Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1424/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie, stwierdzono nieważność postanowienia Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 28 lutego 2019 r.
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 145 par. 1 pkt 2 w zw. z  art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z s. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu wpłaty z tytułu gwarancji należytego wykonania umowy na poczet zaległych zobowiązań Spółki I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza nieważność postanowienia Zarządu Województwa [...] z dnia 28 lutego 2019 r. znak [...], [...], [...]


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa [...] działający jako podmiot odpowiedzialny za prawidłową realizację programu rozwoju pn. "Małopolska Sieć Szerokopasmowa" (dalej: Zarząd, organ I instancji), działając z urzędu postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. znak [...], [...], [...], zaliczył wpłaty z tytułu gwarancji należytego wykonania umowy nr [...] wystawionej przez Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie na zlecenie beneficjenta, M. Sp. z o.o. (Strona, Spółka, Skarżąca), w celu zagwarantowania prawidłowego wykonania zobowiązań wynikających z umowy nr [...] o dofinansowania projektu. pn. "Małopolska Sieć Szerokopasmowa" w wysokości 3 585 532,10 zł na poczet zaległych zobowiązań Spółki wynikających z trzech decyzji administracyjnych: decyzji znak [...], decyzji znak [...] oraz decyzji znak [...] W rozstrzygnięciu w sposób szczegółowy określono kwoty, które zostały zaliczone na poczet należności głównych, odsetek ustawowych i kosztów upomnienia.

Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w dniu 27 czerwca 2013 r. Spółka zawarła z Zarządem Województwa [...] - Instytucją Zarządzającą Małopolskim Programem Operacyjnym na lata 2007-2013 umowę nr [...] o dofinansowania projektu pn. "Małopolska Sieć Szerokopasmowa" (dalej: umowa z dnia 27 czerwca 2013 r.) w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 – 2013 (dalej: Projekt). Celem zagwarantowania prawidłowej realizacji tej umowy Spółka przedłożyła zabezpieczenia do łącznej kwoty 38 385 064,20 zł, w tym m.in. gwarancję należytego wykonania umowy nr [...] wystawioną przez Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie do kwoty 3 585 532,10 zł.

Przeprowadzona na zakończenie realizacji projektu kontrola oraz weryfikacja wniosków o płatność wykazały nieprawidłowości w wydatkowaniu przyznanych Spółce środków. Stąd też Zarząd przeprowadził postępowania administracyjne w przedmiocie zwrotu przyznanego dofinasowania zakończone wydaniem decyzji: z dnia 29 marca 2018 r. znak [...] o zwrocie finansowania w kwocie 155 395,87 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych; z dnia 12 czerwca 2018 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia 13 kwietnia 2017 r. znak [...] o zwrocie finansowania w kwocie 6 723 717,60 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych oraz z dnia 30 października 2018 r. znak [...] o zwrocie finansowania w kwocie 56 212 384,44 wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Decyzje te są ostateczne. Wskazano, że powyższe decyzje zostały wydane w związku ze stwierdzeniem, iż Spółka nie zrealizowała Projektu zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie, nie zapewniła możliwości uzyskania dostępu do usług szerokopasmowych przez użytkowników końcowych za pośrednictwem zbudowanej w tramach Projektu infrastruktury, nie odpowiadała na wezwania Instytucji Zaradzającej Projektem, nie przysyłała sprawozdań monitoringowych, nie wywiązywała się ze zobowiązań wobec Województwa [...] z tytułu zajęcia nieruchomości i nie gwarantowała trwałości finansowej inwestycji ze względu na fakt, iż od października 2017 r. znajdowała się w restrukturyzacji. Powyższe stanowiło naruszenie § 2 ust. 2 i § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie.

Na postanowienie Zarządu z dnia 28 lutego 2019 r. Spółka wniosła zażalenie, w którym podniosła, że w trybie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 243; dalej: P.r.) złożyła uproszczony wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie przewidzianym do złożenia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. W związku z tym Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie X Wydział Gospodarczy w dniu 11 października 2018 r. wydał postanowienie, na podstawie którego dokonał zabezpieczenia majątku Spółki. Rozprawa przewidziana została na dzień 15 marca 2019 r. Zatem w dniu wydania postanowienia z dnia 28 lutego 2019 r. Spółka pozostawała w zarządzie nadzorcy M. G. i to on był i nadal jest legitymowany do uczestnictwa w postępowaniu jako strona, co zresztą dotyczy również wskazanych w postanowieniu decyzji administracyjnych kierowanych do Spółki. Powyższe świadczy o wadliwości wydanego postanowienia, które zostało błędnie skierowane do Spółki, zamiast do ustanowionego nadzorcy sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Zarządu z dnia 28 lutego 2019 r.

W uzasadnieniu SKO przedstawiło w pierwszej kolejności stan faktyczny sprawy i wskazało, że należy przyjąć, że Zarząd skutecznie nałożył na Spółkę obowiązek zwrotu kwot wskazanych w wymienionych powyżej decyzjach Zarządu wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W świetle umowy z dnia 27 czerwca 2013 r. przedłożona gwarancja bankowa z dnia 11 grudnia 2014 r. wraz z aneksem z dnia 10 września 2015 r. stanowi zabezpieczenie tych należności, a więc podlega zaliczeniu na poczet zaległości Spółki z tytułu należności ustalonych ww. decyzjami, czego zresztą Spółka nie kwestionuje.

Dalej SKO wskazało, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.; dalej: u.f.p.) do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2019 r. poz. 60 ze zm.; dalej: K.p.a.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej: O.p.). Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy działu III O.p. Zgodnie z art. 62 § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę, z zastrzeżeniem § 2, zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów (§ 1a). W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie, z zastrzeżeniem (§ 4).

Dalej SKO wskazało, że w przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest prawidłowość wskazania adresata zaskarżonego postanowienia. Zostało ono bowiem skierowane do Spółki, przy czym Strona twierdzi, iż właściwym adresatem winien zostać ustanowiony w postępowaniu restrukturyzacyjnym nadzorca, M. G.. SKO w tej kwestii stwierdziło:

"Aktualnie zarzut ten należy uznać za chybiony, za czym przemawia następująca argumentacja:

Nie ma wątpliwości, że w stosunku do Spółki toczyło się postępowanie restrukturyzacyjne. Zgodnie z przepisem art. 23 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t. jedn. Dz. U. z 2019 poz. 243) postępowanie restrukturyzacyjne prowadzi się z udziałem nadzorcy, którym jest nadzorca układu albo nadzorca sądowy, albo zarządcy. W postępowaniu restrukturyzacyjnym dotyczącym MSS Sp. z o.o. powołano nadzorcę sądowego w osobie M. G.. Zgodnie z art. 27 ust. 2 tejże ustawy nadzorca sądowy i zarządca pełnią swoje funkcje do dnia zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego albo uprawomocnienia się postanowienia o jego umorzeniu (ust. 1). Jeżeli został złożony uproszczony wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego albo uproszczony wniosek o ogłoszenie upadłości, nadzorca sądowy i zarządca pełnią swoje funkcje do dnia otwarcia postępowania sanacyjnego albo ogłoszenia upadłości, albo do dnia uprawomocnienia się postanowienia o oddaleniu uproszczonego wniosku albo jego odrzuceniu, albo umorzeniu postępowania o otwarcie postępowania sanacyjnego albo ogłoszenie upadłości (ust. 2). Tymczasowy nadzorca sądowy działa we własnym imieniu, a nie jako podmiot reprezentujący Spółkę, co wynika z przepisu art. 38 ust. 1 w zw. z art. 160 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t. jedn. Dz. U. 2109, poz. 498), zatem co do zasady rację ma Żalący, że w sytuacji jego ustanowenia, to on powinien być adresatem kierowanych do podmiotu pozostającego w restrukturyzacji decyzji administracyjnych.

