Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1561/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 21, art 64, art 31
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art 8, 107, 7, 77, 80, 90, ust 3 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 96 poz 591
law: Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi K. K., T. M. i B. J. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "kpa", oraz art. 9q ust. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1297, ze zm.), zwanej dalej "specustawą kolejową" lub "utk", po rozpatrzeniu odwołań K. K., T. M. i B. J., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn. "Rozbudowa z przebudową [...]", orzekł o:

uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej mapy z projektem podziału działki nr [...] (arkusz mapy nr [...]) oraz działki nr [...] (arkusz mapy nr [...]), z obrębu ewidencyjnego [...], stanowiących załącznik Nr 2 do zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i w tym zakresie orzekł o zatwierdzeniu nowej mapy z projektem podziału działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...], stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji Ministra oraz nowej mapy z projektem podziału działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...], stanowiącej załącznik nr 2 do decyzji Ministra,

uchyleniu arkusza nr 2.3 mapy w skali 1:500 przedstawiającej istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych, stanowiącej załącznik Nr [...] do zaskarżonej decyzji Wojewody [...], i w tym zakresie orzekł o ustaleniu nowego arkusza nr [...] mapy w skali 1:500, przedstawiającej istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych, będącej załącznikiem nr 3 do decyzji Ministra;

uchyleniu w rozstrzygnięciu decyzji Wojewody [...] zapisu znajdującego się na stronie [...] w brzmieniu: "Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawia załącznik Nr 1 niniejszej decyzji (arkusze nr [...], [...], [...], [...]), przy czym linią ciągłą w kolorze niebieskim oznaczono linie rozgraniczające, które zgodnie art. 9s ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym stanowią linię podziału nieruchomości (linie rozgraniczające wewnątrz terenu kolejowego zamkniętego, które nie dzielą działek, oznaczono linią ciągłą w kolorze liliowym). Granice terenu przeznaczonego pod przebudowę infrastruktury i budowę tymczasowych obiektów budowlanych, na których inwestor będzie mógł prowadzić roboty budowlane w oparciu o uzyskane, przed wystąpieniem o pozwoleniem na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nimi na cele budowlane, bądź też w oparciu o zezwolenia uzyskane w odrębnym trybie, oznaczone na ww. załączniku Nr 1 linią przerywaną w kolorze brązowym." (wiersz [...], licząc od góry) i w tym zakresie orzekł o ustaleniu w rozstrzygnięciu decyzji nowego zapisu w brzmieniu: "Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawiono na mapie w skali 1:500 przedstawiającej istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych, linią ciągłą w kolorze niebieskim (linia, która zgodnie z art. 9s ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym stanowi linię podziału nieruchomości) oraz linią w kolorze liliowym (linie rozgraniczające wewnątrz terenu kolejowego zamkniętego, które nie dzielą działek), stanowiącej załącznik nr 2 do ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa i stanowiącej jej integralną część - arkusz nr [...] ww. mapy oraz stanowiącej załącznik Nr [...] do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] i stanowiącej jej integralną część - arkusze [...], [...], [...], [...], [...] ww. mapy. Granice terenu przeznaczonego pod przebudowę infrastruktury i budowę w tymczasowych obiektów budowlanych, na których inwestor będzie mógł prowadzić roboty budowlane w oparciu o uzyskane, przed wystąpieniem o pozwoleniem na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nimi na cele budowlane, bądź też w oparciu o zezwolenia uzyskane w odrębnym trybie, oznaczone na ww. załącznikach linią przerywaną w kolorze brązowym."

w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek [...] S.A. o wydanie decyzji o lokalizacji linii kolejowej w celu realizacji inwestycji pn.: "Rozbudowa z przebudową [...]" w ramach zadania inwestycyjnego: "Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych [...] w ramach Projektu: "Modernizacja [...]", wpłynął w dniu 25 kwietnia 2014 r.

Po uzupełnieniu wniosku w żądanym przez organ I instancji zakresie, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] października 2014 r. decyzję, znak: [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn. "Rozbudowa z przebudową [...]", zwaną dalej "decyzją Wojewody [...]", nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności.

Od decyzji Wojewody [...] odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, wnieśli: K. K., T. M. oraz B. J., reprezentowani przez adwokata T. P., zarzucając decyzji Wojewody [...] naruszenie art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

T. M. i B. J. wyjaśnili, iż na mocy decyzji Wojewody [...] działka nr [...], stanowiąca własność T. M., i działki nr [...], stanowiące własność B. J., zostały podzielone. Działka nr [...] została podzielona na działki nr [...], działka nr [...] na działkę nr [...], a działka nr [...] na działki o nr [...]. Pod realizację planowanej inwestycji przeznaczone zostały działki nr [...]. Skarżący podnieśli, iż na ww. działkach znajduje się parking, który na mocy umowy został wydzierżawiony prywatnej firmie, a dochody z tytułu zawartej umowy dzierżawy stanowią dużą część środków niezbędnych do zapewnienia utrzymania odwołujących się i ich rodzin. W swoich odwołaniach skarżący zaproponowali nadto alternatywne rozwiązanie dla realizacji przedmiotowej inwestycji. Nadto zdaniem odwołujących, decyzja Wojewody [...] została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a jej uzasadnienie nie spełnia przesłanek zawartych w art. 107 § 3 kpa.

K. K. w uzasadnieniu do odwołania wskazał, że na działce nr [...], stanowiącej jego własność, w części przeznaczonej pod przedmiotową inwestycję, znajduje się budynek mieszkalny i gospodarczo – garażowy, wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę. W trakcie postępowania administracyjnego nie był informowany o zamierzeniach inwestycyjnych inwestora, co stanowi naruszenie zasad wyrażonych w art. 8 i 9 kpa i spowodowało, że został on postawiony przed perspektywą życia w pobliżu trakcji kolejowej, a takiej traumy i stresu nie jest w stanie wynagrodzić nawet ewentualne odszkodowanie za przejęcie części spornej nieruchomości. Przyjęte przez inwestora rozwiązanie w zakresie przebiegu inwestycji, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jak również godzi w przysługujące stronie wyłączne prawo własności.

K. K., T. M. i B. J. podnieśli także, iż nie został im zapewniony udział w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący wskazali, iż o ww. postępowaniu nie zostali zawiadomieni.

Minister Infrastruktury i Budownictwa po rozpatrzeniu ww. odwołań, wydał omówioną na wstępie decyzję [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu, organ wskazał, iż stosownie do treści art. 9o ust. 1 specustawy kolejowej, z wnioskiem do Wojewody [...] o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej wystąpił uprawniony do tego podmiot, tj. spółka [...] S.A. Nadto wniosek, po uzupełnieniu, został uznany za kompletny, gdyż zawiera on wszystkie elementy, o których mowa w art. 9o ust. 3 specustawy kolejowej. Minister wyszczególnił, że do przedmiotowego wniosku załączone zostały mapy w skali 1:500 z projektowaną linią rozgraniczającą teren inwestycji, przedstawiające istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych oraz mapy w skali 1:1000 z projektami podziału nieruchomości. We wniosku określono także zmiany w dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i uzbrojeniu terenu.

Zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 4 specustawy kolejowej, do wniosku inwestor dołączył opinie oraz wystąpienia do organów wskazanych w tym przepisie. W aktach sprawy znajdują się bowiem:

pismo Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...],

pismo Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...],

pismo Zastępcy Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...],

pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...], Delegatura w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...],

postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...],

postanowienie Zarządu Województwa [...] z dnia [...] września 2013 r., znak: [...],

postanowienie Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2013 r., znak: [...],

postanowienie Starosty [...] z dnia [...] września 2013 r., znak: [...],

pismo Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...].

Nadto Minister wyjaśnił, że w myśl art. 9o ust. 4 specustawy kolejowej niewydanie przez właściwy organ opinii w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, traktuje się jako brak zastrzeżeń do wniosku. W aktach zaś znajdują się: wystąpienie inwestora o wydanie opinii do Wojewody [...] - pismo z dnia [...] sierpnia 2013r., znak: [...] oraz wystąpienie inwestora o wydanie opinii do Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...].

Minister wskazał również, iż co do pozostałych opinii wskazanych w art. 9o ust. 3 pkt 4 specustawy kolejowej, inwestor nie miał obowiązku ich przedkładania, gdyż w obszarze projektowanej inwestycji nie znajdują się tereny, z których istnieniem ustawodawca wiąże skutek uzyskania stosownych uzgodnień. Planowana inwestycja zlokalizowana jest bowiem poza pasem technicznym i ochronnym morskich portów i przystani oraz w obszarze inwestycji nie występują miejscowości uzdrowiskowe co powoduje, że inwestycja nie wymaga uzyskania opinii dyrektora właściwego urzędu morskiego i ministra właściwego do spraw zdrowia.

Inwestor dołączył także do wniosku decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Modernizacja [...]", zwaną dalej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach". Decyzja ta została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150), dalej p.o.ś, stąd zdaniem Ministra przy dokonywaniu oceny ważności tej decyzji zastosowanie znajdują zasady określone właśnie w ww. ustawie.

Minister wyjaśniał, iż stosownie do treści art. 46 ust. 4b p.o.ś. złożenie wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej winno nastąpić przed upływem czterech lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. W przypadku, gdyby okazało się, że wniosek o wydanie decyzji lokalizacyjnej został złożony po upływie ww. terminu, organ zobowiązany jest zbadać, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko przebiega etapowo oraz czy nie zmieniły się warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku bowiem, gdy inwestycja jest realizowana etapowo, a warunki nie uległy zmianie, zgodnie z art. 46 ust. 4c ustawy p.o.ś, termin na złożenie wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej może ulec wydłużeniu o dwa lata.

Minister ustalił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna w dniu [...] października 2008 r., a więc 4-letni termin na złożenie wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej upłynął w dniu [...] października 2012 r. Natomiast wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji został złożony w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...] w dniu 25 kwietnia 2014 r. Jednocześnie, w ocenie Ministra, przedsięwzięcie objęte decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przebiega etapowo. Z akt sprawy wynika, iż w terminie 4 lat od dnia uostatecznienia się decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. w dniu [...] marca 2012 r., inwestor wystąpił do Wójta Gminy [...] o ustalenie lokalizacji celu publicznego pn.: "Budowa i przebudowa linii kolejowej w ramach zadania inwestycyjnego "Modernizacja [...] W dniu [...] maja 2012 r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję, znak: [...], o ustaleniu lokalizacji celu publicznego pn.: "Budowa i przebudowa linii kolejowej na działkach o nr. ewid. [...] w obrębie geodezyjnym [...] oraz na działce nr ewid. [...] w obrębie geodezyjnym [...], w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Modernizacja [...]", czyli obiektu budowlanego wchodzącego w skład całego zamierzenia budowlanego, którego dotyczy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, co potwierdza, iż przebudowa linii kolejowej nr [...] przebiega etapowo.

Warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie uległy zmianie, a zatem spełnione zostały przesłanki wydłużenia możliwości złożenia wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej w oparciu o przedmiotową decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach o dwa lata, czyli do dnia [...] października 2014 r.

W ocenie Ministra kontrola przeprowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji ww. przedsięwzięcia wykazała, że organ pierwszej instancji prawidłowo zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, podał prawidłową podstawę prawną jego prowadzenia, jak również pouczył o prawie do składania wniosków i uwag, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. art. 9o ust. 6 specustawy kolejowej, Wojewoda [...] doręczył zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego wnioskodawcy i właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie przedmiotowej decyzji, na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadomił o wszczęciu postępowania w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronie internetowej tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej.

Organ I instancji wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla przedmiotowej inwestycji, której nadał rygor natychmiastowej wykonalności, a następnie doręczył decyzję wnioskodawcy oraz wysłał zawiadomienia o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji, na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony o wydaniu powyższej decyzji poinformowane zostały w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronie internetowej tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej.

W zawiadomieniach oraz w obwieszczeniu zamieszczono, zgodnie z art. 9q ust. 3 specustawy kolejowej, informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji.

Dokonując oceny merytorycznej decyzji Wojewody [...] organ odwoławczy uznał, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 9q ust. 1 specustawy kolejowej, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Powyższa decyzja określiła bowiem: linie rozgraniczające teren inwestycji, na mapach w skali 1:500, stanowiących załącznik Nr 1 do tej decyzji, warunki techniczne realizacji inwestycji, warunki wynikające z prawnie chronionych potrzeb ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (m in. poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez odpowiednie nieruchomości), które ma spełnić inwestor na następnych etapach przygotowania inwestycji. Decyzja Wojewody [...] zawiera również zatwierdzenie podziałów nieruchomości, przedstawionych na mapach z projektami podziałów w skali 1:1000, które stanowią załącznik Nr [...] do tej decyzji. Nadto decyzja Wojewody [...] określa termin wydania nieruchomości, o którym mowa w art. 9q ust. 6 specustawy kolejowej.

Minister, analizując decyzję Wojewody [...], powziął wątpliwości co do zasadności zajęcia części działek nr [...] z obrębu [...]. Stosownie do regulacji zawartych w art. 4 pkt 2 oraz art. 4 pkt 3 specustawy kolejowej, liniami rozgraniczającymi teren inwestycji może być objęty jedynie teren niezbędny dla planowanych obiektów budowlanych, który stanowił będzie linię kolejową zdefiniowaną w art. 4 pkt 2 specustawy kolejowej, tj. jedynie ta część nieruchomości, na której przewiduje się realizację inwestycji w zakresie linii kolejowej. Natomiast na rysunku nr [...] mapy w skali 1:500, stanowiącej załącznik Nr [...] do decyzji Wojewody [...], linie rozgraniczające teren przedsięwzięcia obejmują całość projektowanych działek nr [...] z obrębu [...], na których inwestor nie przewidział lokalizacji obiektów budowlanych związanych z planowaną inwestycją w zakresie linii kolejowej.

Minister podkreślił, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej musiałaby podlegać wzruszeniu w sytuacji, gdyby objęła liniami rozgraniczającymi teren nieruchomości lub części nieruchomości, na których nie przewidziano, stosownie do postanowień decyzji o pozwoleniu na budowę, realizacji obiektów budowlanych stanowiących część linii kolejowej, o której mowa w art. 4 pkt 2 specustawy kolejowej.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy, pismem z dnia 9 czerwca 2015 r., znak: [...], wezwał inwestora do udzielenia wyjaśnień, jakie prace będą prowadzone na projektowanych działkach nr: [...] z obrębu [...] oraz czy cały obszar ww. działek stanowi teren niezbędny dla planowanych obiektów budowlanych, który stanowił będzie linię kolejową zdefiniowaną w art. 4 pkt 2 specustawy kolejowej.

W odpowiedzi na ww. wezwanie inwestor udzielił obszernych wyjaśnień, które skonkludował stwierdzeniem, iż zakres prac na terenie przedmiotowych działek zmniejszył się w stosunku do początkowo planowanych, nadal jednak obejmuje znaczną część tych działek, które będą wykorzystywane do budowy lub przebudowy linii kolejowej. W kolejnych pismach inwestor doprecyzował swoje stanowisko wskazując, że rozwiązania projektowe zakładają lokalizację na ww. działkach ewidencyjnych skarp drogowych, instalacji oświetleniowej, jak również konieczność przejścia gazociągu wysokiego ciśnienia pod drogą. Jednocześnie załączył do ww. pism 5 egzemplarzy mapy w skali 1:500 przedstawiające istniejące uzbrojeniu terenu, proponowany przebieg linii kolejowej z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych (rys. nr 2.3Z) oraz 5 egzemplarzy mapy z projektem podziału działki nr [...] z obrębu [...], powiat [...]. Uwzględniając powyższe wyjaśnienia, Minister orzekł jak w sentencji swojej decyzji, zatwierdzając nowy podział działek nr [...] z obrębu ewid. [...], w konsekwencji czego koniecznym było także uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim określała ona linie rozgraniczające teren przedmiotowej inwestycji na arkuszu nr 2.3 mapy przedstawiającej proponowany przebieg linii kolejowej w skali 1:500, z jednoczesnym utrzymaniem w mocy określenia linii rozgraniczających na pozostałych arkuszach, tj. 2.1, 2.2, 2.3a, 2.4-2.5, 2.5a.

Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom specustawy kolejowej oraz że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w punkcie I i II decyzji organu II instancji. Organ odwoławczy uznał w szczególności, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji.

Odnosząc się zaś do zarzutów skarżących, Minister wyjaśnił, że ani wojewoda jako organ pierwszej instancji, ani Minister działający jako organ odwoławczy, nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji kolejowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Zgodnie bowiem z art. 9o ust. 3 pkt 1 i 3 specustawy kolejowej, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej decyduje o jej przebiegu oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg linii kolejowej oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Organy orzekające w sprawie mogą działać tylko w granicach tego wniosku, bez możliwości jego modyfikowania i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach specustawy kolejowej. Minister wyjaśnił, że organy oceniają legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie mają kompetencji do oceny jej celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego w inny sposób. Organy nie mogą też odmówić wydania decyzji pozytywnej, o ile planowana lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.

Minister stwierdził, iż ustalenie lokalizacji linii kolejowej dla przedmiotowego przedsięwzięcia – w tym w zakresie dotyczącym nieruchomości skarżących – w sposób zaproponowany przez inwestora we wniosku, a następnie przyjęty w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] – nie narusza prawa.

Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego przez wszystkich skarżących, zgodnie z którym nie wyrażają oni zgody, aby na części ich nieruchomości prowadzone były prace realizowane na podstawie decyzji Wojewody [...] Minister zaznaczył, iż żaden przepis prawa nie wymaga uzyskania od właściciela zgody na zajęcie jego nieruchomości pod inwestycję kolejową. Podkreślił również ponownie, iż to inwestor decyduje o przebiegu danej inwestycji i zastosowanych rozwiązaniach technicznych. Natomiast organy administracji publicznej orzekające w sprawie są jedynie uprawniane do badania wniosku pod względem formalnoprawnym.

W piśmie z dnia 11 lutego 2015 r. inwestor poinformował, iż nie ma możliwości odstąpienia od zajęcia części działki nr [...]. Inwestor wyjaśnił, iż zajęcie części ww. działek jest niezbędne ze względu na budowę estakady drogowej oraz likwidacją istniejących przejazdów przez tory kolejowe oraz infrastruktury kolejowej.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Ministra, wskazane przez inwestora przyczyny zajęcia części działki nr [...] stanowią wystarczającą podstawę do dokonania podziału ww. nieruchomości i przejęcia działek nr [...] pod planowana inwestycję.

Minister uznał również za nieuzasadnione zarzuty w zakresie nie dopełnienia obowiązku poinformowania skarżących o planach związanych z realizacją ww. inwestycji. W tym zakresie Minister wyjaśnił, iż przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...] zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy specustawy kolejowej. Minister po jego analizie nie dopatrzył się uchybień w jego prowadzeniu. Minister nie jest natomiast władny kontrolować w niniejszej sprawie prawidłowości działań innych organów administracji publicznej, wykraczających poza te obowiązki, które zostały określone w przepisach specustawy kolejowej. Zaznaczył również, że z żadnego przepisu zarówno specustawy kolejowej, jak też ustawy Prawo budowlane nie wynika, ażeby na organie administracji właściwym w sprawach prowadzonych na podstawie ww. ustaw ciążył obowiązek informowania właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości o potencjalnych zamierzeniach inwestycyjnych celu publicznego, planowanych na należących do nich działkach.

Minister nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania wskazanych w odwołaniach i stwierdził, że organ pierwszej instancji prowadząc omawiane postępowanie należycie wypełnił dyspozycję art. 77 § 1 kpa. Wyjaśnił, że podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę skarżącą w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a ocena tego materiału jest logiczna, oznacza, iż organ nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów. Okoliczność, że strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.

Minister zauważył, że ustalenie lokalizacji linii kolejowej, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych, w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być zagrożone lub naruszone w związku z realizacją takiej inwestycji. Granice tych praw i interesów określają przepisy specustawy kolejowej oraz innych aktów prawnych wydanych na podstawie i w wykonaniu przepisów tego prawa lub przepisów wydanych dla ochrony środowiska. Poza tymi granicami, pozostają natomiast protesty obywateli wyrażające ich osobiste zapatrywania, oczekiwania, postulaty i życzenia co do określonej polityki planowania przestrzennego, wzajemnych relacji między planowanymi lub realizowanymi inwestycjami. Nieuwzględnienie ich nie może jednak stanowić podstawy kwestionowania legalności ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Minister wyjaśnił również, że jest oczywistym, iż realizacja przedmiotowej inwestycji wiąże się z ograniczeniami dla właścicieli przejmowanych nieruchomości. Dokonany przez inwestora wybór jakiegokolwiek z wariantów przebiegu inwestycji liniowej musi się wiązać z koniecznością pozyskania pod nią gruntów. Nie jest bowiem możliwe wykonanie takiej inwestycji bez ingerencji w prawo własności właścicieli nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi tej inwestycji. Nie oznacza to jednak, iż pozyskiwanie tych gruntów na cele inwestycyjne, określone ustawą, odbędzie się z pokrzywdzeniem ich właścicieli. Zgodnie bowiem z przepisami specustawy kolejowej, właścicielom przejmowanych nieruchomości będzie przysługiwało odszkodowanie, stanowiące konstytucyjnie określony równoważnik majątkowy odebranego prawa własności, które zostanie ustalone w odrębnym postępowaniu..

Minister nie dostrzegł również, aby organ pierwszej instancji naruszył art. 8 i 9 kpa. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania, informując jednocześnie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zgłoszenia uwag. Następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wyjaśnił powody swojego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, w ocenie Ministra, niezasadnym jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa. Organ pierwszej instancji na stronach 33 - 35 decyzji odniósł się do zarzutów i uwag wniesionych przez skarżących w toku postępowania, jak również wyjaśnił przyczyny dla których odmówił ich uwzględnienia.

