Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 837/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6m ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 1d, ust. 2, ust. 2a, ust. 3, ust. 4, ust. 5, art. 5 ust. 1 pkt 3, pkt 3b,
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od kwietnia do czerwca 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. D. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] po rozpoznaniu z odwołania M. D. (dalej: "strona", "skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od kwietnia do czerwca 2020 r. w kwocie [...]zł za każdy miesiąc, dotyczącej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta S. określił stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dotyczącej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], za okres od kwietnia do czerwca 2020 r. w kwocie [...]zł za każdy miesiąc.

Organ I instancji wskazał, że w świetle ustaleń oraz informacji przekazanych z firmy [...] - właściwą stawką opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w okresie objętym postępowaniem, jest w przedmiotowej sprawie stawka dla odpadów zbieranych i odbieranych nieselektywnie.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. strona odwołała się od powyższej decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

naruszenie art. 6m ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm., dalej: u.c.p.g.) w związku z § 3 uchwały nr [...] 5 Rady Miasta S. z dnia [...] października 2015 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości,

naruszenie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo braku powiadomienia przez podmiot odbierający.

Organ odwoławczy we wskazanej na wstępie decyzji, powołał ramy prawne sprawy, a następnie wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że strona zadeklarowała zamieszkanie w nieruchomości przy ul. [...] w S. w 2016 r., składając wówczas pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (w dniu [...] marca 2016 r.). W ocenie Kolegium, w przypadku zmiany danych, będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zastosowanie ma przepis art. 6m ust. 2 u.c.p.g.

Zgodnie z twierdzeniem strony, złożyła ona elektronicznie deklarację w dniu [...] marca 2021 r. i deklaracja ta dotyczyła dwóch nieruchomości. Natomiast - w opinii strony - organ błędnie uznał, iż deklaracja nie może dotyczyć dwóch nieruchomości. Strona podkreśla fakt elektronicznego złożenia deklaracji twierdząc, iż ma to podstawowe znaczenie, albowiem treść samej deklaracji, a z pewnością sposób jej wypełnienia, różni się od formularza wypełnianego w formie pisemnej.

Kolegium wskazało, że strona twierdzi także, jakoby wypełniając elektronicznie deklarację nie miała wiedzy, że jeden formularz dotyczy jednej nieruchomości, bowiem w formie pisemnej formularz zawiera informację, iż jest przeznaczony dla jednego gospodarstwa domowego. Takiej adnotacji nie ma natomiast przy wypełnianiu deklaracji w formie elektronicznej (jako dowód przedstawiono zrzut ekranu). W sekcji D w pozycji nr 23 formularza strona, jako właścicielka dwóch nieruchomości, zaznaczyła dwa punkty wywozowe, w związku z czym domniemywać należy, iż było dla niej logiczne i nie budziło żadnych wątpliwości, że jedną deklaracją objęła dwa punkty wywozowe, skoro system informatyczny umożliwił jej takie działanie. Tymczasem - zdaniem organu pierwszej instancji jest wprost przeciwnie - deklaracja wypełniona w marcu 2020 r. została złożona tylko dla jednej nieruchomości - przy ul. [...].

Odnosząc się do powyższego, Kolegium wskazało, że wbrew twierdzeniom strony deklaracja nie została złożona elektronicznie w dniu [...] marca 2020 r. W tym dniu istotnie strona wypełniła deklarację, korzystając z udostępnionego na stronie internetowej Urzędu generatora e- deklaracji, jednak samą deklarację złożyła w formie papierowej w dniu [...] kwietnia 2021 r.

Organ odwoławczy zauważył, że sama strona zaznacza, że finalnie deklaracja została jednak wydrukowana i dostarczona postaci wydruku. W ocenie Kolegium, właścicielka nieruchomości miała zatem, a przynajmniej powinna mieć, wiedzę, że jeden egzemplarz jest przeznaczony dla jednego gospodarstwa domowego, miała bowiem możliwość zapoznania się ze wszystkimi objaśnieniami, zawartymi w formularzu deklaracji.

