Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1447/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3  ust. 2,  art. 5   ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2016 r. sprawy ze skarg D. S., J. S. i P. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP oddala skargi


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2016 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołań P.K., J.S. oraz D.S. od decyzji Wojewody W. z [...] czerwca 2016 r., nr [...] odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców J. i A. S. nieruchomości w miejscowości D. , woj. t. , tj. poza obecnymi granicami RP, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że decyzją z [...] czerwca 2016 r. Wojewoda W. odmówił D.S., P.K. oraz J.S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców Państwa J. i A. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP.

P.K. , J. S. oraz D.S. wnieśli odwołania od decyzji Wojewody W.

Rozpoznając sprawę Minister wskazał, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tj.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1090 z późn. zm.)

Organ wyjaśnił, że pismem z 29 grudnia 2008 r. W.S. złożył wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za pozostawione przez J. i A. S. nieruchomości w miejscowości D. , woj. t. , tj. poza obecnymi granicami RP.

Z tłumaczenia zaświadczenia Urzędu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Ukrainy w Obwodzie t. z [...] grudnia 2009 r., nr [...] (k. 9) wynika, że: " (...) w chwili wysiedlenia w 1940 roku rodzina S. posiadała następujące mienie: ziemia - 6 morgów, dwie krowy, koń, sieczkarnia z napędem, dom jednomieszkaniowy kryty blachą cynkową, szopa kryta blachą cynkową, stodoła z dachem z blachy cynkowej".

Z postanowienia Sądu Rejonowego w E. z [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po A.S. zmarłej [...] grudnia 1940 r. na podstawie ustawy nabyli: J.S., B. S. , M. S. Natomiast po J. S. zmarłym [...] czerwca 1941 r. spadek na podstawie ustawy nabyli: B.S. oraz M. S. . Spadek po B.S. zmarłym [...] października 1942 r. nabyła M.S.. Z kolei spadek po M.S. zmarłej [...] lutego 1986 r. nabyli: W. S., I. K. , oraz J.S. . Spadek po I. K. zmarłej [...] października 1986 r. na podstawie ustawy nabyli: J.K., D.S. oraz P.K. .

Decyzją z [...] stycznia 2015 r., nr [...] Wojewoda W. potwierdził W.S. prawo do rekompensaty za pozostawione przez spadkobierców J. i A.S. nieruchomości położone w miejscowości D., woj. t., tj. poza obecnymi granicami RP.

Pismami z 21 kwietnia 2016 r. oraz z 25 kwietnia 2016 r. D.S. , P.K. oraz J.S. wnieśli do Wojewody W. wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty za pozostawione przez spadkobierców J. i A.S. nieruchomości położone w miejscowości D.. Decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...] Wojewoda . odmówił D.S., P.K. oraz J.S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców J. i A.S. nieruchomości w miejscowości D., woj. t., tj. poza obecnymi granicami RP. W ocenie organu wojewódzkiego wnioski w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty nie zostały złożone w terminie tj. do 31 grudnia 2008 r.

Minister Skarbu Państwa podkreślił, że kluczowym zagadnieniem jest ocena, czy wniosek złożony na podstawie przepisów ustawy z 8 lipca 2005 r. przez jednego ze spadkobierców właściciela nieruchomości odnosi skutek wobec pozostałych spadkobierców.

Organ wskazał, że W.S. złożył wniosek wyłącznie w imieniu własnym, a nie w imieniu pozostałych spadkobierców właścicieli nieruchomości pozostawionej. Skutkiem tego, organ I instancji uznał, iż z uwagi na to, że wnioski złożone zostały po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r., tj. po 31 grudnia 2008 r., niemożliwym jest pozytywne rozpatrzenie podań D.S., P.K. oraz J.S..

W ocenie Ministra Skarbu Państwa rozstrzygnięcie Wojewody W. oraz wnioski w nim zawarte są prawidłowe.

Organ odwoławczy powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2372/12, zgodnie z którym: "W postępowaniach, w których przedmiotem jest potwierdzenie prawa do rekompensaty, tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, podstawę legitymacji procesowej stron stanowi art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...). Zgodnie z nimi potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r., przy czym w przypadku, gdy nieruchomości pozostawione poza granicami RP były przedmiotem współwłasności, osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania jest współwłaściciel lub spadkobierca, lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Zatem postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego wszczynane jest jedynie na wniosek uprawnionej osoby i to tylko w zakresie przysługujących wnioskodawcy uprawnień. W ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...) nie ma natomiast przepisu, z którego wynikałoby, że złożenie w ustawowym terminie wniosku przez jednego ze spadkobierców automatycznie skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego względem pozostałych. Wręcz przeciwnie ratio legis regulacji zawartej w art. 5 ma na celu ułatwienie uzyskania rekompensaty przez każdego ze spadkobierców, bez potrzeby ustalania pozostałych i ich miejsca zamieszkania. Każdy spadkobierca po spełnieniu koniecznych wymogów może uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty w zależności od przysługującego mu udziału spadkowego, a niezależnie od tego, co postanowią pozostali spadkobiercy."

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w innych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1481/13; z 12 października 2011 r., sygn. akt: I OSK 1988/10; oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2461/11; z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 497/13.

Minister wyjaśnił, że w art. 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. wskazane zostały osoby uprawnione do rekompensaty. Zgodnie zaś z art. 5 ust 2 ustawy do skutecznego ubiegania się o rekompensatę konieczne jest złożenie wniosku. Ponadto jak wskazano w art. 5 ust. 1 potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek, który powinien być złożony w terminie do 31 grudnia 2008 r.

W ocenie Ministra z powyższych przepisów wynika, iż postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest postępowaniem wszczynanym na wniosek osoby uprawnionej i to tylko w zakresie przysługujących wnioskodawcy uprawnień. W ustawie z 8 lipca 2005 r. brak jest przepisów wskazujących, iż złożenie wniosku przez jednego spadkobiercę powoduje automatyczne wszczęcie postępowania administracyjnego względem pozostałych uprawnionych. Takiej interpretacji ustawy nie można również wyprowadzić z brzmienia art. 3 oraz art. 5 ust 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Z przepisów tych należy wyprowadzić odmienne twierdzenie. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. ma umożliwić uzyskanie rekompensaty przez każdego ze spadkobierców bez potrzeby ustalania pozostałych. Chodzi o ułatwienie uzyskania rekompensaty przez każdego ze spadkobierców. Z przepisów ustawy wynika, że każdy spadkobierca, po spełnieniu koniecznych wymogów może uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty w zależności od przysługującego mu udziału spadkowego, a niezależnie od tego co postanowią pozostali spadkobiercy (vide: wyroki NSA: z 1 kwietnia 2014 roku, sygn. akt: I OSK 2372/12; z 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt: I OSK 1481/13; z 12 października 2011 r., sygn. akt: I OSK 1988/10; wyrok WSA w Warszawie z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 497/13).

Minister zauważył, że z przepisu art. 81 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.), wynikało, iż w razie śmierci właściciela mienia nieruchomego pozostawionego za granicą uprawnienia do zaliczenia przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich wskazanemu przez osoby uprawnione, tj. w przypadku złożenia wniosku wyłącznie w imieniu własnym przez jednego spadkobiercę, obowiązkiem organu było zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu pozostałym spadkobiercom właściciela pozostawionego mienia. Również przepis art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2003 r., o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004, Nr 6 poz. 39 z późn. zm.) zawierał tożsamą regulację. Jednakże w obecnie obowiązującej regulacji prawnej brak jest analogicznego przepisu.

Powyższe potwierdza wyrok WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2135/12, w którym Sąd wskazał, że: "po wejściu w życie ustawy z 2005 r. nie było konieczności występowania z kolejnym (odrębnym) wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a postępowania w tym przedmiocie wszczęte i niezakończone "przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów". W ocenie sądu nie uchyla to reguły, że stronami postępowania w dalszym ciągu pozostają wszyscy spadkobiercy właściciela pozostawionego mienia nieruchomego, jeśli postępowanie zostało wszczęte pod rządami art. 88 ust. 4 (art. 81 ust. 4) ustawy z 29 kwietnia 1985 r. A jeśli tak, to nie mają oni obowiązku składania osobnych wniosków w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r., skoro już stronami postępowania stali się wcześniej. Co innego, gdyby pierwszy wniosek wszczynający postępowanie w sprawie został złożony po dniu wejścia w życie ustawy z 2005 r., od którego to momentu postępowanie może się toczyć tylko na indywidualny wniosek podmiotu uprawnionego". Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 20 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 911/13/12.

Minister podkreślił, że jak wynika z bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych, każdy ze spadkobierców winien złożyć samodzielnie wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Czym innym jest bowiem pojęcie osoby uprawnionej do rekompensaty, a czym innym osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa. Prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub niektórym z nich wskazanym przez pozostałych spadkobierców, natomiast prawo to może zostać potwierdzone przez właściwego wojewodę jedynie w stosunku do tych spadkobierców, którzy złożyli wnioski o potwierdzenie tego prawa w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r.

