Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 255/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlanego PBR S.A. w W. na decyzję Wojewody z dnia [...]nr [...] w przedmiocie refundacji wynagrodzeń, I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...]nr [...]w całości, II. stwierdza nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] nr [...]w całości, III. stwierdza nieważność decyzji Starosty P. z dnia [...] nr [...]w całości, IV. zasądza od Wojewody na rzecz Przedsiębiorstwa Budowla- nego "PBR" S.A. w W. kwotę [...]zł ([...]+[...] wpis+[...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania, V. określa, że zaskarżona decyzja, decyzja ją poprzedzająca oraz decyzje wymienione w punkcie 2 i 3 wyroku nie podlegają wykonaniu. /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ M. Dybowski


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2002 r. zostało zawarte, pomiędzy Starostą P. a Przedsiębiorstwem Budowlanym PBR S.A. w W. porozumienie nr [...] dotyczące refundacji kosztów przygotowania zawodowego młodocianych pracowników. Przedmiotem umowy było kwartalne refundowanie przez Powiatowy Urząd Pracy w P. Filia w W. kosztów wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz refundowanie składek na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń (k. 4 akt administracyjnych). Następnie, dnia [...] grudnia 2003 r. pomiędzy tymi samym stronami została zawarta umowa nr [...]dotycząca refundacji kosztów zatrudnienia pracowników młodocianych w celu przygotowania zawodowego. Wykaz młodocianych pracowników zatrudnionych w Przedsiębiorstwie stanowił załącznik nr [...]do umowy.

W dniu [...] kwietnia 2005 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w P. Filia w W. wpłynęły zarejestrowane pod L. dz. [...] wypełnione wnioski o zwrot kosztów poniesionych w związku z zatrudnieniem młodocianych pracowników, uczniów zasadniczej szkoły zawodowej w W., przez Przedsiębiorstwo Budowlane PBR S.A. w W. .

Dnia [...] kwietnia 2005 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w P. Filia w W. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Budowlanego PBR S.A. w W. o poprawienie i przygotowanie przesłanych wniosków zgodnie z zapisami zastrzeżonymi w porozumieniu oraz w umowie. Jednocześnie poinformował, że po dokonaniu niezbędnych zmian we wnioskach refundacja obejmie wyłącznie wnioski które nie uległy przedawnieniu.

Dnia [...] kwietnia 2005 r. do organu I instancji wpłynęły poprawione, zarejestrowane pod L. dz. [...] wnioski o zwrot kosztów poniesionych w związku z zatrudnieniem młodocianych pracowników, uczniów zasadniczej szkoły zawodowej w W. i ., obejmujące okresy: od [...] października 2004 r. do [...] grudnia 2004 r., od [...] lipca 2004 r. do [...] września 2004 r., od [...] kwietnia 2004 r. do [...] czerwca 2004r., od [...] stycznia 2004 r. do [...] marca 2004 r., od [...] października 2003 r. do [...] grudnia 2003 r., od [...] lipca 2003 r. do [...] września 2003 r., od [...] kwietnia do [...] czerwca 2003 r.

Dnia [...] lipca 2005 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w P. wpłynął wraz z załącznikami wniosek (na samym wniosku jest również prezentata Powiatowego Urzędu Pracy P. z datą wpływu [...] września 2003 r.) Przedsiębiorstwa Budowlanego PBR S.A. w W. o refundację ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń pracowników młodocianych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz składek na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń. Do wniosku załączono: wykaz młodocianych których dotyczy wniosek o refundację, stosowne oświadczenie podpisane przez prezesa spółki, informacje dotyczące przedsiębiorcy, dane osoby upoważnionej do udzielania informacji, dane osoby upoważnionej do kontaktów z organem udzielającym pomocy w sprawie informacji zawartych w formularzu – wszystko na urzędowych formularzach, nadto kopię zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON, kopię decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej, kopię odpisu z rejestru handlowego oraz kopię odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] (k. 65 akt administracyjnych) wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 139 ust. 6, art. 76 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm., dalej ustawa o promocji zatrudnienia), § 7 i § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz. U. nr 190, poz. 1951) działający z upoważnienia Starosty P., Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w P. Filia w W. orzekł o:

1. przyznaniu wnioskodawcy refundacji za okres od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...] maja 2005 r. w łącznej kwocie [...] złotych,

2. odmowie przyznania refundacji za okres od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] grudnia 2003 r. w łącznej kwocie [...] złotych.

