Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1454/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7, art. 36a ust. 5 pkt 2, arty. 50 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 11
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku inwentarsko – składowego do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej K. S. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1454/19

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi K. S. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]) z [...] listopada 2019 r. nr [...] dotycząca doprowadzenia budynku inwentarsko – składowego do stanu zgodnego z prawem.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) nakazał K. S. doprowadzenie należącego do niej budynku gospodarczego - stodoły o wym. [...] x [...] m, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości T., gm. [...] do stanu zgodnego z przepisami, poprzez zamurowanie cegłą pełną lub luksferami dwóch otworów okiennych o wym. [...] x [...] m i otworu drzwiowego o wym. [...] x [...] m w ścianie południowej budynku, w terminie do[...] czerwca 2015 r.

Na skutek odwołań K. S. oraz E. P. (właścicielki sąsiedniej działki nr [...]), [...] decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] uchylił decyzję PINB z [...] grudnia 2014 r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

PINB decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...] umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie prawidłowości wybudowania budynku inwentarsko – składowego na będącej własnością K. S. działce nr [...] w miejscowości T. W uzasadnieniu wskazał na poczynione w toku postępowania ustalenia potwierdzające wzniesienie tego budynku na podstawie pozwolenia na budowę w latach 1973 – 1974, który wg planu sytuacyjnego miał być położony w odległości 3 m od granicy z działką nr [...]. Obecne pomiary wskazują na jego usytuowanie o odległości [...] – [...] m od betonowego ogrodzenia z tą działką, przy czym aktualna kopia mapy zasadniczej w skali 1:500 wykazuje, że ogrodzenie to może nie pokrywać się z granicą między działkami [...] i [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji E. P. zakwestionowała zasadność umorzenia postępowania, wskazując m.in., że ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] i [...] pokrywa się z granicą.

[...] po przeprowadzonej [...] września 2015 r. rozprawie administracyjnej w wyniku której stwierdzono że ściana południowa przedmiotowego budynku znajduje się w odległości [...] - [...] m od osi ogrodzenia z płyt betonowych, decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] uchylił w całości decyzję PINB z [...] czerwca 2015 r. i jednocześnie nakazał K. S. doprowadzenie budynku inwentarsko – składowego na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie w ścianie szczytowej od strony południowej dwóch otworów okiennych o wym. [...] x [...] m materiałem ściennym niepalnym lub luksferami oraz jednego otworu drzwiowego o wym. [...] x [...] m materiałem ściennym niepalnym, w terminie do [...] grudnia 2015 r.

W wyniku skargi K. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 12 lipca 2016 r. II SA/Rz 1546/15 uchylił decyzję [...] z [...] września 2015 r. wskazując na brak wyjaśnienia, w jakiej dokładnie odległości od granicy z działką nr [...] znajduje się szczytowa ściana południowa budynku z oknami i drzwiami, bez czego nie można było wiążąco zastosować wskazanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: u.P.b.). Wskazał także, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu w ustaleniu istotnych dla sprawy okoliczności organ kierował się aktualnym stanem granicy działek ujawnionym w ewidencji gruntów.

W następnie tego [...] decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 u.P.b. – ponownie uchylił w całości decyzję PINB z [...] czerwca 2015 r. i nakazał K. S. doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie w ścianie szczytowej od strony południowej dwóch otworów okiennych o wym. [...] x [...] m materiałem ściennym niepalnym lub luksferami oraz jednego otworu drzwiowego o wym. [...] x [...] m materiałem ściennym niepalnym, w terminie do [...] kwietnia 2017 r.

