Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 45/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83  ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w z dnia 25 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2018 r. do Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek S. M. (dalej: "Strona", " Wnioskodawca" "Skarżący") o umorzenie należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że trwale zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Brak jest też następców prawnych, na których możliwe byłoby przeniesienie odpowiedzialności za przedmiotowe zadłużenie. W ocenie Strony, w przedmiotowej sprawie zachodzi całkowita nieściągalność o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s."

Strona wyjaśniła, że osiągane przez nią dochody z działalności gospodarczej w latach 2014 - 2016 nie pozwalały na regulowanie zobowiązań z tytułu składek, a jedynie umożliwiały pokrycie wydatków w granicach minimum socjalnego. Wnioskodawca wyjaśnił, że zmiana przepisów dotycząca działalności licencjonowanych oraz pojawienie się nowych firm oferujących transport osób miały również duży wpływ na pogorszenie się jego sytuacji, a w konsekwencji powstanie zadłużenia wobec ZUS.

W ocenie Strony okoliczność, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza, która od rozpoczęcia do jej zaprzestania nie przysporzyła dochodu (tj. nie doprowadziła do powstania majątku) nie powinna prowadzić do powstania zadłużenia po stronie przedsiębiorcy, zwłaszcza biorąc pod uwagę sytuację osób bezrobotnych będących na zasiłkach lub osób zupełnie biernych w tym zakresie.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w G. (dalej: "ZUS", "Organ rentowy") postanowieniem z dnia [...] 2018 r. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozpatrzenia przez Sąd Okręgowego odwołania Strony od decyzji określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek.

Postanowieniem z 25 czerwca 2019 r. sygn. akt VIII 2236/18 Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w sprawie odwołania od decyzji określającej wysokość zadłużenia.

Postanowieniem z dnia [...] 2019 r. ZUS podjął zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie.

W dniu 15 października 2019 r. ZUS wysłał do Strony zawiadomienie o przysługującym prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Z tego prawa Strona skorzystała w tym samym dniu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2019 r. Organ rentowy działając na podstawie: art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 u.s.u.s. oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "Rozporządzeniem", odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenia) w łącznej kwocie 31.838,68 zł, w tym:

a) ubezpieczenia społeczne – za okres od stycznia 2014 do grudnia 2016 r. w łącznej kwocie 18.283,04 zł, w tym z tytułu: składek – 15.434,04 zł oraz odsetek liczonych na 11 maja 2018 r. - 2.849,- zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres os grudnia 2013 do grudnia 2016 r. w łącznej kwocie 12.323,12 zł, w tym z tytułu: składek-10.076,12 zł oraz odsetek liczonych na 11 maja 2018 r. – 2.247,- zł,

c) Fundusz Pracy - za okres od lipca 2015 do grudnia 2016 r. w łącznej kwocie 1.232,52 zł, w tym z tytułu: składek -1064,52 zł oraz odsetek liczonych na 11 maja 2018 r. - 168,- zł,

Decyzję w niniejszej sprawie ZUS podjął w oparciu o następujące dokumenty: oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej z dnia 9 października 2019 r., pismo Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego nr [...], dane zawarte w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, rejestrach centralnych: Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, dane Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych z 24 września 2019 r. w zakresie kosztów minimum socjalnego dla gospodarstwa domowego.

Organ rentowy ustalił, że od 20 czerwca 2013 r. do 31 grudnia 2016 r. Strona prowadziła działalność taksówek osobowych. Obecnie Wnioskodawca nie jest zgłoszony do ubezpieczeń z jakiegokolwiek tytułu.

Z oświadczenia majątkowego Strony wynikało, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie osiąga żadnych dochodów. Wnioskodawca nie wskazał wydatków związanych z utrzymaniem. Oświadczył jedynie, że wydatki mieszczą się w granicach minimum socjalnego.

ZUS ustalił, że zgodnie z danymi z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych z 24 września 2019 r., kwota minimum socjalnego przewidziana dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 1186,34 zł.

