Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 790/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 par. 1 i par. 2 pkt 1 i 2, art. 148 par. 1, art. 149 par. 1 i 2, art. 145 a-b
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznanych uprawnień kombatanckich I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U z 2016r. poz. 1255 ) przyznał M. B. uprawnienia kombatanckie jako osobie podlegającej represjom wojennym, która jako dziecko została odebrana rodzicom w celu eksterminacji w wymiarze 1 miesiąca. Następnie decyzją z dnia [...]. ten sam organ rozszerzył okres działalności kombatanckiej strony z tego tytułu do 1 roku i 6 miesięcy.

W dniu [...]. M. B. wniosła do organu pismo w którym stwierdziła, że powinna uzyskać świadczenia z tytułu uzyskania statusu "Dziecka Zamojszczyzny". Jest to jednak niemożliwe wobec zapisu w legitymacji "odebrana rodzicom w latach 1943-1945 ". W Stowarzyszeniu P. P. przez [...] R. w Z. otrzymała z kolei legitymację z wpisem " Praca niewolnicza z rodzicami 12.1943.-05.1945". Jej zdaniem była to omyłka pisarska, oba wpisy były błędne. Stwierdziła, że informację o konieczności zmiany wpisu otrzymała z Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...]. Wniosła o zmianę wpisu w legitymacji poprzez uwzględnienie faktu jej pobytu w obozie hitlerowskim w latach od 12. 1943 do 05.1945, ponieważ dotychczasowy zapis o odebraniu rodzicom jest niekompletny, brakuje w nim informacji " do obozu hitlerowskiego".

W piśmie z dnia [...]. stwierdziła, że w sprawie zachodzi przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt.1 kpa polegająca na sfałszowaniu legitymacji – zaświadczenia o uprawnieniach kombatantów i osób represjonowanych. Ponadto decyzja została wydana bez wymaganego prawem stanowiska innego organu. Wniosła o niezwłoczne podjęcie czynności mających na celu wznowienie postępowania skutkiem czego miałaby być zmiana w legitymacji oraz umożliwienie przyznania jej statusu " Dziecka Zamojszczyzny". Wniosek ponowiła w piśmie z dnia [...]. i dodała, że na podstawie art. 155 kpa wnosi o zmianę decyzji z dnia [...]. utrzymaną decyzją z dnia [...]. W tej sytuacji pismem z dnia [...]. organ wezwał stronę do nadesłania w terminie 14 dni prawomocnego orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu względnie wskazania, że przed właściwym organem toczy się postępowanie w tym przedmiocie. W odpowiedzi w piśmie z dnia [...]. strona stwierdziła, że nie posiada prawomocnego orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu, ani nie toczy się postępowanie w tym przedmiocie.

Postanowieniem z dnia [...]. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt.1 kpa, według którego wznawia się postępowanie, jeżeli dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, musi przedłożyć orzeczenie sądowe stwierdzające, że dowód został sfałszowany. Nie jest rzeczą organu przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie. Uprzednie stwierdzenie fałszywości dowodu jest zatem warunkiem niezbędnym dla wznowienia postepowania w razie zaistnienia tej przesłanki. Nie może dokonać tego organ uprawniony do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy nie zachodzą wyjątki przewidziane w art. 145 § 2 i 3 kpa. Ponieważ strona takiego orzeczenia nie przedstawiła, odmowa wznowienia postępowania była uzasadniona.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]. Organ wyjaśnił przede wszystkim, że wobec złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 1 kpa zakończonego decyzją ostateczną i zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa, pierwszeństwo należy dać trybowi wznowienia postępowania (tak: SN w wyroku z 6 stycznia 1999 r. III RN 101/98, opublikowanym w OSN nr 20 z 1999 r., poz. 637). Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjnego jeśli dowody, na których podstawie ustalono istotnie dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Przedmiotowy przepis znajduje zastosowanie, gdy zaistnieją łącznie 3 przesłanki, tj. w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie skorzystano z fałszywego dowodu (1), sfałszowanie dowodu musi zostać stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu (2), fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych w danej sprawie (3). Zdaniem organu żadna z tych okoliczności w sprawie nie ma miejsca. Jako przesłankę wznowienia strona wskazała, że decyzja organu została wydana w oparciu o sfałszowaną legitymację Stowarzyszenia P. P. przez [...] R. Zarząd Terenowy w Z. nr [...] z dnia [...] r. Zdaniem strony dowodem na fałszerstwo jest umieszczenie na legitymacji wpisu: "praca niewolnicza [...] R. z rodzicami". Jednocześnie stwierdziła, że nie zamierza występować do organów ścigania z wnioskiem o stwierdzenie fałszerstwa. Organ potwierdził swoje dotychczasowe stanowisko, według którego strona, która domaga się wznowienia postępowania na podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument (dowód) był sfałszowany. Nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Organ zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z wyjaśnień strony wynika, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania strona dowiedziała się już w 2010 roku, a zatem wniosek o wznowienie postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 1 kpa złożyła po terminie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. B. zarzuciła postanowieniu Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszenie:

1) art. 138 §1 Kpa - poprzez jego błędną wykładnię, polegająca na niezasadnym przyjęciu, że powołany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy przedmiotowe postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem norm prawa, będącym podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, skutkiem czego organ przewlekle prowadził postępowanie;

2) art. 127 §3 kpa - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie błędne przyjęcie, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie podczas, gdy w toki sprawy takowa decyzja nie została wydana przez powołany organ czy ministra;

3) art. 22 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będącymi ofiarami represji wojennych i okresu powojennego poprzez nienależyte jego zinterpretowanie przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantowi Osób Represjonowanych podczas, gdy przedmiotowy art. 22 w/w ustawy odsyła do art. 21 przedmiotowej ustawy, zgodnie z którym uprawnienia określone w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będącymi ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przysługują osobie, która uzyskała decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 § 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom;

4) art. 6 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez działanie organów administracji publicznej w sprzeczności do przepisów prawa, błędną interpretację przepisów, a także niepodjęcia wszelkich stosownych kroków niezbędnych do dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do sprawnego i szybkiego załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli

oraz wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przychylne rozpatrzenie jej wniosku efektem czego będzie przyznanie uprawnień dotyczących statusu "Dziecka Zamojszczyzny"; ewentualnie: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego i materialnego. Zwróciła uwagę, że legitymacja została sfałszowana, albowiem jasnym jest i oczywistym, że nie mogła pracować niewolniczo w [...] R. z rodzicami, albowiem urodziła się w obozie hitlerowskim w grudniu 1943 roku i zaraz po urodzeniu została odebrana od rodziców. Przebywała w obozie - łagrze niemieckim wraz z innymi dziećmi różnych narodowości. Przez ten okres nie miała należytej opieki, była daleko od rodziców, jednakże tak jak inne przebywające tam osoby podlegała represji niemieckiej. Skarżąca wyjaśniła, że zwracała się z prośbą do Stowarzyszenia P. P. przez [...] R. Zarząd Terenowy w Z. o poprawienie błędnego wpisu w legitymacji, zwracała się z tą sprawą w 2007 roku także do Sądu Okręgowego w Z. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, jednak bezskutecznie. W jej ocenie podstawą wznowienia postępowania może być zarówno fałsz dowodów uregulowanych w kpa, jak i dowodów nienazwanych. Jeżeli chodzi o dokumenty, to przyjmuje się, że za prawdziwy dokument uważa się dokument, który nie budzi wątpliwości co do tego, iż posiada trzy następujące cechy brane łącznie pod uwagę: a) został wystawiony przez osobę lub instytucję, która powinna go wystawić; b) treść dokumentu odpowiadał rzeczywistości; c) dokument posiada treść niezmienioną, tj. tę, którą nadał muf wystawca. W razie braku którejkolwiek z cech, mamy do czynienia z dokumentem fałszywym. W tym przypadku legitymacja skarżącej została wydana przez organ z rażącym naruszeniem w/w pkt b), albowiem w jej przypadku treść dokumentu nie odpowiadała rzeczywistości, co zostało powyżej wskazane. Skarżąca zwróciła uwagę, że wobec faktu, iż sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, to od tego warunku kpa wprowadza dwa wyjątki. Pierwszy w przypadku, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, może być wznowione postępowanie przed stwierdzeniem tego faktu orzeczeniem sądu lub innego organu (art. 145 § 2). Organ właściwy może wznowić postępowanie przed stwierdzeniem fałszu dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli łącznie wystąpią dwie przesłanki, tj. fałsz dowodu jest oczywisty i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, że np. wydana jej legitymacja, w której znajdował się wpis: "praca niewolnicza z rodzicami" nie odpowiadał stanowi faktycznemu albowiem zaraz po urodzeniu się w obozie hitlerowskim została odebrana od rodziców w okresie od grudnia 1943 r. do maja 1945 r., i przez ten czas przebywała w obozie i innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych. Chodzi zatem o przypadki, gdy fałsz dowodu "rzuca się w oczy" bez prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Gdy zaś chodzi o drugą przesłankę, oparta jest ona na ocenie organu, która musi być poprzedzona ustaleniem wystąpienia wartości, polegającej szczególnej ochronie. Wynik tej oceny wystąpienia tych dwóch przesłanek organ obowiązany jest przytoczyć w uzasadnieniu decyzji, czego w jej przypadku zabrakło. Skarżąca wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 1982 r., sygn. II SA 911/81 (ONSA 1982, Nr 1, poz. 4), w którym stwierdzono, że rażącym naruszeniem prawa jest, gdy organ "nie wyjaśnił (...) na czym polegało i kto stwierdził sfałszowanie dowodów, na których oparta była poprzednia decyzja". Naruszenie tych warunków stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 §1 pkt 2). Wyjątek drugi wprowadza przepis art. 145 § 3 kpa, w myśl którego wznowienie postępowania może nastąpić gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte wskutek przedawnienia lub innych prawnie określonych przyczyn. Chodzi tu o wyjątki przedawnienia ścigania i orzekania w sprawach przestępstw. Zgodnie z art. 101 kk określić można karalność przestępstwa, natomiast według art. 17 § 1 kpk "Nie wszczyna się postępowania, w wszczęte umarza, gdy: (...), 3) społeczna szkodliwość czynu jest znikoma. Zatem w jej przypadku taka ocena miałaby miejsce. W przypadku pierwszego wyjątku, jak i gdy miał miejsce fałsz dowodu, ocena należy wówczas do organu właściwego w sprawie wznowienia postępowania. Sankcją za naruszenie tego wyjątku jest również nieważność decyzji, jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt 2). Wskazała ponadto, że już od 2010 roku stara się w miarę swoich sil i możliwości o pomoc w uzyskaniu przedmiotowego statusu "Dziecka Zamojszczyzny", jednakże bez uzasadnionej przyczyny Urząd uchyla się od wydania prawidłowej decyzji, przewlekle prowadzi postępowanie, na niekorzyść strony o czym świadczy wydane w toku sprawy postanowienie z dnia [...] r. Jej prośby wnioski i pisma każdorazowo rozpatrywane są negatywnie. W jej mniemaniu ewidentnie istnieje podstawa do wznowienia postępowania, zatem oparcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 kpa było błędne. Podkreśliła, że stan faktyczny sprawy wskazuje na spełnienie przesłanki określonej w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będącymi ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, zgodnie z którym przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa; z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach. Zgodnie z art. 4 ust.2 w/w ustawy powyższe przepisy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia, zatem są stricte związane i dotyczą skarżącej.

Odpowiadając na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...]. skarżąca także podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarówno w orzecznictwie jak i literaturze prawniczej wielokrotnie podkreślano, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach kpa lub ustawach szczególnych. Stosownie do treści art. 149 § 1 i 2 kpa, postanowienie o wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. We wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 § 1 lub art. 145a i art. 145b kpa, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot będący stroną postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 kpa. Gdy z twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Jeśli istnieją natomiast wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji winno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 kpa, a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji art. 149 § 2 kpa. Podkreślić należy, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie, gdy wniosek składa podmiot nie będący stroną lub podanie nie zawiera ustawowej przesłanki wznowieniowej stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych. Ponieważ przedmiotem skargi jest właśnie postanowienie odmawiające wznowienia postępowania bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia są te wszystkie jej zarzuty, które koncentrują się na merytorycznej stronie wadliwej, zdaniem skarżącej, odmowy przyznania jej uprawnień kombatanckich opartych na art. 4 ust.1 pkt.1 lit.b ) ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. Z 2016r. poz. 1255 ) jako " Dziecko Zamojszczyzny". Odmowa bowiem wznowienia postępowania uniemożliwia rozpatrzenie na nowo wniosku skarżącej, ponawianego zresztą już od 2007r., także w kontekście pozostałych przesłanek wznowieniowych. Rację ma Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że skarżąca nie tylko uchybiła terminowi w złożeniu podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. o przyznaniu jej uprawnień kombatanckich jako osobie podlegającej represjom wojennym, która jako dziecko została odebrana rodzicom w celu eksterminacji. Z uzasadnienia pism z dnia [...]. , [...]. [...]. i [...]. nie wynikają ponadto wskazane przez skarżąca podstawy wznowieniowe opisane w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe oraz art. 145 § 1 pkt 6 kpa, który jako przesłankę wznowienia ustala wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Skarżąca poza wskazaniem, że decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, nawet nie podała jakie współdziałanie organów miało mieć miejsce i jakiego organu stanowiska nie uzyskano. Również w skardze nie kontynuowała tego wątku, skupiła się natomiast wyłącznie na wykazaniu sfałszowania legitymacji – zaświadczenia o uprawnieniach kombatanckich wydanej przez Stowarzyszenie P. P. przez [...] R. Oddział Terenowy w Z., w której jej zdaniem błędnie zamieszczono zapis o pracy niewolniczej w [...] R. z rodzicami. Zwrócić jednak należy uwagę, że wznowienie postępowania z przyczyny, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 1 kpa jest dopuszczalne, jeżeli łącznie zostaną spełnione trzy warunki: istnienie związku przyczynowego między dowodami, które okazały się fałszywe, a okolicznościami faktycznymi sprawy, na podstawie sfałszowanego dowodu ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie, które wpływają na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; oraz sfałszowanie dowodu stwierdzone jest prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W orzecznictwie jednoznaczne jest stanowisko, że wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji, a organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2017r. II OSK 1913/15 opubl. w CBOSA ). Aby zatem mogło dojść do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa organ musi dysponować wspomnianym orzeczeniem sądu lub innego organu. Jego rzeczą nie jest przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Zdaniem orzecznictwa, które należy podzielić, odmienne stanowisko burzyłoby ład prawny, bowiem przyzwalałoby na to, aby kwestią ustalenia, czy zostało popełnione przestępstwo, zajmowałyby się organy administracji, które nie są do tego powołane, ani też nie mają do tego odpowiednich narzędzi faktycznych i prawnych. Ponadto doszłoby do złamania konstytucyjnej zasady trójpodziału władzy, ponieważ organy administracji mogłyby w trybie art. 145 kpa weryfikować ustalenia sądów powszechnych, dotyczące kwestii związanych z faktem popełnienia przestępstwa. W sprawie dostatecznie wykazano, że żadnego tego rodzaju wyroku sądu nie przedstawiono. Co istotne, w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 145 § 2 kpa, według którego z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu postępowanie może być wznowione przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, ale tylko wówczas, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W orzecznictwie podkreśla się, że określony w tym przepisie wyjątek od zasady, że okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 kpa (dowody fałszywe, decyzje wydane w wyniku przestępstwa) winny być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu, ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie" (tak NSA w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. II OSK 678/12 opubl. w CBOSA). Z kolei przepis art. 145 § 3 kpa dotyczy sytuacji, w której organ wszczyna postępowanie wznowieniowe, kiedy postępowanie karne nie może być wszczęte, ponieważ nastąpiło przedawnienie karalności czynu lub inne okoliczności uniemożliwiające ściganie takie jak np. abolicja, amnestia, czy ograniczenia wynikające z immunitetu, ale jednocześnie istnieje przesłanka wskazująca, że czyn taki został popełniony. Organ, w toku postępowania wszczętego na podstawie art. 145 § 3 kpa, sprawdza jedynie, czy istnieją orzeczenia potwierdzające zaistnienie czynu karalnego ( wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2006 r. II OSK 154/06 opubl. w CBOSA). Również jednak w takim postępowaniu organ nie dokonuje samodzielnych ustaleń, które potwierdzałyby zaistnienie przestępstwa lub sfałszowania dokumentu (por.: wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1170/10). Jest oczywiste, że żadna z powyższych przesłanek w sprawie nie ma miejsca. Akta sprawy nie pozwalają w żaden sposób potwierdzić, że zaświadczenie w sposób oczywisty zostało sfałszowane. Jest natomiast jasne, że za sfałszowany dowód w powyższym rozumieniu nie może być uznane zaświadczenie ( legitymacja ) o uprawnieniach kombatanckich, w której jako rodzaj uprawnienia wpisano "pracę niewolniczą w [...] R. z rodzicami". Z zasady jest ono jedynie potwierdzeniem przyznanych uprawnień decyzją właściwego organu i na jej podstawie nie ustala się jakichkolwiek istotnych okoliczności, determinujących przyznanie uprawnień ustawowych. Z treści decyzji z [...]. będącej przedmiotem wniosku, wynika natomiast, że jej podstawą była decyzja Prezesa I. P. N. K. Ś. Z. P. N. P. z dnia [...]., w której potwierdzono, że skarżąca, jako dziecko została odebrana rodzicom w celu eksterminacji., co było podstawą przyznania uprawnień kombatanckich. W dniu [...]. skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji.

