Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 375/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 165 poz 1170
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie  Informacyjnym.
article: art. 23
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
article: art. 128 ust. 1 pkt 1 i 6
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2000 nr 239 poz 19  art. 94
law: Konwencja Wykonawcza do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 roku między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki  Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Olga Żurawska – Matusiak, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o kontrolę przetwarzania danych osobowych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Skargą, złożoną ustnie do protokołu, do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, w dniu [...] grudnia 2009 r. A. S. wniósł o przeprowadzenie czynności kontrolnych i sprawdzających w zakresie przetwarzania jego danych w Systemie Informacyjnym Schengen (zwanym dalej SIS) oraz w wykazie osób niepożądanych, prowadzonym przez Urząd do Spraw Cudzoziemców.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wszczął postępowanie administracyjne w sprawie, w trakcie którego organ ustalił, w drodze wymiany korespondencji z Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz Komendantem Głównym Policji, że dane strony zostały umieszczone w SIS przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ze względu na wystąpienie dwóch przesłanek:

- w dniu [...] grudnia 2007 r. została wydana w stosunku do A. S. decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy z nakazem opuszczenia terytorium RP;

- jeden z organów, o których mowa w art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.) wystąpił do Szefa Urzędu z wnioskiem o umieszczenie danych cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, a co za tym idzie także w SIS, dla celów odmowy wjazdu, z uwagi na fakt, iż wjazd lub pobyt cudzoziemca są niepożądane ze względu na zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego, albo mogłyby naruszać interes Rzeczypospolitej Polskiej, tj. przesłanki z art. 128 ust. 1 pkt 6 pow. ustawy o cudzoziemcach.

Ponadto ustalono, że w dniu [...] stycznia 2010 r. dokonano korekty w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, poprzez wykreślenie jednej z podstaw wpisu danych osobowych A. S., tj. z art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

Organ wskazał ponadto, że w dniach [...] i [...] czerwca 2010 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przeprowadził w Urzędzie do Spraw Cudzoziemców kontrolę zgodności przetwarzania danych osobowych A. S. z przepisami o ochronie danych osobowych. Zakresem kontroli objęto sprawdzenie, czy wykorzystywanie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców danych osobowych A. S., przetwarzanych w Krajowym Systemie Informatycznym, nie narusza praw osoby, której dane dotyczą, a w szczególności, na jakiej podstawie dokonano wpisu tych danych do SIS.

Organ podał, że w toku czynności kontrolnych ustalono, że odnośnie do A. S. znajduje się w SIS jeden wpis dokonany w dniu [...] grudnia 2007 r. z datą ważności do [...] grudnia 2010 r. Jako podstawa prawna dokonania wpisu figuruje art. 128 ust. 1 pkt 6 pow. ustawy o cudzoziemcach, tj., że wjazd lub pobyt cudzoziemca są niepożądane za względu na zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego albo mogłyby naruszyć interes Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazano też, że uzasadnienie tego wniosku o dokonanie wpisu, stanowi informację niejawną opatrzoną klauzulą "[...]".

Organ wskazał też, że w stosunku do A. S., zachodziła również kolejna okoliczność przechowywania w wykazie danych strony, wskazana w art. 128 ust. 1 pkt 1 pow. ustawy o cudzoziemcach, gdyż w dniu [...] lipca 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców wydał wobec A. S. decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierającą nakaz opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po rozpatrzeniu odwołania, złożonego przez A. S., Rada do Spraw Uchodźców, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. ([...]), jako organ drugiej instancji, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców i nakazała cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w terminie 14 dniu od dnia doręczenia decyzji. Po otrzymaniu informacji o decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2007 r., dokonano również wpisu podstawy wynikającej z art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Następnie na tę decyzję złożona została przez A. S. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 1 lipca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję w zakresie odmowy nadania statusu uchodźcy i uchylił decyzję w zakresie nakazu opuszczenia przez cudzoziemca terytorium RP. Orzeczenie to zostało następnie uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 8 lutego 2010 r. o sygn. akt II OSK 1585/08, mocą którego Sąd przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Powyższe rozstrzygnięcie spowodowało dokonania korekty w wykazie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, poprzez wykreślenie podstawy dokonania wpisu, opartej o art. 128 ust. 1 pkt 1 pow. ustawy o cudzoziemcach.

W dalszym toku postępowania ustalono, że strona złożyła, na podstawie art. 131 ust. 1 pkt 1 pow. ustawy o cudzoziemcach wniosek o udzielenie informacji o wpisaniu jego danych do wykazu SIS. Po rozpatrzeniu tego wniosku, w dniu [...] maja 2009 r. zostało wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaświadczenie o wpisie danych A. S. do wykazu SIS.

Następnie w dniu 18 maja 2009 r. A. S. złożył wniosek o wykreślenie jego danych z wykazu SIS. W odpowiedzi na ów wniosek, w dniu [...] września 2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, o żądanej treści. W wyniku rozpoznania wniosku A. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił rozstrzygnięcia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r. Od wyroku nie była wnoszona kasacja.

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponownie odmówił wydania stronie zaświadczenia o żądanej treści, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (sygn.: nr [...]) wnioskodawca zaś został poinformowany, iż podstawę prawną wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany stanowi art. 128 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach. A. S. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W tym stanie sprawy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania o wydanie zaświadczenia przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Strona złożyła od tego postanowienia zażalenie, jednakże postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W tym też czasie, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. poinformował Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, iż w dniu [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 129 ust. 1 pow. ustawy o cudzoziemcach, uprawniony organ wystąpił z wnioskiem do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, o przedłużenie obowiązywania wpisu danych dot. A. S., w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, w związku z art. 128 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, iż w wykazie przechowuje się dane cudzoziemca (...), którego wjazd lub pobyt są niepożądane ze względu na zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego albo mogłyby naruszyć interes Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym, w dniu [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach przedłużono termin obowiązywania wpisu danych strony w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, do dnia [...] grudnia 2013 r. i zgodnie z art. 134a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, dane te zostały przekazane do SIS, do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen na okres przechowywania ich w wykazie.

Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. A. S. rozszerzył swój wniosek, złożony do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] grudnia 2009 r., wnosząc o zbadanie przetwarzania jego danych w oparciu o wpis dokonany w grudniu 2010 r. w Systemie Informacyjnym Schengen oraz w wykazie osób niepożądanych, prowadzonym przez Urząd do Spraw Cudzoziemców.

W dniu 22 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem o sygn. akt. II SA/Wa 917/11, rozpoznajac skargę A. S. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie zawieszenia niniejszego postępowania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające z dnia [...] października 2010 r. Obie strony postępowania sądowoadministracyjnego złożyły od powyższego wyroku skargi kasacyjne.

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OSK 2074/11) skargi kasacyjne złożone od wyżej wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 917/11 zostały oddalone.

Pismem z dnia [...] października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przesłał do Biura Generalnego Inspektora odpis ww. wyroku z dnia 22 czerwca 2011 r. wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz zwrócił akta administracyjne sprawy.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] lipca 2013 r. przeprowadził ponowną kontrolę w siedzibie Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w której wyniku ustalił, że w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, odnośnie A. S. znajduje się wpis dokonany w dniu [...] grudnia 2007 r. Termin obowiązywania wpisu został przedłużony do dnia [...] grudnia 2013 r., na wniosek z dnia [...] grudnia 2010 r., złożony przez uprawniony organ, wymieniony w art. 129 ust. 1 pow. ustawy o cudzoziemcach, zaś jako podstawa prawna wpisu figuruje art. 128 ust. 1 pkt 6 pow. ustawy o cudzoziemcach. Organ wskazał też, że z uwagi na upływ trzyletniego okresu figurowania w SIS wpisu dotyczącego A. S., w związku z ww. wnioskiem nie dokonano przedłużenia tego wpisu, lecz w dniu [...] grudnia 2010 r. utworzono nowy wpis, z datą jego wygaśnięcia, w dniu [...] grudnia 2013 r.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ustawy o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.; dalej u.o.d.o.) w zw. z art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym (Dz. U. Nr 165, poz. 1170 ze zm.) oraz art. 128 ust. 1 pkt 6 i art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych odmówił uwzględnienia wniosku A. S. w przedmiocie przetwarzania jego danych osobowych w systemie SIS.

Uzasadniając powyższe rozstrzygniecie, Generalny Inspektor, w pierwszej kolejności zauważył, że postępowanie w przedmiocie przetwarzania danych wnioskodawcy, w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stało się niecelowe, z uwagi na uchylenie decyzji, która była podstawą zastosowania wymienionego przepisu.

Następnie przechodząc do właściwego argumentowania decyzji, organ wskazał, że podstawą do działania GIODO w niniejszej sprawie, jest treść art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym, zgodnie z którym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych sprawuje kontrolę nad tym, czy wykorzystywanie danych nie narusza praw osób, których dane te dotyczą. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 3 ustawy o SIS, kontrola, o której mowa w ust. 1, jest sprawowana zgodnie z przepisami u.o.d.o.

Przywołując zaś treść art. 7 pkt 2 u.o.d.o., wedle którego pod pojęciem przetwarzania danych rozumieć należy jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych wskazał, że każda ze wskazanych w tym przepisie form przetwarzania danych osobowych, powinna znaleźć oparcie w jednej z przesłanek przetwarzania danych osobowych, enumeratywnie wymienionych w art. 23 ust. 1 u.o.d.o. Jedną z takich przesłanek jest wymieniona w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o, zgodnie z którą przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Następnie organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, organem uprawnionym do przetwarzania danych osobowych, zgodnie z ustawą o SIS, jest Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, któremu przysługuje m.in. uprawnienie do bezpośredniego dostępu do Krajowego Systemu Informatycznego (KSI), w celu dokonywania wpisów danych SIS, dotyczących cudzoziemców oraz w celu wglądu do danych SIS dotyczących cudzoziemców, których dane zostały wpisane do Systemu Informacyjnego Schengen dla celów odmowy wjazdu.

Organ przywołał też przepis art. 2 pkt 5 ustawy o SIS (w brzmieniu na dzień wpisania danych wnioskodawcy do SIS), zgodnie z którym dane SIS to dane określone w art. 94 Konwencji Wykonawczej z dnia 19 czerwca 1990 r. do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r., między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz. Urz. UEL z 2000 r. Nr 239, poz. 19 ze zm.; dalej: Konwencja Wykonawcza). Stosownie natomiast do art. 2 pkt 11 ustawy o SIS, przez Krajowy System Informatyczny (KSI) rozumie się zespół współpracujących ze sobą urządzeń, procedur przetwarzania informacji i narzędzi programowych (oprogramowania) zastosowanych w celu przetwarzania danych oraz infrastrukturę telekomunikacyjną, umożliwiające organom administracji publicznej i organom wymiaru sprawiedliwości wykorzystywanie danych gromadzonych w Systemie Informacyjnym Schengen oraz w Wizowym Systemie Informacyjnym.

Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, w sprawach z zakresu wjazdu, pobytu i wyjazdu cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prowadzi się w systemie informatycznym wykaz cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, zwany dalej "wykazem". Wpisu w tym wykazie może dokonać Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, z urzędu lub na wniosek: 1) Ministra Obrony Narodowej; 2) ministra właściwego do spraw finansów publicznych; 2a) ministra właściwego do spraw zagranicznych; 3) Komendanta Głównego Policji; 4) Komendanta Głównego Straży Granicznej; 5) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 6) Szefa Agencji Wywiadu; 7) Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu; 8) wojewody; 9) konsula. Jedną zaś z podstaw dokonania takiego wpisu, w myśl art. 128 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, jest okoliczność, iż wjazd lub pobyt danej osoby są niepożądane ze względu na zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego albo mogłyby naruszyć interes Rzeczypospolitej Polskiej. Okres, na jaki w takim przypadku wpisuje się dane skarżącego do wykazu, w myśl art. 128 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach wynosi 3 lata.

Zgodnie z art. 134a pkt 2 pow. ustawy o cudzoziemcach, dane cudzoziemca, z wyłączeniem danych obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, przechowywane w wykazie na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 3 lub 6, - są przekazywane do Systemu Informacyjnego Schengen, do celów odmowy wjazdu na okres przechowywania ich w wykazie.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy, wpisanie danych osobowych A. S. do ww. wykazu, a tym samym ich przetwarzanie, znajduje oparcie w przepisach art. 128 ust. 1 pkt 6, art. 128 ust. 3 pkt 8 i art. 129 ust. 1 pow. ustawy o cudzoziemcach, w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Kwestionowanego wpisu dokonał bowiem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na wniosek organu uprawnionego, o którym mowa w art. 129 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, natomiast okres obowiązywania wpisu w wykazie SIS do dnia [...] grudnia 2013 r., wskutek jego odpowiedniego przedłużania na kolejno po sobie przypadające trzyletnie okresy, pozostaje w zgodzie z dyspozycją art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach.

Wpis zatem pozostaje, tym samym, w zgodzie z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., bowiem jego umieszczenie było niezbędne do wykonania obowiązku wynikającego z powołanych wyżej przepisów ustawy o cudzoziemcach, a to oznacza, że skarga A. S., na niezgodne z prawem przetwarzanie jego danych osobowych, zdaniem organu, pozostaje nieuzasadniona.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionym przez A. S., w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. W tym samym piśmie strona zawarła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, określone jako wezwanie poprzedzające skargę do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła, w pierwszej kolejności, naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy o SIS w związku z art. 109 ust. 1 oraz art. 114 ust. 1 i ust. 2 Konwencji Wykonawczej, w związku z uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, poprzez uchylenie się przez GIODO od faktycznego zbadania, czy w niniejszej sprawie wpisy do SIS, dokonane w grudniu 2007 r., a następnie w grudniu 2010 r., dotyczące A. S., zostały sporządzone w oparciu o decyzję wymaganą, jego zdaniem, przez przepis art. 96 Konwencji Wykonawczej.

Dodatkowo decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o., w związku z art. 8 ust. 3 ustawy o SIS, poprzez niedokonanie przez GIODO interpretacji art. 96 Konwencji Wykonawczej, a w szczególności zawartego w tym przepisie terminu: "decyzja", a ponadto zarzucono brak skontrolowania dokumentacji posiadanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, pod kątem występowania w niej decyzji, o jakiej mowa w powoływanym przepisie Konwencji Wykonawczej, jak również pominięcie kwestii istnienia takowej decyzji w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając powyżej wskazane zarzuty, strona podniosła przede wszystkim niewystarczające postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ, w kwestii zbadania stanu wpisów, dotyczących jego osoby w SIS. Zarzucono niewyjaśnienie rozbieżności w przedmiocie dat dokonania wpisów dotyczących jego osoby, zarówno opartych o przesłankę wskazaną w art. 128 ust. 1 pkt 1, jak również art. 128 ust. pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto strona zakwestionowała przyjęcie przez organy administracji, że dokumenty, na podstawie których dokonane zostały wpisy, zostały słusznie uznane za materiały "tajne" w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych.

Najpoważniejszym zarzutem stawianym GIODO było jednak niewyjaśnienie przez organ, czy w sprawie zaistniała okoliczność określona w art. 96 Konwencji Wykonawczej, zgodnie z którym: "Dane dotyczące cudzoziemców, w przypadku których został wprowadzony wpis do celów odmowy wjazdu są wprowadzane na podstawie krajowego wpisu wynikającego z decyzji podjętych przez właściwe organy administracyjne lub sądy zgodnie z zasadami proceduralnymi ustanowionymi przez prawo krajowe". Strona zarzuciła organowi, iż ten uchylił się od zbadania, jakie jest rozumienie słowa "decyzja" w treści powołanego przepisu, czy decyzja taka musi przejawiać się w formie materialnej, a także, w jakim trybie taka "decyzja" powinna być wydana.

