Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 534/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 134 § 1, art. 145 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 15 zzs(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 października 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

M. S. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021r. roku zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o pomoc finansową na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego ustanowionego Uchwałą Rady Ministrów nr 140 z dnia 15 października 2018r. " Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023. Jego zadaniem jest zapewnienie między innymi osobom niepełnosprawnym czy o niskich dochodach pomocy w formie posiłku lub świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności. Ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wparcia w postaci posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności , świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w przepisie art. 8 w/w ustawy , osobom i rodzinom znajdujących się w sytuacjach wymienionych w art. 7 tej ustawy tj. osobom starszym, chorym i niepełnosprawnym. Pomoc w zakresie powyższego Programu realizowana jest w trybie przepisów ustawy o pomocy społecznej i należy ją utożsamiać z zasiłkiem celowym wskazanym w przepisie art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

Kierownik Działu Pomocy Samorządowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020r. poz. 1876) w związku z Uchwałą Nr. [...] Rady Miasta K. z dnia [...] grudnia 2018r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego w celu udzielenia wsparcia w postaci świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności dla osób i rodzin objętych wieloletnim rządowym programem " Posiłek w szkole i domu" na lata 2019-2023 (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z dnia 27 grudnia 2018r. poz.10449) oraz paragraf 1 pkt 1 lit. "a" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz.U z 2018r. poz.1358) oraz art.104 i 108 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U z 2018.poz.1358) przyznał M. S. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego " Posiłek w szkole i w domu" w kwocie [...]zł miesięcznie od dnia [...] stycznia 2021r. do dnia [...] czerwca 2021r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe wynoszące dla osoby samotnie gospodarującej [...] zł miesięcznie. Organ przywołał treść przepisów dotyczących zasiłku celowego oraz uchwały nr. [...] Rady Miasta K. z dnia [...] grudnia 2018r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego w celu udzielenia wsparcia w postaci świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności dla osób i rodzin objętych wieloletnim rządowym programem " Posiłek w szkole i domu" na lata 2019-2023 (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z dnia 27 grudnia 2018r. poz.10449) oraz podał szczegółowe wyliczenia uzasadniające przyznanie świadczenia w kwocie [...]zł miesięcznie przyznanej wnioskodawcy od dnia [...] stycznia 2021r. do dnia [...] czerwca 2021r. Organ I instancji, wskazał także, że dysponuje ograniczonym budżetem, a wnioskodawca M. S. w roku 2020 otrzymał już środki na podstawie ustawy o pomocy społecznej zarówno w postaci zasiłków celowych jaki i zasiłków stałych w łącznej kwocie [...]zł

Od powyższej decyzji M. S. złożył odwołanie zaskarżając ją w całości i wniósł o jej uchylenie. Odwołujący wskazał na zbyt niską kwotę otrzymanego świadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 roku zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż organy pomocy społecznej nie są w stanie realizować wszystkich potrzeb swych beneficjentów , a w związku z tym zmuszone są ograniczyć jak w przypadku niniejszej sprawy do zabezpieczenia podstawowych potrzeb i to w ograniczonej wysokości. Kolegium wskazało, iż pomocą społeczną należy objąć przede wszystkim osoby, których sytuacja materialno-bytowa, jest nie tylko ciężka, ale które to osoby współpracują z pracownikami socjalnymi i nie prezentują jedynie roszczeniowej postawy. Tymczasem w ocenie Kolegium postawę M. S. należy uznać jako roszczeniową , ponieważ odwołujący nigdy nie był zadowolony z przyznanej pomocy i każdorazowo odwoływał się od każdej otrzymanej kwoty. Pomimo tego faktu organ I instancji rozpoznał wniosek M. S., ponieważ spełniał on kryterium dochodowe wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełnił kryterium wskazane w uchwale. nr. [...] Rady Miasta K. z dnia [...] grudnia 2018r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego w celu udzielenia wsparcia w postaci świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności dla osób i rodzin objętych wieloletnim rządowym programem " Posiłek w szkole i domu" na lata 2019-2023 (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z dnia 27 grudnia 2018r. poz.10449. Zdaniem Kolegium wysokość świadczenia ustalona przez organ I instancji jest prawidłowa. Wskazuje na to chociażby fakt, że cena posiłku przygotowywanego dla podopiecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynosi [...] zł. Średnia liczba dni roboczych w roku 2021 to 22, zatem organ słusznie wyliczył przyznaną kwotę ( 22 dni X [...]/dzień=ok.[...] zł). Reasumując w ocenie Kolegium decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a przy jej wydaniu organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Pismem z dnia [...] maja 2021 roku M. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr. [...] z dnia 26 kwietnia 2021r. Jednocześnie wskazał, że zaskarża obydwie decyzję zarówno organu I jak i II instancji. Skarżący wskazał, że decyzje zostały wydane z przekroczeniem uznania administracyjnego i są dobrowolne. W zarzutach skargi wskazał, że z informacji które posiada Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. odmówił przyznania świadczeń osobą a posiada [...] tys wolnych środków. Wskazał, że w sprawie nie został obiektywnie i szczegółowo ustalony stan faktyczny, oraz fakt, ze skarżący z uwagi na problemy zdrowotne przebywa na specjalistycznej diecie. Nie ustalono, także w sposób szczegółowy sytuacji socjalno-bytowej skarżącego. Skarżący z uwagi na trudną sytuację materialną wniósł także o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz przyznanie pomocy prawnej z urzędu.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021r., ustanowiony w drodze prawa pomocy pełnomocnik skarżącego radca prawny A. K., wniosła pismo podtrzymujące zarzuty wniesione przez skarżącego, jednocześnie uzupełniła je wskazując na: naruszenie: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.) poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej i w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej, w szczególności: a)niepoczynienie ustaleń co do skutków zaniechania przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego w pełnej wysokości, tj. zaniechanie ustalenia czy uzasadnione potrzeby bytowe skarżącego w postaci konieczności spożywania posiłków zgodnych z wymogami diety wątrobowej zostaną zaspokojone na poziomie odpowiadającym godności człowieka przy częściowym jedynie wsparciu finansowym ze środków publicznych,

b)niepoczynienie ustaleń czy wysokość przyznanego świadczenia pieniężnego jest odpowiednia i zaspokaja niezbędne potrzeby skarżącego w warunkach odpowiadających godności człowieka;

c) poczynienie nieprawdziwego ustalenia, że skarżący nie współpracuje z pracownikami socjalnymi, gdy tymczasem skarżący współpracuje z pracownikami socjalnymi, w szczególności przedkłada wymagane dokumenty i uczestniczy w wywiadach środowiskowych;

2) art. 8 § 1 k.p.a. z wz. z art. 14 u.p.s. poprzez naruszenie zasady bezstronności i zasady równego traktowania polegające na stygmatyzowaniu skarżącego przez organ II instancji przy dokonywaniu kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji polegające na:

- określaniu skarżącego mianem osoby mającej "postawę roszczeniową",

- dokonywaniu oceny trafności rozstrzygnięcia organu I instancji w oparciu o kryteria nieznane ustawie takie jak: "prezentowanie jedynie roszczeniowej postawy", "każdorazowe odwoływanie się od wszelkiej otrzymanej kwoty",

co spowodowało wydanie przez organ l instancji decyzji niekorzystnej dla skarżącego, gdy tymczasem skarżący podejmuje przewidziane prawem działania w celu realizacji uprawnień przewidzianych w ustawie, a organ nie wykazał jakoby skarżący swoim działaniem sparaliżował lub co najmniej znacząco utrudniał pracę organu I lub II instancji,

3) art. 102 ust. 1 u.p.s. poprzez nierozpoznanie żądania skarżącego dotyczącego przyznania świadczenia z art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s.,

4) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 14 u.p.s. poprzez niewskazanie obiektywnych przyczyn przyznania świadczenia pieniężnego w niepełnej wysokości, brak odniesienia się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów skarżącego, brak ustaleń czy wysokość przyznanego świadczenia pieniężnego jest odpowiednia dla skarżącego i zaspakaja niezbędne potrzeby skarżącego w warunkach odpowiadających godności człowieka, niewskazanie z jakich przyczyn organ uznał za prawidłowe przyznanie skarżącemu świadczenia z programu "Posiłek w domu i w szkole" zamiast wnioskowanego świadczenia w postaci zasiłku celowego, brak oceny dowodów przedłożonych przy wniosku skarżącego, tj. zaświadczeń lekarskich z dnia [...] stycznia 2021 r. / k. 2 akt administracyjnych/.

5) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 14 u.p.s. poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji składników nie mieszczących się w dyspozycji normy wynikającej z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., tj.:

-arbitralnych i emocjonalnie zabarwionych ocen ad personam dotyczących skarżącego,

- arbitralnej i emocjonalnie zabarwionej oceny stosowania przez skarżącego środków prawnych zmierzających do realizacji uprawnień przewidzianych w ustawie, w tym prawa do sądu,

co uzasadnia twierdzenie, że wydanie przez organ II instancji decyzji niekorzystnej dla skarżącego wynikało z kryteriów pozaprawnych,

6) nadużycie uznania administracyjnego polegające na przyjęciu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, decyzja organu I i II instancji mieściła się w zakresie tego uznania, podczas gdy analiza całokształtu okoliczności sprawy uprawnia wniosek przeciwny,

7) art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. poprzez niezastosowanie zasady, że na organie ciąży obowiązek dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, w tym sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącego.

8) art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie.

Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie przez Sąd następujących dowodów: Zaświadczenie z MOPS z K. z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] na okoliczność wykazania powstałych nadwyżek finansowych MOPS w K. z uwagi na wydanie 133. decyzji odmowych, które to nadwyżki finansowe mogą zostać przeznaczone na potrzeby skarżącego celem uzupełnienia wysokości przyznanego świadczenia pieniężnego na realizację uzasadnionych potrzeb bytowych skarżącego w postaci sfinansowania całkowitego kosztu diety wątrobowej,

2) Opinia biegłego lekarza sądowego z dnia [...] stycznia 2017 r. na okoliczność wykazania stałego uszczerbku na zdrowiu skarżącego w obszarze narządu ruchu /kończyny górnej prawej/, co utrudnia skarżącemu w sposób zasadniczy czynności życia codziennego, jak i pracę zawodową w zakresie statycznego, jak i dynamicznego obciążania / s. 4 i n. opinii/,

3) Zaświadczenia lekarskie z dnia [...] czerwca 2019 r.,

4) Zaświadczenia lekarskie z dnia [...] stycznia 2020 r.,

5) Zaświadczenia lekarskie z dnia [...] stycznia 2021 r.;

6) Zaświadczenia lekarskie z dnia [...] sierpnia 2021 r.

pkt 2- 6 na okoliczność wykazania stanu trwałej niezdolności do pracy skarżącego oraz stałej konieczności stosowania specjalistycznej diety wątrobowej trzy razy dziennie.

Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej w części odmawiającej przyznania wnioskowanego świadczenia ponad kwotę przyznaną. Nadto wniosła o przyznanie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2315), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Przy czym wskazać należy, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami i powołaną podstawą prawną.

Wskazać należy, że sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 22 lipca 2021r. Strony zostały poinformowane o powyższym trybie rozpoznania sprawy oraz złożenia w terminie 7 dni ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które mogłyby być złożone lub podniesione na rozprawie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020, poz. 1876 – dalej jako: "u.p.s.") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021., poz. 735 – dalej jako: "K.p.a.").

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 roku nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] lutego 2021 roku przyznającej skarżącemu M. S. zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w ramach wieloletniego programu " Posiłek w szkole i w domu" w kwocie [...]zł miesięcznie od dnia [...] stycznia 2021r. do dnia [...] czerwca 2021r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy zapewnienie posiłku osobom tego pozbawionym. Na podstawie pkt III.2.1 Uchwały nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 udziela się wsparcia w formie posiłku, osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 w/w ustawy, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom starszym, chorym i niepełnosprawnym. W myśl paragrafu 1 pkt 1 lit "a" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej od dnia 01.10.2018 r. kwota kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 701 zł. Zatem 150% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1.051,50 zł. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 24 listopada 2010r. syg.akt II SA/Ke 664/10 zasiłek ten należy utożsamiać z zasiłkiem celowym o którym mowa w art. 39 ust.1 pkt 1 i ust 2 pkt.1 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast z przepisu art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. wynika, iż zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Oczywistym jest, że przepis ten zawiera przykładowe cele, na które może zostać przyznany zasiłek celowy.

Istotne jest, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Zmierza ona do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydawaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 505). Taki charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę decyzyjną, co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie powinien zbadać czy w toku postępowania zebrano w wystarczający sposób materiał dowodowy i czy wyjaśniono w sposób dokładny stan faktyczny sprawy oraz czy w kontekście poczynionych ustaleń odpowiednio zastosowano normy prawa materialnego.

W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie - czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2009 r., I OSK 1535/08).

