Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 434/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2, § 4 , § 38
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 16 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 10 maja 2013r. R.M. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanym dalej BP ARiMR) wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (zwanej dalej płatnością PRŚ) na rok 2013. Wniosek obejmował: 1) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne; Wariant 2.3 Trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania - powierzchnia 22,80 ha; 2) Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone; Wariant 3.1. 2 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 - powierzchnia 3,55 ha; 3) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000; Wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 - powierzchnia 19,25 ha. Wnioskodawca zadeklarował do płatności działki rolne A (działki nr ewid.: [...]), B (działki nr ewid.: [...]), C (działki nr ewid. [...]), D (działki nr ewid. [...]), E (działki nr ewid.: [...]), F (działka nr ewid. [...]), G (działka nr ewid. [...]), H (działka nr ewid. [...]), I (działka nr ewid. [...]) o łącznej powierzchni – 23,16 ha.

W dniu [...] grudnia 2013 r. przeprowadzona została w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontrola przez upoważnionych pracowników Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR (poprzedzona zawiadomieniem telefonicznym wnioskodawcy w dniu 24 grudnia 2013 r.), która obejmowała m.in. kwalifikowalność powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do płatności. Kontrola przeprowadzona została przy udziale R.M., który nie zgłosił do protokołu z kontroli żadnych uwag. W wyniku kontroli zastosowano następujące kody nieprawidłowości:

- DR50 - granice uprawy wykraczają poza działkę referencyjną - dotyczy działek rolnych B, C, D, E, G, H oraz I ;

- DR13+ - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej - dotyczy działki rolnej B;

- DR22 - działka rolna jest niespójna - dotyczy działki rolnej B oraz C;

- DR51 - stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności - dotyczy działki rolnej C;

- DR52 - stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania - dotyczy działek rolnych A, B, C, D, E, F, G, H oraz I ;

- DR53 - stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania - dotyczy działki rolnej B, D, E, H oraz I ;

Dodatkowo kontrola ujawniła, iż na działce rolnej:

- A - rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020);

- B - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej, pozostawiono 1,06 ha niewykoszonej powierzchni co stanowi 13,30% (zastosowany kod błędu N018). Ponadto stwierdzono, iż rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020);

- C - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej, pozostawiono 0,50 ha niewykoszonej powierzchni co stanowi 11,39% (zastosowany kod błędu N0181) ; ponadto stwierdzono, iż rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020);

- D - rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020),

- E - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5 - 10% powierzchni nieskoszonej pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej (zastosowano kod błędu L16N2000);

- F - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia nieskoszonej właściwej części działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu L19N2000);

- G oraz H - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5 -10% powierzchni nieskoszonej działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu L10N2000).

Powyższe ustalenia zawarte zostały w raporcie z kontroli nr [...]. Wobec zastosowania przez inspektorów terenowych w trakcie czynności kontrolnych dla działek rolnych kodu nieprawidłowości DR50 oznaczającego, iż granice uprawy wykraczają poza działkę referencyjną, powierzchnie działek rolnych zostały zredukowane do ich obszarów znajdujących się w granicach działek ewidencyjnych, na których powyższe działki rolne zostały zadeklarowane. W związku z powyższym przyjęto jako powierzchnię działek rolnych kwalifikujących się do płatności - 21,75 ha.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. R.M. wniósł zastrzeżenia do wyników kontroli na miejscu. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( określany dalej jako Dyrektor OR ARiMR ) nie znalazł podstaw do zmiany wyników kontroli, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia [...] maja 2014 r.

W wyniku rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2013 r. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR przyznał R.M. płatności rolnośrodowiskowe na 2013 r. w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 10 469,44 zł.

Na skutek złożonego przez stronę odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, iż zaskarżona decyzja nie zawierała informacji o przyczynach wykluczenia poszczególnych obszarów z płatności oraz nie odnosiła się do sporządzonych podczas kontroli na miejscu szkiców z wykonanych pomiarów i porównania z deklaracją rolnika.

W dniu 6 listopada 2014 r. do BP ARiMR wpłynął raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności (nr [...]), który powstał na podstawie wyników kontroli rolnośrodowiskowej z dnia [...] grudnia 2013 r. Stwierdzono w nim na działce rolnej B na powierzchni 0,26 ha oraz na działce rolnej C na powierzchni 0,06 ha nieprzestrzeganie normy N.04.1 – rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie. Ustalenia zawarte powyższym raporcie doręczone zostały wnioskodawcy 4 listopada 2014 r. Strona nie zgłosiła w tym zakresie zastrzeżeń.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], powołując się na art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173, dalej zwana jako u.w.r.o.w.), art. 16 ust. 3, ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011, dalej zwanego w skrócie rozporządzeniem nr 65/2011), § 2, § 3, § 10, § 11, § 12, § 20, § 26, § 26, § 38, § 44 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361, zwanego dalej rozporządzeniem PRŚ) orzekł o przyznaniu R.M. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości w kwocie 10 469,44 zł. Jednocześnie organ nakazał R.M. na podstawie § 44 rozporządzenia PRŚ realizację działań mających na celu usunięcie niezgodności stwierdzonych w kontroli administracyjnej (kontroli na miejscu) wskazanych w raporcie z czynności kontrolnych z dnia [...] grudnia 2013 r. dotyczącym spełnienia norm i wymogów, w terminie wynikającym z planu rolnośrodowiskowego (jednak nie później niż do dnia 31 października 2015 r.). W związku z powyższym organ nakazał na dz. rolnych B i C przeprowadzenie koszenia łąk i pastwisk lub prowadzenie wypasu zwierząt w okresie wegetacyjnym traw.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji opisał stan faktyczny sprawy, podstawy swojego wnioskowania oraz wykazał podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze wyniki czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, Kierownik BP ARiMR ustalił, iż:

- na działce rolnej B powierzchnia zadeklarowana wyniosła 8,60 ha, a powierzchnia działki kwalifikująca się do płatności to 7,65 ha.

- na działce rolnej C powierzchnia zadeklarowana wyniosła 4,39 ha, a powierzchnia działki kwalifikująca się do płatności to 4,31 ha.

- na działce rolnej D powierzchnia zadeklarowana wyniosła 1,02 ha, a powierzchnia działki kwalifikująca się do płatności to 1,00 ha.

- na działce rolnej E powierzchnia zadeklarowana wyniosła 2,41 ha, a powierzchnia działki kwalifikująca się do płatności to 2,25 ha.

- na działce rolnej G powierzchnia zadeklarowana wyniosła 0,36 ha, a powierzchnia działki kwalifikująca się do płatności to 0,17 ha.