Strona podała, że poza zadłużeniem wobec Zakładu posiada zobowiązanie podatkowe na kwotę 10.303,- zł oraz około 55.000,- zł zadłużenia u osób fizycznych. W oświadczeniu wskazano, że zobowiązania nie są spłacane, natomiast zobowiązanie podatkowe dochodzone jest w trybie postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego.

Zgodnie z informacją z 11 października 2019 r. uzyskaną od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, Wnioskodawca figurował w ewidencji podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą w latach 2013 -2016. W roku 2016 Strona osiągnęła stratę z działalności gospodarczej w wysokości 8.131,47 zł. W roku 2017 zarejestrowano zeznanie podatkowe PIT-36, w którym nie osiągnął przychodu ani dochodu. Nie zarejestrowano zeznania podatkowego za rok 2018.

Organ rentowy analizując przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 u.s.u.s. stwierdził, że żadna z przesłanek określonych w tym przepisie nie została spełniona.

W stosunku do Wnioskodawcy nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., nie zachodzą w stosunku do zadłużenia Wnioskodawcy.

W ocenie ZUS z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s.

ZUS wskazał, że wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania.

Organ rentowy zauważył, że jednym z warunków stwierdzenia całkowitej nieściągalności jest m.in. ustalenie przez organ egzekucyjny w ramach postępowania egzekucyjnego, że dłużnik nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję, bądź że oczywistym jest, iż w postępowaniu tym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ wskazał, że poczynione w toku postępowania ustalenia wykazały, że wprawdzie doszło do trwałego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże organ egzekucyjny nie stwierdził, iż obciążające Wnioskodawcę zobowiązania są niemożliwe do wyegzekwowania z powodu braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, bądź z uwagi na brak możliwości uzyskania kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, gdyż aktualnie postępowanie egzekucyjne pozostaje w trakcie realizacji. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził również braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie można stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s., zaistniały w przypadku Strony. Tym samym Organ rentowy uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

ZUS wskazał, że podnoszone przez Stronę przyczyny powstania długu nie mają wpływu na ocenę zasadności umorzenia składek i w tym zakresie nie mogą być brane pod uwagę. Płatnik podejmuje działalność gospodarczą na własne ryzyko, a obowiązek opłacania składek jest nierozerwalnie związany z faktem prowadzenia działalności, a nie z osiąganymi z tego tytułu dochodami.

Organ rentowy podał, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia własne osób będących równocześnie płatnikami tych składek mogą być również umarzane - pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności - w oparciu o art. 28 ust. 3a cyt. u.s.u.s. i wydanego na tej podstawie rozporządzenia.

Zdaniem ZUS Strona nie udowodniła okoliczności, które wynikają z § 3 ust. 1 pkt.1-3 Rozporządzenia, przemawiających za umorzeniem ze względów społecznych. Strona nie udowodniła bowiem, że nie może opłacić składek bez narażania siebie bądź swojej rodziny na niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W oświadczeniu majątkowym Wnioskodawca nie podał wydatków związanych z utrzymaniem. Wskazał jedynie, że wydatki mieszczą się w granicach minimum socjalnego. Według złożonego oświadczenia Strona nie osiąga żadnych dochodów i nie wskazała źródeł finansowania swojej egzystencji.

Zdaniem Organu umorzenie zaległości naruszyłoby interes publiczny wskutek przyznania Wnioskodawcy nieuzasadnionej preferencji względem innych podmiotów gospodarczych, które pomimo problemów finansowych, ponosiły ciążące na nich obowiązki wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Niemożność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych powinna być brana pod uwagę przy umarzaniu zaległości, jeśli wynika ona z przyczyn niezależnych, obiektywnych, którym strona nie jest w stanie się przeciwstawić, mimo podjętego w tym kierunku wysiłku.

