Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 671/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
659
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2022 r. sygn. akt II SAB/Gd 114/21 w sprawie ze skargi K. W. na przewlekłość postępowania Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w przedmiocie pozwolenia na roboty budowlane na terenie wpisanym do rejestru zabytków 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku na rzecz K. W. kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 5 stycznia 2022 r. II SAB/Gd 114/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. W. na przewlekłość postępowania Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w sprawie pozwolenia na roboty budowlane na terenie wpisanym do rejestru zabytków.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ustalił następujące okoliczności tej sprawy:

W dniu 9 kwietnia 2021 r. do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku (dalej: PWKZ) wpłynął wniosek K. W. w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego w formie decyzji administracyjnej na roboty budowlane planowane do przeprowadzenia na terenie wpisanym do rejestru zabytków i objętego ochroną konserwatorską w postaci uznania za pomnik historii - na działkach ew. nr [...] obr. [...],[...] obr. [...] obr. [...] przy ul. M. w Gdańsku.

W dniu 20 maja 2021 r. organ wezwał wnioskodawcę do przedłożenia oryginału dokumentu potwierdzającego posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z zabytku, uprawniającego do występowania z tym wnioskiem (wyjaśnienie PWKZ: w tym zakresie warunek formalny spełnia wypis/ wyrys z ewidencji gruntów, akt notarialny, odpis z księgi wieczystej; wymagany jest dokument w oryginale lub w formie uwierzytelnionej kopii / odpisu, dokonanego w sposób zgodny z art. 76a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego). Wnioskodawca uzupełnił wniosek przez e-puap w dniu 25 maja 2021 r. przedkładając skan aktu notarialnego, z którego wynika, iż wnioskodawca pozostaje w małżeńskiej wspólnocie majątkowej z I. W., a więc jest współwłaścicielem nieruchomości.

Dokument ten organ uznał za niewystarczający dla dalszego procedowania w sprawie, w związku z czym w dniu 27 lipca 2021 r. PWKZ zawiadomił wnioskodawcę o pozostawieniu podania bez rozpoznania. W ocenie PWKZ, dokument wymagany przez § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 roku w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (t.j. Dz.U. z 2021 poz. 81) powinien być przedłożony w oryginale bądź uwierzytelnionej kopii. Wymogu tego nie spełnia skan dokumentu.

Wnioskodawca w dniu 9 maja 2021 r. wystosował do organu maila z ponagleniem w celu rozpatrzenia sprawy, jednakże nie miał on charakteru oficjalnej skargi mającej być przekazaną do organu wyższej instancji. W dniu 20 lipca 2021 r. wnioskodawca złożył do organu skargę na przewlekłość postępowania, a w dniu 29 lipca 2021 r. skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W odniesieniu do tej skargi w zaskarżonym wyroku Sąd wyjaśnił, że bezczynność i przewlekłość są to dwa stany zaniechania odrębnie typizowane, choć powodujące takie same konsekwencje prawne. Wobec sygnalizowanego przez praktykę i doktrynę problemu rozgraniczenia znaczenia obu pojęć, ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) znowelizowano art. 37 § 1 k.p.a. od dnia 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z jego aktualnym brzmieniem bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Przewlekłość postępowania zaś to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Sąd wskazał, że istota sporu sprowadza się w przedmiotowej sprawie do oceny, czy PWKZ dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu opisanego na wstępie wniosku z 9 kwietnia 2021 r. o wydanie pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, polegających na budowie budynku rekreacji indywidualnej, zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10m3, pomostu o długości całkowitej do 25 m i wysokości liczonej od korony pomostu do dna akwenu do 2,5 m oraz zjazdu z drogi gminnej - ul. M. na działkę: lokalizacja Gdańsk, ul. M., dz. Nr [...], obr. [...].

Wniosek z 9 kwietnia 2021 r. dotyczył pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na terenie objętym ochroną konserwatorską. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j.. Dz.U. z 2021 r. poz. 710 ze zm.), pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych wymaga prowadzenie robót budowlanych przy zabytku. W myśl zaś art. 36 ust. 5 tej ustawy pozwolenie wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł do korzystania z zabytku. Szczegółowa procedura wydawania pozwolenia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków uregulowana została zaś w ww. rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich (...). W myśl § 4 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych zawiera: 1. imię, nazwisko i adres lub nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy; 2. wskazanie zabytku, z uwzględnieniem miejsca położenia; 3. wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości objętej wnioskiem, o ile jest założona.