Rację ma także organ dowodząc uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 kpa termin ten wynosi jeden miesiąc licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tymczasem już we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...]. skarżąca wskazywała na błąd zapisu w legitymacji nr [...] wydanej przez Stowarzyszenie P. P. przez [...] R. Zarząd Terenowy w Z., w której zapisano "praca niewolnicza III R. z rodzicami", którą uznała za nieprawdziwą. Swoje stanowisko ponowiła w piśmie z dnia [...]. wnosząc o sprostowanie tego zapisu i uznanie jej "Dzieckiem Zamojszczyzny". W piśmie z dnia [...]. organ zawiadomił skarżącą o braku kompetencji do zmiany zapisu w legitymacji Stowarzyszenia, a następnie pismem z dnia [...]. zawiadomił ją o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania i przekazaniu akt do archiwum. Oznacza to, że już w tym czasie skarżąca wiedziała o wadliwym, w jej ocenie, zapisie w legitymacji, a złożenie podania w dniu [...]., który sama wskazała, było spóźnione. Tym bardziej, że jak już wspomniano, w sprawie sfałszowania legitymacji nie zapadł jakikolwiek wyrok sądu, w takim bowiem wypadku termin o jakim mowa należałoby liczyć od daty jego uprawomocnienia .

W tej sytuacji odmowa wznowienia postępowania miała usprawiedliwione podstawy.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017r. poz. 1369 ) skargę należało oddalić. Wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego w ramach pomocy prawnej przyznano na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 21 ust.1 pkt.1 lit. c w związku z § 4 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r.wsprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz. U z 2016r. poz. 1714 ). Jest to kwota [...]złotych powiększona o podatek od towarów i usług wyliczony według 23 % stawki.