Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 608/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 13 § 1, art. 15 § 1 pkt 1, art. 85 § 1, art. 262
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 16, art. 18, art. 21
journal: Dz.U. 1994 nr 129 poz 639
law: UMOWA między Rzecząpospolitą Polską a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), sporządzona w Genewie dnia 10  grudnia 1992 r.
article: art. 16, 17, 18, 23
journal: Dz.U. 1997 nr 104 poz 662
law: Porozumienie w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej,podpisane w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2013 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IC") działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: "Op"), art. 13 § 1 i art. 15 § 1 pkt 1, art. 85 § 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz ust. 3 i ust. 5 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146 poz. 1639 ze zm.), art. 13, art. 16, art. 21 Protokołu B Umowy między Rzeczpospolitą Polską a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA - zał. do Dz. U. z 1994r., Nr 129, poz. 639 ze zm.), art. 2 ust. 2 Protokołu 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską,

a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662), w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), w wyniku rozpatrzenia odwołania S.G. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik UC") z dnia [...] lutego 2013 r.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] września 2002 r. skarżący zgłosił na formularzu SAD nr [...], w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, samochód osobowy marki [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji 1990 r., importowany ze Szwajcarii, z zastosowaniem obniżonej stawki celnej 0%, na podstawie deklaracji eksportera o preferencyjnym pochodzeniu zamieszczonej na rachunku z dnia [...] września 2002 r. określającym wartość sprowadzanego towaru na kwotę [...] EURO.

Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] Urząd Celny w R. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej ustalenia wartości celnej oraz określił kwotę długu celnego z zastosowaniem obniżonej stawki celnej 0%. Przedmiotową deklarację pochodzenia przesłano także do weryfikacji przez szwajcarskie władze celne. W odpowiedzi [...] władze celne pismem z dnia [...] marca 2004 r. poinformowały, że deklaracja nie została sporządzona przez eksportera. W związku z powyższym, Naczelnik UC postanowieniem z [...] lutego 2005 r. wznowił postępowanie w przedmiocie wyżej wskazanego zgłoszenia celnego i w wyniku tego postępowania decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. uchylił decyzję z dnia [...] października 2002 r. w zakresie zastosowania stawki celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego i zastosował stawkę celną 35% - minimum 2500 EUR, określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł oraz stosowne odsetki.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, powołując się na posiadane przez niego oświadczenie eksportera firmy E. A. potwierdzające sporządzenie umowy kupna-sprzedaży oraz autentyczność wszystkich danych i podpisów. Odwołanie to nie zostało jednak rozpoznane merytorycznie z uwagi na wniesienie go po terminie.

W dniu [...] sierpnia 2005 r. skarżący złożył do Dyrektora IC wniosek

o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika UC z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie ustalenia pochodzenia towaru i określenia stawki cła oraz z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Powołał się na dołączone do wniosku retrospektywne świadectwo pochodzenia EUR 1 z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr

[...] wystawione przez E. A. i potwierdzone przez szwajcarskie władze celne. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2006 r. skarżący wyjaśnił, że jego pismo złożone dnia [...] sierpnia 2005 r. powinno być traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika UC z dnia [...] kwietnia 2005 r. Organ przeprowadził weryfikację dokumentu EUR 1 nr [...] i uzyskał od organu celnego szwajcarskiego informację potwierdzającą, że wymieniony samochód był importowany do [...] z [...] ze świadectwem pochodzenia i reeksportowany na tych samych warunkach. Powołując się na sugestię polskich władz celnych zawartą w zapytaniu, [...] organ stwierdził, że wydane z mocą wsteczną CCM należy uważać za formalnie nieważne. Organ szwajcarski wskazał, że od decyzji polskich władz celnych zależy, czy zastosować preferencję.

W dniu [...] września 2005 r. skarżący złożył do Dyrektora IC wniosek

o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Celnego w R. z dnia [...] października 2002 r. w sprawie zakwestionowania wartości celnej samochodu. Organ ten decyzją

z [...] marca 2005 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2002 r. na podstawie art. 265 pkt 1 Kodeksu celnego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Naczelnik UC w R. odmówił wznowienia postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., decyzja ta została jednak uchylona przez Dyrektora IC.

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Naczelnik UC odmówił wznowienia postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2002 r. za nieprawidłowe w zakresie pochodzenia towaru i zastosowania stawki celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Decyzja ta na skutek rozpoznania odwołania skarżącego została uchylona przez Dyrektora IC decyzją z dnia [...] września 2008 r.

Następnie organ I instancji kolejną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił uchylenia w całości decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., jednak i ta decyzja została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2009 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Naczelnik UC wznowił postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. i decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. odmówił uchylenia w całości decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. Uzasadniając tę decyzję wskazał, że podstawą wznowienia postępowania w sprawie był nowy dowód – kopia świadectwa przewozowego EUR 1 nr [...] wystawionego retrospektywnie w dniu [...] sierpnia 2005 r. przez [...] władze celne. Jednak świadectwo to zostało wystawione w oparciu o przepisy Protokołu B do umowy EFTA, które utraciły moc prawną z chwilą akcesji Polski do Unii Europejskiej, tym samym brak było podstaw do wystawienia takiego dokumentu przez [...] władze celne, co władze te potwierdziły uznając to świadectwo za formalnie nieważne. Z tej okoliczności organ wywiódł wniosek, że taki dokument nie może stanowić podstawy do zastosowania preferencji celnych. W tej sytuacji decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie uchylił, bo w wyniku jej uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa (art. 245 § 1 pkt 3 a Op).

Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że dowód pochodzenia świadectwo EUR 1 nr [...] nie może stanowić podstawy do zastosowania preferencji celnych. Zdaniem skarżącego, to świadectwo pochodzenia stanowi dowód pochodzenia uprawniający do zastosowania preferencji celnych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji. Podniósł, że weryfikacja przeprowadzona przez [...] władze celne wykazała, iż towar objęty świadectwem przewozowym EUR 1 nr [...] nie może korzystać z preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej z uwagi na to, że dokument ten został wystawiony bez podstawy prawnej. Wyniki weryfikacji stanowią usankcjonowany prawem dowód i są wiążące dla władz kraju importu. W tej sytuacji brak prawidłowego udokumentowania preferencyjnego pochodzenia towaru zgodnie z Protokołem B i nie ma podstaw prawnych do zastosowania preferencyjnego środka taryfowego w postaci obniżonej stawki celnej na sprowadzony przez skarżącego samochód. W ocenie organu zarówno świadectwo EUR 1 nr [...], jak i wcześniejszy dowód pochodzenia w postaci deklaracji eksportera zawartej w rachunku z dnia [...] września 2002 r. są nieprawidłowe, gdyż pierwotna weryfikacja dokonana przez [...] władze celne wykazała, że eksporter nie wystawił zarówno przedmiotowego rachunku, jak i deklaracji pochodzenia towaru z Unii Europejskiej, natomiast świadectwo EUR 1 nr [...] jest formalnie nieważne.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2010 r., domagając się jej uchylenia i zarzucił jej naruszenie art. 18 Protokołu B do Umowy EFTA poprzez błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że świadectwo EUR 1 wystawione retrospektywnie nie stanowi podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej, w sytuacji gdy podstawą zastosowania obniżonej stawki jest pochodzenie towaru, a dokument EUR 1 mógł zostać retrospektywnie wystawiony już po imporcie towaru, nawet pomimo wypowiedzenia umowy z państwami EFTA. Podniósł, że świadectwo EUR 1 nr [...] stanowi dowód pochodzenia przedmiotowego samochodu, a szwajcarskie władze celne – wbrew twierdzeniom organu – nie zakwestionowały możliwości zastosowania preferencji celnych, bowiem kwestię tę pozostawiły do uznania organom polskim.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego

2011 r. (VIII SA/Wa 979/10) uznał skargę za zasadną i uchylił obie decyzje organów celnych (z [...] lipca 2010 r. oraz z [...] grudnia 2009 r.), działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W pierwszej kolejności Sąd zbadał, czy organy właściwie określiły ramy prawne rozpoznawanej sprawy w zakresie prawa materialnego, przyjmując jako niekwestionowany fakt, że strona dokonała zgłoszenia celnego dnia [...] września 2002 r., w tej dacie powstał dług celny i stan prawny wówczas obowiązujący znajduje zastosowanie w sprawie. Sąd stwierdził, że zarówno według obowiązującego w dacie zgłoszenia celnego art. 209 § 2 Kodeksu celnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), jak i zgodnie z obowiązującym po akcesji RP do Unii Europejskiej art. 201 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE L z dnia 19 października

1992 r. Nr 302.1) dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Zastosowanie tych przepisów wynika też z treści art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne. Jak dalej stwierdził Sąd, odnośnie przedmiotowego towaru zasadnie zastosowano reguły ustalenia preferencyjnego pochodzenia towaru zawarte w:

– umowie międzynarodowej między Rzecząpospolitą Polską a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), sporządzoną

w Genewie dnia 10 grudnia 1992 r. (Dz. U. Nr 129, poz. 639 ze zm.);

– Układzie Europejskim ustanawiającym stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonym w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz.38 ze zm.).