Sąd stwierdził, że ww. przepisach znajdowało umocowanie wezwanie skarżącego pismem z 20 maja 2021 r. do uzupełnienia braków podania, gdyż było ono obarczone brakiem formalnym polegającym na braku dokumentów świadczących o posiadaniu przez wnioskodawcę tytułu prawnego do terenu, na którym planowane są roboty budowlane. Zdaniem Sądu, niesporne jest, że wniosek nie zawierał dokumentu potwierdzającego posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z zabytku, uprawniającego do występowania z tym wnioskiem (§ 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Skarżący na wezwanie organu uzupełnił wniosek o akt notarialny, z którego wynika tytuł prawny do działki nr [...] w obrębie [...], jednak nie przedstawił dokumentu, z którego wynika tytuł prawny do działki nr [...] w obrębie [...], przez którą planuje budowę pomostu. Natomiast w ocenie Sądu nie było wymagane udokumentowanie tytułu prawnego do działki [...]w obrębie [...], gdyż działka ta jest działką drogową w bezpośrednim sąsiedztwie z działką skarżącego.

Konkludując Sąd I instancji przyjął, że organ zasadnie wystosował do skarżącego wezwanie wskazując w nim wprost, że domaga się okazania oryginału dokumentu potwierdzającego posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z zabytku, uprawniającego do występowania z tym wnioskiem. W ocenie Sądu, słusznie organ uznał, że wniosek nie jest kompletny i nie można nadać mu biegu.

Zestawiając zaś daty podejmowanych czynności przez organ w tym zakresie Sąd I instancji wskazał, że wniosek inicjujący postępowanie wpłynął do organu w dniu 9 kwietnia 2021 r. i wprawdzie organ pierwsze wezwanie wystosował dopiero w dniu 20 maja 2021 r., na które skarżący odpowiedział 25 maja 2021 r. Ponaglenie skarżący wystosował 9 maja 2021 r., a w dniu 29 lipca 2021 r. skierował do sądu skargę na przewlekłość postępowania. W dniu 27 lipca 2021 r. organ pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Sekwencja przedstawionych czynności procesowych organu w niniejszej sprawie nie wskazuje na opieszałość, nieskuteczność czy nieefektywność podejmowanych przezeń działań skutkujących nieuzasadnionym przedłużaniem terminu załatwienia sprawy, co z kolei doprowadziło Sąd do wniosku, że organ nie dopuścił się w kontrolowanej sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponadto, zdaniem Sądu, trafnie zauważono w odpowiedzi na skargę, że od marca 2020 r. w kraju istnieje specyficzna sytuacja związana z pandemią wirusa SARS-CoV-2, która wpłynęła na działania procesowe organu, znacznie je ograniczając.

Wyrok z 5 stycznia 2022 r. II SAB/Gd 114/21 skargą kasacyjną zaskarżył w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. W. zarzucając wydanie go z naruszeniem:

1/ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a §1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na tym, że Sąd I instancji nie przeprowadził wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i nie rozstrzygnął powstałych w ocenie organu wątpliwości na korzyść strony, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem poprzez:

a) błędne uznanie, iż organ prawidłowo zastosował 64 § 2 k.p.a., w sytuacji kiedy organ pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego bezzasadnie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

b) pominięcie faktu nieprawidłowego wezwania organu skierowanego do skarżącego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. polegające na ograniczeniu rozpoznania sprawy wyłącznie do badania wystąpienia przewlekłego prowadzenia postępowania oraz nierozpoznania sprawy w zakresie bezczynności organu, a tym samym nierozstrzygnięcie w tym zakresie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

3/ art. 151 w związku z art. 149 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia dopuszczenia się przez organ bezczynności, a w konsekwencji nie przyznanie zawnioskowanej sumy pieniężnej na rzecz skarżącego;

4/ art. 151 w związku z art. 149 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia dopuszczenia się przez organ przewlekłego prowadzenia postępowania i w konsekwencji podstaw do przyznania mu odpowiedniej sumy pieniężnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powołane podstawy kasacyjne skarżący wniósł o:

1/ uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku,

2/ zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych powiększonej o należny podatek VAT;

3/ rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym

4/ przeprowadzenie dowodu z postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2022 r. na okoliczność dopuszczenia się przez PWKZ bezczynności, co w konsekwencji spowodowało przewlekłość postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną PWKZ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty kasacyjne uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdził przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a uczestnik postępowania – PWKZ - w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Skarga kasacyjna posiada częściowo usprawiedliwione podstawy.

