Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1548/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 193
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Z. T. i J. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Z. T. i J. T. solidarnie kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. T. i J. T. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], wydana w sprawie nakazu rozbiórki wiaty.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne: na skutek zawiadomienia D. Z., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej zwany PINB) w dniu 18 marca 2010 r. przeprowadził czynności kontrolne na działce nr 732 w S. W trakcie oględzin ustalono, że na ww. działce istnieje zadaszenie drewniane o wym. 6,20 m x 5,40 m z dachem drewnianym trójpołaciowym krytym blachodachówką, przylegające do ściany szczytowej budynku mieszkalnego i stanowiące jednocześnie dach nad wiatrołapem. Zadaszenie to usytuowane jest w odległości 1,02 m od ogrodzenia stanowiącego granicę pomiędzy działkami nr 732 i nr 731 oraz w odległości 8,30 m od budynku mieszkalnego murowanego usytuowanego na sąsiedniej nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem J. T. budynek mieszkalny został przez niego zakupiony 31 grudnia 2001 r. W momencie zakupu wiata, która nie jest elementem oddzielnym, już istniała, a sam budynek mieszkalny powstał z końcem lat 70-tych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1978 r. nr [...], wydanego dla poprzedniego właściciela – M. K. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], ww. decyzja z dnia [...] marca 1978 r. została przeniesiona na obecnych właścicieli budynku, tj. Z. i J. T. W dniu 2 października 2003 r. ww. właściciele zawiadomili PINB o zakończeniu budowy. Do zawiadomienia dołączyli oświadczenie kierownika budowy o prawidłowości wykonanych robót zgodnie z projektem i pozwoleniem na budowę. W toku postępowania organ I instancji przesłuchał świadków na okoliczność daty wykonania przedmiotowej wiaty. Ustalił, że w latach 2001-2003 obowiązywał Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...] – teren oznaczony symbolem H-22(MN) – Strefa mieszkaniowo usługowa o niskiej intensywności. Natomiast w latach 2004-2005 dla terenu na którym znajduje się przedmiotowa działka brak było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

PINB postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nakazał przedłożenie dokumentów wymienionych w tym postanowieniu.

Wobec niewywiązania się przez Z. i J. T. z nałożonego obowiązku - PINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], nakazał wyżej wymienionym rozbiórkę wiaty dobudowanej do budynku mieszkalnego na działce nr 732 położonej w S. przy ul. W. [...], bez pozwolenia na budowę, wymaganego przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; zwanej dalej P.b.)

W odwołaniu od tej decyzji J. T. i Z. T. wnieśli o jej uchylenie

i umorzenie postępowania. Wyjaśnili, że zadaszenie przylega do ściany budynku mieszkalnego, jest z nim konstrukcyjnie połączone i stanowi dach nad wiatrołapem. W trakcie kontroli przedłożyli decyzję o pozwoleniu na budowę, zaś budynek nabyli 31 grudnia 2001 r., a wówczas wiata już istniała. Podnieśli, że zastosowanie art. 48 P.b. w okolicznościach sprawy jest nieporozumieniem, gdyż budynek został legalnie wybudowany, a po oddaniu do użytkowania nie wykonywali żadnych robót. Zdaniem odwołujących nie udowodniono, że wiata jest samowolą budowlaną, że wybudowana została niezgodnie z projektem, nie udowodniono daty budowy wiaty oraz przyjęto do orzekania niewłaściwe przepisy.

WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu WINB wskazał na uzupełnienie postępowania dowodowego i podał, że w tym celu pismem z dnia 9 września 2011 r. wezwał Z. i J. T. do przedłożenia projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] marca 1978 r. udzielającej poprzedniemu właścicielowi M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 732 w S. Wobec nieprzedłożenia powyższego dokumentu i wyjaśnieniu przez ww., że nie posiadają kompletnej dokumentacji budowy, (gdyż ta nie została im w całości przekazana przez poprzedniego właściciela), WINB zwrócił się do organu I instancji o przekazanie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, której brak w aktach, a która to stanowiła załącznik do zawiadomienia o zakończeniu budowy. W odpowiedzi PINB wyjaśnił, że do zawiadomienia o zakończeniu budowy Z. i J. T. dołączyli, w miejsce wymaganej inwentaryzacji, mapę do celów opiniodawczych z datą 1 października 2003 r., na której brak jest przedmiotowej wiaty. WINB uznał, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Podał, że w okolicznościach sprawy zastosowanie znajdują przepisy aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Wbrew twierdzeniom odwołujących nie mają zastosowania przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż postępowanie dotyczy samowolnie wybudowanej po 2003 r. wiaty, a nie budynku mieszkalnego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z [...] marca 1978 r. Decyzja o pozwoleniu na budowę została przeniesiona na Z. i J. T., a zatem przejęli oni wszystkie zobowiązania wynikające z pozwolenia na budowę budynku. Przedłożony do zawiadomienia o zakończeniu budowy dziennik budowy nie zawiera żadnego wpisu dotyczącego wykonania wiaty o wym. 6,20 m x 5,14 m. W ocenie organu skoro sami inwestorzy zawiadamiając o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego dołączyli zamiast inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, mapę do celów opiniodawczych, z datą 1 października 2003 r., na której brak jest przedmiotowej wiaty, to uznać należy, że została ona wykonana po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego. WINB podał że dobudowana do budynku mieszkalnego wiata jest obiektem budowlanym, na którego wykonanie wymagane było uzyskanie pozwolenie na budowę, a którego inwestorzy nie posiadają. W związku z powyższym w sprawie znajduje zastosowanie art. 48 P.b. W ocenie organu odwoławczego wobec niewykonania nałożonych na inwestorów obowiązków i nieprzedłożenia dokumentów nakazanych postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., słusznie PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b. nakazał rozbiórkę przedmiotowej wiaty.

Z. T. i J. T. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skargę na decyzję WINB z [...] kwietnia 2012 r., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 28 P.b., niewłaściwą kwalifikację obiektu i zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej tj. art. 48 P.b., zamiast art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 P.b. oraz naruszenie ogólnych zasad postępowania tj. art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Powtórzyli argumentację zawartą w odwołaniu i podnieśli, że w dniu nabycia budynku istniała już wiata, która jest z nim trwale i konstrukcyjnie połączona oraz stanowi dach nad wiatrołapem. W ocenie skarżących mapa z datą 1 października 2003 r. nie stanowi wiarygodnego dowodu, a widniejąca na niej data dotyczy jej wydania, a nie aktualizacji w terenie. Inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza, zgodnie z art. 57 ust. 1 P.b. winna znajdować się w aktach sprawy.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

WSA wyrokiem z 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 601/12, oddalił skargę Z. T. i J. T.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Z. T. i J. T. - wyrokiem z 24 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 369/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. W uzasadnieniu NSA wskazał, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie odniósł się w dostateczny sposób w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów przedstawionych w skardze, jak też dotyczących zasadności lub niezasadności nałożenia na inwestorów obowiązków postanowieniem PINB z dnia [...] października 2010 r. Zdaniem NSA także ocena przez Sąd pierwszej instancji postępowania administracyjnego w zakresie uczynienia zadość wymogom art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. budzi uzasadnione wątpliwości. WSA, za organami nadzoru budowlanego, przyjął, że sporna wiata została wykonana po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego. NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę winien poddać analizie zaskarżoną decyzję oraz skontrolować prawidłowość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organy administracji przez pryzmat art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w tym poprawność dokonanej oceny dowodów w zakresie zgodności z przepisami prawa procesowego, przy uwzględnieniu powyższych kwestii. Nadto NSA zwrócił uwagę, że możliwości zastosowania art. 48 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, a także art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 Prawa budowlanego jest uzależniona od wyjaśnienia, czy według projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją udzielająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego sporna "wiata" (zadaszenie) stanowi część budynku mieszkalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy podkreślić, że NSA wyrokiem z dnia 24.07.2014 r. sygn. akt II OSK 369/13 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11.10.2012 r. II SA/Rz 601/12 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd i orzekające w sprawie organy są związane zarówno oceną prawną jak i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania (art. 193 w zw. z art. 153 p.p.s.a.). NSA podkreślił, że jak wynika z akt sprawy organ nadzoru budowlanego nie zwracał się do organu architektoniczno - budowlanego z zapytaniem o dokumentację dotyczącą budynku mieszkalnego, a niewątpliwie projekt budowlany mógłby wyjaśnić kwestię, czy "wiata" – jak ją nazywają organy nadzoru budowlanego – stanowi czy też nie stanowi części budynku mieszkalnego. Jest to istotne tym bardziej, że poprzedni właściciel nieruchomości – M. K. i jego pełnomocnik Z. C. twierdzą, że ganek – wiatrołap istniał w dacie zbycia nieruchomości, a kierownik budowy J. C. oświadczył tak – składając zeznania w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jak i składając oświadczenie jako kierownik budowy (załączone do zawiadomienia z dnia 30 września 2003 r. o zakończeniu budowy) - że budynek mieszkalny został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym, wskazując na połączenie belek konstrukcyjnych wiaty z konstrukcją ściany zewnętrznej budynku.

