Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 970/86
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1987-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Powołane przepisy: article: art. 74
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz. 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Teza: Okoliczności mające wskazywać na rzekomo bliski termin realizacji inwestycji, powoływane przez wnioskodawcę wywłaszczenia przy braku ważnej decyzji o lokalizacji inwestycji, nie uzasadniają odmowy zwrotu uprzednio wywłaszczonego terenu byłemu właścicielowi.

TEZY

Okoliczności mające wskazywać na rzekomo bliski termin realizacji inwestycji, powoływane przez wnioskodawcę wywłaszczenia przy braku ważnej decyzji o lokalizacji inwestycji, nie uzasadniają odmowy zwrotu uprzednio wywłaszczonego terenu byłemu właścicielowi.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Ryszarda T. i Ireny K. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 30 maja 1985 r. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Geodety Dzielnicowego, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy po złotych jeden tysiąc pięćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz każdego ze skarżących.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 marca 1976 r., wydaną przez Naczelnika Dzielnicy w Warszawie została wywłaszczona część nieruchomości o powierzchni 3523 m2, z działki nr 15, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego, stanowiącego własność Ryszarda T., i Ireny K., położonego przy ul. Ł. nr 21 w Warszawie. Wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w związku z przeznaczeniem jej pod budowę Strażnicy Pożarowej, zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr 679/71.

W związku z tym, że nieruchomość nie została użyta na cel, na jaki nastąpiło wywłaszczenie, i pozostawała nieprzerwanie w użytkowaniu byłych właścicieli, podjęli oni działania zmierzające do uzyskania zwrotu nieruchomości.

Decyzją z dnia 14 marca 1985 r. Geodeta Dzielnicowy, działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64/, odmówił zwrot nieruchomości, utrzymując, iż wizja lokalna nie potwierdziła faktu niewykorzystania nieruchomości i jej zbędności na cel, na jaki nastąpiło wywłaszczenie.

Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Stołecznego Warszawa, który w uzasadnieniu swojej decyzji nr G. 3.3./8221/63/47/85 z dnia 30 maja 1985 r. stwierdził, iż wprawdzie nie rozpoczęto jeszcze prac związanych z realizacją inwestycji, przy czym pismo z dnia 4 czerwca 1982 nr UA. AR-17/OE/82 byłego Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Stołecznego Warszawa, aktualizujące decyzję lokalizacyjną nr 679/71 z dnia 1 lipca 1971 r., nie może być traktowane jako decyzja rodząca skutki prawne, to jednak na podstawie wyjaśnień udzielonych przez Stołeczną Komendę Straży Pożarnych z dnia 15 maja 1985 r. stwierdzono, że teren jest nadal niezbędny dla realizacji Strażnicy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję pełnomocnik Ryszarda T. i Ireny K. podniósł, że decyzje organu odwoławczego i organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, ponieważ nie można mówić o niezbędności nieruchomości na cel, dla którego została wywłaszczona, skoro - mimo upływu 14 lat od dnia wydania decyzji lokalizacyjnej - inwestycja nie została zrealizowana. Organy orzekające nie wyjaśniły, czy wnioskodawca wywłaszczenia ma realne możliwości wybudowania strażnicy /pozwolenie na budowę, środki finansowe, zezwolenie na wyłączenie spornej nieruchomości z gruntów przeznaczonych pod uprawy rolne/.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie mogą się ostać, wydane bowiem zostały z naruszeniem prawa materialnego /art. 34 powołanej na wstępie ustawy wywłaszczeniowej/.

Jak trafnie podniesiono w skardze, brak było przesłanek do uznania, że sporna nieruchomość jest nadal niezbędna na cel, dla którego orzeczono wywłaszczenie. Przeznaczenie bowiem nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na określony cel nie stanowi jeszcze przesłanki do orzekania o jej wywłaszczeniu, niezbędna jest bowiem decyzja o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, konkretyzująca zadania planowe /art. 16 ust. 3 pkt 1 powołanej wyżej ustawy wywłaszczeniowej/; również samo tylko powoływanie się przez wnioskodawcę wywłaszczenia na okoliczności mające wskazywać na rzekomo bliski termin realizacji nie może stanowić przesłanki do odmowy zwrotu byłemu właścicielowi wywłaszczonego terenu.

Podstawowym dowodem w tym zakresie może być tylko decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji, o której mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 35 poz. 185/, albowiem decyzja taka konkretyzuje zadania planowe nie tylko co do miejsca, lecz także w określonym czasie.

Materiał zebrany w sprawie dowodnie wskazuje, że wszelkie dotychczasowe przewidywania terminu realizacji Strażnicy Pożarowej na przestrzeni 14 lat okazały się zawodne. W związku z wygaśnięciem decyzji lokalizacyjnej z 1971 r. tylko nowa ważna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji mogłaby stanowić dowód niezbędności nieruchomości, o jakiej mowa w art. 34 ustawy wywłaszczeniowej. Jednakże wnioskodawca wywłaszczenia dowodem takim nie dysponuje. Świadczy o tym decyzja Naczelnego Architekta Warszawy z dnia 25 lutego 1987 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Architekta Dzielnicowego z dnia 21 października 1985 r. przedłużającej ważność decyzji lokalizacyjnej z 1971 r.

W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa.

O kosztach orzeczono w myśl art. 208 Kpa.