Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2216/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wpisu do rejestru zabytków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a.") oraz art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r., poz. 282), po rozpatrzeniu odwołania W. J. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "organ I instancji", "[...] WKZ") z dnia [...] maja 2020 r., Nr [...], odmawiającej wpisania do rejestru zabytków nieruchomych budynku mieszkalnego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pismem z 15 marca 2019 r. W. J. – właściciel budynku mieszkalnego przy ul. P. [...] w O. (działka ew. nr [...] z obrębu [...]) wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie wpisania do rejestru zabytków przedmiotowego budynku. W dniu [...] czerwca 2019 r. odbyły się oględziny obiektu z udziałem właściciela, z których sporządzono protokół. Następnie, decyzją z [...] maja 2020 r. [...] WKZ odmówił wpisania do rejestru zabytków nieruchomych przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu wyjaśnił, że omawiany budynek mógł pierwotnie stanowić wartościowy przykład określonych rozwiązań architektonicznych i materialny dokument rozwoju zabudowy O. prezentujący określony wariant stylistyczny architektury willowej tego okresu. Jednakże zdaniem organu I instancji przekształcenie historycznej formy domu obejmujące, m. in. zmianę jego bryły, formy pokrycia dachowego, stolarki okiennej i drzwiowej czy przebudowę wnętrz, zdecydowało o zatarciu waloru jego oryginalności, a także walorów artystycznych. Ponadto uznał, że sam okres powstania budynku nie jest bezwzględną przesłanką uzasadniającą konieczność jego indywidualnego wpisu do rejestru zabytków. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł inwestor, domagając się jego uchylenia. Wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt stanowi rozwiązanie architektoniczne stylu [...], a jego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną i związaną z działalnością wybitnych osobistości. Podkreślono, że zły stan niektórych elementów budynku nie stanowi żadnej przeszkody do wpisania obiektu do rejestru zabytków, ponieważ wpis ten ma służyć szczególnej ochronie podniszczonych zabytków, aby zapobiec ich całkowitemu zniszczeniu. Jednocześnie inwestor zarzucił organowi brak podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń nieuwzględniających: zachowania się oryginalnego szalowania korpusu głównego budynku, spójności architektonicznej bryły (m.in. dachu), pierwotnej stolarki drzwiowej, odbudowania szkieletu werandy, zachowania oryginalnego wypełnienia boazerii, zachowania oryginalnych łuków na sufitach, oryginalnej zabudowy schodów i przedsionka, zachowania 70% oryginalnej podłogi na piętrze oraz zachowania pierwotnego układu pomieszczeń, a także bryły i formy pokrycia dachowego.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] września 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...] WKZ.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Definicja zabytku zawarta w art. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy, określa zabytek nieruchomy jako nieruchomość, jej cześć lub zespól nieruchomości, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 1 omawianej ustawy, ochronie i opiece podlegają zabytki, bez względu na stan zachowania. Z definicji tej nie wynika jednak, że za zabytek należy uznawać jedynie obiekty wpisane do rejestru zabytków. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje należy stwierdzić, że w toku postępowania w sprawie wpisania zabytku do rejestru, koniecznym jest ustalenie, czy w zachowanej formie dany obiekt posiada samoistne wartości zabytkowe.

W przedmiotowej sprawie [...] WKZ przeprowadził postępowanie dowodowe, mające na celu ustalenie wartości historycznych, artystycznych i naukowych budynku mieszkalnego przy ul. P. [...] w O., wnioskowanego do wpisu do rejestru. Podstawą odmowy wpisu do rejestru zabytków było stwierdzenie nikłych, samoistnych wartości zabytkowych obiektu, a także okoliczności ingerencji w oryginalną substancję budowlaną o negatywnym wpływie na autentyczność tego obiektu. Co więcej, organy ochrony zabytków są władne do dokonywania oceny zabytku pod względem posiadanych przez niego wartości artystycznych, historycznych lub naukowych. Analizując zgormadzony w sprawie materiał dowodowy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że ustalenia dokonane w toku postępowania dowodowego potwierdzają zasadność podjętego rozstrzygnięcia.

