Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 754/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz lp. 4.1 załącznika do tej ustawy
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: par. 3 i par. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 151 poz 1089
law: Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. G. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2007 r. w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD) przeprowadził kontrolę drogową pojazdu marki [...] nr rej. [...] z naczepą marki [...] nr rej. [...], należącego do M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w B. W momencie kontroli przedmiotowym pojazdem kierował M. K., który wykonywał przewóz drogowy rzeczy – ładunku o masie 25.000 kg z miejscowości J. do M. W oparciu o ustalenia protokołu kontroli, a także o ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania, w dniu [...] września 2007 r. WITD wydał decyzję, którą na podstawie przepisów art. 93 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm. (dalej t.d.), a także lp. 4.1 załącznika do tej ustawy, nałożył na M. G. (dalej skarżący) karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Powyższe naruszenie polegało na nieokazaniu przez kierowcę odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej. Organ pierwszoinstancyjny wskazał też, że na szybie kontrolowanego pojazdu naklejony był samoprzylepny odcinek miesięcznej karty opłaty drogowej o nr [...], którego daty rozpoczęcia ważności nie można było odczytać (czytelny tj. przedziurkowany był rok – 2007 i miesiąc – czerwiec). Ponadto WITD podniósł, iż dokonano ważenia w/w pojazdu, w wyniku którego stwierdzono przekroczenie dozwolonych nacisków na oś ciągnącą o 2.250 kg. Okoliczność ta nie stała się jednak przedmiotem postępowania organu w tej sprawie.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od w/w decyzji, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa), art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 t.d. oraz lp. 4.1 załącznika do t.d., a także § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych – Dz. U. Nr 151, poz. 1089 (dalej rozporządzenie), decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymał w mocy decyzję WITD z dnia [...] września 2007 r.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 t.d., za przejazd po drogach krajowych podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty. Natomiast stosownie do treści art. 87 ust. 1 t.d., podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu jest obowiązany mieć przy sobie m. in. dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. GITD wyjaśnił też, iż w myśl przepisów § 3 rozporządzenia, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z dwóch części: winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie. Natomiast – zgodnie z ust. 4 § 3 - nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty: winieta nieprzedziurkowana lub nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1; uszkodzone winieta lub odcinek kontrolny; odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej; jak również odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w inny sposób uniemożliwiający sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń. Jednocześnie organ podniósł, iż w myśl § 4 rozporządzenia, kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym. Z kolei ust. 3 § 4 rozporządzenia stanowi, że kartą nieprawidłowo wypełnioną jest karta: wypełniona niezgodnie z ust. 2 (czyli bez wpisanego nr rej. pojazdu), a także wskazująca na ingerencję w pola podlegające wypełnieniu.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził, iż WITD prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że strona wywiązała się z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (na dowód czego przedstawiła dowód wniesienia opłaty drogowej), GITD wskazał, iż okoliczność ta nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Bezsporny jest bowiem stwierdzony w toku kontroli brak odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej. Fakt ten potwierdza protokół przesłuchania świadka (kierowcy kontrolowanego pojazdu) oraz oświadczenie kierowcy z dnia [...] lipca 2007 r. (z którego wynika, że odcinek kontrolny uległ zagubieniu). Za niezasługujący na uwzględnienie organ II instancji uznał również zarzut skarżącego dotyczący niedostatecznego dokonania przez funkcjonariusza oględzin odcinka winiety naklejonego na czołową szybę pojazdu. Motywując powyższe stanowisko GITD podkreślił, iż okoliczność, że w dniu kontroli na przedniej szybie pojazdu znajdowała się samoprzylepna winieta o nr [...] z niedającą się odczytać datą rozpoczęcia ważności, znajduje potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu kontroli. Ponadto organ II instancji podniósł, iż kierowca kontrolowanego pojazdu podpisał bez zgłaszania uwag protokół kontroli, potwierdzając prawidłowość ustalonego stanu faktycznego.

