Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1470/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.  § 1 i 2, art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi N. s. j. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. przyznał N. w [...] pomoc w wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

- wsparcia na zalesienie, w kwocie [...] zł — płatne jednorazowo po wykonaniu

zalesienia;

- premii pielęgnacyjnej, w kwocie [...] zł — płatnej corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia;

- premii zalesieniowej, w kwocie [...] zł — płatnej corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.

Decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu 15 lipca 2011 r. Płatność przyznana decyzją została zrealizowana za pierwszy rok realizacji planu zalesienia oraz była wypłacana w kolejnych latach na podstawie składanych wniosków o wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013).

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor [...] Regionalnego ARiMR w [...] zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Jako powód wszczęcia postępowania z urzędu wskazano konieczność ustalenia, czy decyzja dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności.

W dniu [...] marca 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

N. w [...] złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

W następstwie jego rozpoznania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie .

W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Tryb składania wniosków oraz warunki uzyskania pomocy na zalesianie w ramach

Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zostały uregulowane

w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie

szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania

"Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r., poz. 153, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem zalesieniowym".

Pomoc na zalesianie, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego, obejmuje:

1) wsparcie na zalesienie — stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu

poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacana, W pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;

2) premię pielęgnacyjną — stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych

kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;

3) premię zalesieniową — stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych

dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 - 4 rozporządzenia zalesieniowego pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia (WE) nr 73/2009, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach, jeżeli:

1) został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) zobowiązał się do:

a) wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była

prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia (WE) nr

73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach

systemów wsparcia bezpośredniego,

b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia

zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach,

3 ) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie;

4) są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach

systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50 a i art. 51

rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 Z 21.10.2005, str. 1, z poźn. zm.).

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów

wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1856, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o PROW", pomoc jest przyznawana:

1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki nieposiadającej osobowości prawnej;

2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach,

o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

W prawie materialnym ustawodawca wyraźnie ograniczył dostęp do programu zalesieniowego, w taki sposób, że pomoc na zalesianie w ramach programu może być przyznana jednemu rolnikowi do powierzchni nie większej niż 20 ha

o czym stanowi § 7 rozporządzenia zalesieniowego (stan prawny na dzień wydania decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.). W dniu 24 maja 2011 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2011 r., Nr 93, poz. 543), w którym w § 1 pkt 5 został wprowadzony nowy limit powierzchniowy, tj. został zwiększony z 20 ha do 100 ha. Zgodnie z § 2 wskazanego rozporządzenia do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy finansowej w ramach "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Prezes ARiMR przypomina, że spółka jawna to, zgodnie z art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577, z późn. zm.), spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową i każdy wspólnik odpowiada za jej zobowiązania bez ograniczeń całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.

Z akt sprawy będących w posiadaniu Prezesa ARiMR wynika, że I. N.-

jako osoba fizyczna, składając wniosek zalesieniowy w 2009 r. wykorzystała limit 20 ha,

o którym mowa w § 7 rozporządzenia zalesieniowego. Następnie założone zostały trzy spółki jawne, których jedynymi wspólnikami byli I. oraz P. N. (współmałżonkowie), którzy są również współwłaścicielami działki ewidencyjnej zalesionej przez spółki jawne: N. i N.

Następnie małżonkowie N. oraz spółki jawne N. w [...] i N. zawarli Umowę quoad usum pozwalającą na wyłączne korzystanie oraz czerpanie korzyści z poszczególnych części wspólnej działki ewidencyjnej tak, że N.mogła korzystać na wyłączność z powierzchni 20 ha (taką też zgłosiła we wniosku zalesieniowym i do takiej powierzchni otrzymała pomoc), N. mogła korzystać na wyłączność z powierzchni 4,69 ha (taką też powierzchnię zgłosiła we wniosku zalesieniowym i do takiej powierzchni otrzymała pomoc), zaś N. mogli korzystać na wyłączność z powierzchni 2,60 ha. Umowa ta jednak nie znosiła współwłasności, czyli N. nadal pozostawali współwłaścicielami działki ewidencyjnej. Umowa tego typu określa, że strony mogą na wyłączność korzystać z poszczególnych działki i w każdej chwili mogą zmienić jej postanowienia lub ją rozwiązać.

