Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 41/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono sprzeciw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. G. i A. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania

oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 26.01.2017 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tj. z 2016 r. Dz. U. poz. 290 ze zm.) oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), umorzył postępowanie wszczęte na wniosek A. G. w sprawie samowolnie wykonanego okna w budynku na działce nr [...] w B. przy ul. [...].

W uzasadnieniu organ podał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 20.04.2016 r. stwierdzono, że na działce nr [...] w B. przy ul. [...] znajduje się budynek mieszkalny, jednorodzinny w zabudowie szeregowej. W ścianie szczytowej budynku mieszkalnego od strony działki nr [...] znajduje się okno o wymiarach 85 x 110 cm w odległości 3,50 m od istniejącego ogrodzenia. Jest to okno drewniane typu skrzynkowego. Stwierdzono, że okno jest stare, ościeża okna z tynkiem nakrapianym zaprawą cementową mają taki sam kolor jak cała ściana szczytowa, co wskazuje, że okno istnieje od dłuższego czasu. Właścicielami działki nr [...] w B. są M. i A. G..

Po analizie projektu budowy domu na parceli gruntu l. kat. [...] na ul. [...] w B. z dnia 05.01.1927r. organ stwierdził, że w elewacji od strony działki nr [...] zaprojektowano w ścianie szczytowej dwa okna w kondygnacji parteru oraz dwa okna w kondygnacji poddasza. Z dokumentu dotyczącego budowy domu, opatrzonego urzędową pieczęcią, wynika, że budynek miał być wzniesiony w odległości 3 m od granicy parceli nr [...] stanowiącej własność A. G.. Od tej strony w ścianie budynku w poziomie parteru zostały zaprojektowane dwa okna od pomieszczenia kuchni i pokoju. Po drugiej stronie budynku została zaprojektowana ściana pełna. Umiejscowienie otworu okiennego w ścianie budynku od strony działki nr [...] (parceli [...]) w ocenie organu jest zgodne z zatwierdzonym planem budynku. Brak więc podstaw by twierdzić, że otwór okienny został wybity w późniejszym okresie po wybudowaniu budynku.

Odwołanie od decyzji wniósł A. G., kwestionując prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ I instancji odnośnie daty wykonania otworu okiennego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 25.11.2019 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. dalej kpa) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz art. 105 kpa "wzajemnie się wyklucza i jest nieprawidłowe". W ocenie organu odwoławczego sprawa administracyjna rozpatrywana w kontrolowanym postępowaniu nie jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, gdyż nie odpadł żaden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej umożliwiający merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W sytuacji, gdy organ stwierdzi brak możliwości lub podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem powinien był wydać na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 (w zw. z art. 51 ust. 7) ustawy Prawo budowlane merytoryczną decyzję stwierdzającą brak konieczności nałożenia na inwestora określonych obowiązków. Dlatego też brak było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa.