Jak dalej stwierdził Sąd, regulacje wynikające z powyższych przepisów ukształtowały zasadę, że weryfikacja dowodów pochodzenia towaru należy do władz celnych kraju eksportu, władze celne kraju importu nie prowadzą zaś w tym zakresie własnego postępowania sprawdzającego; wyniki przeprowadzonej weryfikacji mają charakter wiążący dla organów celnych państwa importera i nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji. Sąd sprecyzował, że istotą przedmiotowej sprawy jest to, czy przynajmniej jeden z dokumentów występujących w sprawie – świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...] lub deklaracja pochodzenia na dokumentach zakupu dołączonych do zgłoszenia celnego wskazujące na pochodzenie samochodu z [...], uprawniają do skorzystania z preferencji celnej, to jest do zastosowania cła 0%. Organy celne kwestionując znaczenie dokumentu EUR 1 nr [...] uznały, że dokument ten został wystawiony bez podstawy prawnej. Zdaniem organów świadectwo to zostało wystawione w oparciu o przepisy Protokołu B do umowy EFTA, które utraciły moc prawną z chwilą akcesji Polski do Unii Europejskiej, tym samym brak było podstaw do wystawienia takiego dokumentu przez [...] władze celne. W ocenie Sądu uzasadnienie tej okoliczności narusza art. 210 § 4 Op, gdyż nie wyjaśnia podstawy prawnej takiego stwierdzenia istotnego dla sprawy. Według Sądu, Protokół B należy do źródeł prawa obowiązującego, co wynika z oświadczenia rządowego z dnia 26 stycznia 2004 r. w sprawie mocy obowiązującej Decyzji Wspólnego Komitetu EFTA – Polska Nr 1 z 2003 r. w sprawie zmian do Protokołu B, podpisanej w Genewie w dniu 1 października 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 117, poz. 1222), opublikowanym już po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Niezależnie od powyższego naruszenia przepisów postępowania Sąd uznał, że organ nie rozpoznał istoty sprawy – podstawą decyzji z 2005 r. wymierzającej zobowiązania celne bez zastosowania preferencji (która była przedmiotem postępowania wznowieniowego kontrolowanego przez Sąd w sprawie niniejszej) nie był w istocie brak dokumentów dotyczących preferencyjnego pochodzenia samochodu – dokumenty takie były przez skarżącego przedłożone ze zgłoszeniem SAD w postaci deklaracji pochodzenia wystawionej przez sprzedawcę – a zakwestionowanie ich prawdziwości na podstawie lakonicznej informacji [...] organów celnych z dnia [...] marca 2002 r. o możliwym sfałszowaniu deklaracji. [...] władze celne udzieliły w dniu [...] marca 2007 r. co do treści sprzeczną informację z tą z dnia [...] marca 2004 r., zatem Sąd uznał, że sprzeczność tę organy powinny wyjaśnić. Zaznaczył, że informacja [...] władz celnych z dnia [...] marca 2007 r. oparta o badanie zarówno kopii umowy z dnia [...] września 2002 r. z deklaracją eksportera, jak i dokumentu EUR 1 nr [...] potwierdza fakt pochodzenia samochodu z [...] i wyeksportowanie ze [...] na tych samych warunkach. Dlatego też wskazał, iż w przypadku ustalenia, że informacja z dnia [...] marca 2004 r. w świetle późniejszych ustaleń przedstawionych w informacji z dnia [...] marca 2007 r. nie może być podstawą do zakwestionowania prawdziwości dokumentów pochodzenia pojazdu dołączonych do zgłoszenia celnego, to zdaniem Sądu należy uznać te dokumenty za właściwe dla oceny możliwości zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Brak wyjaśnienia powyższej sprzeczności, co do okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 187 § 1 Op, art. 191 oraz art. 122 tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 czerwca 2012 r. (I GSK 958/11) oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IC. Uzasadniając wskazał m.in., iż

w postępowaniu po wznowieniu postępowania dowodem pozostającym w sprawie jest informacja [...] władz celnych z dnia [...] marca 2004 r., która jest lakoniczna, a dodatkowo niestanowcza, bowiem używa się w niej zwrotu "prawdopodobnie". NSA zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że informacja jaką przekazały [...] władze celne w dniu [...] marca 2007 r. pozostaje w sprzeczności z informacją z dnia [...] marca 2004 r. W piśmie z tej daty stwierdzono, że towar należy traktować jako nieznanego pochodzenia, zaś w piśmie z dnia [...] marca 2007 r., że samochód pochodzi z [...], dodano przy tym, zgodnie z sugestią strony polskiej, że świadectwo pochodzenia jest formalnie nieważne. NSA uznał, iż chociaż świadectwo jest formalnie nieważnie i jako takie nie może być dowodem pochodzenia towaru, to jednak pismo [...] władz celnych zawiera informacje, które rzutują na ocenę wcześniej przekazanej informacji, tj. [...] marca 2004 r. Wskazał także, iż analiza akt sprawy wskazuje, że obie wymienione wyżej informacje szwajcarskich władz celnych stanowią materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, zaś analiza treści zaskarżonej do sądu decyzji dowodzi, że informacja [...] władz celnych z dnia [...] marca 2004 r. nie była oceniana jako dowód w sprawie po wznowieniu postępowania, ani też na tle innych dowodów zgromadzonych w sprawie. Dostrzegając to uchybienie procesowe zasadnie – w ocenie NSA – Sąd I instancji uznał, że w związku z wydanymi decyzjami przez organy celne obu instancji doszło do naruszenia art. 187 § 1, art. 191 i art. 122 Op.

Ponownie rozpoznając sprawę, Naczelnik UC decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] nie stwierdził istnienia przesłanek wznowienia postępowania (określonych w art. 240 § 1 Op) i odmówił uchylenia w całości swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. Jako podstawę materialnoprawną Naczelnik UC powołał art. 207, art. 211, art. 187, art. 191, art. 240 § 1, art. 245 § 1 pkt 2 Op, art. 13 § 1, art. 14 § 1, art. 85 § 1 oraz art. 262 Kodeksu celnego w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz ust. 3 i ust. 5 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 146 poz. 1639 ze zm.), art. 16, art. 18, art. 21, art. 29, art. 31, art. 32 Protokołu B Umowy między Rzeczpospolitą Polską a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA - zał. do Dz. U. z 1994r., Nr 129, poz. 639 ze zm.), art. 2 ust. 2 Protokołu 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz. U. z 1997r. Nr 104, poz. 662), w związku z art. 153 p.p.s.a.

Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, zarzucając błąd

w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że dowód pochodzenia świadectwo EUR.1 nr [...] nie może stanowić podstawy do zastosowania preferencji celnych. Jednocześnie wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ w ocenie skarżącego przedmiotowe świadectwo pochodzenia stanowi dowód pochodzenia uprawniający do zastosowania preferencji celnych.

Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor IC wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. (będąca przedmiotem zaskarżenia) utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji z dnia [...] lutego 2013 r. Uzasadniając organ odwoławczy, powołując się na art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo Celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623) wskazał, iż w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy obowiązujące przed dniem 1 maja 2004 r., gdyż dług celny powstał w dniu [...] września 2002 r., a więc przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkowska

w Unii Europejskiej. Dyrektor IC przytoczył brzmienie art. 240 § 1 Op wskazując, iż katalog przesłanek wznowienia postępowania ujęty w tym przepisie jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że postępowanie może być wznowione wyłącznie wtedy, gdy zachodzi prawdopodobieństwo wystąpienia jednej z przesłanek wyliczonych w tym przepisie. Podniósł, iż granice sprawy zakreśla wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2005 r. (uzupełniony pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r.), w którym jako podstawę prawną uzasadniającą wznowienie postępowania podatkowego skarżący powołał przepis art. 240 § 1 pkt 5 Op, załączając kopię świadectwa przewozowego EUR 1 nr

