Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 415/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, 145a, 148 par. 1 i 2, 156 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K. B. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] oraz umorzył postępowanie wznowione w sprawie zakończonej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

K. B. wnioskiem z dnia 12 stycznia 2009 r., zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że decyzja ta została wydana bez udziału osób zainteresowanych w sprawie, to jest spadkobierców I. R., którego gospodarstwo zostało przejęte na rzecz Państwa ww. decyzją.

Pismami z dnia 30 stycznia 2009 r. i z dnia 29 maja 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił się do K. B. o sprecyzowania żądania, to jest wyraźne wskazanie czy domaga się ona wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wymienionej decyzji czy stwierdzenia jej nieważności.

W nadesłanym do organu piśmie z dnia 29 grudnia 2009 r., skarżąca wyjaśniła, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ przekazał wniosek z dnia 12 stycznia 2009 r., do rozpoznania Wojewodzie [...], który decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji.

Wnioskiem z dnia 22 marca 2011 r., K. B. zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...].

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r.

Następnie decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że kwestia wydania decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. na nazwisko R. zamiast R. stanowi oczywisty błąd pisarski nie będący podstawą do wznowienia postępowania. Organ pierwszej instancji podniósł, że krąg spadkobierców ustalony postanowieniami o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 23 lipca 2009 r., z dnia 12 maja 2009 r., oraz z dnia 4 lutego 2010 r., na które powołała się K. B. nie był znany ówczesnemu organowi rozstrzygającemu i dlatego osoby w nich wymienione nie mogły uczestniczyć w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Wojewoda [...] wyjaśnił również, że K. B. nie dotrzymała terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.

Na skutek odwołania wniesionego do organu drugiej instancji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r., oraz przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadniając stanowisko wyrażone w decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że brak przesłanek określonych w art. 145 § 1 lub art. 145 a k.p.a. stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej, natomiast uchybienie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. obliguje do odmowy wznowienia postępowania.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że fakt nie uczestniczenia przez następców prawnych J. R. i I. R. - byłych właścicieli gruntów o powierzchni [...] ha, położonych we wsi K. w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Prezydium nie stanowi podstawy do jego wznowienia w przedmiotowej sprawie i uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 1965 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że krąg spadkobierców ustalonych w latach 2009 – 2010 nie był znany ówczesnemu organowi rozstrzygającemu i dlatego osoby te nie mogły być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M.

Od decyzji Wojewody [...] K. B. wniosła odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podnosząc, że organ pierwszej instancji bezpodstawie uznał, że brak udziału spadkobierców I. R. w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. nie jest podstawą do jej uchylenia.

W toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji zauważył, że K. B. wyjaśniła, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r., dowiedziała się na przełomie [...] r. w związku z poszukiwaniem dokumentów w Archiwum Państwowym w M. Wniosek o wznowienie postępowania datowany na dzień 22 marca 2011 r., został nadany w urzędzie pocztowym tego samego dnia, a zatem został on złożony przeszło dwa lata po upływie wskazanego ustawowo terminu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił, że wezwał skarżącą do sprecyzowania żądania zawartego w pierwszym z jej wniosków datowanym na dzień 12 stycznia 2009 r., a K. B. jednoznacznie wskazała na tryb określony w art. 156 § 1 k.p.a. Dopiero po niekorzystnym zakończeniu postępowania, strona wystąpiła o jego wznowienie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie organu powyższe okoliczności nie potwierdzają stanowiska skarżącej, że niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez jej winy.

Mając na uwadze powyższe Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] oraz umorzył postępowanie wznowione w sprawie zakończonej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...].

Na powyższą decyzję K. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 148 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że wniosek o wznowienie postępowania wniosła w terminie ustawowym, a nie jak stwierdzono w decyzji w dniu 22 marca 2011 r.

Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 12 stycznia 2009 r., na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją administracyjną z dnia [...] lipca 1965 r. z uwagi na to, że została ona wydana bez udziału osób zainteresowanych w sprawie, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. skutkuje wznowieniem postępowania. Skarżąca podniosła, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 30 stycznia 2009 r., wprowadził ją z błąd sugerując, że musi wybrać czy żąda stwierdzenia nieważności decyzji czy też wznowienia postępowania. Skarżąca przyznała, że wybrała unieważnienie, ale uważa, że nie musiała wybierać. Dla potwierdzenia swojego stanowiska powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Dodała również, że po niekorzystnym dla niej zakończeniu postępowania nieważnościowego ponownie wniosła o wznowienie postępowania podnosząc, że nie ze swojej winy źle sformułowała wniosek w sytuacji, gdy pierwotnie był on prawidłowy. Podkreśliła, że w związku z tą sytuacją wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Niestety organ drugiej instancji umorzył postępowanie i nie odniósł się do jej wcześniejszych argumentów.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie uznając podniesione w niej zarzuty za bezzasadne. Organ podkreślił, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przeszło dwa lata po upływie wskazanego ustawowo terminu. Organ podkreślił, że wystąpił o sprecyzowanie wniosku, a K. B. wyjaśniła, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 lipca 1965 r. Organ wskazał również, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania dopiero po niekorzystnym dla niej zakończeniu postępowania toczącego się w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem organu okoliczności te nie potwierdzają stanowiska skarżącej, iż niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez jej winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga podlega oddaleniu.

W niniejszej sprawie istota problemu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy pierwotnie złożony przez K. B. wniosek z dnia [...] stycznia 2009 r., słusznie został potraktowany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...], jak również do odpowiedzi na pytanie czy kolejny wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2011 r. będący w istocie pierwszym wnioskiem o wznowienie postępowania prawidłowo organ uznał jako złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. co skutkowało umorzeniem postępowania wznowieniowego.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przepisy ogólne kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie obligują organ prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (por. art. 12 k.p.a.). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że jeżeli podanie wniesione do organu jest niejednoznaczne powinien on podjąć czynności mające na celu doprecyzowanie jego treści. Jak wynika z akt sprawy treść podania z dnia [...] stycznia 2009 r., zawierała zarówno żądanie wznowienia jak i stwierdzenia nieważności postępowania zakończonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r., nr [....], a samo uzasadnienie tego wniosku koncentrowało się na wadach nieważności.

W tej sytuacji uznać należy, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi słusznie zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie jej żądania, to jest wyraźne wskazanie czy domaga się ona wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji, czy też jej żądanie dotyczy stwierdzenia nieważności tej decyzji. Skoro skarżąca w odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r., oświadczyła, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji, organ prawidłowo zakwalifikował jej wniosek z dnia [...] stycznia 2009 r., jako wniosek nieważnościowy i przekazał go do rozpoznania Wojewodzie [...].

Jakkolwiek zgodzić należy się ze skarżącą, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, to jednak w niniejszej sprawie, jak wskazano już wcześniej, strona wyraźnie sprecyzowała treść swojego żądania. W świetle wyjaśnień K. B. zawartych w piśmie z dnia 28 grudnia 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie miał podstaw do traktowania podania strony z dnia 12 stycznia 2009 r., jako wniosku o wznowienie postępowania. Dlatego jedynym podaniem mającym w intencji strony doprowadzić do wznowienia postępowania jest podanie z dnia 22 marca 2011 r.

Stosownie do treści przepisu art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca do dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast zgodnie z przepisem art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Skoro, jak przyznała sama skarżąca o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r. skarżąca dowiedziała się na przełomie [...] r. zgodzić należy się z organem, że wniosek o wznowienie postępowania datowany na dzień 22 marca 2011 r., został złożony do organu z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia, o którym mowa w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. Skoro jednak organ pierwszej instancji wznowił postępowanie mimo spóźnionego wniosku strony, to winien je zakończyć poprzez wydanie decyzji o treści zdeterminowanej przepisem art. 107 § 1 k.p.a., a nie merytorycznie wypowiadać się co do istoty sprawy.

Mając zaś na względzie, że organ ten odniósł się do meritum sprawy i odmówił uchylenia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] lipca 1965 r. Minister słusznie zastosował tryb, o którym mowa w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylając orzeczenie w tej sytuacji organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie administracyjne.

W ocenie Sądu brak było zatem w sprawie podstaw do uznania, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., dopuścił się naruszenia prawa.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.