Z kopii planu budowy domu na parceli gruntu l. kat. [...] na [...] w B. zatwierdzonego przez Magistrat 5.01.1927 r. wynika, że w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego w odległości 3 m od granicy z parcelą [...] przewidziano 4 otwory okienne. Tymczasem organ I instancji w trakcie kontroli przeprowadzonej 20.04.2016 r., [...] ustalił, że w części budynku mieszkalnego w ścianie szczytowej od strony działki A. G. znajduje się okno o wymiarach 85x110 cm w odległości około 3,50 m od istniejącego ogrodzenia. Według oświadczenia E. M. okno istnieje od około 1994 r. Zdaniem organu II instancji PINB nie ustalił prawidłowo, kiedy przedmiotowe okno powstało. Na sporządzonych w trakcie kontroli zdjęciach widać tylko przedmiotowe okno i nie jest możliwe stwierdzenie, czy poza nim są w ścianie szczytowej inne otwory i gdzie dokładnie jest ono usytuowane względem granicy z działką sąsiednią. Nie został sporządzony również szkic sytuacyjny z którego wynikałyby powyższe informacje. Ponadto MWINB zauważył, że wygląd otworów okiennych uwzględnionych w planie budowy z 1927 r. znacząco odbiega od tego co zostało udokumentowane na zdjęciach w trakcie kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 20.04.2016 r. Wobec tego zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie uzasadnia stanowiska PINB, a nawet może sugerować, że przedmiotowe okno powstało w okresie późniejszym, w latach 90-tych XX wieku, jak wskazuje w protokole E. M. - córka inwestora Z. B.. Potwierdzeniem takiego stanowiska mogą być także kopie dokumentów dołączonych przez A. G. do odwołania. Z powyższych dokumentów (nieuwierzytelnione kopie) wynika, że w związku z pismem Z. G. z dnia 19.09.1994 r., w którym wskazuje, że sąsiadka Z. B. cyt.: "postawiła sobie z pustaków przybudówkę z przeznaczeniem na łazienkę. Następnie w ścianie domu, znajdującej się blisko granicy z moją posesją wybito otwór okienny. Urządzenie okna nastąpiło niezgodnie z przepisami prawa budowlanego, bez zezwolenia i w sytuacji braku zgody z mojej strony" Urząd Rejonowy w B. Oddział Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 23.11.1994 r. wizję lokalną i przesłuchanie stron. Ustalono, że cyt.: "B. Z. i M. wykonali dobudówkę do budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dobudówka o wym. 5,40 x 2,40 spełnia funkcję ganku, wykonane sporne okienko znajduje się w odległości 3,50 od granicy działki Pana G. oraz 8,60 m od istniejącego budynku mieszkalnego Pana Z. G.." Z. B. oświadczyła, że murowany ganek wybudowany został na zasadzie wymiany substancji tj. w obrysie poprzedniego ganku drewnianego w roku 1985, a A. G. wyraził na wykonanie remontu zgodę. Z kolei z treści notatki służbowej sporządzonej w dniu 1.08.1996 r. w Urzędzie Rejonowym w B. w Oddziale Nadzoru Budowlanego w sprawie [...] o udzielenie pozwolenia użytkowanie samowolnie dobudowanego do budynku mieszkalnego ganku - łazienki wynika, że A. G. oświadczył, że zgadza się na pozostawienie i użytkowanie samowolnie wykonanego ganku - łazienki, ale nie zgadza się na pozostawienia okna wybitego w ścianie budynku od strony granicy jego działki. Okno zostało wykonane, gdyż dobudowany ganek zasłonił okno od frontu doświetlające dawniej pomieszczenie budynku Z. B.. Żaden z właścicieli działki nie wyraził zgody na istnienie tego okna.

Z przedłożonych przez A. G. kopii dokumentów wynika również, że w dniu 29.10.1996 r. przed Urzędem Rejonowym w B. w oparciu o art. 114 kpa została zawarta ugoda pomiędzy Z. B., M. B. oraz M. G. i A. G. m. in. w sprawie wykonania otworu okiennego w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku mieszkalnego, która została zatwierdzona przez Urząd Rejonowy w B. Oddział Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 29.10.1996 r., znak: [...].

W związku z powyższym organ II instancji wyjaśnił, że zawarcie ww. ugody m. in. w sprawie wykonania otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego nie można uznać za wiążące, a sprawa samowoli budowlanej (ganek z przedmiotowym oknem) nie została zakończona w 1996 r. bowiem zgodnie z przyjętym rozwiązaniem zawarcie ugody jest dopuszczalne jeżeli ugodowemu załatwieniu sprawy nie sprzeciwia się przepis prawa. Nie zawsze będzie można zawrzeć ugodę z punktu widzenia przepisów administracyjnego prawa materialnego. Do takich właśnie należą sprawy z zakresu legalizacji samowoli budowlanej, czyli takie w których organ dokonuje weryfikacji i kontroli wykonanych samowolnie zrealizowanych robót, nakłada stosowne obowiązki i w zależności od przebiegu sprawy albo wydaje nakaz rozbiórki (przywrócenia stanu poprzedniego) albo legalizuje roboty. Takie też stanowisko zostało wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5.10.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 176/05.

Zdaniem MWINB przedmiotowy budynek usytuowany na działce nr [...] w B. przy ul. [...] został zrealizowany w oparciu o Plan budowy domu zatwierdzony przez Magistrat z dniem 5.01.1927 r., a następnie został rozbudowany w roku 1985. Wtedy też prawdopodobnie powstało sporne okno, w kształcie w jakim istnieje obecnie, aczkolwiek wg oświadczenia córki Z. B. do protokołu oględzin z dnia 20.04.2016 r. powstało ok. 1994 r. Zgodnie z tym protokołem ściana z przedmiotowym oknem zlokalizowana jest w odległości ok. 3,50 m od granicy z działką [...] w B., której właścicielem jest A. G.. Organ stwierdził, że skoro obowiązujące zarówno w dacie budowy, jak i obecne przepisy techniczno-budowlane nie dopuszczają możliwości wykonania otworu okiennego w ścianie budynku znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej, zaś właściciel nie wykazał, że okno wykonano w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, zachodzą podstawy do stwierdzenia samowoli budowlanej. Powyższe uzasadniałoby zatem wydanie decyzji nakazującej, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zamurowanie spornego otworu okiennego, znajdującego się w ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego od strony działki nr [...] w B. w celu doprowadzenia tej ściany budynku do stanu zgodnego z przepisami, w tym warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ I instancji nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego i orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego, opierając swoje stanowisko jedynie na domysłach. Organ odwoławczy nakazał przeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego przy uwzględnieniu wskazań przedmiotowego rozstrzygnięcia, a następnie dokonanie całościowej i wnikliwej jego oceny (rozważenia) i ustalenia stanu faktycznego, który będzie stanowił podstawę do zastosowania właściwego przepisu prawa materialnego.

