Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1076/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak, Asesor WSA Piotr Borowiecki, , Protokolant Anna Błaszczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany przeznaczenia lasu na użytek rolny 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., 2. orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego J. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2002 r. został zatwierdzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru południowo-zachodniej części miasta K. Plan ten został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2002 r. Nr 266, poz. 4481. W granicach obszaru objętego tym planem ( jednostka AM-7) położone są działki nr ew. [...],[...],[...] i [...] w m. K., w obrębie 0012 Stadion, stanowiące współwłasność p. J. O. i objęte jego wnioskiem z dnia [...] listopada 2003 r. o zmianę klasyfikacji na cele rolne (do czasu uchwalenia planu były to grunty leśne – Ls IV).Powierzchnia wymienionych działek wynosi – odpowiednio – 0,1410 ha, 0,564 ha, 0,1916 ha i 0,1519 ha, z czego powierzchnia gruntów leśnych przewidzianych do przekształcenia na użytki rolne wynosi – znów odpowiednio – 0,0520 ha, 0,0840 ha, 0,1060 ha i 0,0600 ha.

Z akt sprawy (pismo Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Starostwa Powiatowego w K. z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...]) wynika, że działki nr [...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 0,8017 ha stanowiły do 2003 r. mienie komunalne gminy miejskiej K. i nie mają opracowanej dokumentacji urządzeniowej – inwentaryzacji stanu lasów.

Burmistrz Miasta K. pismem z dnia [...] października 2003 r., a więc już po wejściu wymienionego planu w życie, wystąpił w trybie art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.) z wnioskiem do Wojewody [...] o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych położonych na w/w działkach. Natomiast Starosta K. pismem z dnia [...] listopada 2003 r. przekazał przedmiotowy wniosek zainteresowanego do rozpatrzenia Wojewodzie [...].

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanego w sprawie zmiany lasu na użytek rolny na działkach nr ew. [...],[...],[...] i [...] położonych na terenie miasta K. w obrębie Stadion, odmówiono wnioskodawcy zmiany na użytek rolny lasu o łącznej pow. 0,3020 ha, położonego na w/w działkach. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż analiza materiałów sprawy dokonana na podstawie obowiązującego stanu prawnego wykazała, że uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru południowo-zachodniej części miasta K. przewiduje już inną niż leśną funkcję przedmiotowego terenu. Oznacza to, że wystąpienie Burmistrza Miasta K. było bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wojewoda wyraża zgodę bądź odmawia jej wydania przed dokonaniem zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, na etapie jego opracowania. Wnioskodawca jednak, już po zamknięciu postępowania uregulowanego w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, złożył wniosek o zmianę przeznaczenia lasu na swoich działkach na użytek rolny – na podstawie art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, z późn. zm.), argumentując to wyłącznie tym, iż zamierza na przedmiotowym terenie hodować tulipany. Zapisy przywołanego przepisu ustawy o lasach dopuszczają taką zmianę, ale tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzebami właścicieli lasów. Tej przesłanki wnioskodawca nie wypełnił i nie uzasadnił wystarczająco złożonego wniosku. Przeprowadzona w terenie wizja wykazała ponadto, że na działce nr [...], na której w ewidencji gruntów również figuruje las, zostały już wylane fundamenty pod obiekt budowlany. Tak więc trudno mówić nawet ze względów faktycznych o możliwości zmiany lasu na użytek rolny na w/w działce. Biorąc natomiast pod uwagę uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru południowo-zachodniej części miasta K. nie można też nie zauważyć, że ewentualna funkcja rolnicza na wszystkich wnioskowanych działkach kolidowałaby z jego obowiązującymi zapisami.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył zainteresowany. W odwołaniu skarżący zarzucił Wojewodzie [...] naruszenie prawa do zmiany lasu na użytek rolny, zagwarantowanego w 13 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, z późn. zm.). Skarżący nie zgodził się również z poglądem Wojewody [...], że ewentualna funkcja rolnicza na przedmiotowych działkach leśnych kolidowałaby z przeznaczeniem tych działek ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru południowo-zachodniej części miasta K., zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2002 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2002 r. Nr 266, poz. 4481, przewiduje dla działek leśnych nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 0,8017 ha funkcję nieleśną w postaci zieleni nieurządzonej z zabudową mieszkaniową jednorodzinną o niskiej intensywności (symbol [...]) na powierzchni 0,5440 ha oraz ogrody działkowe i zieleń nieurządzoną (symbol [...]) na powierzchni 0,2580 ha. Wojewoda [...] w ramach sprawowanego nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego nie stwierdził naruszenia trybu postępowania przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru południowo-zachodniej części miasta K. przed ogłoszeniem uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2002 r. o zatwierdzeniu planu, w związku z czym uchwała ta obowiązuje od dnia w niej określonego. Dopiero w dniu [...] grudnia 2003 r. Wojewoda [...] powiadomił Prokuraturę Apelacyjną we W. o podjęciu powołanej wyżej uchwały z istotnym naruszeniem art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.(Wojewoda [...] nie wyraził przewidzianej w powołanych przepisach zgody na zmianę przeznaczenia gruntów objętych planem na cele inne niż leśne.) Według opinii Dyrektora Wydziału Prawnego i Nadzoru, wyrażonej w piśmie z dnia [...] grudnia 2003 r. "Rada przeznaczyła na cele nieleśne grunty leśne bez uprzedniego uzyskania od wojewody zgody." Jednakże Prokuratura Okręgowa w [...], badająca przedmiotową sprawę, uwzględniając wystąpienie Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2004 r. z wnioskiem do Wojewody [...] o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nieleśne działek nr ew. [...],[...],[...],[...],[...] uznała, że niecelowym jest obecnie kierowanie skargi do sądu administracyjnego. W związku z odstąpieniem Prokuratury Okręgowej w [...] od zbadania legalności uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2002 r. brak jest podstaw prawnych do kwestionowania prawomocności tej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia wymienionych działek na cele nieleśne. Jednocześnie brak jest uzasadnienia prawnego i faktycznego do wyrażenia zgody na zmianę lasu na wymienionych działkach na użytek rolny. Przeznaczenie na cele nieleśne wymienionych gruntów leśnych, będących przedmiotem odwołania, zostało ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2002 r., ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2002 r. Nr 266, poz. 4481. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę do złożenia wniosku w sprawie wyłączenia gruntów leśnych z produkcji.

W uzasadnieniu powołanej decyzji pominięto stanowisko Prokuratury Okręgowej w [...] zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2004 r., w którym stwierdza ona, że z informacji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. wynika, iż wniosek skarżącego o dokonanie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego jego działki spowodował rozpoczęcie prac nad przystąpieniem do sporządzenia projektu zmiany tego planu w części objętej wnioskiem Wojewody o zaskarżenie jako sprzecznych z planem postanowień zawartych w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2002 r. Dopiero w tym kontekście Prokuratura uznała za niecelowe kierowanie skargi do sądu administracyjnego. Również dopiero w tym kontekście istotnego znaczenia nabierają zapytania skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2004 r., skierowanym do Wojewody [...], o to:- kto poleci Burmistrzowi Miasta K. opracować od nowa odpowiedni fragment planu; - kto zapłaci za powtórne opracowanie, za które już raz zapłacono; - kto zobowiąże Burmistrza do ponownego opracowania planu w określonym czasie; - kto zobowiąże radnych do podjęcia uchwały o przystąpieniu do ponownego opracowania planu.

Nadto należy nadmienić, że [...] Izba Rolnicza dopiero pismem z dnia [...] października 2003 r. zaopiniowała pozytywnie wniosek Burmistrza Miasta K. w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne o łącznej powierzchni 0,8017 ha, położonych w południowo-zachodniej części miasta K. Można sądzić, że dotyczył on już zmiany planu, o którym wyżej mowa, a nie samego planu, co wynika w sposób oczywisty z porównania dat uchwały zatwierdzającej plan i daty przedmiotowego wniosku.

Skargę na powyższą decyzję, uzupełnioną kolejnymi pismami złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnosząc – alternatywnie - o zobowiązanie Ministra Środowiska do wyegzekwowania własnego stanowiska zawartego w decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...], poprzez zobowiązanie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...] do wydania pozytywnej decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych na działkach nr [...],[...],[...] i [...] zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] września 2003 r., ponowionym kolejnym pismem z dnia [...] marca 2004 r. bądź o uchylenie w całości wyżej wymienionej decyzji Ministra Środowiska, która z racji jej niewykonywania jest decyzją martwą. Zdaniem skarżącego w trakcie dotychczasowego postępowania administracyjnego ani Wojewoda [...] ani Minister Środowiska nie wykazali na czym polega niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zamiany części gruntów leśnych na użytki rolne. Minister Środowiska nie ustosunkował się również do przedstawionego przez skarżącego uzasadnienia zgodności zamierzonego przez niego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nikt nie wie, jakie wymagania stawia art. 13 ustawy o lasach, a utrzymanie dotychczasowego stanu na przedmiotowym terenie, a więc lasu, jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto skarżący zarzucił, że żaden organ, a w szczególności Wojewoda [...] nie poinstruował go jaką treść powinien zawierać wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele rolne.

W odpowiedzi na skargę, uzupełnioną pismami skarżącego z dnia [...] maja 2004 r. i [...] maja 2004 r., Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy, Minister stwierdził, iż odmawiając wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny organ I instancji nie uznał zamierzonej hodowli tulipanów za szczególną potrzebę właściciela lasu. Jednocześnie zauważył, że projektowana zmiana lasu na użytek rolny kolidowałaby z obowiązującym nieleśnym przeznaczeniem tych gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, dopuszczającym na nich lokalizacje budownictwa mieszkaniowego. W odwołaniu od wymienionej decyzji skarżący zarzucił Wojewodzie [...] naruszenie prawa do zmiany lasu na użytek rolny, zagwarantowanego, zdaniem skarżącego, w art. 13 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, z późn. zm.). W myśl art. 13 ust. 2 ustawy o lasach zmiana lasu na użytek rolny jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Ocena, czy potrzeby właściciela są szczególnie uzasadnione należy do organu wydającego decyzję. W odróżnieniu od gruntów rolnych grunty leśne na terenach miast podlegają szczególnej ochronie przed przeznaczaniem ich na cele nieleśne. Z załączonych dokumentów wynika, że skarżący wystąpił w dniu [...] września 2003 r. do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...] z wnioskiem o wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, będących przedmiotem skargi, pod projektowana zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, dopuszczoną na tych gruntach w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wobec nieuzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji pod planowana zabudowę skarżący nie złożył skargi na bezczynność w przedmiotowej sprawie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...]. Wystąpił natomiast do Wojewody [...] z wnioskiem o zmianę lasu na przedmiotowych gruntach na użytek rolny, uzasadniając go zamierzoną hodowlą tulipanów na użytkach rolnych. Skoro przedmiotowe grunty leśne zostały w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone na cele nieleśne i nierolnicze, brak jest uzasadnienia faktycznego i prawnego do zmiany lasu na tych gruntach na użytek rolny. Jednocześnie Minister Środowiska wyjaśnił, że nie może zobowiązać Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych do wydania decyzji zezwalającej na wnioskowane przez skarżącego wyłączenie gruntów leśnych z produkcji pod projektowana zabudowę mieszkaniową, gdyż w sprawach wyłączania z produkcji gruntów leśnych organem odwoławczym od decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych jest Dyrektor Generalny Lasów Państwowych.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r., przesłanym przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ustosunkowującym się do uzasadnienia zawartego w odpowiedzi Ministra na skargę i domagającym się uchylenia zaskarżonej decyzji stwierdzono, że:

- w rozpatrywanej sprawie skarżący otrzymał już odmowną decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., którą zaskarżył do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, który decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji;

- rozpatrując odwołanie skarżącego Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. zawiesił (skarżący używa określenia "wstrzymał") postępowanie; postanowienie to zostało zaskarżone przez skarżącego i ponownie uchylone przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych;

- kolejnym postanowieniem Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych, o które wystąpił skarżący, na cele nieleśne i zawieszono postępowanie; i od tego postanowienia strona odwołała się do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych ; wynik tego postępowania nie jest jeszcze znany.

Ponadto skarżący przytoczył opinię Burmistrza Miasta K. zawartą w piśmie z dnia [...] kwietnia 2004 r., adresowanym do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...], w myśl której "Dla przyjętych w planie ustaleń nie zachodziła konieczność dokonywania zmiany przeznaczenia gruntów ponieważ można było go wykorzystać w części stanowiącej grunty rolne (PS III) o pow. ok. 2000 m2 pod zabudowę mieszkaniowa bez konieczności przeznaczania gruntów leśnych na cele nieleśne." Zdaniem Wojewody [...], wyrażonym na ten temat w piśmie z dnia [...] lipca 2004 r., "W świetle wypisów i wyrysów z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sentencja ta budzi zdziwienie." Natomiast zdaniem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...] wypływa "Stąd wniosek, że grunty leśne w przedmiotowym planie przeznaczone są na cele leśne."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia..

