Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 2947/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004 r. sprawy ze skargi Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział we W. na Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uregulowania własności nieruchomości rolnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 57, poz. 603 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1996 r., nr [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] października 1996 r. Stacja Hodowli i Unasienniania Zwierząt w L. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o przekazanie do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa zabudowanych i niezabudowanych nieruchomości rolnych położonych na terenie miasta K. i gminy K., które dotychczas wykorzystywane były przez w/w stację na siedzibę i statutową działalność, a które stały cię dla tej jednostki organizacyjnej zbędne. Wśród nieruchomości wskazanych we wniosku znajdowały się działki położone na terenie miasta K., w obrębie J., oznaczone numerami: [...][...][...][...][...][...][...][...] o pow. ogólnej [...] ha.

W związku z w/w wnioskiem Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1996 r., nr [...], działając na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, przekazał na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomość rolną Skarbu Państwa położoną na terenie miasta K., obręb J., w granicach działek oznaczonych numerami: [...][...][...][...][...][...][...] o pow. ogólnej [...] ha, stanowiące grunty rolne, drogi, lasy i grunty leśne, oraz tereny zabudowane inne (Pkt 1 Decyzji Wojewody). Jednocześnie Wojewoda [...] stwierdził w decyzji, iż wydanie i faktyczne przekazanie nieruchomości określonej w pkt. 1 nastąpi w formie protokołu zdawczo-odbiorczego sporządzonego przez podmiot przekazujący, tj. Wojewodę [...] i Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji (Pkt 2 Decyzji). Ponadto organ I instancji stwierdził, iż z dniem podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego korzyści i ciężary związane z przekazywanym mieniem przypadające w dniu podpisania protokołu przechodzą na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, iż w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego gminy przekazywane grunty przeznaczone są na cele rolnicze, a zatem podlegają przekazaniu na rzecz AWRSP. Organ pouczył jednocześnie strony, iż od decyzji tej służy prawo odwołania do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w terminie 14 dni od daty jej otrzymania.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] odwołanie do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej złożył Burmistrz Miasta K., który w imieniu Zarządu Miasta K. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] w całości i przekazanie nieruchomości będących przedmiotem w/w decyzji na rzecz Gminy Miejskiej w K. w trybie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 16, poz. 95 ze zm.), jako mienia związanego z realizacją zadań Gminy Miejskiej w K.. W uzasadnieniu Burmistrz Miasta K. stwierdził, iż przedmiotowe nieruchomości położone są w granicach administracyjnych miasta K. i powinny stanowić tereny rozwojowe dla gminy i służyć zapewnieniu zasobów gruntów na tereny budownictwa mieszkaniowego niskiej intensywności oraz na cele usług, a także zabezpieczenie terenów wodonośnych dla miasta K..

W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 1996 r. w całości i umorzył postępowanie w I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 13 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1 cyt. ustawy w terminie do dnia 30 czerwca 2000 r., stały się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Minister wskazał ponadto, iż decyzje o przekazaniu nieruchomości Agencji, które nie stały się ostateczne z dniem 30 czerwca 2000 r., stały się bezprzedmiotowe na skutek zmiany w stanie prawnym, bowiem z tą datą wygasł termin przejęcia przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 w/w ustawy z dnia 19 października 1991 r. W omawianej sprawie decyzja Wojewody [...] do dnia 30 czerwca 2000 r. nie stała się – zdaniem Ministra - ostateczna, bowiem wniesiono od niej odwołanie z zachowaniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż stosownie do przepisu art. 13 cyt. ustawy omawiana nieruchomość nie podlega już przekazaniu do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a postępowanie w tej sprawie, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć.

W dniu [...] lipca 2003 r. Agencja Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy we W., będąca następcą prawnym Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa – Oddział Terenowy we W., wniosła skargę na w/w decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości i umorzenie postępowania, strona skarżąca zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa – poprzez błędne przyjęcie, iż sporna nieruchomość położona na terenie miasta K. nie została przekazana do zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, jak również naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a. – przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż wydana po siedmiu latach od dnia złożenia odwołania – decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi narusza słuszny interes strony skarżącej. Zdaniem Agencji Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy we W. organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę faktu, że w wykonaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1996 r. na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] grudnia 1996 r. sporna nieruchomość została przekazana Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa – Oddział Terenowy we W.. Na dowód swego stanowiska strona skarżąca załączyła do skargi kopię w/w protokołu, z którego wynika (vide: pkt III Protokołu), iż podstawą do wydania i przekazania spornych nieruchomości jest ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1996 r., nr [...]. Ponadto skarżąca Agencja Nieruchomości Rolnych uznała, iż Minister wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił również, że AWRSP – Oddział Terenowy we W. na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 1997 r. przekazała sporną nieruchomość do używania i pobierania pożytków Panu Z.P.D.-M., który następnie na podstawie umowy sprzedaży (akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] września 1997 r.) nabył prawo własności przedmiotowych nieruchomości i od momentu jej sprzedaży w Księdze Wieczystej nr Kw [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., Wydział Ksiąg Wieczystych, jako właściciele wpisani są małżonkowie Z.P. D.-M. i M. Z.D.-M..