W pierwszym rzędzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji "wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy". Odnosząc się do tych zarzutów zauważyć trzeba, że sądy administracyjne nie orzekają w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności nie przeprowadzają czynności procesowych na podstawie jego przepisów, gdyż sądy czynią to w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i to pośród przepisów tej ustawy należy poszukiwać norm prawnych stanowiących wzorzec kontrolny wobec działania Sądu I instancji. Z uwagi na powyższe stwierdzić zatem należy, że zarzuty kasacyjne podniesione w odniesieniu do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zostały wadliwe w tej sprawie sformułowane, bowiem Sąd I instancji nie dokonywał ustaleń faktycznych i nie stosował procedury administracyjnej przewidzianej w k.p.a. Skoro zaś Sąd I instancji nie stosował wskazanych w zarzutach przepisów k.p.a. to nie mógł ich naruszyć.

Usprawiedliwioną podstawę kasacyjną stanowi jednakże zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 3§ 2 pkt 8 i art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez wadliwą kwalifikację skargi w tej sprawie i nierozpoznanie skargi w zakresie bezczynności organu.

Zauważyć należy, że podstawę prawną wyrokowania przez Sąd I instancji stanowiło ustalenie, że wnioskiem z 9 kwietnia 2021 r. skarżący zainicjował postępowanie w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego na roboty budowlane planowane do przeprowadzenia na terenie wpisanym do rejestru zabytków. Dokonując kwalifikacji prawnej złożonej do Sąd I instancji skargi skarżącego której celem było zwalczenie opieszałości organu w tej sprawie należało mieć na względzie, że przedmiotowy wniosek zainicjował jurysdykcyjne postępowanie administracyjnie, którego celem było rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej o uprawnieniach strony w odniesieniu do treści art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W konsekwencji, właściwość sądu administracyjnego do rozstrzygnięcia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tej sprawie wyznaczała treść art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a. (bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej).

Odnosząc się do zarzutu nierozpoznania skargi w całości, tj. nierozstrzygnięciu przez Sąd I instancji, czy w sprawie miała miejsce bezczynność, NSA stwierdza, że w przypadku, gdy strona podważa tak terminowość, jak i sprawność postępowania, jej skarga co do zasady inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd administracyjny na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy też przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. Rozróżnienie w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stanu bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania nie oznacza, że organ może pozostawać w bezczynności, a jednocześnie można mu zarzucić przewlekłe prowadzenie postępowania w rozumieniu przyjętym w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Za kryterium odróżniające obie instytucje należy uznać upływ terminu do załatwienia sprawy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany w piśmiennictwie pogląd, zgodnie z którym aktualne brzmienie nadane przez ustawodawcę art. 37 § 1 k.p.a. sprawia, że stwierdzenie pozostawania przez organ w bezczynności uniemożliwia skuteczne postawienie organowi zarzutu prowadzenia postępowania w sposób przewlekły z uwagi na to, że przewlekłość może istnieć tylko wówczas, gdy organ nie pozostaje zarazem w bezczynności (Z. Kmieciak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, komentarz do art. 37, pkt 2).

Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że na gruncie tej sprawy dla kwalifikacji prawnej przedmiotu postępowania przed Sądem I instancji kluczowe znaczenie Sąd ten powinien był nadać ustaleniu, że wniosek skarżącego wszczynający postępowanie administracyjne pismem z dnia 27 lipca 2021 r. PWKZ pozostawił bez rozpatrzenia. W tych okolicznościach sprawy Sąd I instancji powinien był uwzględnić, że zgodnie z uchwałą NSA z 3 września 2013 r. I OPS 2/13 (ONSAiWSA z 2014 r. nr.1 poz. 2), na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały wyrażono pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że nie można pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie jest spełnione kryterium, że dotyczy to uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Czynność ta bowiem nie potwierdza, ani też nie zaprzecza, że dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z ustawy. Podejmując tą czynność organ prowadzący postępowanie informuje stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie wniesionego podania, ponieważ ta w terminie nie uzupełniła braków tego podania. Poza tym, pozostawienie sprawy bez rozpoznania z tej przyczyny, co do zasady (tzn. o ile możliwość wystąpienia z żądaniem nie jest ograniczona terminem prawa materialnego) nie pozbawia strony uprawnienia do rozpoznania jej sprawy. Strona może bowiem powtórnie wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania, który nie będzie już zawierał braków, których usunięcia żądał organ w odniesieniu do pierwszego podania.

