Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 543/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.89 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją znak: [...] z [...]r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. znak: [...] z [...]r., wymierzającą skarżącemu K.R. karę pieniężną w wysokości [...] zł za urządzanie gier na automatach bez koncesji na prowadzenie kasyna gry.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że 12 lipca 2013r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w K., przeprowadzili czynności kontrolne w lokalu "A", położonym w D., w którym działalność gospodarczą prowadził skarżący.

W wyniku przeprowadzonych czynności, stwierdzili w lokalu włączone do zasilania i gotowe do gry, dwa automaty do gier o nazwach: HOT SPOT oraz VEGAS MULTIGAME. Ww. urządzenia nie posiadały numerów zezwoleń, poświadczeń rejestracji GL-1 , regulaminów gry, numerów fabrycznych, informacji o zakazie gry osobom poniżej 18-ego roku życia. Automaty do gry poddano oględzinom zewnętrznym oraz przeprowadzono na nich gry kontrolne ( eksperymenty). Skarżący obecny w lokalu wraz z pracownikiem (barmanką) oświadczył, że nie posiada kluczy, pilotów, ani żadnych dokumentów (w tym umów) do ww. urządzeń. Przedstawił natomiast wydruk Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynikało, że z dniem 12 lipca 2013r. powinien zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej w kontrolowanym lokalu. Zarówno skarżący, jak i jego pracownica odmówili złożenia wyjaśnień, jak i zapoznania się ze sporządzoną na potrzeby kontroli dokumentacją.

Z przeprowadzonej kontroli funkcjonariusze sporządzili protokół stwierdzając w jego treści, że gry na znajdujących się w lokalu urządzeniach wypełniają definicję gier na automatach do gier, o której mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

W związku z ustaleniami dokonanymi podczas kontroli Naczelnik Urzędu Celnego w K., wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie w sprawie wymiaru kary pieniężnej, w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry i wezwał stronę do wskazania, kto jest właścicielem automatów, przedstawienia umów, na podstawie których wstawiono przedmiotowe automaty do lokalu i dokumentów, na podstawie których rozliczała się z właścicielami automatów.

Pismem z 27 stycznia 2015r. pełnomocnik strony poinformował, że właścicielem zabezpieczonych automatów była Firma "B" sp. z o.o. z siedzibą w K.. Skarżący wynajął powierzchnię 4 m2 w lokalu firmie " C" sp. z o.o., która miała wstawić do lokalu automaty koncesjonowane - do czego posiadała stosowne zezwolenie. Natomiast "C" sp. z o.o. zawarła umowę podnajmu ze Spółką "B" sp. z o.o., która 12 lipca 2013r. wstawiła przedmiotowe automaty do lokalu pomimo tego, że skarżący informował o zakończeniu działalności w przedmiotowym lokalu. Do pisma załączył umowę najmu z 12 lipca 2013r. zawartą pomiędzy skarżącym (wynajmującym ), a sp. z o.o. C i pomiędzy "C" sp. z o.o. (wynajmującym ) a sp. z o.o. "B" - najemcą lokalu.

Na wezwanie organu pismem z 3 sierpnia 2015r. spółka "C" w likwidacji udzieliła wyjaśnień, że nie podpisywała umowy najmu powierzchni z lokalem o nazwie "A", nie podpisywała umowy najmu z "B" sp. z o.o. na najem powierzchni w lokalu, zatem nie rozliczała się z właścicielem lokalu. Nie wstawiła automatów do w/w lokalu, automaty o nazwach VEGAS MULTIGAME, HOT SPOT są trudne do zweryfikowania, ponieważ podano same nazwy a w Spółce funkcjonowało nazewnictwo plus numeracja. zgodnie z informacjami wskazanymi powyżej.

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...]r. organ wymierzył stronie karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w kwocie [...] zł, od której strona wniosła odwołanie.

Postanowieniem z [...]r. znak [...] organ dopuścił jako dowód w sprawie wyrok Sądu Rejonowego w D. z [...]r., sygn. akt [...].