Zatem małżeństwo I. i P. N. (posiadający ustawową wspólność małżeńską), legitymujące się numerem w ewidencji producentów (ID [...] nadanym I. N. za zgodą małżonka -P.N.), dodatkowo założyło 3 spółki jawne, w których byli jedynymi wspólnikami i w ten sposób zadeklarowali do płatności zalesieniowych w latach 2009-2012 łącznie 103,58 ha gruntów.

Organ podkreśla ,że kwestie wpisania danych podmiotu do ewidencji producentów reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r., poz. 1853), zwana dalej "ustawą o ewidencji producentów". Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o ewidencji producentów, w brzmieniu obowiązującym dla wniosków o wpis do ewidencji producentów złożonych przez I. i P. N. oraz spółki jawne N., N., N., producentem podlegającym wpisowi do ewidencji jest: producent rolny, organizacja producentów, przetwórca, podmiot prowadzący zakład utylizacyjny oraz potencjalny beneficjent. Wszystkie wymienione podmioty podlegają wpisowi do ewidencji, ale nie każdy z nich może uzyskać pomoc na zalesianie w trybie objętym przepisami rozporządzenia zalesieniowego. Uzyskanie wpisu do producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do otrzymania płatności, gdyż to, czy dany podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie przepisów dotyczących przyznawania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest uprawniony do uzyskania płatności, że został wpisany do rejestru (zgodnie z ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności), lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego. A te stanowią na dzień wydania decyzji, że płatności na zalesianie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 są przyznawane jednemu rolnikowi do powierzchni nie większej niż 20 ha.

Poza tym w okresie ubiegania się o wpis do ewidencji producentów przez I. i P. N. oraz spółki jawne N., N. oraz N., ustawa o ewidencji producentów w art. 12 ust. l – 4 precyzowała, że jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego oraz że wnioskodawcy podlegającemu wpisowi do ewidencji producentów na podstawie kilku tytułów nadaje się jeden numer identyfikacyjny, a w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę.

Organ odwoławczy podkreśla , że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 63 7/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach. Natomiast spółka jawna N. nie spełnia definicji rolnika, dlatego też Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał I. N. płatność na zalesianie z naruszeniem limitu określonego w § 7 rozporządzenia zalesieniowego.

W związku z powyższym organ wskazuje, że :

- umowa przeniesienia prawa własności do nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2010 r.

sporządzona w formie aktu notarialnego Rep. [...] stanowi, że P. N. oraz I. N. zawierają umowę działając w imieniu własnym i na własną rzecz oraz działając również na rzecz spółki pod firmą: N. — jako wspólnicy tej spółki;

- w zaświadczeniu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wskazał, że P. N. figuruje w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą w zakresie: P. N., w okresie od 11 stycznia 2010 r. do nadal oraz jako wspólnik następujących spółek: N.., w okresie od 21 kwietnia 2010 r.; N.., w okresie od 21 kwietnia 2010 r.; N.., w okresie od 21 kwietnia 2010 r.;

- w zaświadczeniu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wskazał że I. N. figuruje w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą jako wspólnik następujących spółek jawnych: N.., w okresie od 21 kwietnia 2010 r.; N.., w okresie od 21 kwietnia 2010 r.; N.., w okresie od 21 kwietnia 2010 r.;

- I. N. oraz osobno P.N. przedłożyli pisma z dnia 9 sierpnia 2010 r.,

że jako współwłaściciele działki nr [...] położonej w [...], gmina

[...] wyrazili zgodę spółce N. a na zalesienie 20,00 ha ww. działki.

W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznając I.N. oraz spółkom jawnym N., N. oraz N. płatności na zalesianie nie zbadał powiązań właścicieli gruntów zgłoszonych do zalesienia, pomimo tego, że właścicielami gruntów, na które przyznane zostało wsparcie w ramach wniosków I. N. oraz utworzonych przez małżeństwo I. i P. N. spółek jawnych byli I. i P. N., co w konsekwencji spowodowało przyznanie spółce jawnej N. pomocy na zalesianie, z naruszeniem limitu określonego w § 7 rozporządzenia zalesieniowego.

W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przedkładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących, które chociażby w przypadku pomocy zalesieniowej wyznaczają limit, o którym mowa w § 7 rozporządzenia zalesieniowego (20 ha; od 2011 roku — 100 ha). Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że doszłoby do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście objęliby w posiadanie wydzielone im działki i stali się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi.

Zatem w ocenie Prezesa ARiMR Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] zasadnie wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. o przyznaniu N. pomocy na zalesianie, jako wydanej z rażącym naruszeniem § 7 rozporządzenia zalesieniowego.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła N. zarzucając jej naruszenie :

1. 156 §1 pkt 2 KPA poprzez błędną wykładnię tegoż przepisu nieuwzględniającą analizy skutków decyzji będących przedmiotem postępowania oraz zasad postępowania dowodowego co doprowadziło do braku właściwej analizy skutków nieodwracalnych decyzji, co do której stwierdzono nieważność;

2. naruszenie art. 26 § 2 KSH poprzez błędną wykładnię stanowiącą iż, wpis

zmiany umowy spółki jawnej do Krajowego Rejestru Sądowego jest konstytutywny, a nie deklaratoryjny;

3. naruszenie § 7 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie

szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach

działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne"

objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia

19 marca 2009 roku (dalej jako: rozporządzenie zalesieniowe) poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do przekroczenia limitu zalesieniowego;

4.naruszenie art. 365 §1 KPC poprzez kwestionowanie rozstrzygnięć sądów

powszechnych i czynienie odmiennych ustaleń od rozstrzygnięć sądowych;

5. naruszenie art. 138 §1 pkt 1 KPA poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, ale na innej podstawie niż zaskarżona Decyzja Prezesa;

6. naruszenie art. 4 §1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 19 marca 2009 roku w zw. z art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (we) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku w zw. z art. 107 §1 pkt 6 KPA poprzez brak wyjaśnienia dlaczego zdaniem Organu skarżący nie spełniał definicji rolnika;

7. naruszenie art. 8 § 1 i 2 KPA poprzez utrzymanie w mocy decyzji o

stwierdzeniu nieważności decyzji, która była wielokrotnie przedmiotem kontroli i co do której, w toku przeprowadzonych kontroli nie zostały przedstawione zarzuty, które mogłyby skutkować stwierdzeniem jej nieważności.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o :

1. uchylenie zaskarżonej Decyzji Prezesa oraz poprzedzającej ją decyzji

Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i

Restrukturyzacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2018, numer: [...];

2. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania

wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym przypadku decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, korzystającej z przymiotu ostateczności. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Powoływanie się przez organ nadzoru na zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, skutkuje koniecznością wykazania, iż stwierdzone uchybienie rzeczywiście takie cechy posiada. Niewątpliwie "rażące naruszenie prawa" stanowi bowiem kwalifikowaną formę naruszenia norm prawnych. Oznacza to, że na organie prowadzącym postępowanie nadzorcze spoczywa obowiązek wykazania, w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, iż w konkretnie rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa, warunkująca stwierdzenie nieważności decyzji.

W ocenie organu odwoławczego decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na rażące naruszenie § 7 rozporządzenia zalesieniowego.

Sąd stoi na stanowisku iż powyższa teza jest uzasadniona .

Zgodnie z § 7 rozporządzenia zalesieniowego ustawodawca wyraźnie ograniczył dostęp do programu zalesieniowego, w taki sposób, że pomoc na zalesianie w ramach programu może być przyznana jednemu rolnikowi do powierzchni nie większej niż 20 ha.

