Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 144/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 10 ust.1, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. J. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego P. J. z dnia [...] lipca 2020 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącego P. J. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

P.J. w piśmie z [...] lipca 2020 r. złożył do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej wniosek o udostępnienie, w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176) sześciu decyzji o których mowa w dokumencie ".Ocena stanu bezpieczeństwa sanitarnego powiatu [...] za rok 2019", wydanych po przeprowadzeniu kontroli sanitarnych w podmiotach leczniczych, nakazujących tym podmiotom usunięcie stwierdzonych uchybień sanitarno-higienicznych i technicznych, o których mowa w dokumencie ".Ocena stanu bezpieczeństwa sanitarnego powiatu [...] za rok 2019".

W dniu 13 stycznia 2021 r. P.J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w rozpoznaniu jego wniosku z [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący podał, że mimo upływu w dniu 17 lipca 2020 r. terminu udostępnienia informacji publicznej, organ nie udostępnił żądanych informacji. W związku z tym wniósł o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2020 r., w terminie tygodnia od otrzymania akt sprawy z prawomocnym wyrokiem, stwierdzenie, że dopuścił się bezczynności i ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w piśmie z 19 lutego 2021 r. wniósł o oddalenie w całości skargi P.J. z 13 stycznia 2021 r., oddalenie wniosku skarżącego o stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności oraz oddalenie wniosków o wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej i o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku ze względu na udostępnienie żądanej informacji skarżącemu, a także o zasądzenie na rzecz organu od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w odpowiedzi na skargę podał, że posiada dwie skrzynki ("Domyślna" oraz "Skład_ESP"). Skarga P.J. nie wpłynęła na skrzynkę domyślnie ustawioną do obsługi spraw, lecz na "Skład_ESP". Organ podniósł, że "nie jest w stanie wyjaśnić" przyczyn tego stanu rzeczy, w związku z tym wystąpił do Ministra Cyfryzacji o udzielenie wsparcia technicznego w zakresie konfiguracji skrzynki podawczej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] dodał, że sposób obsługi skrzynki "Skład_ESP" jest "specyficzny" - pomimo "wejścia" w daną wiadomość celem jej otwarcia, system dalej zaznacza tę wiadomość jako nieprzeczytaną (dalej figuruje w skrzynce pogrubioną czcionką), co utrudnia "selekcję" otrzymywanych wiadomości.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] podał, że do chwili otrzymania skargi P.J. na bezczynność w tej sprawie, "nie miał świadomości" złożenia przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wyjaśnił, że w piśmie z 9 listopada 2020 r. udostępnił skarżącemu żądane informacje i dlatego postępowanie sądowe w części dotyczącej nakazania organowi rozpatrzenia wniosku powinno ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, ponieważ w sprawie zainicjowanej wnioskiem P.J. z [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] dopuścił się bezczynności.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie podjął w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), bądź też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 ustawy), ani o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 ustawy), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, lub że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 powołanej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne zarówno to, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz że informacja objęta wnioskiem skarżącego z [...] lipca 2020 r. jest informacją publiczną. Tak więc jedynie dla porządku stwierdzić należy, że informacją publiczną jest informacja o faktach i danych publicznych, a więc o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy). W myśl art. 3 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, wytworzonych przez niego lub tylko przez niego używanych w zakresie realizacji zadań władzy publicznej. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).

Należy przypomnieć, że z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w chwili wniesienia przez skarżącego niniejszej skargi, nie rozpoznał jego wniosku w ustawowym 14 - dniowym terminie, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych, nie powiadomił wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie. Z tego powodu skarga, co do zasady polega uwzględnieniu.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd zobowiązany jest jednak uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania. W związku z tym Sąd stwierdza, że w związku z udostępnieniem skarżącemu w dniu 9 listopada 2020 r. przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] żądanych informacji publicznych, organ nie pozostaje już w bezczynności i nie ma podstaw do jego zobowiązania do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Ta okoliczność nie zwalniała Sądu z obowiązku oceny "charakteru" stwierdzonej bezczynności (rażąca czy nie).

Zdaniem Sądu bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w tej sprawie nie była rażąca. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ administracji ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne, rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ma podstaw, aby kwestionować wyjaśnienie organu, odnośnie przyczyny zwłoki w rozpoznaniu niniejszej sprawy. Wystąpienie przeszkód technicznych przy obsłudze skrzynki ePUAP potwierdza załączona przez organ dokumentacja w postaci korespondencji odnośnie występujących nieprawidłowości. Nie sposób wobec tego uznać, aby bezczynność organu miała charakter rażący. Wobec skargi informację też udostępniono, co wyklucza przyjęcie, jakoby intencją organu było uchylenie się od obowiązku udostępnienia informacji publicznej.

W takiej sytuacji, nie ma podstaw prawnych do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Grzywna ma mobilizować organ (podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej) do załatwienia sprawy (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 858/19), działać również prewencyjne i represyjnie na organ, niemniej ta "represja" powinna być stosowana z rozwagą, w szczególnie nagannych (drastycznych) przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (wyrok NSA z 12 maja 2021 r. , sygn. akt III OSK 927/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 813/19).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił również wniosek skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej. Przyznanie stronie sumy pieniężnej ma wprawdzie również (jak wymierzenie grzywny) w pewnym zakresie spełniać funkcję represyjno-prewencyjną, to jest dyscyplinować organ w procedowaniu, tym niemniej podstawową funkcją tej instytucji jest jednak funkcja kompensacyjna. Przyznanie stronie sumy pieniężnej ma bowiem przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 1322/19). Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan przewlekłego postępowania organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej zwłoką organu w prowadzeniu postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 541/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 66/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 63/21).

Jak już powiedziano, nieudzielenie skarżącemu żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie nie wynikało ze złej woli Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Organ nie miał świadomości złożenia spornego wniosku przez skarżącego. Niewłaściwa konfiguracja skrzynek podawczych nie może oczywiście obciążać obywatela, jak też nie świadczy najlepiej o organizacji pracy w organie i o jego zarządzaniu. Nie uzasadnia to jednak dyscyplinowania organu poprzez wymierzenie skarżącemu grzywny czy przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz stwierdzona bezczynność nie była rażąca W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się uiszczony przez niego wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowego w wysokości 480 zł., zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).