W przedmiotowej sprawie, żaden z wnioskodawców nie złożył wniosku w terminie wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r., tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. Wprawdzie wniosek, o którym mowa powyżej można złożyć w imieniu własnym, jak również w imieniu innych osób uprawnionych, lecz musi to wynikać w sposób niebudzący wątpliwości z treści wniosku czy dołączonych pełnomocnictw. Wnioskodawców nie można domniemywać, bowiem możliwość domagania się rekompensaty jest prawem, a nie obowiązkiem osoby uprawnionej.

Minister wskazał, że przewidziany w ustawie z 8 lipca 2005 r. termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Takie terminy mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. W przypadku uchybienia terminowi do złożenia wniosku organ pierwszej instancji jest zobowiązany zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Minister dostrzegł, że wprawdzie istnieją wyroki sądów administracyjnych, w których Sąd wskazał, iż z literalnej wykładni przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. nie wynika, że stosowne wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty, muszą zostać złożone od razu przez wszystkich uprawnionych we wskazanym w ustawie terminie, ponadto złożenie wniosku w terminie przez jednego spadkobiercę odnosi skutek wobec pozostałych, jednakże w tych sprawach postępowania, prowadzone były na podstawie wniosków złożonych w okresie obowiązywania innych regulacji prawnych dotyczących tzw. mienia zabużańskiego - obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z 8 lipca 2005 r. (por. wyroki NSA: z 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 642/11; z 20 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1209/11; z 29 października 2013 r., sygn. akt I OSK 977/12; z 7 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1730/12; z 7 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1770/12). W ocenie Ministra Skarbu Państwa nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ podkreślił, że wyroki sądów administracyjnych wiążą organy orzekające tylko w konkretnej sprawie, której dotyczy zapadły wyrok.

Podsumowując Minister wskazał, że wnioski D.S., P.K. oraz J.S. zostały złożone po upływie terminu przewidzianego w ustawie z 8 lipca 2005 r., zaś fakt złożenia wniosku w terminie przez jednego ze spadkobierców nie może skutkować prowadzeniem postępowania wobec pozostałych następców prawnych właścicieli nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przeciwna interpretacja art. 3 ust. 2 ustawy prowadziłaby do obejścia przepisu art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającego termin zawity na składanie wniosków przez osoby uprawnione do 31 grudnia 2008 r.

Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] lipca 2016 r. skargi złożyli: D.S. (sprawa o sygn. akt I SA/Wa 1447/16), J.S. (sprawa o sygn. akt I SA/Wa 1448/16) i P.K.(sprawa o sygn. akt I SA/Wa 1449/16). Postanowieniem z 18 października 2016 r. Sąd - na podstawie art. 111 § 1 ppsa - zarządził połączenie spraw ze skarg wyżej wskazanych do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- w zakresie prawa materialnego:

a) art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 ust 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 i ust. 6 ustawy z 8 lipca 2005 r., poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wskazanie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy nie może być dokonane po upływie terminu z art. 5 ust 1 tej ustawy,

b) art. 5 ust 1 i 2 w związku z art. 3 ust 2 ustawy, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że na podstawie wskazanych przepisów, wniosek jednego ze spadkobierców właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami R.P. w sytuacji nie złożenia wniosków przez pozostałych spadkobierców, powoduje wygaśnięcie uprawnień związanych z żądaniem realizacji prawa do rekompensaty osób, które nie złożyły wniosków:

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 138 kpa, poprzez nieuwzględnienie odwołania i nie uchylenie decyzji Wojewody W. pomimo naruszenia przez niego:

- art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 i art. 6 ust. 6 ustawy, przez przyjęcie, że wskazanie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy nie może być dokonane po upływie terminu przewidzianego wart. 5 ust. 1 tej ustawy,

- w sposób rażący art. 7, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 kpa w związku z art. 27 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, przez zaniechanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Ponadto skarżący zarzucili Wojewodzie, że w poprzednim postępowaniu dysponując stosownymi danymi, nie poinformował skarżących o uprawnieniach we wszczętym postępowaniu, nie udzielił żadnych wskazówek, a dopiero po zakończeniu postępowania wskazał, że termin do składania wniosku upłynął 31 grudnia 2008 r.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniach skarg podnieśli, że nie mieli możliwości złożenia wniosku przed dniem 31 grudnia 2008 r., albowiem dopiero z postanowienia Sądu Rejonowego w E. z [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...] dowiedzieli się o prawie do rekompensaty.

Skarżący wskazując na przepisy art. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy podnieśli, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty składa współwłaściciel lub spadkobierca lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Ustawodawca nie zawarł wymogu, aby wniosek w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy złożyli wszyscy spadkobiercy.

Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 2 ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Przepis ten także nie nakłada na wszystkich spadkobierców obowiązku złożenia wniosku w terminie zakreślonym w art. 5 ust. 1 ustawy ( por. wyroki NSA z 19 kwietnia 2012 r., sygn. I OSK 585/11, 7 lutego 2014 r. I OSK 1730/12, z 16 lipca 2014 r. I OSK 2993/12).

Skarżący stwierdzili, że obecnie wyrażony został pogląd, iż w sprawach zabużańskich zachodzi jedność materialnoprawna wniosku (vide: wyroki z 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 642/11, z 20 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1209/11 i I OSK 1494/11, z 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 593/12 oraz z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt I OSK 977/12). Złożenie wniosku chociażby przez jednego z uprawnionych w terminie powoduje, że jego wniosek jest traktowany jak wniosek pozostałych współuprawnionych.

Okoliczność zaś jedności stosunku materialnoprawnego przesądza o tym, że toczy się jedno postępowanie administracyjne o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia określonego mienia poza obecnymi granicami i przez określonego jego właściciela.

Odpowiadając na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Prawidłowo organy wskazały, że w postępowaniach, w których przedmiotem jest potwierdzenie prawa do rekompensaty podstawę legitymacji procesowej stron stanowi art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. Zgodnie z tymi przepisami potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r., przy czym w przypadku, gdy nieruchomości pozostawione poza granicami RP były przedmiotem współwłasności, osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania jest współwłaściciel lub spadkobierca lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Zatem postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Państwa Polskiego wszczynane jest jedynie na wniosek uprawnionej osoby i to tylko w zakresie przysługujących wnioskodawcy uprawnień. W ustawie z 8 lipca 2005 r. nie ma przepisu, z którego wynikałoby, że złożenie w ustawowym terminie wniosku przez jednego ze spadkobierców automatycznie skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego względem pozostałych.

Podnieść należy, że ratio legis regulacji zawartej w art. 5 i art. 3 ust.2 ustawy miało na celu ułatwienie uzyskania rekompensaty przez każdego ze spadkobierców, bez potrzeby ustalania i poszukiwania innych spadkobierców i ich miejsca zamieszkania. Każdy spadkobierca po spełnieniu koniecznych wymogów może uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty w zależności od przysługującego mu udziału spadkowego, a niezależnie od tego, co postanowią pozostali spadkobiercy. Stanowisko takie wyrażone jest w wielu orzeczeniach Naczelnego Sąd Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z których część Minister powołał w zaskarżonej decyzji.

Z kolei powołane przez skarżących w uzasadnieniach skarg orzeczenia sądowe dotyczyły innych stanów faktycznych. Otóż w tych sprawach wnioski były składane pod rządami wcześniejszych przepisów: w latach 80 lub 90 tych ubiegłego wieku (por. wyroki NSA o sygn. akt: I OSK 585/11, I OSK 1730/12, I OSK 642/11, I OSK 593/12, I OSK 977/12, I OSK 1209/11). W dacie składania tych wniosków obowiązywały przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis art. 81 ust. 4 tej ustawy stanowił, że w razie śmierci właściciela pozostawionego mienia uprawnienia do zaliczenia (obecnie prawo do rekompensaty) przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. W tej sytuacji w przypadku złożenia wniosku wyłącznie w imieniu własnym przez jednego spadkobiercę, obowiązkiem organu było zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu pozostałym spadkobiercom właściciela pozostawionego mienia. Także przepis art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, zawierał tożsamą regulację do przepisu art. 81 ust. 4 ustawy z 1985 r.

Jednakże w obecnie obowiązującej ustawie brak jest analogicznego przepisu. Jeżeli postępowania administracyjne były wszczęte na podstawie wcześniejszych przepisów, a kontynuowane na podstawie ustawy z 8 lipca 2005 r., to stronami postępowań musieli być wszyscy spadkobiercy byłego właściciela pozostawionego mienia. Spadkobiercy ci nie mieli więc obowiązku składania osobnych wniosków w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. Wobec tego zarzuty skarg dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 3 ust. 2, art. 5 ust.1 i ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r., z przyczyn wyżej omówionych, są niezasadne.

Z kolei zarzuty dotyczące decyzji Wojewody W. z [...] stycznia 2015 r. (w tym naruszenie art. 6 ust.6 ustawy) nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, gdyż odnoszą się do innego (odrębnego) postępowania i innej decyzji.

Chybione są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie koniecznym do wydania decyzji.

Podsumowując stwierdzić należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący złożyli wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty w 2016 r., a więc po upływie terminu wskazanego w art. 5 ust.1 ustawy z 8 lipca 2005 r. Słusznie wskazał organ, że termin ten jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.