Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 477/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2-3, art. 20 ust. 3a, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: § 4 pkt 4, § 5 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2012 poz 1246
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1275
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 marca 2022 r. nr WIGK-II.7513.1.2022.MJ w przedmiocie zatwierdzenia projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 grudnia 2021 r. nr G.6623.391.2020/2021 wydaną na podstawie art. 7d pkt 1 lit. a tiret trzecie, art. 20 ust. 3 i ust. 3a i art. 24 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.; dalej powoływanej także w skrócie jako "ustawa"), art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz., 1275 ze zm.) oraz § 3, § 4 pkt 4 i § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246; dalej powoływanego w skrócie także jako "rozp. gkg") Starosta Kartuski orzekł o zatwierdzeniu projektu ustalenia klasyfikacji gruntów leśnych określonych jako las (nowe zalesienie) w Uproszczonym planie urządzenia lasu obrębu ewidencyjnego B. Gmina K., wykazując V klasę bonitacyjną gruntu leśnego Ls w miejsce całego konturu gruntu ornego RV położonego na terenie działki nr [...] stanowiącej własność P. K. (dalej także jako "strona" albo "skarżący").

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że jako organ sprawujący nadzór nad gospodarką w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, w 2019 r. przystąpił do prac związanych z wykonaniem Uproszczonego planu urządzenia lasów (dalej w skrócie jako "UPUL"), na terenie Nadleśnictwa K., Gmina K. w obrębie ewidencyjnym B. Opracowanie UPUL było poprzedzone weryfikacją danych ewidencyjnych odnośnie gruntów leśnych stanowiących własność osób fizycznych w zakresie zgodności danych ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie. Obszary nowo zalesione, ujęte w UPUL zostały objęte postępowaniami administracyjnymi w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów nowo zalesionych mającymi na celu ustalenie klasy bonitacyjnej gruntów nowo zalesionych.

W dniu 9 października 2019 r. organ pierwszej instancji upoważnił klasyfikatora gruntów W. D. do przeprowadzenia czynności związanych z analizą niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, przeprowadzeniem czynności klasyfikacyjnych w terenie oraz sporządzeniem projektu ustalenia klasyfikacji, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów m. in. na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. Gmina K.

Starosta Kartuski pismem z dnia 26 maja 2020 r. zawiadomił właściciela przedmiotowej działki, to jest P. K. (ul. [...], [...] G.) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nowo zalesionych na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. Gmina K. wykazanych w UPUL. W zawiadomieniu podano harmonogram przeprowadzenia klasyfikacji gruntów: datę, godzinę i miejsce przeprowadzenia tych czynności oraz imię i nazwisko klasyfikatora gruntów. Pomimo dwukrotnego awizowania strona nie dokonała odbioru zawiadomienia.

Starosta Kartuski, działając jako organ sprawujący nadzór nad gospodarką w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, w dniu 1 września 2020 r. zatwierdził UPUL dla obrębu ewidencyjnego B. Gmina K. obowiązujący w okresie od 01.09.2020 r. do 31.08.2030 r. W UPUL sporządzonym dla obrębu ewidencyjnego B. Gmina K. nowe zalesienia w działce nr [...] wykazano w pododdziale 01-i.

W dniu 6 listopada 2020 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] i [...] przyjęto opracowania geodezyjne dotyczące gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz aktualizacji ewidencji gruntów. Opracowanie zawiera m. in. projekt ustalenia klasyfikacji nowych zalesień dla działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. Gmina K., który składa się z mapy klasyfikacyjnej sporządzonej na kopii mapy ewidencyjnej oraz protokołu nr [...] z przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych w terenie sporządzonego w dniu 10 lipca 2020 r. Projekt ustalenia klasyfikacji gruntów został sporządzony przez klasyfikatora W. D.

Z protokołu nr [...] z przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych w terenie wynika, że w obrębie ewidencyjnym B. Gmina K. na terenie działki nr [...] w miejsce użytku gruntowego gruntu ornego RV proponuje się zmiany na użytek gruntowy lasy LsV. W uzasadnieniu wskazano, że wskutek sukcesji naturalnej wydzielony obszar został sklasyfikowany jako użytek leśny oraz został uwzględniony w UPULP. Protokół został podpisany przez klasyfikatora gruntów W. D. Klasyfikator gruntów wykonał dwie odkrywki glebowe, na podstawie których określił użytek gruntowy i klasę bonitacyjną, typ i gatunek gleby oraz siedlisko. W opisie odkrywek glebowych nr [...], [...] zawarł: LsV-B-h, bór świeży. Właściciel nie stawił się na gruncie.

Do opracowania geodezyjnego [...] załączono również wykaz zmian danych ewidencji gruntów, zawierający oznaczenia użytków gruntowych zgodne z obowiązującymi przepisami w zakresie ewidencji gruntów i budynków.

Działając na podstawie § 9 ust. 1 rozp. gkg oraz art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") Starosta Kartuski pismem z dnia 12 maja 2021 r. zawiadomił właściciela przedmiotowej działki o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszonych żądań oraz o możliwości zgłaszania zastrzeżeń do projektu ustalenia klasyfikacji dla przedmiotowej działki. Poinformował również stronę, że z uwagi na szczególny charakter sprawy wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy na dzień 31 grudnia 2021 r. Pomimo dwukrotnego awizowania strona nie dokonała odbioru zawiadomienia.

Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków w sierpniu 2021 r. uzyskał możliwość aktualizacji danych ewidencyjnych z urzędu na podstawie danych bazy PESEL. Starosta Kartuski wiedząc, że strona nie odbierała ww. przesyłek, skorzystał z bazy danych PESEL w celu dokonania aktualizacji adresu właściciela działki nr [...] w danych ewidencyjnych. W dniu 2 grudnia 2021 r. Starosta Kartuski działając na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 21 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm.; dalej powoływanego w skrócie jako "rozp. egib") korzystając z dostępu do rejestru PESEL, zaktualizował z urzędu w drodze czynności materialno -technicznej dane ewidencyjne podmiotowe, to jest zaktualizował adres zameldowania na pobyt stały właściciela działki nr [...] wykazując adres: ul. [...], [...] R.

Działając na podstawie § 9 ust. 1 rozp. gkg oraz art. 10 § 1 k.p.a. Starosta Kartuski pismem z dnia 2 grudnia 2021 r. zawiadomił właściciela przedmiotowej działki o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszonych żądań oraz o możliwości zgłaszania zastrzeżeń do projektu ustalenia klasyfikacji dla przedmiotowej działki. W dniu 20 grudnia 2021 r. S. P., pełnomocnik P. K., zapoznał się z aktami sprawy [...] oraz wykonał fotokopie akt. Złożył również potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię pełnomocnictwa, w którym to P. K. udziela radcom prawnym P. B., S. P. oraz M. N., każdemu samodzielnie pełnomocnictwa do zastępowania jego przed wszystkimi osobami, organami administracji, sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nowo zalesionych na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. Gmina K. wraz z uiszczoną opłatą skarbową.

W dniu 27 grudnia 2021 r. do Starostwa Powiatowego w Kartuzach wpłynęło pismo radcy prawnego P. B. reprezentującego P. K. z dnia 21 grudnia 2021 r. (pełnomocnictwo złożone w dniu 20 grudnia 2021 r.) dotyczące odpowiedzi na zawiadomienie o wyłożeniu do wglądu projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, po uprzednim wglądzie w akta postępowania. W złożonym piśmie pełnomocnik strony zarzucił, że postępowanie w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, w tej sprawie konkretnie dotyczące działki nr [...], prowadzone na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie może prowadzić do zmiany grupy użytków gruntowych, to jest z grupy "grunty rolne" na grupę "grunty leśne" jak to przewiduje wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki i dokumentacja przygotowana przez klasyfikatora, a jedynie do zmiany rodzaju w ramach danej grupy użytków.

W piśmie podniesiono nadto, że P. K. pozbawiony był czynnego udziału w postępowaniu, w tym w czynnościach w terenie z udziałem klasyfikatora. Nie było żadnych przeszkód, żeby organ ustalił aktualny adres zamieszkania ww. osoby znacznie wcześniej, co jednak było możliwe z wykorzystaniem systemu PESEL, skąd ostatecznie organ powziął aktualną wiedzę. Korespondencja kierowana do mocodawcy na adres w G. kilkakrotnie nie była podejmowana i powinno to już znacznie wcześniej wzbudzić potrzebę zaktualizowania adresu.

Nadto pełnomocnik wskazał, że w sprawie w żadnym stopniu nie wykazano, żeby obszar działki, proponowany do zaklasyfikowania jako las faktycznie stanowi las w rozumieniu definicji legalnej zawartej w art. 3 ustawy o lasach. Nie wykazano w żadnym razie, ażeby grunt był zwarty, pokryty roślinnością leśną i był przeznaczony do produkcji leśnej, stanowił rezerwat lub park narodowy albo żeby był wpisany do rejestru zabytków.

Starosta Kartuski, mają na uwadze art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o lasach wskazał, że do dnia 6 lipca 2020 r. projekt uproszczonego planu urządzenia lasu dla obrębu ewidencyjnego B. Gmina K. wyłożony był do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie Urzędu Miejskiego w K. O wyłożeniu projektu Burmistrz K. poinformował pisemnie właścicieli lasów. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogli składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Następnie Starosta Kartuski działający jako organ sprawujący nadzór nad gospodarką w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa rozstrzygał w drodze decyzji o uznaniu lub nieuznaniu zastrzeżeń lub wniosków.

Starosta Kartuski wskazał dalej, że cała działka nr [...] ujęta jest jako las w obowiązującym UPUL obrębu B. jako pododdział 01-i. W skład tego lasu wchodzi nowe zalesienie o powierzchni 0.6334 ha oznaczone jako część pododdziału 01-i. Oznacza to, że zasięg lasu w ww. działce został już określony, a upoważniony przez Starostę Kartuskiego klasyfikator gruntów ustalił klasę bonitacyjną lasu wykazanego jako nowe zalesienia w UPUL.

Starosta Kartuski mając na uwadze § 7 ust. 1 pkt 7 i 8 rozp. gkg, wskazał nadto, że przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie przez klasyfikatora gruntów obejmuje m. in. zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej oraz ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych. Zgodnie z § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozp. gkg po przeprowadzeniu czynności klasyfikacyjnych w terenie klasyfikator opracowuje projekt ustalenia klasyfikacji, który obejmuje mapę klasyfikacji oraz protokół. Mapa klasyfikacji zawiera m.in. dane opisowo-informacyjne oznaczenia typów, rodzajów i gatunków gleb, rodzaju użytków gruntowych oraz klas bonitacyjnych, natomiast protokół zawiera m.in. zestawienie opisów odkrywek glebowych charakteryzujących typy, rodzaje i gatunki gleb, rodzaje użytków gruntowych oraz klasy bonitacyjne.

Starosta Kartuski podkreślił, że w myśl § 6 ust. 3 rozp. gkg zawiadomienie o wszczęciu z urzędu przeprowadzenia klasyfikacji doręcza się na adres wskazany w ewidencji gruntów i budynków. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w ewidencji gruntów i budynków jest skuteczne. Zgodnie z § 7 ust. 4 rozp. gkg niestawiennictwo któregokolwiek z właścicieli nie wstrzymuje czynności klasyfikacyjnych w terenie. Starosta Kartuski dane dotyczące właściciela działki nr [...], P. K. i jego adresu zamieszkania, to jest. ul. [...], [...] G., uzyskał z aktu notarialnego Rep. A nr [...] umowy sprzedaży sporządzonego w dniu 28 stycznia 2000 r. stanowiącego podstawę aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków.

Starosta Kartuski wskazał, że to na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek, wynikający z art. 22. ust. 2 ustawy, zgłaszania właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Miejsce pobytu stałego właściciela nieruchomości jest daną ewidencji gruntów i budynków - wynika to z art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Obowiązek zgłaszania zmian nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Do dnia aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie danych bazy PESEL, to jest do dnia 2 grudnia 2021 r., do starostwa nie wpłynął od właściciela przedmiotowej działki wniosek o aktualizację danych podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Starosta Kartuski, wszelką korespondencję w niniejszym postępowaniu wysyłał do strony na adres znany organowi w momencie wysyłki korespondencji.

Organ podniósł, że pisma wysyłane przez Starostę Kartuskiego do P. K. na adres figurujący w ewidencji gruntów i budynków były prawidłowo awizowane przez operatora pocztowego. Następowało zatem doręczenie pism (zawiadomień) w ramach tzw. fikcji doręczenia. Starosta Kartuski mógł więc dokonywać skutecznych czynności związanych z wykonywaniem tych zawiadomień.

Co istotne, w dniu 1 września 2020 r. zatwierdzono UPUL dla obrębu ewidencyjnego B. Gmina K. obowiązujący w okresie od 01.09.2020 r. do 31.08.2030 r., w którym to nowe zalesienia w działce nr [...] wykazano w pododdziale 01-i o powierzchni 0.6334 ha o zadrzewieniu 0.9 drzewostanem brzozy i sosny. Przedmiotowa działka znajduje się na terenie K.

Ważnym jest, że zgodnie z art. 20 ust 3a ustawy, ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi z kolei, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.

Zgodnie z art. 7d ustawy do zadań starosty należy m. in; prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Definicja ustawowa gleboznawczej klasyfikacji gruntów wskazuje, że jest to podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną ustaloną na postawie cech genetycznych gleb. Art. 20 ust. 3 ustawy stanowi, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzoną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Urzędową tabelę klas gruntów, sposób i tryb przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów określa rozporządzenie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Do zadań klasyfikatora, upoważnionego przez starostę, należy przeprowadzenia klasyfikacji obejmującej czynności: analizę niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie i sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji.

Na podstawie § 4 pkt 4 rozp. gkg, starosta przeprowadza gleboznawczą klasyfikację gruntów na gruntach, na których zarządził okresową weryfikację danych ewidencyjnych. W myśl § 6 ust. 3 rozp. gkg zawiadomienie doręcza się na adres wskazany w ewidencji gruntów i budynków. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w ewidencji gruntów i budynków jest skuteczne. Zgodnie z § 7 ust. 4 rozp. gkg niestawiennictwo któregokolwiek z właścicieli nie wstrzymuje czynności klasyfikacyjnych w terenie. W myśl § 11 ust. 1 rozp. gkg mapa klasyfikacji sporządzona przez klasyfikatora, stanowi integralną część decyzji o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

W myśl załącznika nr 1 do rozp. egib (Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych) do lasów - Ls - zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie o lasach. Lasem, w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, jest grunt:

1. o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a) przeznaczony do produkcji leśnej lub

b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c) wpisany do rejestru zabytków;

2. związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Starosta Kartuski podkreślił, że zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b ustawy w połączeniu z art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. g ustawy, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, w tym przypadku, na podstawie odpisów ostatecznych decyzji administracyjnych, wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część, w sprawie o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntu. Aktualizacja ta następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 24 ust.2b pkt 1 lit. d.

Starosta Kartuski, działający jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków podkreślił, że UPUL dla obrębu ewidencyjnego B. Gmina K. obowiązuje od dnia 01.09.2020 r. do dnia 31.08.2030 r. Jest on więc podstawą do wykazania w ewidencji gruntów i budynków ustaleń dotyczących granic i powierzchni lasów. Związanie organów ewidencji gruntów i budynków powierzchnią i granicami gruntów leśnych wynikającymi z zapisów UPUL oznacza, że dopóki w UPUL nie zostanie dokonana zmiana, o jakiej mowa w ustawie o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom UPUL. Zmiana danych dotyczących lasu w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić po uprzednim wprowadzeniu zmian przez właściwy organ w UPUL.

Starosta Kartuski, działający jako organ prowadzący gleboznawczą klasyfikację gruntów skonstatował zatem, że analiza całego materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje na zasadność zatwierdzenia projektu ustalenia klasyfikacji gruntów leśnych określonych jako las (nowe zalesienie) w Uproszczonym planie urządzenia lasu obrębu ewidencyjnego B. Gmina K., wykazując V klasę bonitacyjną gruntu leśnego Ls w miejsce całego konturu gruntu ornego RV położonego na terenie działki nr [...]. Powyższe jest zgodne z zapisami zawartymi w UPUL dla obrębu ewidencyjnego B. Gmina K. obowiązującego na okres od dnia 01.09.2020 r. do dnia 31.08.2030 r., projektem ustalenia klasyfikacji sporządzonym przez klasyfikatora gruntów W. D. oraz opracowaniami geodezyjnymi [...] i [...].

Po rozpatrzeniu odwołania P. K. od powyższej decyzji Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 31 marca 2022 r. nr WIGK-II.7513.1.2022.MJ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z treści art. 7d pkt 1 lit. a tiret trzecie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że do zadań starosty należy prowadzenie dla obszaru powiatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zakres informacji jakie zawiera ewidencja gruntów i budynków określony został w art. 20 ustawy. Stosownie do jego treści ewidencja gruntów i budynków zawiera między innymi dane dotyczące gruntów: ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład, której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). W myśl art. 20 ust. 3 ww. ustawy grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy poprzez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Regulacje szczegółowe co do przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów zostały natomiast zawarte w przepisach rozp. gkg. W § tego 1 ww. rozporządzenia normodawca wskazał, że określa ono urzędową tabelę gruntów oraz sposób i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Stosownie do treści § 3 ww. rozporządzenia postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów może być przeprowadzone przez starostę z urzędu lub na wniosek właściciela gruntów lub innego władającego gruntami podlegającymi klasyfikacji. Na podstawie § 4 pkt 4 rozporządzenia z urzędu klasyfikację przeprowadza się na gruntach, na których starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków albo okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych - w przypadku zmiany użytków gruntowych na gruntach podlegających klasyfikacji. Starosta Kartuski uznał, że właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B., Gmina K. Zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia przeprowadzenie klasyfikacji obejmuje:

1) analizę niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny;

2) przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie;

3) sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji;

4) rozpatrzenie zastrzeżeń do projektu klasyfikacji;

5) wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji.

Prowadzona przez Starostę Kartuskiego sprawa obejmowała przeprowadzenie postępowania w sprawie zatwierdzenia z urzędu gleboznawczej klasyfikacji gruntów zalesionych między innymi na działce oznaczonej nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym B. Gmina K., dla której został sporządzony UPUL. Postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia 30 grudnia 2021 r. nr G.6623.391.2020/2021 zatwierdzającej gleboznawczą klasyfikację gruntów, w wyniku której doszło do zmiany konturu sklasyfikowanego gleboznawczo użytku gruntowego RV, na sklasyfikowany gleboznawczo użytek gruntowy LsV.

Dokonując analizy zgromadzonej dokumentacji w sprawie oraz treści odwołania strony organ odwoławczy wskazał, że kluczowe znaczenie dla zakwalifikowania danego obszaru jako gruntu leśnego ma fakt, że obszar przedmiotowej działki ewidencyjnej objęty jest uproszczonym planem urządzania lasu.

W niniejszej sprawie Starosta Kartuski, dokonał weryfikacji sporządzonych w toku klasyfikacji dokumentów w zakresie prawidłowości określenia pola powierzchni zalesionych użytków gruntowych, a także spójności tych danych w poszczególnych dokumentach. Z akt sprawy wynika, że na skutek wykonanych przez klasyfikatora prac powierzchnia lasu z wykazu zmian danych ewidencyjnych pokrywa się z powierzchnią graficzną tych lasów, wykazaną w części opisowej ewidencji gruntów i budynków. Twierdzenie pełnomocnika strony zawarte w odwołaniu, "że postępowanie prowadzone w trybie rozp. gkg nie może prowadzić do zmiany grupy użytków gruntowych, tj. z grupy "grunty rolne" na grupę "grunty leśne" jak to przewiduje wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki i dokumentacja przygotowana przez klasyfikatora, a jedynie do zmiany rodzaju w ramach danej grupy użytków" nie posiada uzasadnienia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że to nie klasyfikator jest upoważniony do zmiany użytków gruntowych, a organy ewidencyjne, które działają na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów art. 20 ust. 3a ustawy oraz art. 20 ust. 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach . Przepisy te nakładają obowiązek uwzględnienia w ewidencji gruntów i budynków ustaleń planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasu. Nie budzi wątpliwości, co zostało wyżej podniesione, że działka wymieniona w powołanej decyzji Starosty Kartuskiego objęta była UPUL - obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2029 r. W planie tym określono obszar zalesiony na powierzchni 0,6334 ha. Jak już wcześniej wyjaśniono, postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów jest postępowaniem, które obejmuje między innymi przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie, ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji i wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji. W przypadku przeprowadzania przez organ ewidencyjny aktualizacji operatu, polegającej na zaliczeniu określonych gruntów do użytków rolnych lub leśnych (wykazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), konieczne jest jednoczesne przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji tych gruntów i wydanie decyzji o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Ustalenia dokonane przez klasyfikatora gruntów co do istniejącego już stanu faktycznego na gruncie potwierdzały zmianę użytku gruntowego występującego na części działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. Gmina K., a przy tym także zmianę zasięgu konturu klasyfikacyjnego opisanego jako LsV.

Organ odwoławczy podniósł dalej, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie ustalono, że Starosta Kartuski zarządził okresową weryfikację danych ewidencyjnych na gruntach, na których doszło do zmiany użytku gruntowego. W wyniku tej weryfikacji okazało się, że część przedmiotowej działki (objęta UPUL) jest porośnięta 27-letnim lasem, a tego rodzaju użytek gruntowy, biorąc pod uwagę regulacje rozp. gkg podlega obowiązkowi przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zatem do zmiany użytku z R na Ls nie doszło w toku czynności klasyfikacyjnych, lecz wcześniejsze stwierdzenie w wyniku okresowej weryfikacji zmiany użytku spowodowało konieczność przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji tych gruntów. Organ odwoławczy wyjaśnia, że z kolei z treści § 5 ust. 1 pkt 5 rozp. gkg wynika, że przeprowadzenie klasyfikacji obejmuje wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji. Decyzja zatwierdzająca klasyfikację zgodnie z ww. przepisem jest etapem końcowym procesu przeprowadzenia klasyfikacji. Decyzja ta jest rodzajem aktu administracyjnego, stanowiącym oparte na przepisach prawa zewnętrzne, władcze i jednostronne oświadczenie woli organu administracji, określające sytuację prawną konkretnego podmiotu w określonej sprawie. Istotnym jest zatem, aby istniała norma prawa materialnego, która określała sprawę administracyjną i organ właściwy do władczego i zewnętrznego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach podmiotu w indywidualnej sprawie. W tym przypadku norma ta wywodzi się z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów pełnomocnika strony dotyczących naruszenia art. 3 ustawy o lasach oraz art. 20 ust. 3a ustawy, poprzez przyjęcie, że obszar działki [...], objęty projektem ustalenia klasyfikacji gruntów leśnych jest lasem w rozumieniu ww. ustawy, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Natomiast w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia sprecyzowano, że do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie o lasach. Lasem, zaś w rozumieniu art. 3 tej ustawy, jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym, lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków. Przepisy ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności o czym stanowi art. 2 ww. ustawy.

W art. 19 ust. 2 i 3 tej ustawy określono także, że gospodarka leśna w lasach niepaństwowych prowadzona jest w oparciu o uproszczone plany urządzenia lasu, natomiast tam, gdzie nie sporządza się takich planów (lasy rozdrobnione o powierzchni do 10 ha) - zgodnie z decyzjami starosty wydanymi na podstawie inwentaryzacji stanu lasu. W § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz.U. z 2012 r. poz. 1302) wskazano, że uproszczone plany urządzenia lasu i inwentaryzację stanu lasu sporządza się na okres 10 lat.

Jak już wcześniej wskazano, z dokumentacji sprawy wynika, że UPUL dla lasów położonych na terenie gminy K. obręb ewidencyjny: [...] B. został sporządzony na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2029 r.

W rejestrze działek leśnych i gruntów do zalesienia wskazano, że P. K. jest właścicielem działki nr [...] (numer rejestru [...]). Z jego treści wynika, że część działki nr [...] o powierzchni 0,6334 ha zawarta jest w pododdziale leśnym 01-i, a część tego pododdziału o powierzchni 0,6334 ha (oznaczona jako użytek RV) jest pokryta 27-letnim drzewostanem (brzoza).

Dane o zasięgu zalesienia dla działki nr [...] zostały objęte sporządzonym UPUL obowiązującym w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2029 r., który następnie zmieniono erratą do tego planu na okres obowiązywania od 1 września 2020 r. do 31 sierpnia 2030 r. Zostały więc spełnione przesłanki, o których mowa w lp. 10 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wskazujące na zaliczenie części obszaru działki ewidencyjnej nr [...] do lasów.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym operatu klasyfikacyjnego i wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. Gmina K. stwierdził, że dane w nim zawarte dotyczące granic i powierzchni lasu są zgodne z zapisami obecnie obowiązującego na przedmiotowym obszarze UPUL. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że zainteresowani właściciele, którzy podnoszą zastrzeżenia dotyczące UPUL nie są pozbawieni ochrony prawnej. Po wydaniu aktu w przedmiocie zatwierdzenia uproszczonego planu, otwarta jest bowiem droga do poszukiwania przez właścicieli lasu ochrony na gruncie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaskarżenie samego aktu zatwierdzenia uproszczonego planu urządzenia lasu do sądu administracyjnego. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 481/16.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu pełnomocnika strony dotyczącego naruszenia art. 10 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy organ odwoławczy wyjaśnił, iż z treści art. 10 k.p..a wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Starosta Kartuski w oparciu o ww. przepisy wszczął z urzędu postępowanie klasyfikacyjne (w niniejszym przypadku zgodnie z § 4 pkt 4 rozp. gkg). Z treści § 6 ust. 3 tego rozporządzenia wynika, że zawiadomienie doręcza się na adres wskazany w ewidencji gruntów i budynków i doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w tej bazie jest skuteczne. Z analizy akt sprawy wynika, że Starosta Kartuski pismami z dnia 26 maja 2020 r., 7 grudnia 2020 r. oraz 12 maja 2021 r. zawiadamiał właściciela przedmiotowej działki, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nowo zalesionych na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. Gmina K. wykazanych w UPUL, o terminach załatwienia sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Jak wcześniej wskazano, każde ze skierowanych do strony zawiadomień, pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało odebrane. Potwierdzają to adnotacje operatora pocztowego na zwrotnych poświadczeniach odbioru. Dodatkowo wskazać należy, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków w sierpniu 2021 r. uzyskał możliwość aktualizacji danych ewidencyjnych z urzędu na podstawie danych bazy PESEL. W dniu 2 grudnia 2021 r. zaktualizował z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej dane ewidencyjne podmiotowe skarżącego (zaktualizował adres zameldowania na pobyt stały właściciela działki nr [...] wykazując adres: ul. [...], [...] R.). Następnie pismem z dnia 2 grudnia 2021 r. Starosta Kartuski zawiadomił właściciela przedmiotowej działki o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszonych żądań oraz o możliwości zgłaszania zastrzeżeń do projektu ustalenia klasyfikacji dla przedmiotowej działki. Z uprawnienia tego w dniu 20 grudnia 2021 r. skorzystał S. P., pełnomocnik P. K., który oświadczył, że zapoznał się z aktami sprawy [...]. Biorąc pod uwagę powyższe czynności w ocenie organu odwoławczego, Starosta Kartuski dołożył wszelkich starań, aby strona mogła skorzystać z przysługujących jej uprawnień wynikających z przepisów kpa (to jest. art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a.).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 22 ust. 2 PGIK, organ odwoławczy wyjaśnił z kolei, że podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Co istotne, adres wykazywany w ewidencji gruntów i budynków według rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w brzmieniu obowiązującym do 31 lipca 2021 r. nie był tożsamy z adresem w rejestrze publicznym jakim jest rejestr PESEL. Zatem wówczas to obowiązkiem strony było zgłoszenie staroście informacji o zmianie adresu miejsca pobytu stałego. Obecnie obowiązujące rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków posługuje się tym samym adresem co wykazane w rejestrze PESEL, to jest adresem zameldowania na pobyt stały. Zatem w tej chwili strona jest zwolniona z tego obowiązku, a starosta jest zobligowany do utrzymania ewidencji gruntów i budynków w stanie aktualności, w tym między innymi zgodności z rejestrem PESEL. Należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie Starosta Kartuski dopełnił tego obowiązku i zaktualizował adres odwołującego się. Mimo, że strona nie brała udziału w początkowym stadium postępowania, to należy zauważyć, że w myśl obowiązujących wówczas przepisów była prawidłowo o wszystkich czynnościach zawiadamiana. Należy podkreślić, że finalnie brała udział w postępowaniu poprzez swojego pełnomocnika, który w dniu 20 grudnia 2021 r. zapoznał się ze zgromadzonymi aktami i pismem z dnia 21 grudnia 2021 r. zgłosił swoje zastrzeżenia do projektu ustalenia klasyfikacji.

Mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy prawa jak również zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że zarówno Starosta Kartuski jak i klasyfikator gruntów swoje czynności wykonali zgodnie z przytoczoną procedurą klasyfikacji gruntów. W ocenie organu odwoławczego, organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, w przypadku istnienia na dany obszar obowiązującego planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu jest treścią tych dokumentów związany co do granic i powierzchni lasu. Nie może tym samym prowadzić własnych ustaleń w tym zakresie wbrew treści tych planów, tak samo jak nie może dokonać w innym postępowaniu ewidencyjnym zmiany określenia użytku gruntowego na inny niż las, jeśli jest on określony jako las w planie urządzenia lasu lub UPUL, chyba, że zmiana taka nie naruszałaby przepisów o lasach. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w tym na przykład w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 785/16).

Mając na uwadze powyższe przepisy prawa oraz ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, że Starosta Kartuski wypełnił obowiązki wynikające z ww. przepisów prawa, ponieważ poczynił niezbędne działania, aby utrzymać operat ewidencyjny w stanie aktualności.

Organ odwoławczy podkreślił nadto, że przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego nie jest merytoryczna ocena przeprowadzonej procedury ustalenia UPUL dla przedmiotowej nieruchomości, a ocena odrębnego postępowania, to jest ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zakończonego zaskarżoną decyzją Starosty Kartuskiego. Ustalenia poczynione przez klasyfikatora i zestawione w operacie klasyfikacyjnym, następnie ocenione w decyzji Starosty Kartuskiego doprowadziły do uzgodnienia informacji zawartych w UPUL z ewidencją gruntów i budynków w zakresie granic i powierzchni lasu. Należy zatem wskazać, że bez przeprowadzenia stosownych procedur, w tym przypadku decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej i dokonania zmian w ewidencji gruntów (następczego), formalnie nie może dojść do utraty przez działkę lub jej część statusu prawnego lasu. Zdaniem organu odwoławczego sposób opracowania dokumentacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [...], nie narusza przepisów rozporządzenia regulującego prowadzenie i sposób wykonywania klasyfikacji gleboznawczej gruntów

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. K. reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru podniósł zarzuty naruszenia:

I. § 3 w zw. z § 4 pkt. 4 w zw. z §5 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów poprzez ich zastosowanie, podczas gdy postępowanie prowadzone w trybie tych przepisów nie może prowadzić do zmiany grupy użytków gruntowych, to jest z grupy "grunty rolne" na grupę "grunty leśne" jak to przewiduje wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki i dokumentacja przygotowana przez klasyfikatora, a jedynie do zmiany rodzaju w ramach danej grupy użytków;

II. art. 3 ustawy o lasach w związku z art. 20 ust. 3a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przyjęcie, że obszar działki 445/10, objęty projektem ustalenia klasyfikacji gruntów leśnych jest lasem w rozumieniu ww. ustawy;

III. art. 10 § 1 k.p.a. oraz 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu i zaniechanie umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie w związku z bezpodstawnym przyjęciem, że strona ma obowiązek aktualizacji swoich danych dotyczących miejsca pobytu stałego w ewidencji gruntów i budynków.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania oraz o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania.

Z powołaniem na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący stwierdził, że postępowanie prowadzone w trybie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, nie może prowadzić do zmiany grupy użytków gruntowych, to jest z grupy "grunty rolne" na grupę "grunty leśne" jak to przewiduje wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki i dokumentacja przygotowana przez klasyfikatora, a jedynie do zmiany rodzaju w ramach danej grupy użytków.

Zdaniem skarżącego względy wykładni systemowej nakazują przyjąć, że wprowadzony przez prawodawcę w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków podział na "grupy" oraz "rodzaje" użytków gruntowych zachowuje swą prawną relewantność także na tle ściśle powiązanego z tym aktem normatywnym rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, w tym jego § 7 ust. 1 pkt 7. W świetle tego przepisu w ramach czynności klasyfikacyjnych w terenie klasyfikator dokonuje m.in. zaliczenia gruntów do odpowiedniego rodzaju użytku gruntowego.

W ocenie skarżącego w ramach postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów organ administracji publicznej, w ślad za klasyfikatorem, jest władny stworzyć podstawę do zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków w zakresie rodzaju użytków gruntowych tylko w takim zakresie i w taki sposób, że w decyzji o ustaleniu klasyfikacji na nowo określi rodzaj użytku gruntowego (użytków gruntowych) wyłącznie w granicach użytków już ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków jako określony rodzaj gruntów rolnych lub leśnych. W skrajnym przypadku może zatem dojść nawet do zakwalifikowania, przykładowo, dotychczas wykazywanych "nieużytków" jako "gruntów ornych" I klasy bonitacyjnej. Natomiast wykluczone jest władcze stwierdzenie w takim postępowaniu (klasyfikacyjnym), że grunty dotychczas niezaliczone do żadnego z rodzajów gruntów rolnych lub leśnych, w rozumieniu § 67 pkt 1 i 2 oraz § 68 ust. 1 i 2 nieobowiązującego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków - a więc np. grunty stanowiące "tereny różne" w rozumieniu § 67 pkt 7 tego rozporządzenia - powinny zostać wpisane w ewidencji jako grunty rolne lub leśne (określonego rodzaju). Taka zmiana danych ewidencyjnych wymagałaby ich aktualizacji w trybie § 45 rozporządzenia - a więc w szczególności z wykorzystaniem dostępnych źródeł danych ewidencyjnych wymienionych w art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy - gdyż dokonywanie kwalifikacyjnych "przesunięć" pomiędzy różnymi grupami użytków gruntowych nie należy do kompetencji klasyfikatora ani organu wydającego decyzję o ustaleniu klasyfikacji.

Skarżący podniósł również, że nie wykazano w sprawie w żadnym razie, ażeby grunt odpowiadał definicji lasu, zatem był zwarty, pokryty roślinnością leśną i był przeznaczony do produkcji leśnej, stanowił rezerwat lub park narodowy albo żeby był wpisany do rejestru zabytków. Skarżący kwestionuje jakoby obszar działki, proponowany do zaklasyfikowania jako las, faktycznie stanowił las w rozumieniu definicji legalnej z art. 3 ustawy o lasach.

Skarżący podtrzymał także zarzut, że był pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu, w tym w istotnych dla sprawy czynnościach w terenie z udziałem klasyfikatora. Nie było żadnych przeszkód, żeby organ ustalił aktualny adres zamieszkania skarżącego znacznie wcześniej, co jak się okazuje jednak było możliwe z wykorzystaniem systemu PESEL, skąd ostatecznie organ powziął aktualną wiedzę. Korespondencja kierowana do skarżącego na adres w G. kilkukrotnie nie była podejmowana i powinno to już znacznie wcześniej wzbudzić potrzebę zaktualizowania adresu, czego organ zaniechał.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści wniesionej skargi wynika, że skarżący kwestionując zgodność z prawem wydanych w sprawie decyzji, jako główny zarzut podnosi fakt, iż postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie mogło prowadzić do zmiany grupy użytków gruntowych.

Odnosząc się do podniesionego zarzutu należy w pierwszej kolejności wskazać, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 21 września 2020 r. do Starostwa Powiatowego w Kartuzach wpłynął operat techniczny - aktualizacja ewidencji gruntów i budynków wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki skarżącego (identyfikator ewidencyjny materiału zasobu [...]), sporządzony przez uprawnionego geodetę. W powyższym wykazie zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki skarżącego wskazano w ramach stanu dotychczasowego rodzaje użytków "Ls" pole powierzchni 0,3780 ha oraz "RV pole powierzchni 0,6334 ha". Jako stan nowy wskazano zaś "Ls" pole powierzchni 1,0114 ha. Wcześniej, to jest w dniu 1 września 2020 r. do Starostwa Powiatowego w Kartuzach wpłynął operat techniczny - klasyfikacja gleboznawcza gruntów (identyfikator ewidencyjny materiału zasobu [...]), sporządzony przez klasyfikatora gruntów. Obydwa operaty zostały wpisane do ewidencji materiałów zasobu w dniu 6 listopada 2020 r.

Co istotne, art. 20 ust. 3 ustawy stanowi, że gleboznawczą klasyfikacją gruntów obejmuje się grunty rolne i leśne. Tym samym z punktu widzenia instytucji użytku gruntowego, procedury klasyfikacji gruntów są wtórne względem ustaleń dotyczących użytku gruntowego. W pierwszej kolejności ustala się bowiem użytek, by po ustaleniu, że jest to akurat użytek rolny lub leśny ewentualnie przystąpić do przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na tym użytku. Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy, przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Z powyższego wynika, że dane ewidencyjne dotyczące rodzajów użytków gruntowych oraz dane ewidencyjne dotyczące klas gleboznawczych, to dwa różne rodzaje danych, których sposób pozyskiwania odbywa się na podstawie różnych przepisów prawa i w oparciu o różne procedury, jak również to, że najpierw ustala się rodzaj użytku a następnie klasę bonitacyjną gruntu ustalonego użytku. Oznacza to, że w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie jest dopuszczalna zmiana rodzaju użytku gruntowego. Inaczej ujmując, postępowanie, którego przedmiotem ma być zmiana dotychczasowej gleboznawczej klasyfikacji gruntu danego użytku może dotyczyć wyłącznie zmiany klasy bonitacyjnej gruntu tego użytku. W realiach sprawy Starosta Kartuski wydając w dniu 30 grudnia 2021 r. decyzję nr G.6623.391.2020/2021 orzekł o zatwierdzeniu projektu ustalenia klasyfikacji gruntów leśnych określonych jako las (nowe zalesienie) w Uproszczonym planie urządzenia lasu obrębu ewidencyjnego B. Gmina K., wykazując V klasę bonitacyjną gruntu leśnego Ls w miejsce całego konturu gruntu ornego RV położonego na terenie działki nr [...] stanowiącej własność skarżącego.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z § 4 pkt 4 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów starosta przeprowadza klasyfikację z urzędu na gruntach, na których starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów albo okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych - w przypadku zmiany użytków gruntowych na gruntach podlegających klasyfikacji.

Zgodnie z § 5 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia przeprowadzenie klasyfikacji obejmuje:

1) analizę niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny;

2) przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie;

3) sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji;

4) rozpatrzenie zastrzeżeń do projektu klasyfikacji;

5) wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji.

Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, przeprowadza osoba upoważniona przez starostę, zwana dalej "klasyfikatorem" (§ 5 ust. 2).

Ponadto zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.

Z przepisów powyższych wynika, że przesądzające znaczenie dla wpisów w ewidencji gruntów i budynków w przypadku gruntów stanowiących las w rozumieniu ustawy o lasach stanowią dokumenty wydawane w oparciu o tą ustawę, czyli plan urządzenia lasu i uproszczony plan urządzenia lasu. Z kolei sposób i tryb przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów określa wskazane wyżej rozporządzenie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Z uwagi na fakt, iż UPUL dla lasów nie będących własnością Skarbu Państwa wskazał rozbieżności między ewidencją gruntów a stanem faktycznym na terenie m.in. działki skarżącego, Starosta Kartuski miał obowiązek doprowadzić do zgodności zapisów UPUL z danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym wszczął z urzędu postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów zalesionych na przedmiotowej działce objętej UPUL. Ci istotne, w protokole z przeprowadzonej klasyfikacji (data sporządzenia: 10 lipca 2020 r.) wskazano, że wydzielony wskutek sukcesji naturalnej wydzielony obszar został sklasyfikowany jako użytek leśny oraz został uwzględniony w UPUL.

Odnosząc się do charakteru prawnego uproszczonego planu urządzenia lasu, należy podnieść, że zapisy planu urządzenia lasu uzyskują moc obowiązywania po jego zatwierdzeniu przez właściwy organ administracji publicznej (art. 22 ust. 2 ustawy o lasach), kształtując sytuację prawną właścicieli lasu w zakresie sposobu wykonywania prawa własności. Nałożony przepisem art. 20 ust. 2 ustawy o lasach obowiązek uwzględniania planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasów oznacza wyłącznie, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych wbrew planom urządzenia lasów, które stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r.; sygn. akt I OSK 454/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, dopóki dany teren ujęty jest w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu jako las, nie jest dopuszczalna zmiana w innym postępowaniu ewidencyjnym określenia rodzaju użytku gruntowego na inny niż las (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2012 r.; sygn. akt I OSK 355/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przedstawionych zapatrywań organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków związane są treścią planu. Organy te nie mogą tym samym ani prowadzić własnych ustaleń co do granic i powierzchni lasu, ani orzekać wbrew treści planów urządzenia lasu.

Jak wyżej zaznaczono art. 20 ust. 3a ustawy oraz art. 20 ust. 2 ustawy o lasach nakładają obowiązek uwzględnienia w ewidencji gruntów i budynków ustaleń planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasu. Wobec tego obowiązkiem organu było wprowadzenie w ewidencji danych odpowiadających rzeczywistości, to jest zarówno co do oznaczenia rodzaju gruntów, ich klasyfikacji oraz powierzchni użytków.

Z tych powodów nie można uznać za uzasadnione zarzutów naruszenia prawa polegającego na nieprawidłowym i bezzasadnym zatwierdzeniu klasyfikacji gruntów przedstawionym w rozstrzygnięciu decyzji Starosty Kartuskiego z dnia 30 grudnia 2021 r. W rozpatrywanej sprawie organy ewidencyjne zasadnie powołują się na fakt, że konieczność wprowadzenia zmian co do oznaczenia rodzaju użytków gruntowych jak i w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntów uzasadnia fakt, że działka skarżącego znajduje się na obszarze objętym planem urządzenia lasu. Uproszczony plan zarządzenia lasu dla tego terenu został sporządzony i zatwierdzony przez Starostę Kartuskiego. Tym samym plan ten stał się główną podstawą dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, w tym w zakresie klasyfikacji gleboznawczej gruntów. Znajdujące się w aktach administracyjnych (k. 9 – 11) fragmenty uproszczonego planu urządzenia lasu wskazują wyraźnie na istniejące rozbieżności między stanem faktycznym na spornej działce a danymi uwidocznionymi w ewidencji gruntów i budynków. Z planu wynika zwiększenie powierzchni leśnej na opisanym w ewidencji gruntów i budynków dla jednostki rejestrowej [...] (działka nr [...]) użytku ewidencyjnym RV o powierzchni 0,6334 ha, który porasta brzoza (wiek 27 lat; klasa bonitacyjna I). Fakt, że w postępowaniu dotyczącym gleboznawczej klasyfikacji gruntów ustalono także rodzaje użytków gruntowych nie powoduje automatycznie, że decyzją kończącą to postępowanie organ orzekł również o zaliczeniu gruntu do poszczególnych rodzajów użytków gruntowych. Jak podkreślono wyżej, postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz postępowanie w sprawie ustalenia rodzajów użytków gruntowych nie są tożsame. W pierwszym przypadku ma miejsce wydanie decyzji w oparciu o § 5 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W drugim wypadku dokonuje się aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków w trybie czynności materialnotechnicznej, za wyjątkiem przypadków niewymienionych w art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy.

Wbrew twierdzeniom skarżącego organy przeprowadziły zatem w pełni prawidłowe postępowanie wyjaśniające w zakresie wymaganym kontrolowanym postępowaniem klasyfikacyjnym. W toku tego postępowania sporządzono wszelkie dokumenty wymagane przez regulacje zawarte w rozporządzeniu w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z akt administracyjnych sprawy jak i z akt sądowych wynika, że w toku sporządzania UPUL skarżący nie złożył zastrzeżeń i wniosków w sprawie planu. W tej kwestii Sąd wskazuje, że zatwierdzenie uproszczonego planu urządzenia lasu jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 punkt 4 p.p.s.a., który może być zaskarżony do sądu administracyjnego (zob. w tej materii: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 639/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 1301/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na aprobatę nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 3 ustawy o lasach. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd orzecznictwa, że w świetle powołanego przepisu za las należy uznać grunt o zwartej powierzchni, co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium opisanego w art. 3 pkt 1 lit. a), b), c), zaś dodatkowe kryteria dotyczą gruntów o powierzchni co najmniej 0,10 ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, które za las będą uznane, o ile spełniają dodatkowe kryteria wymienione pod lit. a), b) czy c) art. 3 pkt 1 ustawy o lasach (zob. w tej materii m.in.: wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2009 r.; sygn. akt IV CSK 353/08; publ. OSNC-ZD 2009/4/99 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2015 r.; sygn. akt II OSK 95/14 i z 4 lipca 2017 r.; sygn. akt II OSK 2133/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten koresponduje z podstawowym celem ustawy o lasach, jakim jest zachowanie lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą (zob. art. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach).

Sąd nie podzielił również zasadności zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. oraz 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez zaniechanie zawiadomienia skarżącego o toczącym się postępowaniu i zaniechanie umożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie w związku z bezpodstawnym przyjęciem, że skarżący ma obowiązek aktualizacji swoich danych dotyczących miejsca pobytu stałego w ewidencji gruntów i budynków. Analiza zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów, odnosząca się do aktualizacji podmiotowych danych ewidencyjnych w następstwie uzyskania dostępu do danych zawartych w bazie PESEL po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, potwierdza zasadność stanowiska organu.

Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji wydane w przedmiocie zatwierdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów są zgodne z prawem.

Nie znajdując zaś podstaw do stwierdzenia z urzędu, że stanowiące przedmiot kontroli decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 wskazanej powyżej ustawy, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.