- na działce rolnej H powierzchnia zadeklarowana wyniosła 0,36 ha, a powierzchnia działki kwalifikująca się do płatności to 0,17 ha.

W zakresie działek rolnych A, F oraz I Kierownik BP ARiMR w trakcie przeprowadzania kontroli administracyjnej nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

Wobec powyższego z płatności PRŚ w wariancie: 2.3 wykluczono obszar 1,21 ha, w wariancie 3.1.2 wykluczono obszar 0,17 ha, a w wariancie 5.1 wykluczono obszar 1,05 ha.

Dodatkowo w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli w gospodarstwie uchybieniami w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów w przypadku działek rolnych A, B, C, D, E, F, H oraz I Kierownik BP ARiMR zmniejszył wysokość płatności PRŚ w wariancie 3.1.2 oraz 5.1 (zastosowane kody błędu: L10N2000, L16N2000, L19N2000, N018 oraz N020).

Z uwagi na powyższe Kierownik BP ARiMR wskazał, iż w związku z przedeklarowaniem wynoszącym odpowiednio: 5,81% w przypadku wariantu 2.3, 5,03% w przypadku wariantu 3.1.2 oraz 5,77% w przypadku wariantu 3.1.2 zastosowanie ma art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 65/2011. Zgodnie z jego treścią w przypadku jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3%, ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

W związku z faktem, iż w gospodarstwie R.M. nie były przestrzegane wymogi programu rolnośrodowiskowego, Kierownik BP ARiMR wskazał, iż na podstawie § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ zmniejszył płatność PRŚ, a wysokość zmniejszenia została obliczona na podstawie danych zawartych w załączniku nr 7 do rozporządzenia PRŚ. Ponadto organ I instancji wskazał, iż w trakcie przeprowadzania kontroli na miejscu stwierdzono nieprzestrzeganie norm, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 z późn. zm.). Ponieważ łączna kwota pomniejszenia płatności z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów w przedmiotowej sprawie wynosi 314,08 zł, czyli nie przekracza równowartości kwoty 100 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, ze zm.), organ odstąpił, na podstawie art. 28b u.w.r.o.w. od pomniejszenia kwoty płatności w powyższym zakresie. Jednocześnie organ na podstawie § 44 rozporządzenia PRŚ, nakazał usunięcie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm.

R.M. złożył od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora OW ARiMR wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odwołujący wskazał, iż:

- w zakresie działki rolnej A błędnie określono powierzchnię nieskoszoną na działkach nr [...] i niewłaściwie zastosowano kod DR52 na działce nr [...]. Powierzchnia niekoszoną została pozostawiona zgodnie ze szkicami na załączniku graficznym na działkach nr [...],

- w zakresie działki rolnej B błędnie określono powierzchnię nieskoszoną na działce nr [...], a stwierdzona niespójność działki rolnej B wynika z faktu, iż nie do końca pomierzono działki nr [...], które łączą się w jedną całość oraz nieprawidłowo określono powierzchnię nieskoszoną na działkach nr [...],

- w zakresie działki rolnej C – działka jest zwartym gruntem, połączonym przepustem, umożliwiającym przejazd ciągnikiem, a kontrola wykazała niespójność przedmiotowej działki rolnej. Ponadto błędnie określono powierzchnię nieskoszoną na działce nr [...],

- w zakresie działki rolnej D – na działce nr [...] dokonano prawidłowego koszenia (cały obszar) według załącznika graficznego a powierzchnię nieksoszoną zostawiono prawidłowo na działce nr [...] w miejscu zaznaczonym na szkicu w załączniku graficznym.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Dyrektor OR ARiMR działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej zwanej k.p.a.), art. 21 ust. 1 i 4 u.w.r.o.w., § 2, § 4,§ 38, § 41 rozporządzenia PRŚ, art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na przebieg postępowania w sprawie i na treść przepisów prawa określających zasady przyznawania płatności PRŚ w odniesieniu do wniosków składanych w roku 2013, w tym na art. 21 ust. 1-3 u.p.r.o.w., § 2 ust. 1- 4, § 3, § 4, 10, § 25 i § 38 rozporządzenia PRŚ.

W opinii Dyrektora OR ARiMR zasadniczym zagadnieniem związanym z przyznaniem płatności PRŚ jest określenie kwalifikowalności obszarów do płatności PRŚ. Zgodnie z art. 39 ust 2, 3 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L. 2005.277.1 ze zm., zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem nr 1698/2005) płatności PRŚ udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe. Płatności PRŚ obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie. Zdaniem Dyrektora płatności PRŚ mogą być wypłacone tylko w przypadku realizacji zobowiązania tj. wykonania czynności i działań wynikających z realizacji podjętego zobowiązania.

W ocenie organu odwoławczego kluczowe znaczenie dla podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia oraz wysokości środków finansowych przyznanych stronie mają wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2013 r. w gospodarstwie R.M. (protokół z kontroli nr [...]) w oparciu o regulację wyrażoną w art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w zw. z art. 30 ust. 1 u.w.r.o.w. Zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Kontrole na miejscu przeprowadzane są w celu zweryfikowania czy stan faktyczny na deklarowanych przez wnioskodawców działkach rolnych odpowiada temu co deklarują oni we wniosku o przyznanie płatności. Organ wskazał, iż R.M. został powiadomiony o kontroli w dniu 24 grudnia 2013 r. i jak wynika z powyższego raportu był obecny podczas wykonywanych czynności kontrolnych (str. 1 raportu) oraz był obecny podczas czynności kontrolnych (podpisy wnioskodawcy na każdej ze stron tego raportu).

Organ wskazał, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 rozporządzenia PRŚ płatność PRŚ jest udzielana rolnikowi (...) jeżeli: łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 (...) wynosi co najmniej 1 ha oraz realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa wart. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Ponadto zgodnie z § 3 rozporządzenia PRŚ podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są: wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z kolei art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 określa jako działalność rolniczą produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Z kolei działka rolna, zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. Z powyższego przepisu wynika więc, iż powierzchnia działki rolnej jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa), a która to znajduje się w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. Powierzchnią działki rolnej oraz uprawę na niej zadeklarowaną można więc określić m. in. na podstawie kontroli terenowej, w wyniku której stwierdzony zostanie stan faktyczny w gospodarstwie, co zostało dokonane w niniejszej sprawie. Ponadto obszar działki rolnej jest ograniczony granicami uprawy i nie w każdym przypadku będzie pokrywać się z obszarem działki ewidencyjnej, wykazywanym w dokumentach urzędowych, w aktach notarialnych, czy w wypisach z ksiąg wieczystych. Kontrola na miejscu i wykonywane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. W trakcie kontroli nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności.

O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. Kontrola na miejscu ma na celu stwierdzenie czy zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2013 powierzchnie działek rolnych oraz uprawy i ich stan znajdują swoje odzwierciedlenie w terenie.

Dyrektor OR AMiMR wskazał, iż w wyniku kontroli na miejscu, której ustalenia zostały zawarte w raporcie z czynności kontrolnych nr [...] nie stwierdzono nieprawidłowości dotyczących działki rolnej "A" w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Wnioskodawca zadeklarował na przedmiotowej działce do płatności PRŚ obszar 5,24 ha, który potwierdzony został w trakcie czynności kontrolnych.

Czynności kontrolne na działce rolnej "B" wykazały, iż obszar łąki wynosi 7,97 ha (str. 4 raportu oraz szkic z kontroli oznaczony jako "B_1" obrazujący w kolorze czerwonym ślad pomiaru urządzeniem GPS wykonany podczas kontroli). Strona we wniosku deklarowała do płatności PRŚ powierzchnię 8,60 ha. Jednocześnie dla działki rolnej "B" zastosowany został kod DR50 oznaczający, iż granice uprawy wykraczają poza działkę referencyjną. Obszar kwalifikujący się do płatności na przedmiotowej działce rolnej uwzględniony jest w oparciu o powierzchnie znajdujące się w granicach działek wskazanych we wniosku i wynosi 7,65 ha. Organ podkreślił, iż na szkicu z kontroli oznaczonym jako "B_1" wskazano, iż część uprawy wykracza poza granice działek ew. i obejmuje niedeklarowane we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. działki nr [...] (znajdujący się w aktach sprawy dokument "wyliczenie powierzchni dla działek, dla których zastosowano kod DR50" oraz szkic z kontroli oznaczony jako "B_1" gdzie ślad pomiaru (kolor czerwony) wykracza po stronie wschodniej i zachodniej poza granice (kolor żółty) działek ew., na których została zadeklarowana działka rolna "B").

Na działce rolnej "C" w trakcie kontroli na miejscu stwierdzono, iż obszar łąki wynosi 4,39 ha (str. 4 raportu oraz szkic z kontroli oznaczony jako "C_1" obrazujący w kolorze czerwonym zielonym ślad pomiaru urządzeniem GPS wykonany podczas kontroli). Jednocześnie dla działki rolnej "C" zastosowany został kod DR50 oznaczający, iż granice uprawy wykraczają poza działką referencyjną. Obszar kwalifikujący się do płatności na przedmiotowej działce rolnej uwzględniony został w oparciu o powierzchnie znajdujące się w granicach działek wskazanych we wniosku i wyniósł 4,31 ha. Organ zauważył, iż na szkicu z kontroli oznaczonym jako "C_1" wskazano, iż część uprawy wykracza poza granice powyższych działek i obejmuje niedeklarowane działki nr [...] (znajdujący się w aktach sprawy dokument "wyliczenie powierzchni dla działek, dla których zastosowano kod DR50" oraz szkic z kontroli oznaczony jako "C_1" gdzie ślad pomiaru (kolor czerwony) wykracza po stronie wschodniej poza granice (kolor żółty) działek , na których została zadeklarowana działka rolna "C"). Organ nadmienił, iż do płatności PRŚ nie został zakwalifikowany południowo - zachodni fragment działki rolnej "C", który na załączniku graficznym z dnia [...] maja 2013 r. strona zaznaczyła jako użytkowany rolniczo. Jednakże przedmiotowy obszar porośnięty jest samosiejkami drzew i krzewów (zdjęcie z kontroli nr 36), a więc nie wskazuje na fakt prowadzenia na nim działalności rolniczej w roku 2013.

Na działce rolnej "D" w trakcie kontroli na miejscu stwierdzono, iż obszar łąki wynosi 1,02 ha (str. 4 raportu oraz szkic z kontroli oznaczony jako "D" obrazujący w kolorze czerwonym ślad pomiaru urządzeniem GPS wykonany podczas kontroli). Jednocześnie dla działki rolnej "D" zastosowany został kod DR50 oznaczający, iż granice uprawy wykraczają poza działką referencyjną. Obszar kwalifikujący się do płatności PRŚ na przedmiotowej działce rolnej uwzględniony jest w oparciu o powierzchnie znajdujące się w granicach działek wskazanych we wniosku i wyniósł 1,00 ha. Należy podkreślić, iż na szkicu z kontroli oznaczonym jako "D" wskazano, iż część uprawy wykracza poza granice wskazanych działek i obejmuje niedeklarowane we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. działki nr [...] (znajdujący się w aktach sprawy dokument "wyliczenie powierzchni dla działek, dla których zastosowano kod DR50" oraz szkic z kontroli oznaczony jako "D" gdzie ślad pomiaru (kolor czerwony) wykracza po stronie wschodniej poza granice (kolor żółty) działek ew., na których została zadeklarowana działka rolna "D").

W odniesieniu do ustaleń w zakresie obszaru kwalifikującego się do płatności na działkach rolnych "E" oraz "H" wskazano, iż przedmiotowe działki rolne zostały pomierzone w kompleksie z obszarem uprawnionym do płatności na działce rolnej "I". Łączny obszar deklarowany do płatności PRŚ na działkach rolnych "E", "H" oraz "I" wyniósł 3,18 ha (wg deklaracji strony: 2,41 ha na działce rolnej "E", 0,51 ha na działce rolnej "H" oraz 0,26 ha na działce rolnej "I"). W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono, iż obszar łąki w kompleksie działek rolnych "E", "H" oraz "I" wynosi łącznie 3,18 ha (str. 4 i str.5 raportu oraz szkic z kontroli oznaczony jako ,,E", "H" oraz "I" obrazujący w kolorze czerwonym zielonym ślad pomiaru urządzeniem GPS wykonany podczas czynności kontrolnych w dniu [...] grudnia 2013 r.). Jednocześnie dla powyższych działek rolnych zastosowany został kod DR50 oznaczający, iż granice uprawy wykraczają poza działki referencyjne. W związku z powyższym obszar kwalifikujący się do płatności w kompleksie działek rolnych "E", "H" oraz "I" uwzględniony został w oparciu o powierzchnie znajdujące się w granicach działek wskazanych we wniosku i wynosi 3,01 ha. Należy podkreślić, iż na szkicu z kontroli oznaczonym jako "E + H + I" wskazano, iż część uprawy wykracza poza granice w/w działek i obejmuje niedeklarowane we wniosku działki o nr [...] (znajdujący się w aktach sprawy dokument "wyliczenie powierzchni dla działek, dla których zastosowano kod DR50" oraz szkic z kontroli oznaczony jako "E + H + I" gdzie ślad pomiaru (kolor czerwony) wykracza po stronie wschodniej poza granice (kolor żółty) działek ew., na których został zadeklarowany kompleks działek rolnych "E + H + F".