Obecnie ww. postępowanie restrukturyzacyjne się zakończyło. Jak wskazała sama Spółka, złożyła ona w terminie do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, uproszczony wniosek o ogłoszenie upadłości. W świetle powyższych przepisów ustanowiony w postępowaniu restrukturyzacyjnym nadzorca zachowuje swoją funkcję m. in. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania upadłościowego poprzez ogłoszenie upadłości, umorzenie postępowania, oddalenie wniosku bądź jego odrzucenie.

Wobec informacji uzyskanych z Sądu Rejonowego dla Miasta St. Warszawy w Warszawie X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, wszczęte na wniosku MSS Sp. z o.o postępowanie upadłościowe zostało prawomocnie zakończone jego umorzeniem (odpis postanowienia w aktach sprawy). Zatem z chwilą uprawomocnienia się tego rozstrzygnięcia (18 kwietnia 2019 r.) nadzorca M. G. przestał pełnić swoją funkcję.

Powyższe oznacza, że o ile wprawdzie w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia organu I instancji rzeczywiście obciążone było one wadą polegającą na błędnym oznaczeniu adresata rozstrzygnięcia, o tyle obecnie wada ta już nie występuje. Ponieważ ustanowiony nadzorca przestał pełnić swoją funkcję, właściwym adresatem postanowienia jest obecnie M. Sp. z o.o.

Kolegium wskazuje, że postępowanie niniejsze toczy się trybie zwykłym, zażaleniowym. Oznacza to, iż organ obowiązany jest brać pod uwagę stan faktyczny i prawny z daty wydawania swojego rozstrzygnięcia (zasada aktualności). Zatem obecnie dostrzeżona w zażaleniu wada skarżonego postanowienia, nie może wywołać żadnych skutków, aktualnie bowiem wykazana wadliwość już nie występuje. Stąd też Kolegium uznało, że na dzień wydawania niniejszego rozstrzygnięcia postanowienie zostało wydane prawidłowo, w stosunku do właściwego adresata, nie ma zatem podstaw do jego uchylenia bądź zmiany".

Końcowo Kolegium stwierdziło, że organ prawidłowo zastosował zasadę ujętą w 55 § 2 O.p. i przedstawiło szczegółowe wyliczenia jakie kwoty zaliczono na należność główną a jakie na odsetki za zwłokę.

Podsumowując SKO wskazało, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż przedmiotowa gwarancja bankowa winna być zaliczona na poczet zaległości Spółki, w sposób właściwy obliczył, jakie kwoty mają zostać zaliczone na poczet których należności. Pomimo przy tym, iż w sposób nieprawidłowy określił adresata wydanego postanowienia, uchybienie to obecnie jest sanowane poprzez fakt, iż na datę orzekania przez Kolegium Spółka nie posiada już ustanowionego nadzorcy sądowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 15 w zw. z 127 § 1 K.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez wydanie postanowienia w stosunku do Skarżącej o "utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji", podczas gdy postępowanie prowadzone przez Zarząd i zakończone wydaniem przez ten organ postanowienia z dnia 28 lutego 2019 r. powinno zostać skierowane do Zarządcy masy sanacyjnej Społki jako osoby, przeciwko której, zgodnie z art. 311 P.r., powinno być wszczęte i prowadzone m.in. postępowanie administracyjne, co oznacza, że Skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu w I instancji w charakterze strony i tym samym pozbawienie Skarżącej prawa do odwołania w sprawie, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a i winno skutkować stwierdzeniem nieważności postępowania, a zarazem miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

- art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu niższego rzędu, podczas gdy postanowienie to skierowane było do podmiotu niebędącego stroną postępowania w chwili orzekania, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.,

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, niedostateczne rozważenie stanu faktycznego, a także zbyt krótkie i lakoniczne uzasadnienie postanowienia, z którego Skarżąca nie może się dowiedzieć które fakty organ uznał za udowodnione, poznać dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co legło u podstaw rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez brak odniesienia się do faktu odwołania się od decyzji [...] oraz skargi Spółki na rozstrzygnięcie Zarządu z dnia 30 października 2018 r. nr [...], na podstawie której to skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 22/19, który w pkt I stwierdził nieważność zaskarżonego rozstrzygnięcia Zarządu z dnia 30 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania.