Co zaś się tyczy zarzutu nieprzeprowadzenia konsultacji społecznych Minister wskazał, iż przepisy specustawy kolejowej, na podstawie której została wydana zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie przewidują obowiązku przeprowadzania konsultacji w zakresie projektowanej inwestycji dotyczącej linii kolejowej

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku zapewnienia skarżącym udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, Minister wyjaśnił, iż postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest postępowaniem niezależnym od niniejszego postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji ww. inwestycji kolejowej i Minister nie jest władny dokonać jego kontroli. Jeżeli natomiast skarżący uważają, że przy wydawaniu ww. decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa mogą podjąć działania mające na celu jej wzruszenie

Ustosunkowując się do podniesionego przez skarżących zarzutu naruszenia prawa własności, Minister wyjaśnił, iż prawo własności, chronione jest przez Konstytucję. Nie jest jednak prawem bezwzględnym i może być ograniczane, pod warunkiem, że nastąpi to tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Wywłaszczenie jest natomiast dopuszczalne tylko na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP). W kontrolowanym postępowaniu powyższe warunki wywłaszczenia zostały spełnione. Przejście z mocy prawa własności nieruchomości skarżących, w granicach wydzielonych liniami rozgraniczającymi, następuje na podstawie przepisów specustawy kolejowej, przewidujących obowiązek ustalenia odszkodowania (art. 9y ust. 1 i 2 specustawy kolejowej). Podkreślił, że pozbawienie skarżących prawa własności stanowi realizację celu publicznego, jakim jest przebudowa linii kolejowej mająca służyć polepszeniu komunikacji oraz przebudowa infrastruktury technicznej niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania ww. linii kolejowej. Minister wskazał również, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, że prawa konstytucyjnie chronione nie mają charakteru absolutnego. Dopuszczalne jest ze względu na ważny interes publiczny ograniczenie prawa własności (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP). Istotne jest przy tym wskazanie przyczyny ograniczenia oraz zachowanie zasady proporcjonalności. Przepisy ustawowe określające ograniczenia prawa własności, będąc koniecznym składnikiem porządku prawnego, powinny we właściwy sposób równoważyć interesy właścicieli i interes publiczny. Minister uznał, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, by ich interes prawny został ograniczony w sposób niedopuszczalny lub niezgodny z prawem. W związku z faktem, że przedmiotowa inwestycja kolejowa jest konieczną inwestycją celu publicznego, objętą specjalnym reżimem prawnym jakim jest specustawa kolejowa, brak jest podstaw do podważania prawidłowości decyzji Wojewody [...] w kontekście zarzutu naruszenia prawa własności.

Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli K. K., T. M. i B. J., reprezentowani przez adwokata T. P.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego, które miało wynik na wpływ sprawy, a to art. 9q ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji w całości, jak i decyzji ją poprzedzającej w zakresie w jakim zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa utrzymała ją w mocy.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja narusza art. 9q ust. 1 pkt 4 specustawy kolejowej poprzez nieuwzględnienie ochrony interesów osób trzecich. Zdaniem skarżących w ramach ochrony interesów osób trzecich organ winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, zmierzające do ustalenia, czy proponowana przez inwestora lokalizacja inwestycji jest jedyną możliwą lokalizacją, biorąc pod uwagę zarówno jego potrzeby i interesy, jak i możliwość zminimalizowania uciążliwości użytkowników działek. O ile rozwiązanie alternatywne jest możliwe, w przypadku braku zgody inwestora na zmianę lokalizacji organ winien odmówić ustalenia. Skarżący zwrócili uwagę, iż zasada uwzględniania interesu osób trzecich jest jedną z podstawowych zasad, którymi powinny się kierować organy prowadzące postępowanie i wydające decyzje administracyjne w zakresie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja taka może bowiem wpływać na uprawnienia różnych podmiotów, a zwłaszcza na ich prawo własności. Dlatego też decyzje tego rodzaju powinny brać pod uwagę nie tylko unormowania ściśle związane z lokalizacją inwestycji celu publicznego, ale również te przepisy, które nakazują organom administracyjnym należyte wyważenie między interesem publicznym a interesem indywidualnym. Zakres planowanej inwestycji, określony we wniosku inwestora, powinien być w toku postępowania skonfrontowany z oczekiwaniami osób trzecich, tj. osób, na które decyzja w bezpośredni lub pośredni sposób będzie oddziaływać. Organ wydający decyzję winien zatem rozważyć czy podlegające wywłaszczeniu nieruchomości są zgodnie z projektem przeznaczone pod realizację inwestycji.