W toku przedmiotowej kontroli na miejscu inspektorzy terenowi stwierdzili również, iż na działkach rolnych "A", "B" "C", "D", "E", "F" oraz "I" występują uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów określonych dla realizowanych wariantów PRŚ tj. 2.3, 3.1.2 oraz 5.1. Odnosząc się do uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów wyjaśniono, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia PRŚ w przypadku, wariantu: 2.3 - trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania 3.1.2 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 oraz 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000, aby otrzymać płatność PRŚ zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 oraz § 4 ust. 2 i 3 muszą być spełnione wymogi, które zostały określone w załącznika nr 3 do rozporządzenia PRŚ: sekcja II (wariant 2.3), sekcja III (wariant 3.1.2 ), sekcja IV (wariant 5.1). I tak jednym z wymogów w przypadku wariantu:

- 3.1.2 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 - jest przestrzeganie wymogu pozostawienia 5% - 10% powierzchni nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części działki rolnej,

- 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 jest pozostawienie 5 - 10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki Acrocephalus paludicola 30 - 50%, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki. Organ podkreślił, że ustalenia zawarte w raporcie z kontroli nr [...] dotyczące uchybień w przestrzeganiu powyższych wymogów dokonane zostały w wyniku czynności kontrolnych, podczas których wykonano fotografie obrazujące rzeczywisty stan upraw na zadeklarowanych działkach rolnych. Organ wskazał szczegółowo na numery fotografii ukazujących stan poszczególnych działek rolnych w dniu kontroli, podkreślając, iż stwierdzenie stanu uprawy poszczególnych działek rolnych następuje w drodze oględzin dokonywanych przez inspektorów terenowych. Organ podkreślił, iż oględziny stanowią środek dowodowy, bezpośredni, umożliwiający zetknięcie się organu orzekającego ze stanem faktycznym w danej sprawie. Z uwagi na powyższe w opinii Dyrektora OR ARiMR przyznanie płatności w pomniejszonej wysokości w ramach wariantu: 2.3, 3.1.2 oraz 5.1., znajduje swoje uzasadnienie w treści § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ wobec stwierdzenia, że w przypadku działki rolnej:

- "A" - pozostawiono nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, w szczególności inną niż zaznaczoną na materiale graficznym - strona na załączniku graficznym zaznaczyła obszar niekoszony w północnej części działki rolnej "A" (załącznik graficzny z dnia [...] maja 2013r.). Natomiast jak wynika z raportu z kontroli na miejscu, szkicu pomiarowego i dokumentacji fotograficznej powierzchnia nieskoszoną występowała na fragmentach działki rolnej "A" zlokalizowanych w jej południowej części (zdjęcia nr 13,14,15). Uzasadniało to przyjęcie wystąpienia nieprawidłowości o kodzie N020 i zastosowanie zmniejszenia w wysokości 50%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia PRŚ.

- "B" - pozostawiono nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, w szczególności inną niż zaznaczoną na materiale graficznym - strona na załączniku graficznym zaznaczyła obszar niekoszony w południowej części działki rolnej "B" (załącznik graficzny z dnia [...] maja 2013r.). Natomiast jak wynika z raportu z kontroli na miejscu, a także szkicu pomiarowego i dokumentacji fotograficznej, powierzchnia nieskoszoną występowała na fragmentach działki rolnej "B" zlokalizowanych w jej północnej części (zdjęcia nr 24, nr 26, nr 27, nr 28, nr 29). Przedmiotowa okoliczność uzasadniała przyjęcie wystąpienia nieprawidłowości o kodzie N020, a co za tym idzie, zastosowanie zmniejszenia w wysokości 50%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia PRŚ. Ponadto w trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej - pozostawiono 1,06 ha niewykoszonej powierzchni co stanowiło 13,30% (rubryka "uwagi" na str. 17 raportu). Uzasadniało to przyjęcie wystąpienia na działce rolnej "B" nieprawidłowości o kodzie N018 i zastosowanie zmniejszenia w wysokości 30%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia PRŚ.

- "C" - pozostawiono nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, w szczególności inną niż zaznaczoną na materiale graficznym - strona na załączniku graficznym zaznaczyła obszar niekoszony w południowej (zlokalizowanej na środkowej części działki rolnej "C" (załącznik graficzny z dnia [...] maja 2013 r.). Natomiast jak wynika z raportu z kontroli na miejscu, a także szkicu pomiarowego i dokumentacji fotograficznej powierzchnia nieskoszona występowała na fragmentach działki rolnej "C" zlokalizowanych w części południowo - zachodniej wskazanej działki rolnej "C" (zdjęcie nr 34, nr 36). Powyższe uzasadniało przyjęcie wystąpienia nieprawidłowości o kodzie N020, a co za tym idzie, zastosowanie zmniejszenia w wysokości 50%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia PRŚ. Jednocześnie w trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej - pozostawiono 0,50 ha niewykoszonej powierzchni co stanowi 11,39% (rubryka "uwagi" na str. 17 raportu). Uzasadniało to przyjęcie wystąpienia na działce rolnej "C" nieprawidłowości o kodzie N018 i zastosowanie zmniejszenia w wysokości 30%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia PRŚ.

- "D" - pozostawiono nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, w szczególności inną niż zaznaczoną na materiale graficznym - strona na załączniku graficznym zaznaczyła obszar niekoszony we wschodniej części działki rolnej "D" . Natomiast jak wynika z raportu z kontroli na miejscu, szkicu pomiarowego i dokumentacji fotograficznej powierzchnia nieskoszona występowała na fragmencie działki rolnej zlokalizowanym w jej północnej części (zdjęcie nr 44). Uzasadniało to przyjęcie wystąpienia nieprawidłowości o kodzie N020 i zastosowanie zmniejszenia w wysokości 50%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia PRŚ.

- "E" - w trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej - pozostawiono 0,04 ha niewykoszonej powierzchni co stanowi 1,66% (rubryka "uwagi" na str. 17 raportu nr [...]). Uzasadniało to przyjęcie wystąpienia na działce rolnej "E" nieprawidłowości o kodzie L16N2000 i zastosowanie zmniejszenia w wysokości 10%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia PRŚ.