Ponadto strona wskazała na treść art. 114 Konwencji Wykonawczej, który stanowi się, że:

1. Każda z Umawiających się Stron wyznacza organ nadzorczy odpowiedzialny, zgodnie z prawem krajowym, za przeprowadzanie niezależnego nadzoru nad danymi krajowego modułu Systemu Informacyjnego Schengen oraz za kontrolę, czy przetwarzanie i wykorzystywanie danych wprowadzanych do Systemu Informacyjnego Schengen nie narusza praw osób, których dane te dotyczą. W tym celu organ nadzorczy ma dostęp do plików danych w krajowym module Systemu Informacyjnego Schengen.

2. Każda osoba ma prawo poprosić organy nadzorcze o sprawdzenie danych wprowadzonych do Systemu Informacyjnego Schengen, które jej dotyczą, oraz sposobu ich wykorzystania. Prawo powyższe jest regulowane prawem krajowym Umawiającej się Strony, do której wniosek taki jest kierowany. Jeśli dane zostały wprowadzone przez inną Umawiającą się Stronę, sprawdzenie jest przeprowadzane w ścisłej koordynacji z organem nadzorczym tej Umawiającej się Strony.

Na powyższym A. S. oparł zarzut niedopełnienia przez GIODO obowiązków wynikających zarówno z prawa międzynarodowego, jak również z ustawy o ochronie danych osobowych.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, wydał w dniu [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. oraz art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. w zw. z art. 8 ust. 1 i 3 ustawy o SIS oraz art. 128 ust. 1 pkt 6 i art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach, decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2013 r.

W jej uzasadnieniu organ w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wskazał, że wpisanie danych osobowych A. S. do ww. wykazu, a tym samym ich przetwarzanie, posiada oparcie w przepisach art. 128 ust. 1 pkt 6, art. 128 ust. 3 pkt 8 i art. 129 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 pow. ustawy o ochronie danych osobowych.

Kwestionowanego wpisu dokonał bowiem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na wniosek organu uprawnionego, o którym mowa w art. 129 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, natomiast okres obowiązywania wpisu w wykazie i SIS do dnia [...] grudnia 2013 r., wskutek jego odpowiedniego przedłużania na kolejno po sobie przypadające trzyletnie okresy, pozostaje w zgodzie z dyspozycją art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach. Wpis ten pozostaje zatem w zgodzie z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., bowiem jego umieszczenie było niezbędne do wykonania obowiązku wynikającego z powołanych wyżej przepisów ustawy o cudzoziemcach.

A to, oznacza, zdaniem organu, że skarga A. S. na niezgodne z prawem przetwarzanie jego danych osobowych, pozostaje nieuzasadniona, a zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznał organ za bezzasadne. Organ podkreślił też, że wpisy w SIS dotyczące osoby odwołującego się, stanowiące przetwarzanie jego danych osobowych, zostały dokonane w oparciu o obowiązujące przepisy.

Na powyższą decyzję A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podobnie jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi obrazę przepisów prawa w postaci naruszenia:

– art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy o SIS w związku z art. 109 ust. 1 oraz art. 114 ust. 1 i ust. 2 Konwencji Wykonawczej, w związku z uregulowaniami zawartymi w ustawie o ochronie danych osobowych;

– art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o., w związku z art. 8 ust. 3 ustawy o SIS;

– art. 15 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., a także art. 8 i art. 11 k.p.a.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania oraz zobowiązanie organu do wyjaśnienia kwestii znaczenia terminu "decyzja", użytego w art. 96 Konwencji Wykonawczej. Ponadto wniesiono o dopuszczenie dowodu z szeregu wskazanych dokumentów.

Uzasadniając skargę, A. S. ponowił zarzuty zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r., koncentrując się wokół niedostatecznego wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym kwestii dotyczących terminów umieszczenia wpisów dotyczących osoby skarżącego, przedstawiając pisma Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz Komendanta Głównego Policji, mające świadczyć o rozbieżnościach w powyższej kwestii.

Ponadto skarżący powtórzył twierdzenia dotyczące nieprawidłowego ustalenia, że materiały, na których oparto wpis do wykazu cudzoziemców, posiadają klauzulę "[...]", co skutkowało zaniechaniem podjęcia przez organ działań wynikających z ustawy o ochronie danych osobowych.

Ponownie wskazano na zaniedbanie przez GIODO ustalenia właściwego rozumienia terminu "decyzja" użytego w Konwencji Wykonawczej.

Ponadto w stosunku do uzasadnienia decyzji drugiej instancji podniesiono zarzut lakoniczności twierdzeń w nim zawartych oraz przede wszystkim braku ustosunkowania się do stanowiska wyrażonego przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co stanowić ma o naruszeniu zasady dwuinstancyjności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się natomiast do sformułowanych w skardze zarzutów, organ podkreślił, że nie jest uprawniony ani do dokonywania wykładni przepisu art. 96 Konwencji Wykonawczej, wobec jednoznaczności jego sformułowania, jak również nie ma kompetencji do kontrolowania oraz oceny zgodności z prawem postępowań administracyjnych prowadzonych przez inne organy państwowe. Ponadto w toku postępowania ustalono, iż przetwarzanie danych osobowych skarżącego odbywało się w oparciu i na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku A. S..