Skarżący zgodzili się, że wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycję kolejową stanowi realizację celu publicznego, ale organ decydując o podziale nieruchomości i ustaleniu linii rozgraniczających inwestycję winien rozważyć, czy pozbawienie prawa własności jest konieczne i czy nie może odbyć się mniejszym dla właścicieli kosztem. Skarżący wskazali, że ustawa o transporcie kolejowym, nie wyłącza konstytucyjnej zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którą ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Skarżący podkreślili nadto, że w postępowaniu administracyjnym chodzi o zasadę uwzględniania interesu społecznego na równi ze słusznym interesem obywateli. Należy więc przyjąć, że jeśli wydanie decyzji ULLK byłoby w ewidentnej kolizji z zasadami wyrażonymi w Konstytucji RP (art. 21 oraz art. 31), winno się odmówić ustalenia lokalizacji linii kolejowej, stosując prokonstytucyjną wykładnię komentowanych przepisów prawa. Zdaniem skarżących, w zakresie ustalenia lokalizacji linii kolejowej związanie wnioskiem inwestora nie oznacza konieczności wydania orzeczenia zgodnie z jego żądaniem, gdy decyzja pozostawałaby w sprzeczności z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa, w tym z zasadami ogólnymi zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Skarżący zaznaczyli, iż w toku postępowania podnosili, iż przyjęte rozwiązania techniczne będą skutkować dla nich zbędnymi uciążliwościami (kwestia utraty źródła dochodu, uciążliwości akustycznej, ograniczonej możliwości dysponowania prawem własności, spadku wartości nieruchomości). W takiej sytuacji rolą organu było wyjaśnienie, jakie konkretne względy przemawiają za przyjętym przebiegiem inwestycji. Realizacja celu publicznego nie może być bezwiednie stawiana na pierwszym miejscu, w sytuacji kiedy konsekwencje płynące z naruszenia prawa własności są tak daleko idące i uciążliwe jak dla skarżących. Rolą organu wydającego decyzję winna być wszechstronna i szczegółowa analiza czy tego samego celu nie można zrealizować poprzez koncepty alternatywne.

Konkludując skarżący wskazali, iż Minister Infrastruktury i Budownictwa nie wyjaśnił czy ingerencja w prawo własności moich Mocodawców jest konieczna i dlaczego nie jest możliwe mniej uciążliwe rozwiązanie dla wskazanej inwestycji. Organ administracji, który zgodnie z art. 77 kpa jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ponadto powinien mieć na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli, zupełnie zaniedbał dopełnienia tych obowiązków, na skutek czego doszło do wydania decyzji naruszającej te podstawowe normy.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadne, bowiem zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Ustalenie lokalizacji inwestycji pn. "Rozbudowa z przebudową [...]", dokonane zostało w postępowaniu przeprowadzonym na zasadach określonych w rozdziale 2b (Szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych) ustawy o transporcie kolejowym (dalej "utk").

Zgodnie z art. 9o ust. 1 utk decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydaje wojewoda, na wniosek [...] Spółki Akcyjnej, zwanych dalej "[...] S.A.", lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji linii kolejowej, jest zatem postępowaniem prowadzonym z wniosku wskazanych w powyższym przepisie podmiotów, do których należy ustalenie przebiegu projektowanej linii. Rolą organu w ramach tegoż postępowania – jak zasadnie podnosi Minister – jest natomiast przede wszystkim sprawdzenie, czy wniosek inwestora spełnia przewidziane prawem wymagania, czy projekt jest zgodny z ustawą oraz czy obejmuje inwestycję dotyczącą linii kolejowej. Wbrew stanowisku skarżących, spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w rozdziale 2b utk obliguje organ do wydania decyzji o lokalizacji linii kolejowej. Stosownie bowiem do treści art. 9o ust. 7 decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydaje się w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia kompletnego wniosku. Ustawa nie przewiduje wydania decyzji "w sprawie ustalenia linii kolejowej", co obejmowało by również decyzję odmowną, ale mówi o wydaniu decyzji ustalającej lokalizację linii kolejowej, a zatem o wydaniu decyzji pozytywnej. W decyzji takiej – stosownie do treści art. 9q ust. 1 utk – zamieszcza w szczególności linie rozgraniczające teren inwestycji, przy czym przebieg inwestycji po myśl art. 9o ust. 3 pkt 1 utk ustala inwestor. Oznacza to, że organ nie może – poza stwierdzeniem niezbędności objętych wnioskiem nieruchomości na inwestycję związaną z linią kolejową – badać czy inny przebieg linii kolejowej, byłby dopuszczalny. W szczególności nie jest możliwe, aby uwzględniając potrzeby jednych właścicieli działek, które objęte są wnioskiem o ustalenie lokalizacji linii kolejowej, z urzędu narzucał inwestorowi konieczność zmiany przebiegu tej linii. Tym bardziej, że w takiej sytuacji, można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że doszłoby do sprzeciwu właścicieli innych nieruchomości, co z kolei doprowadzić by mogło do sytuacji, w której jakikolwiek wariant lokalizacji linii kolejowej, nie byłby wykonalny, gdyż rodziłby sprzeciwy kolejnych podmiotów, którym przysługuje prawo własności nieruchomości przeznaczanych pod taką linię. Godziłoby to w cel specustawy kolejowej, która miała za zadanie ułatwić realizację inwestycji, nie zapominając jednocześnie o rekompensacie jaka należy się właścicielom za utracone prawo własności. Z tego powodu specustawa kolejowa nie nakłada na inwestora obowiązku przedstawienia alternatywnego przebiegu linii kolejowej. Oczekiwanie, iż organ z urzędu będzie rozważał propozycję alternatywną jest nieuzasadnione. Jednocześnie brak rozważenia takiej propozycji nie oznacza pominięcia interesu osób trzecich. Rozważenie tych interesów dokonywane jest na etapie badania, czy podlegające wywłaszczeniu nieruchomości są zgodnie z projektem przeznaczone pod realizację inwestycji. Nie mają natomiast racji skarżący oczekując, iż organ decydując o podziale nieruchomości i ustaleniu linii rozgraniczających inwestycję winien rozważyć, czy pozbawienie prawa własności jest konieczne i czy nie może odbyć się mniejszym dla właścicieli kosztem.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przytaczany przez Ministra pogląd wyrażany w orzecznictwie, iż organ orzekający w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej nie może modyfikować wniosku [...] S.A., ani też korygować przebiegu linii. Nie jest również właściwy do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Według art. 9o ust. 3 pkt 1 i 3 utk, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej decyduje o jej przebiegu oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg linii kolejowej (linie rozgraniczające teren) oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Określenie przez inwestora tych elementów wiąże organ wydający decyzję w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Skoro bowiem postępowanie jest prowadzone na wniosek inwestora, to treść wniosku inwestora określa kształt sprawy administracyjnej, do rozstrzygnięcia której kompetentny jest organ administracji publicznej. W konsekwencji zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, przebieg linii podziału nieruchomości, czy inne charakterystyczne parametry inwestycji.

Organy administracji mogą natomiast badać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach ustawy. Stąd, aby odmówić ustalenia lokalizacji linii kolejowej w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, organ ocenia zatem legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do oceny celowości tej inwestycji, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego w inny sposób.

Powyżej wyszczególnione okoliczności przesądzają o uznaniu zarzutów skarżących, zmierzających do wykazania że organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy oraz uchybiły zasadzie ochrony interesów osób trzecich wobec braku rozważenia innego – powodującego mniejsze uciążliwości dla skarżących – przebiegu planowanej linii kolejowej, za niezasadny.

Jednocześnie kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że jest ona prawidłowa. Analiza akt postępowania administracyjnego w rozpoznanej sprawie wskazuje, że prawidłowe są ustalenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa co do spełnienia wszelkich wymogów formalnych i materialnoprawnych ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej. Złożony przez inwestora wniosek, po jego uzupełnieniu, spełnia bowiem wymogi określone w art. 9o ust. 3 utk. Inwestor przedstawił również wymagane przez art. 9o ust. 3 pkt 4, a wymienione w części sprawozdawczej uzasadnienia, opinie właściwych organów. Brak zaś odpowiedzi na wystąpienia o zaopiniowanie wniosku, jak zasadnie twierdzi organ odwoławczy, należało potraktować jako brak zastrzeżeń do wniosku.

Nadto zauważyć należy, że organ administracji pierwszej instancji należycie dopełnił obowiązków związanych z zapewnieniem stronom prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Czyniąc zadość wymogowi określonemu w art. 9o ust. 6 utk, pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r., znak: [...], zawiadomił o wszczęciu przedmiotowego postępowania wnioskodawcę, właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o ustalenie lokalizacji. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń wywieszonych na tablicach ogłoszeń urzędu wojewódzkiego oraz Urzędzie Miasta [...], na stronach internetowych tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Zgodnie z art. 9q ust. 2 utk wydana przez Wojewodę [...] decyzja z dnia [...] lutego 2015r. została doręczona wnioskodawcy, a zawiadomienie o jej wydaniu doręczono właścicielom oraz użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałym stronom decyzję doręczono w drodze obwieszczeń umieszczonych na tablicach ogłoszeń i stronach internetowych w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, a także w prasie lokalnej.

Z kolei działający jako organ odwoławczy Minister Infrastruktury i Budownictwa, należycie dopełnił obowiązków płynących z art. 9q ust. 2 w zw. z ust. 4 utk.

Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. zawiera wszystkie elementy przewidziane przez powołany art. 9q ust. 1 utk i zdaniem Sądu nie nosi cech dowolności. Z kolei Minister Infrastruktury, działając jako organ odwoławczy, prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu pierwszej instancji we wskazanej części, orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ drugiej instancji wystarczająco i należycie odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniach od decyzji Wojewody.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w złożonej do tutejszego Sądu skardze, Sąd nie podziela zarzutów w zakresie naruszenia art. 7, 8, 9, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. W kontrolowanej sprawie została przeprowadzona wszechstronna i rzetelna analiza zebranego materiału dowodowego oraz ocena poczynionych ustaleń faktycznych w świetle przesłanek określonych w art. 9q utk. Sformułowana w art. 7 kpa ogólna zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących "załatwieniu sprawy". W ocenie Sądu, organ II instancji prowadząc niniejsze postępowanie należycie wypełnił dyspozycję art. 77 § 1 kpa i wbrew twierdzeniom skarżących – rozważył cały materiał dowodowy, na którego podstawie w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny sprawy, uwzględniając stanowisko inwestora, w którym ustosunkował się do zgłaszanych przez strony zarzutów oraz wniesionych zastrzeżeń i uwag stron.

Nadto zdaniem Sądu, analiza materiału dowodowego została przeprowadzona zgodnie z art. 80 kpa, łącznie z oceną zebranych dowodów i znalazła swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Jak wskazuje się w orzecznictwie "Prawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji wymaga najpierw dokonania oceny dowodów, z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Na tym etapie organ winien ocenić, którym dowodom winien odmówić dania wiary (w całości bądź części), a którym dać wiarę i dlaczego. Ta praca myślowa organu znaleźć winna odzwierciedlenie w odrębnej części uzasadnienia decyzji (uzasadnieniu faktycznym, które w szczególności winno zawierać wskazanie dowodów, na których organ się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności (verba legis - art. 107 § 3 in medio k.p.a.). Dopiero wykonanie tej pracy myślowej organu, winno być przełożone na ustalony stan faktyczny, to jest wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. Tylko bowiem fakty ustalone przez organ, a nie twierdzone przez strony, mogą być podstawą aktu subsumcji (podciągnięcia prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego, pod normę prawa materialnego, która winna znaleźć zastosowanie w sprawie)", (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2234/12, LEX nr 1569034). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, organ uczynił zadość wymogom wynikającym z art. 80 kpa.

