Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1172/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 141 par. 1, art. 151, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 139 par. 1 i par. 13 pkt 6
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
article: art. 135e ust. 1, art. 135g
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/13 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem dyscyplinarnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr 266 w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem dyscyplinarnym.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Komendant Główny Policji (dalej Komendant Główny) orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] października 2012 r. nr 56 (dalej orzeczenie z [...] października 2012 r.), na podstawie art. 135j ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm., dalej uPol bądź ustawa o Policji), uznał mł. insp. M. M. (dalej skarżący) winnym tego, że: 1) jako funkcjonariusz Policji, będąc zobowiązany przepisami prawa do wykonywania poleceń przełożonych, do dnia [...] czerwca 2012 r. nie wykonał polecenia wydanego mu przez mł. insp. P.R. p.o. Dyrektora Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji w dniu 16 maja 2012 r., polegającego na niezwłocznym złożeniu oświadczenia o stanie majątkowym za rok 2011, do czego był zobowiązany przepisami ustawy o Policji, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 62 ust. 2 i 3 ustawy o Policji; 2) jako funkcjonariusz Policji, będąc zobowiązany przepisami prawa do wykonywania poleceń przełożonych, od dnia 23 kwietnia 2012 r. do dnia 10 lipca 2012 r. nie wykonał polecenia wydanego mu przez mł. insp. P. R. p.o. Dyrektora Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji w dniu 23 kwietnia 2012 r., polegającego na opracowaniu dokumentu stanowiącego wytyczne do zarządzania projektami naukowo-badawczymi w CLKP, nie informując przy tym o przyczynach utrudniających bądź uniemożliwiających realizację tego polecenia, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 13 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. (dalej zarządzenie nr 21) w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji; 3) w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 12 lipca 2012 r. nie dopełnił obowiązku powiadomienia przełożonego właściwego w sprawach osobowych pisemnym raportem o zmianie stanu cywilnego, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o policji w zw. z § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw obowiązków oraz przebiegu służby policjantów [Dz. U. nr 151, poz. 1261, dalej rozporządzenie z 2 września 2002 r.]; 4) jako funkcjonariusz Policji zobowiązany do poddania się okresowemu opiniowaniu służbowemu w dniu 20 czerwca 2012 r. odmówił udziału w rozmowie przeprowadzanej przez osobę uprawnioną z opiniowanym przed sporządzeniem opinii służbowej, a także sporządzenia samooceny w okresowej opinii służbowej sporządzanej w związku z upływem okresu opiniowania, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów [Dz. U. nr 170, poz. 1145, dalej rozporządzenie z 30 sierpnia 2010 r.], i za powyższe wymierzono mu karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Orzeczenie z [...] października 2012 r. nadano za pośrednictwem Urzędu Pocztowego nr 10 w Warszawie (dalej UP nr 10) na adres skarżącego ul. W. [...] m. [...],[...].W. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była pierwszy raz awizowana w dniu 23 października 2012 r., a drugi raz 31 października 2012 r., a następnie jako nieodebrana, została dnia 7 listopada [2012 r.] zwrócona nadawcy z adnotacją "mieszkanie zamknięte".

Skarżący wnioskiem z dnia 11 marca 2013 r. wystąpił do Komendanta Głównego Policji o: 1) przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym wszczętym postanowieniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. (dalej postanowienie z [...] czerwca 2012 r.); 2) doręczenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji; 3) wstrzymania wykonania kary, w przypadku jej wymierzenia.

W uzasadnieniu podał, że z ustnej informacji uzyskanej od organu dowiedział się o zapadłym orzeczeniu dyscyplinarnym, lecz nie zostało mu ono doręczone i dodał, że korespondencję należy kierować na adres [...]T., ul. B. [...]. Do powyższego wniosku załączył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po udostępnieniu akt postępowań dyscyplinarnych skarżący w ślad za wnioskiem z 11 marca 2013 r., wystąpił z kolejnym uzupełniającym wnioskiem z 28 marca 2013 r., w którym zwrócił się o: 1) doręczenie orzeczenia z [...] października 2012 r.; 2) przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 3) uwzględnienie złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 4) wycofanie z obrotu prawnego wydanego orzeczenia; 5) wstrzymanie wykonania kary; 6) niezwłoczne uchylenie dotychczasowych skutków wykonania kary.

W uzasadnieniu wniosku ponownie podał, że orzeczenie dyscyplinarne zostało wysłane pod niewłaściwy adres.

Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] kwietnia 2013 r.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] października 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie podał okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przywrócenia 7 dniowego terminu, jaki przysługiwał obwinionemu do wniesienia środka zaskarżenia. Stosownie do treści art. 126 [ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.] Kodeks postępowania karnego [Dz. U. nr 89 poz. 555, dalej kpk], warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu zawitego jest wykazanie, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, a więc takich, których strona nie mogła usunąć, by dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie.

W sprawie ustalono, że orzeczenie dyscyplinarne nadano za pośrednictwem UP nr 10. Przesyłka została skierowana na adres skarżącego, tj. ul. W. [...],[...]W. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana, a więc dwukrotnie oczekiwała na odbiór w placówce pocztowej, a następnie – jako przez obwinionego nieodebrana – została zwrócona do nadawcy z adnotacją "mieszkanie zamknięte". Jednocześnie podkreślono, że brak było podstaw do kwestionowania dotychczasowego miejsca zamieszkania obwinionego, a tym samym adresu do doręczeń.

Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] czerwca 2013 r.), po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie z [...] kwietnia 2013 r.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr 266 (dalej postanowienie z [...] czerwca 2013 r.) Komendant Główny Policji, powołując art. 135k ust. 3 uPol, odmówił przyjęcia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] października 2012 r. W uzasadnieniu, powołując opisany powyżej stan faktyczny podał, że odmowa przyjęcia odwołania następuje, jeśli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Analiza materiałów wskazuje, że zaistniała jedna z przesłanek, o której mowa w art. 135k ust. 3 uPol, co skutkuje brakiem formalnych podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem z [...] października 2012 r. o uznaniu skarżącego winnym zarzucanych czynów i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, został złożony przez wymienionego po upływie 7 dniowego terminu. Wyjaśnił, że termin do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest terminem zawitym, co oznacza, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. Przywrócenie terminu zawitego może nastąpić, zgodnie z art. 126 § 1 kpk, jedynie w ściśle określonej sytuacji, a mianowicie wówczas, gdy jego niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, zaś wniosek złożony został w terminie 7 dni od ustania przeszkody.

W niniejszej sprawie nie przywrócono terminu do wniesienia wniosku, zatem wniosek jako złożony po terminie przez skarżącego, nie może wywołać postępowania odwoławczego. W sprawie bezspornie ustalono, że doręczenie obwinionemu orzeczenia dyscyplinarnego nastąpiło w zgodzie z obowiązującymi przepisami.

Od daty doręczenia, tj. dnia 7 listopada 2012 r., rozpoczął się bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 135k ust. 1 i 3 uPol. Z uwagi na fakt, że przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia doręczenia stwierdzono, że termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem z [...] października 2012 r. upłynął dnia 14 listopada 2012 r. Skarżący swój wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył dopiero dnia 15 marca 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, który w odrębnym postępowaniu rozpatrzono odmownie postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. i utrzymującym go w mocy postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. Oznacza to, że zażalenie wpłynęło z przekroczeniem 7 dniowego terminu, co skutkuje brakiem formalnych podstaw do merytorycznego badania sprawy.

Skarżący złożył dnia 5 sierpnia 2013 r. skargę na powyższe postanowienie do WSA w Warszawie dodając, że zostało mu ono dostarczone w dniu 5 lipca 2013 r. Zarzucił naruszenie: 1. art. 135k ust. 3 w zw. z ust. 4 uPol, przez odmowę przyjęcia ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; nadto niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, nie zebranie całego materiału dowodowego w sprawie i brak jego wszechstronnego rozpatrzenia, przez nieuwzględnienie miejsca dłuższego pobytu skarżącego umożliwiającego doręczenie mu orzeczenia w czasie choroby, co dokumentują zaświadczenia lekarskie zawierające wpis o miejscu pobytu skarżącego w okresie obejmującym wysyłkę pisma zawierającego orzeczenie (19 października), podwójne awizowanie jego pisma (23 i 31 października), zastosowanie instytucji fikcji prawnej doręczenia (7 listopada) i przyjęcie przez organ, że upłynął termin do wniesienia środka zaskarżenia orzeczenia (14 listopada); 2. art. 135g ust. 1 w zw. z art. 135l ust. 1 uPol - przez niezbadanie i nieuwzględnienie przez przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść skarżącego, a jedynie na jego niekorzyść; 3. art. 131 § 1 kpk w zw. z art. 132 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 135p uPol - przez wysłanie skarżącemu pisma zawierającego orzeczenie, od którego daty doręczenia biegnie termin do jego zaskarżenia, na nieprawidłowy adres, pod którym nikt nie przebywał; 4. art. 133 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 135p uPol - przez bezpodstawne zastosowanie instytucji fikcji prawnej doręczenia orzeczenia; 5. art. 135j ust. 7 w zw. z art. 135k ust. 1 uPol - przez nie doręczenie skarżącemu orzeczenia o ukaraniu w pierwszej instancji oraz pozbawienie go prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia; 6. art. 135o ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 135k ust. 1 uPol - przez przyjęcie, że orzeczenie o ukaraniu uprawomocniło się wraz z upływem terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy termin do wniesienia tego wniosku nie rozpoczął biegu; 7. art. 135o ust. 4 uPol - przez wykonanie kary przeniesienia na niższe stanowisko służbowe mimo nie uprawomocnienia się orzeczenia; 8. art. 135k ust. 4 w zw. z art. 135c ust. 2 uPol - przez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, w którym wydane zostały postanowienia z [...] kwietnia 2013 r. i z [...]. czerwca 2013 r., polegające na niewyłączeniu od udziału w postępowaniu osoby, która wydała zaskarżone rozstrzygnięcie, co stanowi kwalifikowaną wadę prowadzonego postępowania z uwagi na rozpatrzenie całości zebranego materiału dowodowego i jego ocenę ponownie przez tę samą osobę; w związku z czynnościami rzecznika dyscyplinarnego; 9. art. 135 c ust. 3 w zw. z ust. 1 pkt 3 i ust. 2 uPol - przez nie zawiadomienie przełożonego dyscyplinarnego o wskazanych w tych przepisach okolicznościach uzasadniających wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu, w sytuacji gdy rzecznik był świadkiem zarzucanego czynu; 10. art. 135e ust. 1 uPol - przez nie przesłuchanie skarżącego w charakterze obwinionego, – art. 135i ust. 1 ustawy - przez nie zapoznanie skarżącego z aktami postępowania po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu przez rzecznika, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy; 11. art. 135f ust. 9 i art. 135i ust. 4 uPol - przez prowadzenie postępowania w trakcie usprawiedliwionej nieobecności skarżącego w służbie, tj. urlopu, w sytuacji, gdy w stosunku do skarżącego nie wystąpiły przesłanki określone w tych przepisach uprawniające rzecznika do nie wstrzymania biegu postępowania mimo nie przeprowadzenia obligatoryjnych czynności z udziałem skarżącego - przesłuchania i zapoznania z aktami postępowania; 12. art. 135i ust. 5 uPol - przez pozbawienie skarżącego prawa do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie akt postępowania w terminie 3 dni od dnia zapoznania go z aktami, na skutek nie zapoznania skarżącego z tymi aktami w trybie art. 135i ust. 1 uPol i nie pouczenie go o tym uprawnieniu; 13. art. 135e ust. 1 i art. 135f ust. 1 uPol - przez pozbawienie skarżącego uprawnień przysługujących w toku całego postępowania, tj. również po dacie zapoznania go z aktami postępowania w trybie art. 135l ust. 1 uPol, dotyczących między innymi prawa do złożenia wyjaśnień i zgłaszania wniosków dowodowych; 14. art. 135i ust. 7 uPol - przez wydanie postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych i sporządzenie z nich sprawozdania bez zapoznania skarżącego z aktami postępowania; 15. art. 135f ust. 6 uPol - przez niedoręczenie skarżącemu postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych; 16. art. 129 § 1 kpk w zw. z art. 135p ust. 1 uPol - przez skierowanie do skarżącego pism, zatytułowanych "wezwanie", które nie zawierały elementów konstrukcyjnych wezwania wymienionych w tym przepisie, tj. oznaczenia organu wysyłającego oraz oznaczenia sprawy w jakiej miał się stawić adresat, nadto powołanie się na art. 75 § 1 kpk, który nie ma zastosowania w sprawach dyscyplinarnych policjantów;

w związku z czynnościami przełożonego dyscyplinarnego w okresie poprzedzającym wydanie orzeczenia o ukaraniu: 17. art. 134i ust. 6 pkt 8 w zw. z art. 135i ust. 5 uPol - przez nie zawarcie w postanowieniu o wszczęciu postępowania pouczenia o uprawieniu skarżącego do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie akt postępowania w terminie 3 dni od dnia zapoznania go z tymi aktami; 18. art. 135c ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 3 i ust. 2 uPol - przez niewydanie postanowienia o wyłączeniu rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym mimo wystąpienia przesłanek wskazanych w tych przepisach; 19. art. 135j ust. 3 uPol - przez nie uchylenie postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych oraz nie przekazanie akt sprawy rzecznikowi do uzupełnienia, pomimo nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, na skutek między innymi niedopełnienia wyżej wskazanych obligatoryjnych czynności z udziałem skarżącego; 20. art. 135e ust. 10 w zw. z art. 134i ust. 6 pkt 4 i art. 135j ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 4, art. 135o ust. 4 uPol - przez wydanie postanowienia o uzupełnieniu zarzutów, w którym skarżącemu organ zarzucił popełnienie przewinienia polegającego na naruszeniu nieistniejącego przepisu, tj. § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia z 30 sierpnia 2010 r., a następnie przez wydanie orzeczenia, w którym skarżącego uznano winnym popełnienia przewinienia polegającego na naruszeniu wyżej wskazanego nieistniejącego przepisu, a w konsekwencji skierowanie do wykonania orzeczenia z kwalifikowaną wadą skutkującą koniecznością jego uchylenia; 21. art. 135 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ust. 4, art. 135o ust. 4 uPol - przez nie umorzenie postępowania w zakresie przewinienia, którego karalność uległa przedawnieniu w dniu 8 października 2012 r., bowiem organ bezpodstawnie rozciągnął na okres ponad 9 miesięcy czas popełnienia przewinienia polegającego na nie poinformowaniu niezwłocznie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o zawarciu w październiku 2011 r. związku małżeńskiego, która to czynność winna była nastąpić nie później niż do dnia 8 października 2011 r., a w konsekwencji wydanie orzeczenia o ukaraniu za przewinienie, którego karalność uległa przedawnieniu, i skierowanie do wykonania orzeczenia z kwalifikowaną wadą skutkującą koniecznością jego uchylenia. 22. art. 134h ust. 1 w zw. z art. 135j. ust. 5 w zw. z art. 134d ust. 1 uPol - przez ukaranie niewspółmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz jego skutków, stopnia naruszenia obowiązków służbowych, stopnia zawinienia, bardzo dotkliwą karą oficera, który w czasie przebiegu służby zawsze przestrzegał dyscypliny służbowej i etyki zawodowej, był wielokrotnie nagradzany i przeciwko któremu przez 21-letni okres pełnienia służby w Policji nie zostało wszczęte żadne postępowanie dyscyplinarne.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i w trybie art. 135 ppsa postanowienia z [...] czerwca 2013 r. w związku z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania i dwukrotne wydanie postanowienia przez tę samą osobę. W uzasadnieniu przytoczył zaistniałe jego zdaniem uchybienia w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym.

Podał, że podczas choroby w październiku i listopadzie 2012 r. przebywał pod adresem W. ul. W. [...] i nie pouczono go o obowiązku informowana o zmianie miejsca zamieszkania i organ nie ustalił jego nowego adresu do doręczeń. Mógł to uczynić choćby na podstawie adresu na drukach zwolnień lekarskich. Zarówno postanowienie z [...] kwietnia 2013 r., jak i z [...] czerwca 2013 r., zostało wydane przez tę samą osobę, a mianowicie przez nadinsp. M. D., a więc z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem postanowienie z [...] czerwca 2013 r. nie może stanowić podstawy na potrzeby zaskarżonego postanowienia z [...] czerwca 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że skarżącemu przydzielono kwaterę służbową na ul. W. [...] w W. i w tej sytuacji uzasadnionym jest przyjęcie , że jest to jego adres. Tym bardziej, że figuruje w aktach osobowych. Skarżący miał obowiązek poinformować rzecznika dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego o zmianie miejsca zamieszkania na podstawie § 13 pkt 6 rozporządzenia z 2 września 2002 r.

W piśmie procesowym z 30 grudnia 2013 r. skarżący powtórzył swoje zarzuty ze skargi i ustosunkował się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę i wniósł o zwrot kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia (art. 135k ust. 1 uPol). Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (ust. 2). Jeżeli orzeczenie lub postanowienie w pierwszej instancji wydał Komendant Główny Policji, odwołanie lub zażalenie nie przysługuje. Obwiniony może jednak w terminie, o którym mowa w ust. 1, zwrócić się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od orzeczeń (ust. 4).

Jednakże na podstawie ust. 3 art. 135k uPol, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

W sprawie bezspornym jest, że orzeczenie dyscyplinarne z [...] października 2012 r. nr [...], przesłano skarżącemu w dniu 19 października 2012 r. za pismem [...] na adres: ul. W. [...],[...] W. Nie budzi wątpliwości, że, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka po raz pierwszy była awizowana dnia 23 października 2012 r., a po raz drugi dnia 31 października 2012 r. Jako nieodebrana, w dniu 7 listopada 2012 r. została zwrócona organowi z adnotacją "mieszkanie zamknięte".

Jak podniesiono w myśl art. 135p ust. 1 uPol, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kpk, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się art. 184 kpk, stąd też, ponieważ ustawa o policji nie reguluje kwestii związanych z doręczeniem dyscyplinarnym, ma tu zastosowanie przepis art. 132 § 1 kpk zgodnie z którym pismo doręcza się adresatowi osobiście, a w razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu, pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było, administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi (§ 2).

Z kolei zgodnie z art. 133 § 1 kpk, jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy. O pozostawieniu pisma w myśl § 1, doręczający umieszcza zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz; tak samo należy postąpić w razie doręczenia pisma administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi (§ 2 art. 133 kpk).

Wprawdzie art. 133 kpk nie wskazuje precyzyjnie daty skutku doręczenia w przypadku nieodebrania pisma przez adresata, doktryna i orzecznictwo są w tym względzie zgodne i przyjmują, że skutek doręczenia następuje z upływem 7 dniowego terminu liczonego od daty powtórnego awizowania, czyli pozostawienia drugiego zawiadomienia (Komentarze do art. 133 Kodeksu postępowania karnego: T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. III, Zakamycze 2003; J. Grajewski, L. K. Paprzycki, M. Płachta, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. III, Zakamycze 2003; J. Grajewski (red.), L. K. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, tom I, wyd. II, Warszawa 2010).

Doręczenie jest czynnością jednorazową i nieodwołalną, zważywszy, że skuteczne doręczenie orzeczenia (pisma) wyłącza możliwość doręczenia powtórnego.

Sąd I instancji ocenił, że organ trafnie przyjął, że doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego skarżącego nastąpiło skutecznie (w ramach tzw. doręczenia zastępczego) w dniu 7 listopada 2012 r. i w konsekwencji termin do wniesienia środka zaskarżenia upłynął w dniu 14 listopada 2012 r.

W myśl dyspozycji art. 122 § 1 kpk, czynność procesowa dokonana po upływie terminu zawitego jest bezskuteczna. Terminem zawitym jest m. in. termin do wniesienia środków zaskarżenia (art. 122 § 2 kpk). Kwestia niedotrzymania, przywrócenia i odmowy przywrócenia terminu zawitego uregulowana została w art. 126 kpk, w myśl którego, jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu (§ 1). Na odmowę przywrócenia terminu przysługuje zażalenie (§ 3). Przesłanką merytoryczną przywrócenia terminu jest wykazanie, że jego niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, tj. takich, których strona nie mogła usunąć i dokonać wymaganej przez prawo czynności w określonym terminie.

W rozpoznawanej sprawie i w kontekście wskazanych wyżej przepisów, Komendant Główny odmówił skarżącemu postanowieniami z [...] kwietnia 2013 r. i [...] czerwca 2013 r., przywrócenia terminu, z wniosku z 11 marca 2013 r., uzupełnionego wnioskiem z 28 marca 2013 r., do wniesienia środka zaskarżenia wobec braku uprawdopodobnienia, że niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych.

Kwestią sporną jest kwestia, jak to zarzuca skarżący, że orzeczenie dyscyplinarne z 28 października 2012 r., zostało mu błędnie przesłane na adres: ul. W. 28, 28 W., a nie na właściwy, jak podaje tj.: ul. W. 28, W. W tym czasie, korzystając ze zwolnienia lekarskiego, przebywał pod tym adresem i taki też adres widnieje za zaświadczeniu lekarskim.

Sąd I instancji doszedł do przekonania, że ten zasadniczy i podstawowy w sprawie zarzut skarżącego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący decyzją Komendanta Głównego z [...] sierpnia 2003 r. otrzymał tymczasową kwaterę w miejscu pełnienia służby przy ul. W. [...],[...] W. i taki też adres figuruje w dokumentach personalnych wymienionego. Dnia 4 lipca 2012 r. złożył on oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, a zatem "jego mieszkania" w rozumieniu art. 132 § 2 kpa podając adres ul. W. [...], W.. Na kopercie adresowanej do Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, w którym znajdowało się zwolnienie lekarskie, nadanej w UP nr [...] w W. w dniu 22 października 2012 r., pismem odręcznym wpisano adres nadawcy: ul. W. [...] W.. W odwołaniu z 13 kwietnia 2011 r. od rozkazu personalnego z [...] marca 2011 r. nr [...], skarżący podał ten sam adres, co wyżej.

Powołał się przy tym na brzmienie § 12 pkt 6 rozporządzenia z 2 września 2002 r. w myśl którego policjant jest obowiązany niezwłocznie poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego w sprawach osobowych o zmianie miejsca zamieszkania. Adres wpisany na zwolnieniu lekarskim, nie jest w żadnej mierze raportem służbowym skarżącego podającym zmianę miejsca zamieszkania. Skoro zaś tak, to jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone, o czym stanowi art. 139 § 1 kpk.

W świetle dokonanej analizy, Sąd I instancji skonkludował, że orzeczenie dyscyplinarne z [...] października 2012 r. wysłano pod właściwy adres i skoro nie zostało odebrane przez skarżącego, to bezspornie nie z przyczyn od niego niezależnych i w tej sytuacji zasadnie odmówiono mu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji odmówiono przyjęcia tegoż wniosku w myśl art. 135k ust. 3 uPol. Sąd dodał, że Komendant Główny Policji jest osobą upoważnioną do wydania decyzji powtórnie w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pozostałe zarzuty ze skargi dotyczącą postępowania dyscyplinarnego, a nie przedmiotowej sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie wywiódł M.M., reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. B. M.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił wyrokowi:

1. w oparciu o pierwszą podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 1 ppsa, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 135k ust. 3 w zw. z ust. 4 uPol w zw. z art. 131 § 1 w zw. z art. 132 § 1 i 2 i art. 133 § 1 kpk w zw. z art. 135p uPol - przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, skutkujące odmową przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co nastąpiło w wyniku przyjęcia, że w czasie choroby policjanta, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie dyscyplinarne, udokumentowane zaświadczeniami lekarskimi zawierającymi informację o miejscu jego pobytu w okresie obejmującym wysyłkę pisma zawierającego orzeczenie dyscyplinarne z [...]października 2012r. ([...] października 2012 r.), podwójne awizowanie tego pisma (23 i 31 października 2012 r.), zastosowanie instytucji fikcji prawnej przez organ prowadzący postępowanie, jak i Sąd, że upłynął termin do wniesienia środka zaskarżenia tego orzeczenia (14 listopada 2012 r.), podczas gdy w istocie wskazane wyżej pismo, zawierające orzeczenie dyscyplinarne od którego daty doręczenia liczony jest bieg terminu do jego zaskarżenia, mimo wiedzy organu o aktualnym miejscu dłuższego pobytu skarżącego w okresie choroby, zostało skarżącemu wysłane na nieprawidłowy adres, pod którym w danym czasie nikt nie przebywał, a zatem nie było podstaw do przyjęcia, że orzeczenie to zostało skarżącemu skutecznie doręczone, co oznacza, że termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 135k ust. 1 i 3 uPol, nie rozpoczął biegu, a więc skarżący tego terminu nie przekroczył;

2. art. 139 § 1 kpk - przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na: -pominięciu braku pouczenia skarżącego o treści tego przepisu,- a następnie na błędnym przyjęciu, że skarżący nie podając nowego adresu zmienił miejsce zamieszkania, podczas gdy skarżący poinformował organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne, że adresem, na który w okresie jego niezdolności do służby należy kierować korespondencję jest: Warszawa, ul. Wołoska 58/62 m. 32, a w konsekwencji błędnym przyjęciu, że wysyłka orzeczenia z 18 października 2012 r.;

3. § 13 pkt 6 (Sąd błędnie wskazał na jednostkę redakcyjną § 12 pkt 6) rozporządzenia z 2 września 2002 r., w myśl którego policjant jest obowiązany niezwłocznie poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o zmianie miejsca zamieszkania przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie tego przepisu: w sytuacji gdy zawarte w nim normy w zaistniałym stanie faktycznym nie znajdują zastosowania; zastosowanie znajdują natomiast odpowiednie wskazane wyżej przepisy kpk dotyczące doręczeń, a w szczególności art. 139 § 1 kpk, i pominięcie, że podczas zwolnienia z obowiązków służbowych z powodu choroby policjant informuje o czasowej zmianie miejsca pobytu wyłącznie przez przedłożenie zaświadczenia lekarskiego;

4. art. 135k ust. 4 w zw. z art. 135c ust. 2 uPol - przez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, w którym postanowienia z [...] kwietnia 2013 r. i [...] czerwca 2013 r. Komendanta Głównego Policji zostały wydane przez tę samą osobę - nadinsp. M. D.;

II. w oparciu o drugą podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 ppsa, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1.art. 3 § 1 ppsa oraz art. 1 § 1 i 2 pusa - przez wadliwą kontrolę legalności działalności organu administracji publicznej;

2.art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 135e ust. 1 i art. 135g uPol - polegające na rozpoznaniu sprawy na podstawie niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego, a w konsekwencji oddalenie skargi skarżącego, która winna zostać uwzględniona w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa;

3. art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 ppsa - przez błędną ocenę działań

organu administracji, w rezultacie nieprawidłowe uznanie, że Komendant Główny Policji wydał zaskarżone postanowienia z [...] kwietnia 2013 r., [...] czerwca 2013 r. i [...] czerwca 2013 r., zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności zgodnie z art. 139 § 1 kpc, a w konsekwencji zastosowanie normy przepisu art. 151 ppsa w sytuacji, w której skarga skarżącego winna zostać uwzględniona w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa;

4. art. 133 § 1 ppsa - przez wydanie wyroku z uwzględnieniem materiałów nie znajdujących się w aktach sprawy oraz materiałów wprowadzonych do akt sprawy w sposób nieprawidłowy;

5. art. 141 § 4 ppsa - przez zawarcie w uzasadnieniu wyroku tez, z których wynika, że Sąd rozstrzygnął sprawę w oparciu o błędne ustalenie stanu faktycznego, bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny; podczas gdy winien podjąć rozstrzygnięcie na podstawie rzeczywistego stanu faktycznego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem; nadto, w myśl tego przepisu Sąd winien w uzasadnieniu wyroku prócz wskazania podstawy prawnej przedstawić również jej wyjaśnienie, czego Sąd nie uczynił;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 139 § 1 kpk i § 13 pkt 6 rozporządzenia przez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności działania organu administracji publicznej, a w konsekwencji nieuwzględnienie skargi skarżącego, podczas gdy zostało wykazane, że Komendant Główny Policji wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomiędzy wskazanymi wyżej naruszeniami prawa procesowego, a wydanym przez Sąd rozstrzygnięciem istnieje związek przyczynowy pozwalający stwierdzić, że gdyby nie doszło do zarzucanych naruszeń przepisów postępowania to rozstrzygnięcie Sądu byłoby odmienne.

Z uwagi na powyższe wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie; zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 135e ust. 1 i art. 135g uPol. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 ppsa zawierają przeciwstawne normy wynikowe i nie mogą pozostawać w związku. Skoro Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa, to nie mógł zastosować przeciwstawnych norm z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa. Trafnie Sąd I instancji uznał, że zarzut naruszenia art. 135e ust. 1 i art. 135g uPol mógł być skutecznie podnoszony jedynie w sprawie dotyczącej kontroli merytorycznego orzeczenia dyscyplinarnego, nie zaś w sprawie dotyczącej kontroli czysto procesowego postanowienia o odmowie przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem dyscyplinarnym z 18 października 2012 r.

Zarzut naruszenia art. 134 § 1, art. 141 § 1 i art. 151 ppsa nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi (art. 134 § 1 ppsa) i to sąd I instancji ma obowiązek odnieść się do wszystkich zarzutów skargi, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia badanej sprawy (wyrok NSA z 24.6.2005 r., FSK 2633/04, akceptowany przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 346-347, uw. 2, 3). W kontrolowanej sprawie Sąd I instancji odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazał, dlaczego pozostałe zarzuty dotyczyły postępowania dyscyplinarnego, a nie przedmiotowej sprawy.

W doktrynie i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że w świetle § 1 art. 134 ppsa, Sąd I instancji nie ma obowiązku badania wszelkich aspektów sprawy, w tym tych, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Obowiązek ten aktualizuje się jedynie w stosunku do aspektów istotnych (wyrok NSA z 7.6.2011 r., II OSK 733/11, akceptowany przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 570, nb 3).

Jednym z zasadniczych argumentów podnoszonych przez skarżącego kasacyjnie jest zarzut błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 139 § 1 kpk, który to argument stał się podstawą zarzutu I.2 (samoistnie), jak i zarzutów I.3, II.3 i II.6 (w powiązaniu z innymi przepisami). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że autor skargi kasacyjnej przeinacza brzmienie art. 135p ust. 1 zd. 1 uPol, który stanowi (w zakresie normatywnym, istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy): "W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń...". Tymczasem autor skargi kasacyjnej trzykrotnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej używa – odpowiednio - zwrotów: "zamiast zastosować odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 139 § 1"; "zastosowanie przez Sąd odpowiednich, wskazach wyżej przepisów Kodeksu postępowania karnego"; "w zakresie doręczeń stosuje się odpowiednie, wskazane wprost w ustawie o Policji, przepisy postępowania karnego" (s. 6 akapit 3, 7, 8 skargi kasacyjnej), wskazując że dokonuje błędnej wykładni art. 139 § 1 kpk.

Stosowanie "odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego" (verba legis - art. 135p ust. 1 uPol) w postępowaniu dyscyplinarnym należy rozumieć w taki sposób, jak to wypracowano w doktrynie i orzecznictwie, nie zaś przez błędne rozumienie, że wybrane przez skarżącego kasacyjnie przepisy kpk są "odpowiednie".

W literaturze powszechnie przyjmuje się, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na zwykłym stosowaniu wprost określonych przepisów odniesienia, z tym jednak, że całkowicie nie mają zastosowania bądź też w pewnej części swej treści ulegają zmianie te (i tylko te) spośród nich, które ze względu na treść swych postanowień są bezprzedmiotowe lub całkowicie sprzeczne z przepisami normującymi dane stosunki, do których mają być one zastosowane (J. Nowacki, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa, Państwo i Prawo 1964/3/372-373). Przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów – w razie wątpliwości co do tego, który przepis trzeba zmodyfikować – modyfikacji winny podlegać przepisy odpowiednio stosowane, a nie te, które są przez nie uzupełniane (J. Nowacki, Analogia legis, Warszawa 1966, s. 143, 145–146). Zawsze należy wybierać rozwiązanie bliższe naturze stosunków podstawowych oraz specyfice i celom regulacji podstawowej. W procesie tym trzeba także brać pod uwagę aktualne orzecznictwo i poglądy doktryny odnoszące się do danego zagadnienia (M. Hauser, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa – uwagi porządkujące, Przegląd Prawa i Administracji, 2005, t. LXV, s. 161-162).

Przy dokonywaniu wykładni przepisów odpowiednio stosowanych konieczne jest zachowanie odpowiedniej sekwencji; w pierwszej kolejności przepisy odniesienia winny być stosowane wprost, w dalszej - gdy ich stosowanie in extenso nie jest możliwe czy celowe - mają one zastosowanie z niezbędnymi modyfikacjami dostosowującymi je do przepisów odesłania, a dopiero gdy stosowanie przepisów odniesienia byłoby całkowicie niemożliwe lub bezcelowe - nie mają one zastosowania (odpowiednio - S. Gajewski, A. Jakubowski, Odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego do postępowania nadzorczego prowadzonego przez wojewodę, Przegląd Prawa Publicznego 2012/6/56-57).

Kierując się tą metodą, należy mieć na uwadze, że przepisy Kodeksu postępowania karnego co do zasady regulują stosunki procesowe między organami prowadzącymi postępowanie karne (sąd, prokurator) a podmiotami stojącymi poza strukturami organów wymiaru sprawiedliwości bądź organów ścigania (oskarżonego, pokrzywdzonego, świadka itp.; J. Tylman w: T. Grzegorczyk, J. Tylman, polskie postępowanie karne. LexisNexis 2005, s. 45, 47-50, uw. VII, X). Tymczasem w postępowaniu dyscyplinarnym obwiniony jest policjantem, zatem z istoty stosunku służbowego wynikają różnice w regulacji stosunków procesowych między przełożonym dyscyplinarnym i rzecznikiem dyscyplinarnym, a policjantem, wobec którego wszczęto postępowanie dyscyplinarne. W zakresie doręczeń obwinionemu pism w toku postępowania dyscyplinarnego, postanowień i orzeczeń, w szczególności doręczeń dokonuje się w miejscu, w którym policjant pełni służbę. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, w szczególności nie jest konieczne uprzedzenie policjanta przy pierwszym przesłuchaniu o obowiązku zawiadamiania organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie swego miejsca zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni (art. 75 § 1 kpk), skoro policjant jest obowiązany niezwłocznie poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych: [...] 6) zmianie miejsca zamieszkania; [...] (§ 13 pkt 6 rozporządzenia z 2 września 2002 r.). W tym stanie rzeczy, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny (w przeciwieństwie do prokuratora i sądu w sprawach regulowanych w kpk), zawsze mogą na podstawie akt osobowych policjanta ustalić miejsce zamieszkania policjanta i zmianę miejsca zamieszkania. Autor skargi kasacyjnej pomija postawę skarżącego w toku postępowania dyscyplinarnego, a następnie w toku postępowania o przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem dyscyplinarnym, jak i kontrolowanego postępowania. Skarżący odmawiał uczestniczenia w czynnościach procesowych, odmawiał udziału w przesłuchaniu i podania danych (k. 51 akt organu). Taka postawa skarżącego stanowiła nadużywanie jego praw procesowych, a skarżący nie może oczekiwać jakichkolwiek korzyści z tytułu nadużywania praw procesowych policjanta, uczestniczącego w postępowaniu dyscyplinarnym i w dalszych postępowaniach, związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, inicjowanych przez skarżącego.

Zaskarżony wyrok nie narusza art. 141 § 4 ppsa. Przepis ten określa składniki jakie winno posiadać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W niniejszej sprawie wszystkie te elementy, które są niezbędne, uzasadnienie wyroku zawiera: zarówno część historyczną, w której podano wszystkie istotne okoliczności sprawy jak i merytoryczne stanowisko Sądu, które wskazuje z jakich przyczyn Sąd wydał rozstrzygnięcie nie uwzględniające skargi. Wskazany wyżej przepis stanowi przede wszystkim o konstrukcji uzasadnienia. Dlatego też, nie ma podstaw do przyjęcia by Sąd I instancji dopuścił się uchybień przy jego konstruowaniu. Z faktu, że skarżący nie zgadza się z ustaleniami Sądu nie można kwestionować prawidłowości uzasadnienia. Zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej.

Skorzystanie przez organ z powołanych materiałów nie wiązało się ze skorzystaniem z materiałów nieznajdujących się w aktach sprawy oraz materiałów wprowadzonych do akt sprawy w sposób nieprawidłowy. Ustawa o Policji w zasadzie całościowo uregulowała zasady odpowiedzialności i tryb postępowania dyscyplinarnego (P. Szustakiewicz w: B. Opaliński, M. Rogalski, P. Szustakiewicz, Ustawa o Policji. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 372, nb 1 do art. 135p uPol). Z istoty postępowania dyscyplinarnego wynika, że przełożony dyscyplinarny nie tylko ma prawo, lecz i obowiązek, korzystać z akt osobowych policjanta, skoro w szczególności organ obowiązany jest przy wymiarze kary uwzględnić dotychczasowy przebieg służby (art. 134h ust. 1 i 4), kwestię braku należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych (art. 134h ust. 3 pkt 3 i ust. 4), obowiązek złożenia do akt notatki, o której mowa w ust. 4b, na okres roku (art. 132 ust. 4c uPol) – a co za tym idzie – zbadanie, czy taka notatka znajduje się w aktach osobowych policjanta). Tym bardziej organ obowiązany był ustalić miejsce zamieszkania policjanta na podstawie jego akt osobowych i wszelkich innych dowodów, znajdujących się w dostępnych aktach innych postępowań, skoro skarżący odmawiał udziału w przesłuchaniu i podania danych (k. 51 akt organu). Także z tej przyczyny organ zdecydował się na kierowanie korespondencji na adres zameldowania skarżącego (T., ul. B. [...]; k. 27 akt organu). Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 133 § 1 ppsa nie zasługiwał na uwzględnienie.

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa (uprzednio podniesiony także w zarzucie II.3 petitum skargi kasacyjnej). Nietrafnie skarżący kasacyjnie podnosi, że Sąd I instancji rozstrzygnął sprawę w oparciu o błędne ustalenie stanu faktycznego, bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, a zwłaszcza bez wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji wskazał, jaki stan faktyczny w sprawie przyjął i dlaczego. W tej sytuacji art. 141 § 4 ppsa nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej na uzasadnił tego zarzutu w sposób, który wskazałby na naruszenie w zakresie ustalenia stanu faktycznego norm odniesienia, w powiązaniu z odpowiednimi normami dopełnienia, co nie mogło prowadzić do skutecznego zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji (uzasadnienie uchwały 7 Sędziów NSA z 15.2.2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39, s. 63-64).

Zaskarżony wyrok nie narusza art. 135k ust. 1 i 3 w zw. z ust. 4 uPol w zw. z art. 131 § 1 w zw. z art. 132 § 1 i 2, i art. 133 § 1 kpk w zw. z art. 135p uPol. W kontrolowanej sprawie dochowano wymogu dwuinstancyjności postępowania. Skarżący miał prawo wnieść wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której zapadło orzeczenie dyscyplinarne z [...] października 2012 r., lecz uchybił terminowi wniesienia takiego wniosku. Zaświadczenia lekarskie, wskazują wyłącznie adres, jaki skarżący podał lekarzowi, w związku z wizytą lekarską. Zaświadczenia lekarskie wydawane są dla potrzeb realizacji przez policjanta jego uprawnień z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, a w przyszłości, ubezpieczenia społecznego. Sąd I instancji trafnie uznał, że adres wpisany w zwolnieniu lekarskim, nie spełnia wymogu złożenia przez policjanta raportu służbowego w rozumieniu § 13 pkt 6 rozporządzenia z 2 września 2002 r. Nie spełnia także wymogu podania nowego w rozumieniu art. 139 § 1 kpk.

Wyrok nie narusza odpowiednio stosowanych (art. 135p ust. 1 uPol): art. 131 § 1 w zw. z art. 132 § 1 i 2, i art. 133 § 1 kpk. Orzeczenie dyscyplinarne z 18 października 2012 r. prawidłowo wysłano skarżącemu pocztą (art. 131 § 1 kpk). Ponieważ doręczyciel nie zastał skarżącego w jego mieszkaniu, ani dorosłego domownika, nie doszło do doręczenia w trybie art. 132 § 1 i 2 in princ. kpk. Listonosz nie ma obowiązku poszukiwać administracji domu ani dozorcy domu, by podjąć próbę doręczenia w trybie art. 132 § 2 in fine kpk. W warunkach wielkomiejskich, brak sołtysa. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego w trybie art. 133 § 1 kpk (P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego, C.H. Beck 2011 t. I s. 794, 796-797 nb 2, 3, 6 i przytoczone przez Komentatorów orzecznictwo i piśmiennictwo). Brak podstaw do przyjęcia, że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 135k ust. 1, 3, 4 uPol), nie zaczął biec, a skarżący tego terminu nie przekroczył.

Do zarzutu naruszenia art. 135p ust. 1 uPol, w zakresie stosowania "odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń...", odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do zarzutu II.3 – dla uniknięcia zbędnych powtórzeń, należy w tym miejscu odnieść się do wyżej podniesionych argumentów. Ustęp 2 art. 135p uPol nie znajdował w sprawie zastosowania, a skarżący kasacyjnie ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, tego przepisu, jako wzorca kontroli, nie wskazał.

Zarzut naruszenia art. 139 § 1 kpk jest nietrafny. Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń, należy przywołać w tym miejscu argumenty przedstawione wyżej. Skarżący nie poinformował w sposób prawidłowy organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne, że adresem, na który należy kierować korespondencję w okresie niezdolności do służby, jest adres: Warszawa, ul. W. [...]. Żaden z argumentów podniesionych w skardze kasacyjnej nie pozwala na przyjęcie, że wysyłka orzeczenia z [...] października 2012 r., została dokonana nieprawidłowo.

Z przyczyn wyżej przedstawionych, Sąd I instancji trafnie przyjął, że w kontrolowanej sprawie znajdował zastosowanie § 13 pkt 6 rozporządzenia z 2 września 2002 r. Przywołanie § "12" pkt 6 rozporządzenia z 2 września 2002 r., było oczywistą omyłką pisarską, na co wskazuje trafne nawiązanie do normatywnej treści powołanego przepisu, jak i prawidłowe przywołanie oznaczenia przepisu w części historycznej uzasadnienia (s. 1 pkt 3, s. 9 akapit 1, s. 12 uzasadnienia wyroku II SA/Wa 1747/13). Brak jest normatywnych podstaw do przyjęcia, że "podczas zwolnienia z obowiązków służbowych z powodu choroby policjant informuje o czasowej zmianie miejsca pobytu wyłącznie przez przedłożenie zaświadczenia lekarskiego". Zaświadczenie lekarskie nie służy informowaniu przełożonego dyscyplinarnego o czasowej zmianie miejsca zamieszkania lub pobytu.

Nie stanowi naruszenia art. 135k ust. 4 w zw. z art. 135c ust. 2 uPol przez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wydanie postanowień z [...] kwietnia 2013 r. i [...] czerwca 2013 r. przez nadisnp. M. D.. Komendant Główny Policji jest organem monokratycznym. Ustawa o Policji nie zawiera ustawowej przesłanki wyłączenia piastuna organu - Komendanta Głównego Policji, będącego przełożonym dyscyplinarnym. W sprawie nie zachodziła żadna uzasadniona przyczyna wyłączenia nadisnp. M. D. od wydania postanowienia z [...] czerwca 2013 r., a także postanowienia z [...] czerwca 2013 r. (A. Michałek w: Ustawa o Policji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, s. 698-699, uw. 1, 5, 6). Za taką wykładnią przemawiają także względy przywołane w uchwale 7 Sędziów NSA z 20 maja 2010 r., I OPS 13/09, ONSAiWSA 2010/5/82, z aprobującymi glosami: A. Gortych-Ratajczyk, A. Rosińskiej, Admin. 201/2/157-169; M. Chylaka, PiP 2011/4/137-141; A. Makowiec – LEX/el 2011.

Wbrew zarzutom, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności działania organu administracji publicznej i nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 139 § 1 kpk i § 13 pkt 6 rozporządzenia z 2 września 2002 r., ani art. 3 § 1 ppsa oraz art. 1 § 1 i 2 pusa.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa skargę oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.