W uzasadnieniu wskazano, że odstąpiono od dokonania refundacji za II, III i IV kwartał 2003 r. w związku z przedawnieniem roszczeń Pracodawcy, natomiast za miesiące VI, VII, XI i XII 2004 r. oraz za miesiąc I 2005 r. zrefundowano maksymalne kwoty, jakie zgodnie ze stosownymi przepisami urząd pracy może zrefundować.

W zakreślonym terminie Przedsiębiorstwo Budowlane PBR S.A. w W. wniosło do Wojewody odwołanie od decyzji, w części w której orzeczono o odmowie refundacji wynagrodzenia za okres od [...] kwietnia 2003 r. do [...] grudnia 2003 r. tj. pkt 2 decyzji (k. 66 akt administracyjnych)

W uzasadnieniu strona wskazała, że w dniu [...] września 2003 r. został wysłany, wraz z załącznikami, wniosek o refundację za okres od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. Podniesiono, że z załączonej kserokopii potwierdzenia odbioru wyżej wskazanego wniosku przez organ wynika, że nie nastąpiło przedawnienie. Nadto napisano, że dnia [...] grudnia 2003 r. zostało do filii Powiatowego Urzędu Pracy skierowane pismo w sprawie uzupełnienia dokumentacji dotyczącej zwrotu kosztów z tytułu zatrudnienia młodocianych, za okres od [...] września 2003 r. do [...] listopada 2003 r., z datą wpływu do siedziby organu [...] grudnia 2004 r., (oraz napisano, że załącza się kserokopię potwierdzenia odbioru) co również oznacza, że nie nastąpiło przedawnienie. Ponadto organ nie zwrócił się do przedsiębiorstwa o poprawienie złożonych wniosków, zatem można było domniemać, iż zostały przyjęte do realizacji.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] (k. 68 akt administracyjnych), Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji napisał m. in., że w związku z podniesionymi zarzutami, zachodzi konieczność wydania przez organ I instancji nowej decyzji, w której uwzględnione zostaną wszystkie elementy wskazane w art. 107 kpa, zaznaczając, że uzasadnienie uchylonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez kpa. Ponadto organ I instancji winien jednoznacznie wskazać, które wnioski złożone przez pracodawcę w dniu [...] kwietnia 2005 r. dotyczą refundacji na podstawie porozumienia z dnia [...]listopada 2002 r., a które umowy z dnia [...] grudnia 2003 r.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] działający z upoważnienia Starosty P., Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w P. Filia w W. na podstawie art. 104 kpa, art. 76 ust. 4 i art. 139 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia oraz art. 28 ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. z 1995 r., nr 1, poz. 1 ze zm., dalej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), § 7 i § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz. U. nr 190, poz. 1951), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. nr 60, poz. 278 ze zm.):

a. przyznał wnioskodawcy refundację za okres od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. w łącznej kwocie [...] złotych,

b. odmówił przyznania refundacji za okres od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] grudnia 2003 r. w łącznej kwocie [...],

c. przyznał refundację za okres od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] maja 2005 r. w łącznej kwocie [...] złotych,

d. odmówił przyznania refundacji za okres od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...]stycznia 2005 w łącznej kwocie [...] złotych.

W uzasadnieniu stwierdzono, że decyzja dotyczy porozumienia nr [...], a podstawą odmowy refundacji za okres II, III, IV kwartału 2003 r. są przepisy art. 28 ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, art. 76 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz treść §1 pkt 3 porozumienia nr [...]. Stwierdzono, że roszczenie wnioskodawcy do refundacji za IV kwartał 2003 r. stało się wymagalne po ustawowym terminie opłaty składek na ZUS od wynagrodzeń za grudzień 2003 r., a więc po [...] stycznia 2004 r. Dalej napisano, że dwunastomiesięczny termin przedawnienia upłynął po I kwartale 2005 r., a roszczenia dotyczące II i III kwartału 2003 r. przedawniły się odpowiednio po upływie III i IV kwartału 2004 r. Uznano zatem, że wniosek złożony w dniu [...] kwietnia 2005 r. w części dotyczącej refundacji za II, III, IV kwartał 2003 r. jako przedawniony nie może być uwzględniony.