W ocenie Sądu organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie uchybiły wskazanym powyżej przepisom i dyrektywom, w szczególności w wystarczającym stopniu zebrały i oceniły materiał dowodowy.

Na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej § 1 pkt 1 lit" a" ustala się kryterium dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 701 zł. Jak ustalono w toku przeprowadzanego wywiadu środowiskowego M. S. nie przekroczył tej kwoty jako osoba samotnie gospodarująca, nadto jak ustalono 150% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej to kwota 1,051,50 zł. Wnioskodawca spełnia, zatem kryterium dochodowe stanowiące warunek przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Wobec powyższego bezspornym jest fakt, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania żądanego świadczenia z pomocy społecznej, sporna natomiast jego wysokość.

Kwestią sporną pozostaje w świetle treści odwołania i skargi wysokość przyznanego skarżącemu zasiłku celowego na zakup żywności w ramach wieloletniego programu " Posiłek w szkole i w domu" w kwocie [...]zł miesięcznie od dnia [...] stycznia 2021r. do dnia [...] czerwca 2021r.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012r., sygn. I OSK 407/12, iż wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ winien kierować się przesłankami ustawowymi, w tym między innymi wskazaniami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. stanowiącymi, iż rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec bowiem ograniczonych środków finansowych organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez nie wysokości. Musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych.

Podkreślić przy tym należy, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować zadania z zakresu pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są więc upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. W takich sytuacjach odmowa ich przyznania w pełnym zakresie osobie ubiegającej się o tego rodzaju świadczenia może być podyktowana wyłącznie brakiem dostatecznych środków na ich pokrycie i to nawet wówczas, gdy potencjalny beneficjent, z uwagi na swoją sytuację osobistą i majątkową, spełnia kryteria niezbędne do ich otrzymania (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2661/20; wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3404/18, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. I OSK 447/21, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl dalej CBOSA).

Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W niniejszej sprawie nietrafnym jest zarzut, że w decyzji organów nie wskazano dowodów, z których wynika niemożność organu w przyznaniu wnioskowanego świadczenia w całości. Okolicznością znaną Sądowi z urzędu i wskazywaną przez organy obu instancji jest to, że środki finansowe jakimi dysponują organy nie zabezpieczają większości niezbędnych potrzeb osób uprawnionych. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2021r. wskazano, że zgodnie z Uchwałą Rady Miasta K. Nr [...] z dnia 20 grudnia 2018r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego w celu udzielenia wsparcia w postaci świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup posiłki i żywności dla osób i rodzin objętych wieloletnim rządowym programem pn. "Posiłek w szkole i domu" na lata 2019-2023strona kwalifikowała się do udzielenia wsparcia. Jednakże wysokość kwoty którą kwestionuje strona [...] zł, została ściśle wyliczona, mając na uwadze pozostałych podopiecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Jak wskazano cena jednego posiłku przygotowanego dla podopiecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przez wybraną w drodze postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wynosi [...] zł. Średnia liczba dni roboczych w 2021r. to 22 tak więc [...] dni daje kwotę [...]zł. Organ podkreślił nadto, że skarżący od początku 2020r., jest objęty systematyczną pomocą w formie zasiłku stałego, który także przyznawany jest na zabezpieczenie elementarnych potrzeb skarżącego. Nadto zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej , obowiązek pomocy , wspierania osób potrzebujących nie oznacza , że organy zobowiązane są utrzymywać osoby potrzebujące w pełnym zakresie i finansować ich potrzeby.

Dodatkowo wskazać należy, że powołując się na ograniczone środki przeznaczone na pomoc społeczną organ nie jest zobowiązany do przedstawiania szczegółowych wyliczeń. Stan ten należy uznany za fakt znany organowi z urzędu, który podlega zakomunikowaniu stronie (zob. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 roku, sygn. akt I OSK 470/21, CBOSA).

W niniejszej sprawie organy obu instancji powołały się na szczegółowe wyliczenia uzasadniając prawidłowość swoich decyzji w zakresie przyznania zasiłku celowego na żywność w kwocie [...]zł miesięcznie.

Wobec powyższego, niezasadny okazał się zatem zarzut skarżącego zaniechania jakichkolwiek ustaleń co do rzeczywistych możliwości finansowych organu udzielającego pomocy wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie. Niezasadny pozostaje również zarzut skarżącego co do posiadania 25 tys zł wolnych środków finansowych pozostałych w budżecie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Należy zaznaczyć, iż organ udzielając pomocy nie jest w stanie oszacować, jaka ilość środków pozostanie po udzieleniu pomocy osobom uprawnionym.

