Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 913/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 46 poz 1 art. 5, art. 7
law: Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i  pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie  (EWG) nr 295/91 (Tekst mający znaczenie dla EOG)
article: art. 209b ust. 1, art. 205 b ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1393
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia postanowień rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego po rozpatrzeniu wniosku I. W., jako pasażera lotu z dnia [...]kwietnia 2013 r. na trasie [...]- [...]o odznaczeniu kodowym [...], wydał w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję znak: [...], którą stwierdził naruszenie przez [...] S.A. art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE), polegające na niewypłaceniu stronie skarżącej odszkodowania w wysokości 600 Euro, ustalił termin usunięcia nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na [...]S.A. karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w wysokości 1.000 zł - utrzymał w mocy własną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - dalej "kpa",

- art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2013 r. poz. 1393 z późn. zm.),

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz.Urz.WEL46 s.1, 2004, s.1).

2. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podał, że z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że motywem takiego rozstrzygnięcia było, iż skarżony lot się odbył, jednakże jego start nastąpił ponad 4 godziny po planowej godzinie startu. Do przedmiotowego opóźnienia doszło w następstwie zdarzenia mającego miejsce na dwie doby przez skarżonym lotem, tj. [...]kwietnia 2014 r., i organ pierwszej instancji stwierdził, iż opóźnienie przedmiotowego lotu nie było bezpośrednio spowodowane wystąpieniem żadnej z okoliczności, która wyłączałaby obowiązek odszkodowawczy przewoźnika, lecz niewłaściwą organizacją przedsiębiorstwa przewoźnika.

[...] S.A. wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż nie zgadzają się z rozstrzygnięciem, gdyż samolot wykonywał skarżony lot w jednej rotacji, tj. w dniu [...] kwietnia 2013 r., w dniu [...] kwietnia 2013 r. oraz w dniu [...] kwietnia 2013 r.

3. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że przyjął za własne ustalenia organu pierwszej instancji, iż strona skarżąca posiadała rezerwację na lot z dnia [...] kwietnia 2013 r. na trasie [...] - [...]o odznaczeniu kodowym [...]z planową godziną startu 17.25 czasu lokalnego; lot ten się odbył, jednakże jego start nastąpił cztery godziny i pięćdziesiąt minut po planowej godzinie startu, tj. o 22.15 czasu lokalnego; przylot tego lotu do [...] nastąpił cztery godziny i dwadzieścia minut po planowym czasie przylotu, tj. w dniu [...] kwietnia 2013 r. o 14.15 UTC(PL) zamiast o 09.55 UTC(PL); w trakcie oczekiwania na start skarżonego lotu otrzymała bezpłatnie pomoc (posiłek i napój); w następstwie opóźnienia skarżonego lotu strona skarżąca utraciła dalsze połączenie do miejsca docelowego tj. do [...] lotem LO [...] z planowym przelotem w dniu [...] kwietnia 2013 r. w godzinach 11.35 UTC(PL) – 12.30 UTC(PL); strona skarżąca została pouczona o przysługujących jej prawach. Do opóźnienia skarżonego lotu doszło w następstwie zakłócenia rotacji, której przyczyną było wystąpienie w dniu [...] kwietnia 2013 r. niekorzystnych warunków atmosferycznych, które uniemożliwiały planowe lądowanie w tym dniu lotu na trasie [...] - [...] o oznaczeniu kodowym [...] na lotnisku w [...] i zmusiły samolot do przymusowego lądowania w [...].

Organ wskazał, że faktem powszechnie znanym jest, iż mierzona metodą trasy po ortodromie odległość pomiędzy [...] a [...] wynosi 7540 km, a pomiędzy [...] a [...] – 7628 [km].

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził również, że stosownie do art. 6 ust. 1 w zw. z rozumianym a contrario art. 2 ust. 1 rozporządzenia "opóźnienie lotu" oznacza odbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce, a którego start był opóźniony w stosunku do planowego startu. Ponieważ start przedmiotowego lotu, na który potwierdzoną rezerwację posiadała strona skarżąca nastąpił 4 godziny i 50 min. po planowanym starcie, zdaniem organu, należało stwierdzić, iż lot ten był lotem opóźnionym w rozumieniu rozporządzenia.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. c pkt i rozporządzenia (WE) nr 261/2004, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o cztery lub więcej godzin w przypadku lotów dłuższych niż 3.500 km, które zarazem nie są lotami wewnątrzwspólnotowymi, pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. a i art. 9 ust. 2.