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. A. S. wniósł o rozważenie przez Sąd konieczności rozstrzygnięcia następujących kwestii w niniejszej sprawie:

1. Czy uprawnienia kontrolne Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w relacjach z Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców:

– sprowadzają się jedynie do oceny prawidłowości stosowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jako administratora danych osobowych, art. 33 u.o.d.o. w związku z art. 131 ustawy o cudzoziemcach, a więc do sprawdzenia, czy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców udzielił cudzoziemcowi, którego dane osobowe, za sprawą tego organu, są przetwarzane i wykorzystywane w Systemie Informacyjnym Schengen, informacji wymaganych treścią art. 131 ww. ustawy o cudzoziemcach,

– wykluczają możliwość dokonania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych samodzielnej i niezależnej oceny, czy wpis danych osobowych cudzoziemca do Systemu Informacyjnego Schengen z powołaniem się na okoliczności wymienione w art. 128 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 134a pkt 2 tej ustawy był poprzedzony podjęciem decyzji wymaganej treścią art. 96 ust. 1 ww. Konwencji wykonawczej do układu Schengen,

– wykluczają możliwość poinformowania cudzoziemca, którego dane osobowe zostały wpisane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do Systemu Informacyjnego Schengen z powołaniem się na okoliczności wymienione w art. 128 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 134a pkt 2 tej ustawy, czy taki wpis był poprzedzony podjęciem decyzji wymaganej treścią art. 96 ust. 1 ww. Konwencji Wykonawczej do Układu Schengen,

czy też

– zobowiązują Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do sprawdzenia, czy przetwarzanie i wykorzystywanie danych osobowych wprowadzanych do Systemu Informacyjnego Schengen nie narusza praw cudzoziemca, którego dane te dotyczą, a więc do sprawdzenia w szczególności, czy wprowadzenie danych osobowych określonego cudzoziemca nastąpiło na podstawie decyzji wymaganej treścią art. 96 ust. 1 Konwencji Wykonawczej, do utrwalenia w aktach postępowania kontrolnego wyniku takiego sprawdzenia;

a ponadto:

2. Czy sądy administracyjne I instancji, w szczególności w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., jako uprawnione do kontroli legalności decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, także tych, które kończą postępowania kontrolne wymagane treścią art. 114 ust. 1 i ust. 2 Konwencji Wykonawczej, uprawnione są do wyjaśnienia kwestii zgodności ze wskazanym przepisem prawa międzynarodowego postępowania kontrolnego, w tym jego wyniku, które było udziałem GIODO w następstwie wniosku o przeprowadzenie takiego postępowania, jaki został złożony przez cudzoziemca, którego dane są (lub były) przetwarzane i wykorzystywane w Systemie Informacyjnym Schengen w następstwie działań lub zaniechań Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców?

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Zgodnie zaś z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, nie narusza przepisów prawa w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.

Stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych służy kontroli zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych i jest ukierunkowane na wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.).

Jak wynika z treści powołanych przepisów, w przypadku naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem.

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym (Dz. U. Nr 165, poz. 1170 ze zm.), zwanej dalej ustawą o SIS, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych sprawuje kontrolę nad tym, czy wykorzystywanie danych nie narusza praw osób, których dane te dotyczą.

Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o SIS, kontrola, o której mowa w ust. 1, jest sprawowana zgodnie z przepisami pow. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Wykorzystywanie zaś danych w rozumieniu pow. ustawy o SIS, to przetwarzanie danych będących danymi osobowymi w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych, jak również jakiekolwiek operacje wykonywane na danych niebędących danymi osobowymi, takie jak zbieranie, wpisywanie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie (art. 2 pkt 18 ustawy o SIS).

Stosownie do brzmienia art. 7 pkt 2 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, pod pojęciem przetwarzania danych rozumieć należy jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Ustawa o ochronie danych osobowych określa obowiązki administratora danych, do których należy przetwarzanie danych osobowych z zachowaniem przesłanek określonych w ustawie.

Przepisem uprawniającym administratorów danych do przetwarzania danych osób fizycznych jest art. 23 ust. 1 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełniona jest jedna z przesłanek taksatywnie wymienionych w tym przepisie. Stosownie do treści powołanego przepisu, przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy, gdy: osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych (pkt 1), jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (pkt 2), jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą (pkt 3), jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (pkt 4), jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą (pkt 5).

Wskazać należy, że katalog przesłanek wymienionych w art. 23 pow. ustawy o ochronie danych osobowych jest zamknięty, zaś każda z tych przesłanek legalizujących proces przetwarzania danych osobowych, ma charakter autonomiczny i niezależny. Oznacza to, że przesłanki te co do zasady są równoprawne, a wobec tego spełnienie co najmniej jednej z nich stanowi o zgodnym z prawem przetwarzaniu danych osobowych. Oznacza to zatem, że nie tylko zgoda osoby, której dane dotyczą jest podstawą przetwarzania danych osobowych, bowiem proces przetwarzania danych będzie zgodny z ustawą również wówczas, gdy administrator danych wykaże spełnienie innej z wyżej wymienionych przesłanek.