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była decyzja Decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2004 r., którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. odmawiającą skarżącemu zmiany lasu o łącznej pow. 0,3020 ha, na użytek rolny na działkach nr ew. [...],[...],[...] i [...] położonych na terenie miasta K. w obrębie 0012 Stadion.

Wymienione działki stanowiły do 2003 r. mienie komunalne gminy miejskiej K. i, jak wynika z akt sprawy, nie miały w tym czasie opracowanej dokumentacji urządzeniowej – inwentaryzacji stanu lasów. Skarżący nabył te (i inne) działki od gminy miejskiej K. w trybie przewidzianym w odpowiednich przepisach, ze świadomością, że mają one określone przeznaczenie

-zieleń nieurządzona z zabudową mieszkaniową jednorodzinną o niskiej intensywności (symbol [...]) oraz ogrody działkowe i zieleń nieurządzona (symbol [...]) – w miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego obszaru południowo-zachodniej części miasta K., przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2002 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2002 r. Nr 266, poz. 4481. Tymczasem z wyrysów i wypisów z ewidencji gruntów, sporządzonych dla tych działek już po ich nabyciu przez skarżącego (z datą [...] października 2003 r.) jednoznacznie wynika, że mniejszą lub większą część każdej z nich zajmowały użytki określone jako lasy, oznaczone symbolem Ls IV. Oznacza to, że tereny te, stanowiące przed ich nabyciem przez skarżącego lasy komunalne, nie zostały poddane procedurze zmiany przeznaczenia przy sporządzaniu powołanego wyżej planu miasta K. Tym samym, nie zmieniając w istocie przeznaczenia gruntów leśnych położonych na przedmiotowych działkach na cele nieleśne, w zatwierdzonym i opublikowanym planie przyjęto ich inne przeznaczenie, uznając je co prawda za działki pokryte częściowo zielenią nieurządzoną, ale z dopuszczeniem również innego, nieleśnego sposobu zagospodarowania (m.in. zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o niskiej intensywności). W konsekwencji należy uznać, że uchwała zatwierdzająca plan została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności – przynajmniej w części dotyczącej działek skarżącego. Tę wadę planu dostrzegł zarówno Burmistrz Miasta K., który pismem z dnia [...] października 2003 r., a więc już po wejściu planu w życie, wystąpił w trybie art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych z wnioskiem do Wojewody [..] o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych położonych na w/w działkach, jak i Wojewoda [...], który dopiero pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. powiadomił Prokuraturę Apelacyjną we [...] o podjęciu powołanej wyżej uchwały przyjmującej plan z istotnym naruszeniem art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Prokuratura Okręgowa w [...] odstąpiła od zbadania legalności uchwały zatwierdzającej plan po otrzymaniu informacji od Burmistrza Miasta K. o przystąpieniu do prac nad sporządzeniem zmiany planu obejmującej m.in. działki skarżącego. Dopiero w tym kontekście Prokuratura uznała za niecelowe kierowanie skargi do sądu administracyjnego.

Z punktu widzenia potencjalnych możliwości zagospodarowania terenu, rzutujących na jego wartość rynkową, różnica między przeznaczeniem terenu w planie na cele leśne lub uznaniem, że w części jest on zajęty przez zieleń nieurządzoną – z dopuszczeniem innych funkcji, ma zasadnicze znaczenie. Możliwości zagospodarowania na inny cel lasu, a zwłaszcza lasu położonego w granicach administracyjnych miasta, a więc stanowiącego zgodnie z ustawą z dnia 28 września 1991 r. o lasach las ochronny, są praktycznie żadne, a szansa na uzyskanie zgody na zmianę jego przeznaczenia na cele nieleśne, szczególnie gdy jest on położony - jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku – w większym rozłogu, w mieście o takim charakterze jak K., jest również niewielka. Inaczej rzecz się ma z terenem zajętym przez zieleń nieurządzoną, z dopuszczeniem innych funkcji, gdzie funkcje te mogą być realizowane na części działki, a wycinka drzew – po otrzymaniu odpowiednich zgód – jest dopuszczalna.