Z powołanych względów zarzuty podniesione w podstawie kasacyjnej nr 2 okazały się usprawiedliwione.

Wskazać następnie trzeba, że z treści ww. uchwały w sprawie I OPS 2/13 wynika, że w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu w sytuacji pozostawienia wniosku bez rozpoznania Sąd zobowiązany jest dokonać kontroli zgodności z prawem tej czynności. A zatem jedynie wówczas, gdy Sąd uzna, że organ trafnie zastosował sankcję określoną w art. 64 § 2 k.p.a. może przyjąć, że zawarte w skardze żądanie wydania aktu jest nieuzasadnione lub bezprzedmiotowe (por. wyroki NSA z 4 grudnia 2019 r. II OSK 2372/19; z 19 lutego 2021 r. II OSK 1394/20).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pomimo wadliwie zakwalifikowanej skargi (przewlekłość zamiast bezczynność), Sąd I instancji oceny takiej w tej sprawie dokonał, a jej wynik doprowadził go do konkluzji, że PWKZ "słusznie uznał, że wniosek nie jest kompletny i nie można nadać mu biegu". Powyższą ocenę w skardze kasacyjnej skarżący kwestionuje zasadnie postawionym zarzutem dotyczącym naruszenia art. 151 zw. z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo dopuszczenia się przez organ bezczynności. W tym zakresie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie kompletność podania (wniosku) skarżącego z 9 kwietnia 2021 r. podlegała ocenie organu pod kątem przesłanek określonych przepisem § 4 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich (...), w szczególności w aspekcie wskazania dokumentu potwierdzającego posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z zabytku, uprawniającego do występowania z tym wnioskiem (§ 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Trudno podzielić zapatrywanie Sądu I instancji, że wezwanie skarżącego przez PWKZ w sprawie uzupełnienia braków formalnych wniosku było prawidłowe (z jednym odnotowanym przez Sąd I instancji wyjątkiem dotyczącym działki nr [...] obręb [...]) i uzasadniało pozostawienie podania bez rozpoznania, skoro zakres wezwania nie odpowiadał podstawie faktycznej pozostawienia podania bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że wezwanie dotyczyło dołączenia do wniosku dokumentu potwierdzającego posiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do korzystania z zabytku ze wskazaniem, że sprawa dotyczy tylko jednej działki o nr [...] w Gdańsku przy ul. M. Pozostawienie podania bez rozpoznania PWKZ uzasadnił tymczasem brakiem dołączenia do wniosku dokumentów potwierdzających tytuł prawny do wszystkich działek, na których planowa jest inwestycja (działki nr [...]ob. [...] oraz działki nr [...]obręb [...]), co musi prowadzić do wniosku, że skarga na bezczynność zasługiwała na uwzględnienie, gdyż w tych warunkach pozostawienie podania bez rozpoznania było nieprawidłowe.

W konsekwencji, z uwagi na błędne rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Jako że WSA w Gdańsku z uwagi na treść podjętego w dniu 5 stycznia 2021 r. rozstrzygnięcia nie rozważał zastosowania przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. przewidującego m.in. możliwość przyznania sumy pieniężnej, o której mowa w tym przepisie, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu również okazał się zasadny. W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd I instancji zobowiązany będzie ją zbadać w odniesieniu do treści art. 149 § 2 p.p.s.a. pod kątem zasadności zastosowania środków prawnych określonych tym przepisem.

Ponadto, z uwagi na stwierdzone przez sąd kasacyjny istnienie podstaw do stwierdzenia przez Sąd I instancji bezczynności PWKZ w tej sprawie, niezbędne będzie ponadto jej rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przez pryzmat art. 149 § 1a p.p.s.a. w celu dokonania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z uwagi na wyrażoną powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny ocenę prawną tej sprawy, podstawa kasacyjna nr 4 obejmująca zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 149 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia dopuszczenia się przez organ przewlekłego prowadzenia postępowania i w konsekwencji podstaw do przyznania stronie odpowiedniej sumy pieniężnej za przewlekłość, oceniona została przez sąd kasacyjny jako nieusprawiedliwiona. Jak bowiem wywiedziono powyżej, na gruncie tej sprawy nie ma podstaw do dwutorowego prowadzenia postępowania sądowego – tj. zarówno w przedmiocie bezczynności, jak i przewlekłości postępowania przed Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Gdańsku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego NSA rozstrzygnął na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.