Jako podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie organ wskazał art. 92 ust. 1 t.d. - Kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego przepisu jest treść lp. 4.1 załącznika do t.d. sankcjonującego opisane w nim naruszenie (tj. wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych) karą pieniężną w wysokości po 3.000 zł.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji pierwszo- i drugoinstancyjnej. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie następujących przepisów:

• § 3, 4 i 5 rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych,

• art. 93 ust. 7 t.d. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa,

• art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia przedmiotowej sprawy, a w szczególności niedostateczne dokonanie oględzin odcinka winiety przyklejonej do czołowej szyby pojazdu oraz poprzestanie na stwierdzeniu, że nie ma możliwości odczytania dnia, w którym została ona wykupiona i przedziurkowana, a także pominięcie dowodu zakupu opłaty potwierdzającego termin jej ważności.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że dopełnił obowiązku przewidzianego przepisem § 3 ust. 1 rozporządzenia (w świetle którego, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat), co wykazał przedstawiając dowód zakupu karty opłaty. Tymczasem inspektor przeprowadzający kontrolę drogową stwierdził, iż nie ma możliwości odczytania dnia, w którym winieta została wykupiona i przedziurkowana, a w toku postępowania administracyjnego nie został uwzględniony dowód zakupu karty opłaty potwierdzający termin jej ważności. Ponadto przepisy § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia nie nakładają na przewoźnika obowiązku przedziurkowania winiety, a jedynie zobowiązują go do prawidłowego umieszczenia jej na szybie czołowej pojazdu oraz wyposażenia kierowcy w odcinek kontrolny zawierający nr rej. pojazdu. Powyższy obowiązek został, zdaniem skarżącego, wypełniony. Jednakże organ I instancji nie przyjął oświadczenia kierowcy, w którym wskazał on, że został wyposażony przez właściciela firmy w ważną opłatę drogową, lecz zagubił odcinek kontrolny winiety. Wystąpiła zatem okoliczność, której przedsiębiorca nie mógł przewidzieć. W tym kontekście skarżący zwrócił uwagę na treść przepisu § 5 rozporządzenia dotyczącego zwrotu niewykorzystanej opłaty rocznej z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy. Przepis ten nie wymienia enumeratywnie przesłanek, w których zwrot ten jest możliwy, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Dlatego należy dopuścić możliwość wystąpienia takich przyczyn jak rozbicie szyby czołowej powodujące utratę naklejonego na niej odcinka winiety czy wspomniane wyżej zagubienie odcinka kontrolnego opłaty.

W konkluzji skarżący zaakcentował, że dokonał zakupu winiety, wyposażył kierowcę w prawidłowo wypełniony odcinek kontrolny oraz umieścił odcinek samoprzylepny na szybie czołowej pojazdu. Wyczerpuje to, jego zdaniem, dyspozycję przepisu art. 93 ust. 7 t.d., zgodnie z którym nie wydaje się decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznoprawnego z daty ich wydania.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa).

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja WITD z dnia [...] września 2007 r. naruszają prawo materialne i procesowe.

Stosownie do przepisu art. 42 ust. 7 t.d., minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia, rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych - zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust. 2 t.d., oraz trybu jej wnoszenia i sposobu rozliczania w przypadku niewykorzystania (...), a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie przedmiotowej opłaty. W ramach tego upoważnienia ustawowego Minister Transportu wydał ww. rozporządzenie z dnia 8 sierpnia 2006 r., stanowiąc w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, iż uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat.

Stosownie do treści § 3 ust. 2 rozporządzenia, karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

W przepisie § 3 ust. 3 rozporządzenia Minister Transportu wskazał natomiast, że dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, czyli obie części karty łącznie.

Z kolei w kluczowych dla rozstrzygnięcia tej sprawy – zdaniem Sądu – przepisach § 3 ust. 4 rozporządzenia organ ten ustalił, iż: "Nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty:

1) odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1;

2) uszkodzona winieta lub odcinek kontrolny w sposób uniemożliwiający odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego lub daty ważności karty;

3) odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej;

4) odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń."

W związku z tą regulacją należy zatem podnieść, że skoro delegacja ustawowa zawarta w art. 42 ust. 7 t.d. upoważniała organ wyłącznie do określenia "trybu wnoszenia opłat" (Minister Transportu uczynił temu zadość, określając w przepisie § 3 ust. 1 sposób / tryb uiszczenia opłaty poprzez jej nabycie w upoważnionej jednostce), to wprowadzenie w rozporządzeniu dodatkowej materii zawartej w § 3 ust. 4 - poprzez wskazanie, co nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty - nie znajduje uzasadnienia w zakresie tej delegacji. Zważywszy na cytowaną wyżej treść art. 42 ust. 7 t.d., odnośnie dokumentowania wniesienia opłaty minister właściwy do spraw transportu umocowany został w tym przepisie jedynie do określenia wzorów dokumentów potwierdzających jej wniesienie. Taki też zakres regulacji określa § 1 ww. rozporządzenia wykonawczego. Upoważnienie ustawowe z art. 42 ust. 7 nie obejmowało natomiast możliwości zmian zasad dowodzenia określonych w ustawach regulujących postępowanie administracyjne, w szczególności w przepisach kpa. Przeniesienie regulowanej ustawowo materii zasad postępowania dowodowego do aktu normatywnego rangi podustawowej (jakim jest ww. rozporządzenie) narusza bowiem zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Wobec tego użyte w § 3 ust. 4 rozporządzenia sformułowanie "nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty (...)" odnoszące się m.in. do odcinka kontrolnego lub winiety nieprzedziurkowanych czy też uszkodzonych, może być odczytane co najwyżej jako podstawa uznania, że w opisanych w przepisach tego paragrafu okolicznościach dowód uiszczenia opłaty nie odpowiada wzorowi określonemu w tym rozporządzeniu. Nie stanowi natomiast przesłanki wyłączającej możność przyjęcia, że opłata w rzeczywistości została uiszczona, gdy są na to inne dowody (por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 593/08). Analogicznie należy dopuścić możliwość dowodowego wykazania faktu uiszczenia opłaty w sytuacji, gdy kontrolowany podmiot w ogóle nie okazał - jak w sprawie niniejszej – odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej, przy czym na szybie pojazdu naklejona była winieta samoprzylepna oznaczona numerem, z niedającą się w całości odczytać datą ważności. Uwaga ta jest konieczna na tle treści cytowanego wyżej § 3 ust. 3 rozporządzenia, w którym używa się sformułowania "dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii (...)".

Skoro wskazane wyżej uregulowania rozporządzenia ograniczające zakres dowodzenia faktu uiszczenia opłaty nie mieszczą się w granicach delegacji ustawowej z art. 42 ust. 7 t.d., naruszając w ten sposób art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (zgodnie z tym przepisem, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu), to w sprawie zachodzi podstawa dla odmowy stosowania wskazanych przepisów rozporządzenia przez Sąd (por. też wyrok NSA z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1403/05, publ. Wokanda 2006, nr 5, 35).

Zważyć też wypada, że ustawa o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną za nieuiszczenie wymaganej opłaty drogowej (por. przepisy art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1 t.d. i załącznika do tej ustawy).

