Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1971/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek, , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skarg B. P. oraz D. K. M. – G. i D. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących D. K. M.–G. i D. G.kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego B. P. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] po rozpoznaniu po raz trzeci sprawy z wniosku D. K. M.-G. i D. G., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego IV kondygnacyjnego, jednorodzinnego dwumieszkaniowego z garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w W., na działce nr ewid. [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nałożono na inwestorów obowiązek uzupełnienia załączonej do wniosku dokumentacji projektowej. Analiza poprawionych i skorygowanych projektów budowlanych wykazała, że:

- w projekcie budowlanym projektant wskazał, że wszelkie roboty budowlane związane z usunięciem pozostałości podziemnej części budynku nie są objęte zakresem przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlane tylko realizowane będą według odrębnego opracowania

- na mapie, na której sporządzony jest rysunek projektu zagospodarowania terenu odręcznie wrysowano kształt linii granicznej (kropka - kreska) zaświadczający, że obszar aktualizacji obejmuje swym zakresem teren otaczający inwestycje w pasie 30m. Wyjaśniono, że linia została omyłkowo wydrukowana jako ciągła i nie odzwierciedlała linii ujętej w tabeli/legendzie mapy do celów projektowych,

- dokonano aktualizacji projektu geotechnicznego uzupełniając skład projektantów o mgr inż. M. D. posiadającego uprawnienia budowalne do projektowania i kierowania robotami budowalnymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr upr. [...] Certyfikat [...] nr [...],

- projekt budowlany uzupełniono o zaświadczenia projektantów i sprawdzających aktualne na dzień opracowania projektu oraz na dzień naniesienia poprawek i korekt w projekcie budowlanym oraz zaktualizowano oświadczenia wymagane art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego.

W związku z powyższym organ stwierdził, że załączony do wniosku projekt budowlany jest kompletny oraz został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Projekt zawiera oświadczenia projektantów i sprawdzających o jego sporządzeniu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz informację BIOZ. Inwestorzy złożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego Mokotowa uchwalonego uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] stycznia 2010 r.

Dalej organ wyjaśnił, że w dniu 25 sierpnia 2017 r. wpłynęło pismo strony postępowania – B. P. zawierające uwagi dotyczące planowanej inwestycji.

Odnosząc się do tych uwag organ wyjaśnił, że przy pismach z dnia 14 i 20 lipca 2017 r. pełnomocnik inwestora złożył skorygowane projekty budowlane, w których doprowadzono zakres projektu budowlanego do spójności z zamierzeniem określonym we wniosku. Po naniesieniu ww. poprawek w projekcie budowlanym zakres wniosku jest spójny z zakresem projektu budowlanego i w całości wypełnia punkt pierwszy z postanowienia z dnia [...] maja 2017 r.

W kwestii zarzutu B. P., co do niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], organ wyjaśnił, że w jego ocenie projektowana budowa nie narusza ustaleń miejscowego planu w zakresie maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy (0.999 przy dopuszczalnym 1,0) oraz minimalnego wskaźnika powierzchni zabudowy 36% przy dopuszczalnej 40%.

Również zarzut naruszenia § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organ uznał za niezasadny, bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] w § 34 pkt 2 ppkt 5 przewiduje zachowanie zwartej pierzei zabudowy wg rysunku planu, przez co zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 31 należy rozumieć obowiązek lokalizowania budynków na zasadzie stykania się ze sobą w jednej płaszczyźnie fasad budynków.

W kwestii odprowadzania wód opadowych Prezydent wyjaśnił, że z dokumentacji projektowej jednoznacznie wynika, że wody opadowe zostały zagospodarowane i rozprowadzone na terenie działki inwestycyjnej, w sposób uniemożliwiający przenikanie na sąsiednie nieruchomości a odprowadzenie wód deszczowych z dachów, tarasów, atrium, itp. odbywać się będzie z za pośrednictwem istniejącego przykanalika ogólnospławnego.

Odwołanie od tej decyzji złożył B. P..

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił Prezydentowi [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu uzupełnienie dokumentacji projektowej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2017 r.

W uzasadnieniu wskazał, że nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej zostały uzupełnione poprzez wykonanie projektu zagospodarowania terenu w sposób czytelny i jednoznaczny z uwzględnieniem wszystkich niezbędnych elementów, które powinny się na nim znajdować. Wyjaśniono wątpliwości w zakresie murku oporowego, rowów drenażowych i odprowadzania wód opadowych oraz konieczności doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z zaleceniami konserwatorskimi wydanymi przez Stołecznego Konserwatora Zabytków. Do projektu budowlanego dołączono charakterystykę energetyczną budynku, analizę możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło, przedstawiono poszczególne składowe bilansów powierzchni biologicznie czynnej, maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy, maksymalnego wskaźnika powierzchni zabudowy, w sposób umożliwiający ich weryfikację. Uzupełniono wniosek o poświadczone odpisy wszystkich dokumentów formalnych oraz doprowadzono projekt budowlany do zgodności z wnioskiem o pozwolenie na budowę.

