Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 188/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 120 art 122, art 180 par 1, art 181
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędziowie: NSA Stanisław Bogucki, WSA del. Anna Znamiec (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 366/07 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 5 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt I SA/ Łd 366/07 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 5 stycznia 2007 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia M.W. zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w L. z dnia 20 grudnia 2004 r. nr (...) ustalającą M.W. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie 453,60 zł. Wspólnicy M. s.c. na podstawie umowy darowizny z grudnia 1999 r. przenieśli udział we własności aparatu ultrasonograficznego na udziałowców spółki z o. o. M. – m. in. na M.W.. Dokument umowy darowizny nie istnieje, gdyż został zniszczony po upływie 3 lat od jego sporządzenia. Dokonanie darowizny potwierdzili darczyńcy. Przedmiotem darowizny na rzecz M.W. była 1/21 część aparatu ultrasonograficznego. Wartość rynkowa aparatu wynosiła 159 000 zł, wartość darowizny ustalono na kwotę 7600 zł. M.W. zaprzeczył, iż nabył część aparatu w drodze darowizny, a oświadczył, że dokonano sprzedaży aparatu za kwotę 25000 zł. Organ podatkowy przyjął, że nabycie aparatu nastąpiło w drodze darowizny i ustalił M.W. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej M.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Łd 1055/05 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że organy podatkowe naruszyły art. 120, 122, 180 par. 1 i 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej O.p.) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób pobieżny. Nie wyjaśniono jaka była podstawa prawna nabycia części aparatu. Sąd zobowiązał organy podatkowe do przeprowadzenia postępowania dowodowego, przesłuchania w charakterze świadków – pozostałych nabywców aparatu oraz uzupełniającego przesłuchania zbywców aparatu oraz przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej. Rozpatrując ponownie odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej w L. wydał w dniu 5 stycznia 2007 r. decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. M.W. odmówił udzielenia informacji w sprawie karnej, świadkowie potwierdzili dokonanie darowizny. M.W. przedstawił kserokopię pokwitowania kwoty 20000 zł przez jednego ze wspólników spółki cywilnej. Przedstawiono akt notarialny z dnia 11 marca 2000 r., z którego wynikało, że wszyscy wspólnicy wnieśli do spółki z o. o. wkłady niepieniężne w postaci należących do nich udziałów w aparacie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.W. zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z oczywistym naruszeniem prawa i brak było podstaw prawnych do przyjęcia, iż umowa darowizny została dokonana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd przyjął, że organ podatkowy nie wykonał wytycznych Sądu wyrażonych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku, a mianowicie organy podatkowe nie wyjaśniły czyją własnością był aparat, czy wspólników czy spółki cywilnej. W przypadku gdyby aparat należał do spółki cywilnej to wspólnicy nie mogliby rozporządzać swoimi udziałami we własności aparatu w czasie trwania spółki. Ponadto organy podatkowe nie przeprowadziły dowodu z akt sprawy karnej poprzestając tylko na zwróceniu się w tej sprawie do skarżącego. Nie przesłuchano małżonków K., składających podpis na pokwitowaniu przedstawionym przez skarżącego na okoliczność informacji zawartych w tym dokumencie. Organy podatkowe w ocenie Sądu naruszyły przepisy postępowania podatkowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w L. złożył skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie:

art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 par. 1 pkt 1 c w zw. z art. 153 oraz art. 141 par. 4 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 187 par. 1 i 191 O.p. poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku, że organy podatkowe ponownie badając sprawę nie zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2006 r. Wskazane naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję zamiast dokonać jej merytorycznej oceny i oddalić skargę podatnika.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zakres badania zaskarżonego wyroku wyznaczają zgodnie z art. 183 par. 1 P.p.s.a granice skargi kasacyjnej, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany. Nie dotyczy to jedynie wad prawnych powodujących nieważność postępowania, które w rozpatrywanej sprawie nie występują. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może badać zgodności zaskarżonego wyroku z przepisami nieprzytoczonymi w skardze kasacyjnej, nie może korygować ani uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. W przypadku wskazania jako podstawy kasacyjnej naruszenia prawa materialnego należy w sposób wyraźny wskazać postać tego naruszenia, a mianowicie – błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), zaś w przypadku przepisów prawa procesowego – przepisy ustawy P.p.s.a. oraz wykazanie, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy art. 145 par. 1 pkt 1 c w zw. z art. 153 oraz art. 141 par. 4 P.p.s.a. w zw. z art. 187 par. 1 i art. 191 O.p. bowiem przyjął, że organy podatkowe ponownie badając sprawę nie zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 1055/05 i uchylił zaskarżoną decyzję zamiast dokonać jej merytorycznej oceny i oddalić skargę podatnika.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wyjaśnić, że Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 134 par. 1 P.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Z przepisu tego wynika, że Sąd ten sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego aktu stosownie do art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) bada akt w granicach danej sprawy administracyjnej. W związku z tym Sąd ma obowiązek ocenić, czy w świetle tych przepisów, a także regulacji proceduralnych legalność zaskarżonego aktu. Natomiast sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji nie analizował merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze tylko w takim przypadku stanowiłoby naruszenie art. 141 par. 4 P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby zarzuty te dotyczyły kwestii związanych z wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej tj. oceną legalności zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej w L. był związany wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Łd 1054/05. Organy podatkowe nie wyjaśniły czyją własnością był aparat USG, czy należał do wspólników spółki cywilnej czy został przez nich wniesiony jako wkład do spółki cywilnej. Ponadto organy podatkowe nie zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku Sądu dotyczących konieczności przeprowadzenia dowodu z akt sprawy karnej. Poprzestanie na skierowaniu w tym zakresie pytania do skarżącego nie wyczerpuje wykonania wytycznych Sądu. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że organy podatkowe nie dokonały prawidłowej oceny dowodu przedstawionego przez M.W. – kserokopii pokwitowania przyjęcia kwoty 200000 zł w dniu 6 listopada 1999 r. Słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że ocena tego dowodu wymagała przesłuchania małżonków K. na okoliczność informacji zawartych w tym dokumencie. Ustalenie podstawy prawnej nabycia aparatu USG przez M.W. niewątpliwie ma wpływ na powstanie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Nie można też uznać za trafny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 par.1 pkt 1 lit c P.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż organy podatkowe rozpatrując ponownie sprawę nie zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 1055/05 w zakresie przeprowadzenia dowodu z akt sprawy karnej. Na mocy art. 153 P.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sad oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.