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w uzasadnieniu swe dotychczasowe stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2004 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego zgłosiła Gmina Miejska K., która podniosła w uzasadnieniu, iż ma interes prawny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, albowiem Zarząd Miasta K. stoi na stanowisku, iż przedmiotowe działki powinny przypaść Gminie Miejskiej K., jako podmiotowi uprawnionemu, a nie Agencji Nieruchomości Rolnych. Strona wnioskująca stwierdziła ponadto, iż ze względu na fakt sprzedaży spornych nieruchomości przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa gmina powinna otrzymać stosowne odszkodowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 31 lipca 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Agencji Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy we W. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Ministra nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który stanowi, iż nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1 cyt. ustawy w terminie do dnia 30 czerwca 2000 r., stały się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone.

Jak stanowił przepis art. 17 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 19 października 1991 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...] (tj. w dniu [...] października 1996 r.), nieruchomości, określone w art. 1 i 2, nie stanowiące składników majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, podlegają przekazaniu AWRSP w drodze decyzji wojewody właściwego ze względu na położenie nieruchomości.

Wojewoda [...] wydał decyzję o przekazaniu spornych nieruchomości Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa działając właśnie w oparciu o w/w przepis art. 17 ust. 1 omawianej ustawy.

Następnie – pomimo zawarcia w pkt. 2 decyzji z dnia 15 października 1996 r. zastrzeżenia, iż przekazanie przedmiotowych nieruchomości nastąpi protokołem zdawczo-odbiorczym dopiero w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji – Wojewoda, nie zważając na to postanowienie oraz na fakt, że przedmiotowa decyzja nie stała się ostateczna, wydał sporne nieruchomości na rzecz AWRSP na mocy protokołu podpisanego w dniu [...] grudnia 1996 r. Warto zwrócić uwagę, iż w powołanym protokole zdawczo-odbiorczym Wojewoda - wbrew faktom ustalonym w toku niniejszego postępowania - oświadczył, iż podstawą do wydania nieruchomości jest jego ostateczna decyzja z dnia [...] października 1996 r.

Z uwagi na powyższe należy uznać, iż wskazane czynności Wojewody [...] noszą znamiona działania sprzecznego z prawem.

Zdaniem Sądu należy w związku z tym podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, albowiem z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż decyzja Wojewody [...] do dnia 30 czerwca 2000 r. nie stała się ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., bowiem wniesiono od niej odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy zasadnie – w ocenie Sądu - przyjął, iż w świetle dyspozycji przepisu art. 13 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa sporna nieruchomość, położona na terenie miasta K., nie podlega już przekazaniu do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a postępowanie w tej sprawie, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć.

Na zmianę stanowiska Sądu nie mogły wpłynąć argumenty powołane przez Agencję Nieruchomości Rolnych w uzasadnieniu skargi wniesionej do NSA, albowiem nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fakt, iż w wyniku czynności cywilnoprawnych podjętych przez Wojewodę [...] oraz AWRSP po wydaniu decyzji z dnia [...] października 1996 r., sporna nieruchomość znalazła się w posiadaniu osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenia bowiem w zakresie swojej właściwości zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Zdaniem Sądu – wbrew stanowisku strony skarżącej - należy uznać, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył również przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu organ II instancji podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Organ nie dopuścił się tym samym obrazy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. Ponadto poprzez pełne – w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne obu zaskarżonych decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Fakty na które powołała się storna skarżąca w złożonej do Sądu skardze nie mogły w tej sprawie świadczyć o naruszeniu przez organ jakichkolwiek norm k.p.a.

Sąd pragnie jedynie zwrócić uwagę, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując przez ponad 6 lat odwołanie wniesione od decyzji organu I instancji, w sposób niedopuszczalny naruszył postanowienia przepisów art. 35 i art. 36 k.p.a. i wyrażoną w nich zasadę szybkości działania organów administracji publicznej. Niemniej uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na ostateczny wynik sprawy, a więc nie stanowiło tym samym podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż skarga Agencji Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy we W. nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.