Nadto Sąd podkreśla raz jeszcze, że fakt nie rozważenia wariantu alternatywnego dla przebiegu linii kolejowej, nie przesądza o zasadności zarzutu co do naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 7, 77 oraz 107 kpa. Jak bowiem wyżej było to już powiedziane, rolą organu nie jest modyfikowanie wniosku inwestora, interweniowanie w proponowany przebieg planowanej do realizacji linii kolejowej. Organ, jak zasadnie wskazali skarżący, ocenia czy wszystkie objęte wnioskiem nieruchomości są niezbędne do realizacji inwestycji. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszym postępowaniu i organ dokonał koniecznych w tym zakresie zmian, wydając decyzję w której w części uchylił decyzję organu I instancji i w tym zakresie orzekł co do meritum. Nie można zatem zarzucać organowi, iż nie przeprowadził postępowania celem wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego.

Z powyższym zarzutem łączy się również zarzut naruszenia określonej w art. 31 Konstytucji RP zasady proporcjonalności oraz określnej w art. 21 Konstytucji RP zasady ochrony własności. W ocenie Sądu zarzuty te nie są zasadne.

Jak prawidłowo wyjaśnił organ odwoławczy, własność nie stanowi prawa absolutnego. Konstytucja w art. 21 ust. 2 dopuszcza bowiem wywłaszczenie, warunkując jednak aby dokonywane było na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, iż budowa linii kolejowej stanowi realizację celu publicznego. Ustawa o transporcie kolejowym przewiduje również, iż wywłaszczenie dokonywane jest za odszkodowaniem, odsyłając w art. 9s ust. 4 do odpowiedniego zastosowania dla ustalenia i wypłaty odszkodowania zasad ustalenia odszkodowania określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, z przewidzianymi specustawą zastrzeżeniami. Tym samym spełniony został kolejny warunek ograniczenia prawa własności, tj. dokonanie tego ograniczenia w oparciu o przepisy ustawy (art. 64 ust. 3 Konstytucji).

Rozważając natomiast zarzut dotyczący naruszenia zasady proporcjonalności, ustanowionej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, przypomnieć należy że zasada ta rozumiana jest jako zakaz nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Przepis ten, stanowiąc iż: "Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw", wskazuje wartości, których ochrona uzasadnia dopuszczalną ingerencję w konstytucyjne wolności i prawa (w tym w prawa właściciela). Odjęcie prawa własności, na skutek wywłaszczenia, zawsze będzie taką ingerencją w prawo własności, które uniemożliwia właścicielowi korzystanie z tego prawa. Jednak nie ma wątpliwości, że jest ono dokonane w poszanowaniem zasad konstytucyjnych, tj. jest dokonywane na cel publiczny, w drodze ustawy oraz za odszkodowaniem. W tym miejscu wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku pełnego składu TK z 12 stycznia 2000 r., sygn. P 11/98, stwierdził, że prawo własności, choć stanowi najpełniejsze z praw majątkowych, nie może być jednak traktowane jako ius infinitum i może podlegać ograniczeniom. Tym samym także ochrona własności nie może mieć charakteru absolutnego. Ocena regulacji dotyczących prawa własności nie sprowadza się więc do zagadnienia prawnej dopuszczalności wprowadzania ograniczeń jako takich, ale do kwestii dochowania konstytucyjnych ram, w jakich podlegające ochronie konstytucyjnej prawo może być ograniczane. W ocenie Sądu, wobec wyżej wskazanych okoliczności, w niniejszej sprawie nie doszło do ograniczenia prawa własności w sposób naruszający zasadę proporcjonalności. Organ zezwalając na lokalizację linii kolejowej w sposób przedstawiony przez inwestora, uwzględnił interes społeczny i uznał, że wartość chroniona jakim w tym przypadku jest udogodnienie komunikacyjne dla społeczeństwa, dopuszcza ingerencję w prawo własności skarżących. Sąd tę ocenę w pełni podziela.

Podsumowując, zdaniem Sądu wydanie zaskarżonej decyzji w konkretnym jej kształcie uwzględniało zapewnienie wystąpienia możliwie najmniejszego konfliktu pomiędzy interesem publicznym a interesem jednostek, których przebieg planowanej inwestycji dotyczył. Analiza decyzji nie daje podstaw, by uznać, że ingerencja w prawo własności wynikająca z planowanej modernizacji linii kolejowej w spornym rejonie była nieproporcjonalna do użytych środków. Zatem, choć ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji narusza interes prawny stron postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Organ ustalający działał bowiem w granicach przyznanych mu uprawnień i uprawnień tych nie nadużył.

Nie znajduje uzasadnienia w treści zaskarżonej decyzji także zarzut naruszenia art. 8 i art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa zawiera wszystkie niezbędne elementy i w żadnym razie nie można uznać go za zbyt ogólne. W szczególności należy wskazać, że w sposób wyczerpujący organ administracji odniósł się do zarzutów postawionych w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji. Fakt, że strona nie podziela stanowiska organu odwoławczego w kwestiach podniesionych przez nią w odwołaniu, nie oznacza, że Minister naruszył zasadę budzenia zaufania do organów władzy publicznej, bądź uniemożliwił dokonanie kontroli wdanego rozstrzygnięcia.

Na zakończenie Sąd wskazuje, kierując się stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r., w sprawie o sygn.. akt I OSK 956/16, iż organy prawidłowo uznały, że w zakresie decyzji środowiskowej znaleźć winny zastosowanie przepisy ustawy Prawo o ochronie środowiska

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.