Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2221/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 4 pkt 1, 5 ust. 1, 6 ust. 1, 18 ust. 5 lit. a) - c)
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: par. 24 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. o nałożeniu na M. A. (strona, skarżący) kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Powyższa kara została nałożona na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. dalej: utd) w myśl art. 18 ust. 5 lit. c), art. 5 oraz art. 8 utd w zw. z lp. 11., 2.9 pkt 3 załącznika do utd.

Podstawą faktyczną były ustalenia kontroli drogowej z dnia [...] lutego 2011 r. w [...] przy Dworcu [...]. Skontrolowano pojazd m-ki [...] nr rej. [...]. Kierującym był M. L.. Przesłuchiwany w charakterze świadka odmówił składania zeznań nie podając przyczyny (k.-14 akt adm.). Podczas kontroli ustalono, że pojazd jest oznakowany w sposób wskazujący na wykonywanie przewozu osób. Na pojeździe znajdował się baner umieszczony na dachu przy pomocy magnesu przymocowanego do szyby przedniej. W toku postępowania ustalono, iż strona nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, gdyż SKO w [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2010 r. cofającą przedmiotową licencję. Wyrokiem WSA w sprawie sygn. akt: VI SA/Wa 2604/10 oddalona została skarga strony na powyższą decyzję. Strona w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji zaprezentowała stanowisko, zgodnie z którym niedopuszczalnym było przeprowadzenie kontroli drogowej na drodze wewnętrznej, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Nadto wskazała na fakt zaskarżenia decyzji o cofnięciu licencji, co w jej przekonaniu wstrzymywało skutek w postaci cofnięcia licencji, uniemożliwiając tym samym nałożenie z tego tytułu kary pieniężnej. Ponadto strona podkreślała, iż z literalnej wykładni przepisu art. 18 ust. 5 lit. c) utd wynika, iż podstawą nałożenia kary może być jedynie baner umieszczony na dachu, a nie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, na szybie pojazdu.

Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając decyzji z dnia z dnia [...] września 2011 r. naruszenie art. 7 Konstytucji RP, nadto – naruszenie art. 18 ust. 5 lit. c) utd, jak również – art. 6, 7, 8, 9, 11, 77, 80, 107 § 1 i 3 kpa. W treści skargi ponowiła dotychczas prezentowaną argumentację, wskazując nadto na orzecznictwo sądu administracyjnego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca.

Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji, powołując się na prawidłowo zebrany w toku postępowania i wyczerpujący materiał dowodowy, zasadnie uznały, że w dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń, co wyczerpało znamiona naruszeń określonych w art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d.

W myśl art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust.1 wymienionej ustawy wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.

Licencji, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wymaga również wykonywanie transportu drogowego taksówką; udzielana jest ona przedsiębiorcy, po spełnieniu warunków podanych w tym przepisie na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasto [...] – związek komunalny (art. 6 ust. 4 cyt. ust.).

W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, skarżący w dacie kontroli drogowej ([...] lutego 2011 r.) nie legitymował się licencją na wykonywanie transportu drogowego osób, gdyż została mu ona cofnięta na mocy decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2010 r., utrzymanej w mocy decyzją SKO w [...] z dnia [...] października 2010 r. WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2604/10). W sprawach nie zapadło orzeczenie o wstrzymaniu wykonalności ww. decyzji.

Ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, iż na wykonywanie transportu drogowego wymagana jest odpowiednia licencja, do otrzymania, której przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki, inne dla licencji na przewozy okazjonalne oraz inne dla licencji "taksówkowej" (art. 6 ustawy o transporcie drogowym). W następstwie tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji na przewozy taksówką, co znalazło wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b ustawy, według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.

Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym art. 18 ust. 5 lit. a) - c), zgodnie, z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,

b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także

c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Dokonując nowelizacji powołanych przepisów w lipcu 2005 r. ustawodawca kierował się potrzebą wyraźnego odróżnienia pojazdów nie będących taksówką od taksówek, a zarazem potrzebą stosownej ochrony działających na rynku licencjonowanych przewoźników taksówkowych, działających w oparciu o licencje wydane na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym; szło tu wyraźnie o ochronę przed nieuczciwą konkurencją ze strony podmiotów działających bez licencji taksówkarskiej i wykonujących przewozy osób w sposób okazjonalny na podstawie posiadanych ogólnych licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, wydanych na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy.

Na gruncie powołanych przepisów ustawy sposób oznaczania pojazdu, wskazany w art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy o transporcie drogowym, należy ewidentnie do cech charakterystycznych pojazdów służących do świadczenia usług przewozu osób w ramach licencji taksówkowej. W tej sytuacji inni przedsiębiorcy, którzy nie posiadają licencji taksówkowej, nie mogą - zgodnie z powołanym przepisem ustawy - wykonywać usług pojazdem, który swymi cechami ewidentnie przypomina, czy też sugeruje transport drogowy osób taksówką.

W ocenie Sądu konsument korzystający z przewozu nie może być wprowadzany w błąd i musi mieć pewność, że wchodząc do samochodu oznaczonego jako taksówka, korzysta z usług przedsiębiorcy, który ma stosowną licencję na transport drogowy osób taksówką.

W niniejszej sprawie, jak to ustaliła przeprowadzona kontrola pojazdu przymocowane do przedniej szyby urządzenie techniczne z napisem "TAKI przewóz osób" wystawało ponad płaszczyznę dachu pojazdu.

Te ustalenia znajdują potwierdzenie w treści protokołu z kontroli oraz dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez przeprowadzającego kontrolę inspektora transportu drogowego.

W ocenie skarżącego przymocowanie urządzenia technicznego do szyby pojazdu nie narusza dyspozycji art. 18 ust. 5 lit. c utd, albowiem nie jest równoznaczne z umieszczeniem urządzenia na dachu pojazdu. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten nie zasługuje na aprobatę i podzielenie stanowiska wyrażonego w skardze mogłoby prowadzić do mniej lub bardziej świadomych prób obejścia prawa.

Sąd stoi na stanowisku, iż art. 18 ust. 5 ww. ustawy formułuje zakazy w przedmiocie oznaczania pojazdów lub ich części niezależnie od metody jaką oznaczenia te zostały dokonane. W tym aspekcie działaniem niedozwolonym w myśl powołanej normy jest widoczne oznaczenie dachu pojazdu, nie zaś technika jego dokonania. Pozostaje poza sporem, iż zamontowane przez skarżącego urządzenie z napisem "Taki przewóz osób" ewidentnie znajduje się bezpośrednio nad dachem kontrolowanego pojazdu. Nie ulega wątpliwości, że jedną z najbardziej charakterystycznych cech odróżniających taksówkę od innych pojazdów, dla przeciętnego pasażera, jest właśnie umieszczenie widocznego z dalszej odległości urządzenia technicznego, lampy czy też baneru z napisem. Zdając sobie sprawę z powyższych okoliczności stworzono takie instrumenty prawne, aby całkowicie uniemożliwić podmiotom wykonującym przewozy okazjonalne upodabnianie pojazdu do pojazdów wykonujących transport drogowy osób taksówką.

Dokonując wykładni pojęć zawartych w art. 18 utd nie można pominąć celów jakie przyświecały wprowadzeniu zakazów określonych w tym przepisie. Generalnie rzecz biorąc, jak już wyżej wskazano, ustawodawca chciał wykluczyć możliwość wykonywania przewozów okazjonalnych na podstawie licencji wydanej na podstawie art. 5 ust.1 utd pojazdem, który swymi cechami ewidentnie przypomina, czy też sugeruje pojazd służący do świadczenia usług przewozu osób w ramach licencji taksówkowej (art. 6 ust. 1 utd). Należy przy tym zauważyć, że drobiazgowe uregulowanie kwestii związanych z wyposażeniem taksówek nastąpiło w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.).

W rozdziale 7 stanowiącym o warunkach dodatkowych dla taksówki, w zakresie w jakim jest to niezbędne na potrzeby niniejszej sprawy stwierdzono:

§ 24 ust.1 pkt 8 Taksówkę wyposaża się w:

dodatkowe światło z napisem "TAXI", odpowiadające następującym warunkom:

a) rozmieszczenie: na dachu,

b) barwa: biała lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tyłu pojazdu; w taksówce bagażowej napis może być widoczny tylko z przodu pojazdu,

c) połączenia elektryczne: światło może być włączone wówczas, gdy taksometr jest wyłączony, niezależnie od włączenia innych świateł i położenia urządzenia umożliwiającego pracę silnika; włączenie lub wyłączenie taksometru powinno powodować równoczesne odpowiednio wyłączenie lub włączenie światła,

d) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystości powietrza.

2. Dopuszcza się uzupełnienie światła, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, o dwa światła migające barwy żółtej samochodowej, umieszczone po obu stronach lampy we wspólnej obudowie. Światła te mogą być włączane i wyłączane odrębnym wyłącznikiem przez kierowcę taksówki w razie zagrożenia jego bezpieczeństwa.

3. Dopuszcza się stosowanie dodatkowych lamp z napisami określającymi firmę, jej telefon lub inne dane dodatkowo identyfikujące taksówkę, odpowiadających następującym warunkom:

1) rozmieszczenie: na dachu, symetrycznie z lewej i z prawej strony światła z napisem "TAXI";

2) barwa: biała lub żółta samochodowa;

3) nie mogą one utrudniać czytelności i widoczności napisu "TAXI".

4. Dopuszcza się stosowanie dodatkowych oznaczeń zawierających nazwę miejscowości, herb miejscowości, numer boczny oraz inne oznaczenia identyfikujące miejscową taksówkę, pod warunkiem że są one zgodne z ustaleniami obowiązującymi na obszarze danych gmin lub związku komunalnego.

Uprzedzając dalsze rozważania, gdzie dokonano wykładni użytych w art. 18 ust. 5 lit c) utd pojęć "lampa" oraz "inne urządzenie techniczne" w tym miejscu należy wskazać, że analiza przytoczonych uregulowań prawnych prowadzi do wniosku, iż dla wywołania wrażenia podobieństwa pojazdu wykonującego przewóz okazjonalny do taksówki w zakresie opisanym normą zawartą w art. 18 ust. 5 lit. c) utd wystarczy umieszczenie lampy na dachu pojazdu wykonującego przewóz okazjonalny, niezależnie od tego czy lampa ta jest faktycznie podłączona do instalacji elektrycznej. Podobnie ma się rzecz z innym urządzeniem technicznym, które również nie musi być fizycznie podłączone do źródła zasilania. Z przytoczonych przepisów wynika bowiem, że specyficzne połączenie elektryczne o jakim mowa w § 24 ust. 1 pkt 8 lit. c) ww. Rozporządzenia dotyczy współpracy z napisem światła Taxi z taksometrem, którego nie wolno montować w pojazdach wykonujących przewóz okazjonalny a to ze względu na zakaz określony w art. 18 ust. 5 lit. a) utd.

Z literalnego brzmienia przepisu art. 18 ust. 5 lit. c) utd wynika, iż każda lampa jest urządzeniem technicznym, natomiast nie każde urządzenie techniczne jest lampą. Lampą jest "urządzenie wytwarzające światło kosztem energii spalania lub energii elektrycznej". Lampą nazywa się źródło światła (lampa zasadnicza) wraz z oprawą oświetleniową (źródło: Encyklopedia PWN). Przy czym, jak już wyżej wywiedziono, brak fizycznego podłączenia lampy do wewnętrznej instalacji elektrycznej samochodu nie pozbawia takiego urządzenia przymiotu lampy. Samo podłączenie do instalacji elektrycznej jakiegokolwiek urządzenia technicznego nie powoduje, że urządzenie to wytwarza światło. Światło wytwarza jedynie urządzenie techniczne o określonych cechach (parametrach technicznych) nazywane lampą. Niewątpliwie od dopływu prądu uzależnione jest prawidłowe działanie lampy, ale jak podano wcześniej, brak podłączenia lampy do źródła prądu nie dyskwalifikuje stwierdzenia, że na dachu pojazdu znajduje się urządzenie techniczne zwane lampą. Dokonując natomiast wykładni drugiego z pojęć zawartych w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d tj. pojęcia "inne urządzenie techniczne" należy przyjąć, że urządzenie techniczne to zespół elementów połączonych ze sobą w funkcjonalnym działaniu albo przedmiot umożliwiający wykonanie pewnego procesu np. przy użyciu energii elektrycznej (zob. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 194/10).

W świetle art. 18 ust. 5 utd nie ma znaczenia po co urządzenie to zostało zainstalowane. Jego celem jest natomiast zakazanie prób identyfikowania pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych z pojazdami wykonującymi przewozy taksówkowe, jako że tylko te ostatnie są uprawnione do instalacji takich urządzeń. Innymi słowy celem omawianego unormowania jest uniemożliwienie przedsiębiorcom wykonującym przewozy okazjonalne osób, wykonywania transportu drogowego tak jak taksówką.

Powyższa wykładnia (celowościowa) omawianego przepisu prawa jest uprawniona w świetle obecnie utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Nie jest w związku z powyższym zasadny zarzut sprzeczności takiego rozumienia przepisów z art. 7 Konstytucji RP. Wykładnia, której celem jest m.in. zapewnienie przedsiębiorcom wyboru formy prawnej wykonywanej przez siebie działalności pozostaje w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować czynności organów podejmowane w toku sprawy, a zmierzające do jej wyjaśnienia. W szczególności organy obu instancji wyczerpująco zbadały istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzając w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Z akt administracyjnych nie wynika również, żeby skarżącemu ograniczano możliwość wyrażania stanowiska w sprawie.

W szczególności nie zasługuje na aprobatę pogląd skarżącego, jakoby nie było dopuszczalne przeprowadzenie kontroli – jak podaje – na drodze wewnętrznej.

W ocenie Sądu miejsce zatrzymania samochodu należącego do skarżącego nie miało znaczenia. Istotą sprawy były natomiast ustalenia kontroli, która zdaniem Sądu potwierdziła fakt naruszenia stosownych przepisów regulujących zasady prowadzenia działalności określonej jako transport drogowy osób.

Reasumując, skoro przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą był wykonywany w dniu kontroli przez skarżącego z ewidentnym naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń, organy administracji drogowej prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 2.9. pkt 3 załącznika do tej ustawy, nakładając karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

Brak stosownej licencji po stronie skarżącego (wykazany jednostronnie poprzez podanie w zaskarżonej decyzji danych identyfikujących decyzję w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego osób w stosunku do skarżącego) uzasadniał zastosowanie kary za brak licencji przewidzianej w L.p. 1.1 w zw. z art. 5 oraz 8ltd.

W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7

i art. 77 § 1 kpa), dokonały jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd

z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.