Ustawodawca w załączniku do ustawy o transporcie drogowym nie przewidział nakładania na przedsiębiorców sankcji za ogólnie określone niezachowanie wymogów związanych z dokumentowaniem uiszczenia opłaty. W ww. wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 593/08 NSA postrzega tę okoliczność w kategoriach zaniedbania ustawodawcy, który nie zareagował na zmiany wynikające z nowych przepisów wykonawczych wprowadzających obowiązki dotyczące winiet jako części kart opłat (to samo dotyczy odcinków kontrolnych). Istotne jest jednak, że z przepisów ustawy ani załącznika nie wynika podstawa do ograniczeń dowodowych w zakresie wykazywania faktu uiszczenia opłaty w sytuacji braku odcinka kontrolnego karty opłaty, czy nieumieszczenia winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu. Tak samo jak nie ma też podstawy do wymierzenia kary pieniężnej z powodu tylko i wyłącznie wystąpienia tych okoliczności. Składająca się na konstytucyjną zasadę państwa prawnego zasada przyzwoitej legislacji wymaga bowiem, by nakładanie na obywatela sankcji za naruszenie prawa znajdowało oparcie w wyraźnie sformułowanym przepisie rangi ustawowej. Brak takiego przepisu nie może być zastępowany sięganiem do przepisów regulujących podobne sytuacje, w tym przypadku wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Tego rodzaju działanie w tej sprawie doprowadziło do efektu w postaci nałożenia kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty z pominięciem postępowania dowodowego co do faktu jej uiszczenia. Należy bowiem zwrócić uwagę, że powołane przez organy obu instancji przepisy § 3 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, wyraźnie stanowią, iż uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty w sposób wskazany w § 3 ust. 1. Skoro na szybie kontrolowanego w dniu [...] lipca 2007 r. pojazdu naklejony był samoprzylepny odcinek miesięcznej karty opłaty drogowej (winieta) o nr [...] (z czytelnym, tj. skasowanym/przedziurkowanym rokiem – 2007 oraz miesiącem – VI czerwiec, natomiast nieczytelny był dzień – przy czym w grę wchodził 17,18 lub 19 dzień miesiąca), a skarżący przedłożył dowód wniesienia opłaty drogowej (z którego wynika, iż miesięczna karta opłaty drogowej o ww. nr została zakupiona w dniu 18 czerwca 2007 r.), to brak było podstaw aby uznać, że w sprawie należy zastosować przepis lp. 4.1 załącznika do t.d., nakładający karę pieniężną w wysokości 3.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Należy na marginesie odnotować, że dla pozostałych deliktów, to jest wykonywania przewozu drogowego z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego (lp. 4.2) i wykonywania przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą za przejazd po drogach krajowych (lp. 4.3), ustawodawca przewidział kary pieniężne w wysokości po 1.000 zł. Zatem najdotkliwiej karany jest delikt polegający na naruszeniu obowiązku uiszczania opłaty za przejazd pojazdami samochodowymi po drogach krajowych. Łagodniej karane jest natomiast, oprócz wykonywania przewozu z opłatą niższą niż wymagana, niezachowanie wymogów związanych z dokumentowaniem uiszczenia takiej opłaty, które jednak nie zostało określone w sposób ogólny, lecz ściśle – jako nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.

W niniejszej sprawie organy Inspekcji Transportu Drogowego – wbrew postanowieniom przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 kpa – nie wyjaśniły w toku postępowania wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Nie podały też przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej. W szczególności nie wzięto pod uwagę, iż w stanie faktycznym ustalonym w sprawie brak było znamion deliktu określonego w lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, zwłaszcza jeśli zważy się, iż podczas kontroli okazano naklejony na szybie w/w samoprzylepny odcinek karty opłaty (winietę), a na etapie postępowania wyjaśniającego skarżący przedłożył dowód wniesienia opłaty, w którym wyszczególniono datę zakupu tej karty oraz jej numer, który zgadza się z numerem winiety (por. karty 27, 31 i 38 akt administracyjnych).

Organy administracji, wbrew ciążącemu na nich obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, nie podjęły w tej sytuacji dodatkowych czynności w toku postępowania, aby jednoznacznie ustalić fakt uiszczenia przez stronę stosownej opłaty za przejazd pod drogach krajowych, w szczególności nie uwzględniły okoliczności, iż na szybie przedniej pojazdu umieszczona została w sposób trwały samoprzylepna winieta (czyli druga część karty opłaty), co wszak uniemożliwiało wykorzystanie jej na inny pojazd, wobec nieodwracalnego zużycia.

Dlatego, w ocenie Sądu, działanie organów obu instancji naruszyło przepisy prawa w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2007 r.

Na marginesie należy nadmienić, że w świetle wydanego w dniu 25 marca 2010 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt P 9/08, sformalizowany mechanizm uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych pozwala na przypisanie karty do określonego pojazdu i czasu przejazdu, służąc zapobieganiu wielokrotnemu jej wykorzystaniu przez więcej niż jeden pojazd lub przez jeden pojazd ale w różnym czasie. Ustalenie nieodwracalnego zużycia karty wyklucza takie wykorzystanie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152 oraz art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.