ZUS zauważył, że obecnie do osiągnięcia wieku emerytalnego Wnioskodawcy brakuje aż 23 lata, wobec czego istnieje pozytywna prognozę co do możliwości spłaty zaległości w przyszłości. Sytuacja finansowa Strony nie ma charakteru stałego. Jest to okoliczność, która w każdej chwili może ulec zmianie przy odpowiednim zaangażowaniu i woli podjęcia działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej.

Organ zauważył, że w celu poprawy sytuacji finansowej Wnioskodawca może zarejestrować się w urzędzie pracy. Status osoby bezrobotnej daje dodatkowe możliwości m.in. w zakresie zdobycia nowych kwalifikacji, odbycia stażu, skorzystania ze specjalnych programów aktywizacji zawodowej.

ZUS uznał, że sytuacja, w jakiej znajduje się Wnioskodawca nie jest przesłanką do umorzenia należnych zobowiązań w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia.

W sprawie nie zaistniały też przesłanki określone w pkt 2 i 3 Rozporządzenia. Strona nie udokumentowała poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić Wnioskodawcę możliwości dalszego prowadzenia działalności. Strona nie udokumentowała również okoliczności świadczących o przewlekłej chorobie lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Ciężar udowodnienia faktów, na które powołuje się strona spoczywa na tym, kto z faktów tych wywodzi skutki prawne, zatem to płatnik musi udowodnić fakty, które przemawiałyby za umorzeniem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucając Organowi rentowemu naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz.U. 2019 r. poz. 1438 ze zm.) jednocześnie wnosząc o zmianę ww. decyzji oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych prawem.

Zdaniem Skarżącego w wyniku zaniechań Organu rentowego doszło do naruszenia prawa materialnego oraz proceduralnego.

Strona wskazała, że Organ musi rzetelnie i wnikliwie analizować wszelkie okoliczności, aby stwierdzić, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Obowiązki organu prowadzącego postępowanie dowodowe określa kodeks postępowania administracyjnego, a w szczególności jego art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, zaś negatywne skutki zaniedbania czynności dowodowych należących do organu nie mogą obciążać Strony.

Zdaniem Skarżącego Organ rentowy nie zgromadził i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co powoduje, że jego decyzja stała się przedwczesna. Organ rentowy oparł się na niekompletnym materiale dowodowym. ZUS nie ustalił, np. jakie są rzeczywiste koszty utrzymania z uwzględnieniem wszystkich wydatków na wyżywienie, ubranie itp. Ponadto Organ rentowy nie ustalił żadnej z przesłanek o braku całkowitej nieściągalności lub o całkowitej nieściągalności. Zwłaszcza w sytuacji przyjęcia, że Wnioskodawca jest bez majątku, przesądzającego znaczenia nie może mieć fakt, że organ egzekucyjny nie umorzył formalnie postępowania egzekucyjnego. Samo prawdopodobieństwo uzyskania dochodów należy uznać za niewystarczające dla celów wykazania możliwości spłaty zadłużenia. Nietrafny jest także pogląd Organu rentowego, że umorzenie należności uzasadniają jedynie nadzwyczajne okoliczności, przypadki losowe, żaden przepis nie formułuje takiego warunku.

Skarżący wskazał, że ZUS powinien odnieść uzyskiwane miesięcznie dochody oraz wydatki do kwoty zobowiązania. Dopiero w dalszej kolejności ma jasno uzasadnić, czy sytuacja finansowa i majątkowa, w jakiej znajduje się ubezpieczony, pozwala stwierdzić brak przesłanek do umorzenia należności. Przyszłe zdarzenia po stronie Skarżącego czy przewidywalne pozytywnie, czy negatywnie, nie znajdują zastosowania w tej sprawie oraz nie mają oparcia w przepisach.

W przedmiotowej sprawie Organ rentowy przywołuje oświadczenie Wnioskodawcy, jednakże nie przytacza okoliczności powstania zapisu o osiąganiu wydatków w granicach utrzymania koniecznego stwierdzone, co z zasad logicznego myślenia może oznaczać kwotę 500 zł. Również zasady należytego logicznego wnioskowania nasuwają, że skoro wydatki wynoszą w tych granicach to i dochody też mieszczą się w tych granicach.

Skarżący wskazał, że pracownik ZUS odmówił potwierdzenia złożenia formularza RON, pracownik ten powinien zrealizować postanowienia art. 7, 7a, 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Stąd nie ma podstaw, aby obciążać Stronę negatywnymi skutkami prawnymi. Starzący podniósł, że nie zapoznał się z materiałem dowodowym, a jedynie poświadczył swoim podpisem, zapoznanie się po oświadczeniu pracownika ZUS, że nic więcej w materiale dowodowym nie ma.

Skarżący podniósł, że Organ rentowy w sposób nieuprawniony pomija fakt, że zabezpieczył konto bankowe Wnioskodawcy z saldem ujemnym, uzyskując tym samym zwrotną informację, że ta czynność okazała się bezskuteczna w przedmiocie ściągalności należności oraz że istnieją inne zabezpieczone roszczenia (dowód: wg załącznika nr 2, dowód: dokumentacja ZUS).

Strona wskazała, że Organ rentowy zaniechał swoich prawnie wymaganych obowiązków stwierdzenia całkowitej lub częściowej nieściągalności oraz doprowadzał do powstania przewlekłości w przedmiotowej sprawie, gdyż po powzięciu informacji w dniu 25 czerwca 2019 r. o postanowieniu Sądu Okręgowego wznowił dopiero 12 września 2019 r.

Strona wskazała, że Komornik przy Sądzie Rejonowym działający z polecenia wierzyciela z roszczenia cywilnego, stwierdził, że same koszty egzekucyjnie przekraczają możliwe do uzyskania środki (dowód: wg załącznika).

W odpowiedzi na skargę Organ rentowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja Organu rentowego podlega uchyleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").

Mając na uwadze, że kwestia sporna dotyczyła oceny prawidłowości decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, a część składek dotyczyła należności za 2013 i 2014 r., to Organ zobowiązany był do odniesienia się również do kwestii przedawnienia.

W orzecznictwie wskazuje się, że wniosek strony o umorzenie zaległości nie rozstrzyga ani o istnieniu zaległości, ani o ich wysokości - organ powinien samodzielnie zweryfikować w toku postępowania w przedmiocie umorzenia, czy zaległości w należnych wpłatach w ogóle istnieją. Jeżeli w jakiejś części zaległości nie istnieją - zostały zapłacone, nie powstały lub uległy przedawnieniu - postępowanie w tej części jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyroki: WSA w Łodzi z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 778/19, WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 442/09; WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 129/14; WSA w Gliwicach z dnia 12 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 485/14. Oznacza to, że organ z urzędu bada kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego i zobligowany jest uwzględnić czy w związku z tym można jeszcze orzekać w konkretnej sprawie.

W niniejszej sprawie Organ rentowy w ogóle nie odniósł się do kwestii przedawnienia składek, w konsekwencji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Wskazać należy, że art. 107 k.p.a. określa podstawowe części składowe, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia stanowi jeden z warunków skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny, ponieważ pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie decyzji nie może pozostawiać wątpliwości, że wszystkie okoliczności zostały rozważone i ocenione. Kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zważywszy na materialnoprawne i procesowe skutki upływu terminu przedawnienia.

Zatem, przyjąć należy, że konstrukcja uzasadnienia, w którym organ nie zbadał z urzędu kwestii przedawnienia nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze, że należności objęte zaskarżaną decyzją dotyczą składek za okres: od stycznia 2014 do grudnia 2016 r. (ubezpieczenie społeczne), od grudnia 2013 do grudnia 2016 r. (ubezpieczenie zdrowotne) oraz od lipca 2015 do grudnia 2016 r. (Fundusz Pracy) należało w pierwszej kolejności ustalić czy i w jakim zakresie doszło do przedawnienia tych składek.

Zgodnie z art. 46 ust. 1 u.s.u.s. płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.

Stosownie do art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.

Z powyższych przepisów wynika, że zasadniczo przedawnienie należności z tytułu składek za ubezpieczenie społeczne od stycznia 2014 r. do września 2014 r. oraz za ubezpieczenie zdrowotne od grudnia 2013 do września 2014 r. nastąpiłoby odpowiednio: 16 stycznia, 16 lutego, 16 marca, 16 kwietnia, 16 maja, 16 czerwca, 16 lipca, 16 sierpnia, 16 września i 16 października 2019 r.

Sąd nie może dokonać pełnej analizy weryfikowanego rozstrzygnięcia pod kątem powyższych regulacji ponieważ w aktach administracyjnych brak jest decyzji ZUS z dnia [...] 2018 r., w której Organ skorygował wysokość zadłużenia za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r., jak również brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, czy też dokumentacji wskazującej na podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony.

W rozpoznawanej sprawie źródłem informacji, że decyzja ustalająca wysokość składek została zmieniona, jest postanowienie Sądu Okręgowego VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. akt VII U 2236/18, którym umorzono postępowanie w sprawie odwołania Skarżącego od decyzji z dnia [...] 2018 r. ustalającej wysokość zaległości.

Podkreślenia wymaga, że Organ rentowy uznając, że Skarżący złożył odwołanie od decyzji ustalającej wysokość składek, zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzając, że postępowanie to, które następnie toczyło się przed Sądem Okręgowym stanowiło zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 24 ust. 5e u.s.u.s.

Zgodnie z art. 24 ust. 5e u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.

W zaskarżonej decyzji Organ rentowy nie wypowiedział się co do powyższej kwestii.

Podkreślenia wymaga, że z treści ww. prawomocnego postanawiania Sądu Okręgowego wynika, że 28 listopada 2017 r. ZUS wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] 2018 r. ustalającą wysokość tych zaległości. Postępowanie przed ww. Sądem zostało zainicjowane pismem Skarżącego wniesionym do Organu rentowego dnia 9 maja 2018 r. Na skutek ww. pisma Organ decyzją z dnia [...] 2018 r. skorygował wysokość łącznego zadłużenia.

Sąd Okręgowy stwierdził, że analiza treści pisma Skarżącego wskazuje, że jego pismo odnosi się jedynie do kwestii związanych z umorzeniem zaległość, określających jego trudną sytuację materialną. Strona mimo, iż podała, że zaskarża decyzję, nie wskazała zarzutów do treści tej decyzji. W konsekwencji Sąd ten uznał, że nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie umorzenia należności, czego praktycznie żądał Skarżący i umorzył postępowanie w sprawie uznając, że wydanie wyroku stało się zbędne.

Treść uzasadnienia ww. postanowienie ma zatem ścisły związek z zasadnością zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie i uznaniem przez Organ rentowy, że w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne. W świetle powyższego umorzenia postępowania w sprawie, brak było podstaw do przyjęcia, że sprawa wymagała rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Również Organ nie wypowiedział się co do możliwości zastosowania art. 24 ust. 5 u.s.u.s., zgodnie z którym w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

W sytuacji uchylenia decyzji z uwagi na nie odniesienie się przez ZUS do kwestii przedawnienia, ustosunkowanie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi stało się bezprzedmiotowe.

Reasumując należało stwierdzić, że brak istotnej dla sprawy analizy instytucji przedawnienia powoduje, że Sąd nie może dokonać kompleksowej oceny zaskarżonej decyzji.

W toku ponownego postępowania Organ będzie zobowiązany do uwzględnienia wskazówek zawartych w niniejszym uzasadnieniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji jako wadliwej bowiem wydanej z naruszeniem prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.