Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1114/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-08-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 2, art. 61 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2010 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, złożyła skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W petitum skargi sformułowano wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezbędne z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać bowiem należy, iż przedmiotem postępowania jest przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na byłego członka zarządu. Skarżąca kwestionuje zasadność wydania takiej decyzji, gdyż organy nie uwzględniły istnienia przesłanki egzoneracyjnej. Ponadto Skarżąca nie posiada wolnych środków finansowych, które mogłyby być przeznaczone na spłatę zobowiązań wynikających z zaskarżonej decyzji. Uiszczenie zobowiązania wynikającego z decyzji pozbawiłoby Skarżącą środków niezbędnych dla utrzymania siebie i rodziny.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, iż skarżąca nie posiada majątku, do którego mogłoby być skierowane postępowanie egzekucyjne. Skarżąca nie posiada nieruchomości ani wartościowych ruchomości. Obecnie jej jedynym źródłem utrzymania jest dochód z tytułu umowy o pracę. Ponadto skarżąca nie posiada oszczędności. Dochody uzyskane w latach wcześniejszych były wydatkowane na utrzymanie siebie oraz dwóch córek (w wieku [...] i [...] lat) w kolejnych latach, gdy uzyskiwane dochody były nieznaczne bądź ich wcale nie było. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego jedynie wygeneruje koszty egzekucyjne, których uiszczenie przez skarżącą będzie niemożliwe z uwagi na brak środków finansowych. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zatem niezbędne dla uniknięcia wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do pisma załączono zaświadczenie pracodawcy z dnia [...] czerwca 2016 r., iż skarżąca jest zatrudniona od dnia [...] marca 2016 r. w wymiarze pełnego etatu z wynagrodzeniem [...] zł brutto. Ponadto załączono zaświadczenie urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wydane przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] czerwca 2016 r., z którego wynika, iż za rok 2013 wykazano dochód pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne oraz o podatek dochodowy nie pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł, za rok 2014 w kwocie [...]zł oraz za rok 2015 – [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość.

Treść normatywna powyższych przepisów wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, publ. www.orzeczenia. nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła wystarczających dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest bowiem dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych skarżąca nie przedłożyła. Nie można tym samym zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Sąd stwierdził, że brak jest w aktach sprawy danych odnoszących się do sytuacji majątkowej skarżącej, co tym samym uniemożliwiło ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r. o sygn. II OZ 155/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że skarżąca, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, iż nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, gdyż w takim wypadku wskazana skarżoną decyzją należność zostanie skarżącemu zwrócona.

Ponadto Sąd zaznacza, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r., o sygn. akt II FZ 1380/14, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższy pogląd do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że analiza całokształtu akt sprawy nie pozwala na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla skarżącego ze skutkami, które nie będą mogły być zniwelowane poprzez ewentualne wygranie sporu. W kontekście podnoszonej przez skarżącego wysokości zarobków należy wskazać, że z uwagi na regulacje art. 8 - art. 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) - będące przejawem zasady poszanowania minimum egzystencji - ewentualna egzekucja zaskarżonej decyzji będzie ograniczona do zakresu, w jakim nie będzie to zagrażać minimum utrzymaniu skarżącego i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że skarżący, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazał jednoznacznie, aby w stosunku do niego zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Jedynie ubocznie Sąd wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ewentualna potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia