Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 889/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 77 ust 3
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 1 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art 58 § 1 pkt 1, art 3 § 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie: sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 703/10 w sprawie ze skargi P. M. na akt Starosty Ł. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 703/10 po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. M. na akt Starosty Ł. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uchylił zaskarżony akt i stwierdził, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty w kwocie 425 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. P.M. zwrócił się do Starosty Ł. o zwrot kwoty 425 zł stanowiącej nadpłatę za wydanie karty pojazdu dla samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...], zarejestrowanego w dniu [...] stycznia 2006 r.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta w piśmie z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], odmówił zwrotu żądanej kwoty informując, że opłata została pobrana zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), natomiast przepisy obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie przewidują możliwości zwrotu wspomnianej opłaty. Roszczenia o zwrot części opłaty za kartę pojazdu można dochodzić w postępowaniu przed sądami powszechnymi, na podstawie art. 417¹ Kodeksu cywilnego. Droga sądowa umożliwi dochodzenie roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa, który powinien być reprezentowany przez Ministra Infrastruktury, tj. organ, który akt wydał.

Pismem z dnia [...] maja 2010 r. P. M. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności nieuznania roszczenia i odmowy zapłaty żądanej kwoty, a następnie zwrot opłaty w części bezprawnie zawyżonej. Podkreślił w tym piśmie, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu było niekonstytucyjne i sprzeczne z ustawą – Prawo o ruchu drogowym od samego początku obowiązywania, co stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. U 6/04. Wskazał również, że niewłaściwą jest informacja organu o możliwości dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym. Na to wezwanie organ nie udzielił odpowiedzi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wniesionej za pośrednictwem Starosty Ł. w dniu [...] lipca 2010 r., P. M. wniósł o uchylenie aktu z dnia [...] maja 2010 r. odmawiającego zwrotu kwoty 425 zł oraz stwierdzenie, że jest uprawniony do otrzymania zwrotu tej kwoty. W uzasadnieniu skargi wskazał, że za kartę pojazdu zapłacił 500 zł, a pobranie opłaty w takiej wysokości nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu, które w zakresie § 1 ust. 1 wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. zostało uznane za niezgodne z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Aktualnie opłata wynosi 75 zł.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi stwierdził, że skarżący nie ma zdolności sądowej, a ponadto niniejsza sprawa ma charakter cywilnoprawny, w szczególności podpada pod regulację art. 417¹ Kodeksu cywilnego. Za dopuszczalnością drogi sądowej dodatkowo przemawia okoliczność, że nie ma podstaw do stosowania do dochodzonego roszczenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, jak i to, że w ustawie – Prawo o ruchu drogowym nie uregulowano kwestii związanych z nadpłaceniem opłaty za kartę pojazdu. Należy więc przyjąć, iż roszczenia o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu należy dochodzić na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w motywach wyroku uwzględniającego skargę stwierdził na wstępie, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym po uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 nie jest kwestionowany pogląd, iż skierowane do organu administracji żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Uzasadniając to stanowisko NSA wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji. Obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. NSA wskazał również, że odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Następnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniesienie skargi z powołaniem się na ten przepis wymaga zachowania trybu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., tj. uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sposób liczenia 30-dniowego terminu do wniesienia skargi – a w przypadku nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie 60-dniowego terminu – został wskazany w art. 53 § 2 P.p.s.a. Skarżący dochował tego terminu, wzywając Starostę do usunięcia naruszenia prawa pismem złożonym dnia [...] maja 2010 r., a wobec nieudzielenia przez organ odpowiedzi na to wezwanie – składając skargę w dniu [...] lipca 2010 r. Zatem Starosta prawidłowo zastosował tryb rozstrzygnięcia kwestii zwrotu nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu, kierując do skarżącego pismo z dnia [...] maja 2010 r., będące aktem administracyjnym.

Odnosząc się do zasadności skargi Sąd stwierdził, że uprawnienie skarżącego do zwrotu nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu zostało de facto przesądzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04. W wyroku tym stwierdzono niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) poprzez wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w tych przepisach polegające na zawyżeniu wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Kwestionowany przepis rozporządzenia niezgodnie bowiem ze wskazaniami zawartymi w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 tej ustawy, w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalił opłatę uwzględniającą dodatkowe koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Dlatego też Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazał również, że opłata charakteryzuje się cechami podobnymi do podatku, z tym że w przeciwieństwie do podatków, jest świadczeniem ekwiwalentnym. Podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500 zł, nie pozostające w związku z kosztami świadczonej usługi, Trybunał Konstytucyjny uznał za sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP.

Skoro więc przedmiotowa opłata została pobrana na podstawie przepisu, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z ustawą, jak i z Konstytucją, to mimo że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona do dnia 1 maja 2006 r., Sąd stwierdził, że był on niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Z mocy zaś art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sąd może w toku rozpoznania sprawy oceniać, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy i w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności aktu niższej rangi niż ustawa może odmówić z tego powodu jego stosowania. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (uchwały NSA z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt OPK 13/00, z dnia 15 grudnia 2000 r., sygn. akt OPK 20-22/00). Konsekwencją stwierdzenia przez Sąd niekonstytucyjności przepisu w dacie jego stosowania przez organ administracji jest ustalenie, że poddany kontroli sądowej akt polegający na odmowie zwrotu kwoty 425 zł został wydany bez podstawy prawnej. Pogląd ten jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Powołując się na wyrok NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 842/09 Sąd stwierdził, że odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu do dnia 1 maja 2006 r. celem umożliwienia wprowadzenia do tego czasu nowej regulacji, zgodnie z Konstytucją, nie oznacza, że do czasu utraty mocy obowiązującej niniejszego przepisu należało pobierać opłaty w wysokości 500 zł, a jedynie w wysokości odpowiadającej kosztom druku i dystrybucji kart pojazdów. W świetle powyższego argument Starosty, że pobierając w 2006 r. opłatę za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Infrastruktury nie ma więc w sprawie sądowoadministracyjnej istotnego znaczenia. Sąd nadto zauważył, że powyższe rozporządzenie w dacie podejmowania aktu w sprawie zwrotu kwoty 425 zł już nie obowiązywało, a sprawa ta w stosunku do sprawy pobrania opłaty była sprawą nową i należało stosować prawo obowiązujące w dacie podjęcia aktu z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04.

Nawiązując do zawartej w odpowiedzi na skargę argumentacji uzasadniającej żądanie odrzucenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że istotnie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 przyjął, iż dopuszczalna jest droga sądowa dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależnie pobrana opłata za wydanie karty pojazdu, określonej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Uchwała ta, promująca drogę procesu cywilnego, nie koliduje jednak z powołaną już wcześniej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, co zostało podkreślone w uzasadnieniu wymienionej ostatnio uchwały. O dopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym decyduje przede wszystkim podstawa prawna wskazana przez powoda, a nie to, czy określone roszczenie rzeczywiście istnieje. Sposób dochodzenia zwrotu części uiszczonej opłaty za wydaną kartę pojazdu zależy od wyboru strony – może takiego zwrotu bezpośrednio dochodzić na drodze procesu cywilnego (pozwu o zapłatę opartego na nienależnym świadczeniu), albo na drodze administracyjnej załatwianej przez organ w formie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarżący wybrał drogę administracyjną.

