Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 163/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 9 art. 3 ust. 3, art. 3 ust. 5, art. 3 ust. 7
law: Rozporządzenie Komisji UE nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  do pomocy de minimis w sektorze rolnym.
article: art. 41a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 299
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. Oddział Regionalny w B. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 01.10.2020 r. do 31.12.2020 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. W dniu [...] października 2020 r. K. M. (dalej jako: Skarżąca, Strona) złożyła wniosek o umorzenie części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.

2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Placówka Terenowa w M. (dalej jako: Prezes KRUS) odmówił Skarżącej umorzenia należności z tytuły składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2021 r. w kwocie 357,90 zł, w tym:

a) 126 zł (należność główna 126 zł) na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie;

b) 231,90 zł (należność główna 231,90 zł) na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, tj. kwoty kwalifikującej się do objęcia pomocą w ramach zasady de minimis, udzielonej na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie zastosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U.UE.L 352/9 z 24 grudnia 2013 r., dalej jako: Rozporządzenie nr 1408/2013).

Prezes KRUS w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu [...] grudnia 2020 r. Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie należności za okres od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., prośbę swą motywując trudną sytuacją materialną spowodowaną stratami w uprawach rolnych, spowodowanymi przez suszę w 2019 r. Organ zaznaczył, że protokół sporządzony przez Komisję powołaną przez Wojewodę P. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi dołączono do wniosku o umorzenie za I kwartał 2020 r.

Dalej organ wyjaśnił, że w związku ze złożonym wnioskiem o umorzenie przeprowadzono postępowania wyjaśniające, czy zachodzą przesłanki do umorzenia należności w oparciu o postanowienia art. 41a ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. 2021 poz. 266, dalej jako: u.u.s.r.) i m. in. Rozporządzenia nr 1408/2013, które wskazują, że udzielenie korzyści finansowych w formie ulg w spłacie należności z tytułu składek, umorzeń oprocentowania od nieopłaconych składek, stanową incydentalna pomoc w ustabilizowaniu przejściowo trudnej sytuacji ekonomicznej płatnika spowodowanej okolicznościami nadzwyczajnymi, noszącymi cechy czynników niezależnych od beneficjenta.

Prezes KRUS wskazał, że w związku ze złożonym wnioskiem o umorzenie składki za III kw. 2020 r. w dniu [...] września 2020 r. przeprowadzono wizytację w gospodarstwie domowym Skarżącej oraz pod adresem prowadzenia działalności rolniczej w dniu [...] września 2020 r. W czasie wizytacji w miejscu prowadzenia gospodarstwa rolnego ([...]) uzyskano informację, że Skarżąca nie jest właścicielką posesji oraz, że grunty należące do niej na terenie gminy J. są odłogowane. Podczas wizytacji w miejscu zamieszkania Skarżącej nie przedłożyła ona żadnych nowych dokumentów potwierdzających trudną sytuację i nie udokumentowała poniesionych wydatków na prowadzenie gospodarstwa.

Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni ogólnej 3,1400 ha w tym 1,1295 ha przeliczeniowego położonego na terenie gmin G. i S. i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Grunty należące do Skarżącej na terenie gminy J. są odłogowane. Straty z powodu suszy wystąpiły tylko na nieznacznym obszarze gospodarstwa rolnego położonego w gminie S. Z protokołu wynika, że ogółem powierzchnia zgłoszona do szkody wyniosła 3,14 ha, jednakże powierzchnia upraw dotknięta zjawiskiem suszy wyniosła 1,50 ha.

Prezes KRUS stwierdził, że z protokołu wynika, iż Skarżąca prowadzi działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej. Kwota obniżenia dochodu w wyniku szkód w produkcji roślinnej wyniosła 19,11% średniej rocznej produkcji co stanowi kwotę 1871,07zł. Umorzenie składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za IV kw. 2020 r. stanowi pomoc de minimis w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. nr 59, poz. 404 ze zmianami).

Organ wyjaśnił, że z informacji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi ( Dz. U z 20 sierpnia 2020 r. poz. 741), według stanu na dzień 7 sierpnia 2020 r. w 100% wykorzystany został krajowy limit pomocy de minimis w rolnictwie, o którym mowa w Rozporządzeniu nr 1408/2013. Przekroczenie tego limitu, którego wysokość jest określona w załączniku I do Rozporządzenia (tj. 295 932 125 euro) wyklucza możliwość udzielania przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych (gospodarstwom rolnym) pomocy de minimis (art. ust. 3 Rozporządzenia).

Prezes KRUS zaznaczył, że umorzenie należności jest stosowane w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych wypadkach, zwłaszcza w razie znacznego ograniczenia możliwości płatniczych wskutek nieszczęśliwych zdarzeń losowych, których zaistnienie powinno być udokumentowane przez rolnika. Umorzenie zatem mogą uzasadniać jedynie przypadki spowodowane działaniem takich czynników, na które rolnik nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Jednocześnie przy rozpatrywaniu wniosków o umorzenie zadłużenia należy mieć na względzie także interes społeczny, uwzględniający stan finansów funduszu emerytalno-rentowego i składkowego, z których wypłacane są świadczenia wszystkim uprawnionym ubezpieczonym.

Dalej organ stwierdził, iż Skarżąca pobiera dopłaty z ARiMR, które są dodatkowym źródłem dochodu gospodarstwa. W roku 2020 r. Strona otrzymała płatności w łącznej kwocie 3105,44, ponadto ARiMR przyznała w związku z wystąpieniem suszy w 2019 r. pomoc w kwocie 375,00 zł.

Prezes KRUS wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Strona podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników jako płatnik, ponieważ prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego. W związku z nie opłaceniem przez Skarżącą składek na ubezpieczenie społeczne rolników: składki okres od I kw. 2017 r. do III kw. 2018 r. i od I kw. 2019 r. do III kw. 2020 r. i częściowo za październik 2020 r. zostały uregulowane z potrąceń ze zwolnień chorobowych. W opinii organu sytuacja materialna Skarżącej pozwala na spłatę należnej składki za IV kw. 2020 r. w kwocie 347,00zł. chociażby w formie rozłożenia na raty. Wyjaśnił Stronie, iż układ ratalny jest dogodną formą spłaty należności, bowiem wstrzymuje naliczanie odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po wpływie wniosku, a zaległości są spłacane w miesięcznych ratach dopasowanych do możliwości płatniczych dłużnika. Na koniec organ wskazał, że z ewentualnym wnioskiem zawarcia układu ratalnego należy zwrócić się do Placówki Terenowej KRUS w M.

3. W dniu [...] grudnia 2020 r. Skarżąca złożyła do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

4. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...], Prezes KRUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz art. 59 ust. 3 i art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w podaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca nie przedstawia żadnych nowych dowodów ani okoliczności, które nie były by znane organowi podczas rozpatrywania wniosku o umorzenie składki za IV kw. 2020 r. Stwierdził, że wobec powyższego w mocy pozostaje decyzja w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi z tytułu poniesionych strat w wyniku suszy.

5. W dniu [...] marca 2021 r. Strona wniosła do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję.

Skarżąca podniosła, że jest ona bardzo niesprawiedliwa. Wniosła o umorzenie składki na IV kwartał 2020 roku w kwocie 417 zł. Podkreśliła, że kwota ta nie wyczerpuje sumy 1683,90 zł. Jak stwierdziła, jest to kwota w wysokości pomocy, jaka może być jej przyznana w oparciu o art. 25 ust. 6 Rozporządzenia Komisji (UE) NR 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w myśl którego – jak wskazuje w piśmie Skarżąca - pomoc jej udzielona może wynosić 90% strat w gospodarstwie rolnym, ponieważ składki które użytkuje rolniczo znajdują się w obszarze NATURA 2000. Strona skarżąca wskazała, że straty w jej gospodarstwie rolnym są spowodowane suszą w 2019 r. na podstawie protokołu.

Skarżąca stwierdziła, że na sumę 1683,90 zł składają się kwoty:

- kwota 417 zł, tj. kwota, co do której wnosi o umorzenie,

- kwota 126 zł, tj. częściowa składka na ubezpieczenie za II kwartał 2020 r. - również o tę częściową składkę Skarżąca wnosiła o umorzenie, sprawa jest, jak twierdzi, w toku,

- kwota 417 zł, tj. składka na III kwartał 2020 r. - również o tę częściową składkę Skarżąca wnosiła o umorzenie, sprawa jest, jak twierdzi, w toku,

- kwota 375 zł, tj. pomoc finansową na pokrycie szkód w gospodarstwie rolnym z ARiMR. Skarżąca odwołała się od decyzji i sprawa jest, jak twierdzi, w toku.

Skarżąca wskazała, iż opiera skargę także o ust. 3.3 załącznika do Uchwały Rady Ministrów nr 86/2019 z dnia 6 września 2019 r. Podkreśliła, że posiada niski dochód z gospodarstwa rolnego, ponieważ obecnie użytkuje rolniczo 3.14 ha. Dodaje iż dochód z 2019 r. miał wpływ na dochód w 2020 r.

Skarżąca zawarła również w skardze zarzut co do błędnego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji w zakresie art. 127a w zw. z art. 127 § 3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") wskazując, że zaskarżona decyzja jest przecież decyzją ostateczną.

6. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS – Oddział Regionalny w B. wniósł o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W sprawie zwisłej przed tut. Sądem Skarżąca domagała się umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., w kwocie 357,90 zł.

2. Podstawę rozważań stanowi przepis art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. Z przepisu tego wynika, że Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części.

Z regulacji tej wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawia organom w omawianej kwestii uznanie - tzw. "luz decyzyjny" - polegający na możliwości (a nie konieczności, obowiązku) umorzenia tych należności. Z uznaniem administracyjnym, a więc możliwością wyboru przez organ określonego kierunku rozstrzygnięcia, mamy jednak w tego typu sprawach do czynienia dopiero po ustaleniu istnienia wymienionych w przepisach prawa przesłanek. Jeśli żadna z tych przesłanek nie jest spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi. Z kolei wykazanie istnienia wymaganych przesłanek pozwala organowi na zastosowanie ulgi, jednakże nie jest to równoznaczne z obowiązkiem jej przyznania. W tym właśnie momencie organ korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego - nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., II GSK 141/07, wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powszechnie akceptowany jest zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowym pogląd, że uznanie nie pozostawia organowi pełnej swobody w wydawaniu decyzji administracyjnej, bowiem swoboda ta jest ograniczona dyrektywami wyboru sformułowanymi w ustawie. Sąd administracyjny kontrolujący legalność takiej decyzji jest zaś zobowiązany do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone niewadliwie i czy organ przy wydawaniu decyzji o charakterze swobodnym dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia nie jest dowolna.

Ważny interes zainteresowanego, jako określona w tym przepisie przesłanka umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie, jest zwrotem niedookreślonym, który zawiera dwa odróżniające się elementy: opis faktu - interes zainteresowanego, który wymaga stwierdzenia, oraz element ocenny - ważny, wymagający oszacowania wagi stwierdzonego faktu. To, że norma prawna określona w tym przepisie operuje opisanym zwrotem niedookreślonym ma istotne znaczenie w procesie odkodowywania jej treści (wykładni), gdyż organ stosujący prawo ważąc interes zainteresowanego musi dokonać oceny jednostkowej, bez - co do zasady - odwoływania się do systemu normatywnego (por. wyrok NSA z 21 listopada 2012 r., II GSK 1636/11).

Należy podkreślić, że w przypadku decyzji uznaniowych dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia szczególne znaczenie ma uzasadnienie decyzji. Powinno być ono przekonujące zarówno co do faktów, jak i prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niezbędne jest zatem wyjaśnienie, jak również odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji osobistej oraz majątkowej wnioskodawcy ze szczególnym uwzględnieniem jego możliwości płatniczych. Następnie odniesienie takiego stanu faktycznego do wysokości zadłużenia względem KRUS.

3.. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem, nie znalazł dostatecznych podstaw do postawienia organom orzekającym w sprawie naruszenia norm materialnoprawnych lub proceduralnych, które wymagałyby wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W szczególności zgromadzony materiał dowodowy został oceniony zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

4. W tym miejscu zaakcentować należy, że uchwała Nr 86/2019 Rady Ministrów z dnia 6 września 2019 r. w sprawie ustanowienia Programu pomocy dla rolników i producentów rolnych, którzy ponieśli szkody w gospodarstwach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi (program został zarejestrowany przez Komisję Europejską pod numerem SA.55378 (2019/XA) i opublikowany na stronie internetowej Komisji Europejskiej) nie zobowiązywała Prezesa KRUS do umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników, a jedynie stwarzała takie możliwości, przy zapewnieniu jego finansowania w określonej kwocie. Brzmienie ust. 3.3. Programu, będącego załącznikiem do ww. uchwały: "Możliwe będzie umarzanie w całości lub części bieżących składek" wskazuje na potencjalną możliwość, a nie obligatoryjny obowiązek organu udzielenia pomocy w tymże trybie.

5. Co istotne, we wnioskach o umorzenie należności z tytułu składek Skarżąca powołuje się na jedno wydarzenie tj. suszę z w 2019 r. która, jak twierdzi, ma wpływ na jej dochód w 2020 r. Strona podnosi ponadto, że ma niski dochód z rolnictwa. W tym kontekście podkreślić trzeba za organem, że Skarżąca otrzymała dopłaty z ARMiR w kwocie 3105,44 zł, która są dodatkowym źródłem dochodu gospodarstwa. Skorzystała również z pomocy finansowej w kwocie 375 zł w związku z suszą w uprawach. Ponadto z protokołu z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego wynika, że łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym wyniosła ogółem 1871,07 zł., co stanowi 19,11% średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym. Straty były szacowane na powierzchni 3,14 ha.

Ponadto, jak wynika z przeprowadzonej wizytacji w związku z wnioskami o umorzenie należności za II i III kwartał 2020 r. pracownika KRUS w celu zbadania sytuacji materialno-bytowej Skarżącej w dniu [...] września 2020 r. ustalono, że należące do niej grunty położone w gminie J. są odłogowane (k. 24 tom IV akt admin.), co – jak słusznie wskazał organ - świadczy, że Skarżąca zaprzestając prowadzenia produkcji rolnej, sama zrezygnowała z dochodu z tej części gospodarstwa.

6. Odnosząc się natomiast do części decyzji odmownej w zakresie umorzenia składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za okres od 1 października do 31 grudnia 2020 r., uzasadnionej przez Prezesa KRUS wykorzystaniem w 100 % krajowego limitu pomocy de minimis w rolnictwie, Sąd zgadza się z ustaleniami organu, iż ww. okoliczność wyklucza możliwość udzielenia pomocy wnioskującemu o pomoc rolnikowi. Wynika to wprost z art. 3 ust. 3 Rozporządzenia Nr 1408/2013, zgodnie z którym łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku I. Zgodnie zaś z ust. 5 ww. aktu prawnego pułapy de minimis oraz górny limit krajowy i górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii. Okres trzech lat podatkowych ustala się przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim. Wskazać też trzeba na ust. 7, który stanowi, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis zostałyby przekroczone pułapy de minimis, górny limit krajowy lub górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.