- "F" - pozostawiono nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, w szczególności inną niż zaznaczoną na materiale graficznym - Strona na załączniku graficznym zaznaczyła obszar niekoszony we wschodniej części działki rolnej (załącznik graficzny z dnia [...] maja 2013r.). Natomiast jak wynika z raportu z kontroli na miejscu, szkicu pomiarowego i dokumentacji fotograficznej powierzchnia nieskoszona występowała również na fragmencie działki rolnej zlokalizowanym w jej innej części (zdjęcie nr 46). Uzasadniało to przyjęcie wystąpienia nieprawidłowości o kodzie L19N2000 i zastosowanie zmniejszenia w wysokości 50%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do Rozporządzenia PRŚ.

- "H" oraz "I" - wykoszono całą powierzchnię działki rolnej - strona na załącznikach graficznych zaznaczyła obszary niekoszone na przedmiotowych działkach rolnych. Tymczasem jak wynika z raportu z kontroli na miejscu (rubryka "uwagi" na str. 15 raportu nr [...]), szkicu pomiarowego oraz dokumentacji fotograficznej (zdjęcia nr 55, nr 61, nr 63, nr 64) wykoszona została cała powierzchnia przedmiotowych działek rolnych. Uzasadniało to przyjęcie wystąpienia nieprawidłowości o kodzie L10N2000 zastosowanie zmniejszeń w wysokości 80%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia PRŚ.

Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż poszczególne elementy dokumentacji pokontrolnej są ze sobą spójne tzn. stan działek ukazany na fotografiach i szkicach sytuacyjnych obrazujących miejsca wykonywania fotografii (integralna część raportu z kontroli nr [...]) sporządzonych w trakcie czynności kontrolnych koreluje ze sobą (uwzględniając miejsca, z których wykonano zdjęcia). Wskazał, iż inspektorzy dokonujący czynności kontrolnych zmierzyli całość obszarów wskazujących na fakt występowania na nich w 2013 r. obszarów, które były utrzymywane zgodnie z normami i wymogami. Organ zwrócił uwagę, iż ustalenia inspektorów terenowych (w zakresie działek rolnych "E", "F", "G", "H" oraz "I") potwierdził R.M. stwierdzając to w odwołaniu.

Organ dodał, iż w myśl § 23 ust. 1 pkt 5a oraz 5b rozporządzenia PRŚ, wniosek o przyznanie płatności zawiera oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych oraz sposobie wykorzystywania działek rolnych. W świetle wskazanych regulacji prawnych organ odwoławczy stwierdził, iż strona zadeklarowała we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o przyznanie płatności PRŚ - w "oświadczeniu o powierzchni działek ewidencyjnych" oraz "oświadczeniu o sposobie wykorzystywania działek rolnych" - szereg działek rolnych zlokalizowanych na konkretnych działkach ewidencyjnych, a wraz z powyższym wnioskiem złożyła załączniki graficzne, na których deklarowane do płatności działki rolne zostały zaznaczone. W związku z powyższym organy ARiMR rozpatrzyły wniosek w granicach żądania strony i nie uwzględniły do płatności PRŚ obszarów upraw, które prowadził R.M., ale które wykraczają (kod DR50) poza granice działek referencyjnych, jakie strona zadeklarowała we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o przyznanie płatności PRŚ.

Organ dodał, iż czynności kontrolne dokonane na działkach rolnych R.M. przeprowadzone zostały homologowanym urządzeniem Trimble Geo XM, dla którego tolerancja pomiaru wynosi 1,50m. Ponadto czynności kontrolne wykonane zostały przez upoważnionych inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, którego pracownicy spełniają wymogi, o których mowa w § 3 ust. 1 a) oraz b), jak również § 4 ust. 1 a) oraz b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maj 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. nr 101, poz. 685).

W myśl przywołanego art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,00 ha. W przypadku pomiarów przeprowadzonych na działkach rolnych zgłoszonych do płatności PRS na rok 2013 przez R.M. dokładność pomiaru ustalono na podstawie tzw. metody buforowej uwzględniającej kształt działki rolnej - wyznaczono obwód działek rolnych (str. 4-6 raportu z kontroli).

Następnie wielkość ustalonych obwodów działek rolnych przemnożono przez parametr charakteryzujący dokładność pomiaru uzyskując tym samym powierzchnię strefy buforowej (1,50 m) określającą dopuszczalną tolerancję pomiaru powierzchni, która wyniosła od 0,06 ha do 0,25 ha (str. 4-6 raportu z kontroli oraz rubryka "uwagi"), czyli nie przekracza dopuszczalnej tolerancji, o której mowa w art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Organ zwrócił uwagę, iż raport z czynności kontrolnych nr [...] został przekazany bezpośrednio stronie dnia 17 stycznia 2014r. (str. 29 w/w raportu). Strona została w sposób prawidłowy poinformowana o przysługujących jej możliwościach związanych z ewentualnym kwestionowaniem wyników czynności kontrolnych, a pomimo tego w ustawowym terminie nie zgłosiła na piśmie uwag oraz zastrzeżeń co do przeprowadzonych pomiarów oraz sposobu ich wykonania. R.M. dopiero w dniu 28 kwietnia 2014 r. wniósł do Kierownika BP ARiMR pismo, w którym zakwestionował ustalenia dokonane w trakcie opisanych wyżej czynności kontrolnych. Dyrektor dokonując ponownej analizy sposobu przeprowadzenia kontroli oraz jej wyników zawartych w raporcie nr [...] i nie doszukał się uchybień bądź nieprawidłowości w zakresie objętym kontrolą.

Dyrektor podzielił ustalenia organu I instancji, iż w przypadku wariantu 3.1.2 nastąpiło przedeklarowanie na poziomie 5,03%, w przypadku wariantu 2.3 - 5,81%,w przypadku wariantu 5.1- 5,77%. Z uwagi na powyższe zdaniem organu odwoławczego prawidłowo zastosowano art. 16 ust 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 65/2011.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy dokonał szczegółowego wyliczenia płatności PRŚ w poszczególnych wariantach, wyjaśniając przyczyny zmniejszenia płatności PRŚ w wariancie 3.1.2 oraz 5.1 z uwagi na stwierdzone podczas kontroli uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów (zastosowane kod błędu: L10N2000, L16N2000, L19N2000, N018 oraz N020). Wysokość zmniejszenia została obliczona na podstawie danych zawartych w załączniku nr 7 do rozporządzenia PRŚ.

