Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 761/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1 i 2, art. 36a, art. 5 i 5c
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: par. 1 ust. 1 i par. 8 ust.2
journal: Dz.U. 2010 nr 60 poz 373
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły  lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. P. na uchwałę Komisji Konkursowej powołanej przez Burmistrza Miasta S. z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do postępowania konkursowego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę w części dotyczącej § 2 punktu 5 i 6; 2. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana, 3. zasądza od Burmistrza Miasta S. na rzecz skarżącej K. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Burmistrz [...] ogłosił konkurs na kandydata na stanowisko m.in. Dyrektora [...], podając, jakie wymagania powinna spełniać osoba przystępująca do konkursu, co powinny zawierać oferty osób przystępujących do konkursu oraz miejsce i termin składania ofert.

Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013r. Burmistrz [...] powołał Komisję Konkursową w celu przeprowadzenia ww. konkursu.

Na posiedzeniu w dniu 19 czerwca 2013 r. Komisja Konkursowa stwierdziła, że K. P., która złożyła ofertę w konkursie, nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ w oświadczeniu o złożeniu oświadczenia lustracyjnego brak informacji do kogo zostało złożone i w jakim terminie. Ponadto kserokopie dokumentów nie zostały poświadczone własnoręcznym podpisem K. P. lecz potwierdzone przez inspektora Urzędu [...] z upoważnienia Burmistrza [...].

W związku z tym w dniu [...] czerwca 2013r. Komisja Konkursowa podjęła uchwałę w głosowaniu jawnym o niedopuszczeniu K. P. do dalszego postępowania konkursowego.

Pismem z dnia [...].06.2013R. K. P. wystąpiła do Przewodniczącego Komisji Konkursowej o wskazanie przyczyn odmowy dopuszczenia jej do postępowania konkursowego przeprowadzanego w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora [...].

W odpowiedzi pismem z dnia [...] czerwca 2013r. Przewodniczący Komisji Konkursowej wskazał, że oferta zainteresowanej nie spełnia wymogów formalnych ponieważ w oświadczeniu o złożeniu oświadczenia lustracyjnego brak informacji do kogo zostało złożone i w jakim terminie. Ponadto kserokopie dokumentów nie zostały poświadczone własnoręcznym podpisem kandydatki lecz potwierdzone przez inspektora Urzędu Miejskiego w [...] z upoważnienia Burmistrza [...]. W związku z czym dokumenty te nie zostały sporządzone zgodnie z ogłoszeniem Burmistrza [...] o konkursie na stanowisko dyrektora.

Pismem z dnia [...] lipca 2013r. K. P. wezwała Burmistrza [...] do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na niedopuszczeniu jej do konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, poprzez ponowne przeprowadzenie czynności konkursowych z jej udziałem.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Burmistrz [...] pismem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] stwierdził, iż w związku z brakiem wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora przez powołaną komisję konkursową i odmową dopuszczenia przez komisję wszystkich trzech kandydatów do postępowania konkursowego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest bezzasadne.

W skardze na uchwałę Komisji Konkursowej o odmowie dopuszczenia do postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora [...] K. P. zarzuciła jej: naruszenie § 4 ust. 1 i ust. 2 oraz § 8 ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. Nr 60, poz.373 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Jak również o przeprowadzenie dowodu z zeznań strony, świadków i wskazanych dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, gdyż brak jest formalnych, jak i merytorycznych przesłanek do jej uwzględnienia. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, poszczególnie czynności podejmowane w postępowaniu konkursowym przez komisję konkursową, w tym czynność polegająca na odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, przyjmująca postać uchwały, nie mieszczą się w kategoriach aktów oraz czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (postanowienie WSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 965/11, WSA w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1153/07, WSA w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 767/10). Zatem skarga w tym przedmiocie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Natomiast co do meritum organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy rozważyć kwestię charakteru prawnego zaskarżonej uchwały, podjętej przez Komisję Konkursową w dniu [...] czerwca 2013r., powołaną przez Burmistrza [...] zarządzeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora [...] zmienioną zarządzeniem nr [...].