M. G. i A. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K..

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podali, że podane w orzeczeniu fakty nie odpowiadają prawdzie. W ocenie skarżących, organ II instancji bezpodstawnie powołał się na oświadczenie E. M.. Wyjaśnili, że dom na działce [...] od czasów wybudowania do 1994 r. nie miał okien na ścianie południowej, pomimo że na przedłożonym planie posiada 2 dwa duże okna. Elewacja zachodnia domu nigdy nie była zgodna z tym planem. Stare okno pochodziło ze sklepu męża E. M. z rogu ul. [...] i ul. [...] w B., a powodem wybicia tego okna było wybudowanie łazienki w miejscu starego okna od kuchni. Wizje lokalne doprowadziły do zalegalizowania samowolnie wybudowanej łazienki, a resztę pozostawiono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw nie jest zasadny.

Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja sprzeciwu od decyzji wprowadzona została do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) ustawą z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) i obowiązuje od 1 czerwca 2017 r.. Regulacja dotycząca sprzeciwu od decyzji zawarta została w dziale III rozdziale 3 "a" p.p.s.a. (art. 64 a – 64 e).

W myśl art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1).

Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Z kolei w myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Przytoczenia zatem wymaga treść przepisu art.138 § 2 k.p.a. Stanowi on, że "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".

W świetle powyższych przepisów kontrola sądowa w zakresie rozpoznania sprzeciwu polega na dokonaniu oceny, czy w okolicznościach danej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób wykorzystał możliwość wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezzasadnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Obowiązkiem sądu administracyjnego, który rozpoznaje sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r.; sygn. akt II OSK 2219/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W orzecznictwie przyjmuje się, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r.; sygn. akt II OSK 1386/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać należy również, że organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., ale również wskazać dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 15 grudnia 2016 r.; sygn. akt II OSK 1427/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl)