Strona odwołała się od decyzji w zakresie punktu "b" przedmiotowej decyzji, orzekającego o odmowie przyznania refundacji za okres od [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] grudnia 2003 r. w łącznej kwocie [...]. złotych (k. 50-51 akt administracyjnych). W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że wniosek o refundację za okres od [...] kwietnia 2003 r. do [...] czerwca 2003 r. został złożony w dniu [...] września 2003 r., natomiast wniosek o refundację za okres od [...] września 2003 r. do dnia [...] listopada 2003 r. został złożony [...] grudnia 2003 r. czyli w terminie. Dopiero w dniu [...] kwietnia 2005 r. organ I instancji wysłał do strony pismo obligujące do poprawienia złożonych wcześniej wniosków, co zostało uczynione. Zarzucono, że w okresie od dnia [...] grudnia 2003 r. do dnia [...] kwietnia 2005 r. organ nie odpowiedział na wnioski, nie poinformował o ewentualnych brakach formalnych i nie wezwał do ich uzupełnienia, w związku z czym strona uznała, ze wnioski zostały złożone w prawidłowej formie i oczekiwała na ich realizację. Stwierdzono, że to bezczynność organu spowodowała przedawnienie ewentualnych roszczeń wynikających z zawartych umów.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] (k. 53-55 akt administracyjnych) działając na podstawie art. 104 i art. 132 § 1 kpa, art. 76 ust. 4 i art. 139 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia oraz art. 28 ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu § 7 i § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz. U. nr 190, poz. 1951), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. nr 60, poz. 278 ze zm.) działający z upoważnienia Starosty P., Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w P. Filia w W.:

1. uchylił decyzję własną z dnia [...] października 2005 r.

2. przyznał wnioskodawcy refundację za okres od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. w łącznej kwocie [...] złotych,

3. odmówił przyznania refundacji za okres od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. w łącznej kwocie [...] złotych,

4. przyznał refundację za okres od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] maja 2005 r. w łącznej kwocie [...]złotych,

5. odmówił przyznania refundacji za okres od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] stycznia 2005 w łącznej kwocie [...] złotych.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji napisał, że decyzję własną z dnia [...] października 2005 r. uchylono z powodu błędu pisarskiego tej postaci, że organ I instancji orzekł o odmowie przyznania refundacji za okres od [...] kwietnia 2003 r. do [...] grudnia 2003 r., podczas gdy winno być za okres od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. Ponieważ błąd wystąpił w zaskarżonej części decyzji – uchylono ją . W pozostałej części uzasadnienie stanowi wierne powtórzenie uzasadnienia decyzji z dnia [...] października 2004 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] (k.52 akt administracyjnych) organ I instancji na podstawie art. 113 § 1 i § 3, art. 123 § 1 oraz art. 147 § 2 kpa z urzędu sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia [...] października 2005 r. nr [...], w ten sposób, że w miejsce daty wystawienia decyzji [...] października 2006, winna być data [...] listopada 2006 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2005 r. (k. 58 akt administracyjnych) strona wniosła odwołanie od decyzji w części odmawiającej przyznania refundacji za okres od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. W odwołaniu napisano, że wniosek o refundację za okres od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. został złożony w dniu [...] września 2003 r., natomiast wniosek o refundację za okres od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] listopada 2003 r. został złożony w dniu [...] grudnia 2003r. czyli w terminie. Wyrażono nadzieję, że w świetle przedstawionych faktów odwołanie w zakresie, w jakim zostało wniesione, zostanie rozpatrzone pozytywnie.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Wojewoda wydłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2006 r. uzasadniając to zawiłością sprawy i koniecznością wystąpienia z zapytaniem do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]Wojewoda działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa oraz art. 10 ust. 2 pkt 6, art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 139 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgodnie z art. 139 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia do refundacji wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r., nr 6, poz. 65) stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem jej wejścia w życie, nie dłużej jednak niż do 30 czerwca 2005 r. Ustawa nowelizująca weszła w życie 06 lutego 2003 r. stąd do refundacji wynagrodzeń i składek miały zastosowanie przepisy obowiązujące przed tym dniem i można było stosować przepisy do 30 czerwca 2005 r. Stwierdzono w związku z tym, że po dniu 30 czerwca 2005 r. starosta nie jest organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie refundacji, ponieważ brak jest podstawy prawnej do rozstrzygania w tym przedmiocie. Napisano, że zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa co oznacza, że w sytuacji braku przepisów prawa organy administracji działać nie mogą i wówczas zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, która skutkuje zgodnie z art. 105 §1 kpa umorzeniem postępowania. Decyzję doręczono dnia [...] lutego 2006 r.