Wskazania wymaga, że zakładanie i prowadzenie publicznych szkół podstawowych i gimnazjów należy do zadań własnych gmin. Publiczną szkołą kieruje nauczyciel (lub inna osoba), któremu stanowisko dyrektora powierza organ prowadzący szkołę, tj. wójt (burmistrz, prezydent miasta). Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły wyłania się w drodze konkursu – art. 36 ust. 1 i ust. 2, art. 36 a, art. 5 ust. 5 i art. 5 c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) Organ prowadzący szkołę ogłasza konkurs na stanowisko dyrektora szkoły, powołuje komisję konkursową w celu przeprowadzenia konkursu oraz sprawuje nadzór nad prawidłowością postępowania konkursowego. Ponadto organ ten posiada kompetencje do zatwierdzania konkursu albo unieważnienia konkursu i zarządzenia ponownego jego przeprowadzenia – art. 36 a ust. 6 powołanej ustawy oraz § 1 ust. 1 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. nr 60, poz. 373).

Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, komisja konkursowa, na podstawie złożonej przez kandydata oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego Uchwała zapada zwykłą większością głosów, głos decydujący należy do przewodniczącego komisji.

Z powyższego wynika, że należy wyraźnie oddzielić działanie organu prowadzącego szkołę lub placówkę, polegające na powołaniu komisji konkursowej, od postępowania konkursowego, które prowadzi komisja konkursowa. Postępowanie konkursowe to zespół czynności zmierzających do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, które zostało uregulowane przepisami cytowanego rozporządzenia w sprawie konkursu. Z ich treści jednoznacznie wynika, iż to komisja konkursowa jest jedynym organem właściwym do rozpoczęcia i przeprowadzenia przedmiotowego postępowania (§ 4 ust. 1).

Podjęta zaś przez komisję konkursową uchwała o niedopuszczeniu kandydata do konkursu na dyrektora szkoły ma, w ocenie Sądu, charakter czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 141/09 (Lex nr 563276) oraz postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 857/12 (https://cbois.nsa.gov.pl), zgodnie z którym czynność polegająca na odrzuceniu oferty w postępowaniu konkursowym na stanowisko dyrektora szkoły ma charakter czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż jest czynnością z zakresu administracji publicznej i dotyczy sfery praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odrzucenie oferty konkursowej przybiera bowiem postać oświadczenia wiedzy organu, co nie pozostaje bez wpływu na sytuację prawną osoby zainteresowanej, która w odpowiedzi na ogłoszenie o konkursie ofertę złożyła. Jest to niewątpliwie aspekt publicznoprawny sprawy, której zasadniczym celem jest obsadzenie stanowiska dyrektora szkoły w formie powierzenia go kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu.

Podkreślenia wymaga ponadto, na co zwrócił uwagę NSA w powołanym postanowieniu, że czynności podejmowane w toku konkursu na podstawie i w granicach prawa przez organy administracji publicznej (organ prowadzący szkołę oraz powołana przez niego komisja konkursowa), mają charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatami są uczestnicy konkursu, realizujący swoje uprawnienia do udziału w nim.

W żadnym razie ogłoszenie konkursu i zgłoszenie udziału w nim przez konkretną osobę nie jest źródłem powstania zobowiązaniowego stosunku prawnego pomiędzy uczestnikiem konkursu, a organem prowadzącym szkołę lub komisją konkursową. Powstały bowiem w związku z konkursem ww. stosunek prawny nie jest oparty na zasadzie równości, czy też równorzędności podmiotów, a sytuacja prawna uczestnika konkursu jest kształtowana w drodze jednostronnych władczych rozstrzygnięć podejmowanych przez wskazane organy. Zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie dopuszczenia kandydata do udziału w konkursie jest aktem stosowania prawa przez organ administracji publicznej, który kształtuje jego sytuację prawną.

W tych okolicznościach skarga K. P. na uchwałę Komisji Konkursowej z dnia [...] czerwca 2013r. o odmowie dopuszczenia jej do konkursu na dyrektora [...] jest, wbrew stanowisku organu, dopuszczalna. Sąd nie podziela w tym zakresie poglądu wyrażonego w powołanych przez organ orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych. Należy przy tym podkreślić, że w szczególności powołanie się na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 965/11, jest chybione, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny, cytowanym już wyżej postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 857/12, uchylił je i przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, nie aprobując stanowiska o niedopuszczalności skargi na uchwałę komisji konkursowej w przedmiocie niedopuszczenia do konkursu na dyrektora szkoły.