Kolegium dodało , że nawet gdyby deklaracja została wypełniona elektronicznie, podpisana podpisem elektronicznym i przesłana elektronicznie, to system umożliwia wizualizację deklaracji w takiej postaci, jaka odpowiada formie papierowej, zatem z wszelkimi objaśnieniami.

Kolegium zauważyło, że na stronie internetowej Urzędu Miasta S. od wielu lat znajdują się informacje dotyczące deklaracji, w tym przykłady wypełnienia deklaracji, wraz z aktualizacjami wynikającymi np. z wprowadzenia przez Radę Miasta S. nowych formularzy. Wskazano także, na 3 rodzaje formularzy obowiązujące na terenie miasta S.: DOP-1 dla zabudowy jednorodzinnej, DOP-2 dla zabudowy wielorodzinnej oraz jednorodzinnej, w której zużycie wody nie przekracza określonej ilości metrów sześciennych oraz DOP-3 dla nieruchomości niezamieszkanych, objętych gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. We wszystkich tych formularzach są części, które są identyczne, takie, jak np. dane właściciela, adres nieruchomości, dla której składana jest deklaracja, w związku z czym rozwiązania systemowe dla tych części są identyczne. System umożliwia zatem wprowadzenie zarówno wielu adresów nieruchomości, jak i wielu adresów punktów wywozowych, co jest szczególnie przydatne w zabudowie wielorodzinnej, gdzie jedna nieruchomość może mieć wiele adresów i wiele punktów wywozowych. W związku z tym uznać należy, że Strona miała możliwość wprowadzenia dwóch adresów nieruchomości, dla której składała deklarację, czego jednak nie uczyniła.

W związku z tym organ odwoławczy poddał w wątpliwość twierdzenia strony, że dopiero w aktualnie obowiązującym formularzu elektronicznie można wprowadzić więcej niż jeden adres nieruchomości, natomiast takich możliwości nie dawał poprzedni formularz. Rozwiązania systemowe typu "dodaj kolejny adres" dla nieruchomości, a nie tylko punktu wywozowego, są bowiem stosowane w generatorze e-deklaracji od początku udostępnienia tego generatora właścicielom nieruchomości. Dopisane adresy widoczne są w załączniku elektronicznym "Adresy nieruchomości". Kolegium stwierdziło dalej, że w załączniku dołączonym przez stronę w adresach nieruchomości figuruje jedynie ul. [...].

Kolegium zauważyło nadto, że wprowadzenie przez stronę przy składaniu deklaracji dla zabudowy jednorodzinnej, dwóch adresów nieruchomości wzbudziłoby wątpliwości pracowników organu.

W części D deklaracji wpisuje się bowiem "DANE DOTYCZĄCE NIERUCHOMOŚCI, DLA KTÓREJ SKŁADANA JEST DEKLARACJA". W opisie części D formularza użyto zatem liczby pojedynczej: nieruchomości, dla której składana jest deklaracja, a nie nieruchomości, dla których składana jest deklaracja. W części D deklaracji, w adresie nieruchomości, dla której strona złożyła deklarację, wpisano jednak tylko jeden adres, tj. ul. [...]. Tylko w miejscu na wskazanie lokalizacji pojemników (punkty wywozowe) wpisano dwa adresy. Wprowadzenie dwóch adresów punktów wywozowych nie budzi jednak żadnych wątpliwości, bowiem wprowadzając rozwiązania w generatorze e-deklaracji założono, że właściciele nieruchomości, nawet w zabudowie jednorodzinnej, mogą wskazać dla jednej nieruchomości kilka adresów lokalizacji pojemników, np. wówczas, gdy pojemnik zlokalizowany jest u zbiegu dwóch ulic.