Wojewoda podkreślił, że na obszarze przedmiotowej inwestycji obowiązuje miejscowy plan aagospodarowania przestrzennego rejonu [...] uchwalony uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Zgodnie z załącznikiem rysunkowym do ww. planu działka nr [...] z obrębu [...] znajduje się na obszarze oznaczonym jako C5 ME/MN i ZP. Część działki, na której będzie realizowana zabudowa znajduje się na obszarze oznaczonym jako C5 ME/MN. Zgodnie § 34 ust. 1 planu miejscowego obszar ten przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i/lub zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

W ocenie Wojewody zachowane zostały wyznaczone na rysunku planu obowiązujące linie zabudowy (§ 34 ust. 2 pkt. 6 ww. planu miejscowego), minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej (§ 34 ust. 2 pkt. 1 ww. planu miejscowego - 35% - 46% w projekcie, tom I, s. 199); maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy (§ 34 ust. 2 pkt. 2 ww. planu miejscowego - 1,0 - 0,999 w projekcie, tom I, s. 199); minimalny wskaźnik powierzchni zabudowy (§ 34 ust. 2 pkt. 3 ww. planu miejscowego - 40% - 36% w projekcie, tom I, s. 199); maksymalna wysokość zabudowy (§ 34 ust. 2 pkt. 4 ww. planu miejscowego - 18 m - 14,90 m w projekcie, tom I, s. 199); budynek został zaprojektowany w sposób zapewniający zachowanie zwartej pierzei (§ 34 ust. 2 pkt. 5 ww. planu); realizacja nowej zabudowy , została zrealizowana przy zachowaniu charakteru zabudowy oraz układu przestrzennego zespołu (§ 34 ust. 2 pkt. 8 ww. planu).

Zaopatrzenie w wodę, odprowadzenie ścieków, energię elektryczną, gaz, ciepło oraz dostęp do sieci teletechnicznych i sposób usuwania odpadów przewidziane zostały w ocenie Wojewody w sposób zgodny z § 34 ust. 4 planu miejscowego tj. zaopatrzenie w wodę z miejskiej sieci, odprowadzanie ścieków do miejskiej sieci kanalizacyjnej ogólnospławnej; wody opadowe i roztopowe zostaną zagospodarowanie w miejscu ich powstawania; w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej; w zakresie zaopatrzenia w ciepło z miejskiej sieci cieplnej; w zakresie zaopatrzenia w gaz z miejskiej sieci gazowej; w zakresie usuwania odpadów stałych wywóz sposobem zorganizowanym wszystkich odpadów stałych wytwarzanych na obszarze inwestycji.

Komunikacja będzie się odbywać za pośrednictwem istniejące zjazdu od strony ul. [...] (§ 34 ust. 5 ww. planu miejscowego), a miejsca parkingowe zostały zaprojektowane zgodnie ze wskaźnikiem wskazanym w § 11 planu miejscowego tj. na potrzeby budynku zaprojektowano 4 miejsca postojowe.

Dalej Wojewoda wskazał, że na dzień wydawania decyzji, działka inwestycyjna nie jest wpisana do rejestru zabytków, ani gminnej ewidencji zabytków. Jednak z uwagi na jej pierwotne położenie w układzie urbanistycznym i zespole budowlanym "Rejonu [...]" (wyznaczonego planem miejscowym) [...] Konserwator Zabytków w opinii z dnia 30 marca 2015 r., pozytywnie zaopiniował projekt budowlany, wskazując, że nowo projektowany obiekt, mimo współczesnej architektury, detalami nawiązuje do obiektów z epoki polskiego modernizmu, które występują w tej części [...].

Wojewody podzielił stanowisko organu I instancji, że projektowana inwestycja nie narusza z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie bowiem z § 34 ust. 2 pkt. 5 planu miejscowego, budynki mają tworzyć pierzeje. Wyjaśnił, że z map dołączonych do projektu budowlanego wynika, że wszystkie budynki w sąsiedztwie planowanej inwestycji są zlokalizowane w pierzei ul [...], tym samym realizacja budynku, zgodnie z odległościami wskazanymi w § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia stanowiłoby naruszenie przepisu aktu prawa miejscowego.

W ocenie Wojewody decyzja organu I instancji nie narusza także pozostałych przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych tj. § 18 i § 19 (odległość miejsc postojowych od okien i granicy działki) § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 29 (zakaz zmiany naturalnego spływu wód), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7.00 - 17.00) oraz § 13 (przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi). Potwierdzenie powyższych tez znajduje się w projekcie budowlanym (analizach zacienia i przesłaniania zamieszczonych w projekcie budowlanym tom II, str. 46-60). i oświadczeniach projektanta i sprawdzającego o wykonaniu projektu budowlanego w zgodności z przepisami prawa.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania Wojewoda stwierdził, że nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy stanowisko B. P. o błędnej ocenie zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem rejonu [...] w zakresie wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy i maksymalnego wskaźnika powierzchni zabudowy. W Tomie I projektu budowlanego znajdują się bowiem przedstawione poszczególne składowe bilansów powierzchni zabudowy i powierzchni wszystkich kondygnacji naziemnych, które stały się podstawą do wyliczenia wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy i maksymalnego wskaźnika powierzchni zabudowy. Dodatkowo powyższe wyliczenia zostały poparte graficznym przedstawieniem poszczególnych powierzchni, które ułatwiają zbadanie poprawności, przyjętych przez projektanta danych liczbowych. W ocenie Wojewody, po zbadaniu i sprawdzeniu powyższych obliczeń brak jest podstaw, aby przyjąć, że wartości podane przez projektanta są błędne, a projektowana inwestycja jest sprzeczna w tym zakresie, że o wskazane w ww. postanowieniu elementy.

Dalej Wojewoda wskazał, że inwestor wyłączył rozbiórkę istniejących pozostałości poprzedniego budynku do odrębnej procedury administracyjnej, co jest możliwe i zgodne z prawem, dlatego organ nie może oceniać, czy rozbiórka została wykonana w całości i czy zostanie dokończona przez inwestora. Jednocześnie Wojewoda stwierdził, że w przypadku nieuzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę istniejących pozostałości poprzedniego budynku, przedmiotowe pozwolenie na budowę, w takiej formie, nie będzie mogło być zrealizowane.

Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że plan miejscowy nakazuje zabudowę działki inwestorów w ostrej granicy z działkami sąsiednimi i stanowi bezwzględną wytyczną w tym zakresie. Przy czym, zgodnie z rysunkiem planu, zwarta zabudowa pierzejowa zakłada ciągłość w linii pierzei tylko w części od strony ulicy [...] nie ograniczając w tym zakresie zabudowy pierzejowej w części ogrodowej. Dlatego nie mogło dojść do naruszenia § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

W ocenie Wojewody projektowany budynek nie narusza charakteru zabudowy oraz układu przestrzennego zespołu. Znajduje się on w obszarze oznaczonym w planie symbolem MW/MN - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i/lub zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Charakter zabudowy projektowanego budynku, jako jednorodzinnego odpowiada więc charakterowi zabudowy tej części obszaru objętego planem. W części ogrodowej nie narusza on również swoimi gabarytami wymogu realizacji współczesnej zabudowy o jednolitej kompozycji przestrzennej nie kolidującej z gabarytami zabudowy zabytkowej i jej wartościowym układem. W szczególności wymóg ten, nie może być rozumiany jako bezwzględny zakaz wyjścia projektowanego budynku w części ogrodowej poza linię zabudowy budynków na działkach sąsiednich.

Za nietrafny Wojewoda uznał zarzut naruszenia § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przyjmując, że kierunek spływu wód opadowych został jednoznacznie, w ramach projektu zagospodarowania terenu, usytuowany na terenie działki stanowiącej własność inwestorów, co czyni projektowaną inwestycję zgodną z wymaganiami powołanego przepisu. Dokumentacja projektowa zawiera także zdaniem Wojewody dokładny opis rozwiązań projektowych muru i ogrodzenia działki, w tym także od strony z działką nr [...] należącą do B. P..

Wojewoda wyjaśnił, co należy rozumieć przez kondygnację nadziemną i stwierdził, że z przekrojów zamieszczonych w projekcie budowlanym wynika, że najniższa kondygnacja stanowiąca garaż podziemny, jest zagłębioną poniżej poziomu przylegającego do niej terenu o więcej niż połowę, tym samym stanowi ona kondygnację podziemną. Zarzut nieprawidłowego naniesienia jej przebiegu na część rysunkową projektu zagospodarowania terenu jest zatem bezzasadny. Wojewoda nie zgodził się ze stwierdzeniem, że część garażu podziemnego, wystająca ponad poziom terenu, powinna być zaliczona do bilansów terenu, ponieważ nie stanowi ona kondygnacji naziemnej.

Odnośnie zarzutu dotyczącego wadliwości wyliczeń przedstawionych przez projektanta, Wojewoda wyjaśnił, że w jego ocenie, po zbadaniu wszystkich parametrów i ponownym sprawdzeniu obliczeń brak jest podstaw, aby przyjąć, że wartości podane przez projektanta są błędne.

W zakresie nałożonego na inwestora obowiązku doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z zaleceniami konserwatorskimi Wojewoda wyjaśnił, że w piśmie z dnia 22 czerwca 2016 r., [...] Konserwator Zabytków wskazał, że teren przy ul. [...] nie został ujęty w gminnej ewidencji zabytków nieruchomości [...] na podstawie zarządzenia Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. W związku z powyższym organ ten nie posiada kompetencji do dokonania uzgodnień. Niezależnie jednak od tego w aktach sprawy znajduje się uzgodnienie [...] Konserwatora Zabytków z dnia 30 marca 2015 r., który pozytywnie opiniuje (bez zgłaszania uwag) inwestycję objętą pozwoleniem na budowę.

Wobec spełnienia wymagań określonych w przepisach prawa budowlanego Wojewoda uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, że w realiach niniejszej sprawy nie można było odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli D. K. M.-G. i D. G. (sprawa zarejestrowana pod sygn. VII SA/Wa 1972/18) oraz B. P. (sprawa zarejestrowana pod sygn. VII SA/Wa 1971/18).

D. K. M.-G. i D. G. zaskarżyli decyzję Wojewody [...] w części tj. w zakresie uzasadnienia decyzji - zdania trzeciego w drugim akapicie na stronie 8 decyzji o treści "Inwestor w przedmiotowej sprawie wyłączył rozbiórkę istniejących pozostałości poprzedniego budynku do odrębnej procedury administracyjnej" oraz zdania szóstego w drugim akapicie na stronie 8 decyzji o treści "Jednocześnie wskazać należy, iż w przypadku nieuzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę istniejących pozostałości poprzedniego budynku, przedmiotowe pozwolenie na budowę, w takiej formie, nie będzie mogło być zrealizowane".

Domagając się jej uchylenia w zakresie ww. części uzasadnienia podnieśli zarzut naruszenia:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a, polegające na:

a) błędnym ustaleniu, że skarżący wyłączyli prace związane z usunięciem pozostałości fundamentów do "odrębnej procedury administracyjnej", tym samym sugerując, że w niniejszej sprawie wymagane jest przeprowadzenie odrębnej procedury w przedmiocie usunięcia pozostałości fundamentów, z jednoczesnym brakiem wskazania na podstawie jakich dowodów organ odwoławczy doszedł do takiego przekonania,

b) wybiórczej i niepełnej ocenie materiału dowodowego, przejawiającej się w pominięciu wyjaśnień skarżących dotyczących stanu faktycznego i charakteru prawnego dotyczących pozostałości fundamentów oraz związanych z nimi zamierzeń skarżących, zawartych w piśmie do Wojewody [...] z dnia 9 października 2015 r., stanowisku względem odwołań z dnia 8 listopada 2016 r., piśmie do Prezydenta [...] z dnia 18 lipca 2016 r. i 24 lipca 2017 r.,

2) art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na załatwieniu sprawy w sposób naruszający słuszny interes skarżących i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej, poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji sprzecznych informacji tj. stwierdzenia uprawnienia do merytorycznej kontroli jedynie w zakresie wniosku o pozwolenie na budowę, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że warunkiem realizacji decyzji jest uprzednie uzyskanie przez skarżących decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę pozostałości fundamentów;

3) art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia wskazującego, że usunięcie pozostałości fundamentów z nieruchomości skarżących wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, bez wyjaśnienia przesłanek którymi kierował się organ odwoławczy;

4) art. 107 § 2 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez zastrzeżenie w uzasadnieniu decyzji warunku nieprzewidzianego przepisami prawa, tj. uzależnienie możliwości wykonania decyzji od uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę pozostałości fundamentów, podczas gdy w przepisach powszechnie obowiązującego prawa nie ma podstawy materialnoprawnej umożliwiającej zastrzeżenie warunku w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę, tym bardziej w przedmiotowym zakresie;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 28 ust. 1 pr. bud. w zw. z art 31 ust 1 pkt 1) Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że usunięcie pozostałości fundamentów wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, podczas gdy przedmiotowe prace nie podlegają obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, ani też uprzedniego zgłoszenia organowi administracji techniczno-budowlanej;

2) art. 3 pkt 7 w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. art. 3 pkt 2, art. 3 pkt 3 oraz art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pozostałości fundamentów na nieruchomości skarżących stanowią "obiekt budowlany" w rozumieniu przepisów tej ustawy, a tym samym, że prace związane z ich usunięciem stanowią "roboty budowlane" w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego podczas gdy przedmiotowe pozostałości nie spełniają przesłanek do zakwalifikowania ich jako "budynek", "budowlę" ani "obiekt małej architektury", w związku z czym nie są one "obiektem budowlanym", a ich usunięcie nie stanowi "robót budowlanych" wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę ani też uprzedniego zgłoszenia;

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy wyprowadził z materiału dowodowego sprawy błędny i sprzeczny z okolicznościami sprawy wniosek, jakoby prace związane z usunięciem pozostałości fundamentów skarżący wyłączyli do odrębnej procedury administracyjnej. Tymczasem skarżący nie prowadzili, ani nie prowadzą postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę pozostałości fundamentów, gdyż w ich ocenie prace te mają charakter jedynie przygotowawczy względem planowanych robót budowlanych, a ich przeprowadzenie nie wymaga uzyskania decyzji organu architektoniczno – budowlanego, ani nawet uprzedniego zgłoszenia.

B. P. domagając się uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podniósł zarzut naruszenia:

1. art. 7, art. 8 i art. 77 § k.p.a. polegający na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkowało:

- błędną oceną zgodności projektu budowlanego z ustaleniami § 34 pkt 2 ppkt 2) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] w zakresie wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy;

- błędną ocenę zgodności projektu budowlanego z ustaleniami § 34 pkt 2 ppkt 3) m.p.z.p. w zakresie maksymalnego wskaźnika powierzchni zabudowy;

- błędną ocenę zgodności części opisowej projektu budowlanego z projektem zagospodarowania terenu oraz częścią rysunkową projektu w zakresie muru (ogrodzenia) mającego oddzielać projektowany rów drenażowy od działek sąsiednich w granicy tych działek;

- błędną oceną wniosku inwestora, czego wynikiem było stwierdzenie, że inwestor w przedmiotowej sprawie wyłączył rozbiórkę istniejących pozostałości poprzedniego budynku do odrębnej procedury- administracyjnej, podczas gdy z poprawek wprowadzonych przez inwestora do projektu budowlanego wynika, że wykonanie robót budowlanych związanych z usuwaniem pozostałej, podziemnej części budynku poprzednio usytuowanego na przedmiotowej działce, ma nastąpić wg odrębnego opracowania, przy czym prace rozbiórkowe mają zostać wykonane jako prace przygotowawcze w ramach budowy projektowanego obiektu;

2. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę, pomimo braku zgodności projektu budowlanego z ustaleniami m.p.z.p., to jest z:

- § 7 pkt 3 ppkt 3 a) m.p.z.p. wyrażającym zasadę realizacji współczesnej zabudowy wyłącznie o jednolitej kompozycji przestrzennej, nie kolidującej z gabarytami zabudowy zabytkowej i jej wartościowym układem;

- § 34 pkt 2 ppkt 2 m.p.z.p. przewidującym wskaźnik maksymalnej intensywności zabudowy 1,0;

- § 34 pkt 2 ppkt 3 m.p.z.p. przewidującym maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy 40%;

- § 34 pkt 8.3 ppkt 5 m.p.z.p. dopuszczającym wymianę istniejącej zabudowy przy ograniczeniu jej gabarytów oraz nawiązaniu architekturą do charakteru istniejącej zabytkowej zabudowy;

3. art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9) Prawa budowlanego i art. 140 kodeksu cywilnego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego naruszającego uzasadnione interesy osób trzecich wynikające z prawa własności, oraz wydanie pozwolenia na budowę pomimo występujących niezgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, to jest:

- § 12 ust, 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

- § 28 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych wyłącznie na własny teren nieutwardzony, oraz § 29, zgodnie z którym zabronione jest dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości;

4. art. 36 ust. 1 pkt 1) i pkt 3) ppkt a) Prawa budowlanego poprzez nieokreślenie w decyzji szczególnych warunków prowadzenia robót budowlanych w postaci uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i dokończenia rozbiórki kondygnacji podziemnej budynku przy ul. [...], a także nieokreślenie terminu tej rozbiórki;

5. naruszenie art. 106 § 1 k.p.a. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na budowę pomimo wynikającego z § 7 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 pkt 3 m.p.z.p. obowiązku uzgodnienia decyzji o pozwoleniu na budowę z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, gdyż teren inwestycji znajduje się w strefie ochrony wybranych parametrów układu urbanistycznego, w tym krajobrazu, gabarytów C, obejmującej układ urbanistyczny [...], dla którego obowiązuje m.in. zasada realizacji współczesnej zabudowy o jednolitej kompozycji przestrzennej, nie kolidującej z gabarytami zabudowy zabytkowej i jej wartościowym układem.

Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 18 września 2018 r. skarżący D. K. M.-G. i D. G. wnieśli odpowiedź na skargę B. P.. W obszernym uzasadnieniu za chybione uznali w szczególności zarzuty dotyczące błędnego ustalenia parametrów projektowanego budynku z postanowieniami planu miejscowego rejonu [...] w zakresie wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy oraz powierzchni zabudowy, jak również zarzut niezgodności między częścią opisową projektu budowlanego, a projektem zagospodarowania terenu oraz częścią rysunkową projektu. W ocenie inwestorów organ odwoławczy słusznie uznał za bezzasadny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia zasady realizacji zabudowy o jednolitej koncepcji przestrzennej nie kolidującej z gabarytami zabudowy zabytkowej i jej wartościowym układem. Inwestorzy podtrzymali stanowisko, że charakter zabudowy projektowanego budynku, jako jednorodzinnego odpowiada charakterowi zabudowy tej części obszaru objętego planem. Za wadliwą uznali argumentację skarżącego, że w sprawie powinien mieć zastosowanie § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, bowiem ich zdaniem bezpośrednie zastosowanie w sprawie znajduje § 12 ust. 2 rozporządzenia. Co do zarzutu naruszenia § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych inwestorzy wskazali, że organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno – budowlanego z przepisami techniczno – budowlanymi, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska.

Odpowiedź na skargę D. K. M.-G. i D. G. złożył B. P., który w piśmie z dnia 29 marca 2019 r. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazując na wydanie w dniu [...] maja 2012 r. przez Prezydenta [...] decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku mieszkalnego przy [...], utrzymanej w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. oraz uchylenie obu decyzji przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2601/12, a następnie umorzenie przez organ postępowania w przedmiocie rozbiórki wobec cofnięcia wniosku przez ówczesnego właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...]. Skarżący wskazał, że bezsporne w sprawie jest, że na ww. nieruchomości pozostała nierozebrana cała kondygnacja podziemna budynku (fundamenty i ściany piwnic), która jest połączona z elementami konstrukcyjnymi budynku przy ul. [...] stanowiącego jego własność. Zdaniem skarżącego istnieje poważne ryzyko katastrofy budowlanej dotyczące jego budynku w przypadku prowadzenia rozbiórki bez projektu i niezbędnych zabezpieczeń.

W piśmie z dnia 2 maja 2019 r. uczestnik postępowania Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] wniosła o oddalenie skargi inwestorów, podzielając zarzuty podniesione przez B. P..

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. Sąd zarządził na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączenie spraw o sygn. akt VII SA/Wa 1971/18 ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 1972/18 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenie jej dalej pod wspólną sygn. akt VII SA/Wa 1971/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi okazały się zasadne.

Kontrolując zaskarżoną decyzję należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawiania jej mocy wiążącej, jakkolwiek nie ze wszystkich wskazanych w skargach powodów.

Zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 934 i 1014 oraz z 2015 r. poz. 1642), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Dopełnieniem tych uregulowań jest art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego który przesądza, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W świetle powołanych przepisów sprawa o pozwolenie na budowę ma precyzyjne wyznaczone granice faktyczne i prawne, a sama decyzja w tej sprawie nosi znamiona aktu związanego – organ jest obowiązany ją wydać, ilekroć stwierdzi spełnienie określonych wymagań. Sformułowana tu konstatacja o granicach faktycznych i prawnych sprawy o pozwolenie na budowę wymaga jednak uzupełnienia istotnym zastrzeżeniem – otóż reguła, w myśl której to na autorze projektu oraz osobach dokonujących odpowiednich sprawdzeń i uzgodnień spoczywa odpowiedzialność za szczegółowe rozwiązania zawarte w projekcie budowlanym, nie zwalnia całkowicie organów z obowiązku weryfikacji projektu pod względem zgodności z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowalnymi – zwłaszcza w zakresie, w jakim chodzi nie tyle o wiedzę fachową, ile o zastosowanie tychże przepisów.

Ocena kompletności projektu budowlanego powinna być dokonywana z uwzględnieniem relewantnych przepisów prawa budowalnego, w tym art. 34 ust. 2 i 3. W świetle tych przepisów zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych; projekt budowlany powinien zawierać: 1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich; 2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 – również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych; 3) stosownie do potrzeb – w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych; 4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych; 5) informację o obszarze oddziaływania obiektu. Istotnym uzupełnieniem regulacji ustawowej są przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1935).

Sąd nie podziela stanowiska Wojewody, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy został oceniony w sposób pozwalający na definitywne uznanie, że inwestycja została przygotowana prawidłowo i zachodzą podstawy do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Istotne wątpliwości dotyczą przede wszystkim kwestii sygnalizowanej przez skarżącego B. P. w odwołaniu, a następnie w skardze do Sądu, dotyczące oceny zgodności przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] w zakresie wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy i maksymalnego wskaźnika powierzchni zabudowy.

Zgodnie z § 2 ust. ust. 1 pkt 11 planu miejscowego, przez wskaźnik maksymalnej intensywności zabudowy należy rozumieć iloraz sumy powierzchni całkowitej wszystkich kondygnacji nadziemnych, mierzonych w obrysie zewnętrznym, wszystkich budynków zlokalizowanych na działce budowlanej, do powierzchni działki, którego wartość nie może być przekroczona. Skarżący konsekwentnie w toku postępowania wskazywał na rozbieżności w parametrach powierzchni całkowitej kondygnacji nadziemnych, która w projekcie w pkt 1/g (str. 199) "zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania terenu" wskazana została na Pc-n 691,59 m² zaś w akapicie pt. "Parametry budynku zgodnie z m.p.z.p. powierzchnia całkowita kondygnacji nadziemnych liczona zgodnie z definicją planu tj. po obrysie ścian zewnętrznych Pc plan – 580,25m²". Rację ma skarżący, że powierzchnia całkowita liczona po obrysie ścian zewnętrznych powinna być największą powierzchnią możliwą do wymierzenia w obrębie budynku. Tymczasem przedstawiona w projekcie powierzchnia całkowita kondygnacji nadziemnych mierzona po obrysie ścian zewnętrznych Pc plan (580,25 m²), jest aż 111,34 m² mniejsza, niż powierzchnia całkowita kondygnacji nadziemnych Pc-n 691,59 m². Trudno w tej sytuacji nie zgodzić się ze skarżącym B. P., że zestawienie tych wartości może wskazywać na błąd w projekcie mający wpływ na ocenę zgodności z m.p.z.p.