Odnosząc się natomiast do meritum sprawy, tj. kontroli legalności zaskarżonej uchwały, należy wskazać, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkurs na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki, zwany dalej "konkursem", ogłasza organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę (ust. 1). Ogłoszenie konkursu zawiera m.in. wskazanie wymaganych dokumentów w postaci : oryginałów lub poświadczonych przez kandydata za zgodność z oryginałem kopii dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia, w tym dyplomu ukończenia studiów wyższych lub świadectwa ukończenia studiów podyplomowych z zakresu zarządzania albo świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą (ust. 2 pkt 4 lit.e ), oświadczenia o dopełnieniu obowiązku, o którym mowa w art.7 ust.1 i ust.3a ustawy z dnia 18 października 2006r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z 2007r., nr 63, poz.425 z późn.zm.) – w przypadku kandydata na dyrektora publicznej szkoły ( ust.2 pkt 4 lit.j). Zgodnie zaś z art. 7 ust.1 ustawy z 18.10.2006r. obowiązek złożenia oświadczenia dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami w okresie od dnia 22 lipca 1944r. do dnia 31 lipca 1990r. zwanego dalej "oświadczeniem lustracyjnym", mają osoby urodzone przed dniem 1 sierpnia 1972r. Złożenie oświadczenia lustracyjnego powoduje wygaśnięcie obowiązku jego powtórnego złożenia w przypadku późniejszego kandydowania lub wykonywania funkcji publicznej, z którą związany jest obowiązek złożenia oświadczenia (ust.3). W przypadku, o którym mowa w ust.3, osoba zobowiązana do złożenia oświadczenia lustracyjnego składa organowi właściwemu do przedłożenia oświadczenia informację o uprzednim złożeniu oświadczenia lustracyjnego (ust.3a).

Burmistrz [...] w ogłoszeniu konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora [...] podał, że oferty osób przystępujących do konkursu powinny zawierać m.in. oświadczenie o dopełnieniu obowiązku, o którym mowa w art.7 ust.1 i ust.3a ustawy z dnia 18 października 2006r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z 2007r., nr 63, poz.425 z późn.zm.). A zatem złożone przez skarżącą "oświadczenie lustracyjne" zostało sporządzone według wzoru dołączonego do oferty konkursowej. Ponadto skarżąca od 1.09. [...] r. pełniła funkcję dyrektora Gimnazjum w [...] zatem składała wcześniej oświadczenie lustracyjne. Stosownie więc do art.7 ust.3a powołanej ustawy wystarczyło, że złożyła informację o uprzednim złożeniu oświadczenia. Wypełniła zatem obowiązek w świetle powołanych przepisów. Z ogłoszenia o konkursie nie wynikało zresztą według jakiego wzoru należało oświadczenie takie złożyć. W ocenie Sądu, powyższe oświadczenie czyni zadość tak wymogom wskazanego wyżej § 1 ust. 2 pkt 4 lit.j rozporządzenia, jak i ogłoszenia o konkursie. Natomiast kwestionowanie go przez organ z uwagi na to, że nie zawiera informacji do kogo zostało złożone i w jakim terminie nie znajduje uzasadnienia. Podkreślenia wymaga bowiem, że ani cytowane rozporządzenie w sprawie konkursu, ani też ogłoszenie o konkursie, nie wprowadzały wymogu, by oświadczenie lustracyjne takie elementy zawierało.

W zakresie zaś uchybienia, iż dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganego wykształcenia nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem własnoręcznym podpisem przez skarżącą lecz przez Burmistrza [...] czy osobę przez niego upoważnioną. Istotnie skarżąca nie potwierdziła osobiście za zgodność z oryginałem dokumentów o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 4 lit.e rozporządzenia, a potwierdzone zostały przez Burmistrza, a więc osobę urzędową, pełniącą funkcję publiczną. W ocenie Sądu poświadczenie kopii oryginałów dokumentów przez Burmistrza ma większą rangę niż poświadczenie osobiste. Poza tym regulamin nie precyzował bezwzględnego obowiązku poświadczenia dokumentów przez kandydata osobiście. Zatem uchybienie to w ocenie Sądu jest na tyle mało istotne, że nie mogło dyskwalifikować skarżącej w dopuszczeniu do postępowania konkursowego.

W świetle zatem dokumentacji przedstawionej przez skarżącą komisji konkursowej nie może w ocenie Sądu budzić wątpliwości, iż skarżąca spełniała warunki do ubiegania się o stanowisko dyrektora i przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty wskazane w ogłoszeniu Burmistrza [...].

Reasumując, należy stwierdzić, że Komisja Konkursowa dopuściła się naruszenia przepisu § 4 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e , j rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.

Na marginesie należy wskazać, iż sądy administracyjne nie przeprowadzają postępowania dowodowego w tym dowodu z zeznań stron, czy świadków, dlatego też wniosek zawarty w skardze w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku uchylając zaskarżony akt w stosunku do skarżącej. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach w oparciu o art. 200 powołanej ustawy.