Podkreślić także należy, że z treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem pomocy społecznej nie jest pełne finansowanie wszystkich potrzeb uprawnionych, ale jedynie ich dofinansowanie, wspieranie osób w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb, nawet osób niepełnosprawnych mających problemy z podjęciem pracy.

Nietrafny jest, zdaniem Sądu, zarzut jakoby skarżący był stygmatyzowany przez organy. Organy zgodnie z rzeczywistością wskazały, że skarżący M. S. w sposób ciągły korzysta z dostępnych w ramach pomocy społecznej świadczeń, zgodnie z przysługującym mu uprawnieniem. Zgodnie, jednak z utrwalonym orzecznictwem wykładnia przepisu art. 39 ust. 1 u.p.s. nie może prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów. Pomoc społeczna powinna być przeznaczana na zaspokajanie okresowych trudności, a nie polegać na stałym zapewnieniu środków utrzymania wnioskodawcy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 295/08, dostępne CBOSA). Przy tym organy winny mieć na względzie wszystkie wnioski o pomoc i miarkować przyznawane świadczenia tak, aby zapewnić obywatelom równy dostęp do środków publicznych.

Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły wysokość przyznanego zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności na podstawie całego zebranego materiału dowodowego i w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Niezasadny jest zatem zarzut zaniechania obiektywnej oceny braku możliwości finansowych skarżącego umożliwiających dopłatę ze środków własnych do realizacji uzasadnionych potrzeb bytowych oraz niepoczynienia jakichkolwiek ustaleń co do zaspokojenia potrzeb bytowych na poziomie odpowiadającym godności człowieka

Zdaniem Sądu, przyznany zasiłek celowy spełnia wytyczne wynikające z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. oraz uwzględnia zgłoszone i niezbędne potrzeby bytowe skarżącego, tj. zakup opału, butli gazowej, energii, wody i odprowadzanie ścieków, gazu do butli gazowej. Sąd podkreśla, że zasiłek celowy jest jedynie dofinansowaniem i nie musi pokrywać całości wydatków. Zdaniem Sądu organy obu instancji przekonująco wyjaśniły, że kwota przyznana z tytułu zasiłku celowego jest adekwatna zarówno do potrzeb skarżącego, jak i możliwości organu, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz uzasadnieniu decyzji organu I instancji.

W miejscu dodać należy, że pozbawiony uzasadnienia okazał się zarzut sformułowany w punkcie 1 lit c pisma procesowego pełnomocnika z dnia [...] sierpnia 2021r., albowiem organy nie zarzucały wnioskodawcy braku współpracy z pracownikiem organu i okoliczności tej nie uczyniły za podstawę od odmowy przyznania świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności.

Wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego do pisma z dnia [...] sierpnia 2021 roku w postaci zaświadczeń lekarskich, opinii biegłego lekarza sądowego z dnia [...] stycznia 2017r. o stanie zdrowia skarżącego w obrębie narządu ruchu oraz zaświadczenia w postaci powstałych nadwyżek w budżecie Miejskiego O z dnia [...] lutego 2020r.środka Pomocy Społecznej . Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uzupełniające postępowanie dowodowe w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątku, a jego przeprowadzenie pozostawiono uznaniu sądu. W przedmiotowej sprawie nie było konieczności przeprowadzania wskazanych dowodów albowiem nie wnosiły one niczego nowego do sprawy. Nadto przedmiotem oceny organów i Sądu nie była kwestia wysokości zasiłku celowego odnoszącego się do stanu zdrowia skarżącego.

W niniejszej sprawie organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, gdyż podjęły wszelkie wymagane przez ustawę o pomocy społecznej niezbędne działania do ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji. Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły przepisów postępowania, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. Przyznana pomoc pomimo, że nie spełnia oczekiwań skarżącego, została przyznana w zakresie adekwatnym zarówno do potrzeb skarżącego, jak również wysokości środków finansowych posiadanych na ten cel przez organ pomocy społecznej. Zaskarżone decyzje są zgodne z przepisami prawa i zostały wydane po przeprowadzeniu przez organy postępowania administracyjnego, zgodnie z jego naczelnymi zasadami i celem tego postępowania. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znalazł jakichkolwiek podstaw normatywnych do ich uchylenia.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić, jak Sąd orzekł w wyroku.