prawny komunalizowanego mienia z dnia wejścia tego przepisu w życie,

- mienie wnioskowane do skomunalizowania winno stanowić wówczas własność Skarbu Państwa należeć (w rozumieniu tego przepisu) do jednego z podmiotów w nim wymienionych, oraz

- nie podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, Wojewoda [...] nie w pełni wykorzystał zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumenty załączone do powyższego opracowania. Należy wskazać, iż orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. L. Urzędu Spraw Wewnętrznych o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z dnia [...] stycznia 1971 r. Nr [...], zgodnie z którym przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie Zakładów, nie przesądza jednoznacznie o ustanowieniu w dniu 27 maja 1990 r. tego prawa. Dowodem takim jest natomiast stan księgi wieczystej i ujawnione w nim prawa. Zgodnie z księgą wieczystą KW Nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla [...] w L. - XVI Wydział Ksiąg Wieczystych przedmiotowa działka nr [...] o pow. [...] m2 powstała z odłączenia z księgi wieczystej KW [...]. W Dziale II ww. księgi figuruje zapis zgodnie z którym w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa działka stanowiła własność Skarbu Państwa, w zarządzie Zakładów [...] w L. Stan ten Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ustaliła w oparciu o badanie księgi wieczystej wykonane przez Konsorcjum Geodezyjne.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 70, ze zm.) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przepis art. 3 ust. 1 ww. ustawy stanowi zaś, że domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Co istotne zgodnie z art. 7 rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko: prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy, niezależnie od wpisu; prawa dożywocia; służebnościom ustanowionym na podstawie decyzji właściwego organu administracji państwowej; służebnościom drogi koniecznej albo ustanowionym w związku Z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia; służebnościom przesyłu. Wyłączenie to nie znajduje zastosowania do komunalizacji z mocy prawa w trybie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...).

Organ odwoławczy wskazał, że ocena czy powołane powyżej orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. L. stanowiło wystarczającą podstawę do ujawnienia prawa zarządu Zakładów [...] w L. ww. nieruchomości Skarbu Państwa podlegało ocenie sądu wieczysto-księgowego. W niniejszym postępowaniu prowadzonym na gruncie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) organ administracji publicznej nie jest władny dokonać odmiennej oceny stanu prawnego nieruchomości niż wynika z treści księgi wieczystej na dzień 27 maja 1990 r.

Gmina Miasto L. wniosła skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], o odmowie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę Miasto L. własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów oraz budynków jako działka nr [...] o pow. [...] m2, w obr. geod. [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Skarżący podnosił, że analiza aktów prawnych wskazuje, iż dla ustanowienia użytkowania (prawa zarządu) na nieruchomościach państwowych ustawodawca wymagał decyzji administracyjnej, wydawanej przez właściwy organ. Wymagały jej w szczególności art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. (tekst jed.: Dz.U. Nr 22 z 1969r., poz. 159) i art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., obowiązującej na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, tj. na dzień 27.05.1990 roku.

Ważna decyzja administracyjna była więc zawsze, mimo zmieniających się ustaw, warunkiem koniecznym powstania prawa użytkowania (zarządu) gruntu państwowego na rzecz państwowych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstwa państwowego. Było to przedmiotem wyjaśnień Trybunału Konstytucyjnego, na przykład w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. U 6/99 (OTK 1999/7/159), w którym szczegółowo opisano zbiór przepisów prawnych będących podstawą do podejmowania takich rozstrzygnięć. Również, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać (wyroki: NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 1989/97, publ. Lex nr 45054; z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98, publ. Lex nr 47368; z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05, publ. Lex nr 194864). Decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r., sygn. III CZP 81/93, ONSC 1994 r., nr 2, poz. 27). Zatem w przypadku, gdy taka decyzja nie zapadła, podmiot władający nieruchomością państwową był tylko i wyłącznie jej posiadaczem oraz nie przysługiwało mu do niej żadne ograniczone prawo rzeczowe.

Skarżący podkreślał, że liczne i ukształtowane w ciągu 25 lat orzecznictwo, dotyczące problematyki komunalizacji mienia Skarbu Państwa, w żadnej ze spraw nie wskazuje o możliwości dowodzenia istnienia prawa zarządu dla przedsiębiorstwa państwowego, z wpisów ujawnionych w księdze wieczystej. Ponadto jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 97/99 (dotyczącym nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]), dowody dopuszczone w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998r. Nr 23, poz. 120), w tym m.in. odpisy z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania, nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2242/98 lub w wyroku z dnia 26 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA 1728/96. Podobnie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach: z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt 1650/14, z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt 2419/13, z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt 3141/13. A w wyroku z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt 2014/09, jednoznacznie stwierdził: "decyzji o ustanowieniu zarządu do konkretnej nieruchomości, wydanej w oparciu o właściwą podstawę prawną, nie mogą zastąpić inne dokumenty, bo prawa zarządu nie można domniemywać".

