Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1514/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 20 września 2002 r. S. G. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie SAD nr [...] używany samochód osobowy marki [...]. Do zgłoszenia celnego załączył umowę z dnia [...] września 2002 r. określającą wartość sprowadzonego towaru na kwotę 1050,00 Euro oraz ocenę techniczną i deklarację wartości celnej.

Po przyjęciu zgłoszenia celnego i przeprowadzeniu jego weryfikacji Naczelnik Urzędu Celnego w R. zgodnie z art. 67 § 7 Kodeksu celnego z chwilą przyjęcia zgłoszenia wszczął postępowanie w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej sprowadzonego towaru, a następnie decyzją z [...] października 2002 r. nr [...] uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej ustalenia wartości celnej oraz określenia kwoty długu celnego orzekając tym zakresie .

Od w/w decyzji strona nie wniosła odwołania.

Pismem złożonym 27 września 2005r. S. G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją nr [...] z dnia ... marca 2006 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu celnego I instancji z uwagi na upływ terminu określonego w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego.

Od w/w decyzji skarżący złożył odwołanie.

Zaskarżoną decyzją wydaną w dniu ... czerwca 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję własną podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne ( Dz. U. z 2004 r. nr 68, poz. 622 przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą członkostwa w Unii Europejskiej.

Odwołując się do treści art. 262 Kodeksu celnego, zgodnie z którym do postępowania w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV Ordynacji Podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego, Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż w przypadku żądania stwierdzenia nieważności w trybie stosowanych przepisów Ordynacji podatkowej, należy przede wszystkim uwzględnić właściwe przepisy odnoszące się do tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji administracyjnych, wynikających z Kodeksu celnego.

Zgodnie z art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ odwoławczy podkreślił, iż zgłoszenie celne nr [...] zostało przyjęte i objęte procedurą dopuszczenia do obrotu w dniu [...] września 2002r. i w tym dniu, wobec towaru podlegającemu w/w zgłoszeniu, zgodnie z art. 209 § 2 Kodeksu celnego, powstał dług celny. W tej sytuacji wniosek strony z dnia 23 września 2005 r. nadany urzędzie pocztowym w dniu 27 września 2005 r. został wniesiony po upływie przewidzianego prawem terminu. W związku z tym organ celny był zobowiązany do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia ... października 2002 r.

Ponadto odnosząc się do zarzutu, iż strona nie otrzymała odpisów dokumentów, o które się zwracała do Urzędu Celnego w R. i Izby Celnej w W. pismami z 9 czerwca 2005 r. i 2 lipca 2005 r. organ celny II instancji wyjaśnił, iż powyższe pisma strony, zawierające prośbę o przesłanie dokumentów, zostały skierowane do Naczelnika Urzędu Celnego w R., w związku z wznowieniem postępowania celnego w sprawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] września 2002 r. zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia ....04.2005 r. w zakresie pochodzenia towaru, stawki celnej i kwoty długu celnego. Dyrektor Izby Celnej zaznaczył, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia ... października 2002 r. stanowi odrębną sprawę i brak było przeszkód do złożenia go w ustawowym terminie.

Odnosząc się również do zarzutu, iż decyzja z dnia ... marca 2006r. nr [...] została wydana prawie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w oraz co do nieprzesłania informacji w sprawie przedłużenia się terminu załatwienia sprawy, organ odwoławczy przyznał, iż uchybienie terminu załatwienia sprawy nastąpiło z winy organu. Podkreślił, iż terminy do załatwienia spraw przewidziane w art. 139 ordynacji podatkowej mają charakter terminów procesowych. W związku z tym ich upływ nie pozbawia organu administracyjnego zdolności do orzekania w sprawie przed nimi zawisłej, gdyż nie są to terminy prawa materialnego, które powodowałyby przedawnienie orzekania w sprawie. Zdaniem organu celnego zwłoka w załatwieniu sprawy nie może stanowić podstawy zarzutu wadliwości decyzji oraz praw lub obowiązków z niej wynikających.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.G. wniósł o :

-uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. nr

[...] z dnia ... czerwca 2006r., utrzymującej w mocy decyzję tegoż organu z dnia ... marca 2006r. jak również

- stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w

R. nr [...] z dn. ....10.2002 r. - dotyczącej

zakwestionowania wartości celnej samochodu i uchylenie decyzji tej w

całości.

W uzasadnieniu skargi wnioskodawca, po pierwsze zakwestionował prawidłowość wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w R. w decyzji z dnia ... października 2002r. w przedmiocie ustalenia wartości celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego podnosząc, iż weryfikując zgłoszenie organ celny nie zakwestionował formalnej wiarygodności dokumentu stwierdzającego wartość celną sprowadzonego samochodu jak również nie przedstawił zainteresowanemu żadnych wiarygodnych dowodów, które na podstawie art. 23 § 7 kodeksu celnego były podstawą lub mogły stanowić dla urzędu uzasadnioną przyczynę do wydania omawianej decyzji. Ponadto zarzucił organowi celnemu naruszenie art. 85 Kodeksu celnego poprzez pominięcie potwierdzenia stanu technicznego sprowadzonego pojazdu przez biegłego rzeczoznawcę.

Skarżący podkreślił, że do dnia 16.08.2005 r. czyli do dnia wystawienia dokumentu EUR 1 przez s. władze celne Urząd Celny w R. kwestionował preferencyjne pochodzenie z Unii Europejskiej sprowadzonego przez niego samochodu. Wnioskodawca uznał za niezrozumiałe przyjęcie przez organ celny jako podstawy do ustalenia wartości celnej pojazdu, ceny samochodów na rynku niemieckim, czyli UE zawartej w powyższych katalogach, mimo iż według tego organu samochód z tych rynków nie pochodził.

Po wtóre odnosząc się do wyrażonego w zaskarżonej decyzji stanowiska Dyrektora Izby Celnej w W. o istnieniu formalno prawnych przeszkód stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R., skarżący wskazał, iż zamierzał złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji weryfikującej zgłoszenie celne wcześniej, jednakże nie posiadał dowodów, które w jego ocenie pozwoliłby na wszczęcie tego postępowania. W tym celu zwracał się wielokrotnie zarówno do Urzędu Celnego w R. jak i do Izby Celnej w W. o wydanie odpisów dokumentów potwierdzających przeprowadzenie przez polski organ celny postępowania na okoliczność ustalenia ceny zakupu samochodu, w tym szczegółowego opisu czynności rewizyjnych, opinii biegłego rzeczoznawcy i innych.

Zainteresowany zaznaczył, iż formalne powiadomienie go o zakwestionowaniu wartości celnej samochodu nastąpiło w dniu wydania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] tj ... października 2002 r. Wobec powyższego składając niniejszy wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji , jego zdaniem dochował przewidzianego prawem trzyletniego terminu.

Skarżący zarzucił ponadto organowi celnemu znaczne przekroczenie wskazanego w Kpa terminu do załatwienia sprawy, przez co doszło do naruszenia art. 35 § 1, 2 i 3 Kpa oraz art. 36 § 1 i 2 Kpa.

W dalszej części skargi S. G. zawierając stwierdzenie, iż "decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z ... października 2002 r. jest nie tylko decyzją podatkową, ale również decyzją administracyjną", powołał się na stosowne przepisy KPA , odnoszące się do terminów wznowienia postępowania , które to przepisy jak podał, znajdują swoje odzwierciedlenie w stosownych regulacjach Ordynacji podatkowej - art. 240 §1 , art. 245 §1 pkt 1-4, które jego zdaniem winny mieć w sprawie niniejszej zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w W., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi jak i z przepisami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się aby decyzja ta została wydana z naruszeniem norm prawa stanowiących podstawę jej wydania. W ocenie Sądu decyzja, będąca przedmiotem skargi jest prawidłowa, a argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Po pierwsze wskazać należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania i w jego wyniku wydanych przez organ celny w toku instancji decyzji, była kwestia zasadności wniosku skarżącego wniesionego 27 września 2005r., zmierzającego do wzruszenia decyzji ostatecznej tj. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z ... października 2002r. o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i określeniu kwoty długu celnego, w trybie nadzwyczajnym tj poprzez stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wydana przez Dyrektora Izby Celnej w W. w dniu ... czerwca 2006r. decyzja , utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia ... marca 2006r o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji z przyczyn formalno prawnych stanowi przedmiot skargi jak i przedmiot niniejszego postępowania sądowo administracyjnego . Dlatego też zgłoszone w skardze żądanie uchylenia ponadto decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia ... października 2002r. wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania, a argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi kwestionujące prawidłowość wydanej decyzji o ustaleniu wartości celnej i kwocie długu celnego nie mogą być przedmiotem rozważania przez Sąd w niniejszym postępowaniu, wobec faktu , iż decyzja ta prawidłowo doręczona stronie wobec nie wniesienia odwołania w toku instancji stała się ostateczna.

Jej wzruszenie mogło więc odbyć się jedynie w trybie nadzwyczajnym, o co wnosił skarżący w dniu 27 września 2005r. domagając się stwierdzenia jej nieważności.

W ocenie Sądu do przedmiotowej sprawy , jak zasadnie przyjął organ celny ma zastosowanie art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne ( Dz. U. z 2004 r. nr 68, poz. 622). Zgodnie z treścią tego przepisu przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Przedmiotem sprawy jest bowiem żądanie stwierdzenia nieważności decyzji określającej dług celny powstały przed 1 maja 2004r.

Należy zaznaczyć, iż zgodnie z treścią art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV Ordynacji Podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Wymaga podkreślenia, iż w przypadku żądania stwierdzenia nieważności w trybie stosowanych przepisów Ordynacji podatkowej, należy przede wszystkim uwzględnić właściwe przepisy proceduralne odnoszące się do tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji administracyjnych, wynikających z Kodeksu celnego. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia ....10.2002 r. nr [...] jest decyzją, która zapadła w postępowaniu celnym. W związku z tym nie mają do niej zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy zaznaczyć, iż samodzielne uregulowanie prawne- przepis art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, obowiązujący w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego nie zezwala na wszczęcie postępowania w sprawie nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia postania długu celnego. Dług celny powstaje - zgodnie z art. 209 §2 Kodeksu celnego w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Z tą datą powstał dług celny rozumiany , zgodnie z treścią art. 3 §1 Kodeksu celnego, jako powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych .

Zgłoszenie celne nr [...] zostało przyjęte i objęte procedurą dopuszczenia do obrotu w dniu [...] września 2002 r. Należy wskazać, iż dzień [...] września 2002r. był dniem, w którym powstał dług celny wobec towaru podlegającemu w/w zgłoszeniu zgodnie z art. 209 § 2 Kodeksu celnego. Dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego na podstawie art. 65 §4 pkt 2 Kodeksu celnego w zakresie wartości celnej i długu celnego, organ celny rozstrzyga o kwocie długu celnego ale tylko co do jego wysokości nie zaś o jego o[powstaniu co do zasady. Skarżący zatem błędnie przyjmuje datę wydania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia ... października 2002 r. nr [...] jako datę, od której biegnie 3 letni termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Wobec powyższego wniosek strony z dnia 23 września 2005 r., nadany w dniu 27. września 2005 r. został wniesiony z uchybieniem terminu.

Należy dodać, iż trzyletni termin przewidziany przez art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego dla dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji został wprowadzony przez ustawodawcę dla bezpieczeństwa obiegu prawnego, jak i utrwalenia rozstrzygnięć organów celnych.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego iż zamierzał złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności już w czerwcu 2005 r. , ale z braku wystarczających dowodów uczynił to dopiero we wrześniu 2005 r. przyjąć należy, iż nie jest to argument usprawiedliwiający postępowanie skarżącego w zakresie zachowania obowiązujących terminów do dokonania czynności prawem przewidzianych. Skarżący bowiem mógł złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w każdej chwili. W związku z czym odpowiedź organów celnych na jego pisma w zakresie wydania odpisów dokumentów o które wnosił skarżący nie miały wpływu na datę złożenia w/w wniosku.

W ocenie Sądu decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2006 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną nr [...] z dnia ... marca 2006 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia ... października 2002 r. nr [...], została wydana prawidłowo.

Co prawda wskazać jednak należy, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia ... marca 2006 została wydana z naruszeniem terminów przewidzianych w Ordynacji podatkowej bo prawie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Ponadto organ celny nie przesłał stronie informacji w sprawie przedłużenia się terminu załatwienia sprawy.

Uchybienia te jednak, jakkolwiek stanowią naruszenie przepisów prawa, nie miały j wpływu na treść zaskarżonej decyzji.

Wskazać należy iż terminy do załatwienia spraw przewidziane w art. 139 Ordynacji podatkowej mają charakter terminów procesowych. Podkreślenia wymaga iż nie mają tu zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jak błędnie zarzuca skarżący. Upływ terminów przewidzianych w Ordynacji podatkowej nie pozbawia organu administracyjnego zdolności do orzekania w sprawach przed nim zawisłych, gdyż nie są to terminy prawa materialnego, które powodowałyby przedawnienie orzekania w sprawie. Zwłoka organu w załatwieniu sprawy nie może stanowić podstawy zarzutu wadliwości decyzji oraz praw lub obowiązków z niej wynikających.

Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, opierając swoje rozstrzygnięcie na treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), oddalił skargę jako nieuzasadnioną.