[...] wystawionego retrospektywnie w dniu [...] sierpnia 2005 r. przez [...] władze celne. Dlatego też w toku tego postępowania organ celny zobligowany został do ustalenia, czy dane okoliczności faktyczne lub dowody są nowe oraz czy istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały warunki, które mogłyby doprowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej Naczelnika UC z dnia [...] kwietnia 2005 r. Uznał bowiem, iż dołączony przez skarżącego dokument EUR.1, wystawiony retrospektywnie, nie mógł zostać uznany za nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej (w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Op) istniejący w dniu jej wydania, jeśli się weźmie pod uwagę, że został wystawiony przez [...] władze celne po dacie wydania ww. decyzji organu I instancji, tj. w dniu [...] sierpnia 2005 r. Dyrektor IC zauważył także, iż Rzeczpospolita Polska przystąpiła do Unii Europejskiej

w dniu 1 maja 2004 r., natomiast świadectwo EUR. 1 (nr EUR. 1[...]) wystawione zostało w dniu [...] sierpnia 2005 r., a więc po znacznie dłuższym okresie czasu, niż termin określony w Załączniku IV nr 5 pkt 3 do Aktu Przystąpienia. Z powołanego Załącznika IV nr 5 pkt 3 wynika bowiem, że bez uszczerbku dla możliwości zastosowania jakiegokolwiek środka wynikającego ze wspólnej polityki handlowej, dowód pochodzenia prawidłowo wystawiony przez państwo trzecie (jak w niniejszej sprawie - przez [...] władze celne) w ramach umów preferencyjnych zawartych przez nowe Państwa Członkowskie z tymi państwami, będzie przyjmowany w określonych nowych Państwach Członkowskich z zastrzeżeniem m.in. warunku, iż dowód pochodzenia oraz dokumenty przewozowe zostały wystawione najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przystąpienia oraz dowód pochodzenia zostanie przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia; jeżeli towary zostały zgłoszone do przywozu w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia (jak w niniejszej sprawie, tj. w 2002 r.), zgodnie z preferencyjnymi uzgodnieniami obowiązującymi w tym nowym Państwie Członkowskim w tym czasie, dowód pochodzenia wystawiony z mocą wsteczną zgodnie z tymi uzgodnieniami może również zostać przyjęty w nowych Państwach Członkowskich, pod warunkiem, iż zostanie on przedstawiony organom celnym w ciągu czterech miesięcy od dnia przystąpienia. Tym samym – jak zauważył organ odwoławczy – brak było podstaw do wystawienia takiego dokumentu przez [...] władze celne, co władze te potwierdziły uznając to świadectwo za formalnie nieważne. Ponadto Dyrektor IC wskazał, że informacja wynikająca z tego dokumentu tj. EUR.1, o pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej nie stanowiła okoliczności faktycznej, noszącej znamiona nowości dla organu I instancji, w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Op. Dyrektor IC zauważył, iż powyższa informacja zawarta była bowiem już w deklaracji eksportera sporządzonej na dołączonej do ww. zgłoszenia celnego fakturze z dnia [...] września 2002 r.

Dyrektor IC wskazał zatem, iż negatywna weryfikacja dowodu pochodzenia i brak innego, prawidłowo wystawionego dowodu pochodzenia powoduje, w myśl art. 16 ust. 1 Protokołu 4, że importowany towar nie podlega preferencyjnemu traktowaniu w imporcie do Polski, a w konsekwencji – nie zachodzą przesłanki do zastosowania obniżonej stawki celnej. Bez znaczenia – zdaniem organu odwoławczego – w tej sytuacji jest to, że przedmiotowy towar pochodził z kraju Unii Europejskiej, skoro nie zostały spełnione pozostałe wymogi Protokołu 4. Nadto wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zarówno deklaracja eksportera na fakturze jak i świadectwo przewozowe EUR. 1 nr [...] zostały sporządzone nierzetelnie, gdyż bezprawnie potwierdzają pochodzenie preferencyjne. Wobec tego zasadnie uznano niepreferencyjne pochodzenie towaru dla potrzeb zastosowania stawki autonomicznej.

Do określenia kwoty wynikającej z długu celnego zastosowano stawkę celną autonomiczną - 35% wartości celnej, minimum 2500 EUR/szt. odpowiadającą kodowi PCN 87032390, zgodnie z Taryfą celną obowiązującą w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego tj. stanowiącą załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz.1639 z 2001 r. ze zm.). Kwota cła obliczona z zastosowaniem stawki celnej ad walorem 35% wartości celnej ([...]PLN) wynosi [...] PLN, natomiast z zastosowaniem stawki min. 2500 EUR/szt –[...]PLN (kurs obowiązujący w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego 1EUR = 4,0571 PLN). Zatem w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie stawka min. 2500 EUR/szt., a kwota należnego cła wynosi [...]PLN.

Konkludując, organ odwoławczy za zasadną uznał odmowę uchylenia przez Naczelnika UC decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Dyrektora IC z dnia [...] maja 2013 r., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 979/10;

2) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia,

a polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] nie może stanowić wiążącego dowodu pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej, tym bardziej że zostało uznane ze formalnie nieważne;

3) obrazę przepisu art. 18 Protokołu B do Umowy między Rzeczpospolitą Polską

a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), sporządzonej w Genewie w dniu 10 grudnia 1992 roku, poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że świadectwo EUR.1 wystawione retrospektywnie nie stanowi podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja Dyrektora IC z dnia [...] maja 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika IC z dnia [...] lutego 2013 r., w której organ I instancji nie stwierdził przesłanek wznowienia postępowania i tym samym odmówił uchylenia w całości swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. w przedmiocie zastosowania stawki celnej (35% - minimum 2500 EUR) oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego w wysokości [...] zł wraz z odsetkami.

Podkreślenia na wstępie wymaga, że w świetle art. 153 p.p.s.a. orzekające

w niniejszej sprawie organy celne wydając zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt: VIII SA/Wa 979/10, od którego to rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 czerwca 2012 r. oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IC (sygn. akt I GSK 958/11).

W kontrolowanej sprawie istotą sporu było ustalenie, czy istniały podstawy wznowienia postępowania podatkowego, a w szczególności, czy wystąpiła wskazywana przez skarżącego przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 Op. Za przesłankę wznowienia postępowania skarżący uznał bowiem dołączoną do wniosku kopię świadectwa przewozowego EUR1 nr [...], wystawionego retrospektywnie w dniu [...] sierpnia 2005 r. przez [...] władze celne. Dlatego też w toku postępowania organy celne obowiązany były ustalić, czy dane okoliczności faktyczne lub dowody są nowe oraz czy istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie Sądu, prawidłowe i zgodne z powołanymi przepisami prawa jest stanowisko organów celnych, że sprowadzony przez skarżącego samochód osobowy marki [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji 1990 r., importowany ze [...] nie był towarem o deklarowanym przez eksportera preferencyjnym pochodzeniu i w związku z tym nie podlegał obniżonej stawce celnej 0%.

Przepisami prawnymi mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie (jako przepisy prawa materialnego) są Protokół 4 do Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz. U. z 1997r. Nr 104, poz. 662) określający w art. 2 ust. 2 jakie produkty są uważane za pochodzące z Unii Europejskiej oraz Protokół B Umowy między Rzeczpospolitą Polską a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) (zał. do Dz. U. z 1994 r., Nr 129, poz. 639 z późn. zm.) określający m.in. w art. 13 i art. 16 wymogi, których spełnienie jest niezbędne dla uzyskania przez polskiego importera preferencji celnych obniżonej stawki celnej. Zgodnie bowiem z art. 16 Protokołu B, z postanowień tego Protokołu korzystają produkty pochodzące z Państwa EFTA w imporcie do Polski oraz produkty pochodzące z Polski w imporcie do Państwa EFTA, pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR. 1 lub, w przypadkach określonych w art. 21, deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Zgodnie natomiast z ust. 5 części A Postanowień wstępnych oraz art. 13 i 16 Protokołu B umowy EFTA stawki celne obniżone stosuje się w wypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:

– określenia takich stawek w Taryfie celnej,

– pochodzenia importowanego do Polski towaru z Państwa EFTA zgodnie

z Protokołem B,

– udokumentowania bezpośredniego przywozu towaru do Polski z Państwa EFTA lub przez terytoria Wspólnoty Europejskiej,

– udokumentowania pochodzenia towaru zgodnie z wymogami Protokołu B EFTA.

Stosownie do art. 16 ust. 4 Protokołu B świadectwo pochodzenia może być również wystawione, jeżeli produkty będą mogły być uważane za pochodzące ze Wspólnoty.