Rację ma również skarżący że powyższe rozbieżności niewyjaśnione przez organ odwoławczy mają znaczenie dla ustalenia zachowania wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy przewidzianego w m.p.z.p. Przyjmując bowiem do obliczeń powierzchnię Pc-n (691,59 m²) wskaźnik intensywności zabudowy dla inwestycji wynosi 1,19, co oznacza, ze przekracza wskaźnik maksymalny (1,0) przewidziany w § 34 pkt 2 ppkt 2 planu miejscowego.

Tymczasem organ kwituje zarzuty skarżącego stwierdzeniem, że nie znajdują one potwierdzenia w aktach sprawy oraz, że po zbadaniu obliczeń dokonanych przez projektanta brak jest podstaw do przyjęcia, że wartości te są błędne, a projektowana inwestycja sprzeczna z m.p.z.p. Organ nie podjął zatem nawet próby wyjaśnienia wskazywanych rozbieżności, co uniemożliwia sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji w tym zakresie. I nie chodzi tu o to by przenosić do decyzji fragmenty części opisowej projektu budowlanego, ale by w zgodzie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ dokonał zbadania rozwiązań zaproponowanych w projekcie budowlanym z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p. Analiza ta ma znaczenie fundamentalne, bo to właśnie miejscowy plan w tej sprawie określa w sposób wiążący m.in. parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy, a więc te elementy, które zdaniem skarżącego nie zostały zbadane.

Wątpliwości Sądu budzi również stanowisko Wojewody, co do podnoszonej przez skarżącego B. P. kwestii braku uzgodnienia decyzji o pozwoleniu na budowę z właściwym Konserwatorem Zabytków. Organ w żadnym miejscu uzasadnienia nie wskazuje z jakiego rodzaju ochrony konserwatorskiej korzysta nieruchomość położona przy ul. [...]. Wprawdzie podnosi, że teren przy ul. [...] nie został ujęty w gminnej ewidencji zabytków nieruchomości [...], ale pomija § 7 m.p.z.p., z którego wynika, że działka jako nieruchomość położona na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem C5, wchodzi w skład tzw. strefy ochrony konserwatorskiej wybranych parametrów układu urbanistycznego, w tym krajobrazu oraz gabarytów C. Z § 7 ust. 1 pkt 6 m.p.z.p. wynika, że w stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską, pozwolenia na budowę lub rozbiórkę wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Z decyzji Wojewody nie wynika na czym polega taki rodzaj ochrony konserwatorskiej i czy pismo [...] Konserwatora Zabytków z dnia 30 marca 2015 r, na które się powołuje stanowi zajęcie stanowiska przez właściwy organ i jest zgodą na budowę IV kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwumieszkaniowego z garażem podziemnym, czy też jak twierdzą inwestorzy dla nieruchomości przy [...] istnieje jedynie konieczność niewiążącego uzgodnienia koncepcji planowanego zamierzenia inwestycyjnego. W istocie trudno ustalić, czy w świetle podnoszonych zarzutów skarżącego organ przyjął, że znajdujące się w aktach sprawy pismo [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2016 r., w którym wyjaśnia, że nie posiada kompetencji do wypowiadania się w sprawie budynku przy ul. [...] i poprzedzające je pismo z dnia 30 marca 2015 r. jest takim uzgodnieniem, czy też niezajęcie stanowiska przez Konserwatora uznaje jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. Natomiast Sąd zauważa, że organ powołuje się na pismo z dnia 30 marca 2015 r. w którym [...] Konserwator Zabytków nie zgłosił uwag do budowy budynku przy ul. [...] ani do przedstawionej koncepcji projektu budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem podziemnym, tyle tylko, że pismo to zostało sporządzone, gdy postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę jeszcze się nie toczyło, zostało bowiem wszczęte dopiero w dniu 22 maja 2015 r. Zatem brak w sprawie stosownego uzgodnienia, albo informacji o braku potrzeby takiego uzgodnienia z właściwym Konserwatorem Zabytków odnośnie realizacji przedmiotowej inwestycji prowadzi do wniosku o naruszeniu wskazanych wyżej przepisów planu miejscowego, a w konsekwencji art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi B. P. naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego poprzez nieokreślenie w decyzji szczególnych warunków prowadzenia robót budowlanych w postaci decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i dokończenie rozbiórki pozostałości fundamentów budynku przy ul. [...], należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem w decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie potrzeby określa m.in. szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych (pkt 1), terminy rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania (pkt 3 lit. a). Przepis ten wymienia elementy jakie oprócz wymienionych w art. 107 § 2 k.p.a. powinna zawierać decyzja o pozwoleniu na budowę, a których zamieszczenie może okazać się konieczne w danej sprawie ze względu na rodzaj i charakter inwestycji, a także miejsce oraz sposób jej wykonania (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 632/11 – Lex nr 1212285).

W sprawie poza sporem pozostaje, że na działce przy ul. [...] pozostała nierozebrana kondygnacja podziemna (fundamenty i ściany piwnic) poprzedniego, przedwojennego budynku. Niesporne jest również to, że podziemne elementy konstrukcyjne budynku przy ul. [...] są połączone z elementami konstrukcyjnymi budynku przy ul. [...] (należącego do B. P.). Z akt sprawy wynika ponadto, że aktualnie w obrocie prawnym nie pozostaje żadna decyzja zezwalająca na dokończenie rozbiórki budynku (wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt VII SA/WA 2601/12 uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r. o pozwoleniu na rozbiórkę, a następnie wobec cofnięcia wniosku o pozwolenie na rozbiórkę postępowanie zostało umorzone decyzją z dnia [...] lutego 2015 r.).