W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy budynek mieszkalny nie posiada szczególnych wartości artystycznych, historycznych lub naukowych, gdyż jest typowym elementem drewnianej zabudowy charakterystycznej dla miejscowości podwarszawskich, które pierwotnie miały charakter letniskowy. Wartość dokumentacyjna wynika zatem jedynie z metryki obiektu i kontekstu przestrzennego w jakim się znajduje. Nie stanowi to jednak samoistnych wartości zabytkowych, które w przypadku jednostkowych nieruchomości są konieczne, aby obiekt objąć wpisem do rejestru zabytków. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podzielił ocenę organu I instancji, że sam fakt powstania obiektu w czasach minionych nie powoduje, że jest on predestynowany do wpisania do rejestru zabytków, choć oczywiście przesądza o jego odbiorze jako obiektu o charakterze historycznym. W ocenie organu odwoławczego walor typologiczny budynku mieszkalnego przy ul. P. [...], jako elementu dawnej zabudowy miasta O., nie pozbawia go pewnej wartości historycznej. Jednakże zdaniem organu są to wartości niewystarczające do wpisania omawianego budynku do rejestru zabytków. Przedmiotowy obiekt nie odzwierciedla bowiem żadnego wyjątkowego sposobu kształtowania zabudowy, stanowiąc jedynie jeden z wielu podobnych obiektów. Dodatkowo podlegał on w przeszłości przekształceniom i adaptacjom do zmieniających się potrzeb jego użytkowników.

Na zakończenie swoich rozważań Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, że przedmiotowy budynek nie posiada samoistnych wartości zabytkowych, a jego wartość historyczna jest czytelna jedynie w kontekście przestrzennym, w jakim się znajduje. Oznacza to, że przedmiotem zainteresowania organów konserwatorskich może być jedynie funkcja, gabaryt, wysokość budynku, kompozycja elementów elewacji oraz sposób zabudowy działki nr ew. [...] przy ul. P. [...], co może być w przyszłości chronione w przepisach prawa miejscowego. Natomiast brak ochrony prawnej wynikającej z wpisania do rejestru zabytków, nie wyklucza skutecznego sprawowania opieki nad zabytkiem przez jego właściciela w myśl art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytków.

Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W.J., domagając się jej uchylenia, uchylenia rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wstrzymania wykonania powyższych rozstrzygnięć, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art, 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej wpisania do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...], budynku mieszkalnego położonego przy ul. P. [...] w O. w sytuacji, gdy przedmiotowa nieruchomość stanowi rozwiązanie architektoniczne stylu [...] – [...], a jej zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną i związaną z działalnością wybitnych osobistości, a ponadto zły stan niektórych elementów budynku nie stanowi żadnej przeszkody do wpisania budynku do rejestru zabytków, gdyż wpis do rejestru ma służyć narzucaniu szczególnej ochrony podniszczonym zabytkom, aby zapobiec ich całkowitemu zniszczeniu,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] WKZ, która została wydana bez uwzględnienia interesu społecznego oraz bez podjęcia przez ten organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji zawierała błędne ustalenia faktyczne w zakresie zachowanych w oryginale poszczególnych elementów wewnętrznych i zewnętrznych budynku w stylu świdermajer, w szczególności odnoszących się do oszalowania elewacji korpusu głównego budynku, spójności dachu budynku, zachowania w całości pierwotności czteroskrzydłowych drzwi na parterze, odbudowania szkieletu werandy, zachowania oryginalnego wypełnienia w całości, zachowania oryginalnych łuków na sufitach, zabudowy schodów oraz przedsionka z oryginalnych desek, zachowania w 70% oryginalnej podłogi na piętrze, zachowaniu pierwotnego układu pomieszczeń oraz bryły i formy pokrycia dachowego,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez zaniechanie rozważenia oraz oceny w sprawie czy wpisowi do rejestru zabytków nie powinien podlegać układ rurarystyczny drewnianej zabudowy budynków w stylu świdermajer, w skład którego wchodzi, m.in. budynek przy ul. P. [...] w O.,

- art. 8 k.p.a. poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej z naruszeniem zasady bezstronności i równego traktowania poprzez utrzymanie w mocy odmowy dokonania wpisu do rejestru zabytków, mimo że nieruchomość posiada cechy zabytku.

W uzasadnieniu rozwinął powyższe zarzuty przedstawiając szereg okoliczności, które w jego ocenie podważają ustalenia organów dotyczące walorów zabytkowych omawianego obiektu budowlanego. Ponadto w ocenie skarżącego zły stan budynku nie stanowi przeszkody do wpisania go do rejestru zabytków. Co więcej, ochrona zabytków powinna stwarzać szczególną ochronę zaniedbanych i podniszczonych zabytków, których stan się pogarsza, aby zapobiec ich całkowitemu zniszczeniu. Tym bardziej, że wiele elementów, stanowiących cechy charakterystyczne dla stylu świdermajer zostało zachowanych w dobrym stanie, co organy wydają się w sposób nieuprawniony pomijać. Strona skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że organ nie rozważył ani nie ocenił, czy zakres ochrony konserwatorskiej nie powinien być szerszy niż budynek położony przy ul. P. [...] w O. i obejmować układ rurarystyczny.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2020r. utrzymująca rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...] maja 2020r. odmawiającej wpisania do rejestru zabytków nieruchomych budynku mieszkalnego przy ul. P. [...] w O. (działka ew. nr [...] z obrębu [...]).

