Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1049/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1105/17 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie odmowy wpisu na listę tłumaczy przysięgłych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1105/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie odmowy wpisu na listę tłumaczy przysięgłych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w pismem z 14 grudnia 2006 r., nadanym 12 lutego 2007 r. skarżąca zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o wpis na listę tłumaczy przysięgłych. Do wniosku załączyła zaświadczenie Prezesa Sądu Okręgowego w [...] potwierdzające ustanowienie wnioskodawczyni tłumaczem przysięgłym języka angielskiego w dniu [...] stycznia 1988 r. Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] maja 2007 r. nr [...] odmówił wpisania skarżącej na listę tłumaczy przysięgłych z uwagi na złożenie wniosku po upływie wyznaczonego ustawą terminu, to jest po dniu 27 stycznia 2007 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca stwierdziła, że kierowała się informacjami zamieszczonymi na stronie internetowej Sądu Okręgowego w [...], z których wynikało, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 33 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz. U. Nr 273, poz. 2702 ze zm.) termin do złożenia wniosku do Ministra Sprawiedliwości o wpis na listę tłumaczy przysięgłych osób, które uzyskały uprawnienia tłumacza przysięgłego przed dniem wejścia w życie ustawy uległ wydłużeniu do 27 stycznia 2008 r. Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] lipca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2007 r. podnosząc, że termin do złożenia wniosków o wpis jest terminem materialnoprawnym, zatem wszelkie czynności strony dotyczące wpisu na listę tłumaczy przysięgłych podjęte po jego upływie są bezskuteczne i nie zasługują na uwzględnienie. Skarga na powyższą decyzję została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1514/07 z uwagi na wniesienie wymaganej opłaty w sposób niezgodny z art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Pismem z 15 października 2007 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1514/07 odmówił jego przywrócenia, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 września 2008 r., sygn. akt II GZ 232/08 oddalił zażalenie skarżącej na to postanowienie.

Pismem z 22 czerwca 2016 r. skarżąca złożyła do Ministra Sprawiedliwości ponowny wniosek o wpis na listę tłumaczy przysięgłych lub o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, podając jako postawę prawną wniosku art. 154, art. 155 i art. 156 oraz art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.). W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania przepisu, który miałby być podstawą złożonego wniosku skarżąca pismem z 15 września 2016 r. wyjaśniła, że wniosek o ponowny wpis na listę tłumaczy przysięgłych języka angielskiego opiera na art. 154 § 1 k.p.a. ponieważ na mocy decyzji ostatecznej nie nabyła prawa do wykonywania zawodu tłumacza.

Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] października 2016 r. odmówił zmiany decyzji z [...] lipca 2007 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 2007 r . o odmowie wpisu skarżącej na listę tłumaczy przysięgłych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła, że Minister Sprawiedliwości rozstrzygając o tym, czy skarżąca nie dotrzymała zakreślonego w ustawie o zawodzie tłumacza przysięgłego terminu do wpisu na listę tłumaczy przysięgłych, winien ocenić w ramach tzw. luzu decyzyjnego - uznaniowości, czy niedotrzymanie terminu było zawinione przez skarżącą.

Minister Sprawiedliwości zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2016 r. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzja o odmowie wpisu skarżącej na listę tłumaczy przysięgłych nie była decyzją uznaniową, tylko związaną. Ustawodawca nie pozostawił organowi w tym zakresie jakiegokolwiek marginesu swobody, uzależniając prawo do wpisu na listę tłumaczy przysięgłych od złożenia odpowiedniego wniosku w terminie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy. Gdy wnioskodawca spóźnił się ze złożeniem wniosku - wpis nie mógł zostać dokonany. Skarżąca może uzyskać wpis na listę tłumaczy przysięgłych, jeżeli spełni wszystkie przesłanki zawarte w art. 2 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, w tym złoży z wynikiem pozytywnym egzamin z umiejętności tłumaczenia przed Państwową Komisją Egzaminacyjną.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła organowi, że nie wziął pod uwagę przyczyn niedotrzymania przez nią terminu do złożenia wniosku o wpis na listę tłumaczy przysięgłych. Przedmiotem oceny winno być także, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Minister Sprawiedliwości nie podał także kryteriów związania, czy uznaniowości.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję na podstawie art. 151 p.p.s.a. podniósł, że podstawowym warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. jest to, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się takiemu rozstrzygnięciu. Skoro przedmiotem wniosku o uchylenie była decyzja o odmowie wpisania skarżącej na listę tłumaczy przysięgłych, należało zbadać, czy przeciwko jego uwzględnieniu nie przemawia przepis art. 33 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Ministra Sprawiedliwości z [...] lipca 2007 r. Ponadto, art. 154 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony.

Sąd I instancji podkreślił, że w myśl art. 33 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego stanie się tłumaczem przysięgłym zależne było od terminowego złożenia wniosku o wpis, którego dwuletni okres rozpoczynał bieg z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 27 stycznia 2005 r. Organ przy rozpatrywaniu wniosków był więc w pierwszej kolejności zobowiązany do sprawdzenia, czy osoba składająca wniosek dochowała ustawowego terminu, gdyż termin ustawowy nie podlega wydłużeniu bądź skróceniu decyzją organu. Nie są w związku z tym brane pod uwagę przyczyny, które spowodowały jego uchybienie. Na tym polega w tej sprawie związanie organu. Jest to sytuacja, w której organ nie miał i nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Wpisanie skarżącej na listę tłumaczy przysięgłych, pomimo posiadania przez organ wiedzy o naruszeniu przez stronę wspomnianego terminu ustawowego, skutkowałoby wydaniem decyzji sprzecznej z prawem. Ponadto, organy administracji, oceniając przesłanki z art. 154 k.p.a. w postaci słusznego interesu strony, muszą mieć na uwadze, że słuszny interes strony nie może prowadzić do obchodzenia przepisów prawa. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa.

W związku z powyższym Sąd I instancji uznał za niezasadny zarzut skarżącej o naruszeniu przez organ art. 154 k.p.a. Dlatego skarga została oddalona.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 154 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, iż w trybie art. 154 k.p.a. można dokonać weryfikacji tylko decyzji ostatecznej o charakterze "uznaniowym" i przyjęciu przez Sąd I instancji, iż decyzja o odmowie wpisu na listę tłumaczy przysięgłych jest decyzją o charakterze "związanym", zatem nie podlegającą trybowi z art. 154 k.p.a., co zdaniem skarżącej z założenia jest błędne, albowiem nie wynika to z treści samego przepisu, ani dokonanej przez Sąd I instancji jego wykładni. Pojęcie decyzja "związana" nie jest pojęciem normatywnym, a jedynie stanowi termin doktrynalny o nieustalonej jednoznacznie treści, a jego przyjęcie zależy od indywidualnego charakteru sprawy, na co wskazuje zarówno rozbieżne w tej kwestii orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i poglądy doktryny;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 154 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu, podczas gdy organ naruszył art. 154 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozważnie zaistnienia przesłanek, tj. "słusznego interesu strony" warunkujących możliwość zmiany ostatecznej decyzji w tym trybie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 154 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji naruszeń, jakich dopuściły się orzekające w sprawie organy, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością i z treścią dokumentów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a w szczególności niewyjaśnienia błędnego pouczenia o terminie złożenia wniosku o wpis na listę tłumaczy przysięgłych widniejącego na stronie internetowej Sądu Okręgowego w [...]. Ponadto takie działanie narusza jedną z najistotniejszych zasad, jaką jest zasada pogłębiania zaufania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w przedstawieniu przez Sąd I instancji stanu faktycznego istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, jak i brak własnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przez ograniczenie się do zacytowania stanowiska organu w zaskarżonej decyzji oraz oparciu się tylko na jednej grupie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i uznaniu go za prawidłowe bez szerszego wyjaśnienia, dlaczego Sąd I instancji uznał je w pełni za prawidłowe, podczas gdy w orzecznictwie NSA prezentowane jest także odmienne stanowisko, że tryb z art. 154 k.p.a. może także odnosić się do tzw. "decyzji związanych", a nie tylko "uznaniowych". Ponadto nie wyjaśniono i uzasadniono, dlaczego Sąd zakwalifikował decyzję o odmowie wpisu na listę tłumaczy przysięgłych do tzw. decyzji;

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach, pomimo, iż Sąd I instancji nie jest związany zarzutami skargi, co doprowadziło do tego, że Sąd nie rozpoznał istoty sprawy poprzez brak analizy spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 154 k.p.a.

f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. przez pominięcie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania, w szczególności błędnego wpisu na stronie internetowej Sądu Okręgowego w [...], co winno skutkować możliwością zastosowania trybu z art. 154 k.p.a.;

II. na podstawie art.174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że stan faktyczny sprawy był na tyle wystarczająco wyjaśniony, że uprawniał organ do wydania decyzji o odmowie zmiany decyzji o odmowie wpisu na listę tłumaczy przysięgłych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Minister Sprawiedliwości nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpatrywanej sprawie spór prawny dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy zmiany, na podstawie art. 154 k.p.a., decyzji ostatecznej w przedmiocie odmowy wpisu strony skarżącej na listę tłumaczy przysięgłych stwierdził, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że według Sądu I instancji organ administracji publicznej zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku strony o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2007 r., którą odmówiono jej wpisu na listę tłumaczy przysięgłych, albowiem zmianie tej decyzji ostatecznej sprzeciwia się to, że art. 154 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji uznaniowych, którą nie jest decyzja ostateczna, o której zmianę wystąpiła strona. Ponadto, sprzeciwia i sprzeciwiał się temu, obowiązujący w dacie wydania tej decyzji, przepis art. 33 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, który uzyskał moc obowiązującą w dniu 27 stycznia 2005 r., a z którego wynika, że osoby, o których w nim mowa stają się tłumaczami przysięgłymi w rozumieniu ustawy pod warunkiem wpisu, na swój wniosek, złożony w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy, na listę tłumaczy przysięgłych, o której mowa w art. 6 ust. 2, a co nie jest bez znaczenia, albowiem strona skarżąca z wymienionym wnioskiem wystąpiła po upływie wskazanego terminu, a mianowicie w dniu 12 lutego 2007 r. To zaś – zdaniem Sądu I instancji – oznacza, że uczynienie zadość żądaniu strony skarżącej odnośnie do zmiany wymienionej decyzji ostatecznej prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem, a to w związku z pominięciem przy rozpatrywaniu wniosku o wpis na listę tłumaczy przysięgłych przekroczenia ustawowego terminu do jego złożenia.

Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku – a na ich gruncie zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenie prawa materialnego – nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie podważa stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do oceny zasadności zarzutu z pkt I lit. d) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., tytułem koniecznych uwag wprowadzających, które nie są również bez znaczenia dla oceny pozostałych zarzutów kasacyjnych podważających zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, trzeba przede wszystkim podnieść, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego I instancji – nie dość, że zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. – to również, jeżeli nie przede wszystkim, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia – i wolne jest także od sugerowanych przez stronę skarżącą wad i deficytów, które można, czy też należałoby kwalifikować, jako naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, o czym mowa jeszcze dalej – co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi jego sporządzenia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

Zupełnie inna kwestią jest natomiast – co wymaga podkreślenia w kontekście podejmowanej na gruncie omawianego zarzutu polemiki z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji – siła przekonywania zawartych w nim argumentów. Brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie, stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną. Dlatego – co należy podkreślić – polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).

Podkreślenia również wymaga – a to w relacji do konwencji, którą na gruncie omawianego zarzutu oraz w jego uzasadnieniu operuje strona skarżąca w celu wykazania zaistnienia stanu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. – że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyroki NSA z dnia: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4421/16; 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10). Nie oznacza to jednak, że nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie – co należy podkreślić – w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Okoliczność zatem, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ale – co trzeba podkreślić – wyłącznie w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1824/10; 28 lipca 2015 r. w sprawie II OSK 851/15; 21 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 1084/13; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku potwierdza, że prawidłowo identyfikując przedmiot rozpatrywanej sprawy oraz operując w jej granicach, Sąd I instancji zaproponował właściwe rozstrzygnięcie odnośnie do istoty sporu prawnego wywołanego wniesioną skargą, co uzasadnił – w tym również w zakresie odnoszącym się do podstawy prawnej wydanego w sprawie orzeczenia – w wystarczającym stopniu, a co za tym idzie w sposób umożliwiający kontrolę prawidłowości tej propozycji. Co więcej – a w tym miejscu trzeba to również podkreślić – w świetle wniosków formułowanych na podstawie analizy uzasadnienia kontrolowanego wyroku za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. (pkt I lit. e) petitum skargi kasacyjnej). Jeżeli bowiem, w świetle tego przepisu prawa granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określała sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia, a treść i zakres sprawy administracyjnej, czyli tożsamość sprawy, wyznaczały normy prawa determinujące treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzujące czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07), a więc innymi słowy wydana na podstawie art. 154 k.p.a. decyzja o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości o odmowie wpisu strony skarżącej na listę tłumaczy przysięgłych, to za uzasadniony należało uznać wniosek, że kontrola tej decyzji powinna być przeprowadzona z punktu widzenia jej zgodności z art. 154 k.p.a., albowiem ten właśnie przepis prawa stanowił adekwatny wzorzec kontroli jej zgodności z prawem. Tak też – jak jasno i wyraźnie wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – stało się w rozpatrywanej sprawie.

Jednocześnie o wadliwości uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia, a co za tym idzie o naruszeniu art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., nie sposób jest wnioskować na tej podstawie, że Sąd I instancji przyjął, iż art. 154 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych, a ponadto, że nie rozpoznał istoty sprawy poprzez brak analizy spełniania wszystkich określonych tym przepisem prawa przesłanek jego stosowania. Odwołując się do wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów – a mianowicie, zwłaszcza do argumentów stanowiących odpowiedź na zarzuty naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., na gruncie których, eksponując znaczenie obowiązku orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny w granicach sprawy podkreślono jednocześnie, że nie jest on zobowiązany do odnoszenia się do wszystkich zarzutów skargi, w tym zwłaszcza zarzutów niemających istotnego znaczenia w sprawie, albowiem zarzuty te może ocenić całościowo, a istotne jest, aby z wywodów uzasadnienia wynikało dlaczego w ocenie sądu nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (zob. np. wyroki NSA z dnia: 25 lutego 2021 r., sygn. akt I GSK 233/18; 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1489/20; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 818/20) – stanowisko strony skarżącej trzeba uznać za nieusprawiedliwione.

Odnosząc się do wskazanych powyżej kwestii trzeba wyjaśnić, że jakkolwiek faktem jest, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż zdaniem Sądu I instancji zakres stosowania art. 154 k.p.a. jest ograniczony do decyzji uznaniowych, to jednak nie powoduje to, aby na tej podstawie można było wnioskować o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. i to w stopniu nakazującym uchylenie kontrolowanego orzeczenia.

Po pierwsze dlatego – a w tej mierze nie można również, jeżeli nie przede wszystkim, tracić z pola widzenia powyżej przedstawionych argumentów, a mianowicie, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest zarzutem nieprzydatnym dla podważania stanowiska sądu, co do wykładni bądź zastosowania prawa – że w odniesieniu do eksponowanych na gruncie zarzutu naruszenia przywołanego przepisu prawa procesowego deficytów uzasadnienia zaskarżonego wyroku strona skarżącą nie wykazała, aby w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. miały one istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem. Przy czym ten związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co oznacza, że wnoszący skargę kasacyjną powinien uprawdopodobnić istnienie wpływu zarzucanego naruszenia przepisu prawa procesowego na wynik sprawy, a więc innymi słowy wykazać, że następstwa zarzucanych wadliwości – tj. naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa procesowego stanowiących wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego działania administracji publicznej – były tego rodzaju lub rangi, że w istotny sposób kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia.

Po drugie, jakkolwiek nie można odmówić racji stronie skarżącej, że z normatywnej treści art. 154 k.p.a. nie wynika, aby zakres stosowania tego przepisu prawa oraz ustanowionej na jego gruncie instytucji odwoływalności decyzji ostatecznej należało ograniczać (i to stanowczo) wyłącznie do decyzji uznaniowych (zob. w tej mierze np.: A. Wróbel, art. 154 k.p.a., w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021; T. Kiełkowski, art. 154 k.p.a., w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz (red. H. Knysiak – Sudyka), WKP 2019, Wydanie II – Lex; J. Chmielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2019 r., II GSK 4224/17, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2020 z. 3, s. 128 i n.)., co zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie prowadzi do wniosku, że w tym względzie stanowisko Sądu I instancji należałoby ocenić krytycznie i uznać je za nieprawidłowe, to jednak konsekwencje tego stanu rzeczy należałoby ustalać – a trzeba to podkreślić – przy uwzględnieniu konsekwencji wynikających z art. 184 in fine p.p.s.a.

Wyrażają się one we wniosku, że zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, a wskazany jego mankament nie daje podstaw, aby kontrolowane orzeczenie uchylić. Jak stanowi bowiem art. 184 in fine p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W rozumieniu zaś tego przepisu prawa sytuacja, w której zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, ma miejsce wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu administracyjnego I instancji pozostaje w zgodności z treścią uzasadnienia i wnioskami wynikającymi z tego uzasadnienia, natomiast ewentualne błędy w nim zawarte dotyczą wykładni prawa, czy nawet podstawy prawnej, a nie ulega wątpliwości, że po ich usunięciu sentencja nie uległaby zmianie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 13 października 2009 r., sygn. akt I FSK 657/08; 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 852/12; 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 1334/13; 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 682/15).

Jakkolwiek więc Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że zakres stosowania art. 154 k.p.a. ogranicza się wyłącznie do decyzji uznaniowych, to jednak – a trzeba to podkreślić – nie stanowiło to zasadniczego argumentu oddalenia skargi na zaskarżoną decyzję, którą odmówiono zmiany decyzji o odmowie wpisu strony skarżącej na listę tłumaczy przysięgłych.

Sąd I instancji w pełni zasadnie bowiem ocenił, że uczynieniu zadość żądania zawartego we wniosku z dnia 22 czerwca 2016 r. sprzeciwiał się przepis art. 33 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, a to dlatego, że warunkiem koniecznym skuteczności wniosku, o którym mowa w tym przepisie, było jego złożenie w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy, to jest w terminie, który rozpoczynał swój bieg w dniu 27 stycznia 2005 r. Strona skarżąca wystąpiła zaś z wymienionym wnioskiem w dniu 12 lutego 2007 r., co wniosek ten czyniło nieskutecznym, stanowiąc jednocześnie podstawę do odmowy wpisu na listę tłumaczy przysięgłych.

Z przywołanego przepisu prawa wynika przy tym, a to zważywszy na jego treść oraz funkcje, że ma on charakter bezwzględnie obowiązujący. Prowadzi to do wniosku, że termin materialnoprawny, o którym w nim mowa, w równym i taki samym stopniu adresowany jest do osoby ubiegającej się o wpis na listę tłumaczy przysięgłych, jak i do organu administracji publicznej orzekającego w sprawie z tego wniosku, co oznacza, że wniosek złożony po upływie tego terminu – i to bez względu na przyczyny powodujące brak jego zachowania, a do tej kwestii Sąd I instancji również się odniósł (por. s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), co czyni niezasadnym zarzut z pkt I lit. f) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. – nie może być rozpoznany pozytywnie. Znajduje to swoje potwierdzenie w argumencie z kategorycznej i imperatywnej formy redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w art. 33 ust. 1 przywołanej ustawy oraz konwencji językowej, którą na gruncie tego przepisu operuje ustawodawca. Osoby, o których mowa w tym przepisie "[...] stają się tłumaczami przysięgłymi w rozumieniu ustawy pod warunkiem wpisu, na swój wniosek, złożony w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy, na listę tłumaczy przysięgłych [...]".

Konsekwencją tego stanu rzeczy jest więc to, że decyzja o wpisie na listę tłumaczy przysięgłych istotnie jest decyzją związaną, to jest decyzją, która – najogólniej rzecz ujmując – nie pozostawia organowi administracji publicznej "luzu decyzyjnego", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa. Znajduje to swoje potwierdzenie w treści art. 33 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego oraz rekonstruowanej na jego podstawie normy kompetencyjnej i normy materialnoprawnej, których zakres zastosowania nie pozostawia organowi administracji publicznej żadnego marginesu swobody w zakresie odnoszącym się do ustalenia (wyboru) konsekwencji wiążących się z zaistnieniem sytuacji opisanej w ich hipotezie, albowiem tylko wniosek złożony w terminie może stanowić podstawę wydania decyzji o wpisie na listę tłumaczy przysięgłych, co stanowi jednocześnie konieczny warunek prawidłowości i zgodności z prawem tej decyzji. Podstawy wydania takiej decyzji nie może zaś stanowić wniosek złożony bez zachowania wymienionego terminu, a decyzję podjętą bez zachowania tego warunku należałoby ocenić, jako niezgodną z prawem. Przy tym okoliczność, że pojęcia "decyzji związanej" oraz "decyzji uznaniowej" funkcjonują na płaszczyźnie języka prawniczego – mając przy tym na jego gruncie ustalone znaczenie, o czym mowa była również powyżej – nie oznacza, że nie będąc pojęciami języka prawnego nie mogą być one wykorzystywane dla potrzeb wykładni przepisów prawa oraz rekonstrukcji wypowiedzi normatywnych, którymi operuje prawodawca, w tym rekonstrukcji normatywnej treści art. 154 k.p.a. Operowanie przez Sąd I instancji wymienionymi pojęciami dla potrzeb ustalenia zakresu stosowania wymienionego przepisu prawa nie może więc stanowić dostatecznej podstawy uchylenia zaskarżonego wyroku. Zwłaszcza, gdy w odniesieniu do wskazanej kwestii odwołać się do powyżej już przedstawionych argumentów oraz znaczenia konsekwencji wynikających z art. 184 in fine p.p.s.a., które przekonują, że za nieusprawiedliwiony należało również uznać zarzut z pkt I lit. a) petitum skargi kasacyjnej.

W świetle przedstawionych argumentów, nie jest również uzasadniony zarzut z pkt II petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut niewłaściwego zastosowania art. 33 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, a także zarzut z pkt I lit. c) petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 154 k.p.a.

Zwłaszcza, gdy w analizowanym zakresie oraz w korespondencji do powyższego podkreślić, że organ administracji publicznej może na podstawie art. 154 k.p.a. zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu wydania takiej decyzji, co w odniesieniu do tego drugiego elementu oznacza również, że jedną z przyczyn zastosowania przywołanego przepisu prawa może być także zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, a odnosząca się do podstawy prawnej wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej (zob. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1531/06), co w rozpatrywanej sprawie jednak nie nastąpiło, gdy chodzi o podejście do rozumienia art. 33 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Co więcej – a nie jest to bez znaczenia dla wniosku o braku zasadności zarzutu z pkt I lit. b) petitum skargi kasacyjnej – zwłaszcza, gdy w nie mniej stanowczy sposób podkreślić w analizowanym zakresie, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem, albowiem słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, a rozpatrując kwestię przesłanek, o których mowa w wymienionym przepisie prawa należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06).

W świetle powyższego za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola prawidłowości oceny odnośnie do przesłanek stosowania art. 154 k.p.a. w sprawie, w której wydana została zaskarżona decyzja oraz rezultat tej kontroli, nie były nieprawidłowe.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.