Jednocześnie z materiału dowodowego sprawy nie wynika, czy według projektu budowlanego "wiata" stanowiła część budynku. Jeśli bowiem "wiata" (zadaszenie) według projektu budowlanego stanowiła część budynku, to tym samym była objęta pozwoleniem na budowę, a to oznaczałoby, że inwestorzy nie dopuścili się samowoli budowlanej i nie było podstaw do nakładania na nich obowiązków określonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r. W takiej sytuacji brak byłoby podstaw do stosowania w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego.

Zauważyć należy, iż decyzją Naczelnika Miasta z dnia [...] marca 1978 r. – wydaną po rozpatrzeniu wniosku M. K. - udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego według projektu typowego typ. WB-3251 i ogrodzenia parceli. W tej sytuacji rodzi się pytanie, czy – w razie nie dysponowania projektem budowlanym przez inwestorów, M. K. i organ architektoniczno – budowlany jest możliwe "dotarcie" do tego typowego projektu budowlanego i zapoznanie się z nim.

Nadto zaznaczyć należy, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. Prezydent Miasta [...] przeniósł powyższą decyzję udzielającą pozwolenia na budowę na Z. i J. T. To zaś oznacza, iż w aktach tejże sprawy mogą znajdować się dokumenty, które być może pozwolą wyjaśnić sporne okoliczności niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy dopiero stwierdzenie niemożności zapoznania się z projektem budowlanym uzasadnia oparcie się organu w zakresie ustaleń faktycznych na zeznaniach stron i świadków.

Przypomnieć należy, iż zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwością decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 19 marca 1981 r., SA 234/81, ONSA 1981/1/23 ). Jeśli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić ( por. wyrok NSA z dnia 7 maja 1985 r., II SA 318/85, GP 1986/9/ 46).

Z powyższych względów podzielić należy zarzut, że organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., także w zakresie ustalenia, że sporna wiata została wykonana po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego.

Przesądzenie przez NSA wadliwości przeprowadzenia przez organy postępowania dowodowego w istotnym zakresie, wskazanie na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w oczywisty sposób przekłada się na tezę, że stan faktyczny w niniejszej sprawie nie został ustalony prawidłowo.

Organy przedwcześnie przyjęły więc, że doszło przy budowie wiaty do samowoli budowlanej realizowanej bez koniecznego pozwolenia na budowę. Nie wiadomo na pewno kiedy powstała wiata, czy może wraz z budynkiem mieszkalnym ewentualnie później na podstawie pozwolenia na budowę.

Należy ustalić, czy ewentualnie nie doszło jedynie do odstępstwa od projektowanego zamierzenia inwestycyjnego.

Konsekwencją powyższych uwag jest stwierdzenie, że wydanie przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego postanowienia z dnia [...].10.2010 r. było przedwczesne. Nie wiadomo bowiem czy w niniejszej sprawie norma ta w ogóle będzie miała zastosowanie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie WINB z dnia [...].10.2010 r.

W ponownym postępowaniu organy przeprowadzą postępowanie według wskazówek zawartych w treści niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.