Kolegium stwierdziło następnie, że strona powinna mieć świadomość, iż dla każdej nieruchomości składa się odrębną deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bowiem do tej pory dla każdej z nieruchomości składała odrębne deklaracje (dla ul. [...] w 2013 i 2014 r, a dla ul. [...] w 2016 r.) oraz w związku ze zmianą stawek opłaty od lipca 2019 r.- a następnie od stycznia 2020 r. - otrzymywała dla każdej z tych nieruchomości odrębne zawiadomienia o zmianie wysokości opłaty. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stroną, iż zadeklarowała ona opłatę dla dwóch nieruchomości w kwocie [...]zł, bowiem kwota wpisana w formularzu w wysokości [...] zł była wartością "stałą" i system elektroniczny nie pozwalał na jej zmianę. Formularz DOP-l jest przeznaczony dla jednego gospodarstwa domowego, co wynika z opisu w formularzu. W związku z czym jest oczywiste, że system nie zezwala na zadeklarowanie wielokrotności tej kwoty. Właściciel nieruchomości ma bowiem obowiązek zadeklarować opłatę w wypełnionej prawidłowo, zgodnie z wymogami, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a nie na przelewach bankowych.

W ocenie Kolegium, uprawnione jest zatem stanowisko, w myśl którego w kwietniu 2020 r. strona złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. [...]. Deklarację zmieniającą sposób zbierania odpadów a tym samym zmniejszającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości w S. przy ul. [...], złożyła dopiero w dniu [...] lipca 2020 r., z mocą obowiązującą wstecz, co jest sprzeczne z art. 6m ust. 4 u.c.p.g., zgodnie z którym deklaracja złożona w lipcu 2020 r. nic może wywoływać skutku z datą wcześniejszą.

Zdaniem Kolegium, czynności zmierzające do ustalenia wszystkich istotnych dla przedmiotowej sprawy okoliczności ustalone zostały za pomocą możliwie najprostszych środków, prowadzących do jej załatwienia, a zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny. Pozwala on w sposób jednoznaczny stwierdzić, że strona segregację odpadów w nieruchomości przy ul. [...] w S. zadeklarowała w lipcu 2020 r. W rozpoznawanej sprawie istotne zatem było ustalenie, czy w nieruchomości w S. przy ul. [...] w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r była faktycznie prowadzona segregacja odpadów komunalnych, a nie tylko segregacja zadeklarowana w celu obniżenia stawki opłaty.

Wskazano, że jest oczywiste, że prowadząc postępowanie w 2021 r. organ pierwszej instancji nie mógł podjąć w terenie czynności zmierzających do ustalenia sposobu zbierania odpadów komunalnych w okresie wstecznym, tj. od kwietnia do czerwca 2020 r. Segregację odpadów na nieruchomości mogła potwierdzić jedynie firma odbierająca odpady komunalne z terenu nieruchomości przy ul. [...] w S., tj. [...]. Ustaleń w [...] należało dokonać również z tego względu, iż w 2020 r. na terenie S. wyższa stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązywała, gdy odpady nie były zbierane i odbierane w - sposób selektywny, a to oznacza, że niższą stawkę opłaty można było zastosować tylko wówczas, gdy były spełnione dwa warunki: odpady były zbierane w sposób selektywny i odbierane w sposób selektywny.

Zdaniem organu odwoławczego, nie można zatem zgodzić się z zarzutem strony, że dokonano ustaleń o braku odbioru w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r. odpadów selektywnych w firmie [...], podczas, gdy nieruchomość w tym czasie była niezamieszkana. Jeżeli nieruchomość była niezamieszkana we wskazanym okresie to najpóźniej do dnia [...] maja 2020 r. należało złożyć nową deklarację na podstawie art. 6m ust. 2 u.c.p.g. z powodu zmiany danych, będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty (0 gospodarstw domowych w nieruchomości zamiast 1 gospodarstwa domowego).

Zauważono, że firma [...] w toku postępowania poinformowała, że odbiory odpadów segregowanych w workach zostały jej zgłoszone w dniu [...].07.2020 r. (bez zgłoszenia z Urzędu Miasta S. odbiory odpadów segregowanych z nieruchomości nie są realizowane), co oznacza, że w okresie od dnia [...].04.2020 r. do dnia [...].06.2020 r. nie były realizowane odbiory surowców w workach.

Strona w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r. nie zgłaszała w Urzędzie braku odbioru wystawionych przez siebie w nieruchomości przy ul. [...] w S. worków z odpadami segregowanymi (z papierem, szkłem, tworzy wami sztucznymi), co oznacza, że takich odpadów w tym okresie nie wystawiała.

O braku faktycznej segregacji odpadów na terenie nieruchomości przy ul. [...] w S. świadczy również wg organu brak wydzielenia frakcji bioodpadów. Na terenie S. obowiązek taki istnieje od lipca 2019 r., natomiast strona wyposażenie nieruchomości w pojemnik na bioodpady zgłosiła dopiero w czerwcu 2020 r. Z zabudowy jednorodzinnej w każdym roku w okresie od kwietnia do listopada bioodpady odbierane są jeden raz w każdym tygodniu. Z terenu nieruchomości przy ul. [...] w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r. tylko w jednym tygodniu czerwca dokonano odbioru bioodpadów - bioodpady zostały odebrane tylko jeden raz, w ostatnim dniu czerwca 2020 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wywiedzionej na powyższą decyzję Kolegium skarżąca wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego tj. naruszenie art. 6m ust 2 u.c.p.g. w związku z § 3 uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] października 2015 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości w związku z art. art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez:

błędne uznanie że złożona przez skarżącą w dniu [...] marca 2020 r. jedna deklaracja o zmianie sposobu segregacji odpadów ze zbiórki nieselektywnej na selektywną nie mogła obejmować dwóch nieruchomości należących do skarżącej, to jest nieruchomości przy ul. [...] oraz przy ul. [...] w S., gdyż zdaniem organu jedna deklaracja może dotyczyć tylko jednej nieruchomości,

naruszenie polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie rzeczywistego sposobu gospodarowania odpadami przez skarżącą, w szczególności dokonania selektywnej zbiórki odpadów począwszy od [...] kwietnia 2020 r. zgodnie ze złożoną deklaracją i nie uwzględnienia dokonywanych przez skarżącą wpłat w prawidłowej wysokości związanych z selektywną zbiórką odpadów, w szczególności brak jakiegokolwiek odniesienia się w decyzji organu II instancji do dokonywanych począwszy od dnia od [...] kwietnia 2020 r. opłat w prawidłowej wysokości dla dwóch nieruchomości wskazanych w deklaracji z [...] marca 2021 r. przy ul. [...] oraz ul. [...] w S.

naruszenie polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;

tj. naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego nie dopuszczalnym było złożenie korekty deklaracji dla nieruchomości przy ul. [...] ze skutkiem od dnia [...] marca 2020 r., to jest od dnia pierwotnie złożonej deklaracji mimo że pierwotna deklaracja zawierała wszelkie niezbędne dane do prawidłowej kwalifikacji danego rodzaju zbiórki odpadów, w szczególności ustalenie, że korekta deklaracji dotyczącej ul. [...] wpłynęła do Urzędu Miasta w S. dopiero w dniu [...] lipca 2020 r. i nie mogła ona wywoływać skutku z datą wcześniejszą od kwietnia 2020 r., podczas gdy korekta ta była spowodowana wyłącznie okolicznością wynikającą z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Miasta w S. (osobista wizyta w UM w S. w tym czasie była całkowicie wyłączona z powodu tzw. Iockdown'u przy pierwszej fali zakażeń wirusem SARS-COV 2, co zresztą trwało także w lipcu 2020 r.), a który to pracownik zasugerował, aby skarżąca złożyła taką deklarację - korektę, by móc w sposób prawidłowy rozliczyć wpłacane należności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, stojąc na stanowisku, że zarzuty skargi są nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a."). Organ bowiem zawnioskował o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, pełnomocnik zaś strony powiadomiony o tym wniosku, w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 137) zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając wniesioną skargę w granicach tak zakreślonych kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie niezależnie od trafności podniesionych zarzutów.