W myśl art. 9 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004, przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania. W myśl art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe. Nie budzi wątpliwości, zdaniem organu, iż strona skarżąca otrzymała taką pomoc, a zatem należało stwierdzić brak naruszenia przez przewoźnika przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b pkt ii rozporządzenia (WE) nr 261/2004, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o cztery lub więcej godzin w przypadku lotów dłuższych niż 3.500 km, które zarazem nie są lotami wewnątrzwspólnotowymi, pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego, gdy oczekiwany w sposób uzasadniony czas odlotu nastąpi co najmniej dzień po terminie poprzednio zapowiedzianego odlotu, pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. b i c.

W myśl art. 9 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 261/2004, w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie zakwaterowanie w hotelu w przypadku, gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera.

W myśl art. 9 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004, w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym).

Z uwagi na fakt, iż strona skarżąca nie oczekiwała na opóźniony lot przez jedną lub więcej nocy, nie zaistniała, zdaniem organu, konieczność zapewnienia jej zakwaterowania w hotelu. Tym samym należało stwierdzić brak naruszenia przez przewoźnika przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

Stosownie do art. 6 ust. 1 lit. b pkt iii rozporządzenia (WE) nr 261/2004, w przypadku jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o trzy lub więcej godzin w przypadku wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1.500 km i wszystkich innych lotów o długości pomiędzy 1.500 a 3.500 km, gdy opóźnienie wynosi co najmniej pięć godzin, pomoc określoną w art. 8 ust. 1 lit. a.

W myśl art. 8 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004: w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie mają prawo wyboru pomiędzy: zwrotem w terminie siedmiu dni, za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. 3, pełnego kosztu biletu po cenie za jaką został kupiony, za część lub części nie odbytej podróży oraz za część lub części już odbyte, jeżeli lot nie służy już dłużej jakiemukolwiek celowi związanemu z pierwotnym planem podróży pasażera, wraz z, gdy jest to odpowiednie, lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie, a kontynuowaniem podróży na satysfakcjonujących warunkach.

Skarżony lot był opóźniony w stosunku do planowego startu o mniej niż pięć godzin. Oznacza to, iż w przedmiotowym przypadku nie ciążył na przewoźniku obowiązek, o którym mowa powyżej. Tym samym, zdaniem organu, należało stwierdzić brak naruszenia przez przewoźnika przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

Organ stwierdził, że w myśl sentencji wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07 mających za przedmiot wnioski o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczeń w trybie prejudycjalnym, złożone w postępowaniu Sturgeon przeciwko Condor Flugdienst GmbH (C-402/07), oraz Stefan Bock, Cornelia Lepuschitz przeciwko Air France S.A. (C-432/07) "Artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą trzy godziny lub więcej, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego trzy godziny lub więcej po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej, takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego."

Stosownie do art. 7 ust. 1 rozporządzenia: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości: 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1.500 kilometrów; 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1.500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1.500 do 3.500 kilometrów; 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b).

Przy określaniu odległości, podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowego przylotu na skutek opóźnienia spowodowanego odmową przyjęcia na pokład lub odwołaniem lotu."

Nie budzi wątpliwości, zdaniem organu, iż bezpośrednią przyczyną opóźnienia przedmiotowego lotu było zakłócenie rotacji, której przyczyną było wystąpienie w dniu [...] kwietnia 2013 r. niekorzystnych warunków atmosferycznych w [...]. Bez wątpienia warunki meteorologiczne uniemożliwiające lądowanie samolotu na lotnisku i powodujące jego przekierowanie na lotnisko zapasowe (warunki meteorologiczne zmieniające się w trakcie lotu statku powietrznego) nie są zdarzeniem możliwym do przewidzenia przez przewoźnika lotniczego i jako takie mogą zostać uznane za nadzwyczajne zarówno dla tego lotu jak i lotu bezpośrednio następującego po tym locie. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie C-294/10 Andrejs Eglitis i Edvards Ratnieks p-ko Latvijas Republikas Ekonomikas ministrija "Artykuł 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 (...) powinien być interpretowany w ten sposób, że przewoźnik lotniczy, ponieważ jest zobowiązany do podjęcia wszelkich racjonalnych środków w celu uniknięcia nadzwyczajnych okoliczności, powinien rozsądnie na etapie planowania lotu uwzględnić ryzyko opóźnienia związanego z ewentualnym zaistnieniem takich okoliczności". W ocenie tutejszego organu całokształt stanu faktycznego sprawy, a w szczególności to, że po upływie blisko dwóch dób od zdarzenia opóźnienie nie została zniwelowane, wskazuje jednoznacznie iż przewoźnik na etapie planowania rotacji ustalając zbyt krótkie odstępy pomiędzy lotami, nie uwzględnił ryzyka opóźnienia rotacji związanego z ewentualnym zaistnieniem okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto, co istotniejsze przewoźnik nie wykazał, czy podejmował jakiekolwiek racjonalne środki mające na celu uniknięcie opóźnienia skarżonego lotu takie jak w szczególności wykonanie lotu przy użyciu innej maszyny wchodzącej w skład jego floty, czy też pozyskanej od innego przewoźnika do wykonania skarżonej operacji lotniczej. Biorąc powyższe pod uwagę organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż w przedmiotowym przypadku przewoźnik był zobowiązany do wypłaty na rzecz strony skarżącej 600 Euro tytułem odszkodowania. Przewoźnik obowiązku tego nie wykonał, tym samym, zdaniem organu, należało stwierdzić naruszenie przez niego art. 7 ust. 1 lit. c względem strony skarżącej.