Zdaniem Sądu, skarżący nie spełnił wymogów określonych we wskazanych wyżej przepisach. Po pierwsze, faktura z dnia [...] września 2002 r. została zweryfikowana negatywnie, gdyż szwajcarskie władze celne poinformowały, że deklaracja o preferencyjnym pochodzeniu towaru nie została sporządzona przez eksportera, a zatem dokument ten nie mógł stanowić podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej na importowanym przez skarżącego samochodzie. Po wtóre, dokonana na podstawie przepisów Protokołu B umowy EFTA weryfikacja świadectwa przewozowego EUR1 nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. wykazała jego formalną nieważność, gdyż brak było podstaw prawnych do wystawienia retrospektywnego świadectwa pochodzenie EUR 1. Nadto, w świetle Załącznika IV nr 5 pkt 3 do Aktu Przystąpienia, przedmiotowe świadectwo EUR 1 nie mogło także stanowić skutecznego dowodu pochodzenia towaru. Z Załącznika IV nr 5 pkt 3 wynika bowiem, że bez uszczerbku dla możliwości zastosowania jakiegokolwiek środka wynikającego ze wspólnej polityki handlowej, dowód pochodzenia prawidłowo wystawiony przez państwo trzecie (jak w niniejszej sprawie - przez [...] władze celne) w ramach umów preferencyjnych zawartych przez nowe Państwa Członkowskie z tymi państwami, będzie przyjmowany w określonych nowych Państwach Członkowskich z zastrzeżeniem m.in. warunku, iż dowód pochodzenia oraz dokumenty przewozowe zostały wystawione najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przystąpienia oraz dowód pochodzenia zostanie przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia; jeżeli towary zostały zgłoszone do przywozu w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia (jak w niniejszej sprawie, tj. w 2002 r.), zgodnie z preferencyjnymi uzgodnieniami obowiązującymi w tym nowym Państwie Członkowskim w tym czasie, dowód pochodzenia wystawiony z mocą wsteczną zgodnie z tymi uzgodnieniami może również zostać przyjęty w nowych Państwach Członkowskich, pod warunkiem, iż zostanie on przedstawiony organom celnym w ciągu czterech miesięcy od dnia przystąpienia.

W związku z powyższym, zasadnie – w ocenie Sądu – organy celne przyjęły, iż brak było prawidłowego udokumentowania preferencyjnego pochodzenia towaru zgodnie z przepisem art. 32 Protokołu B umowy EFTA, które utraciły moc prawną

z chwilą akcesji Polski do Unii Europejskiej tj. 1 maja 2004 r. Przedmiotowe świadectwo EUR 1 nr [...] zostało bowiem wystawione w dniu [...] sierpnia 2005 r., a więc po znacznie dłuższym okresie, niż termin określony w Załączniku IV nr 5 pkt 3 do Aktu Przystąpienia. A zatem, skarżący nie wykazał dokumentami enumeratywnie wymienionymi w art. 16 Protokołu Nr 4 preferencyjnego pochodzenia towaru tj. samochodu osobowego marki [...], a konsekwencją tego jest brak podstaw do przyznania temu towarowi preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej 0%.

W świetle powyższego, zarzuty skarżącego dotyczące informacji zawartych

w piśmie D. F. nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ pochodzenie towaru potwierdzają dokumenty poprawne zarówno pod względem formalnym, jak

i merytorycznym, a oświadczenie autoryzowanego importera oraz kod VIN pojazdu nie stanowią dowodu pochodzenia, który uprawnia do zastosowania wobec towaru obniżonych stawek celnych.

W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie nie zaistniały przesłanki, które mogłyby doprowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej Naczelnika UC z dnia [...] kwietnia

2005 r. nr [...]. Przedłożone przez skarżącego dokumenty zasadnie zostały zakwalifikowane jako nie mogące zostać uznane za nowe dowody skutkujące uchyleniem wskazanej decyzji wymiarowej, po wznowieniu postępowania. Zarówno dokument EUR 1 wystawiony retrospektywnie w dniu [...] sierpnia 2005 r. (tj. po dacie wydania decyzji organu I instancji), jak i informacja z niego wynikająca

o pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej (która była już zawarta w deklaracji eksportera sporządzonej na fakturze z dnia [...] września 2002 r. dołączonej do zgłoszenia celnego) nie mogły zostać uznane, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Op za nowe dowody i okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej.

W postępowaniu organów celnych, Sąd nie stwierdził także zarzucanego naruszenia art. 153 p.p.s.a. Zaskarżone decyzje zostały podjęte z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyrokach sądów administracyjnych orzekających w sprawie.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.