Zasadniczą kwestią sporną w sprawie było to, czy od nieruchomości położonej przy ul. [...] nr [...] w S. strona winna była uiszczać za okres od kwietnia do czerwca 2020 r. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości jak dla odpadów zbieranych i odbieranych nieselektywnie. Kwestiami natomiast pierwotnymi, mającymi o tym przesądzić było to, czy w istocie strona złożyła, czy też nie złożyła (przed dniem [...] lipca 2020 r.) deklarację korygującą w której zadeklarowała selektywną zbiórkę odpadów z rzeczonej nieruchomości, czy dopuszczalne było w świetle u.c.p.g. złożenie jednej deklaracji dla więcej niż jednej nieruchomości, oraz czy strona rzeczywiście zbiórkę selektywną w spornym okresie na nieruchomości przy ul. [...] prowadziła.

Rozstrzygając powyższy spór w pierwszym rzędzie należy odnieść się do obowiązujących w tym zakresie w 2020 roku regulacji prawnych u.c.p.g. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

W myśl ust. 1a. deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Stosownie do ust. 1b rada gminy określając wzór deklaracji może wymagać podania następujących danych:

1) imię i nazwisko lub nazwę właściciela nieruchomości oraz adres miejsca zamieszkania lub siedziby;

2) adres nieruchomości;

3) dane stanowiące podstawę zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

4) numer telefonu właściciela nieruchomości;

5) adres poczty elektronicznej właściciela nieruchomości;

6) inne informacje niezbędne do wystawienia tytułu wykonawczego;

7) informacje dotyczące posiadania kompostownika przydomowego i kompostowania w nim bioodpadów stanowiących odpady komunalne.

Zgodnie z ust. 1d wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o.

Stosownie do ust. 2 w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

Według ust. 2a w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Jak stanowi ust. 3, deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mogą być składane za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Organ, o którym mowa w ust. 1, lub elektroniczna skrzynka podawcza systemu teleinformatycznego urzędu gminy potwierdza, w formie dokumentu elektronicznego, złożenie deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Zgodnie natomiast z ust. 4 właściciel nieruchomości nie może złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2.

Jak zaś stanowi ust. 5 przepisu, ust. 4 nie stosuje się, jeżeli właściciel nieruchomości złoży nową deklarację zmniejszającą wysokość:

1) zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku ze śmiercią mieszkańca w terminie do 6 miesięcy od dnia tego zdarzenia;

2) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z informacją lub korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

W ustalonym stanie faktycznym nie ma wątpliwości, że strona w dniu [...] marca 2020 r. wypełniła formularz deklaracji DOP-1, wskazując że jest to korekta deklaracji, z zaznaczeniem, że korekta obowiązuje od kwietnia 2020 r. i dotyczy zmiany ze zbiórki nieselektywnej na selektywną. Deklaracja powyższa została w formie papierowej złożona do Urzędu Miasta S. w dniu [...] kwietnia 2020 r.

Z formularza deklaracji wynika, że dotyczy ona nieruchomości położonej przy ul. [...] i jest to nieruchomość zamieszkała. Natomiast jako "adres punktu wywozowego – ulica, nr domu, inne dane identyfikujące lokalizację pojemników " w pozycji 23 deklaracji podano adresy: "[...]".