Zgodnie zaś z art. 141 ust. 1 pow. ustawy o cudzoziemcach, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego, nadawania statusu uchodźcy, udzielania cudzoziemcom azylu, wyrażania zgody na pobyt tolerowany oraz udzielania ochrony czasowej, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych dla innych organów.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 pow. ustawy o SIS, uprawnienie do bezpośredniego dostępu do Krajowego Systemu Informatycznego (KSI), w celu dokonywania wpisów danych SIS, dotyczących cudzoziemców, o których mowa w art. 134a ustawy o cudzoziemcach, przysługuje Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Jednocześnie Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o SIS, przysługuje uprawnienie do bezpośredniego dostępu do Krajowego Systemu Informatycznego (KSI), w celu wglądu do danych SIS dotyczących cudzoziemców, których dane zostały wpisane do Systemu Informacyjnego Schengen dla celów odmowy wjazdu.

Przez Krajowy System Informatyczny (KSI), zgodnie z art. 2 pkt 11 pow. ustawy o SIS, rozumie się zespół współpracujących ze sobą urządzeń, procedur przetwarzania informacji i narzędzi programowych (oprogramowania) zastosowanych w celu przetwarzania danych oraz infrastrukturę telekomunikacyjną, umożliwiające organom administracji publicznej i organom wymiaru sprawiedliwości wykorzystywanie danych gromadzonych w Systemie Informacyjnym Schengen oraz w Wizowym Systemie Informacyjnym.

Zgodnie zaś z art. 2 pkt 5 pow. ustawy o SlS, dane SIS to dane określone w art. 94 Konwencji Wykonawczej z dnia 19 czerwca 1990 r. do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz. Urz. UE L z 2000 r. Nr 239, poz. 19 ze zm.), zwanej dalej Konwencją Wykonawczą.

Stosownie do art. 124 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prowadzi wykaz cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, zwany dalej wykazem. Natomiast art. 128 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że w wykazie przechowuje się dane cudzoziemca, wobec którego została wydana ostateczna decyzja o wydaleniu (pkt 1) i którego wjazd lub pobyt są niepożądane ze względu na zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego albo mogłyby naruszyć interes Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 2).

Zgodnie zaś z art. 129 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wpisu do wykazu, przedłużenia obowiązywania wpisu oraz wykreślenia tego wpisu dokonuje Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców z urzędu lub na wniosek: 1) Ministra Obrony Narodowej; 2) ministra właściwego do spraw finansów publicznych; 2a) ministra właściwego do spraw zagranicznych; 3) Komendanta Głównego Policji; 4) Komendanta Głównego Straży Granicznej; 5) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 6) Szefa Agencji Wywiadu; 7) Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu; 8) wojewody; 9) konsula.

Okres zaś przechowywania danych w wykazie określa art. 128 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie zaś z art. 128 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, która to przesłanka jest podstawą wpisu skarżącego do SIS, w wykazie przechowuje się dane cudzoziemca, gdy wjazd lub pobyt cudzoziemca są niepożądane ze względu na zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego albo mogłyby naruszyć interes Rzeczypospolitej Polskiej, dane cudzoziemca umieszcza się w wykazie na okres do 3 lat, z możliwością przedłużenia na kolejne okresy nieprzekraczające 3 lat (art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach).

Stosownie zaś do art. 128 ust. 3 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, dane cudzoziemca umieszcza się w wykazie na okres 5 lat od dnia wykonania decyzji o wydaleniu, decyzji o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się, decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE lub decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, w przypadku pokrycia kosztów wydalenia w całości lub części przez Skarb Państwa.

Zgodnie z art. 134a ustawy o cudzoziemcach, dane cudzoziemca, z wyłączeniem danych obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, przechowywane w wykazie na podstawie: 1) art. 128 ust. 1 pkt 1 lub 2 z wyłączeniem danych cudzoziemca, który otrzymał decyzję o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 128 ust. 1 pkt 3 lub 6, 3) art. 77 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin - są przekazywane do Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu na okres przechowywania ich w wykazie.

Przystępując do rozpoznania sprawy, na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, którą organ odmówił uwzględnienia skargi A. S., złożonej do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, w zakresie prawidłowości wykorzystania danych osobowych cudzoziemca w Systemie Informacyjnym Schengen, wskazać należy, że przepis art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy o SIS daje podstawę do sprawowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych kontroli nad tym, czy wykorzystywanie danych nie narusza praw osób, których te dane dotyczą. Kontrola ta sprawowana jest zaś zgodnie z przepisami pow. ustawy o ochronie danych osobowych.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, w zakresie swoich kompetencji ma prawo do bezpośredniego dostępu do Krajowego Systemu Informatycznego (KSI), w celu sprawowania kontroli, o której mowa w ust. 1 (art. 8 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 11). Z tak ukształtowanego zakresu kompetencji kontrolnych i związanych z tym uprawnień nie wynika jednak, że jest on podmiotem uprawnionym do bezpośredniego decydowania o wpisie do wykazu osób cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.

Rozpoznając skargę w sprawie niniejszej, wskazać należy, iż przetwarzanie danych osobowych A. S., w wykazie SIS znajduje swe oparcie w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych w zw. z art. 128 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 128 ust. 3 pkt 8 w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Wskazać bowiem należy, że kwestionowanego wpisu dokonał uprawniony organ, tj. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na wniosek organu uprawnionego, o którym mowa w art. 129 ust. 1 pow. ustawy o cudzoziemcach. Okres zaś obowiązywania tego wpisu w wykazie SIS do dnia [...] grudnia 2013 r., wskutek jego odpowiedniego przedłużania na kolejno po sobie przypadające trzyletnie okresy, pozostaje w zgodzie z dyspozycją art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy.

Wpis ten pozostaje tym samym w zgodzie z art. 23 ust. 1 pkt 2 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, bowiem jego umieszczenie było niezbędne do wykonania obowiązku wynikającego z powołanych wyżej przepisów ustawy o cudzoziemcach. Ponadto na tle tej sprawy odróżnić należy kompetencje 2 niezależnie od siebie działających organów, tj. Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych i Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Obowiązkiem bowiem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych było sprawdzenie, czy przetwarzanie danych skarżącego w SIS, odbywało się zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych, w tym czy w sprawie zachodziła jedna z przesłanek, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, w związku z przepisami art. 8 ust. 1 i 3 ustawy o SIS. Natomiast organem, który dokonuje wpisu jest Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483), organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (tę zasadę przewiduje także k.p.a. w art. 6). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. (sygn. akt I OSK 268/11) cyt.: "(...) Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza, iż organ administracji publicznej posiada zdolność prawną do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz uprawniony jest do stosowania przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Jeśli więc przepisy prawa, mające moc powszechnie obowiązującą, przewidują kompetencje organów podatkowych [analogicznie – innych niż organ ochrony danych osobowych] do przetwarzania danych osobowych w procesie stosowania materialnego i procesowego prawa podatkowego [analogicznie- innego niż dotyczącego ochrony danych osobowych] to nie może w te kompetencje w takim samym zakresie wkraczać GIODO (...)". Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2010 r. (sygn. akt I OSK 1453/09) uznał, że organ ochrony danych osobowych nie jest uprawniony do ingerowania w określone w zakresie ich właściwości postępowania i dokonywania merytorycznej oceny poszczególnych czynności wykonywanych w ramach tych postępowań. "(...) W wyniku takiego rozwiązania przetwarzanie danych osobowych w toku postępowania administracyjnego podlegałoby jurysdykcji dwóch różnych organów państwowych, co mogłoby prowadzić do wydawania przez dwa różne organy państwowe aktów zawierających odmienne oceny tej samej kwestii. Takie rozumienie przepisów ustanawiających kompetencje Generalnego Inspektora, określone w art. 13 pkt 2 i art. IX ust. 1 u.o.d.o. stanowiłoby naruszenie art. 2 Konstytucji RP, w myśl którego Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym. Przyjęcie dwutorowego trybu kontroli godziłoby także w wywodzoną z powyższego przepisu Konstytucji zasadę zaufania obywateli do państwa i wiązaną z nią zasadę pewności prawa (...)" [wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 268/11].

Podsumowując, należy podkreślić, że ingerowanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w postępowanie prowadzone przez inny organ jest niedopuszczalne, a to oznacza, że w rozpoznawanej sprawie obowiązkiem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych było zbadanie, czy dane skarżącego umieszczone w wykazie i w SIS, na podstawie i w zgodzie z obowiązującymi przepisami, to jest czy umieszczenie w nich danych skarżącego, wynikało z przesłanek, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 128 ust. 1 pkt 6 pow. ustawy o cudzoziemcach.

Niezależnie od poczynionych stwierdzeń, wskazać należy, że skarżący ma możliwość pozyskania informacji na swój temat jedynie w zakresie wskazanym w art. 131 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 131 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec może bowiem złożyć wniosek o udzielenie informacji o wpisaniu jego danych osobowych do wykazu lub do Systemu Informacyjnego Schengen. Zgodnie zaś z art. 131 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach, wniosek w sprawie danych zawartych w Systemie Informacyjnym Schengen może dotyczyć tylko danych wpisanych przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do celów odmowy wjazdu. Z kolei zgodnie z art. 131 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest obowiązany do rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, i udzielenia odpowiedzi w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z art. 131 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w ust. 1, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców udziela cudzoziemcowi tylko informacji o wpisaniu jego danych osobowych do wykazu lub Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu, terminie obowiązywania wpisu, podstawie prawnej wpisu, a w przypadkach, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 1 i 2, także o podstawie faktycznej wpisu.

Reasumując jeszcze raz należy podkreślić, że postępowanie z wniosku skarżącego złożonego do Generalnego Inspektora Danych Osobowych prowadzone jest jedynie w zakresie prawidłowości wykorzystania danych osobowych cudzoziemca w SIS, w oparciu o art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy o SIS. Jak już wskazano wyżej, wymieniony przepis daje podstawę do sprawowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych kontroli nad tym, czy wykorzystywanie danych nie narusza praw osób, których te dane dotyczą. Kontrola sprawowana jest zgodnie z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych. W zakresie swoich kompetencji organ ten ma prawo do bezpośredniego dostępu do Krajowego Systemu Informatycznego w celu sprawowania kontroli, o której mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 2 pkt 11.

Z tak ukształtowanego zakresu kompetencji kontrolnych i związanych z tym uprawnień nie wynika jednak, że jest on podmiotem uprawnionym do bezpośredniego decydowania o wpisie do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, jak również do kwestionowania zasadności tego wpisu.

Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego skierowanego pod adresem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, że nie wyjaśnił on znaczenia pojęcia decyzja, o jakiej mowa w art. 96 ust. 1 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach - Dz. U. UE. L. 2000.239.19, zgodnie z którym: "dane dotyczące cudzoziemców, w przypadku których został wprowadzony wpis do celów odmowy wjazdu są wprowadzane na podstawie krajowego wpisu wynikającego z decyzji podjętych przez właściwe organy administracyjne lub sądy zgodnie z zasadami proceduralnymi ustanowionymi przez prawo krajowe", jako podstawy wpisu danych osobowych skarżącego do Systemu Informacyjnego Schengen, oraz że nie ocenił czy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w związku z dokonywaniem wpisu i przedłużeniem wpisu danych osobowych skarżącego do wykazu i do Systemu Informatycznego Schengen, dysponował wymaganą decyzją, to stwierdzić należy, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę tego zarzutu nie podziela, uznając, że organ takiego obowiązku nie posiadał. Wskazać należy, że kontrola dokonywana przez GIODO w świetle art. 114 ust. 1 i ust. 2 Konwencji wykonawczej do układu Schengen ma charakter formalny i nie polega na merytorycznym badaniu zasadności wpisu. Odesłanie w art. 8 ust. 3 ustawy o SIS do ustawy o ochronie danych osobowych dotyczy tylko procedury kontrolnej określonej w art. 14-19 tej ustawy, a nie kompetencji GIODO dotyczących oceny legalności przetwarzania danych osobowych.

W przedmiotowej sprawie w tych ramach prawnych została przeprowadzona przez GIODO kontrola prawidłowości przetwarzania danych osobowych skarżącego. Organ w ramach kontroli dysponował zarówno dokumentem stanowiącym podstawę wpisu, a więc decyzją w rozumieniu w art. 96 ust. 1 Konwencji wykonawczej do układu Schengen jak i treścią samego wpisu, co w świetle art. 131 ustawy o cudzoziemcach jest wystarczające do dokonania kontroli przetwarzania danych osobowych. Przy tym wskazać należy, że podejmowana przez organ "decyzja" polega na dokonaniu oceny zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji pod kątem występowania przesłanek wymienionych w art. 128 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Nie przybiera jednak postaci decyzji administracyjnej (vide Prof. Janusz Borkowski w: Prawo o cudzoziemcach. Komentarz. C.H. Beck 2006r. pod. red. dr Jacka Chlebnego, komentarz do art. 129 ustawy o cudzoziemcach) – patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3135/12.

Wskazać bowiem należy, że ustawodawstwo polskie, w wykonaniu przepisów unijnych w sposób wyraźny oddzieliło kontrolę przetwarzania danych osobowych w SIS, dokonywaną w ramach kompetencji organu ochrony danych osobowych i na zasadach wynikających z ustawy o ochronie danych osobowych, od kompetencji organu ds. Cudzoziemców, ograniczonej do dokonywania wpisu do wykazu, o którym mowa w art. 124 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach i weryfikacji tego wpisu na podstawie art. 131 ust. 1 tej ustawy.

Bezsprzecznie ten rozdział kompetencji, nie daje podstaw do zawężającej interpretacji kompetencji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, ale też nie ma jakichkolwiek podstaw do rozszerzenia tych kompetencji na sprawy związane z badaniem legalności czynności wpisu do wykazu. A zatem kompetencje Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i GIODO są rozdzielne (por. wyrok NSA o sygnaturze akt I OSK 2074/11 z dnia 26 września 2012 r.).

Obowiązkiem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, w rozpoznawanej sprawie, było zbadanie czy przetwarzanie danych osobowych skarżącego w ww. wykazie SIS znajdowało oparcie w przepisie art. 128 ust. 1 pkt 6, art. 128 ust. 3 pkt 8 i art. 129 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych i jak wynika z akt sprawy, Generalny Inspektor dokonał takiej kontroli.

W wyniku tej kontroli ustalił, że kwestionowanego wpisu dokonał Szef Urzędu ds. Cudzoziemców, na wniosek organu uprawnionego, o którym mowa w art. 129 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Zbadał też, okres jego obowiązywania ustalając, że tą datą jest [...] grudnia 2013 r.

Oznacza to zatem, że wpis ten pozostaje tym samym w zgodzie z art. 23 ust. 1 pkt 2 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, bowiem jego umieszczenie było niezbędne do wykonania obowiązku wynikającego z powołanych wyżej przepisów ustawy o cudzoziemcach.

Odnosząc się jednocześnie do zarzutu skarżącego, dotyczącego niewyjaśnienia przez organ terminów umieszczenia wpisów, dotyczących osoby skarżącego, dokonanych przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców to wskazać należy, że z zaskarżonej decyzji w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, odnośnie A. S. znajduje się wpis dokonany w dniu [...] grudnia 2007 r. z datą jego obowiązywania do [...] grudnia 2010 r. Kolejny wniosek złożony został przez uprawniony organ, wymieniony w art. 129 ust. 1 pow. ustawy o cudzoziemcach, w dniu [...] grudnia 2010 r. Organ wskazał też, że z uwagi na upływ trzyletniego okresu figurowania w SIS wpisu dotyczącego A. S., w związku z ww. wnioskiem nie dokonano przedłużenia tego wpisu, lecz w dniu [...] grudnia 2010 r. utworzono nowy wpis, z datą jego wygaśnięcia, w dniu [...] grudnia 2013 r. Oznacza to zatem, że mimo, iż wniosek uprawnionego organu złożony został w dniu [...] grudnia 2010 r., a zatem jeszcze w dacie obowiązywania wpisu poprzedniego, jednakże skoro Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dokonał wpisu w dniu [...] grudnia 2010 r., a zatem już po dacie obowiązywania wpisu poprzedniego, to dlatego utworzono nowy wpis.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.