Na podstawie tych zarzutów Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Zarządu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga jest uzasadniona w zakresie wskazywanego w niej naruszenia przez Zarząd przepisu art. 156 § 1 pkt. 4 K.p.a., polegającego na skierowaniu postanowienia do osoby niebędącą stroną w sprawie stosowanego do postanowień z mocy art. 126 K.p.a.

Zgodnie z treścią tego przepisu organ stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. W przypadku tej przesłanki chodzi o sytuację, w której organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania. O tym, do kogo dana decyzja (postanowienie) jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony, jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji (postanowienia), czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt I FSK 131/17, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania, przy jednoczesnym pominięciu rzeczywistej strony, uzasadnia uruchomienie sankcji nieważności (wada materialna decyzji), a nie sankcji wzruszalności podjętego rozstrzygnięcia z przyczyn natury procesowej z mocą ex nunc (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 1915/10).

W myśl art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zwalnia sąd administracyjny z konieczności odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi i przedstawienia w związku z tym wiążących na przyszłość zaleceń i ocen (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1416/14).

Stosownie do treści art. 310 zdanie pierwsze P.r., otwarcie postępowania sanacyjnego nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności. Zgodnie z art. 311 ust. 1 tej ustawy, postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym i na rzecz dłużnika. Wskazana regulacja jest odzwierciedleniem na gruncie prawa procesowego normy art. 53 ust. 1 P.r., zgodnie z którą w sprawach dotyczących masy sanacyjnej zarządca dokonuje czynności na rachunek dłużnika, lecz w imieniu własnym.

Zauważyć należy, że regulacje te są tożsame z regulacjami dotyczącymi syndyka w postępowaniu upadłościowym zawartymi w art. 144 i art. 160 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1228). Z powyższych względów poglądy orzecznictwa i doktryny wypracowane w stosunku do syndyka znajdują uzasadnienie dla konstrukcji pozycji prawnej zarządcy, która określa zarządcę, jako podmiot działający w imieniu własnym, ale na rzecz dłużnika i są aktualne w odniesieniu do zarządcy wyznaczonego w restrukturyzacyjnym postępowaniu sanacyjnym. W orzecznictwie sądowym dotyczącym postępowań upadłościowych wskazuje się, że z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest bowiem równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków. Stwierdzenie ustawodawcy, że syndyk jest stroną w postępowaniach dotyczących masy upadłości oznacza, iż przysługuje mu legitymacja do występowania w tych postępowaniach. Jest to jednak strona w znaczeniu wyłącznie formalnym. Syndyk działa bowiem w imieniu własnym. Jednakże w znaczeniu materialnym stroną pozostaje nadal upadły, który jest podmiotem stosunku prawnego, którego postępowanie dotyczy. Świadczenia stanowiące przedmiot postępowania zasądzane są na rzecz lub od upadłego (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 345/18).

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że postanowieniem z dnia 4 października 2017 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, w sprawie o sygn. X GR 65/17 otworzył postępowanie sanacyjne wobec Spółki, wyznaczając jednocześnie zarządcę w osobie M. G. (Informacja z KRS - karta 1240 akt administracyjnych). Zarządca objął swą funkcję i przystąpił do realizacji swych obowiązków, składając między innymi sprawozdania oraz wnioski, w tym wniosek o umorzenia postępowania sanacyjnego. Wobec Skarżącej składane były uproszczone wnioski o ogłoszenie upadłości, a to dnia: 20 kwietnia 2018 r. przez O. P. S.A., 11 września 2018 r. przez X. S.A. w Warszawie, a 14 września 2018 r. przez S. S.A. w W.. Wnioski przyjęte zostały do rozpoznania, a postanowieniem z 11 października 2018 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Wydział X Gospodarczy połączył je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą w przedmiocie ogłoszenia upadłości dłużnika.

Rozprawa w sprawie dotyczącej ogłoszenia upadłości wnioskodawcy odbyła się dopiero 15 marca 2019 r. Wprawdzie 12 kwietnia 2018 r. sąd wydał postanowienie o umorzeniu postepowania sanacyjnego prowadzonego wobec Skarżącej. Obwieszczenie o postanowieniu ukazało się w Monitorze Sadowym i Gospodarczym w dniu 31 sierpnia 2018 r., wobec czego termin na złożenie uproszczonego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki upływał dnia 14 września 2018 r., co wynika z art. 334 ust.1 i 327 P.r. Zatem w chwili wydawania postanowienia Zarządu w dniu 29 lutego 2019 r. i jego doręczenia t.j. w dniu 11 marca 2019 r. Spółka pozostawała w zarządzie wyznaczonego przez sąd zarządcy M. G., co zresztą przyznaje samo SKO wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że M. G. przestał pełnić swoją funkcję z dniem 18 kwietnia 2019 r., to jest w dniu uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy, X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia 15 marca 2019 r. sygn. akt X GU 839/18 (karty nr 1275-1276 akt administracyjnych).

Wobec wszczęcia w stosunku do Spółki sanacyjnego postępowania restrukturyzacyjnego zarządca uzyskał legitymację formalną do występowania w sprawie. Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 311 ust. 1 P.r., zarządca posiada legitymację formalną do występowania w sprawie. Tym samym z chwilą ustanowienia zarządcy wszelkich doręczeń należało dokonywać zarządcy, jako podmiotowi, który działa w imieniu własnym, ale na rzecz spółki. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że wynik przedmiotowego postępowania może mieć wpływ na stan masy sanacyjnej, a tym samym możliwość zaspokojenia się z niej wierzycieli, zaś masa sanacyjna, którą tworzy mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika powstaje z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego (art. 294 P.r.).

Jak wynika z akt sprawy postanowienie Zarządu skierowane zostało do spółki i jej doręczone (karty 1231-1235). Zarząd prowadził postępowanie bez udziału zarządcy, a zaskarżone rozstrzygnięcie skierował do spółki bez określenia, że pozostaje ona w restrukturyzacji pomimo, że posiadał w tym zakresie aktualną informację przekazaną przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy, X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych (pismo z dnia 13 lutego 2019 r. – karta nr 1224 akt administracyjnych). Z rozstrzygnięcia, czy jego uzasadnienia, w żaden sposób nie wynika, by dotyczyło ono Spółki w restrukturyzacji, bądź by zostało skierowane do zarządcy, czy też by zarządca w jakikolwiek sposób uczestniczył w postępowaniu. Skoro zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w stosunku do Spółki, bez określenia, że pozostaje ona w restrukturyzacji i doręczone zostało Spółce, a nie ustanowionemu zarządcy, w sytuacji, gdy postępowanie mogło być prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu, należało uznać, że rozstrzygnięcie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt. 4 K.p.a.).

Z przyczyn powyżej podniesionych nie do zaakceptowania jest stanowisko SKO intencjonalnie przytoczone przez Sąd in extenso, że skoro w dacie orzekania przez SKO zarządca M. G. przestał pełnić tę funkcje, to stan ten sanuje wadę postanowienia z dnia 28 lutego 2019 r. Zajmując takie stanowisko SKO naruszyło przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Zarządu z dnia 28 lutego 2019 r., które zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.

Na marginesie już tylko Sąd zauważa, że prawomocnym wyrokiem z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 22/19 stwierdził nieważność decyzji Zarządu z dnia 30 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania, która między innymi była podstawą dokonywanych zaliczeń kwot uzyskanych z gwarancji bankowych. Zatem i z tej przyczyny zaskarżone postanowienie podlegałoby uchyleniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, a na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a. stwierdził nieważność postanowienia Zarządu z dnia 28 lutego 2019 r.

Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że Skarżąca była zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (korzystała z ustanowionego na jego rzecz prawa pomocy w zakresie całkowitym).