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 2 ust. 3, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2 oraz art. 91 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009r. Nr 201 poz. 1540 z późn.zm. ) w brzmieniu obowiązującym w dniu zaistnienia zdarzenia, tj. w dniu przeprowadzenia kontroli, podczas której stwierdzono urządzenie gier na automatach poza kasynem gry, gdyż w polskim porządku prawnym obowiązuje zasada działania nowego prawa wprost, która powoduje, że do zdarzeń prawnych stosuje się te przepisy prawa, które obowiązują w chwili ich zaistnienia.

Istotnym zagadnieniem przy wymierzaniu kary pieniężnej jest spełnienie przez dane urządzenie wymogów automatu do gry w rozumieniu ustawy oraz ustalenie osoby urządzającej grę poza kasynem.

W kwestii charakteru urządzeń organ wskazał, że w ramach czynności kontrolnych funkcjonariusze celni przeprowadzili eksperyment polegający na rozegraniu gier kontrolnych, w wyniku czego stwierdzili, że uruchomienie gier następowało po wciśnięciu przycisku "start" w dowolnym momencie. Późniejsza gra odbywała się samoczynnie. Samoczynnie następowało też zakończenie gry, a grający nie miał wpływu na końcowy układ ikon na bębnach. (...). Nadto urządzenie wypłaciło 1 monetę pięciozłotową (...).

W wyniku przeprowadzonego i opisanego, przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w K., eksperymentu na ww. urządzeniach udowodnione zostało - czego strona nie kwestionuje - że automaty do gier jak i sam przebieg gier przeprowadzonych na nich, wypełniają definicję gier, o której mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którą grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

Drugim istotnym elementem, niezbędnym dla wymierzenia kary pieniężnej, jest określenie podmiotu urządzającego grę na automatach poza kasynem gry.

Organ dopuścił jako dowód w sprawie wyrok Sądu Rejonowego w D. z [...]r. sygn. akt [...] uniewinniający skarżącego od popełnienia zarzucanego mu czynu, stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego i orzekającego o zwrocie oskarżonemu dowodów rzeczowych w postaci automatów do gry Vegas Multigame i Hot Spot bez numerów fabrycznych i środków pieniężnych ujawnionych w ww. automatach.

Dalej organ stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów w postaci: dokumentnej i księgowej spółki "B", przesłuchania prezesa zarządu lub innego pracownika spółki "B", umowy najmu zawartej z ww. spółką jak i przesłuchania strony na okoliczność wykazania, że podmiotem urządzającym i prowadzącym gry była spółka "B", a nie strona było zbędne, albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił w ocenie organu odwoławczego na ustalenie, kto był podmiotem urządzającym gry na automatach znajdujących się podczas kontroli w lokalu.

Z materiału dowodowego wynika, że skarżący zamierzał w dniu kontroli tj. 12 lipca 2013r. zakończyć działalność. Z zeznań z 16 września 2013r. wynika, że w dniu kontroli przyszło do kontrolowanego dwóch nieznanych mu mężczyzn i przywiozło mu automaty do gier, wnosząc je i nie zostawiając kluczy oraz żadnej dokumentacji, a także podłączając je do prądu. Ponadto wynika, że kontrolowany nie podpisał żadnej umowy na ich wstawienie i nie wiedział do kogo należą. Kontrolowany zeznał, że nie chciał tych automatów bo kończył działalność, ale oni powiedzieli, że je zostawią. Z zeznań z 4 maja 2015r. wynika, że w dniu kontroli przedstawiciel firmy nieznanej kontrolującemu przywiózł urządzenia. Kontrolowany, nie chcąc tych urządzeń, z uwagi na to, że zakończył działalność, podpisał umowę na prośbę przedstawiciela nieznanej firmy, informując, że "umowa przestaje wiązać z momentem przekazania przeze mnie lokalu..." spółdzielni, które była jego właścicielem. Kontrolowany zeznał także, że zawarł umowę z firmą "C" sp. z o.o. podpisaną w 12 lipca 2013r. na wstawienie urządzeń z zaznaczeniem, że od godz. 10:00 zdaje lokal i nie będzie jego najemcą i tym samym osobą uprawnioną do dysponowania jego powierzchnią. Zeznał również, że w 12 lipca 2013r. przekazał lokal do spółdzielni, w związku z czym nie doszło do wypełnienia warunków podpisanej przez niego umowy.

Spółka "B" wzywana kilkukrotnie do potwierdzenia faktu zawarcia umowy ze - wskazaną przez stronę - spółką "C" i przedstawienia dokumentów dotyczących rozliczeń z właścicielem lokalu, nie udzieliła odpowiedzi. "C" sp. z o.o. wyjaśniła natomiast, przy piśmie z 3 sierpnia 2015r., że nie podpisywała umowy najmu powierzchni z lokalem o nazwie "A", a także ze spółką "B" na najem i że nie wstawiła automatów do ww. lokalu.

Wobec powyższego organ doszedł do przekonania, że nie znajduje potwierdzenia teza, że spółka "B" była właścicielem automatów i urządzała na nich gry. Przyjął natomiast - w świetle zeznań strony, które ocenił jako niespójne i pozbawione logiki, jak i całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym także ustaleń kontrolnych - że to nie kto inny tylko skarżący był na dzień kontroli podmiotem "urządzającym gry" na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, albowiem w tym dniu dysponował tymi automatami. Przy czym strona nie kwestionuje, że na automatach znajdujących się w lokalu były urządzane gry hazardowe. Zawarte w dniu kontroli tj. 12 lipca 2013 r. umowy najmu pomiędzy stroną, a spółką "C" sp. z o.o. oraz spółką "C" i "B", na które wskazuje strona i przedstawia je do sprawy jako dowody potwierdzające jej stanowisko, że właścicielem automatów znajdujących się w lokalu była spółka "B", która urządzała na nich gry - w świetle złożonych przez spółkę "C" w 3 sierpnia 2015r. wyjaśnień, że nie zawierała umowy z "B" - okazały się nieprawdziwe.

Organ przytoczył treść art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i stwierdził, że warunki do urządzania gier poza kasynem gry stworzył skarżący, dlatego też został uznany za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry.

Organ odwoławczy włączył do akt postępowania dowód w postaci prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w D., Wydział [... Karny z [...]r., sygn. akt [...], uniewinniającego stronę od zarzucanego mu czynu, stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego i orzekającego o zwrocie ww. oskarżonemu dowodów w postaci automatów do gry jak i środków pieniężnych, ujawnionych w tych automatach. W dopuszczonym w sprawie wyroku Sąd stwierdził, że automaty zostały zabezpieczone w lokalu wynajmowanym przez oskarżonego, a nie przedstawił on żadnej, uznanej za wiarygodną i prawdziwą umowy, z której wynikałoby, iż faktycznym właścicielem przedmiotowych automatów jest osoba trzecia. Sąd uznał, iż nie zachodzą wątpliwości co do własności tych automatów, jak i zabezpieczonych w tych urządzeniach środków pieniężnych. Przedłożona umowa rzekomo zawarta ze Spółką "C" była wyłącznie przyjętą przez oskarżonego linią obrony. Z tych też względów Sąd orzekł o zabezpieczonych dowodach rzeczowych, zwracając je oskarżonemu, u którego dokonano ich zatrzymania.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, że w sprawie zostało wykazane, że podmiotem urządzającym gry na automatach - w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych - poza kasynem gry był skarżący.

Na to rozstrzygnięcie skarżący wywiódł skargę do sądu administracyjnego.

W skardze wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji - z uwagi na naruszenie przepisów postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji przedstawiciel strony skarżącej zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że za urządzającego gry na automatach można uznać wynajmującego powierzchnię lokalu, jedynie w związku z faktem zawarcia przez niego umowy najmu, w sytuacji gdy powyższe nie realizuje znamion urządzania gier na automatach;

2. zignorowanie przez organ jednolitej w chwili obecnej linii orzeczniczej wojewódzkich sądów administracyjnych, zgodnie z którą sama okoliczność podpisania umowy najmu lokalu nie rodzi odpowiedzialności wynajmującego z tytułu urządzania gier na automatach;

3. zignorowanie przez organ, że z dniem 12 lipca 2013 roku skarżący nie był już posiadaczem przedmiotowego lokalu, gdyż 12 lipca 2013 roku na skutek wypowiedzenia umowy najmu "przekazał lokal do spółdzielni lokalowej". Tym samym skarżący nie był osobą upoważnioną do zawarcia umowy podnajmu przedmiotowego lokalu i w konsekwencji umowa nie została zawarta;

4. zignorowanie przez organ treści załączonych do akt sprawy umów najmu, z których wynika, że automaty pozostawały w wyłącznej dyspozycji firmy "B" sp. z o.o;

5. rażące naruszenie treści artykułu 89 ustawy o grach hazardowych poprzez bezpodstawne wymierzenie kary pieniężnej w stosunku do osoby, która poza podpisaniem umowy na wynajem powierzchni lokalu nie miała nic wspólnego z działalnością prowadzoną przez najemcę;

6. rażące naruszenie treści art. 659 i nast. k.c. przez brak zrozumienia instytucji prawa cywilnego, którą jest umowa najmu;

7. art. 122 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. - dalej: "o.p." przejawiające się w niepodjęciu działań w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, polegające na nieprzeprowadzeniu szeregu dowodów, które pozwoliły na ustalenie osoby faktycznie urządzającej gry w przedmiotowym lokalu, to jest dowodów z dokumentacji księgowej spółki "B", z przesłuchania Prezesa Zarządu ww. spółki i bezzasadne przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy przeprowadzenie tych dowodów, jak i przesłuchanie strony na okoliczność, że podmiotem urządzającym i prowadzącym gry była spółka "B", a nie skarżący było zbędne;

8. bezzasadne przyjęcie przez organ, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, kto był podmiotem urządzającym gry na automatach znajdujących się podczas kontroli w lokalu z jednoczesnym przyjęciem, że osobą taką był skarżący w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie tylko nie potwierdza powyższego, ale wręcz pozostaje z powyższym w sprzeczności;

9. art. 122 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. - dalej: "o.p." przejawiające się w niepodjęciu działań w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, poprzez całkowite zignorowanie przez organ konieczności wykazania świadomości w działaniu skarżącego w sytuacji, gdy powyższe ustalenie jest niezbędne dla uznania skarżącego za urządzającego gry na kwestionowanych automatach.

10. naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie zasady, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, w sytuacji gdy żaden przepis prawa nie zezwalał w dacie wydania decyzji przez organ na orzekanie w przedmiocie wymierzenia decyzją kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł od każdego automatu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej braki formalne w postaci braku pełnomocnictwa ewentualnie o jej oddalenie w sytuacji uzupełnienia braków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach swych kompetencji, wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Nadto należy podkreślić, że w myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej przywoływanej jako "p.p.s.a.") sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym 12 lipca 2013r. czyli w dacie kontroli (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 471) – dalej powoływana jako "u.g.h.", grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Natomiast po myśli art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 – czyli w przypadku gier na automatach - wynosi 12 000 zł od każdego automatu.

Odnosząc te ramy prawne do ustalonego stanu faktycznego Sąd stwierdza, że sporne automaty odpowiadają swymi cechami regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Stanowisko to znajduje oparcie w poczynionych w sprawie ustaleniach, bazujących na zgromadzonych dowodach, obejmujących m.in. wynik eksperymentu procesowego tj. gier kontrolnych, które zostały rozegrane na każdym z kwestionowanych urządzeń, a których przebieg opisano w protokole z eksperymentu procesowego.

W ramach przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu, polegającego na odtworzeniu gry na spornych automatach stwierdzono m.in., że urządzenia umożliwiały grę po wpłaceniu pieniędzy; gracz decydował tylko o wyborze gry i jej rozpoczęciu, nie miał natomiast żadnego wpływu na uzyskanie wygrywającej kombinacji na urządzeniach (układ symboli tworzył się zupełnie przypadkowo - losowo). Urządzenia oferowały wygrane w postaci pieniędzy. Kontrolowany lokal nie był kasynem gry. Ustaleń tych nie kwestionuje zresztą sam skarżący.

Osią sporu w niniejszej sprawie jest uznanie skarżącego za urządzającego gry, gdyż on sam twierdzi, że był tylko najemcą lokalu od Spółdzielni na potrzeby własnej działalności gospodarczej, a jednocześnie jako wynajmujący zawarł umowę najmu (właściwie podnajmu) ze Spółką "C", która z kolei wynajęła część lokalu "B" Sp. z o.o. i to ona była podmiotem urządzającym gry.

Takiemu twierdzeniu organy nie dały jednak wiary i w przekonaniu Sąd orzekającego jest to stanowisko zasadne, gdyż znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, natomiast wyjaśnienia skarżącego należy ocenić jako niewiarygodne i pozbawione logiki i nastawione na uniknięcie kary pieniężnej za naruszenie u.g.h.

Strona twierdzi bowiem, że 12 lipca 2013r. kończyła działalność gospodarczą i opuszczała lokal i to twierdzenie zasługuje na wiarę w świetle wydruku z CEIDG i korespondencji z właścicielem lokalu tj. "D". W takim razie zawieranie umowy podnajmu w dniu opuszczenia lokalu ocenić należy jako całkowicie nieracjonalne i niczemu nie służące. Równie niewiarygodne jest twierdzenie, że automaty wstawili jacyś nieznani mężczyźni mimo, że byli uprzedzeni przez stronę o tym, że w tym samym dniu lokal opuszcza. Trudno bowiem uwierzyć, że ktoś pozostawia urządzenia posiadające przecież znaczną wartość komuś, kto sobie tego rzekomo kategorycznie nie życzy i wiadomo że opuści lokal przekazując go właścicielowi, który o urządzeniach również nic nie wie, a zatem, że dostęp do lokalu i znajdujących się w nim urządzeń może być utrudniony.

Nadto zauważyć trzeba, że w chwili rozpoczęcia kontroli w lokalu nie było żadnych innych osób niż skarżący i jego znajoma pomagająca mu w spisywaniu towarów i uprzątaniu lokalu, a automaty były włączone i gotowe do gry, wobec czego zasadne jest dokonane przez organy ustalenie, że urządzającym gry w rozumieniu u.g.h. był skarżący.

Z uwagi na powyższe nie mogły odnieść skutku te spośród zarzutów skargi, które odnosiły się do rzekomego zawarcia umowy najmu lokalu przez stronę jako wynajmującego, niepełnego postępowania dowodowego i będącego jego skutkiem wadliwego ustalenia podmiotu urządzającego gry.

Wreszcie zauważyć należy, że wyrok Sądu Rejonowego w D. mimo, że uniewinnił oskarżonego czyli stronę niniejszego postępowania od zarzutu popełnienia przestępstwa karno-skarbowego z art. [...] k.k.s., to jego uzasadnienie w pełni potwierdza zasadność stanowiska organu. Sąd bowiem jasno w nim wskazał, że twierdzenie o rzekomym zawarciu umowy najmu jest nielogiczne i stanowi jedynie przyjętą przez oskarżonego linię obrony. Dlatego umowę zawartą między skarżącym a "C" Sp. z o.o. ocenił jako fikcyjną i nierzetelną w świetle zakończenia działalności przez stronę z dniem jej zawarcia. Sąd przyjął także, że nie sposób przyjąć, aby skarżący i jego znajoma nie zainteresowali się nowym sprzętem wnoszonym do lokalu, którego jeszcze nie wydali właścicielowi. Z drugiej strony w sytuacji, gdyby były wniesione w związku z umową zawartą tego samego dnia, znajoma przebywająca wówczas w lokalu coś by o tym wiedziała. Fakt, że to skarżącemu Sąd zwrócił dowody rzeczowe w postaci automatów również wskazuje, że to jego uznał za osobę uprawnioną do ich posiadania.

Sąd orzekający w pełni podziela ocenę stanu faktycznego sprawy, dokonaną w wyroku Sądu Rejonowego w D. i przyjmuje ją za własną.

Natomiast jedyną okolicznością, której skutkiem było uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia czynu z art. 107 k.k.s, był brak notyfikacji przepisów u.g.h. Komisji Europejskiej, który jednak dla powstania odpowiedzialności za delikt administracyjny nie ma żadnego znaczenia w świetle uchwały NSA o sygn. II GPS 1/16.

Rozwijając powyższe stwierdzenie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów 16 maja 2016 r. podjął uchwałę o sygn. akt II GPS 1/16, o treści:

1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.

2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.).

Powołana uchwała jest tzw. uchwałą abstrakcyjną, podjętą w składzie 7 sędziów NSA i posiada ogólną moc wiążącą na podstawie art. 269 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.- dalej zwana: p.p.s.a.). Stosownie do powołanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

Sąd orzekający w pełni podzielił pogląd zaprezentowany w w/w uchwale i nie przedstawił w tej sprawie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w drodze kolejnej uchwały składowi siedmiu sędziów. Powyższe oznacza, że jest związany poglądem wyrażonym w uchwale. Powołany art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Powołaną wyżej uchwałą z 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie rozstrzygnął wątpliwości dotyczące stosowania ustawy o grach hazardowych i nakładania kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem. W uchwale tej NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Co więcej, urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r. także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Nie bez znaczenie pozostaje fakt poddania notyfikacji nowelizacji ustawy o grach hazardowych z 15 czerwca 2015r., która weszła w życie 3 września 2015 r. Obejmowała ona również art. 14 ust. 1, którego nowe brzmienie w istocie nie zmieniło regulacji obowiązującej uprzednio.

W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA jednoznacznie wskazał, że za uzasadnione uznać należy to podejście interpretacyjne do spornej w sprawie kwestii, którego rezultat prowadzi do wniosku, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Wyjaśnił także, że relacji między sankcją administracyjną a deliktem prawa administracyjnego towarzyszy założenie, że (pieniężna) kara administracyjna nakładana jest wobec podmiotu dopuszczającego się deliktu bez związku z jego zawinieniem, albowiem odpowiedzialność za ten delikt ma charakter obiektywny. Z tego wynika, że instytucja kary administracyjnej stanowi nieodłączny element przymusu państwowego, który polega na stosowaniu przymusu typu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacjach dotyczących wykonywania nakazów bądź przestrzegania zakazów ustanowionych przez administrację albo wprost wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Aktywność administracji publicznej w omawianej sferze zawsze więc będzie/jest determinowana prawnym obowiązkiem podjęcia skutecznych działań zmierzających do pełnej ich realizacji i doprowadzenia do stanu korespondencji zaistniałych stanów, sytuacji, czy zdarzeń z obowiązującymi aktami normatywnymi. Administracyjna kara pieniężna stanowi dolegliwość za popełniony delikt administracyjny, przez który należy rozumieć czyn polegający na bezprawnym działaniu lub bezprawnym zaniechaniu podjęcia nakazanego działania, skutkujący naruszeniem norm prawa administracyjnego i zagrożony sankcją administracyjną. W konsekwencji kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h., rekompensuje nieopłacony podatek od gier i inne należności uiszczane przez legalnie działające podmioty. Celem tej kary nie jest więc odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, ale przede wszystkim restytucja niepobranych należności i podatku od gier, a także prewencja. Kara pieniężna jest więc reakcją ustawodawcy na fakt czerpania zysków z nielegalnego urządzania gier hazardowych przez podmioty nieodprowadzające z tego tytułu podatku od gier, należności i opłat. Karze pieniężnej podlega przy tym zarówno 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia – od 14 lipca 2011 r. także bez dokonania zgłoszenia lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.

Z tego jasno i wyraźnie wynika, że ustawodawca penalizuje zasadniczo (dwa) różne rodzaje nagannych i niepożądanych zachowań, stanowiących dwa odrębne delikty prawa administracyjnego. Stąd też nie bez powodu - gdy odwołać się do argumentu racjonalności działań prawodawcy oraz zasady określoności przepisów prawa represyjnego - ich znamiona podmiotowe oraz przedmiotowe, w celu zindywidualizowania tych deliktów w zakresie odnoszącym się do penalizowania naruszeń odrębnych od siebie sankcjonowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, ustawodawca opisał w wyraźnie różny i odbiegający od siebie sposób. Dlatego też w świetle jednoznacznej treści przywołanego przepisu, za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą, uznać należy po pierwsze, fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5 u.g.h., a po drugie ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry. Z powyższego wynika, że na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach.

Nie można także pominąć, że TSUE w wyroku z 13 października 2016 r. sygn. C-303/15 orzekł, że artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 lipca 1998 r. należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu. Dodał przy tym, że nie należy uznać art. 6 ust. 1 u.g.h. za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34, ponieważ zezwolenie wymagane przez ten przepis krajowy na urządzanie gier hazardowych stanowi warunek nałożony względem prowadzenia działalności w zakresie organizowania takich gier w odróżnieniu od art. 14 ust. 1 tej ustawy, który ustanawia warunki względem danych produktów, zakazując ich użytkowania poza kasynami gry. Dodał dalej, że zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem, przepisy krajowe, które ograniczają się do ustanowienia warunków zakładania przedsiębiorstw lub świadczenia usług przez przedsiębiorstwa, jak na przykład przepisy poddające wykonywanie jakiejś działalności zawodowej uprzedniemu uzyskaniu zezwolenia, nie stanowią przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 (podobnie wyrok z 4lutego 2016 r., Ince, C-336/14, EU:C:2016:72, pkt 76 i przytoczone tam orzecznictwo). W konsekwencji TSUE stwierdził jednoznacznie, że przepis taki jak art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie stanowi "przepisu technicznego" w rozumieniu dyrektywy 98/34.

Odnośnie zarzutu wyrażonego w punkcie 10 skargi, a dotyczącego tego, że w dacie wydania decyzji żaden przepis prawa nie pozwalał na wymierzenie decyzją kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł od każdego automatu, stwierdzić należy, że również nie jest on usprawiedliwiony, a organy zasadnie w niniejszej sprawie działały na podstawie przepisów z daty zdarzenia. Ustawa nowelizująca u.g.h. nie przewidziała przepisów o charakterze intertemporalnym. W takim zaś przypadku - zdaniem Sądu orzekającego - ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę. Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17.10.2012 r. (II GSK 1354/11; dostępny: CBOSA), że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji, jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe, czego nie uczynił odnośnie regulacji art. 89 u.g.h. W przedmiotowej sprawie stan prawny i faktyczny dotyczący naruszenia przez spółkę zasad prowadzenia gier hazardowych został ukształtowany w całości przed wejściem w życie wspomnianej przez skarżącą zmiany ustawy (u.g.h.). Przyjęcie założenia przeciwnego i zastosowanie do skutków prawnych działań podmiotów prawa przepisów nie obwiązujących w dacie podejmowania tych działań mogłoby skutkować naruszeniem zasady lex retro non agit. Strona bowiem podejmując określoną aktywność byłaby pozbawiona możliwości przewidzenia jej skutków prawnych, a takie założenie nie może się ostać w świetle zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Dlatego - w ocenie Sądu - miarodajny dla oceny skutków prawnych stanu stwierdzonego przez funkcjonariuszy celnych w dacie kontroli jest stan prawny obowiązujący w tym dniu.

Nie można przy tym pominąć i tego, że znowelizowane przepisy u.g.h. zaostrzyły wymiar kary pieniężnej (obecnie wynosi ona 100 000 zł). Zastosowanie retroaktywne nowych przepisów – niezależnie od argumentów już wyżej wskazanych – nie tylko naruszałoby zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ale narażało stronę na daleko bardziej dotkliwe sankcje.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy prawidłowo zastosował - obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa - regulacje art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiące, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz że wysokość tej kary wynosi 12 000 zł od każdego automatu.

Równie niezasadny jest zarzut wyrażony w pkt. 7 skargi, a odnoszący się do odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów. Na organie ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego, ale nie jest on nieograniczony, bo w takim przypadku zakończenie każdego postępowania byłoby praktycznie niemożliwe. Zdaniem Sądu obciąża on organ tylko do momentu uzyskania pewności co do stanu faktycznego. Natomiast na podstawie dowodów już zgromadzonych organ ustalił, że umowa pomiędzy "C" Sp. z o.o. a "B" była fikcyjna, bo sama Spółka "C" zaprzeczyła, aby ją zawarła, zatem dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nakierowanego na badanie okoliczności związanych z tą Spółką (jej dokumentacji księgowej, przesłuchania prezesa itp.) istotnie było zbędne.

Wbrew stanowisku strony dla wymierzenia kary za delikt administracyjny nie jest konieczne wykazanie świadomości w działaniu strony. Odpowiedzialność ta powstaje na innych zasadach niż obowiązujące w prawie karnym, ma charakter obiektywny i niezależny od winy. Z tego względu także zarzut wyrażony w pkt 9 skargi nie mógł być uwzględniony.

Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.) Sąd oddalił skargę.