Z tych powodów, zdaniem skarżącego, Zakłady [...] w L. nie legitymowały się w dniu 27 maja 1990 r. tytułem prawnym do części rzeczonych gruntów o pow. [...] m2, co też zostało potwierdzone w opracowaniu geodezyjno-prawnym sporządzonym przez Konsorcjum Geodezyjne, rozdz. IV, punkt B. Powyższy fakt poświadcza też badanie hipoteczne księgi wieczystej [...] (zał. Nr 9) oraz obliczenia pola powierzchni działek (zał. Nr 11), sporządzone w tym opracowaniu przez Geodetę Uprawnionego. Natomiast do części rzeczonych gruntów o pow. [...] m2, objętych umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1969 r. Repertorium A Nr [...], należy przyjąć, iż znajdowały się one w zarządzie w/w jednostki i brak jest podstaw do stwierdzenia komunalizacji tej części opisanego na wstępie mienia ogólnonarodowego (państwowego).

Odnosząc się natomiast do stwierdzeń Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, dotyczącej skutków ujawnienia w księdze wieczystej prawa zarządu dla Zakładów [...] w L., skarżący wskazywał, iż zgodnie z treścią art. 6268 k.p.c. sąd wieczystoksięgowy nie dokonywał jakichkolwiek ocen prawa zarządu dla Zakładów [...] w L., gdyż nie należało to do obowiązków ówczesnego Państwowego Biura Notarialnego w L.

Skarżący wnosił zatem o uchylenie w całości decyzji zaskarżonej jak i decyzja Wojewody [...] ją poprzedzającej.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosiła o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Przeprowadzając kontrolę we wskazanym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie a decyzje organów odpowiadały prawu.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie miał art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Przepis ten stanowi, że jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 – staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zgodnie zaś z treścią art. 11 ust. 1 tej ustawy składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli:

1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej,

2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14,

3) należą do Państwowego Funduszu Ziemi, z zastrzeżeniem przepisu art. 15.

Organ dokonał ustaleń, czy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, czyli w dniu 27 maja 1990 r., sporna działka stanowiła mienie ogólnonarodowe (państwowe) i należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej, czy też stanowiła mienie ogólnonarodowe należące do przedsiębiorstwa (pozostawały w jego zarządzie lub użytkowaniu) i z tego tytułu na mocy powołanej ustawy była wyłączona z komunalizacji.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym komunalizacja oparta na art.5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. następuje z mocy ustawy z dniem 27 maja 1990 r. w odniesieniu do mienia państwowego należącego w tym dniu do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Wydawana w tej sprawie decyzja ma charakter deklaratywny, ponieważ komunalizacja następuje z mocy prawa, i potwierdza jedynie skutek wynikający wprost z tej ustawy. Przy komunalizacji w trybie powołanej ustawy znaczenie ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Do organu orzekającego należy więc zbadanie, czy mienie mające podlegać komunalizacji stanowi własność Skarbu Państwa oraz czy w tym czasie należało ono do terenowego organu administracji stopnia podstawowego. Przedmiotem postępowania komunalizacyjnego są wyłącznie przekształcenia własnościowe zachodzące pomiędzy Skarbem Państwa a gminą w odniesieniu do mienia ogólnonarodowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2001 r., sygn. akt I SA 694/00, nie publ.).

Akta administracyjne wskazują, że ustalenia, które poczyniły organy w rozpatrywanej sprawie są prawidłowe i sprowadzają się do stwierdzenia, że sporna działka, jako pozostająca w dniu 27 maja 1990 r. w zarządzie Zakładów [...] w L., nie spełniała warunku należenia do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i dlatego nie mogła podlegać skomunalizowaniu z mocy prawa na rzecz Gminy Miejskiej L. Fakt pozostawania przedmiotowej działki w zarządzie (użytkowaniu) Zakładów [...] w L. potwierdzają zebrane w sprawie dokumenty

Decydujące znaczenia w rozpatrywanej sprawie ma fakt wpisu do księgi wieczystej potwierdzającego istnienie w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) prawa zarządu do spornej nieruchomości na rzecz Zakładów [...] w L. Zwrócić przy tym należy uwagę, że przedstawiony w skardze spór dotyczący wpisu prawa zarządu widniejącego w dacie 27 maja 1990 r. w księdze wieczystej nie może być rozstrzygnięty przez organy administracyjne. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] działał bowiem jako organ administracji publicznej w rozumieniu przepisu art. 5 § 2 pkt 3 kpa, a przedmiotem niniejszej sprawy było stwierdzenie, w świetle przesłanek z art. 5 ust. 1 ustawy, możliwości nabycia przez Gminę Miasta L. (wnioskodawcę) z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności przedmiotowych nieruchomości. Wobec tego w kompetencji organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie administracyjne nie leżało rozstrzyganie wskazanego wyżej sporu o prawo wpisane do księgi wieczystej, który jest sporem z zakresu prawa cywilnego (art. 1 w zw. z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Takie stanowisko zostało zaprezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyroki NSA z dnia: 28 stycznia 2005 r., sygn. akt I OSK 1064/04; 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 579/07; 22 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1823/11; 13 kwietnia 2012r., sygn. akt I OSK 499/11).

Z treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (t.j. z 2013 r. Dz. U. poz. 707, ze zm., dalej ukwh) wynika domniemanie prawne, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to działa na korzyść osoby wpisanej do księgi wieczystej. Obalenie tego domniemania mogłoby nastąpić w postępowaniu cywilnym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 ukwh). Wówczas to domniemanie z art. 3 ust. 1 ukwh mogłoby upaść z chwilą prawomocnego wykreślenia zarządu Zakładów [...] w L. z księgi wieczystej. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że wpis prawa zarządu widniejący w księdze wieczystej był w dacie 27 maja 1990 r. prawomocnym orzeczeniem sądowym (art. 49 ukwh) i w związku z tym orzekający organ administracji publicznej jest nim związany (art. 365 § 1 kpc), biorąc pod uwagę to, że dla komunalizacji z mocy samego prawa (art. 5 ust. 1) znaczenie ma stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wejścia w życie ustawy.

Organ przy ustalaniu przesłanki "należenia" spornej nieruchomości, o której mowa w przepisie art. 5 ust. 1 ustawy, trafnie zatem oparł się na wpisie zarządu zawartym w księdze wieczystej, istniejącym w dacie 27 maja 1990 r. W tej sytuacji zasadna była odmowa komunalizacji na rzecz Gminy Miasta L., ponieważ grunty państwowe oddane w zarząd Zakładów [...] w L., dla którego organem założycielskim był naczelny organ administracji państwowej (Minister Przemysłu), nie należały w sensie prawnym do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego (art. 5 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) i skutkiem tego nie podlegały komunalizacji. Przyjęcie stanowiska strony skarżącej prowadziłoby do podważenia sensu instytucji ksiąg wieczystych jako publicznego rejestru urzędowego i skutków prawnych wpisów tam ujawnionych. Obalenie przewidzianego w art. 3 ukwh domniemania jest bowiem możliwe tylko na drodze sądowej w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a także w każdym innym postępowaniu sądowym, w którym kwestia ta jest przesłanką rozstrzygnięcia (por. postanowienie SN z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt III CSK 146/10, LEX nr 785276).

Podkreślić należy, że Sąd orzekający w niniejszym składzie uważa, że nie można wykorzystywać postępowania komunalizacyjnego do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wszelkie spory o prawa do rzeczy nieruchomej wpisane w księdze wieczystej (w tym w dacie 27 maja 1990 r.) pozostają poza przedmiotem postępowania komunalizacyjnego. W postępowaniu komunalizacyjnym organ jest związany prawomocnym wpisem w księdze wieczystej czy też prawomocnym wyrokiem wydanym w postępowaniu uzgodnieniowym z art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd powszechny prowadzący postępowanie uzgodnieniowe jest natomiast związany ewentualną ostateczną decyzją komunalizacyjną.

Niezależnie od przedstawionego wyżej poglądu co do właściwości sądów powszechnych do rozstrzygania o prawidłowości istniejącego wpisu w księdze wieczystej, należy podkreślić, że strona skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby, że stan prawny nieruchomości przedstawiał się inaczej niż opisano w księdze wieczystej i zmierzałby do obalenia domniemania prawidłowości istniejącego wpisu.

Podsumowując, ujawniony w księdze wieczystej stan prawny nieruchomości istniejący w dacie 27 maja 1990 r. wskazuje wprost, że sporna nieruchomość znajdowała się w zarządzie wskazanego tym wpisem podmiotu.

Wbrew zarzutom skargi organy administracji publicznej prowadziły postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a także właściwie zastosowały zarówno przepisy procedury administracyjnej, jak i przepisy prawa materialnego, a powody podjętych rozstrzygnięć wyczerpująco przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.