Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 157/94
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Teza: Koszt wynajęcia zagranicznego samochodu i postawienie tego samochodu do dyspozycji przewodniczącego rady nadzorczej nie mieści się w normalnych kosztach funkcjonowania spółki, o jakich mowa w art. 15 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./.

TEZY

Koszt wynajęcia zagranicznego samochodu i postawienie tego samochodu do dyspozycji przewodniczącego rady nadzorczej nie mieści się w normalnych kosztach funkcjonowania spółki, o jakich mowa w art. 15 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 września 1993 r. Urząd Skarbowy w P. ustalił zobowiązania podatkowe Zakładów Wielobranżowych "D." Spółki z o.o. w P. za lata 1991 i 1992 w ten sposób, że podatek dochodowy za rok 1992 ustalił w kwocie zapłaconej zaliczkami, tj. w wysokości 91.953.000 zł oraz poniesione przez spółkę straty ustalił na kwotę 1.566.558.700 zł wyłączając z deklarowanej przez spółkę straty - kwotę 111.695.100 zł obejmującą dzierżawę przez prezesa rady nadzorczej spółki od firmy "M." w Hamburgu samochodu osobowego marki BMW kosztem 105.335.100 zł oraz zawyżenie kosztów AC przez włączenie ubezpieczenia za rok 1993 w kwocie 6.360.000 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowej kontroli stwierdził, że prezes rady nadzorczej spółki jest jednocześnie prezesem rady nadzorczej innej spółki z o.o. "Dr" oraz, że jego funkcja nie mieści się w pojęciu zarządzania, wskutek czego używanie przez niego samochodu wydzierżawionego do osobistego użytku nie stanowi kosztów spółki, związanych z uzyskaniem przychodu. Prezes rady nadzorczej wykonuje nadzór nad działalnością spółki - kierowaną przez zarząd w sposób przewidziany w Kh.

Wniesione przez spółkę odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 8 listopada 1993 r. Izba Skarbowa w P. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji, podzielając stanowisko w nim zawarte.

Powyższą decyzję zaskarżyła spółka "D." do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą opartą na zarzucie naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. /Dz.U. 1991 nr 49 poz. 216/ i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (...) /Dz.U. nr 21 poz. 86/ i na tej podstawie domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej prezes rady nadzorczej otrzymujący stałe wynagrodzenie w kwocie odpowiadającej 250 procent najniższego wynagrodzenia, wykonywał nadzór nad zarządem spółki i był uprawniony do korzystania z samochodu dlatego koszt najmu samochodu należało włączyć do kosztów uzyskania przychodów.

W odpowiedzi na skargę izba skarbowa nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi, przy czym twierdzi, że leasingobiorcą samochodu była Spółka "D.", a Spółka "Dr" przyjęła obowiązek pokrywania 60 procent dzierżawy samochodu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej spółki, jakoby koszt utrzymania wynajętego samochodu osobowego BMW do wyłącznej dyspozycji przewodniczącego rady nadzorczej należał do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 21 poz. 86/. Zakres praw i obowiązków członków rady nadzorczej określają przepisy art. 208-209, art. 212 i art. 215 Kh, z których wynika, że rada nadzorcza jest organem kolegialnym, której uchwały zapadają większością głosów, powołanym na 1 rok. Członkowie rady mogą być w każdej chwili odwoływani. Do zadań rady należy nadzór nad działalnością spółki, który może wykonywać każdy z członków rady, a do szczególnych obowiązków rady należy badanie bilansu i sprawozdań zarządu co do podziału zysków i pokrycia strat oraz składanie zgromadzeniu wspólników dorocznego sprawozdania pisemnego z wyników powyższych badań.

Rada nadzorca uprawniona jest do przeglądania ksiąg spółki i nie może zastępować zarządu w jego bieżącej pracy. Wynagrodzenie członków rady, aczkolwiek nie mające charakteru obligatoryjnego, wlicza się do kosztów funkcjonowania spółki. W niniejszym przypadku doszło do uprzywilejowania przewodniczącego rady nadzorczej przez opłacanie używanego przez niego samochodu wynajętego i postawionego do jego dyspozycji, co wykracza poza normalne koszty funkcjonowania osoby prawnej i jak słusznie przyjęły organy podatkowe obu instancji, nie mieści się w pojęciu kosztów uzyskania przychodów. Uprawnienia przewodniczącego rady nadzorczej są takie jak i pozostałych członków rady i nie obejmują stałego, bieżącego kontrolowania czynności zarządu ani wpływania na jego gospodarcze decyzje, względnie podejmowania takich decyzji przez zarząd spółki. Z tych względów stałe wyjazdy poza siedzibę spółki do oddziałów kierowanych przez zarząd spółki zakłócałyby normalny tok pracy zarządu i wykraczają poza ustawowe uprawnienia członków rady nadzorczej.

Nie bez znaczenia jest również fakt występowania strat poczynając od połowy 1992 r., co mogło być następstwem wadliwie pojętego nadzoru przez przewodniczącego rady, nie upoważnionego do korygowania decyzji zarządu przy jednoczesnym wysokim koszcie jego funkcjonowania.

W tym stanie rzeczy należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w szczególności art. 15 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, bowiem koszt wynajęcia zagranicznego samochodu i postawienie tego samochodu do dyspozycji przewodniczącego rady nadzorczej nie mieści się w normalnych kosztach funkcjonowania spółki, o jakich mowa w powołanym przepisie ustawy.