W tym kontekście zrozumiały jest wniosek skarżącego o wyrażenie zgody (w formie decyzji) – w trybie powołanej wyżej ustawy o lasach – na zmianę przeznaczenia lasu, a właściwie jego części położonej na czterech działkach, obejmującej 0,3020 ha, na użytek rolny. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy taka zmiana jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów.

Konstrukcja przewidziana w art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o lasach jest zbliżona do rozwiązania przewidzianego w art. 9 ust. 3 u ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ten ostatni przepis stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi i brakiem innych gruntów, lasy ochronne mogą być przeznaczone na inne cele(...) , po uzyskaniu w trybie art. 7 ust. 2 zgody wojewody. Jest to jednak przepis obejmujący szerszy zakres dopuszczalnych zmian (bo nie ograniczających się tylko zmiany lasu na cele rolnicze), a jego związek z art. 7 powołanej ustawy z 1995 r., odnoszącym się do zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne w ramach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, wskazuje na związki z procedurą planistyczną. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, Burmistrz Miasta K. przystąpił do sporządzenia projektu zmiany planu miasta K. w części obejmującej grunty skarżącego, a co za tym idzie – jest zdecydowany wystąpić o zmianę lasu ochronnego położonego na działkach wnioskowanych przez skarżącego na cele nieleśne. W istocie bowiem tylko w ten sposób można usunąć wadę zatwierdzonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru południowo-zachodniej części miasta K., przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2002 r. Można spodziewać się zatem, że w przyszłości zostanie usunięty niedopuszczalny rozziew między ustaleniami planu a danymi w ewidencji gruntów dotyczącymi działek skarżącego. W tej sytuacji, zwłaszcza wobec długiego okresu prac planistycznych, nie widać szczególnych przeszkód uniemożliwiających spełnienie wniosku skarżącego, wnoszącego o zmianę w trybie art. 13 ustawy o lasach niewielkiego obszaru lasu na użytek rolny.

Ocena przedstawionego wyżej wniosku skarżącego została jednak dokonana przez organy obu instancji w sposób co najmniej niewłaściwy, z całkowitym pominięciem jego interesów i potrzeb, o których mówi powołany przepis ustawy.. Podstawowym motywem odmowy było według tych organów inne niż rolne przeznaczenie przedmiotowych działek w planie, o którym oba organy wiedziały, że w odniesieniu do terenów, na których są położone działki skarżącego, został uchwalony z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na odstąpieniu od uzyskania wymaganej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele przewidziane w tym planie, co powinno skutkować stwierdzeniem jego nieważności - i tylko podjęte działania sanacyjne (przystąpienie do zmiana planu w tym zakresie) powstrzymały Prokuraturę Okręgową w [...] przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Ponadto wnioskodawca nie uzasadnił, zdaniem organów obu instancji, wystarczająco złożonego wniosku, gdyż hodowla tulipanów nie należy do "szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów."

Sąd uznał, że zarówno Wojewoda [...], jak i Minister Środowiska nie wyjaśnili w stopniu wystarczającym stanu faktycznego i prawnego istniejącego w rozpatrywanej sprawie, niezbędne dla podjęcia w niej stosownych decyzji, nie wyjaśnili też jakie wady wystąpiły w przeprowadzonej procedurze sporządzania i uchwalania planu, o co w istocie chodziło w rozpatrywanej sprawie, jakie były źródła konfliktu interesów, wady w działalności władz miasta K. oraz działalności nadzorczej Wojewody [...]. Jest oczywiste, że w tej sytuacji tak treść podjętych rozstrzygnięć, jak i ich uzasadnienie, nie odpowiadają wymaganiom Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisom prawa materialnego, a zwłaszcza ustawy o lasach, ustawy o ochronie gruntów rolnych i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rozpatrywane decyzje organów obu instancji zostały więc podjęte z naruszeniem art.13 ustawy o lasach, art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych oraz art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a także z naruszeniem art. 7, 77, 80, 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Już na marginesie trzeba przypomnieć, że skarżącemu przysługuje niewątpliwie powództwo cywilne o wyrównanie poniesionej szkody, związanej z zakupem i posiadaniem bez jakiejkolwiek możliwości wykorzystania nieruchomości nabytej od miasta K. na podstawie nieprawdziwych informacji planistyczno-prawnych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.