Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1957/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Damian Bronowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2006r. sprawy ze skargi D.N. - Komornika Sądowego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za pobrany, a niewpłacony w terminie podatek od towarów i usług należny z tytułu sprzedaży ruchomości za kwiecień, maj, czerwiec 2002r. oddala skargę


UZASADNIENIE

D.N. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym, działając na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w okresie od kwietnia 2002 r. do czerwca 2002 r. , w trybie ofertowym sprzedała trzodę chlewną należącą do Fermy [...]. Plany podziału kwoty uzyskanej z tytułu tej sprzedaży tj. 1.146.499,19 zł zostały sporządzone przez stronę w dniach [...] maja 2002 r. (na kwotę 933.371,80 zł, w tym podatek VAT 27.185,58 zł), [...] marca 2004 r. (na kwotę 111.148,20 zł, w tym podatek VAT 3.237,33 zł) i [...] marca 2004 r. (na kwotę 101.979,19 zł w tym podatek VAT 2.972,27 zł). Plany te zostały zaskarżone, a kwoty z nich wynikające złożone przez Komornika do depozytu Sądu Rejonowego. Podatek wynikający z w/w sprzedaży (płatnik podatku od towarów i usług na podstawie art.12 a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, póz. 50 ze zm.) zwana dalej ustawą VAT wpłaciła do Urzędu Skarbowego po uprawomocnieniu się planów podziału tj.:

- w dniu [...] kwietnia 2004 r. kwotę 27.185,58 zł;

- w dniu [...] października 2004 r. kwotę 6.209,60 zł.

Zdaniem organu pierwszej instancji Strona od w/w sprzedaży nie odprowadziła w terminie wynikającym z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym należnego podatku, przez co powstały zaległości podatkowe za okres kwiecień-czerwiec 2002 r.

W/w wpłaty zostały zaksięgowane przez organ pierwszej instancji zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. , Nr 8, póz.60 ze zm.) w następujący sposób:

- kwotę 27.185,58 zł zarachowano na należność z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r. , w tym na należność główną 20.838,71 zł i odsetki 6.346,87 zł;

- kwotę 6.209,60 zł zarachowano na należność z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r. , w tym na należność główną 4.484,70 zł i odsetki 1.724,90 zł. Na podstawie pisma Komornika z dnia [...] lutego 2005 r. zawierającego informacje o datach wydania towaru i otrzymania zapłaty oraz mając na uwadze art. 6 ust. 1 i 4 art. 26 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, organ pierwszej instancji ustalił wartość sprzedaży, moment powstania obowiązku podatkowego oraz termin płatności podatku w następujący sposób:

- kwiecień 2002 r. wartość sprzedaży 1.000.000 zł, w tym podatek VAT według stawki 3% 29.126,21 zł, termin płatności [...] maja 2002 r. ;

- maj 2002 r. wartość sprzedaży 78.720 zł, w tym podatek VAT według stawki 3% 2.292,82 zł, termin płatności [...] czerwca 2002 r. ;

- czerwiec 2002 r. wartość sprzedaży 67.779,19 zł, w tym podatek VAT według stawki 3 % 1.974,15 zł, termin płatności [...] lipca 2002r. .

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. , Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie podatkowe wobec D.N. Komornika Sądowego, w zakresie niewykonania obowiązków określonych w art.8 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. pobrania, a nie wpłacenia na rachunek Urzędu Skarbowego podatku od towarów i usług za miesiące: kwiecień, maj i czerwiec 2002 r. z tytułu sprzedaży w drodze licytacji nieruchomości należących do Fermy [...].