W myśl art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "Obsługujący przewoźnik lotniczy dba o to, aby w punkcie odpraw pasażerów była umieszczona w miejscu widocznym dla pasażerów czytelna informacja zawierająca następujący tekst: "Jeżeli odmówiono Państwu przyjęcia na pokład lub Państwa lot został odwołany lub opóźniony o co najmniej dwie godziny, możecie Państwo poprosić obsługę na stanowisku odpraw lub w punkcie przyjęć pasażerów na pokład samolotu o tekst określający przysługujące Państwu prawa, w szczególności w odniesieniu do odszkodowania i należnej Państwu pomocy".

Zgodnie z art. 14 ust. 2 zdanie 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, obsługujący przewoźnik wręcza odpowiednią informację o przepisach na temat odszkodowania i pomocy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 261/2004 każdemu pasażerowi dotkniętemu opóźnieniem o co najmniej dwie godziny.

Zdaniem organu, z uwagi na okoliczność, iż strona skarżąca nie zakwestionowała ustaleń organu pierwszej instancji, a także mając na względzie art. 139 kpa w zw. z art. 127 § 3 [kpa], który zawiera zakaz orzekania na niekorzyść strony wnoszącej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - należało stwierdzić brak naruszenia przez przewoźnika przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

Stosownie do art. 209b ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo lotnicze i Załącznika nr 2 do tej ustawy, kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 4800 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 2 do ustawy - Prawo lotnicze. Zgodnie z pkt 1.5 załącznika nr 2 do ustawy, za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 Prezes Urzędu nakłada karę w wysokości od 1000 do 2500 zł. Zgodnie z art. 16 ust. 3 rozporządzenia, ustanowione przez Państwa Członkowskie sankcje za naruszenia niniejszego rozporządzenia powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Mając na uwadze, iż z ustaleń Prezesa Urzędu wynika, iż przewoźnik lotniczy zaniedbał obowiązku wypłaty odszkodowania względem pasażera skarżonego lotu, zasadnym jest nałożenie na niego kary pieniężnej za naruszenie tego obowiązku. Mając na uwadze okoliczność, iż do opóźnienia przedmiotowego lotu doszło w następstwie zakłócenia rotacji, które to zakłócenie wynikało jedynie ze zbyt optymistycznego planowania wykorzystania floty, należy nałożyć na przewoźnika karę w wysokości niższej niż najwyższa prawem przewidziana. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż kara w wysokości 1.000 zł za stwierdzony przypadek naruszenia obowiązków wynikających z rozporządzenia 261/2004/WE, którego beneficjentem był dany pasażer, spełnia przesłanki, o których mowa w art. 16 ust. 3 rozporządzenia 261/2004/WE, tj. kara w tej wysokości będzie adekwatna do zakresu naruszenia wspólnotowego, a na przyszłość powodować będzie, iż przewoźnik nie będzie dopuszczał się podobnych naruszeń.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowisko organu

5. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły [...] S.A. z siedzibą w [...]; zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 oraz 80 kpa poprzez subiektywną ocenę sytuacji, niepopartą wcześniejszym zebraniem i rozpatrzeniem całokształtu materiału dowodowego poprzez uznanie, iż przewoźnik nie zachował odpowiednych rezerw czasowych na etapie planowania siatki połączeń, podczas gdy pełna ocena materiału dowodowego prowadzi do twierdzeń przeciwnych;

b) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów przewoźnika zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

2) przepisów prawa materialnego:

a) art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia poprzez nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 1000 zł oraz obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerowi w kwocie 600 Euro, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przewoźnik ponosi odpowiedzialność za opóźnienie skarżonego rejsu, ponieważ nie wykazał podjęcia wszelkich racjonalnych środków mających na celu uniknięcie opóźnienia –

- wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

6. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 ppsa, wyeliminowanie przez sąd z porządku prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c), a także wówczas, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (pkt 2) lub też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. W razie jednak nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, na mocy art. 151 ppsa.

8. Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego utrzymał w mocy własną decyzję, którą stwierdził naruszenie przez [...] S.A. art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE), polegające na niewypłaceniu stronie skarżącej odszkodowania w wysokości 600 Euro, ustalił termin usunięcia nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na [...] S.A. karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w wysokości 1.000 zł.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.

9. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2013 r. poz. 1393 z późn. zm.), Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE, a w szczególności rozpatruje skargi, o których mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE. W razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1, Prezes Urzędu stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej: (1) brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego albo (2) naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE określa również obowiązek i termin jego usunięcia – stosownie do art. 205b ust. 1 tej ustawy. W preambule rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz.U.UE L z dnia 17 lutego 2004 r.), stwierdzono, że Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej przyjęły rozporządzenie mając na uwadze, m. in., że "(14) Podobnie jak w konwencji montrealskiej, zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. (15) Za nadzwyczajne okoliczności powinno się uważać sytuację, gdy decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego samolotu spowodowała danego dnia powstanie dużego opóźnienia, przełożenie lotu na następny dzień albo odwołanie jednego lub więcej lotów tego samolotu pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez zainteresowanego przewoźnika, by uniknąć tych opóźnień lub odwołań lotów." Nie budzi wątpliwości, że cytowany wyżej fragment części wstępnej rozporządzenia nr 261/2004/WE nie jest powszechnie obowiązującym przepisem prawa, ale wskazuje na sposób interpretacji przepisów tego rozporządzenia.

Podkreślić równocześnie należy, że stosownie do art. 5 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia, obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.

Zdaniem Sądu, słusznie organ uznał, iż nie budzi wątpliwości, że bezpośrednią przyczyną opóźnienia przedmiotowego lotu było zakłócenie rotacji spowodowane wystąpieniem w dniu [...] kwietnia 2013 r. niekorzystnych warunków atmosferycznych w [...]. Warunki meteorologiczne uniemożliwiające lądowanie samolotu na lotnisku i powodujące jego przekierowanie na lotnisko zapasowe w [...] (warunki meteorologiczne zmieniające się w trakcie lotu statku powietrznego) nie są zdarzeniem możliwym do przewidzenia przez przewoźnika lotniczego i jako takie mogą zostać uznane za nadzwyczajne. Poza sporem również pozostaje, że przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do podjęcia wszelkich racjonalnych środków na etapie planowania lotu aby ograniczyć ryzyko opóźnienia związanego z ewentualnym zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności.

Wątpliwości Sądu jednakże budzi stwierdzenie organu, że warunki meteorologiczne uniemożliwiające lądowanie samolotu na lotnisku i powodujące przekierowanie samolotu na lotnisko zapasowe, które nie są zdarzeniem możliwym do przewidzenia przez przewoźnika lotniczego i jako takie mogą zostać uznane za nadzwyczajne – jednakże tylko dla tego lotu jak i lotu bezpośrednio następującego po tym locie. Skoro bowiem warunki meteorologiczne uniemożliwiające planowe lądownie samolotu - są zdarzeniami niemożliwymi do przewidzenia, to nie można oczekiwać od przewoźnika, aby zdarzenia takie przewidywał czy starał się zapobiec, szczególnie na etapie planowania lotu. Przekierowanie samolotu na lotnisko w [...] spowodowało ponad 5-godzinne opóźnienie, a następnie opóźnienie kolejnych odcinków rotacji. Skoro warunki pogodowe oddziaływują na wszystkich przewoźników funkcjonujących na danym lotnisku, to jak słusznie podniesiono w skardze, kilkugodzinne ograniczenia występujące na lotnisku powodują, że opóźnienie samolotu jest wypadkową kilku zdarzeń niezależnych od przewoźnika, takich jak możliwości obsługi naziemnej samolotu wykonywanej w porcie lotniczym, która w przypadku zakłóceń jest ograniczona na skutek kumulacji zleceń, jak również możliwości uzyskania slotu (przedziału czasowego) na wykonanie danej operacji lotniczej. Zdaniem Sądu, jeśli wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, to nie można zarzucić przewoźnikowi wadliwości planowania.

Zauważyć również należy, że wprawdzie każdy przewoźnik określa rezerwy czasowe do niezbędnego minimum, jednakże przyjęto pewne normy, które określają konieczność postoju samolotu w porcie w celu przygotowania do następnego rejsu. Przewoźnik – [...] S.A. spełnia te normy, jak podnosi strona skarżąca, a siatka została zaplanowana zgodnie z nimi, co strona skarżąca przedstawiła w wydruku z systemu netline, jednakże organ pominął ten dowód i nie odniósł się do rezerw czasowych przewidzianych na tę rotację, pomimo, iż znacznie przekraczały 2 godziny umownie ustalone, jako czas niezbędny do przygotowania rejsu transatlantyckiego.

10. W świetle podniesionych okoliczności faktycznych i prawnych należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80, i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również organ naruszył art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi, a w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy również ustosunkuje się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów.

11. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

12. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.