Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1894/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a lit. c,  art. 152,   art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Michał Sowiński, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia [...] lipca 2008r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 3. przyznaje od Skarbu Państwa ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat I. B. z Kancelarii Adwokackiej z siedzibą w W. przy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu S. C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w K..

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 15

ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję

w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z obowiązującym prawem jedyną przesłanką, jaką bada organ meldunkowy w sprawie wymeldowania z pobytu stałego jest fakt opuszczenia lokalu przez określoną osobę.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, że powyższa przesłanka została spełniona. Fakt nie zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego potwierdzili świadkowie M. M. i W. M.. Natomiast z oświadczenia S. C. wynika, że nie przebywa w miejscu stałego pobytu, ponieważ opiekuje się chorą matką. Skarżący wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2008 r. zamierza powrócić do miejsca zameldowania. S. C. składając wyjaśnienia oświadczył, iż od listopada 2007 r. przebywał u chorej matki w celu sprawowania opieki nad nią. Cześć swoich rzeczy zabrał do matki, w lokalu zostały meble, regał, szafki kuchenne oraz łóżko. Kontrola meldunkowa i wywiad środowiskowy przeprowadzony przez pracowników organu I instancji nie potwierdziły jednak, iż skarżący zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. W lokalu znajdowały się nieliczne artykuły należące do S. C, ale stan lokalu nie wskazywał, aby ktoś w nim mógł zamieszkiwać. Ponadto w trakcie wywiadu rozpytano sąsiada – L. K., który oświadczył, iż S. C. nie zamieszkuje w miejscu stałego pobytu. W lokalu nie pali się światło i nie słychać z niego żadnych odgłosów wskazujących, iż ktoś w nim przebywa. Natomiast skarżący sporadycznie przyjeżdża do miejsca zamieszkania.

Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dyspozycję art. 80 kpa fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu należy uznać za niewątpliwy i wobec czego została spełniona przesłanka dająca podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu prze organ administracji.

Organ odwoławczy odmówił wiary wyjaśnieniom skarżącego, gdyż nie potwierdziła ich kontrola meldunkowa, ani wywiad środowiskowy. Natomiast utrzymanie zameldowania S. C. w lokalu, w którym nie zamieszkuje stwarzałoby fikcję meldunkową.

Wojewoda [...] wskazał, że główną funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja rzeczywistego pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisem ewidencyjnym.

Organ prowadzący ewidencję ludności obowiązany jest w każdym czasie podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o miejscu pobytu osób, co wynika z określenia w art. 1 ust. 2 ustawy istoty ewidencji ludności, a także z faktu obowiązku meldunkowego 9 art. 4 ustawy). W momencie ujawnienia rozbieżności pomiędzy danymi w ewidencji, a stanem faktycznym konieczne jest przeprowadzenie przez organ postępowania i jego zakończenie poprzez wydanie orzeczenia uzgadniającego dane w ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. S. C. opuścił miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku meldunkowego, dlatego tez decyzja orzekająca o jego wymeldowaniu, będąca zgodną z przepisami ustawy o ewidencji ludności oraz stanem faktycznym jest zasadna.

Skargę na powyższą decyzję złożył S. C., podnosząc iż w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. mieszka na stałe.

Nie wyprowadził się nigdy ze swojego mieszkania i nie miał zamiaru jego opuszczenia. W ostatnim czasie w związku z koniecznością pomocy matce, która była chora i wymagała opieki, wyjeżdżał kilkakrotne do jej mieszkania, ale nigdy nie opuścił swojego mieszkania na okres dłuższy niż jeden miesiąc i wracał do mieszkania w tym okresie kilkakrotnie. W mieszkaniu pozostały jego rzeczy. Wyjazdy były krótkotrwałe i związane wyłącznie z okresową potrzebą opieki nad osobą starszą.

Zdaniem skarżącego nie została spełniona żadna z przesłanek, która mogłaby stanowić podstawą do jego wymeldowania, gdyż cały czas mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. i ma zamiar stałego w nim przebywania. Natomiast krótkotrwałe jego wyjazdy z miejsca zamieszkania nie stanowią przesłanki do wymeldowania. Ponadto podniósł, iż nie został zbadany dokładnie materiał dowodowy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dotyczył jedynie krótkiego okresu czasu, podczas jego nieobecności w domu spowodowanej nasileniem choroby matki. W materiałach postępowania nie ma dowodów na to, że nie mieszkał w lokalu dłużej niż trzy miesiące. Ponadto podniósł, iż jest osobą samotną, niezbyt zamożną i nie posiada wielu przedmiotów. Jego majątek stanowią rzeczy osobiste, które zabierał czasami do mamy i meble, które znajdują się w mieszkaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Przesłanką wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z koncentracją aktywności życiowej w nowym miejscu. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

W zależności od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, oceniając zamiar danej osoby opuszczenia miejsca pobytu stałego należy brać pod uwagę nie tylko długość okresu czasu, przez jaki pozostaje ona poza tym miejscem, ale również jej zachowanie, wyrażające wolę zerwania więzi z miejscem stałego pobytu i równocześnie wyrażające wolę zamieszkania w innym miejscu oraz skoncentrowania tam swoich interesów osobistych i majątkowych. Dla oceny tego zamiaru przeważające znaczenie ma nie tyle ustalenie obecnego miejsca pobytu danej osoby, co stwierdzenie czy osoba, wobec której wszczęto postępowanie o wymeldowanie opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie.

W tej sytuacji celowym jest podkreślenie, iż sam fakt pobytu czasowego poza miejscem stałego pobytu nie stwarza podstaw do wymeldowania, albowiem do spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania nie wystarczy samo fizyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu. Przebywanie w innym lokalu (w innej miejscowości) nie stanowi spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania, chyba że towarzyszą temu inne okoliczności, wskazujące na zamiar stałego związania się z tym nowym miejscem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 627/07).

W ocenie Sądu organy administracyjne obu instancji dokonały nieprawidłowego zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, albowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego brak było podstaw do przyjęcia, że skarżący w spornym lokalu nie zamieszkuje i że miejsce stałego pobytu opuścił w sposób trwały i dobrowolny.

Z poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń niezbicie wynika, że opuszczenie przedmiotowego lokalu mieszkalnego miało charakter przejściowy, spowodowany obowiązkiem opieki nad chorą matką i tym samym koniecznością przebywania w miejscu zamieszkania matki. Fakt sprawowania przez skarżącego opieki nad matką F. C. i w związany z tym jego pobyt w miejscu jej stałego pobytu, potwierdził Kierownik [...] Ośrodka Pomocy -Społecznej w N. w piśmie z dnia [...] kwietna 2008r. nr [...]. Ponadto z pisma tego wynika, że na czas opieki nad matką przewiózł część swoich rzeczy, w tym niezbędną odzież oraz pralkę. W takim przypadku ujawniona w toku kontroli meldunkowej niewielka ilość rzeczy skarżącego w miejscu stałego pobytu nie może nie mogła w sposób jednoznaczny świadczyć o trwałym opuszczeniu spornego lokalu przez skarżącego.

Wymaga podkreślenia, że organy obu instancji w niniejszej sprawie nie podjęły żadnych kroków w celu wyjaśnienia, czy skarżący istotnie powrócił do spornego lokalu po śmieci swojej matki, co zostało przez niego podniesione i udokumentowane w protokole z dnia [...] lipca 2008r. przez pracownika organu pierwszej instancji.

Należy zatem stweirdzić, że organy orzekające obu instancji nie wyjaśniły, w sposób nie budzący wątpliwości okoliczności czy S. C. przebywa w miejscu stałego pobytu, czy jego nieobecność w przedmiotowym lokalu miała charakter trwały i czy skarżący powrócił na stałe do lokalu nr [...] przy ul. [...] w K..

Niemniej, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, a w szczególności ze względu na udokumentowany fakt sprawowania opieki nad chorą matką oraz barku woli po stronie skarżącego opuszczenia na trwałe spornego lokalu nie było podstaw do uznania, że nastąpiło trwałe, definitywne zerwanie więzi z tym miejscem w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy.