Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 552/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006r. sprawy ze skargi "L" spółki z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ([...]WITD) wydał dnia [...] października 2005 r. decyzję, którą na podstawie przepisów art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.1.1., lp. 1.4.1 i lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do tej ustawy, nałożył na "L" sp. z o.o. z siedzibą w K., karę pieniężną w łącznej kwocie 11.600 zł - za nieokazanie w dniu [...] lipca 2005 r. podczas kontroli należącego do spółki pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] na drodze krajowej nr [...] wykresówek (600 zł), wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (3.000 zł) oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek (8.000 zł).

Od powyższej decyzji spółka "L" odwołała się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) w części dotyczącej nałożenia kary 8.000 zł, nie zgadzając się z zarzutem wykonywania transportu drogowego, wymagającego uzyskania odpowiedniej licencji. Odwołująca się podniosła, iż kierujący pojazdem przedstawił do kontroli drogowej dokument WZ nr [...] z [...] lipca 2005 r. wystawiony przez "K" sp. z o.o. z siedzibą w R., w którym jako odbiorcę materiału wskazano "S" spółkę cywilną z siedzibą w R., jako właściciela towaru. Przewożony towar (materiał pokryciowy) stanowił półprodukt, z którego spółka "L" - na zlecenie firmy "S" -miała wykonać gotowy produkt ([...]). Dlatego zdaniem wnoszącej odwołanie spółki, był to przewóz towaru na potrzeby własne. Do odwołania załączono: wystawione przez firmę "S" "upoważnienie jednorazowe" z dnia [...] lipca 2005 r. do odbioru towaru z magazynów spółki "K" przez spółkę "L", zlecenie wykonania kalendarzy przez spółkę "L" na rzecz firmy "S", powołany wyżej dokument WZ oraz fakturę VAT nr [...] za wykonanie usługi introligatorskiej przez spółkę "L".

GITD nie podzielił argumentacji odwołania. Decyzją z [...] grudnia 2005 r., działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1.1 załącznika do tej ustawy, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w kwestionowanym zakresie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 4 pkt 3 i 4, art. 5, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, jak również lp. 1.1.1 załącznika do tej ustawy. Potwierdził ustalenia [...]WITD, iż w chwili kontroli przedsiębiorca - spółka "L" wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji. Kierowca kontrolowanego w dniu

[...] lipca 2005 r. pojazdu przedstawił wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wydanego dla spółki "L" oraz w/w dokument WZ nr [...], z którego wynika, że właścicielem przewożonego towaru jest firma "S".

GITD podkreślił w szczególności, że do uznania danego przewozu za niezarobkowy przewóz (przewóz na potrzeby własne) muszą być łącznie spełnione warunki wymienione w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a mianowicie:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Natomiast zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 w/w ustawy, każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, stanowi transport drogowy, który wiąże się (stosownie do treści art. 5 ust. 1 tej ustawy)

z koniecznością posiadania licencji.

Zatem skoro przewożony w dniu [...] lipca 2005 r. przez spółkę "L" towar był własnością firmy "S", to wykonywany przewóz miał charakter krajowego transportu drogowego. Dlatego brak licencji w zakresie transportu drogowego rzeczy oznacza naruszenie przez przewoźnika przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Spółka "L" zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa (poprzez niewyjaśnienie oraz poczynienie błędnych i dowolnych ustaleń faktycznych), art. 107 § 3 kpa (przez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji), a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym (przez błędne przyjęcie, iż przedsiębiorca przewożąc towar w postaci półproduktu przeznaczonego do wykonania gotowego produktu nie spełnia określonych w tym przepisie przesłanek wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego).

W uzasadnieniu skargi podniosła, iż zarówno GITD, jak i organ pierwszej instancji, nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły, czyją własnością był przewożony towar; jaki tytuł prawny przysługiwał skarżącej do niego; w jakim celu i w jakim charakterze wykonywany był przewóz tego towaru oraz jakie umowy łączyły skarżącą ze spółką "K" i firmą "S". Bez poczynienia powyższych ustaleń uznano w sprawie, że transport był wykonywany w sposób sprzeczny z prawem, przyjmując za dowód własności towaru dokument WZ. Ponadto organ drugiej instancji nie ustosunkował się do zawartego w odwołaniu argumentu, iż przewożony towar stanowił półprodukt do wykonania przez skarżącą zlecenia na rzecz firmy "S". Wskazał jedynie, iż z faktury VAT nr [...] (obejmującej sprzedaż usługi introligatorskiej przez spółkę "L") bezsprzecznie wynika, że sprzedawcą tej usługi była spółka "L", a odbiorcą firma "S". Powyższe stwierdzenie jest, zdaniem strony skarżącej, niezrozumiałe i niewystarczające do uzasadnienia stanowiska organu. W konkluzji, skarżąca stwierdziła, że jej pracownik przewoził towar w postaci półproduktów z siedziby spółki "K" do oddziału skarżącej spółki. Przewożony towar był półproduktem, z którego skarżąca spółka na zlecenie firmy "S" miała wykonać gotowy produkt. Zatem transport stanowił przewóz rzeczy do przedsiębiorstwa na własne potrzeby skarżącej spółki "L". Przedmiotem umowy między skarżącą a firmą "S" było wykonanie usługi introligatorskiej według w/w faktury VAT. Faktura ta, jak i wzmiankowany dokument WZ wskazują że transport był niezarobkowym przewozem drogowym, wykonywanym przez skarżącą spółkę. Kierowca - pracownik spółki dysponował dokumentem WZ z [...] lipca 2005 r. wystawionym przez spółkę "K", zgodnie z którym odbiorcą przetworzonego wcześniej przez spółkę "L" półproduktu miała być firma "S". Kierowca dysponował także wydanym na rzecz skarżącej zaświadczeniem na przewozy drogowe na potrzeby własne.

Reasumując, skarżąca podkreśliła, że skoro jej podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej są usługi poligraficzne, przewóz wykonywany był pomocniczo w stosunku do tej działalności własnym pojazdem, a towar przewożono do jej oddziału w celu przetworzenia na zlecenie firmy "S", to zostały spełnione warunki z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym pozwalające uznać omawiany przewóz za przewóz na potrzeby własne.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Podkreślił, iż przewożony towar nie był własnością przedsiębiorcy. Zarzut, że w chwili kontroli nie była wykonywana usługa transportowa, lecz przewóz na potrzeby własne nie znajduje - zdaniem organu -potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż wynika z nich, iż towar przewożono między spółką "K" a firmą "S".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga, analizowana w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa.

W świetle wzmiankowanego już wyżej art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (zwanej dalej ustawą) niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Do uznania przewozu za przewóz na potrzeby własne obligatoryjne jest kumulatywne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych przesłanek.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca spółka spełniała warunki przewozu na potrzeby własne wskazane w lit. a), b) i d) art. 4 pkt 4 ustawy. Kierujący pojazdem był pracownikiem spółki "L", pojazd znajdował się w prawnej dyspozycji spółki, a wykonywany przewóz nie był przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Natomiast istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy wykonywany w dniu [...] lipca 2005 r. przez spółkę "L" przewóz wypełniał dyspozycję przepisu art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy, co w konsekwencji pozwoliłoby na przyjęcie, iż przewóz ten odpowiadał wszystkim warunkom niezarobkowego przewozu drogowego. Rozstrzygnięcie tej kwestii spornej wymaga dokonania analizy, a następnie interpretacji wyżej wymienionego przepisu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż hipoteza omawianego przepisu skonstruowana jest w formie alternatywy rozłącznej, określa bowiem dwa rodzaje zdarzeń faktycznych w przypadku, gdy pojazd jest załadowany:

* rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione;

* celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin.

Wystąpienie jednej z podanych wyżej okoliczności faktycznych implikuje wypełnienie dyspozycji przepisu art. 4 pkt 4 lit. c), czyli spełnienie jednej z czterech przesłanek przewozu na potrzeby własne.

Z poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych wynika, że podczas kontroli pojazd zawierał ładunek w postaci materiału [...] w ilości 42 belki po 50 mb (por. protokół kontroli w aktach administracyjnych). Kierowca pojazdu okazał wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wydany dla spółki "L" oraz dokument WZ nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., który jako wystawcę wskazywał "K" sp. z o.o., a jako odbiorcę towaru - firmę "S". Ponadto w toku postępowania administracyjnego organy zgromadziły m.in. dokumenty w postaci faktury VAT nr [...] za wykonanie usługi introligatorskiej przez skarżącą na rzecz firmy "S", obejmującej kwotę 73.200 zł oraz wystawionego w dniu [...] lipca 2005 r. przez firmę "S" "upoważnienia jednorazowego" do odbioru przez skarżącą materiału [...] z siedziby spółki "K".

Odnosząc stan faktyczny do hipotezy przepisu art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy, stwierdzić należy, iż żadne z alternatywnie wymienionych w niej zdarzeń nie zaistniało w niniejszej sprawie. Przewożony przez spółkę towar został jej powierzony w celu poddania go obróbce i wytworzenia gotowego produktu (kalendarzy). Był to zatem towar jeszcze przez nią nieprzetworzony. W tym miejscu zaznaczyć wypada, iż skarżąca nie wykazała żadnego tytułu prawnego do przewożonego ładunku, o którym mowa w przepisie art. 4 pkt 4 lit. c)

ustawy, a jedynie ograniczyła się do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organy inspekcji drogowej, oceniając je jako błędne i dowolne. Wprawdzie dokument WZ - jak słusznie podniosła skarżąca - nie stanowi dowodu własności, to jednak uprawnia do wnioskowania, że prawnym dysponentem towaru jest podmiot wskazany w nim jako odbiorca, tj. firma "S". Powyższe ustalenie znajduje również potwierdzenie w innych zebranych w sprawie dowodach takich jak: faktura VAT za wykonanie usługi introligatorskiej na rzecz firmy "S", "upoważnienie jednorazowe" do odbioru materiału, wystawione przez firmę "S". Brak też w tej sytuacji podstaw do przyjęcia, że ładunek został przez skarżącą wydzierżawiony lub wynajęty.

Również nie sposób uznać wykonywanego przez skarżącą w dniu [...]

lipca 2005 r. przewozu za przewóz rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, o którym mowa w drugim członie hipotezy przepisu art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy. Skarżąca spółka nie przewoziła materiału na jej własne potrzeby, ale wyłącznie w celu produkcyjnym - w celu wykonania usługi introligatorskiej, którą zleciła jej firma "S". Przewóz rzeczy na własne potrzeby przedsiębiorstwa ma miejsce wówczas, gdy przewożony towar służy wyłącznie przedsiębiorstwu; jest niezbędny do jego funkcjonowania, jak np.: odzież robocza, środki czystości, maszyny produkcyjne. Chodzi więc o rzeczy "konsumowane" przez przedsiębiorstwo, które w żadnym wypadku nie stanowią przedmiotu dalszych transakcji handlowych, czy innego obrotu w procesie prowadzonej przez to przedsiębiorstwo działalności gospodarczej. Nie budzi wątpliwości, iż materiał pokryciowy (półprodukt), który skarżąca miała przetworzyć w gotowy produkt na rzecz firmy "S" nie mieści się w zakresie znaczeniowym określenia "rzeczy na własne potrzeby przedsiębiorstwa". Służył bowiem potrzebom produkcyjnym skarżącej spółki realizowanym w ramach wykonywanej przez nią działalności gospodarczej obliczonej skądinąd na osiągnięcie stosownego zysku. Przewóz tego półproduktu należy zatem postrzegać jako jeden z elementów tej działalności. Założenie to wyklucza z kolei możliwość przypisania temu przewozowi cechy niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne w rozumieniu analizowanego tu przepisu art. 4 pkt 4 ustawy. Niewątpliwie rozliczany jest on bowiem w toku tej działalności po stronie kosztów wykonania przez skarżącą spółkę usługi introligatorskiej na rzecz firmy "S" i wpływa na cenę tej usługi. Jako taki uznany być może wyłącznie za krajowy transport drogowy w postaci przejazdu drogowego wykonywanego przez przedsiębiorcę (skarżącą spółkę) pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej, jednak niespełniający wszystkich warunków, o których mowa w punkcie 4 wymienionego przepisu art. 4 ustawy (por. art. 4 pkt 3 lit a) ustawy). Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy przejazd taki wymaga posiadania licencji przez przedsiębiorcę. Brak tej licencji skutkuje

- zgodnie z przepisami art. 92 ust. 1 i 4 ustawy w zw. z lp. 1.1.1 załącznika do tej ustawy - nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł.

W tych okolicznościach uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy pierwszoinstancyjna decyzja organu inspekcji drogowej o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej z powodu nieposiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego nie naruszają prawa. Istniejący w sprawie materiał dowodowy oraz poczynione na jego tle ustalenia faktycznoprawne uzasadniają podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.