Niewątpliwie nierozebrane fundamenty kolidują z nowym obiektem budowlanym, w związku z tym ich rozbiórka jest niezbędna do tego, aby inwestor rozpoczął budowę nowego obiektu budowlanego. Tymczasem Wojewoda mimo podnoszonych przez skarżącego B.P. zarzutów dotyczących możliwości utraty stateczności w poziomie posadowienia jego budynku (co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy opinia techniczna z marca 2019 r. autorstwa dr inż. R. C.), nie rozważył, czy nie byłoby celowe i uzasadnione zawarcie w decyzji o pozwoleniu na budowę dodatkowych elementów dotyczących rozbiórki pozostałości fundamentów, czy nie zachodziła taka potrzeba o jakiej mowa w art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia z dnia 8 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 377/18 – Lex nr 2474891), przy uwzględnieniu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego).

O ile rację mają inwestorzy twierdząc, że pozostałości fundamentów na ich nieruchomości nie wpisują się w definicję legalną ani budynku, ani budowli ani też żadnego innego obiektu budowlanego, to nie sposób odmówić słuszności stanowisku skarżącego, że w okolicznościach tej sprawy rozbiórka fundamentów budynku przy ul. [...] połączonych konstrukcyjnie z budynkiem [...] nadal jest niedokończoną rozbiórką budynku, zrealizowanej zresztą (w części nadziemnej) na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Tymczasem w zaskarżonej decyzji zabrakło jakichkolwiek ustaleń odnośnie szczególnych warunków prowadzenia robót budowlanych, wobec prowadzenia ich w granicy i na styku z budynkiem sąsiednim. Jednocześnie organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę zaakceptował stan, w którym w zmodyfikowanej przez inwestorów dokumentacji projektowej usunięto element w postaci prac związanych z likwidacją pozostałości fundamentów wskazując, że prace te pozostają poza opracowaniem oraz że będą realizowane na podstawie "odrębnego opracowania". Oznacza to, że przedłożony projekt nie zawierał rozwiązań konstrukcyjnych mających na celu zabezpieczenie istniejącego budynku sąsiedniego przy ul. [...]. Organ odwoławczy nie rozważył również, czy w przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność sporządzenia ekspertyzy technicznej, o której mowa w § 206 § ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W przepisie tym przewidziano obowiązek, w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5 - tj. wzniesienia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego - poprzedzenia budowy ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku.

Zauważyć należy zatem, że choć projekt architektoniczny nie przewidywał, zachowania fundamentów to prace związane z ich usunięciem pozostały poza opracowaniem. W istocie zatem inwestor zaskarżoną decyzją nie uzyskał pozwolenia na rozbiórkę owych fundamentów, co stawia w sprzeczności treść decyzji oraz treść i zakres projektu budowlanego (w którym owa rozbiórka jest niezbędnym i niepomijalnym elementem budowy).

O tym, że kwestia rozbiórki fundamentów i ścian piwnic budynku przy ul. [...] budziła wątpliwości organu odwoławczego świadczy to, że utrzymując w mocy decyzję Prezydenta [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zawarł w uzasadnieniu rozstrzygnięcia swego rodzaju warunek realizacji tego pozwolenia, od uzyskania przez inwestora pozwolenia na rozbiórkę, co samo w sobie jest wadliwe, bowiem zawiera w uzasadnieniu sformułowanie sprzeczne z jej rozstrzygnięciem. Rozstrzygnięcie w sposób jednoznaczny stanowiło o zakresie uprawnienia przysługującego inwestorom tj. o udzieleniu im pozwolenia na budowę. Natomiast ani decyzja organu I instancji ani tym bardziej decyzja Wojewody w sentencji nie rozstrzygały kwestii związanych z rozbiórką pozostałości poprzedniego budynku tj. fundamentów. Zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, sugerującego konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę stanowiło zatem dokonanie ustalenia poza treścią decyzji.

W tym zatem zakresie skarga inwestorów – D. K. M.-G. i D. G. dotycząca części uzasadnienia decyzji, wskazująca na jego sprzeczność z rozstrzygnięciem poprzez wprowadzenie warunku uzależniającego możliwość wykonania decyzji, zasługiwała na uwzględnienie. Wobec jednak uwzględnienia także skargi B. P. uchyleniu podległa decyzja Wojewody także w zakresie nie objętym skargą inwestorów.

Sąd nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skargi B. P..

Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że w sposób niezgodny z prawdą ustalił, że projekt budowlany zawiera opis rozwiązań projektowych dla rowu drenażowego oraz przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych służących odprowadzeniu wód opadowych. Zdaniem Sądu w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu został zaznaczony murek oporowy i rów drenażowy (s. 200 Tom I). Dodatkowo, w Tomie l, jako załącznik nr 14 zawarty został operat techniczny istniejących fragmentów muru, stanowiący podstawę do dalszych rozwiązań projektowych. Ponadto na zatrzymanie wód na terenie nieruchomości inwestorów wpływ ma posadowienie ogrodzenia pomiędzy działkami, którego gabaryty oraz lokalizacja określone są w postanowieniach m.p.z.p. Podzielić należy ocenę inwestorów, że budowa ogrodzeń pomiędzy sąsiadami nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani dokonania zgłoszenia, nie zachodzi zatem konieczność, aby na poziomie pozwolenia na budowę analizować wykonawcze szczegóły posadowienia takiego ogrodzenia. Ogrodzenie wokół terenu wygradza przestrzeń inwestycji odcinając się od rzędnych terenowych działek sąsiednich, co wpływa na zatrzymanie wód.

Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia § 34 pkt 8.3 ppkt5 m.p.z.p. zawierający nakaz ograniczenia gabarytów wymienianej zabudowy oraz nawiązania jej gabarytów do istniejącej zabytkowej zabudowy. Zgodnie z tym zapisem podczas kształtowania zabudowy na obszarze oznaczonym na mapie symbolem C5 MW/MN, inwestorzy zobowiązani są do respektowania zasady, zgodnie z którą dopuszcza się na danym terenie wymianę istniejącej zabudowy przy ograniczeniu jej gabarytów oraz nawiązaniu architekturą do charakteru istniejącej zabytkowej zabudowy. Z zapisu tego skarżący wywodzi zbyt daleko idące ograniczenia, prowadzące w istocie do uniemożliwienia wybudowania na działce budynku o gabarytach większych od wcześniej posadowionego na niej budynku. W ocenie Sądu charakter zabudowy projektowanego budynku, jako jednorodzinnego odpowiada charakterowi zabudowy tej części obszaru objętego planem. Wynika to z faktu, że nieruchomość na której planowana jest inwestycja znajduje w obszarze oznaczonym w m.p.z.p. jako: "MW/MN", a więc w obszarze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i/lub zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Budynek został zlokalizowany w obszarze wyznaczonym planem pod zabudowę. Dyspozycje planu nie wskazują, że lokalizacja granicy zieleni urządzonej ma ograniczający wpływ na tektonikę elewacji ogrodowej nowoprojektowanych budynków. Linia zabudowy ogrodowej dla budynku [...] nie przekracza strefy dopuszczonej pod zabudowę. Jednocześnie jej ukształtowanie nie przesłania budynków sąsiednich oraz nie wpływa na pogorszenie ich warunków nasłonecznienia, co potwierdzają odpowiednie analizy dołączone do projektu budowlanego.

Plan miejscowy, na co słusznie zwracają uwagę inwestorzy, nakazuje wypełniającą pierzeję oraz zabudowę plombową, jednocześnie nie ograniczając głębokości traktu nowoprojektowanego budynku ustaleniem obowiązującej linii zabudowy od strony ogrodu. Jedynym zapisem planu ograniczającym głębokość zabudowy działki jest wyznaczenie linii zieleni urządzonej.

Sąd podziela ocenę organów, że wyjście projektowanego budynku w części ogrodowej poza linię zabudowy na działkach sąsiednich nie narusza zapisów m.p.z.p. bowiem plan nie przewiduje nieprzekraczalnej linii zabudowy w części ogrodowej. Rozszerzająca wykładnia ustaleń m.p.z.p. na niekorzyść właścicieli nieruchomości jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności i stanowiłaby istotne naruszenie ustaleń planu.

W kwestii sytuowania projektowanego budynku względem granicy działki skarżący stoi na stanowisku, że w sprawie zastosowanie winien mieć § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.). Stanowisko to zdaniem Sądu jest nieuprawnione. Prawidłowa wykładania przepisów prowadzi do wniosku, że niniejszym przypadku bezpośrednie zastosowanie znajduje § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym sytuowanie budynku, w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W przedmiotowej sprawie to plan miejscowy dopuszcza zabudowę w ostrej granicy. Jak wynika bowiem z § 34 pkt 2 ppkt 5 m.p.z.p. dla obszaru objętego wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przewiduje się zachowanie zwartej pierzei zabudowy według rysunku planu, co wobec treści § 2 ust. 1 pkt 31 m.p.z.p. nakazuje zabudowę działki inwestorów w ostrej granicy z działkami sąsiednimi i stanowi bezwzględną wytyczną w tym zakresie. Rację ma przy tym Wojewoda wskazując, że zwarta zabudowa pierzejowa zakłada ciągłość w linii pierzei tylko w części od strony ul. [...], nie ograniczając w tym zakresie zabudowy pierzejowej w części ogrodowej.

Za niezasadny Sądu uznał zarzut naruszenia § 28 i 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Istotnie bowiem z dokumentacji projektowej wynika, że kierunek spływu wód opadowych został przewidziany na teren działki inwestorów. Ponadto projekt przewiduje, że odprowadzanie wód deszczowych z dachów, tarasów, stropu garażu podziemnego odbywać się będzie do systemu kanalizacji miejskiej, natomiast woda deszczowa rozsączana będzie w grunt w granicach działki inwestora. Dodatkowo na zatrzymanie wód na terenie nieruchomości inwestorów będzie miało wpływ ogrodzenie pomiędzy działkami, którego gabaryty i lokalizacja określone są w m.p.z.p. Rozważania skarżącego o niekontrolowanym naporze wody mogącym podmywać ogrodzenie są czysto hipotetyczne i nie znajdują żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Ponadto jak słusznie wskazał Wojewoda w projekcie budowlanym znajduje się dokładny opis rozwiązań projektowych dla rowu drenażowego, a w części opisowej i rysunkowej projektu zagospodarowania terenu opisano ukształtowanie terenu z uwzględnieniem projektowanego nasypu.

Podkreślić należy, że to projektant składa oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a za niedopełnienie tych obowiązków grozi mu odpowiedzialność zawodowa i cywilna. Organ natomiast nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu, a jego ocenie podlega jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem.

Tym niemniej sformułowane powyżej zastrzeżenia i wątpliwości implikują ocenę, że nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, co stanowi o naruszeniu art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę Wojewoda [...] usunie stwierdzone uchybienia, uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko Sądu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).

Orzekając w pkt II i III wyroku o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy Sąd uwzględnił wnioski zawarte w skargach. Koszty te obejmują wysokość uiszczonych wpisów (po 500 zł), koszty zastępstw procesowych (po 480 zł), a także uiszczone opłaty od pełnomocnictw (po 17 zł).