Wydanym na skutek skargi K. S. wyrokiem z 13 czerwca 2017 r. II SA/Rz 1701/16 WSA w Rzeszowie uchylił ww. decyzję [...] z [...] października 2016 r., wskazując, że dokonane na podstawie mapy elektronicznej dostępnej na stronie internetowej "[...].geoportal2.pl" pomiary odległości ściany południowej budynku inwentarsko - składowego na działce nr [...] od granicy z działką nr [...] nie mogą być uznane jako wiarygodne i stanowić podstawy nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie zamurowania otworów okiennych i drzwiowych znajdujących się w ścianie południowej budynku inwentarsko-składowego na działce nr [...] (na podstawie pomiarów odcinków zobrazowanych na wydrukach mapy elektronicznej ustalono, że odległość naroża południowo – wschodniego, środka rozpiętości ściany południowej oraz naroża południowo – zachodniego od granicy z działką nr [...] wynosi odpowiednio [...] m, 3,75 m i 3,9 m). WSA w Rzeszowie zalecił, aby ponownie prowadząc postępowanie przeprowadzić dowód z opinii geodety, który na podstawie danych geodezyjnych dostępnych w zasobie geodezyjnym ustaliłby odpowiadający im przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], co w sposób nie budzący wątpliwości pozwoliłoby na dokonanie pomiarów odległości od niej ściany południowej budynku inwentarsko – składowego.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie z 13 czerwca 2017 r. wniósł [...]; została ona oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 marca 2018 r. II OSK 2314/17. W uzasadnieniu wydanego wyroku NSA stwierdził, że jeżeli brak jest możliwości dokonania wyliczeń w oparciu o nadesłaną aktualną mapę zasadniczą (nie potwierdzoną przez jednostki wykonawstwa geodezyjnego), jak i wobec niedopuszczalności czynienia wiążących obliczeń za pomocą programu geoportal, to zachodzi konieczność poszukiwania innej drogi do dokonania obliczeń niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W tych warunkach NSA ocenił przyjęcie przez Sąd I instancji konieczności sporządzenia opinii przez biegłego geodetę za w pełni zasadne i wpisujące się w wynikające z wydanego przez niego wyroku wytyczne.

Kolejno pismem z [...] maja 2018 r. [...] wezwał K. S. do przedłożenia opinii biegłego geodety wskazującej odległość południowej ściany budynku inwentarsko – składowego usytuowanego na działce nr [...] od granicy tej działki z działką nr [...] w terminie do [...] czerwca 2018 r. Zostało to zakwestionowane przez K. S., wg której zobowiązywanie jej w postępowaniu do przeprowadzenia dowodu prywatnego jest niezrozumiałe.

Wobec braku uprawnionych podmiotów (geodetów) zainteresowanych wykonaniem opinii nt. przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...], [...] postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. nr [...] zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 4, art. 100 i art. 101 K.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie i jednocześnie wezwał K. S. do wystąpienia do Wójta Gminy G. z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości, w terminie do [...] lutego 2019 r. W następstwie zażalenia K. S., postanowienie to zostało uchylone w całości postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2019 r. nr [...]; GINB stwierdził, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie ma znaczenia dla możliwości wydania decyzji administracyjnej, gdyż w sprawie nie chodzi o ustalenie granic na nowo, ale rzetelne ustalenie, czy znajdujący się na działce nr [...] budynek powstał w sposób odpowiadający przepisom techniczno – budowlanym.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2019 r. [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 u.P.b. - uchylił w całości decyzję PINB z [...] czerwca 2015 r. i jednocześnie nakazał K. S., jako właścicielce, doprowadzenie budynku inwentarsko -składowego o wym. [...] m x [...] m, usytuowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości T. gm. [...], do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie w ścianie szczytowej od strony południowej dwóch otworów okiennych o wym. [...] x [...] m materiałem ściennym niepalnym lub luksferami oraz jednego otworu drzwiowego o wym. [...] x [...] m materiałem ściennym niepalnym, w terminie do [...] kwietnia 2020 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że kierując się zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu postanowienia GINB z [...] lutego 2019 r., wystąpił do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Starostwie Powiatowym w [....] z prośbą o podanie na podstawie posiadanego systemu informatycznego lub dokumentacji (operatów geodezyjnych) odległości budynku inwentarsko - składowego na działce[...] od granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Pismem z [...] października 2019 r. nr [...] Starosta przesłał szkic sporządzony na podstawie danych z mapy ewidencji gruntów i budynków, obrazujący odległości naroży przedmiotowego budynku od granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] (odpowiednio [...] i [...] m).

W dalszej kolejności stwierdził, że przeprowadzone w sprawie postępowanie wykazało, że usytuowanie tego budynku od granic działki [...] od strony północnej i południowej jest zgodne z zatwierdzonym planem sytuacyjnym, ale już wymiary budynku w kierunku wschodnim nie (zostały zwiększone). Niezgodne z projektem typowym WB-5919 - wg którego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w [...] z [...] sierpnia 1972 r. nr [...] zatwierdzono plan realizacyjny budowy tego budynku - jest też usytuowanie otworów okiennych i drzwiowego w ścianie szczytowej od strony południowej. Wynika z tego, że inwestor budując obiekt odstąpił od warunków pozwolenia i przepisów. Zwiększenie wymiarów budynku stanowi zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 u.P.b. istotne odstępstwo od projektu budowlanego. Takim jest również wykonanie dwóch okien i drzwi w ścianie od strony południowej, jako naruszające normy wyznaczające minimalne odległości od granicy działki sąsiedniej. Stan faktyczny sprawy należało zatem ocenić przez pryzmat art. 50 ust. 1 pkt 4 u.P.b. regulujący wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i przepisach. W sprawie nie zachodziła potrzeba wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w myśl art. 50 ww. ustawy, gdyż te zostały zakończone i obiekt został zaużytkowany (w związku z tym pozwolenie na budowę zostało skonsumowane). W tej sytuacji brak było możliwości przeprowadzenia czynności naprawczych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b. z uwagi na brzmienie ust. 7 tego artykułu, a zatem zasadnym było przeprowadzenie postępowania w zakresie wyznaczonym przepisami art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 (przepisy te zgodnie z art. 51 ust. 7 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1).

WSA w Rzeszowie w wyroku z 12 lipca 2016 r. II SA/Rz 1546/15 wskazał, że w sytuacji, gdy dokonane odstępstwo narusza normy wyznaczające minimalne odległości od granicy działki sąsiedniej, na mocy regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 u.P.b. organ nadzoru nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, jeżeli stwierdzi wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Ideą postępowania naprawczego (art. 51 u.P.b.) jest przede wszystkim doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z obowiązującym prawem.

Warunkami determinującymi doprowadzenie przedmiotowego budynku inwentarsko - składowego do stanu zgodnego z prawem są przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jego § 12 ust. 1 stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

Wg szkicu przesłanego pismem Starosty [...] z [...] października 2019 r., odległość naroża południowo - wschodniego przedmiotowego budynku od granicy z działką nr [...] wynosi [...] m, natomiast odległość naroża południowo -zachodniego [...] m.

W celu ustalenia, w jakiej odległości od naroża południowo - zachodniego budynku musiałoby znajdować się okno aby jego odległość do granicy z działką nr [...] wynosiła [...] m, dokonano odpowiednich obliczeń; stosunek [...] cm (odległość naroża południowo - zachodniego budynku do granicy z działką nr [...]) /[...] cm (szerokość ściany południowej budynku) odpowiada proporcjonalnie stosunkowi [...] cm (odległość ściany budynku z otworem okiennym do granicy) / x (szerokość ściany budynku od okna do naroża południowo - wschodniego) z którego wynika [...] cm Kolejno[...] cm - [...] cm = [...] cm, w której od naroża południowo - wschodniego budynku musiałoby być usytuowane okno.

Wg dokumentacji zdjęciowej obrazującej m.in. widok ściany z otworami okiennymi i otworem drzwiowym budynku inwentarsko-składowego od strony działki nr [...], ściana ta nie jest otynkowana i widoczne są cegły. Przyjmując standardowy wymiar cegły jako [...]x[...]x[...] mm (lub nawet formaty mniejsze jak [...]x[...]x[...] mm) można określić, że dla zachowania wymagającej odległości od granicy działki [...] m, okno musiałoby być usytuowane w odległości mniejszej niż [...] cegła od naroża południowo -zachodniego. Od strony tego naroża do okna widoczne jest [...] cegieł, zatem okno usytuowane jest w odległości mniejszej niż [...] m od naroża południowo - zachodniego budynku. Wynika z tego, że ściana południowa budynku inwentarsko - składowego z drzwiami i dwoma oknami usytuowana jest w odległości mniejszej niż dopuszczalne [...] m od granicy z działką nr [...].

Aby zatem ten budynek spełniał przepisy określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), konieczne jest zlikwidowanie istniejących w jego ścianie południowej (tj. od strony działki nr [...]) dwóch otworów okiennych i jednego drzwiowego, co jest możliwe poprzez ich zamurowanie materiałem ściennym nierozprzestrzeniającym ognia jak cegła, pustaki, luksfery, pustaki szklane. Doprowadzi to przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z przepisami obowiązującymi w czasie wydawania decyzji. Właściwym jest w tej sytuacji wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. poprzez wykonanie w wyznaczonym terminie określonych robót budowlanych, które należy odnosić do przepisów aktualnie obowiązujących.

K. S., reprezentowana przez pełnomocnika (radcę prawnego), w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję [...] z [...] listopada 2019 r. wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Decyzji tej zarzuciła:

1. naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności aktualnego stanu granicy działek,

2. nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety, która to opinia mogła być istotna dla ustalenia odległości naroży przedmiotowego budynku od granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...],

3. naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez niepodporządkowanie się wskazaniom co do dalszego postępowania zawartym w wyroku WSA w Rzeszowie z 12 lipca 2016 r. i odstąpienie od zasięgnięcia opinii biegłego geodety, w jakiej dokładnie odległości od granicy z działką nr [...] znajduje się szczytowa ściana południowa z oknami i drzwiami,

4. naruszenia art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że szkic Starosty [...] z [...] października 2015 r. obrazuje faktyczne odległości naroży, podczas gdy szkic ten wykonany został na podstawie danych ewidencji gruntów, które pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym na gruncie.

W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że zobowiązanie skarżącej do przedłożenia opinii geodety, a tym samym narażenie jej na związane z tym koszty jej sporządzenia stanowi naruszenie przez [...] zasady słuszności z uwagi na fakt, że postępowanie zostało zainicjowane skargą E. P. W sytuacji zalecenia przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, to organ powinien uzyskać i podjąć starania do jej uzyskania z urzędu. Ewentualna opinia sporządzona na koszt K. S. nie miałaby waloru dowodu w postępowaniu, a byłaby jedynie dokumentem prywatnym. Do naruszenia przez organ zasady słuszności doszło także poprzez zobowiązanie skarżącej do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.

[...] będąc związany wskazaniami Sądu zrezygnował z zalecanego dowodu z opinii biegłego i dokonał modyfikacji w zakresie postępowania dowodowego, ustalając odległość budynku inwentarsko - składowego na działce nr [...] od granicy między działkami nr [...] i [...] na podstawie szkicu Starosty [...] obrazującego odległości na podstawie danych z mapy ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w programie EWMAPA 12. Szkic ten nie może stanowić dowodu obrazującego tą odległość, ponieważ ewidencja gruntów i budynków nie pokrywała się i nie pokrywa ze stanem faktycznym na gruncie, a także nie zawiera treści z której wynikałoby, że organ dokonał prawidłowego ustalenia odległości. Ewidencja gruntów nie wskazuje ani faktycznego miejsca usytuowania przedmiotowego budynku, ani odległości od granic. Na powyższe rozbieżności zwrócił już uwagę sąd administracyjny, który w swoim zaleceniu nakazał precyzyjne wyjaśnienie faktycznej odległości szczytowej ściany południowej budynku od granicy z działką nr [...]. Dodatkowo należy zauważyć, że wg wypisu z mapy ewidencyjnej, powierzchnia działki nr [...] uległa zmianie nie zmieniając granic na gruncie, co pozostaje w sprzeczności ze stanem faktycznym. Granice działek ewidencyjnych nie pokrywają się z granicami faktycznymi, a istotą sprawy są prawidłowo ustalone odległości. Odległości naroża południowo - wschodniego i południowo – zachodniego budynku są zdecydowanie większe, niż [...] oraz [...] m.

Prawidłowo w sprawie ustalił organ I instancji, iż nie doszło do nieprawidłowości przy wybudowaniu budynku inwentarsko – składowego, co obligowało [...] do utrzymania w mocy decyzji PINB o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Kontrolą Sądu objęta jest decyzja [...] z [...] listopada 2019 r., uchylająca decyzję PINB z [...] czerwca 2015 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie prawidłowości wybudowania budynku inwentarsko – składowego na działce nr [...] w miejscowości T. i nakazująca K. S. jako właścicielce nieruchomości doprowadzenie tego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie - w terminie do [...] kwietnia 2020 r. - w jego ścianie szczytowej od strony południowej dwóch otworów okiennych oraz jednego otworu drzwiowego materiałem ściennym niepalnym.

Dokonana przez Sąd pod względem opisanych wyżej kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania zasadności skargi z przyczyn znajdujących odzwierciedlenie w podniesionych w niej zarzutach.

Pozostaje to w ścisłym związku z faktem dwukrotnego już orzekania w niniejszej sprawie przez WSA w Rzeszowie, który odpowiednio wyrokiem z 12 lipca 2016 r. II SA/Rz 1546/15 oraz z 13 czerwca 2017 r. II SA/Rz 1701/16 uchylił merytorycznie analogiczne z zaskarżoną decyzje [...] z [...] września 2015 r. oraz z 2[...] października 2016 r.

Na mocy art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Już w uzasadnieniu pierwszego ze wskazanych wyroków Sąd wytycznymi co do dalszego prowadzenia postępowania ukierunkował jego bieg, wywodząc, że skoro okoliczności sprawy wskazują, że betonowe ogrodzenie między działkami nr [...] i [...] nie pokrywa się w rzeczywistym przebiegiem granicy między nimi, to dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należy ustalić aktualny stan granicy działek, opierając się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Uściślenie tych wytycznych – z racji niezastosowania się do nich, a tym samym naruszenia art. 153 P.p.s.a. – nastąpiło w uzasadnieniu drugiego z w/w wyroków, którym Sąd uchylił wydaną w następstwie wyroku z 12 lipca 2016 r. decyzję [...] z [...] października 2016 r., stwierdzając wadliwość ustaleń faktycznych co do odległości budynku inwentarsko – składowego na działce nr [...] względem jej granicy z działką nr [...], jako opartych wyłącznie na otrzymanej od Starosty T. wyrysie z mapy zasadniczej w skali 1:500 oraz pozyskanych z serwisu internetowego "geoportal" wydruków nie posiadających waloru dokumentów urzędowych i mogących w związku z tym spełniać wyłącznie rolę pomocniczą względem dokumentacji geodezyjnej (trafność tego stanowiska podzielił NSA w wyroku oddalającym skargę kasacyjną od wyroku II SA/Rz 1701/16, podkreślając przy tym brak możliwości zagwarantowania spowodowanej skalą mapy zasadniczej odpowiedniej precyzji pomiarów odległości oraz potwierdzając, że dane pochodzące z wydruków internetowych nie stanowią wiążących dokumentów geodezyjnych).

W kontekście wynikającego z tych wyroków wymogu ustalenia przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] na podstawie danych zawartych w zasobie geodezyjnym, wyraźnego odniesienia wymaga również sformułowane w wyroku z 13 czerwca 2017 r. II SA/Rz 1701/16 wskazanie niezbędności przeprowadzenia dowodu z opinii geodety, który w oparciu o te dane wskazałby odpowiadający im przebieg granicy między w/w działkami, co w sposób nie budzący wątpliwości pozwoliłoby ustalić odległość w jakiej od tej granicy znajduje się południowa ściana budynku inwentarsko – składowego posadowionego na działce nr [...].

Jak wywiedziono w tym wyroku, niezbędność przeprowadzenia takiego dowodu podyktowana była brakiem możliwości dokładnego ustalenia wymaganych odległości na podstawie opisanej wyżej mapy zasadniczej, co niejako uznał już sam [...], gdyż będąc w jej posiadaniu, czyniąc ustalenia na których podstawie wydał następnie decyzję z [...] października 2016 r., oparł się na wskazaniach odczytanych z mapy elektronicznej "geoportalu", które jak już sygnalizowano wyżej, nie mogły być traktowane na równi z materiałami pochodzącymi z zasobu geodezyjnego.

Okolicznością która jednak definitywnie "przeważyła" o uznaniu przez Sąd w wyroku II SA/Rz 1701/16 potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego było zastrzeżenie zawarte w piśmie Starosty z [...] października 2019 r. za którym przesłał on PWING kopię mapy zasadniczej z zasobu geodezyjnego obejmującej działki nr [...] i [...], iż "Na mapie znajdują się szczegóły i zmiany na podstawie operatów technicznych przyjętych do zasobu geodezyjnego ze stanem na dzień wydania /tj. [...] października 2019 r./. Aktualność tej mapy w stosunku do terenu musi być potwierdzona przez jednostki wykonawstwa geodezyjnego". Na ten aspekt zwrócono uwagę w uzasadnieniu w/w wyroku (s. 7), zwłaszcza że [...] w decyzji z [...] października 2016 r. w ogóle się do niego nie odniósł (chociaż jak można przypuszczać, miało to związek z "zamiennym" wykorzystaniem dla potrzeb załatwienia sprawy danych z geoportalu). Skoro bowiem z w/w pisma Starosty jednoznacznie wynikała konieczność odniesienia aktualności tej mapy do terenu oraz możliwość dokonania tej czynności wyłącznie przez uprawniony podmiot geodezyjny, wykluczało to czynienie na jej podstawie przez [...] wiążących w sprawie ustaleń.

W kontekście powyższego należało postrzegać zatem sformułowane przez Sąd w uzasadnieniu wyroku II SA/Rz 1701/16 stanowisko co do uznania niezbędności przeprowadzenia dowodu z opinii geodety na okoliczność ustalenia odpowiadającego dostępnym w zasobie geodezyjnym danym przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] i odległości od niej budynku inwentarsko – składowego na działce nr [...].

O tym, że nadal zachowuje ono swoją aktualność, dobitnie świadczy treść pism Starosty T. kierowanych w odpowiedzi na zapytania [...] w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej obecnie decyzji.

I tak w piśmie z [...] lipca 2018 r. Starosta wskazał, że:

- granica między działkami nr [...] i [...] została wniesiona na mapę ewidencji gruntów i budynków w oparciu o operat techniczny scalenia gruntów przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] pod nr [...];

- nie wydawał decyzji administracyjnej dot. granicy pomiędzy tymi działkami, a projekt scalenia gruntów obrębu T. został zatwierdzony decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nr [...] z [...] sierpnia 1973 r.;

- punkty graniczne wyznaczające przebieg granicy pomiędzy w/w działkami wykazane są na mapie ewidencji gruntów i budynków z atrybutem BPP=1 ([...] – [...] m);

- Starostwo Powiatowe w [...] nie posiada danych dotyczących odległości naroży budynku inwentarsko – składowego od granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], która to odległość można pozyskać w wyniku pracy geodezyjnej w drodze pomiaru kartometrycznego na mapie wektorowej lub drukowanej w skali, bądź w wyniku bezpośredniego pomiaru w terenie. Prace te mogą być wykonane przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.).

W piśmie zaś z [...] października 2019 r. – do którego załącznik stanowił szkic obrazujący odległość naroży budynku na działce nr [...] od granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] /[...] i [...] m/ powstały na podstawie danych z mapy ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w programie EWMAPA 12 – Starosta poinformował, że położenie punktów granicznych tych działek określone zostało z operatu scalenia gruntów wsi T., zaś budynek został wniesiony na mapę w drodze digitalizacji map sytuacyjno – wysokościowych w skali 1:1000, a rzeczywiste położenie punktów granicznych i budynku wymaga weryfikacji w terenie przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego.

Dokonana w zestawieniu z poprzednio zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym analiza powyższych pism prowadzi do stwierdzenia, że na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków – bez ich weryfikacji przez uprawnione podmioty - nie jest możliwe czynienie wiążących ustaleń co do przebiegu wskazanej granicy i odległości, w jakiej usytuowana jest od niej południowa ściana związanego z przedmiotem sprawy budynku; w sposób nie budzący wątpliwości dotyczy to także wykazanych na w/w szkicu (na którym brak jest jakiejkolwiek adnotacji i podpisu) odległości od granicy południowo – zachodniego oraz południowo – wschodniego naroża tego budynku.

Jak wskazują akta administracyjne sprawy i uzasadnienie zaskarżonej decyzji, [...] podjął czynności zmierzające do zlecenia sporządzenia stosownej opinii, kierując zapytania do [...] geodetów oraz zamieszczając ogłoszenie na stronie internetowej Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Zdaniem Sądu, sygnalizowany przez [...] brak zainteresowania wykonaniem opinii nie zwalniał jednak tego organu od dalszych działań mających na celu doprowadzenie do jej sporządzenia, a tym bardziej nie uprawniał do wydania decyzji w oparciu o odległości wykazane na szkicu stanowiącym załącznik do pisma Starosty z [...] października 2019 r., skoro jednoznacznie wskazano w nim, że rzeczywiste położenie punktów granicznych i budynku wymaga weryfikacji w terenie przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego. Na taki wymóg Starosta wskazywał w każdym ze swych pism kierowanych do [...], co organ pominął tak przy wydawaniu decyzji z [...] października 2016 r., jak i obecnie zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2019 r. Nie wskazał przy tym, że wobec trudności z uzyskaniem opinii geodezyjnej, możliwy jest inny, wiarygodny i czyniący zadość wskazaniom Starosty oraz Sądu sposób weryfikacji położenia budynku inwentarsko – składowego względem granicy działek [...] i [...]. Obiektywnie o potrzebie takiej prawidłowej weryfikacji świadczą coraz wyższe (a przez to korzystniejsze dla skarżącej) wartości odległości południowych naroży budynku inwentarsko – składowego od granicy z działką nr [...] przyjmowane przez orzekające w sprawie organy w wyniku kolejnych podejmowanych przez nie czynności: [...] i [...] m (protokół oględzin PINB z [...] grudnia 2014 r.), [...] i [...] m (protokół rozprawy administracyjnej [...] z [...] września 2015 r.), [...] i [...] m (decyzja [...] z [...] października 2016 r. wydana na podstawie danych z geoportalu), [...] i [...] m (zaskarżona decyzja [...] z [...] listopada 2019 r. wydana na podstawie przesłanego przez Starostę szkicu sporządzonego w oparciu o dane z mapy ewidencji gruntów i budynków).

W tej sytuacji wydanie przez [...] zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2019 r. na podstawie niezweryfikowanych geodezyjnie danych naruszało art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności związanych z aktualnym stanem granicy działek nr [...] i [...], co jednocześnie uchybiało art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z 13 czerwca 2017 r. II SA/Rz 1701/16 (a pośrednio także w wyroku z 12 lipca 2016 r. II SA/Rz 1546/15).

Skutkowało to koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Prowadząc ponownie postępowanie [...] zastosuje się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku II SA/Rz 1701/16 i korelujących z nimi wskazówek niniejszego uzasadnienia, ze szczególnym uwzględnieniem rozszerzenia zakresu działań mających doprowadzić do skutecznego wyłonienia podmiotu uprawnionego do sporządzenia niezbędnej w sprawie opinii nt. przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] i odległości od niej południowej ściany budynku inwentarsko – składowego, co determinować będzie rozstrzygnięcie co do znajdujących się w niej otworów okiennych i drzwiowego.

Ubocznie - z uwagi na podejmowane przez [...] przed wydaniem zaskarżonej decyzji działania zmierzające do skłonienia skarżącej do zainicjowania postępowania rozgraniczeniowego działek nr [...] i [...] – należy wyraźnie zaznaczyć akcentowaną już w powołanych wyrokach WSA okoliczność, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie u.P.b. organ zobowiązany jest kierować się aktualnym stanem prawnym wynikającym z danych zawartych w zasobie geodezyjnym, a nie dążyć do wytworzenia nowych dokumentów i nowego stanu prawnego, czym skutkuje właśnie postępowanie rozgraniczeniowe.