Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1634/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust.. 1 pkt 2-6
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6 lit a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] cofającą J.D. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji wskazał, iż organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. cofnął J.D. pozwolenie na broń palną myśliwską ponieważ ustalił, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r. sygn. akt [...] wymieniony został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a 1 Kodeksu karnego, za co skazano go m.in. na karę 50 stawek dziennych grzywny w wysokości 10 zł każda oraz orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki Policji w W. wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji.

W odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. J.D. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji podnosząc, iż od wielu lat jest zaangażowany w rozwój łowiectwa. Dożywotnie pozbawienie go prawa do broni myśliwskiej jest kolejną, bardzo dotkliwa karą, którą jest zmuszony ponieść w związku ze swoim jednorazowym nieodpowiedzialnym zachowaniem.

Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a tego przepisu prawa, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Organ odwoławczy podkreślił, że to sam ustawodawca rozstrzygnął, iż przesłankę zagrożenia uzasadnia już sam fakt skazania za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Z materiałów zebranych w sprawie zaś wynika, iż strona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia z dnia [...] kwietnia 2015 r. sygn. akt [...] została skazana za popełnienie występku z art. 178 a § 1 k.k., tj. za to, że w dniu 1 lutego 2015 r. w miejscowości J. prowadziła w ruchu lądowym samochód osobowy znajdując się w stanie nietrzeźwości. Skazanie sprawcy takiego czynu może nastąpić tylko w wyniku wykazania w postępowaniu sądowym umyślności jego działania, co miało niewątpliwie miejsce w sprawie J.D. Okoliczność, że strona została skazana za umyślne przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k., jest dla organów Policji wiążąca w sprawie cofnięcia jej pozwolenia na broń, bowiem dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny - organ cofa pozwolenie, jeżeli jego posiadacz należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a tej ustawy.

Ustosunkowując się do kwestii podniesionych przez stronę w odwołaniu Komendant Główny Policji wskazał, że cofnięcie jej pozwolenia na broń myśliwską w rozumieniu przepisów prawa nie stanowi kary dodatkowej, lecz jest konsekwencją administracyjną popełnienia przez nią przestępstwa umyślnego. Cofnięcie pozwolenia na broń myśliwską nie stanowi również o dożywotnim pozbawieniu jej prawa do broni. J.D. będzie mógł bowiem ponownie ubiegać się o takie pozwolenie po zatarciu skazania za popełnione przestępstwo oraz pod warunkiem spełniania formalnych wymogów ustawowych w zakresie uzyskania pozwolenia na broń palną myśliwską. Nie musi też rezygnować z działalności w środowisku łowieckim. Jedynym, choć zapewne uciążliwym (ale, w ocenie Komendanta Głównego Policji, zasadnym w okolicznościach sprawy) ograniczeniem będzie brak możliwości wykonywania polowań.

Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik strony zarzucił kwestionowanej decyzji jej wydanie z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż fakt skazania skarżącego wyrokiem za przestępstwo może być jedyną i wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń bez konieczności badania, czy tenże fakt skazania w konfrontacji z innymi okolicznościami związanymi z osobą skarżącego rzeczywiście stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Pełnomocnik strony podniósł także zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji pomimo, iż decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. art. 80 k.p.a., co polegało na niedokładnym wyjaśnieniu stanu sprawy, niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, dowolnej ocenie zebranego materiały dowodowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z podanych względów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, iż dokonując prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji należy dojść do wniosku, iż cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6. Przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karny, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawy, że posiadacz broni użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca, bowiem, nie wprowadził generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane wyrokami sądów za popełnienie przestępstw, lecz jedynie osoby posiadające szczególne cechy (wymienione enumeratywnie w ustawie). W niniejszej sprawie, występek, za jaki został karą grzywny ukarany skarżący, nie miał najmniejszego związku z wykonywanymi czynnościami w Kole Łowieckim [...]. Nadto skarżący, w dacie zdarzenia, za które został skazany nie posiadał przy sobie broni myśliwskiej. Przyjęcie, zatem przez organ, iż w stosunku do skarżącego jako sprawcy przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości należy cofać wydane mu pozwolenie na broń bez względu na jego cechy osobowe, dotychczasową opinię, niezbędność zadań wykonywanych przez niego w Kole Łowieckim i ocenę okoliczności faktycznych zaistniałego zdarzenia, stanowi pozaustawowe rozszerzenie przestanek pozbawienia pozwolenia na broń o charakterze kary dodatkowej za popełnione przestępstwo.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Uznając zarzuty skargi za niezasadne organ w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Skarga oceniana wg podanych kryteriów podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:

a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,

b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:

- przeciwko życiu i zdrowiu;

- przeciwko bezpieczeństwo w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.

W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r. sygn. akt [...] za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., tj. umyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W powołanym przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, ustawodawca rozstrzygnął, iż wypełnia przesłankę zagrożenia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub ubiegająca się o takie pozwolenie, jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy ma charakter obligatoryjny, tak więc organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwoleniana broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne.

W orzecznictwie i doktrynie nie budzi sporu to, że czyn z art. 178a § 1 k.k. jest przestępstwem umyślnym. Popełniając je sprawca de facto świadomie godzi się na takie jego ewentualne skutki, jak śmierć lub kalectwo ludzi albo uszkodzenie czy zniszczenie mienia. Prawomocny wyrok sądu karnego, skazujący osobę posiadającą pozwolenie na broń za popełnienie umyślnego przestępstwa ma dla organów Policji charakter wiążący w sprawach pozwoleń na broń. Organy Policji w postępowaniu administracyjnym, działając na podstawie przepisów prawa, nie weryfikują przebiegu postępowania karnego, trafności kwalifikacji prawnej czynów tym postępowaniem objętych, ani kwestii orzeczonych przez sąd kar czy środków karnych. Wystarczy przy tym jednorazowe skazanie, co jednoznacznie wynika z brzmienia omawianego przepisu. W sytuacji ziszczenia się powyższej przesłanki organ Policji nie jest obowiązany do badania innych okoliczności, w tym odnoszących się bezpośrednio do posiadacza pozwolenia na posiadanie broni. Wskazywane w skardze członkostwo w kole łowieckim, praca zawodowa, nieskazitelna opinia pozostają, w świetle brzmienia powołanego przepisu, bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Nie ma przy tym znaczenia prawnego, że czyn, którego dopuścił się skarżący nie ma związku z bronią bądź ochroną życia lub zdrowia ludzkiego. Według ustawodawcy skazanie za każde przestępstwo umyślne sankcjonowane jest orzeczeniem o cofnięciu pozwolenia na broń.

Powyższe koresponduje z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle których warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenia zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (zob. wyrok NSA z 30 października 2008 r., II OSK 1296/07, LEX nr 513991). Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju niż prawa podmiotowego, w związku z czym od osoby takie pozwolenie posiadającej, wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania nie budzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego (wyrok NSA z 28 października 2011 r., II OSK 1562/10, LEX nr 1151922).

Dokonując analizy przepisów prawa, które legły u podstaw wydania skarżonej decyzji, należy mieć także na względzie to, iż w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zawarowane jedynie dla ogólnie ujmowanej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych. Skoro więc omawiane uprawnienie stanowi wyjątek od reguły, to takie ustalenie prowadzi do konkluzji, iż przepisy regulujące przedmiotową kwestię, winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Wykładnia zaś przepisów ustawy o broni i amunicji powinna zmierzać w kierunku zawężającym zamiast rozszerzającym.

Podkreślić także należy, iż ustawodawca przy tworzeniu przepisów prawa postępuje w sposób racjonalny. Nowo wprowadzane uregulowania winny więc pozostawać w spójności z generalnymi regulacjami dotyczącymi konkretnej materii. Stąd więc należało założyć, że racjonalny ustawodawca, tworząc przepisy dotyczące materii stanowiącej wyjątek od reguły, iż praw do posiadania broni palnej nie mają obywatele, a jeśli mają to tylko w szczególnych okolicznościach i tylko spełniając restrykcyjne wymogi, nie dopuściłby do sytuacji, by dostęp do broni palnej pozostawić osobom, które swym postępowaniem wykazały pełny brak odpowiedzialności. Tak zaś należy oceniać każdego, kto w stanie nietrzeźwości porusza się po drodze publicznej, sprowadzając tym samym zagrożenie dla życia czy mienia innych użytkowników tej drogi.

Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy Policji dokonały prawidłowej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji i prawidłowo go zastosowały. Nie naruszyły przy tym wskazanych w skardze przepisów procesowych, bowiem wbrew argumentacji przedstawionej w skardze, organy orzekające w sprawie nie musiały prowadzić postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia cech osobowościowych skarżącego, jego postawy społecznej, zachowania się w kole łowieckim, itp.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy stwierdzić, iż jest on zupełnie chybiony, albowiem Komendant Główny Policji nie może tych przepisów stosować. Powołana ustawa procesowa przewiduje tryb autokontroli zaskarżonej decyzji w art. 54 § 3 stanowiąc (zd. pierwsze), iż organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W niniejszej sprawie jednak przesłanki warunkujące wdrożenie trybu autokontroli nie zaistniały, choć ich ocena należy do organu wydającego zaskarżoną decyzję.

Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.