Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 529/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 2 i 4, art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Dnia 20 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat H. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza tego miasta, uwzględnił wniosek D. P. z dnia 7 stycznia 2011r.,przyznając mu zasiłek celowy na zakup leków w kwocie 276 zł, według przedłożonych recept z 21 grudnia, 30 grudnia 2010r. i 7 stycznia 2011r. Przyznana kwota wypłacona została beneficjentowi w dniu 24 stycznia 2011r. i w tym też dniu beneficjent zakupił niezbędne leki.

Następnie w dniu 31 stycznia 2011r. D. P. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ponownie z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na wykupienie leków w miesiącu lutym 2011r., według recept z dnia 31 stycznia 2011r.

Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza tego miasta, odmówił przyznania D. P. świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na wykupienie leków w miesiącu lutym. W motywach rozstrzygnięcia organ przyznał, że zgłoszona potrzeba jest niewątpliwie niezbędną potrzebą bytową. Uznano jednak, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż w tym samym miesiącu tj. 07.01.2011 r. beneficjent złożył wniosek o udzielenie pomocy na zakup leków, które regularnie co miesiąc przyjmuje. Wyjaśniono, że przyznano beneficjentowi pomoc w formie zasiłku celowego na zakup leków w kwocie 276 zł, zgodnie z wyceną załączonych recept na wszystkie leki wymagane do leczenia. Formą realizacji tego świadczenia była zaliczka na pracownika socjalnego z wypłatą ustaloną na dzień 24.01.2011 r. Tego dnia pracownik socjalny odebrał całą kwotę w kasie ośrodka i udał się wraz z beneficjentem do apteki "Tęcza" - w której dokonano wyceny - i dokonał zakupu leków wg oryginalnych recept jakie strona posiadała. Podano, że Pan P. oświadczył w aptece, że trzy leki, takie jak Lioton, Detralex i Clexane 40 zakupił w dniu 20.01.2011 r. z pobranego zasiłku stałego w dniu 17.01.2011r., bo kończyła się ważność recept. Zatem pozostałe leki z recept załączonych do wniosku zostały zrealizowane na łączną kwotę 194,96 zł. i tę kwotę zapłacono w aptece zgodnie z fakturą VAT 11/00099 z dnia 24.01.2011 r. Pozostałą niezrealizowaną kwotę, tj. 81,04 zł, pracownik socjalny przekazał do rąk beneficjenta, który pokwitował jej odbiór. Pracownik socjalny pouczył także beneficjenta, iż kwotę tę ma przeznaczyć na ewentualne dokupienie niezbędnych, brakujących leków, jeżeli takie będzie miał przepisane. Organ podkreślił, że zgodnie z wyceną leków wykonaną w dniu 17.01.2011r. i ustalonym, zaleconym dawkowaniem, leki które zostały zakupione w dniu 24.01.2011r. zabezpieczają leczenie na cały miesiąc tj. 30 dni, a więc do około 22.02.2011 r. Zaznaczono też, że realizując ten zakup wnioskodawca uznał również, że jest zabezpieczony. Mimo tego, w dniu 31.01.2011 r. tj. 7 dni po wykupieniu leków beneficjent złożył ponownie wniosek o zasiłek celowy na zakup leków, na te same leki, które zostały zabezpieczone w dniu 24.01.2011 r. Nowe leki jakie załączone zostały to dwie recepty na: Melatoninę i Ventix - leki, które nie należą do katalogu niezbędnych i koniecznych do leczenia chorób przewlekłych u Pana P. Organ podał, że w czasie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 11.02.2011 r. wnioskodawca zapytany co się stało z lekami, które zostały zakupione w dniu 24.02.2011 r. nie udzielił precyzyjnej odpowiedzi. Wskazał, iż leki które miał zabezpieczone zużyje do 22.02.2011 r., oświadczając jednocześnie, że leki skończyły się, niektóre leki pożyczył i już zużył .