Na wstępie wyjaśnić należy, że definicję zabytku, zabytku nieruchomego oraz otoczenia zabytku zawiera art. 3 pkt 1, 2 i 15 ustawy o ochronie zabytków I opiece nad zabytkami. Zgodnie z treścią tych przepisów zabytek jest to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością I stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w Interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Zabytek nieruchomy stanowi nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt 1 art. 3, natomiast otoczenie zabytku jest to teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych.

Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków można wyróżnić zabytki nieruchome o charakterze przestrzennym (obszarowym) - np. układy urbanistyczne i ruralistyczne, zespoły budowlane, krajobraz kulturowy) oraz o charakterze indywidualnym - np. dzieła architektury i budownictwa. Na podstawie tego podziału określa się odmienne elementy wartościujące dany charakter zabytku nieruchomego. W przypadku zabytków indywidualnych istotny jest samoistny nośnik wartości zapisany w substancji obiektu (K. Zalasińska, 4.2.6. Indywidualne i przestrzenne zabytki nieruchome [w:] Prawna ochrona zabytków nieruchomych w Polsce, Warszawa 2010., dostęp: LEX). Badając zabytek nieruchomy indywidualny kluczowa jest wartość sama w sobie danej nieruchomości, jej cechy zarówno zewnętrzne, jak i wnętrze obiektu.

Z przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika, że podstawową formą ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków (art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. W trybie określonym w ust. 1, do rejestru może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru, a także nazwa geograficzna, historyczna lub tradycyjna tego zabytku (art. 9 ust. 2 ww. ustawy).

W rozpoznawanej sprawie, materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Zauważyć należy, iż przepisy regulujące zagadnienie wpisu obiektu do rejestru zabytków nie wprowadzają szczegółowych przesłanek, którymi winien kierować się organ dokonując oceny celowości objęcia zabytku ochroną konserwatorską, a zatem decyzja tego organu ma charakter uznaniowy i opiera się na ocenie danego przedmiotu ochrony przez pryzmat ustawowej definicji zabytku, zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz wiedzy i doświadczenia wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz podległych mu pracowników wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków. Jako że jest to decyzja uznaniowa, to organ szczególnie jest związany zasadami ogólnymi normowanymi w rozdziale 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że organ ma w szczególności obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu słusznego interesu dysponenta obiektu wnioskowanego do wpisu do rejestru tak dalece, jak dalece nie koliduje on z interesem społecznym w postaci ochrony zabytków (art. 7 k.p.a.), zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz stworzenia im warunków do wypowiedzenia się, jeszcze przed wydaniem decyzji, co do zebranego materiału dowodowego (art. 10 § 1 k.p.a.), wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.).

Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z art. 80 k.p.a., organ ten ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów musi być zaś dokonywana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny (zob. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Komentarz pod redakcją Maksymiliana Cherki, Warszawa 2010, Lex a Wolters Kluwer business – komentarz do art. 9 ustawy).

Decyzja o wpisie danego obiektu do rejestru zabytków czy też odmowie wpisu powinna być poprzedzona wnikliwą analizą zasadności takiego wpisu. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Zaznaczyć należy, iż decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. np.: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego -Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 494-495, wraz z powoływanym tam orzecznictwem NSA). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem wyżej wymienionych kardynalnych zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ ochrony konserwatorskiej wnikliwie w uzasadnieniu decyzji przedstawił nie tylko opis nieruchomości, ale też dokonał jego oceny przez pryzmat wartości zarówno historycznych, artystycznych, jak i naukowych.

Budynek przy ul. P. [...] w O. powstał prawdopodobnie pomiędzy 1914 a 1918r., w stylu " Ś.", na terenie ówczesnych działek Kolei Państwowych. W okresie II Wojny Światowej znalazł się w centrum [...]. W niewielkim stopniu zachowała się jednak oryginalna tkanka architektoniczna budynku. W toku kilku przebudów obiekt utracił miedzy innymi dwukondygnacyjną werandę, a także zdecydowaną większość okien, które wymieniono na współczesne plastikowe, bez zachowania historycznych podziałów ( szprosy), większą część szalowania i pokrycie dachu. W obiekcie dokonano także przekształceń i modernizacji wnętrz na piętrze – zabudowanie elementów konstrukcyjnych, usuniecie drewnianych podłóg, zatarcie pierwotnego układu pomieszczeń, przez co utraciły one pierwotną formę. Współcześnie wzniesiono także po bokach budynku dobudówki, co pozbawiało formę budynku spójnego wyrazu architektonicznego.

Organy obu instancji stwierdziły nikłe wartości zabytkowe obiektu, a także okoliczność ingerencji w oryginalną substancję budowlaną o negatywnym wpływie na autentyczność tego obiektu. Zdaniem organów konserwatorskich przedmiotowy budynek mieszkalny nie posiada szczególnych wartości artystycznych, historycznych lub naukowych, gdyż jest typowym elementem drewnianej zabudowy charakterystycznej dla miejscowości [...], które pierwotnie miały charakter letniskowy. Nie stanowi także samoistnych wartości zabytkowych, przemawiających za koniecznością wpisu do rejestru zabytków, data powstania budynku i jego oryginalność czy też wyjątkowość. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy , sam fakt powstania obiektu w czasach minionych nie powoduje, że jest on predestynowany do wpisania do rejestru zabytków, choć oczywiście przesądza o jego odbiorze jako obiektu o charakterze historycznym. Pewna wartość historyczna jaką reprezentuje budynek przy ul. P. [...] w O., nie jest elementem wystarczającym do dokonania ochrony poprzez indywidualny wpis do rejestru. Przedmiotowy obiekt nie odzwierciedla bowiem żadnego wyjątkowego sposobu kształtowania zabudowy, stanowiąc jedynie jeden z wielu podobnych budynków.

Nie ulega także wątpliwości, że przesłanką negatywną dla oceny wartości przedmiotowego budynku jest fakt, że doszło do przekształcenia historycznej formy domu obejmującego, m. in. zmianę jego bryły, formy pokrycia dachowego, stolarki okiennej i drzwiowej czy przebudowę wnętrz, co w konsekwencji zdecydowało o zatarciu waloru jego oryginalności, a także walorów artystycznych.

Należy podkreślić, że organy konserwatorskie są władne do dokonywania oceny przedmiotowego obiektu względem posiadanych wartości historycznych , artystycznych lub naukowych, bowiem posiada wykształconą w tych kierunkach kadrą pracowników i nie mają obowiązku – orzekając o wpisie dobra do rejestru zabytków lub odmowie dokonania takiego wpisu – dopuszczenia dowodu z opinii biegłych na okoliczność, czy wpisane dobro jest, czy nie jest zabytkiem. Właściwość do wpisania obiektu do rejestru zabytków posiada wyłącznie wojewódzki konserwator zabytków, który dysponując wykształconą kadrą pracowników, jest w stanie obiektywnie ocenić – w oparciu o zebrany materiał dowodowy czy obiekt posiada walory zabytkowe. Natomiast przepis art. 84 § 1 Kpa przewiduje możliwość zasięgnięcia opinii biegłych tylko w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, a więc wykraczające poza zakres wiedzy organu administracji publicznej który prowadzi postępowanie – co w niniejsze sprawie nie miało miejsca. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym – vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie sygn. akt I SA 1704/2000.

Ponownie podkreślenia wymaga, że decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie i sprowadzają się do kontroli proceduralnej oraz ustalenia czy organy przy rozstrzyganiu nie dopuściły się dowolności wykraczając poza ramy uznania administracyjnego, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.

W kwestii wadliwości ustalonego stanu faktycznego, to należy podkreślić, że organy oparły się na ustaleniach dokonanych podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 27 czerwca 2019r. w obecności miedzy innymi skarżącego i jego pełnomocnika oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej budynku i jego wnętrza. W toku postępowania strona skarżąca nie przedstawiła żadnych innych dowodów mogących zmienić ustalenia organu I instancji.

W odpowiedzi na pozostałe zarzuty skargi należy wyjaśnić, że kwestia objęcia ochroną konserwatorską rurarystycznego układu drewnianej zabudowy budynków w stylu świdermajer na terenie O. nie było przedmiotem postępowania przed organami konserwatorskimi zainicjowanego wnioskiem W. J. z dnia [...] marca 2019r., a co za tym idzie nie leży w zakresie orzekania przez Sąd w sprawie niniejszej.

W końcu, Sąd wyjaśnia, że nie mogły odnieść zamierzonego skutku pozostałe kwestie podniesione przez skarżącego, a dotyczące wadliwego uznania przez organy konserwatorskie, iż oceniany budynek nie przedstawia wartości historycznych, jak również artystycznych uzasadniających jego indywidualną ochronę konserwatorską. Sąd stwierdza bowiem, że zarzuty sformułowane w tej materii, jako dotyczące sfery uznania administracyjnego, wykraczają poza dopuszczalną kontrolę. Jednakże warto dostrzec, że stanowią w istocie polemikę z oceną wyspecjalizowanych organów, uprawnionych i kompetentnych do rozstrzygania o wartościach zabytkowych obiektów, będących w tym zakresie organami eksperckimi.

Z tych przyczyn, nie podzielając żadnego z zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji