Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2037/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 141 § 4, art. 134 § 1, art. 171, art. 184 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1, art. 145b § 1, art. 148, art. 24 § 1 pkt 5, art. 6, 8, 10 § , art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 686/12 w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 686/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi E. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddalił skargę (pkt 1 wyroku), przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 zł (pkt 2).

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej jako k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...]. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] października 2011 r., E. S. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Klukowo z dnia [...] sierpnia 2001 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B., R. i S. M. pozwolenia na budowę wiaty na maszyny na działce nr ew. [...], położonej we wsi Żebry Wielkie. E. S. w treści wniosku podniósł, iż " zaskarżone decyzje dotknięte są wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. ponieważ wydane zostały przez pracownika organu, który powinien podlegać wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ podejmował również wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r."

Organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 497/10, oddalił skargę kasacyjną E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1295/08, którym oddalona została skarga E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...]. Organ podniósł, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie dominuje pogląd, że przesłanki wymienione w przepisie 145 § 1 w pkt 3,4,6 k.p.a. zawsze istnieją w chwili wydania decyzji i powinny być wyjaśnione i ustalone w toku rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Zatem brak jest podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny. W związku z tym organ stwierdził, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż zmierzałoby to do zbadania kwestii, która została rozstrzygnięta uprzednio prawomocnym wyrokiem sądowym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dodatkowo stwierdził, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r., znak: nie byłoby możliwe z uwagi na wniesienie przez E. S. wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ przytoczył art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że E. S. dowiedział się, iż decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu w dniu [...] lipca 2008 r., tj. w dniu, w którym została doręczona mu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku E. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zawartą w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2011 r i ponownie stwierdził, że niedopuszczalne jest wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny, ponieważ zmierzałoby to do zbadania kwestii, która została rozstrzygnięta uprzednio prawomocnym wyrokiem sądowym. Wskazał, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako “p.p.s.a."), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów i organów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana.

Organ przytoczył art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. i stwierdził, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach k.p.a., sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Organ wskazał, że nazwisko pracownika Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, który działając na podstawie upoważnienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydał decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] oraz decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak [...], było znane sądom orzekającym w sprawie ze skargi E. S. na wymienione decyzje. Organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 1988 r., sygn. akt I SA 891/87 (ONSA 1988, nr 1, poz. 38) stwierdził: "Brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (...), gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane". Ponadto organ podtrzymał swoje stanowisko w kwestii uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył E. S. wnosząc o uchylenie obu zaskarżonych postanowień.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: art. 77 § 1 k.p.a. przez uchylenie się organu od zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym prawidłowego ustalenia daty kiedy wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postepowania; art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę dotyczącą zebranych dowodów, a przez to bezpodstawne stwierdzenie, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu; art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. przez nieuprawnione stwierdzenie, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., która była przedmiotem oceny sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowane postanowienie odmawiające wznowienia postępowania odpowiada prawu. W ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie wskazał, że wniosek skarżącego dotyczący wznowienia postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...] został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd przytaczając art. 148 § 1 k.p.a. podał, że z akt sprawy wynika, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] została skarżącemu doręczona w dniu 1 lipca 2008r., natomiast poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r., znak: [...] została skarżącemu doręczona w dniu 7 maja 2008r. Z dniem doręczenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r., tj. z dniem 1 lipca 2008r skarżący miał więc możliwość zapoznania się z jej treścią oraz dowiedzenia się który pracownik wydał decyzję z upoważnienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tymczasem skarżący po upływie ponad 3 lat od dnia doręczenia decyzji złożył w dniu 30 października 2011 r. wniosek o wznowienie postępowania powołując się na przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. W ocenie Sądu o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, czyli wydania decyzji przez tego samego pracownika, który wydał wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2008r, skarżący wiedział już w dniu 1 lipca 2008r.

Za trafne Sąd uznał także uzasadnienie odmowy wznowienia postępowania z uwagi na zaistnienie stanu powagi rzeczy osądzonej, podnosząc że wskazana przez skarżącego przesłanka z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. zawsze istnieje w chwili wydania decyzji administracyjnej w związku z czym jej wystąpienie jest brane pod uwagę przez sąd administracyjny w toku rozpoznania skargi. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1295/08, oddalił skargę E. S. Skarga kasacyjna E. S. od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 497/10. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane. Sąd zgodził się z organem, iż niedopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ zmierzałoby to do zbadania kwestii, która została rozstrzygnięta uprzednio prawomocnym wyrokiem sądowym.

W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż wbrew zarzutom skarżącego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił kiedy wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania oraz wskazał na niedopuszczalność wznowienia z powodu istnienia stanu powagi rzeczy osądzonej.

W skardze kasacyjnej E. S., reprezentowany przez adw. A. M., zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej punktu pierwszego wyroku.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8, art. 10 § 1, 24 §1 pkt 5 , 77 § 1 , 80 , 107 § 3, 145 § 1 pkt 3, 148 §1 k.p.a.; b) art. 87 Konstytucji RP;

2. art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 2 p.p.s.a. poprzez pominięcie wyjaśnień strony zgłoszonych w skardze dotyczących zachowania terminu do wniesienia skargi;

3. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną mimo, iż w przedmiotowej sprawie winien to uczynić;

4. art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 2 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku pełnego przedstawienia stanu sprawy oraz stanowisk stron; poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku odniesienia się do wyjaśnień strony zgłoszonych w skardze co do zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie;

5. art. 171 p.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie skarżonego wyroku w punkcie I (o oddaleniu skargi) lub zmianę zaskarżonego orzeczenia w punkcie I oraz przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że z brzmienia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ówcześnie obowiązującego, wyłączeniu podlegał jedynie pracownik organu, który brał udział w wydaniu decyzji w niższej instancji. Biorąc pod uwagę literalne brzmienie ww. przepisu, można było dojść do wniosku, iż wydanie przez jedną i tą samą osobę decyzji i ten sam organ nie stanowiło podstawy wznowienia postępowania. Wobec powyższego skarżący mógł wówczas pozostawać w usprawiedliwionej świadomości, iż powyższa okoliczność nie stanowi przesłanki złożenia skargi o wznowienie postępowania. Skarżący, jako osoba zamieszkująca na prowincji, rolnik bez dostępu do wiedzy prawniczej i nie mogąca śledzić zmian w prawie dopiero w dniu 21 października 2011r. przy okazji otrzymania przypadkiem informacji o zmianie treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (ustawa z dnia 3 grudnia 2010 Dz.U. z 2011r., Nr 6, poz. 18, która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r.) dowiedział się, iż przepis ten również w poprzednim brzmieniu znajdował zastosowanie do sytuacji, gdy decyzja w ramach kontroli została wydana przez ten sam organ administracji. Praktyka ta do daty wejścia w życie przedmiotowej zmiany art. 24 k.p.a. wynikała jednak wyłączenie z orzecznictwa sądowego i wypowiedzi doktryny, które skarżącemu jako nieprofesjonaliście nie były znane.

Wobec powyższego najszybciej jak to było możliwe z zachowaniem 1 miesięcznego terminu od dnia 21 października 2011 r., w którym dopowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, tj. od daty kiedy dowiedział się, że wydanie przez tę samą osobę jako ten sam organ administracji stanowi podstawę wznowienia postępowania, skarżący wniósł skargę o wznowienie w przedmiotowej sprawie. A zatem wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, skarżący z usprawiedliwionych przyczyn złożył skargę o wznowienie z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 148 k.p.a., który zaczął biec z dniem 21 października 2011r. Skarżący zarzucił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w skarżonym orzeczeniu nie odniósł się do powyższych okoliczności i argumentów podnoszonych w skardze, nie przeprowadził czynności dowodowych w tym zakresie, co było jego obowiązkiem, celem weryfikacji prawidłowości skarżonych postanowień. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 148 k.p.a. termin 1 miesiąca liczony jest od daty kiedy uprawniony dowiedział się o przesłance wznowienia postępowania. Wobec powyższego dla rozpoczęcia biegu terminu istotne jest zarówno powzięcie przez skarżącego wiedzy o danym stanie faktycznym jak i tym, że przedmiotowy stan faktyczny wypełnia jedną z przesłanek wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie nabycie wiedzy przez skarżącego co do drugiego elementu miało miejsce dopiero w 2011 roku kiedy dowiedział się, iż art. 24 § 1 pkt 5 pomimo jego literalnej bardzo klarownej treści, jest interpretowany rozszerzająco i obejmuje sytuację, jak w niniejszej sprawie.

Nadto skarżący podniósł, że otrzymując przedmiotowe decyzje w 2008 roku wydane przez tę samą osobę nie został pouczony o wszystkich możliwych środkach jej wzruszenia jak również o przesłankach i podstawach wznowienia postępowania, ustawowych i tych wynikających z praktyki orzeczniczej. Nie może mieć negatywnych skutków dla skarżącego okoliczność, iż oparł się w swoim postępowaniu na literalnym brzmieniu powszechnie obowiązującego przepisu prawa tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Ponadto w nieuzasadniony sposób Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja powagi rzeczy osądzonej, a przesłanki wznowienia, tj. przesłanka z art. 145 §1 pkt 3 k.p.a. była badana przez ten sąd z urzędu. Wbrew twierdzeniom Sądu zarówno Sąd I jak i II instancji nie zbadał przedmiotowej przesłanki wznowienia, o czym świadczy treść wyroków wraz z uzasadnieniami, jak i treść rozstrzygnięć, która byłaby inna gdyby sądy orzekające w ww. sprawach zauważyły wystąpienie okoliczności wydania przez tę samą osobę dwóch decyzji tego samego organu w jednej sprawie. Skarżący przytaczając art. 171 podniósł, że granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej prawomocnego wyroku są wyznaczone przez rzeczywisty zakres rozstrzygnięcia zawarty w tym wyroku, niezależnie od tego, w jakim zakresie określone działanie organu administracji publicznej zostało zaskarżone. W sprawach o sygn. akt VII SA/Wa 1295/08 i sygn. akt II OSK 497/10 przedmiotem rozstrzygnięcia były zarzuty dotyczące nieważności postępowania administracyjnego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu obu orzeczeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, a to z poniższych względów.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k. p. a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).

Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania ( od dnia 11 kwietnia 2011 r. – ustawa z dnia 3 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 6, poz. 18 ) następuje, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.

Co do zasady podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.).Termin zaś do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Ustawodawca początek biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. (decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27) wiąże z dniem, w którym strona ta dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Początek biegu tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu takiej okoliczności.

Zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck - Warszawa 2011, s. 572 – 573; E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, s. 200; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 października 1998 r., III SA 2802/97, niepublikowany; z dnia 19 maja 2000r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046).

W tej sytuacji właściwe ustalenie daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania jak i daty złożenia podania o wznowienie postępowania mają fundamentalne znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia podania, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji przeanalizował w należyty sposób całokształt okoliczności związanych z ustaleniem stanu faktycznego, tj. co do daty, kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji zasadnie w tym zakresie podzielił ustalenia organów administracji publicznej. Organy obu instancji i Sąd pierwszej instancji rozważyły zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania dla podnoszonej przez skarżącego przyczyny wznowienia postępowania i wysnuły prawidłowe wnioski.

Skarżący wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] złożył w dniu [...] października 2011r. Powyższą decyzję doręczono skarżącemu w dniu 1 lipca 2008r. Poprzedzającą zaś decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...] doręczono skarżącemu w dniu 7 maja 2008 r. Tak więc w dniu 1 lipca 2008r. skarżący dysponował obiema decyzjami. W tej sytuacji należy uznać, że w dniu 1 lipca 2008r. skarżący uzyskał informacje o osobach wydających wskazane wyżej decyzje, a zatem w tym dniu dowiedział się o okoliczności stanowiącej – w przekonaniu skarżącego - podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Od tej daty, tj. od dnia 1 lipca 2008r. rozpoczął bieg termin jednego miesiąca ustanowiony w art. 148 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował stanowisko organu, iż skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego po upływie 3 lat od dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. To zaś oznacza, iż Sąd pierwszej instancji trafnie uznał za zgodne z prawem postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...].

Skarżący przesłankę wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. (decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27) utożsamia ze zmianą art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i przyjmuje za początek biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dzień, w którym dowiedział się o tej zmianie. Z powyższych względów podkreślić należy, iż przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. od dnia 1 stycznia 1999 r. nie podlegał żadnym nowelizacjom zaś nowelizacja z dniem 11 kwietnia 2011r. przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. – ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 6 z 2011r., poz. 18 ) - nie ma wpływu na bieg terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. jest bowiem okoliczność, iż decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a., a nie nowelizacja określonego przepisu czy też wykładnia tego przepisu.

Zmiana określonego przepisu prawa, jak też zmiana linii orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie wykładni danego przepisu prawa, nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. To zaś oznacza, że data nowelizacji określonego przepisu prawa, czy też data zmiany linii orzecznictwa nie może stanowić daty, od której liczony jest termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.

Nie można zatem podzielić twierdzenia skarżącego, iż dopiero od dnia dowiedzenia się o zmianie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W tej sytuacji nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji z art. 148 § 1 i art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji rozważył należycie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym daty, w której skarżący dowiedział się o zaistnieniu przesłanki wznowienia postępowania. Tym samym nie jest także trafny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a.

Nie może również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej, jest rezultatem przeprowadzenia przez Sąd kontroli administracji publicznej. Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej wyroku oraz jej wyjaśnienie polega na wskazaniu przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny i na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. byłby skuteczny, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego stwierdził, iż w rozpatrywanej zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zwraca uwagę na okoliczności istotne dla rozpatrzenia sprawy. Z uzasadnienie wyroku wynika dlaczego Sąd pierwszej instancji uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem i wypowiedział się co do tego jakie znaczenie ma oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1295/08, skargi E. S. oraz oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 497/10, skargi kasacyjnej E. S. od powyższego wyroku.

Podkreślić też należy, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni art. 171 p.p.s.a. Skoro zaś Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni art. 171 p.p.s.a., to nie można skutecznie zarzucić naruszenia tego przepisu w tej formie. Nie można też podzielić zarzutu skargi kasacyjnej, iż Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia tego przepisu przez niewłaściwe zastosowanie. Sąd pierwszej instancji, badając legalność zaskarżonego postanowienia, oceniał prawidłowość zastosowania tego przepisu przez organ i ocenie tej nie można przypisać wadliwości.

Nie znajdują usprawiedliwienia również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej ( art. 7, art. 6, art. 8 , art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107§ 3 k.p.a., albowiem rację ma Sąd pierwszej instancji, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona przez organ dla podjęcia rozstrzygnięcia, a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom art. 107§ 3 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak sentencji.