W dniu [...] marca 2005 r. D.N. dokonała wpłaty kwoty 11.624,50 zł, która pokryła zaległość oraz odsetki za zwłokę od w/w/ sprzedaży za okres kwiecień-czerwiec 2002 r. Wpłata ta została zaksięgowana przez organ pierwszej instancji w następujący sposób:

- kwiecień 2002 r. zaległość 3.802,80 zł, odsetki za zwłokę 1.731 zł;

- maj 2002 r. zaległość 2.292,82 zł, odsetki za zwłokę 1.000 zł;

- czerwiec 2002 r., zaległość 1.974,15 zł, odsetki za zwłokę 823,53 zł.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Naczelnik urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności D.N. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym za pobrany a niewpłacony w obowiązującym terminie podatek od towarów i usług należny z tytułu sprzedaży ruchomości należących do Fermy [...] za miesiące: kwiecień 2002 r., w wysokości 3.802,80 zł, maj 2002 r. w wysokości 2.292,82 zł, czerwiec 2002 r. w wysokości 1.974,15 zł.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie z dnia 17 maja 2005 r. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zwrocie wpłaconej przez stronę w dniu [...] marca 2005 r. kwoty 11.624,50 zł. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że w swoim postępowaniu dała priorytet przepisom ustawy Kodeks postępowania cywilnego przed przepisami ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Komornik uczynił to z powodu wniesienia zarzutów do planu podziału kwoty 1.000.000 zł, a także z powodu wytoczenia przez osoby trzecie powództw przeciw egzekucyjnych egzekucyjnych przeciwko wierzycielom egzekucyjnym.

Jednym z wierzycieli był Naczelnik Urzędu Skarbowego, którego Komornik powiadomił o sporządzeniu planu podziału a tym samym przekazał informację, że podatek VAT znajduje się w planie.

Przez cały okres od maja 2002 r. do końca marca 2004 r. organy podatkowe nie sygnalizowały złego, błędnego postanowienia Komornika, nie żądały należnego podatku VAT. Prawomocne postanowienie Sądu oddalające zarzuty do planu podziału z dnia [...] maja 2002 r. Komornik otrzymał [...] marca 2004 r.

Będąc przeświadczona o prawidłowym postępowaniu w dniu [...] marca 2004 r. uiściła na konto Urzędu Skarbowego należny podatek VAT.

Pozostałe sumy uzyskane ze sprzedaży ruchomości zostały podzielone w planach podziału z dnia [...] marca 2004 r. i 30 marca 2004 r., sporządzenie tych planów było możliwe dopiero po uprawomocnieniu się planu podziału z dnia [...] maja 2002 r.

Plany te zostały zaskarżone i stały się prawomocne dopiero z dniem [...] września 2004 r. Również o tych czynnościach informowany był Naczelnik Urzędu Skarbowego.

W celu zapobieżenia narastaniu odsetek od kwot rzekomo pobranego przez Komornika a nie wpłaconego podatku w dniu [...] marca 2005 r. Komornik dokonał wpłaty 11.624,50 zł.

W ocenie Komornika wprowadzenie do ustawy o VAT normy w wyniku, której Komornik stał się płatnikiem tegoż podatku od sprzedaży dokonywanej w trybie egzekucji, nie zostało w żaden sposób odniesione do norm postępowania cywilnego zawartych w Kpc. Tym samym brak w obu ustawach przepisów, które mówiłyby o wzajemnym powiązaniu ciążących na Komorniku obowiązków wynikających z obu ustaw.

Komornik złożył całą wyegzekwowaną kwotę na rachunek depozytowy sądu, działają w przeświadczeniu prawidłowości swojego postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] lipca 2005 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit.a Ordynacji podatkowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie, stwierdzając, co następuje. Stosownie do art. 12 a ustawy o VAT, organy egzekucyjne, określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, są płatnikami podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego od sprzedaży dokonywanej w trybie egzekucji towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Pojęcie płatnika uregulowane zostało w art.8 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast art. 30 Ordynacji podatkowej stanowi o odpowiedzialności płatnika w razie niewykazania przez niego obowiązków.

W razie niedopełnienia obowiązków określonych w art.8 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzję na podstawie art. 30 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w której określa wysokość niepobranego lub pobranego a niewpłaconego podatku.

W przedmiotowej sprawie podatek wraz z odsetkami od sprzedaży ruchomości należących do Fermy [...] został wpłacony przez Komornik przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Decyzja wydana na podstawie art. 30 Ordynacji podatkowej mogła zostać wydana w sytuacji niezapłacenia przez płatnika podatku. W niniejszej sprawie wydano decyzję określając przedmiot, który już wygasł, przez jego zapłacenie.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wniosła "o orzeczenie braku odpowiedzialności" z tytułu nieterminowego wpłacenia podatku od towarów i usług w wyniku sprzedaży w trybie egzekucji sądowej ruchomości.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumentację zawartą w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, nie wykazując konkretnych przepisów, które zostały naruszone przez organy podatkowe.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Na wstępie należy stwierdzić, że skarżąca zarówno w toku postępowania podatkowego, jak również w złożonej do Sądu skardze nie wskazała jakie przepisy prawa zostały naruszone przez organy podatkowe.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że jest ona zgodna z prawem.

Prawidłowo bowiem postąpił organ II instancji wydając decyzję z dnia 18 lipca 2005 r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej -uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości i umarzając postępowanie w sprawie.

Prawidłowo wskazały organy podatkowe obu instancji, że zgodnie z art. 12 a ustawy o VAT, organy egzekucyjne określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, są płatnikami podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego od sprzedaży, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika.

Pojęcie płatnika zostało zdefiniowane w art. 8 Ordynacji podatkowej, która stanowi, że płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Brzmienie przytoczonego przepisu, wbrew twierdzeniom skarżącej, jest jednoznaczne, skoro Komornik jest pątnikiem podatku VAT na podstawie art. 12 a ustawy o VAT, to jest on obowiązany na podstawie tych przepisów do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym (wskazanym w ustawie VAT) terminie organowi podatkowemu. W tym względzie nie ma z całą pewnością kolizji między ustawą o VAT a przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Stosownie natomiast do art. 30 Ordynacji podatkowej, płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8 (czyli nie obliczył i nie pobrał podatku od podatnika lub obliczony i pobrany podatek wpłacił nieterminowo ) odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niezapłacony.

Zgodnie z § 4 art.30 Ordynacji podatkowej jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi okoliczności, o których mowa w § 1 organ ten wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej podatnika, w której określa wysokość należności z tytułu niedobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku.

W sprawie jest bezsporne, że skarżąca w dniu [...] marca 2005 r. dokonała wpłaty kwoty 11.624,50 zł, która pokryła zaległość oraz odsetki za zwłokę.

Wpłata nastąpiła więc przed wydaniem przez organ i instancji decyzji o odpowiedzialności skarżącej ([...] kwietnia 2005 r. ).

Wykonanie przez skarżącą obowiązków wynikających z art.8 Ordynacji podatkowej, spowodowało, że odpadły podstawy do orzeczenia jej odpowiedzialności, o której mowa w art. 30 Ordynacji podatkowej.

Dlatego należy stwierdzić, iż organ drugiej instancji uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości i umarzając postępowanie postąpił prawidłowo w jedynie możliwy sposób, ponieważ orzeczenie o odpowiedzialności skarżącej stało się niemożliwe i bezprzedmiotowe wskutek wykonania obowiązków wynikających z art. 8 Ordynacji podatkowej oraz przepisów ustawy o VAT.

Wbrew twierdzeniom skarżącej brak w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie podatku VAT nie jest błędem. Przepisy prawa cywilnego regulują bowiem sferę stosunków cywilnoprawnych a nie publicznoprawnych, jak czynią to przepisy ustaw podatkowych. To przepisy podatkowe regulują sferę zachowań podatników, płatników i inkasentów. W tych przepisach zatem znajdują się regulacje określające ich prawa i obowiązki i sposób postępowania.

Jeżeli Komornicy sądowi, na mocy określonego przepisu stali się płatnikami podatku VAT, to spoczywa na nich obowiązek stosowania tych przepisów w pełnym zakresie.

Jeżeli skarżąca nie miała pewności, co do właściwości postępowania to mogła wystąpić do organu podatkowego w trybie art. 14 a Ordynacji podatkowej o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Z tych też względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.