Dyrektor za prawidłowe uznał także nałożenie w decyzji I instancji na podstawie § 44 rozporządzenia PRŚ nakazu usunięcia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm i wymogów, jak również odstąpienie od pomniejszenia kwoty płatności PRŚ ze względu na stwierdzone niezgodności w zakresie przestrzegania norm oraz wymogów, z uwagi na treść art. 28b u.p.r.o.w., zgodnie z którym zmniejszenia lub wykluczenia, o którym mowa w art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005, nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006.

Odnosząc się do zarzutów odwołującego Dyrektor wskazał, iż zarówno z przepisów wspólnotowych jak i krajowych wynika, że zasadniczo ustanowione przepisami warunki, dające prawo do płatności, muszą być spełnione przez tego rolnika, który się o te płatności ubiega. Natomiast zasadą jest, że udzielenie pomocy nie następuje z urzędu, a na wniosek rolnika. Zatem rolnicy, którzy chcą skorzystać z prawa do płatności w pełnym zakresie powinni jednak dostosować swoje działania do uregulowań prawnych. Przynależność producenta rolnego do określonych programów pomocowych nie jest obligatoryjna. Uczestnictwo w omawianych programach wymaga bowiem zawsze akceptacji ze strony zainteresowanego producenta rolnego. Jeżeli producent rolny zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, jego prawa i obowiązki normują obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i prawa krajowego.

Dyrektor zauważył, iż zgodnie z § 25 rozporządzenia PRŚ Agencja udostępnia rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie PRŚ materiał graficzny z oznaczeniem co najmniej granic i numerów działek ewidencyjnych, na których jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, oraz z oznaczeniem granic położonych na obszarze jego gospodarstwa rolnego. Zgodnie z ust 2 powyższego paragrafu na otrzymanym załączniku graficznym rolnik zaznacza m.in. granice działek rolnych na których realizuje poszczególne pakiety i warianty objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, oraz występujące w jego gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone oraz część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku. Z uwagi na powyższe ustawodawca wyraźnie wskazał, iż strona już podczas złożenia wniosku powinna w sposób szczegółowy określić miejsce koszenia oraz niekoszenia w każdym roku składania wniosku.

W zakresie obszarów niekoszonych oraz miejsc koszonych na łąkach, organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej decyzji wskazano stronie precyzyjnie jakie obszary, na których działkach rolnych, były koszone, a którym nie można przypisać walor wykoszenia, jak również precyzyjnie wskazano rozbieżności pomiędzy fragmentami działek rolnych, które miały pozostać niekoszone, a tymi które niekoszone pozostawił R.M.. Organ nie podzielił stanowiska odwołującego, iż koszenie odbywało się na obszarach zaznaczonych na załącznikach graficznych przez beneficjenta skoro powierzchnie te nie pokrywają się z ustaleniami dokonanymi przez inspektorów terenowych. W opinii Dyrektora OR ARiMR organ I instancji słusznie zastosował § 38 rozporządzenia PRŚ, który stanowi, iż niedochowanie powyższego wymogu skutkuje zastosowaniem zmniejszeniami w stosunku do działki rolnej wynikającymi z załącznika nr 7 rozporządzenia PRŚ.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. R.M., powielając w niej zarzuty podniesione w odwołaniu.

I tak w odniesieniu do działki rolnej A skarżący zarzucił błędne określenie powierzchni niekoszonej na dz. o numerach ewidencyjnych: [...]. Dodatkowo skarżący zarzucił organowi błędne zastosowanie kodu DR52 (powiększenie zasięgu pola zagospodarowania) na dz. o numerze [...] oraz błędne określenie powierzchni niekoszonej na dz. [...] (była skoszona), a powierzchnia nieskoszona została zostawiona na dz. [...].

W zakresie działki rolnej B skarżący zwrócił uwagę na błędne jego zdaniem określenie powierzchni niekoszonej na dz. [...]. Ponadto kontrola stwierdziła niespójność działki, z uwagi na niepomierzenie działki [...], które łączą się w całość. Również działki [...] zostały w całości skoszone. Zdaniem skarżącego nieprawidłowo określono powierzchnię nieskoszoną na dz. [...].

Odnośnie działki rolnej C skarżący podkreślił, iż jest ona zwartym gruntem połączonym przepustem umożliwiającym przejazd ciągnikiem ze sprzętem. Błędnie zdaniem skarżącego określono powierzchnię niekoszoną dz. [...], ponieważ była ona skoszona. Co do działki rolnej D skarżący podał, iż na dz. [...] dokonano prawidłowego koszenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wcześniej użytą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Mając na uwadze tak nakreślony zakres kognicji Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Dyrektora OR ARiMR utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR o przyznaniu skarżącemu R.M. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości tj. w łącznej kwocie 10.469,44 zł.

Na wstępie wyjaśnić należy zasady i warunki dotyczące składania i przyznawania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 znajdują podstawę w przepisach prawa zarówno krajowego, jak i unijnego. Zastosowanie mają w tym zakresie przepisy u.w.r.o.w., rozporządzenia nr 1698/2005, rozporządzenia nr 65/2011, oraz rozporządzenia PRŚ. Przy czym w niniejszej sprawie nie miało zastosowanie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 324). Zgodnie bowiem z § 2 pkt 1 powyższego rozporządzenia, do przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" w sprawach objętych postępowaniami: wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe ,

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.w.r.o.w. pomoc przyznawana jest na wniosek rolnika, w drodze decyzji administracyjnej przez kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia PRŚ płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 jeżeli: 1. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2. łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 wynosi co najmniej 1 ha; 3. realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4. spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ:

1. zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: 1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone; 2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne; 3) Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone; 4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000; 5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000; 6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie; 7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie; 8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód; 9) Pakiet 9. Strefy buforowe. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów określone zostały w załączniku nr 3 do rozporządzenia PRŚ.

W myśl § 11 rozporządzenia PRŚ, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 i 8 do działek rolnych. Zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia PRŚ, przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie do treści § 25 ust. 1 rozporządzenia PRŚ, agencja udostępnia rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, materiał graficzny z oznaczeniem, co najmniej granic i numerów działek ewidencyjnych, na których jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe oraz z oznaczeniem granic położonych na obszarze jego gospodarstwa rolnego: 1) rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, parków narodowych i obszarów Natura 2000 utworzonych na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz obszarów, o których mowa w art. 33 ust. 2 tej ustawy, 2) obszarów szczególnie narażonych - nie później niż do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym rolnik złożył wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Natomiast w myśl art. 25 ust.2 rozporządzenia PRŚ rolnik zaznacza na materiale graficznym: 1) granice działek rolnych, na których realizuje poszczególne pakiety i warianty objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym oraz występujące w jego gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, 2) część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5, 3) miejsca na działce rolnej, w których są zasadzone poszczególne drzewa odmian wymienionych w ust. 3 pkt 3 załącznika nr A do rozporządzenia lub odmian tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1950 r. - w przypadku realizacji wariantu czwartego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6, a następnie dołącza ten materiał graficzny do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, począwszy od drugiego roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W przedmiotowej sprawie skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 zadeklarował: Pakiet 2. (wariant 2.3 Trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania), Pakiet 3. (wariant 3.1.2 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000), Pakiet 5. (wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000). Do płatności zgłoszone zostały działki rolne oznaczone jako: A,B,C,D,E,F,G,H,I o łącznej powierzchni 23,16 ha. Do wniosku załączony został materiał graficzny (wydruki zdjęć poszczególnych działek) z zaznaczonymi przez wnioskodawcę granicami działek rolnych, na których realizuje on poszczególne pakiety i warianty objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym oraz występujące w jego gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone oraz z zaznaczonymi przez wnioskodawcę częściami poszczególnych działek rolnych, które mają pozostać nieskoszone w 2013 r.

Podkreślić należy, iż przyznanie płatności rolnośrodowiskowej możliwe jest wówczas, gdy zadeklarowane powierzchnia działek rolnych jest zgodna z rzeczywistym stanem faktycznym i przestrzegane są przez rolnika wymogi w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów. Zgodnie bowiem z § 18 pkt 1 rozporządzenia PRŚ wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni działek rolnych po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Narzędzie weryfikacji w tym zakresie stanowi kontrola przeprowadzana przez upoważnione organy z zachowaniem wymogów określonych przez przepisy prawa. Na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 państwa członkowskie ustanawiają system kontroli, który zapewnia przeprowadzenie wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzenia zgodności z warunkami przyznawania pomocy. Zgodnie z art.10 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia:

1. Państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK) przewidzianego w tytule II rozdział 4 rozporządzenia nr 73/2009.

2. Sprawdzanie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Stosownie do art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe tam, gdzie jest to możliwe i stosowne,. Aby zapobiec wszelkim nienależnym wypłatom pomocy, kontrole krzyżowe odnoszą się przynajmniej do działek i zwierząt gospodarskich objętych danym środkiem wsparcia. Wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i jeśli to konieczne, przeprowadzenie kontroli na miejscu ( art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011 ).

Zgodnie z art. 31 u.w.r.o.w. czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego ( ust. 1) . Osoby wykonujące czynności kontrolne mają prawo do: 1) wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc lub pomoc techniczna; 2) żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; 3) wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów; 4) sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; 5) pobierania próbek do badań ( ust. 4 ). Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport (ust. 5). Raport podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany (ust. 6). W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport (ust. 8). Powinien to uczynić w terminie 7 dni od otrzymania raportu ( § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach PROW na lata 2007-2013 - Dz.U. nr 169, poz. 1181 ze zm. ) .

W gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została w dniu [...] grudnia 2013 r. przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola na miejscu. Jej wyniki mają zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, gdyż wpłynęły na ustalenie przez organy wysokości przyznanej skarżącemu płatności. Zarzuty podniesione w skardze odnoszą się w istocie do niektórych wyników kontroli.

W treści protokołu z kontroli nr [...] wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej.

Przeprowadzona kontrola wykazała, iż granice upraw wykraczają poza działkę referencyjną, stąd powierzchnia działek została zredukowana do ich obszarów znajdujących się w granicach działek ewidencyjnych. Ponadto kontrola wykazała uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów w przypadku działek rolnych: A - rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020), B - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej, pozostawiono 1,06 ha niewykoszonej powierzchni co stanowi 13,30% (zastosowany kod błędu N018). Ponadto stwierdzono, iż rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020), C - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej, pozostawiono 0,50 ha niewykoszonej powierzchni co stanowi 11,39% (zastosowany kod błędu N0181 ). Ponadto stwierdzono, iż rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020), D - rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020), E - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5 - 10% powierzchni nieskoszonej pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej (zastosowano kod błędu L16N2000), F - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia nieskoszonej właściwej części działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu L19N2000), G oraz H - rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5 -10% powierzchni nieskoszonej działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu L10N2000).

Zdaniem Sądu sposób przeprowadzenia kontroli na miejscu w dniu [...] grudnia 2013 r. oraz jego wyniki nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych dotyczące stwierdzenia nieprawidłowości zostały dokonane przez kontrolerów terenowych w wyniku dokonanych czynności kontrolnych, których wynik nie tylko opisano w tym protokole, ale także wykonano dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan upraw na zadeklarowanych przez skarżącego działkach rolnych (dokumentacja zgromadzona została na płycie CD). Ponadto sporządzono i częściowo wydrukowano szkice miejsc wykonania fotografii, na których naniesiono miejsca niewykoszone. Dokonując porównania tak sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli z wnioskiem skarżącego o przyznanie płatności rolno środowiskowej na rok 2013, a w szczególności z załączonym do wniosku materiałem graficznym przedstawiającym działki rolne na których zaznaczono części tych działek, które w 2013 r. nie miały być koszone należy stwierdzić, że ustalenia organu w tym zakresie odpowiadają stanowi rzeczywistemu i brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Odnosząc się już do konkretnych zarzutów zawartych w skardze należy zauważyć, iż w odniesieniu do działki rolnej A ( szkic na płycie CD ), obejmującej m.in. działki ewidencyjne nr [...] organ stwierdził wystąpienie powierzchni nieskoszonej (zdjęcia nr 11,12,13) podczas, gdy deklaracja według materiału graficznego załączonego do wniosku nie potwierdza, aby części tych działek miały pozostać niewykoszone w 2013 r. Zdjęcie nr 6 oraz szkic miejsca wykonania fotografii potwierdza pozostawienie części dz. [...] niewykoszonej, co nie pokrywa się z deklaracją załączoną przez skarżącego do wniosku o płatność. Z kolei zdjęcia 1 i 9 potwierdzają, iż działki [...] mają skoszoną pokrywę mimo, że skarżący zadeklarował, iż część ich pozostanie w 2013 r. nieskoszona. Brak także przesłanek wskazujących na błędne zastosowanie przez organ kodu DR52 (powiększenie zasięgu pola zagospodarowania) w odniesieniu do działki nr [...], ze względu na występujące zadrzewienia, co dokumentują zdjęcia nr 13 i 14 (por. notatkę z dnia [...] maja 2014 r. )

Nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym (zdjęcia nr 30 i 31) twierdzenie skarżącego, iż działka nr [...] w ramach działki rolnej B była skoszona. Działka ta jak wynika z załącznika graficznego do wniosku o płatność, nie została zaznaczona jako przeznaczona do pozostawiona bez koszenia w 2013 r. Zdjęcia nr 22,24,25 wskazują również, iż nieskoszona była działka nr [...] (działka rolna B) mimo, iż nie była również w tym zakresie zaznaczona przez wnioskodawcę w załączniku do wniosku z dnia [...] maja 2013 r. Z kolei zdjęcia nr 26-29 potwierdzają fakt pozostawiania nieskoszonej pokrywy na działce rolnej B obejmującej działki: [...]. Przy czym w deklaracji załączonej do wniosku o płatność skarżący zaznaczył, iż niewykoszona zostanie działka [...] i część działki [...], co pozostało w sprzeczności ze stanem stwierdzonym podczas kontroli ( zdjęcia nr 20, 18,19 ). Porównanie tylko szkicu załączonego do raportu z załącznikiem graficznym do wniosku o płatność, pozwala stwierdzić, iż nie sposób zakwestionować powierzchni nieskoszonej przyjętej przez organ, przy uwzględnieniu dokumentacji fotograficznej odnoszącej do się do tej działki rolnej. Także trafnie zastosowano kod DR52 w związku z występującą dużą liczbą drzew.

W zakresie działki rolnej C, w skład której wchodzi działka nr [...] organ prawidłowo ustalił, iż pozostawiona została niewykoszona inna część działki C niż skarżący zadeklarował przy składaniu wniosku o płatność, na co wskazują zdjęcia nr 32-38 i szkic działki z naniesionymi powierzchniami pokrywy nieskoszonej. Mając na uwadze wielkość roślin uwidocznionych na zdjęciu nr 38, pozbawione podstaw są twierdzenia skarżącego, iż doszło do skoszenia całej działki nr [...]. Ponadto z notatki służbowej z dnia [...] maja 2014 r. wynika, iż przepust między działki był zniszczony i nieprzejezdny, stąd przyjęto niespójność działki rolnej C, co jednak nie miało wpływu na wysokość przyznanej płatności.

Także na działce rolnej D, w skład której wchodzi działka nr [...] pozostawiona została inna część z pokrywą niewykoszoną niż wskazano w materiale graficznym załączonym do wniosku z [...] maja 2013 r. Stan działki potwierdzają szkic działki i zdjęcia nr 41-44.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący został powiadomiony o kontroli w dniu 24 grudnia 2013 r. i brał udział w czynnościach kontrolnych, co potwierdza dokument raportu sporządzonego z kontroli i złożony na nim podpis skarżącego. Zgodnie z treścią raportu, rolnik został pouczony o możliwości i terminie zgłoszenia uwag, z prawa takiego jednak nie skorzystał. Skarżący miał możliwość zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń nie tylko bezpośrednio w trakcie przeprowadzanej kontroli, ale także później po otrzymaniu protokołu i wskazania ewentualnych dowodów na ich poparcie. Raport z czynności kontrolnych doręczony został R.M. w dniu 17 stycznia 2014 r. (str. 29 raportu). Zastrzeżenia do wyników kontroli strona zgłosiła dopiero pod koniec kwietnia 2014 r., nie wskazując przy tym na żadne środki dowodowe.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 u.w.r.o.w. do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy ARiMR stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 u.w.r.o.w. w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe przepisy oznaczają, że postępowanie przed organami ARiMR - w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań - zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, że ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać. To na rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawiania inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwanie ( por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 241/12, wyrok WSA z dnia 20 sierpnia 2014 r. , sygn. akt VIII SA/Wa 645/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 199/15). W niniejszej sprawie zatem ciężar udowodnienia faktów, na które się powołuje skarżący spoczywał na nim. Zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak we wniesionej skardze, strona podnosi jedynie, że ustalenia organu dotyczące stwierdzonej nieprawidłowości odnośnie wybranych działek w ramach działek rolnych A,B,C,D w zakresie ich wykoszenia są błędne. Powyższe twierdzenia należy jedynie potraktować jako polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu znajdującymi potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący nie tylko nie przedstawił na etapie postępowania administracyjnego żadnych dowodów na poparcie w tej części swych twierdzeń, ale także nie dostarczył żadnej argumentacji pozwalającej zakwestionować poczynione przez organ ustalenia. Stąd też trafnie w orzecznictwie wskazuje się, iż zgłoszenie takich zastrzeżeń w odwołaniu od decyzji organu I instancji i następnie w skardze, bez wskazania dowodów na poparcie ich zasadności nie może odnieść zamierzonego skutku ( por. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r. , sygn. akt II GSK 1019/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 106/10 ).

Powyższe ustalenia uzasadniały przypisanie rolnikowi występujących w gospodarstwie nieprawidłowości skutkujących zastosowaniem zmniejszenia płatności w ramach wariantów 3.1.2 i 5.1. Zgodnie bowiem z § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ jeżeli stwierdzono uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność przysługuje w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, zwierząt ras lokalnych lub miedz śródpolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Zgodnie ze wskazanym załącznikiem nr 7 zmniejszenia z tytułu poszczególnych nieprawidłowości wynosiły w przypadku : działek A,D,F - zmniejszenie w wysokości 50%, działek B,C,H,I – zmniejszenie w wysokości 80% i działki E – zmniejszenie w wysokości 10%,.

Słusznie organ zastosował także art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 65/2011 zgodnie z którym w przypadku, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3% ale nie więcej niż 20%stwierdzonego obszaru, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W ten sposób organ pomniejszył płatność przysługującą skarżącemu w każdym z trzech wariantów: 2.3, 3.1.2 i 5.1.

Prawidłowo organ odstąpił od pomniejszenia płatności w związku z ustaleniem niezgodności w zakresie przestrzegania norm i wymogów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. nr 39 poz. 211) na działce rolnej B i C, polegającej na nieprzeprowadzeniu na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie, poprzestając zgodnie z § 44 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ na nakazaniu stronie usunięcia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm i wymogów. Kwota pomniejszenia płatności z powyższego tytułu nie przekraczałaby bowiem równowartości 100 euro, wobec czego organ w oparciu o treść art. 28 b u.p.r.o.w. był uprawniony do odstąpienia od jej naliczenia.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, prawidłowo przeprowadziły postępowanie i zastosowały przepisy prawa przyznając skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości. Również dokonane przez organ wyliczenie kwoty przyznanej płatności nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia zgodności z prawem.

Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.