Przypomnieć należy, iż aktualnie trzyletni limit de minimis dla Polski wynosi 295.932.125 euro (zob. załącznik I do ww. Rozporządzenia nr 1408/2013). Jak wskazał organ, z informacji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi ( Dz. U z 20 sierpnia 2020 r. poz. 741), według stanu na dzień 7 sierpnia 2020 r. w 100% wykorzystany został krajowy limit pomocy de minimis w rolnictwie, o którym mowa w Rozporządzeniu nr 1408/2013, co musiało skutkować decyzją odmowną w tym zakresie.

Co istotne, ważnym zastrzeżeniem przy dokonywaniu wykładni celowościowej przyjętych przez prawodawcę unijnego mechanizmów limitujących pomoc de minimis jest treść pkt 13 preambuły do ww. Rozporządzenia, w której wyrażono potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity. Otóż podstawową dyrektywą w jej przyznawaniu ma być przejrzystość, równe traktowanie i możliwość skutecznego monitorowania – "pomoc przejrzysta". Służyć ma też temu domniemanie, "[...] że tak długo, jak dokładna kwota pomocy jest nieznana lub jeszcze nieznana, państwo członkowskie musi przyjąć, że kwota ta jest równa maksymalnemu poziomowi, aby zagwarantować, że połączenie kilku środków pomocy nie przekroczy pułapu ustanowionego w niniejszym rozporządzeniu, oraz zastosować zasady dotyczące kumulacji pomocy. (...) W konsekwencji zasadniczym warunkiem udzielenia pomocy de minimis, w tym nowej, jest nieprzekroczenie pułapów tej pomocy, górnego limitu krajowego lub górnego limitu sektorowego." (tak też NSA w wyroku z 7 lipca 2020 r., II FSK 930/20 oraz WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 12 listopada 2020 r. I SA/Sz 527/20)

7. Dalej wskazać należy, że choć w postępowaniu administracyjnym przede wszystkim to organ administracyjny winien gromadzić materiał dowodowy, nie zwalnia to jednak Strony od przedstawienia dowodów obrazujących jej rzeczywistą sytuację materialną i wykazania, że zapłata składek na KRUS za wskazywany okres spowodowałaby zagrożenie jej egzystencji życiowej. W tym zakresie Skarżąca nie wykazała się inicjatywą dowodową. Nie przedstawiła żadnych nowych dowodów lub okoliczności, nie przedstawiła też żadnych dokumentów potwierdzających ubezpieczenie gospodarstwa rolnego. Sytuacja majątkowa i dochodowa Strony jest niezmienna, podobnie jak sytuacja zdrowotna. Dodać należy, iż od paru lat Skarżąca cyklicznie domaga się od organu umorzenia jej należności, przy jednoczesnej spłacie tych należności w drodze potrącenia z zasiłku chorobowego lub innych świadczeń przez nią uzyskiwanych (zob. wyroki WSA w Białymstoku oddalające skargi z dnia 3 marca 2021 r.: I SA/Bk 48/21, I SA/Bk 49/21 oraz z dnia 28 października 2020 r.: I SA/Bk 414/20, I SA/Bk 533/20)

8. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organ rentowy podjął wszelkie możliwe czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy m.in. dokonał analizy otrzymanej pomocy w związku z zaistniałą suszą w 2019 r., wysokości strat w gospodarstwie rolnym oraz przeprowadził wizytację gospodarstwa. Zdaniem składu orzekającego zaskarżona decyzja skonstruowana jest prawidłowo, posiada uzasadnienie faktyczne i prawne, jest logiczna i spójna, a zatem odpowiada prawu.

9. Końcowo przyznać należy rację Skarżącej, iż organ odwoławczy niezasadnie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ostatecznej pouczenie o możliwości złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże ocenić trzeba, iż błąd ten nie miał wpływu na prawa lub obowiązki Strony, a także na wynik postępowania administracyjnego.

10. Sąd, mając na uwadze powyższe, orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.