Zatem Sąd po pierwsze wskazuje, że w deklaracji tej wprowadzono pojęcie "punktu wywozowego" które jest nieznane ustawie u.c.p.g., co wprost przyznał organ I instancji, wyjaśniając na stronie nr 2 decyzji, iż "Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminie nie posługuje się pojęciem punktu wywozowego". Zarazem organ na tej samej stronie decyzji podkreślił, iż gdyby strona wpisała dwa adresy w pozycjach przewidzianych na adres nieruchomości, pracownicy organu prowadziliby czynności wyjaśniające. Wyjaśnił, że nie prowadzono czynności wyjaśniających bo skarżąca wpisała w deklaracji dwa adresy w miejscu przewidzianym na wpisanie lokalizacji pojemników, a w tej pozycji właściciele niejednokrotnie wpisują więcej adresów, np. wówczas gdy nieruchomość jest położona u zbiegu dwóch ulic.

Powyższe wyjaśnienia organu zdaniem Sądu zupełnie nie zasługują na uwzględnienie.

Otóż skoro do wzoru deklaracji wprowadzono pojęcie nieznane ustawie, tj. "punktu wywozowego", to zdaniem Sądu mogło to wprowadzić i w badanej sprawie wprowadziło stronę w błąd – co do miejsca w którym należy wpisać adres nieruchomości z której mają być odbierane odpady. Błąd ten tym bardziej był usprawiedliwiony, że po wypełnieniu deklaracji został wygenerowany załącznik B do deklaracji zatytułowany jako "Dane dotyczące nieruchomości, Lista adresów punktu/ów wywozowych" oraz "Adres punktu wywozowego" – adres przy ul. [...] oraz przy ul. [...].

Skoro ustawa nie definiuje pojęcia punktu wywozowego, a przepis art. 6m ust. 1b u.c.p.g. jasno wskazuje, podania jakich danych może wymagać rada gminy określając wzór deklaracji – i nie ma wśród tych danych "punktów wywozowych", jest za to "adres nieruchomości" to strona zdaniem Sądu miała prawo uznać, że nieznane ustawie pojęcie "adres punku wywozowego", jest tym samym co "adres nieruchomości" na której chciała ona zadeklarować selektywną zbiórkę odpadów. Wskazać należy, że w deklaracji, rubryka 23 zatytułowana jest "Adres punktu wywozowego – ulica, nr domu, inne dane identyfikujące lokalizację pojemników". Skoro strona jako lokalizację pojemników wskazała ul. [...] i [...], to mogła pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, iż prawidłowo podała oba adresy pod którymi znajdują się pojemniki z odpadami (co należy rozumieć jako zadeklarowanie obu lokalizacji gdzie będzie prowadzona selektywna zbiórka odpadów)

Jednocześnie Sąd nie jest w stanie zaakceptować wytłumaczenia organu, że podjęto by czynności wyjaśniające gdyby strona zaznaczyła dwa adresy w pozycjach przewidzianych na adres nieruchomości, zaś nie prowadzono czynności wyjaśniających bo skarżąca wpisała w deklaracji dwa adresy w miejscu przewidzianym na wpisanie lokalizacji pojemników, a w tej pozycji właściciele niejednokrotnie wpisują więcej adresów, np. wówczas gdy nieruchomość jest położona u zbiegu dwóch ulic.

Otóż gdyby urzędnicy organu I instancji – Prezydenta Miasta S., którzy powinni posiadać podstawową, a nawet dobrą znajomość Miasta S. jak i korzystając z właściwych, także ogólnodostępnych narzędzi (mapy, aplikacje internetowe), dokonali choćby pobieżnej analizy dwóch podanych w deklaracji adresów "punktów wywozowych", to organ ustaliłby, że adres ul. [...] od adresu ul. [...] dzieli dystans kilku kilometrów i już z samego tego faktu (pominąwszy że pojęcie "adres punku wywozowego" nie było w ogóle przewidziane w u.c.p.g.) wskazane adresy nie mogły stanowić dwóch punktów wywozowych tej samej nieruchomości – nawet w takim rozumieniu jak podaje to organ. Zdaniem Sądu w prosty sposób pracownicy organu mogli to zweryfikować, czego jednak nie uczynili, mimo iż na znajdującej się w aktach deklaracji znajduje się pieczęć Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych z adnotacją "zweryfikowano i wprowadzono" z datą [...].05.2020. Nawet jednak gdyby to nie miało miejsca, to już przy pierwszej próbie odbioru (zgodnie z deklaracją) odpadów zbieranych selektywnie z obu tych "punktów wywozowych" oczywistym musiało okazać się, że dwa wskazane adresy nie należą do jednej nieruchomości, nawet położonej "u zbiegu dwóch ulic". Okoliczności tych na żadnym etapie nie zweryfikowano, przy czym Sąd zastrzega, iż są to tylko uwagi na marginesie, bo najistotniejsze jest, że rada miasta w związku z treścią art. 6m ust. 1b u.c.p.g. nie miała prawa żądać od podatnika umieszczenia w deklaracji informacji na temat "punktów wywozowych", tym samym umieszczenie takiego wymogu we wzorze deklaracji było niedopuszczalne, a co więcej mogło wprowadzać podatników w błąd – co miało miejsce w przypadku skarżącej.

Okoliczności sprawy wskazują, iż strona była przeświadczona, że złożyła deklarację korygującą dotyczącą obu nieruchomości. Powyższe potwierdza także fakt, że za sporny okres uiszczała opłatę w wysokości jak od dwóch nieruchomości na których została zadeklarowana selektywna zbiórka odpadów.

Organ zaś mimo niejasności w deklaracji nie podjął żadnych czynności wyjaśniających przed wszczęciem egzekucji, natomiast strona dowiedziała się o zastrzeżeniach organu dopiero wskutek podjętych czynności egzekucyjnych.

Sąd nie może zatem zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że strona segregację odpadów w nieruchomości przy ul. [...] w S. zadeklarowała w lipcu 2020 r. Strona zadeklarowała segregację odpadów w deklaracji z [...] marca 2020 r. Uczyniła to w następstwie stworzenia przez radę miasta błędnego wzoru deklaracji, wymagającego podania danych nie przewidzianych przepisami u.c.p.g. Strona zatem - choć w innych rubrykach deklaracji niż oczekiwał tego organ - wskazała adresy obu nieruchomości. Zdaniem Sądu nie czyni to korekty bezskuteczną, albowiem taki sposób działania strony wynikał ze stworzenia błędnego wzoru deklaracji.

Wskazać trzeba, że w myśl art. 6m ust. 1a u.c.p.g. deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem Sądu, gdyby organ podjął odpowiednio wcześnie czynności wyjaśniające, to również na podstawie danych zawartych w deklaracji z [...].03.2020 r., po uzyskaniu dodatkowych wyjaśnień strony, możliwe było wyjaśnienie wątpliwości co do wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami na obu nieruchomościach skarżącej.

Organ jednak takich czynności nie podjął, a skutkami nieprawidłowości we wzorze deklaracji i własnych zaniechań obciążył stronę. Jak wskazał bowiem w decyzji organ odwoławczy, dowodem tego, że odpady nie były segregowane, a odbiory odpadów segregowanych realizowane, jest m.in. okoliczność iż "bez zgłoszenia z Urzędu Miasta S. odbiory odpadów segregowanych z nieruchomości nie są realizowane, co oznacza, że w okresie od dnia [...].04.2020 r. do dnia [...].06.2020 r. nie były realizowane odbiory surowców w workach. Nadto jako dowód braku selektywnej zbiórki odpadów organ wskazał fakt, iż strona nie zgłaszała w Urzędzie braku odbioru wystawionych przez siebie w nieruchomości przy ul. [...] w S. worków z odpadami segregowanymi – z czym nie sposób się zgodzić. Strona nie miała obowiązku tego zgłaszać, brak zgłoszenia nie oznacza braku selektywnej zbiórki, a nadto wiarygodne jest twierdzenie strony, że niewielkie ilości odpadów produkowanych przy ul. [...] nie powodowały konieczności ich w wywozu w spornym, dość krótkim okresie.