W skardze od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 65 kpa i art. 36 §1 kpa poprzez ich niezastosowanie, niewłaściwą interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 139 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz naruszenie art. 139 kpa poprzez naruszenie zakazu reformationis in peius. Ponadto zarzucił niewłaściwą interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 139 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia. Podkreślił że wniosek o refundację został wniesiony do prawidłowego organu – Starosty P. a powołując się na art. 65 §1 kpa wywiódł, że organ ten jest właściwy do rozpoznania sprawy. Stwierdził, że nawet przy hipotetycznym założeniu, że Starosta w toku postępowania w sprawie przestał być podmiotem uprawnionym do rozpoznania wniosku skarżącego, sprawa powinna być przekazana organowi właściwemu do jej rozpoznania. Ponadto, wskazując, że decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2005 r. była kwestionowana tylko w części odmawiającej refundacji, zarzucił organowi II instancji uchylenie decyzji w zakresie ponad żądane odwołania i związane z tym naruszenie zakazu reformationis in peius. Podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano w żaden sposób na okoliczności wymienione w art. 139 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ administracji powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji dodatkowo wskazując, że od dnia [...]lipca 2006 r. właściwym w sprawie refundacji jest Ochotniczy Hufiec Pracy z tym, że refundacja ta jest dokonywana na podstawie umów. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa). Zgodnie z zasadą oficjalności sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi czy zawartą w skardze argumentacją, zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Sąd przeprowadza kontrolę każdej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

W wyroku z dnia 23 listopada 2004 r. (OSK 807/04, LEX nr 155875) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ocena przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji gdy istnieje między nimi bezpośredni związek. Jeżeli organ nie zastosuje środków, które są w jego dyspozycji, w celu usunięcia negatywnych skutków wadliwego załatwienia sprawy, to sąd administracyjny rozpatrując skargę może, na podstawie art. 135 ppsa, stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W cytowanym wyroku NSA podkreślił, że określenie, "sprawa, której dotyczy skarga", użyte w art. 135 ppsa, oznacza sprawę w znaczeniu materialnoprawnym a nie tylko procesowym. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu ocena zaskarżonej decyzji wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza z uwagi na to, istnieje między nimi bezpośredni związek.

Postępując w myśl przedstawionych dyrektyw Sąd uznał, że decyzje wydane w niniejszej sprawie, po wniesieniu odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy.

Stronie postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w I instancji służy odwołanie – art. 127 §1 kpa. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych w niniejszej sprawie organ I instancji rozstrzygnął – po raz pierwszy - o żądaniu strony decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...], uwzględniając w części wniosek Przedsiębiorstwa Budowlanego PBR S.A. w W. Pismem z dnia [...] lipca 2005 r. strona wniosła odwołanie, ale tylko od tej części decyzji, w której organ I instancji odmówił żądaniu strony. Pomimo tego faktu organ II instancji decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Tymczasem, zgodnie z art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zakres tego zakazu wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II, str. 817 i nast.).

Zawarty w art. 139 kpa zakaz reformationis in peius służy ochronie interesów strony i ustawodawca w art. 139 kpa przewidział tylko dwa wyjątki od tego zakazu: gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Granice rażącego naruszenia prawa i rażącego naruszenia interesu społecznego zostały wytyczone w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Zauważając wymienione następnie w decyzji Wojewody wady i uchybienia decyzji organu I instancji, Sąd nie dopatruje się naruszenia prawa lub interesu społecznego w sposób rażący. Przeciwnie, uchylając zaskarżoną decyzję ponad żądanie zawarte w odwołaniu organ II instancji obiektywne pogorszył sytuację prawną strony. Pozbawił ją bowiem przyznanego wynagrodzenia za okres od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...]maja 2005 r. w łącznej kwocie [...]złotych.

W sytuacji zmiany na niekorzyść odwołującej się strony organ odwoławczy jest obowiązany wskazać w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie wystąpił stan którym mowa w art. 139 kpa. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji organ II instancji nie powołał się na wyżej wskazane wyjątki. Brak przesłanek z art. 139 kpa do zmiany decyzji na niekorzyść strony powoduje, że decyzja organu odwoławczego, wydana na zasadzie reformatio in peius, jest dotknięta wadą nieważności (por. wyrok NSA z dnia 06 lutego 1989 r., IV SA 1101/88, ONSA 1989 nr 2, poz. 71).

Już tylko powyższe uzasadnia stwierdzenie nieważności zarówno decyzji Wojewody z dnia z dnia [...] września 2005 r. nr [...], jak później zapadłych decyzji organów obu instancji ponieważ, w kolejnych decyzjach orzekano o refundacji wynagrodzenia za okres objęty decyzją ostateczną i prawomocną.