Należy ponadto podkreślić, że wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania powyższej zasady, tak jak i wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Powyższe obowiązki ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważana na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego, a dokonane ustalenia są dowolne. Przykładowo, ustalenie organu I instancji, że "skoro ościeża okna z tynkiem nakrapianym zaprawą cementową mają taki sam kolor jak cała ściana szczytowa, to okno istnieje od dłuższego czasu" jest wysoce nieprecyzyjne i nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotnym bowiem było kiedy okno powstało (pod reżimem jakiego prawa) i czy wykonanie go było legalne. Nie wiadomo, na jakiej podstawie organ stwierdził, że "w elewacji od strony działki nr [...] zaprojektowano w ścianie szczytowej dwa okna w kondygnacji parteru oraz dwa okna w kondygnacji poddasza". Na Planie budowy domu jeden z rysunków opisany jest jako "widok boczny", ale nie wiadomo, czy przedstawia on ścianę od strony działki nr [...]. Nie ma również potwierdzenia w materiale dowodowym wniosek PINB w B., że "brak podstaw by twierdzić, że otwór okienny został wybity w późniejszym okresie po wybudowaniu budynku". Również ustalenie organu I instancji, że umiejscowienie otworu okiennego w ścianie budynku od strony działki nr [...] (parceli [...]) jest zgodne z zatwierdzonym planem budynku nie znajduje oparcia, a wręcz jest sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Podczas oględzin w dniu 20.04.2016 r. E. M. oświadczyła bowiem, że okno istnieje od 1994 r. Również A. i M. G. twierdzili, że powstało w 1994 – 1995 r. (k.20 akt PINB). Sama właścicielka działki Z. B. wskazywała na rok 1985. Wytknąć również należy, że protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 20.04.2016 r. przez PINB w B. jest wadliwy. Oględziny są środkiem dowodowym mającym na celu - przez bezpośrednie zetknięcie się organu z przedmiotem podlegającym poznaniu - dokonanie za pomocą zmysłów ustalenia stanu faktycznego o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy. Powinien więc zawierać opis zaobserwowanych faktów. Sporządzony w kontrolowanej sprawie protokół oprócz wskazania faktów zawiera również nieuprawnione oceny organu. Nadto, jak wynika z protokołu, w czynności brało udział 6 przedstawicieli PINB w B. oraz osoba nie będąca stroną postępowania ani świadkiem - E. M., córka Z. B.. Protokół został podpisany przez nią i przez dwie inne osoby, nie wskazane z imienia i nazwiska, określone jako "pracownicy PINB". Nie został sporządzony szkic oględzin. Do protokołu został dołączony wydruk zdjęcia jakiegoś okna, nie wiadomo jakiego. W protokole nie odnotowano faktu wykonania zdjęć, a wydruk nie został opisany. Wreszcie, nie wiadomo co było przesłanką do podania w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że "podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 20.04.2016 r. stwierdzono, że na działce nr [...] w B. przy ul. [...] znajduje się budynek mieszkalny, jednorodzinny w zabudowie szeregowej". W powoływanym protokole brak jest zapisu o zabudowie szeregowej. Na stronie 9 i 10 akt organu odwoławczego znajdują się kserokopie tej samej strony Planu budowy domu. Pieczęć na tym dokumencie jest częściowo nieczytelna. Nie wiadomo, czy jest to skutkiem niestarannego wykonania kserokopii, czy nieczytelności oryginału. W każdym razie z pieczęci można odczytać, że magistrat zatwierdził plan budowy domu, ale pod jakimiś warunkami. Mało przydatny jest także protokół wizji lokalnej z dnia 23.XI.1994 r. Wykonany w protokole szkic terenowy jest nieczytelny i nie zawiera nawet oznaczenia spornego okna. Wskazane uchybienia dowodzą, że decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem art.7 i 77 k.p.a., a zebrany materiał dowodowy był niewystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zarzuty sprzeciwu nie kwestionują wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. W ocenie skarżących, organ II instancji bezpodstawnie powołał się na oświadczenie E. M.. Wyjaśnili, że dom na działce [...] od czasów wybudowania do 1994 r. nie miał okien na ścianie południowej, pomimo że na przedłożonym planie posiada 2 dwa duże okna, elewacja zachodnia domu nigdy nie była zgodna z tym planem, powodem wybicia okna było wybudowanie łazienki w miejscu starego okna od kuchni. Rację przyznać należy skarżącym, że materiał dowodowy nie pozwalał MWINB w K. na postawienie tezy, że budynek usytuowany na działce nr [...] w B. przy ul. [...] został zrealizowany w oparciu o plan budowy domu zatwierdzony przez magistrat z dniem 5.01.1927 r., a następnie został rozbudowany w roku 1985 i wtedy też prawdopodobnie powstało sporne okno.

Sprzeciw należało oddalić ze względu na statuowaną przepisem art. 134 § 2 p.p.s.a. zasadę reformationis in peius, czyli zasadę nieorzekania na niekorzyść skarżącego. Naruszenie zakazu reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wystąpić na skutek uchylenia aktu lub czynności w części niezaskarżonej, zastosowania środka ostrzejszego od tego, o który wnosił skarżący, lub takiego sformułowania oceny prawnej, która w ponownym postępowaniu przez organem administracji zdeterminowałaby wydanie aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wyraził pogląd, że zawarcie w dniu 29.10.1996 r. ugody pomiędzy Z. B., M. B. oraz M. G. i A. G. m. in. w sprawie wykonania otworu okiennego w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku mieszkalnego, która została zatwierdzona przez Urząd Rejonowy w B. Oddział Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 29.10.1996 r., nie można uznać za wiążące, a sprawa samowoli budowlanej (ganek z przedmiotowym oknem) nie została zakończona w 1996 r., gdyż zawarcie ugody jest dopuszczalne, jeżeli ugodowemu załatwieniu sprawy nie sprzeciwia się przepis prawa.

Konsekwencją zakwestionowania przez sąd tego poglądu (przy założeniu, że postanowienie o zatwierdzeniu ugody jest ostateczne) byłaby konstatacja, że sprawa samowoli objęta w/w ugodą została zakończona, wobec czego postępowanie prowadzone przez PINB zostało prawidłowo umorzone (postępowanie nie może się toczyć dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje zatwierdzona ugoda). Zaistniałaby wówczas konieczność uchylenia decyzji MWINB z dnia 25.11.2019 r., uchylającej decyzję PINB w B. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sąd jednak musiałby w wyroku uchylającym zaskarżoną sprzeciwem decyzję dokonać oceny prawnej sprzecznej z cytowanym poglądem organu odwoławczego, a to niewątpliwie pogorszyłoby sytuację materialnoprawną skarżących w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonej decyzji z dnia 25.11.2019 r.

W oparciu o powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 a § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniesiony sprzeciw.