Podsumowując, Rada Miasta stworzyła wzór deklaracji w którym znajdowała się pozycja nie przewidziana przepisami u.c.p.g. tj. tzw. "punkty wywozowe", skutkiem powyższego jako "punkty wywozowe" w deklaracji korygującej z dnia [...].03.2020 r. strona wskazała adresy obu jej nieruchomości tj. ul. [...] i ul. [...]. Dodatkowo w przeświadczeniu, iż deklaracja została złożona prawidłowo upewnił stronę wydruk załącznika B do deklaracji zatytułowany "Dane dotyczące nieruchomości, Lista adresów punktu/ów wywozowych" oraz "Adres punktu wywozowego" – ul. [...] oraz ul. [...]. Następnie organ zaniechał weryfikacji zadeklarowanych punktów wywozowych, mimo iż ewidentnie nie mogły one należeć do jednej nieruchomości, efektem powyższego był – jak sam wskazuje organ I instancji - brak dokonania zgłoszenia przez Urząd Miasta S. firmie odbierającej odpady, co jak potwierdza tenże organ spowodowało, że odbiór odpadów segregowanych z nieruchomości przy ul. [...] nie był realizowany.

Powyższe zdaniem Sądu w sposób ewidentny naruszało szereg przepisów stanowiących zasady ogólne postępowania podatkowego. Po pierwsze naruszono zasadę legalizmu wyrażoną w art. 120 O.p. tj., iż organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Naruszono również zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. zgodnie z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Nie wyjaśniono także w pełni stanu faktycznego sprawy co naruszyło art. 122 O.p. w myśl którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Naruszono również zasadę przekonywania wyrażoną w art. 124 O.p. zgodnie z którą organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Organy bowiem mimo wprowadzenia strony w błąd, braku podjęcia działań w celu wyjaśnienia nieścisłości w deklaracji i w efekcie braku zgłoszenia firmie odbierającej odpady konieczności odbioru odpadów zbieranych selektywnie - co uniemożliwiło odbiór odpadów zbieranych przez stronę selektywnie – wszystkimi konsekwencjami swojego działania i zaniechań usiłują obciążyć stronę.

Zdaniem Sądu zaakceptowanie takiej postawy organów jest niedopuszczalne w świetle art. 2 Konstytucji RP zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, jak również w świetle naruszeń wyżej wymienionych zasad ogólnych postępowania podatkowego.

Wskazać bowiem trzeba, że właściciele nieruchomości zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. odpowiedzialni są za zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g. są zobowiązani również do pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych (...) w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Jednakże zgodnie z art. 6 ust. 1 u.c.p.g. to gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Skoro jak w badanej sprawie gmina nie zorganizowała odbioru odpadów w sposób selektywny z nieruchomości należącej do strony (co gmina sama przyznaje), a nastąpiło to, jak wskazał Sąd, na skutek szeregu okoliczności za które nie można winić wyłącznie strony, lecz istotną winę ponosi również organ, a nadto nie udowodniono stronie że nie gromadziła odpadów w sposób selektywny, a jedynie że ich w ten sposób nie odbierano – to przyjęte rozstrzygnięcie było w sposób istotny wadliwe.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis w wysokości [...] zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku, mając na uwadze, że w przypadku braku innych dowodów na okoliczność, iż strona na nieruchomości położonej przy ul. [...] nie prowadziła w spornym okresie zbiórki odpadów w sposób selektywny, niedopuszczalne jest wg Sądu określenie w okolicznościach niniejszej sprawy opłaty za gospodarowanie odpadami w sposób inny niż za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.