Uchylając po raz pierwszy i przekazując do ponownego rozpoznania sprawę, Wojewoda nie zauważył, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004 nr 99, poz. 1001 ze zm. ), która weszła w życie dnia 1 czerwca 2004 r., zawiera w rozdziale 22 przepisy przejściowe. I tak art. 139 ust. 6 stanowi, że do refundacji wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umów o prace w celu przygotowania zawodowego zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 nr 6 poz. 65) stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem jej wejścia w życie, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2005 r. Zaś art. 139 ust. 8 stanowi , że od dnia 1 lipca 2005 r. Ochotnicze Hufce Pracy stają się z mocy prawa stroną umów o refundacje wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne zawartych do dnia 31 sierpnia 2004 r. przez Starostów z pracodawcami lub organizacjami pracodawców. Powyżej przytoczone przepisy w sposób jednoznaczny determinowały rozstrzygnięcia organu II instancji już w dacie 21 września 2005 r.

W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji. Stąd też jeżeli w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a rozpatrzeniem odwołania uchylone zostały przepisy, które stanowiły podstawę prawną decyzji, organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję w części zaskarżonej i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe ( vide: wyrok NSA z 29.04.1999 r., I SA 1325/98, LEX nr 47971; wyrok NSA z 21.04.1983 r., II SA 163/82, RNGA 1985 nr 3 s. 47).

Przepisy przejściowe ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004 r. nr 99 poz. 1001 ze zm. ) jako datę graniczną, w której organem właściwym był Starosta jako organ refundujący wynagrodzenia i składki na ubezpieczenie społeczne wskazywał dzień 30 czerwca 2005 r. Art. 139 ust 8 ustawy wskazał zaś, że od dnia 1 lipca 2005 r. Ochotnicze Hufce Pracy stają się z mocy prawa stroną umów o refundację wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne zawartych do dnia 31 sierpnia 2004 r. przez starostów z pracodawcami lub organizacjami pracodawców. Taka regulacja wskazuje, że nawet, przy uwzględnieniu skargi, dotychczasowe organy administracji publicznej nie mogłyby rozpoznać wniosków strony.

Powyższa zmianę prawa materialnego organ II instancji uwzględnił dopiero wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. Decyzja ta jednak także zawierała rozstrzygnięcie o refundacji wynagrodzenia za okres objęty decyzją ostateczną i prawomocną.

Kolejne decyzje Starosty, dotyczące refundacji wynagrodzenia za rok 2003 i 2004, wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy zapadły [...]10.2005 r. i [...].11.2005r. – a więc w dacie, kiedy sprawy refundacji należały już do właściwości innych organów.

Należy także wskazać, iż organ I instancji wydając kolejną w sprawie, decyzję z dnia [...] listopada 2005 r., przywołał m. in. jako podstawę prawną jej wydania, art. 132 § 1 kpa, który stanowi, że jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uznał, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Tymczasem wydając analizowaną decyzję organ I instancji "naprawiał" jedynie własny błąd, który znalazł się w decyzji z dnia [...] października 2005 r. nr [...], a wprowadzona zmiana polegała na innym określeniu okresu za który odmówiono refundacji: zamiast okresu od [...] kwietnia 2003 r. do [...] grudnia 2003 r. wskazano okres od [...] kwietnia 2003 r. do [...] grudnia 2004 r. z tym, że kwota odmówionej refundacji nie uległa zmianie. Odwołanie strony od decyzji z dnia [...]października 2005 r. nie zostało przy tym uwzględnione choćby w części. Tymczasem możność zastosowania przez organ, który wydał decyzję art. 132 kpa jest uzależniona nie tylko od spełnienia warunku wniesienia odwołania przez wszystkie strony – w analizowanej sprawie tylko jedna strona faktycznie odwołanie wniosła - lecz także od uznania przez ten organ, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. Tymczasem sytuacja strony nie zmieniła się w ogóle. Niespełnienie tego warunku, choćby w mniejszym zakresie ( np. uwzględnienie odwołania w większej części, ale nie w całości) prowadzi do wydania decyzji nieważnej. Taka sytuacja w zaskarżonej sprawie wystąpiła.

Ponownie rozpoznając odwołanie z dnia [...] lipca 2005 r. od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2005 r. w zakresie, w którym ta decyzja została zaskarżona, organ wyższego stopnia - Wojewoda, rozstrzygnie sprawę mając na uwadze wyżej wskazane wytyczne

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że organy rozpatrujące sprawę naruszyły wyżej wskazane przepisy prawa i dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I, II, III i V sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt IV sentencji wyroku, na podstawie art. 250 ppsa w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska

AT