Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 961/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk Protokolant Krzysztof Tkacz po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 3245/01 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez J. G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2001 r. nakazującą J. G. i A. G. rozbiórkę budynku położonego na działce nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...] stanowiącego przedmiot współużytkowania J. G. i A. G.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.

Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły za bezsporny fakt zakończenia budowy wskazanego budynku w 1985 r. Ustalenie to miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem przesądziło o zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), przepisu art. 48 Prawa budowlane z 1994 r. dotyczącego rozbiórki nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli przed dniem 1 stycznia 1995 r. r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Prawa budowlanego z 1974 r.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły również przeznaczenie nieruchomości objętej działką nr [...] i [...], na której żadne z postanowień obowiązujących planów miejscowych zagospodarowania przestrzennego nie przewidywało budownictwa mieszkaniowego. Według planu uchwalonego w 1970 r. teren, na którym zlokalizowano przedmiotowy obiekt, oznaczony był symbolem RP - teren upraw polowych. W miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta Człuchowa (zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 25 października 1989 r.) przedmiotowa działka leży w obszarze oznaczonym symbolem 155 ZP-14,50 ha - naturalny teren zielony, konieczne uporządkowanie i właściwe zagospodarowanie, należy zlikwidować istniejące stawy rybne zanieczyszczające jezioro miejskie, względnie zamontować system zabezpieczeń. Nie może zatem budzić wątpliwości fakt, że obiekt budowlany wzniesiono na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę.

W świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, w ocenie Sądu zaistniały przesłanki do tego, ażeby organ administracji orzekł o rozbiórce budynku gospodarczo mieszkalnego położonego na działce nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...]. Okoliczności sprawy bowiem wypełniły hipotezę przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Wobec powyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną wniósł J. G. zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając:

1. naruszenie art. 103 § 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przez zastosowanie jego norm do postępowania rozpoczętego po dniu wejścia w życie ustawy i w konsekwencji bezpodstawnego zastosowania art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane,

2. naruszenie prawa materialnego przez nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu sprawy art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2. zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wniesionej kasacji skarżący stwierdził, iż w niniejszej sprawy nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Nie upoważnia do tego, w szczególności wykładnia art. 103 § 1 i 2 obowiązującego obecnie Prawa budowlanego. Zastosowanie przepisów ustawy z 1974 r. w miejsce art. 48 ustawy z 1994 r. może się odbyć wyjątkowo, tylko w postępowaniach administracyjnych będących już w toku w chwili wejścia w życie obecnie obowiązującego Prawa budowlanego i nie zakończonych decyzją ostateczną.

Skarżący stwierdził też, że postawienie budynku było akceptowane przez władze miasta. Budynkowi temu został nadany przez władze administracyjne numer ewidencyjny. Jego właściciele płacili podatek od budynku mieszkalnego. Nadto wnoszący kasację podkreślił, iż w 2004 r. potwierdzono skarżącemu przyjęcie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na działce nr 13 i nie wniesiono sprzeciwu. Okoliczności te świadczą o tym, że grunt, na którym jest posadowiony przedmiotowy budynek, nie jest wyłączony spod zabudowy. Nie bez znaczenia jest też zdaniem skarżącego treść dokumentu "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miejskiej Człuchów", w którym w § 25 punkt (5) - Tereny rolne (jest to obszar, w którym znajduje się nieruchomość skarżącego, tj. działki nr [...] i [...]) stwierdzono, że dopuszcza się na opisanych tam terenach zabudowę siedliskowo rolniczą.

Przedstawione wyżej okoliczności nasuwają w ocenie skarżącego wniosek, że istnienie obiektu budowlanego, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a wobec tego na zasadzie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organy administracji) obiekt ten nie powinien kwalifikować się do rozbiórki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Koniecznym jest przy tym podkreślenie, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga więc prawidłowego ich określenia w samej skardze.

Należy stwierdzić, iż konsekwencją braku we wniesionej kasacji zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) i faktu wskazywanego już na wstępie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) jest zoobligowanie Sądu do uznania za wiążącą w niniejszej sprawie oceny okoliczności faktycznych dokonanej w zaskarżonym wyroku. Z oceny tej wynika zaś, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał do stwierdzenia, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany bez pozwolenia na budowę w 1985 r., na terenie, dla którego obowiązujący w czasie realizacji tegoż obiektu plan miejscowego zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał budownictwa mieszkaniowego, były to bowiem tereny przeznaczone pod uprawy polowe.

Skutkiem takiej oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, a nie podważonej w skardze kasacyjnej jest to, iż chybiony staje się zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego t. j. art. 103 § 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, przez zastosowanie jego norm do postępowania rozpoczętego po dniu wejścia w życie ustawy i w konsekwencji bezpodstawnego, zdaniem skarżącego zastosowania art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w konsekwencji przyjętych i nie podważonych skutecznie przez stronę wnoszącą kasację ustaleń trafnie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stosownie bowiem do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), obowiązującej od 1 stycznia 1995 r. organy administracyjne powinny odpowiednio stosować do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, przepisy dotychczasowe. Sytuację prawną sprawców tzw. samowoli budowlanej ustawodawca zróżnicował, przyjmując jako kryterium - zakończenie budowy przed dniem 1 stycznia 1995 r. Jeżeli budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według stosowanych odpowiednio przepisów dotychczasowych, tj. przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.

Tak więc odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, iż zasadnie jako podstawę prawną orzeczenia o rozbiórce powołano art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Odmienne w tym przedmiocie wywody kasacji pozostają w sprzeczności z przepisami prawa wyżej wskazanymi.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego przez nie uwzględnienie przy rozpoznawaniu sprawy art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

W sprawach, o których mowa w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe (a więc przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.), przepis ten wyraźnie też wskazuje, że nie mogą być w tych sprawach stosowane przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., a więc także przepis art. 49 tej ustawy. Ponadto z analizy omawianego art. 49 wynika, że jego stosowanie jest możliwe wyłącznie w sytuacjach, w których spełnione są przesłanki ustawowe określone w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Ustawodawca zatem nie przewidział innych sytuacji, w których mogłoby dojść do stosowania art. 49. Z tych też względów sam fakt wyłączenia możliwości stosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przesądza o braku podstaw do stosowania art. 49. A zatem art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r. może być stosowany w odniesieniu do obiektu budowlanego wykonanego z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi art. 48, obowiązujący od dnia 1 stycznia 1995 r. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie zaistniała.

Jeżeli bowiem w sprawie o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, przepisu art. 49 ust. 1 tej ustawy nie stosuje się (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 10.06.1996 r. OPS 3/96, ONSA 1997/1/2). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko prezentowane w powyższej uchwale.

Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.