Z tych powodów Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 146 § 1 i 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżony akt Starosty Ł. i stwierdził, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu wydaną dla zarejestrowanego samochodu osobowego w kwocie 425 zł. Sąd nie zastosował art. 152 P.p.s.a., gdyż w jego ocenie akt odmawiający przyznania uprawnienia nie nadaje się do wykonania.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył Starosta Ł., zastępowany przez radcę prawnego. W skardze kasacyjnej, opartej o podstawę z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 4 i art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że sposób dochodzenia zwrotu części uiszczonej opłaty za wydaną kartę pojazdu można dochodzić na drodze administracyjnej załatwianej przez organ formie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W oparciu o ten zarzut Starosta Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że z treści pisma skarżącego, w którym domagał się zapłaty kwoty 425 zł, można wnioskować, że skarżącemu chodziło o odszkodowanie z powodu wydania aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją. Tego rodzaju sytuację normuje art. 417¹ Kodeksu cywilnego, stąd roszczenia o zapłatę skarżący winien dochodzić przed sądem powszechnym. Pismo odmawiające zapłaty nie może więc być uznane za akt administracyjny, co zresztą wynika z jego treści, w którym pouczono skarżącego o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem autora skargi kasacyjnej, za dopuszczalnością drogi sądowej przemawia dodatkowo okoliczność, że brak jest podstaw do stosowania do dochodzonego roszczenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Nienależnie pobrane opłaty za wydanie karty pojazdu nie mogą więc być traktowane jako nadpłata podatku. Wysokość opłaty nie jest też określana w drodze decyzji administracyjnej, co wyłącza możliwość zastosowania instytucji wznowienia postępowania administracyjnego. Również w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym nie została uregulowana kwestia nadpłaty opłaty za kartę pojazdu. Przyjąć więc należało, że żądanie zwrotu opłaty za kartę pojazdu należy dochodzić na drodze cywilnej przed sądem powszechnym. Takie stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w uchwale o sygn. akt III CZP 37/07. Niewłaściwie przy tym przyjął Sąd pierwszej instancji, że dochodzenie zwrotu części uiszczonej opłaty za kartę pojazdu można dochodzić zarówno na drodze administracyjnej, jak i w drodze procesu cywilnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Jedną z przyczyn nieważności postępowania jest niedopuszczalność drogi sądowej (art. 183 § 2

pkt 1 P.p.s.a.), a taki zarzut został zgłoszony w skardze kasacyjnej. Naruszenie przepisów art. 58 § 1 pkt 1 i art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną upatruje bowiem w tym, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że skierowane do organu administracji żądanie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, załatwianą w drodze aktu administracyjnego indywidualnego innego niż decyzja lub postanowienie. Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony.

W punkcie wyjścia należy stwierdzić, że zgodnie z art. 77 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), karta pojazdu jest dokumentem, który producent lub importer nowych pojazdów samochodowych obowiązany jest wydać dla każdego pojazdu wprowadzonego do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku zaś innych pojazdów samochodowych kartę pojazdu wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej właściwy w sprawach rejestracji organ przy pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem wydanie karty pojazdu, podobnie jak wydanie dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych i nalepki kontrolnej (art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym) związane jest z rejestracją pojazdu, której dokonuje organ administracji w drodze decyzji administracyjnej. Jak już zauważono, rejestracja pojazdu uzależniona jest m. in. od uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu, a do określenia wysokości tej opłaty upoważniony został, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw transportu (art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Z przedstawionej regulacji płynie wniosek, że uiszczenie opłaty za wydanie karty pojazdu nie stanowi odrębnej sprawy, załatwianej poza sprawą o zarejestrowanie pojazdu, a obowiązek uiszczenia takiej opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego. Konsekwencją nieuiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu, nie jest egzekucja tego obowiązku, lecz zwrot wniosku o zarejestrowanie pojazdu w oparciu o art. 261 § 3 K.p.a. Opłata za wydanie karty pojazdu nie ma więc charakteru podatkowego, nie stanowi realizacji obowiązku o takim charakterze, stąd zarówno do uiszczenia opłaty, jak i załatwienia sprawy o zwrot tej opłaty nie mogą mieć zastosowania przepisy ustaw podatkowych, w tym ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Okoliczność ta, wbrew odmiennym twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną, nie stanowi argumentu za przyjęciem tezy, że do rozpoznania żądania zwrotu opłaty dopuszczalną jest tylko droga przed właściwym miejscowo i rzeczowo sądem powszechnym.

Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie regulują kwestii zwrotu uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu. Jednakże wyprowadzony z tego faktu wniosek, że brak jest podstaw do załatwienia tej sprawy w drodze administracyjnej oraz że wyłączona jest możliwość zastosowania instytucji procesowej wznowienia postępowania opiera się na założeniu, że organ administracji może załatwić sprawę wyłącznie w drodze decyzji. Takiego poglądu nie można zaakceptować. Ustawodawca stosunki administracyjnoprawne zachodzące między organami państwa (organami administracji publicznej) i podmiotami administracyjnymi kształtuje nie tylko w drodze aktu władczego jakim jest decyzja administracyjna. Z treści art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wynika, że konkretyzacja stosunku administracyjnoprawnego może nastąpić w drodze innego niż decyzja lub postanowienie aktu lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa. Jak już wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008 r. nr 2, poz. 21) skierowane do organu administracji żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności. Żądanie właściciela pojazdu, który uiścił opłatę za wydanie karty pojazdu przy jego rejestracji w istocie bowiem dotyczy tego, czy w toku załatwiania sprawy o zarejestrowanie pojazdu spoczywał na nim obowiązek uiszczenia opłaty w określonej wysokości. Zwrócić przy tym należy uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 (Dz. U. Nr 15, poz. 119) stwierdził, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 92 ust. 1, art. 217 Konstytucji i art. 77 ust. 4 pkt 2 i 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, gdyż określona w tym przepisie wysokość opłaty (500 zł) nie uwzględnia wytycznych dotyczących treści aktu. Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował więc samego obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu. Zatem w sprawie dotyczącej żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu chodzi o podjęcie aktu indywidualnego w przedmiocie przyznania (odmowy przyznania) uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Nie znajduje usprawiedliwienia kolejny zarzut, iż treść pisma skarżącego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nakazywała przyjąć, że zawarte w nim żądanie zwrotu kwoty 425 zł w rzeczy samej stanowi roszczenie cywilnoprawne, które winno być dochodzone przed sądem powszechnym. Aczkolwiek Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w tym zakresie nie przedstawił szczegółowych rozważań, to jednak z całokształtu rozważań wynika jednoznacznie, iż pismo to, i słusznie, zostało potraktowane przez Sąd jako podanie (wniosek) o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu, skierowane do Starosty Ł., a odpowiedź tego organu z dnia 4 maja 2010 r. jako akt administracyjny w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Bez znaczenia jest przy tym, że w ocenie organu żądanie stanowiło powództwo o zapłatę (odszkodowanie), oparte o normę art. 4171 Kc. Wskazać trzeba, że o właściwym potraktowaniu pisma, zgodnym z intencjami jego autora, decyduje autor pisma, nie zaś organ i to w sposób arbitralny.

Przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że kontrolowany akt Starosty Ł. jest innym niż decyzja lub postanowienie aktem z zakresu administracji publicznej nie oznacza, że wyłączona jest droga przed właściwym sądem powszechnym w sprawie o zapłatę. Trafnie wskazał Sąd, odwołując się do argumentacji Sądu Najwyższego zawartej w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 (OSNC 2008 r. nr 7-8, poz. 72) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanej już uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, że o dopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym decyduje podstawa prawna dochodzonego roszczenia, a nie to, czy roszczenie istnieje. W sytuacji więc, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku stwierdził, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu, nie wyklucza to możliwości dochodzenia roszczenia, w zakresie dotyczącym obowiązku zwrotu opłaty, przed sądem powszechnym w oparciu o inną podstawę prawną.

Całokształt przedstawionych rozważań prowadzi do wniosku, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 i art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. okazał się nieusprawiedliwiony, gdyż brak było podstaw do odrzucenia przez Sąd pierwszej instancji skargi wniesionej na akt w sprawie z zakresu administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku innych przyczyn branych pod rozwagę z urzędu, oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.