W dniu 24 maja 2011 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. z 2011 r., Nr 93, poz.543 ), w którym w § 1 pkt 5 został wprowadzony nowy limit powierzchniowy, tj. został zwiększony z 20 ha do 100 ha. Zgodnie z § 2 wskazanego powyżej rozporządzenia do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia , stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zdaniem tak organu II instancji , jak i Sądu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydając w dniu [...] lipca 2011 r. decyzję Nr [...] o przyznaniu N. rażąco naruszył § 7 rozporządzenia zalesieniowego, bowiem mimo powiązań kapitałowo-osobowych istniejących między przedmiotową spółką a I. N. na dzień [...] lipca 2011 r. przyznał spółce pomoc na zalesianie do powierzchni deklarowanej, ponad limit powierzchniowy określony w przedmiotowym przepisie. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], pomimo wykorzystania limitu przez I. N. działającą jako osoba fizyczna , przyznał spółce N. płatność zalesieniową do powierzchni 20,00 ha, której I. N. była wspólnikiem, jak również przyznał płatność zalesieniową do gruntów znajdujących się na działce ewidencyjnej będącej współwłasnością I. N. i jej męża oraz utworzonych przez nich spółek jawnych.

Sąd podkreśla ,że prawo nie zabrania tworzenia spółek jawnych, jednakże w sytuacji kiedy powstają one wyłącznie w celu obejścia przepisów prawa ( tu w celu obejścia przepisów umożliwiających uzyskanie pomocy na zalesianie ze względu na powierzchnię gruntu jakim dysponowali jako właściciele małż. N.) to takie działanie nie może być akceptowane, a w szczególności nie może umożliwiać osiągnięcia tego celu. Zdaniem Sądu małż. N. nieprzypadkowo dokonali podziału swojego gospodarstwa na mniejsze części i przekazali te części jedynie formalnie "innym" podmiotom. Takie działanie byłoby oczywiście dopuszczalne w kontekście możliwości skutecznego domagania się pomocy na zalesianie ale tylko wówczas gdyby rzeczywiście doszło do podziału tegoż gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc faktycznie objęliby w posiadanie wydzielone im działki i stali się de facto odrębnymi producentami rolnymi ( co w niniejszej sprawie nie miało miejsca ).

Naruszenie § 7 rozporządzenia zalesieniowego było więc w niniejszej sprawie nie tylko oczywiste, ale i rażące, bowiem naruszenie prawa o rażącym charakterze występuje przede wszystkim wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje , iż rozstrzygnięcie nie może zostać zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przy czym naruszenie noszące cechy rażącego, wymaga wykazania i udowodnienia w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej jako szczególnego rodzaju naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki ( zob. wyrok NSA z 13 października 2005 r., sygn.. akt FSK 2294/04, LEX nr 173113). Zatem rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji , gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym , co należy podkreślić, wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości( por. wyrok NSA z 13 lipca 2001 r., sygn.. akt III SA 1110/00 oraz z 8 grudnia 2005 r., sygn.. akt II FSK 27/05, LEX nr 187767). Jako rażącego naruszenia prawa nie należy zaś traktować błędów w wykładni prawa, ale w przekroczeniu w sposób jasny i niedwuznaczny( tak wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 933/02, LEX nr 149177), a więc w sytuacji, gdy decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z przepisami prawa i – w związku z powyższym – nie może pozostawać w obrocie prawnym praworządnego państwa( po. wyroki: NSA z 13 maja 2003 r. sygn.. akt III SA 2395/0, LEX nr 146076 oraz WSA w Warszawie z 14 października 2004 r., sygn. akt III SA 2293/03, Monitor Podatkowy 2004/11/3.

W ocenie Sądu taką decyzją była decyzja wydana przez Kierownika Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] lipca 2011 r. Sąd nie podziela poglądu skarżącej jakoby w sprawie winien znaleźć zastosowanie art.156 § 2kpa wskazujący na to ,iż nie stwierdza się nieważności decyzji gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. W konsekwencji wykonania decyzji , której nieważność stwierdzono takie skutki nie zaszły. Przyznanie wsparcia finansowego na zalesianie gruntu, jego faktyczne zalesienie, czy wreszcie zmiana klasyfikacji gruntów wskutek zalesienia do takowych nie należą.

Nieodwracalność skutków prawnych oznacza bowiem w szczególności sytuację w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony , gdyż przestał istnieć przedmiot którego prawo dotyczyło, lub też podmiot któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do zachowania tego prawa, albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa.

Zdaniem Sądu żadna z ww. okoliczności w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż pozostałe zarzuty tracą na znaczeniu i nie mają wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji.

Podstawą wyroku jest art. 151 ppsa.