Organ podniósł, że pracownik socjalny w celu weryfikacji kwoty jaka jest niezbędna na zrealizowanie przedstawionych recept do wniosku z dnia 31.01.2011 r. udał się do apteki, gdzie farmaceuta wyliczył koszt realizacji recept na kwotę 321,11 zł. Zauważono, że nowe leki, jakie pojawiły się na przedłożonych receptach, to koszt ok. 50 zł i nie zostały wskazane przez lekarza rodzinnego jako niezbędne do leczenia. Zdaniem organu I instancji beneficjent dysponując kwotą otrzymaną do rąk w wysokości 81,04 zł. mógł zabezpieczyć powyższą potrzebę wg uznania i potrzeb .

Reasumując, organ stwierdził, że zgłoszonej przez beneficjenta we wniosku z dnia 31 stycznia 2011r. potrzeby nie może uznać za niezbędną niezaspokojoną potrzebę bytową, gdyż nie istnieje ona realnie i została już zaspokojona w formie udzielonej pomocy w dniu 24.01.2011r.

Niezależnie od powyższego organ wskazał, że Pan P. posiada stałe źródło dochodu w postaci zasiłku stałego w wysokości 444 zł. i regularnie korzysta z pomocy Ośrodka na różne potrzeby bytowe, tj. na zakup żywności, leków, zakup butli gazowych do ogrzania mieszkania itp. Zatem dysponuje stałym źródłem dochodu, którym należy racjonalnie gospodarować i nigdy nie pozostaje bez wsparcia Ośrodka. Wskazano, że w miesiącu grudniu 2011 r. otrzymał zasiłki na łączną kwotę 1007,46 zł., a w styczniu 2011 r. na kwotę 990,96 zł.

Dodatkowo organ uzasadnił, że od początku roku do 21.02.2011 r. wpłynęło do MOPS już 1351 wniosków o udzielenie pomocy - w samym miesiącu lutym 2011 r. wpłynęło 615 wniosków. Natomiast budżet MOPS na zasiłki celowe w 2011 r. stanowi: plan 985.664 zł. i wykonanie na koniec I 2011 r. - 20.208,53 zł. Wyjaśniono, że z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób zwracających się o wsparcie,

w pierwszej kolejności przyznawana jest pomoc na zakup żywności i obiadów w szkole i stołówce MOPS, także leki i opał dla osób starszych, w związku z przedłużającą się zimą oraz pomoc rodzinom mającym na utrzymaniu małoletnie dzieci - bardzo często

w wieku szkolnym, będących w znacznie trudniejszej sytuacji niż Pan P. , który posiada stały dochód. Podkreślono też, że mając w perspektywie konieczność wsparcia osób w całym roku, organ pomocy społecznej winien rozdysponowywać przyznane środki bardzo racjonalnie, a uwzględnianie wszystkich rosnących żądań zgłaszanych przez Pana P. skutkowałoby niemożnością wspierania osób w znacznie trudniejszych sytuacjach, co jest niedopuszczalne.

Ponadto organ zwrócił uwagę na związanie zasadą pomocniczości państwa dla obywateli, która oznacza, iż pomocy udziela się w celu jedynie wsparcia, a nie wyręczenia w zaspokojeniu niezbędnej potrzeby. Podniesiono, że wsparcie z pomocy społecznej winno skutkować usamodzielnieniem się wnioskodawców, gdyż jest to

z zasady tylko pomoc okresowa bądź doraźna na konkretny cel. Zaś w sytuacji wnioskodawcy comiesięczne ubieganie się o świadczenia z pomocy społecznej stało się już po prostu źródłem utrzymania. Stwierdzono, że kilkuletnie wsparcie udzielane beneficjentowi przez Ośrodek, niestety nie skutkuje usamodzielnieniem się, lecz tylko zwiększeniem się jego roszczeń. Zaznaczono, że beneficjent nie jest jedyną osobą zwracającą się o wsparcie, a w porównaniu z innymi osobami i rodzinami zwracającymi się z podaniami o pomoc, jego sytuacja finansowa jest lepsza niż większości wnioskodawców. Wskazano, że wnioskodawca nie uiszcza opłat za mieszkanie, otrzymuje wsparcie na zakup żywności, butli gazowych w styczniu 2011 r., również leków, otrzymuje zasiłek stały, nie chce korzystać z posiłków świadczonych w stołówce MOPS.

W odwołaniu od tej decyzji D. P. wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu zasiłku celowego na lekarstwa w miesiącu lutym 2011r. w wysokości 390 zł. Wskazał, że zasiłek powinien otrzymać 11-14 luty 2011r., gdyż w tej dacie kończyły mu się leki Movalis, Lorafen 1mg., Enarenal 10, Mononit. Pozostałe leki musi zawsze wykupić 18-19 danego miesiąca, ponieważ musi je zażywać bez przerwy w leczeniu, aby nie nastąpił nawrót choroby. Podniósł, że zawsze stara się wystąpić z podaniem

o zasiłek z końcem miesiąca poprzedzającego, czyli na dwa tygodnie przed koniecznością wykupienia leków, aby organ miał czas na rozpatrzenie podania. Stwierdził, że 15 grudnia 2010r. organ wydał mu środki w kwocie 200 zł. Część leków wykupił w tym dniu, ale na pozostałe nie starczyło mu, z tego powodu doznał szoku

w leczeniu i musiał pożyczyć leki by przetrwać ten okres. W styczniu leki wykupił 20 stycznia 2011r. na kwotę 143 zł, gdyż nie mógł dłużej czekać. Pozostałe leki organ wykupił mu 24 stycznia za kwotę 195 zł. Odwołujący podkreślił, że w styczniu musiał mieć wykupione leki za 340 zł (143 + 195), które jak zawsze starczają tylko do 11-14 dnia danego miesiąca. Oświadczył, że to, iż niektóre leki starczyły do 20-22 lutego 2011r., wynikało z przerwy w ich użyciu, gdyż organ celowo opóźnił ich wykupienie. Na zakończenie odwołujący zarzucił, że organ I instancji nie dostarczył mu jakichkolwiek środków na wykupienie leków w miesiącu lutym 2011r. Zażądał zobowiązania organu I instancji do przyznania mu środków, aby mógł regularnie przyjmować leki. Podkreślił, że w dacie wydania decyzji nie posiadał już leków. Natomiast leki przepisywane na dwa tygodnie przed koniecznością ich wykupienia, są dla niego niezbędną potrzebą bytową. Nie ma na te leki środków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z "[...]", nr "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podzielił stanowisko organu I instancji. Wyjaśniono, iż skoro decyzją z dnia 20.01.2011r. organ I instancji przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy na zakup leków w wysokości 276,00 zł i w dniu 24.01.2011r. pomoc ta została zrealizowana w ten sposób, że pracownik socjalny pomógł beneficjentowi nabyć leki na kwotę 194,96 zł, a pozostała kwota 81,04 zł z przyznanego zasiłku celowego została przekazana do rąk odwołującego, który pokwitował odbiór tej kwoty, to zachodziła podstawa do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy na leki, na kolejny wniosek, który zainteresowany złożył w dniu 31.01.2011r. Podkreślono, że na dzień złożenia wniosku w dniu 31.01.2011r. pomoc na leki została udzielona. Z kolei ilość środków finansowych, jaka została wydatkowana przez organ I instancji na koniec stycznia 2011r. uzasadnia utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Kolegium podniosło, że nie każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej, tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel. Zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych właściwy organ może pomoc w formie zasiłku celowego przyznać. Z przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej nie wynika indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie w nim przewidzianej. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ winien brać pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej, określone w ustawie, jak

i możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy. Zasiłek celowy, jak na to wskazuje chociażby jego nazwa, przeznaczony jest na zaspokojenie określonej potrzeby, dlatego też nie może mieć charakteru świadczenia wypłacanego w sposób stały i systematyczny. Ponadto, właściwy organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zauważono, że

w omawianym przypadku organ I instancji do kwestii tej się odniósł w motywach uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Kolegium, za utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji przemawiał również fakt, że odwołujący co miesiąc korzysta z różnych form pomocy.

Z załączonych do akt sprawy kart świadczeń wynika, że tylko w miesiącu styczniu 2011r. ogół świadczeń, które udzielone zostały na rzecz strony stanowią kwotę 990,96 zł i obejmują: zasiłek stały w kwocie 444,00 zł, zasiłek celowy na zaspokojenie innych potrzeb w kwocie 231,00 zł, zasiłek celowy na zakup leków w kwocie 276 zł oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne dla osoby pobierającej zasiłek stały w kwocie 39,96 zł. Z kolei w grudniu 2010r. świadczenia ze środków pomocy społecznej udzielone zostały beneficjentowi odpowiednio na kwotę 1007,46 zł. Ponadto z kart świadczeń udzielonych odwołującemu w 2010r. wynika, że pomoc ze środków pomocy społecznej udzielana jest systematycznie, w różnych formach, gdyż poza zasiłkiem stałym, odprowadzeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osoby pobierającej zasiłek stały, udzielana była też pomoc w formie zasiłków celowych, a w tym na leki w łącznej kwocie 2395 zł, czyli średnio 199,58 zł miesięcznie. Z tego względu organowi pomocy społecznej nie można postawić zarzutu, że nie udziela zainteresowanemu wsparcia w pokonaniu trudnej sytuacji życiowej, w jakiej się znajduje. Podkreślono, że decyzja będąca przedmiotem odwołania mieści się w granicach prawem przewidzianego uznania administracyjnego i dlatego Kolegium orzekło jak na wstępie.

D. P. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wywodząc, że w grudniu 2010r. i styczniu 2011r. przyznano mu zasiłki celowe na zakup leków, ale w niewystarczającej wysokości i musiał dołożyć z zasiłku stałego. Przez to na utrzymanie pozostało mu w styczniu 307,23 zł, które przeznaczył na życie i wyżywienie, za mieszkanie nie mógł już zapłacić. Stwierdził, że w styczniu 2010r. organ pomocy społecznej przeciągnął przyznanie zasiłku o 10 dni i część leków musiał wykupić sam, a część pożyczył. Podkreślił, że w miesiącu lutym 2011r. nie otrzymał wcale zasiłku na lekarstwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty, zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, że błędne jest przekonanie skarżącego, że organ pomocy społecznej ma obowiązek zwrócić świadczeniobiorcy ewentualne wydatki na leki, które skarżący, w ramach uzupełnienia zasiłku celowego dołożył z zasiłku stałego. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt VIII SA/Wa 793/08, LEX nr 533546, organ wskazał że wykupienie przez skarżącego leków oznacza, że był w stanie z własnych środków zaspokoić tę potrzebę, przyznanie środków publicznych na ten cel jest więc niezasadne.

Kolegium stwierdziło, że błędne jest również przeświadczenie skarżącego,

że z pomocy w formie zasiłku celowego w istocie można uczynić instrument świadczeń o charakterze stałym. Na tę okoliczność przemawia ilość udzielonych świadczeń skarżącemu, rodzaj udzielonych świadczeń oraz zakres udzielanej pomocy w skali 2010r. oraz w styczniu 2011r. Orzecznictwo sądowoadministracyjne natomiast potwierdza, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy

i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich wygodnej czy pożądanej. Innymi słowy, zadaniem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób, które znalazły się w trud sytuacji życiowej, oraz zaspokajanie ich wszystkich potrzeb i oczekiwań (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.05.2007r., ISA/Wa 272/07, LEX nr 328249).

Na rozprawie w dniu 20 października 2011r. pełnomocnik skarżącego, przyznany w ramach pomocy prawnej, poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały uiszczone przez skarżącego ani w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1i 2ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują tę kontrolę stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powyższych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały podjęte w zgodzie z obowiązującym prawem.

Zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej stronie może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, także kosztów pogrzebu.

Jednocześnie, stosownie do regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 i 4 cytowanej ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy.

Istotą więc zasiłku celowego jest zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, występującej u osoby, czy rodziny ubiegającej się o jego przyznanie. Dlatego też organy orzekające w sprawie obowiązane są ustalić czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne. Organ powinien więc wydając decyzję, ocenić całokształt sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej strony, mającej niewątpliwie wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb. Dopiero po dokładnym ustaleniu, że występuje zgłoszona potrzeba, która nie może być zaspokojona, w tym w ramach własnych możliwości i z posiadanych środków, czyli wnioskowana pomoc jest niezbędna, organ może przyznać zasiłek celowy, biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu.

Organy prawidłowo przyjęły, że z brzmienia unormowań art. 39 i użytego w nich zwrotu "może", wynika, że decyzja wydana w tym trybie przez organ administracyjny, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 1 i 4 cytowanej ustawy).

Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym jest natomiast, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu

w ramach uznania administracyjnego oznacza tym samym załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy (jest on bowiem związany przepisami procedury administracyjnej i przepisami ustawy o pomocy społecznej), ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. W sytuacji, gdy organ orzekający w sprawie z zakresu pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe uznając, że nie ma możliwości przyznania stronie żądanego zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Jest to zupełnie zrozumiałe zważywszy na fakt, iż zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie nie tylko wybranych osób lub rodzin, ale w miarę możliwości wszystkich tych, którzy tego wsparcia potrzebują.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż organy orzekające nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, tym bardziej, że jak słusznie wskazało Kolegium, organ I instancji w swym rozstrzygnięciu zwrócił uwagę na ograniczone możliwości finansowe ośrodka, wielość podmiotów zwracających się o pomoc oraz wskazywał na już udzieloną skarżącemu pomoc. Skarżący, z uwagi na niewątpliwie trudną sytuację bytową, jest systematycznie obejmowany pomocą ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w różnych formach. Otrzymuje zasiłek stały, z którego niewątpliwie jest w stanie zabezpieczyć środki na zakup leków. Tym bardziej, że otrzymuje dodatkowe zasiłki na żywność i inne cele, może też korzystać z posiłków w stołówce MOPS, z czego jednak nie korzysta. Jak podał organ I instancji skarżący nie uiszcza opłat za mieszkanie, z wywiadu środowiskowego wynika, że zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, w którym brak energii i gazu, ma orzeczoną eksmisję do lokalu socjalnego. Uzyskiwał zasiłki celowe na butle gazowe. Skarżący zresztą sam podkreślał, że wykupywał brakujące leki z własnych środków. Jest to zatem możliwe. Strona jednak uważa, jak wnioskować można z argumentów odwołania i skargi, że nie powinna w ogóle wydatkować własnych środków na ten cel. Skarżący oczekuje, aby to organ pomocy społecznej systematycznie co miesiąc pokrywał koszt zakupu leków w pełnej wysokości. Takie roszczenie nie jest jednak uzasadnione. Celem pomocy społecznej nie jest wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wynika to z treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślić należy, że pomoc społeczna nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu służące do zaspokajania choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb. To beneficjent musi czynić przede wszystkim starania, aby zaspokoić swoje potrzeby i wykazać, że nie może samodzielnie im sprostać. Natomiast skarżący występując z kolejnym wnioskiem o zasiłek celowy na zakup leków, zaledwie w 7 dni po udzielonym mu wsparciu na taki sam cel, kiedy potrzeba jego była w istocie zaspokojona, potwierdził swoją bierność w tym kierunku, co wzbudziło uzasadniony sprzeciw organów orzekających. W takiej sytuacji organ pomocy społecznej prawidłowo wykazał, że musi rozsądnie wydatkować środki zabezpieczone na wypłatę świadczeń na rok 2011r. ze względu na ich ograniczoność i wielość podmiotów zwracających się o pomoc. Przekonuje Sąd podnoszony w decyzji argument, że istnieją osoby i rodziny, które znajdują się w gorszej sytuacji niż skarżący. D. P., jak wynika z akt sprawy, do tej pory uzyskiwał miesięcznie wsparcie rzędu ok. 1000 zł i te środki wydatkował tylko na siebie. Skarżący jest kawalerem, ma zapewnione stałe źródło dochodu w postaci zasiłku stałego.

Reasumując, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło prawa przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną i orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wynagrodzenie adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł na zasadzie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).