Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 171/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 693
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./,, prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonym miejscu. Pojęcie "służby" wiąże się z wyznaczeniem na odpowiednie stanowisko służbowe.

Pojęcie "służby" w rozumieniu tego artykułu nie można utożsamiać z powierzeniem pełnienia określonych zadań, czy wykonywaniem obowiązków przypisanych do danego stanowiska.

TEZY

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./,, prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonym miejscu. Pojęcie "służby" wiąże się z wyznaczeniem na odpowiednie stanowisko służbowe.

Pojęcie "służby" w rozumieniu tego artykułu nie można utożsamiać z powierzeniem pełnienia określonych zadań, czy wykonywaniem obowiązków przypisanych do danego stanowiska.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski, Henryk Dolecki (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Józefa M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 października 2004 r. sygn. akt II SA/Bd 821/04 w sprawie ze skargi Józefa M. na decyzję Dowódcy (...) Okręgu Wojskowego w B. z dnia 6 lipca 2004 r. (...) w przedmiocie wypłaty różnicy uposażenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Józefa M. na decyzję Dowódcy (...) Okręgu Wojskowego z dnia 6 lipca 2004 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Jednostki z dnia 21 maja 2004 r. odmawiającej wypłaty różnicy uposażenia oraz innych należności z tym związanych.

W uzasadnieniu wyroku podano, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki stwierdzając, że do dnia zwolnienia ze służby Józef M. zajmował stanowisko Szefa Wydziału Operacyjno-Rozpoznawczego Szefostwa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa POW, na którym przysługiwało uposażenie z grupy U-12, natomiast nie został wyznaczony na stanowisko Szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa POW, na którym przysługiwało uposażenie z grupy U-9. Pełnił zatem tylko czasowo obowiązki na tym stanowisku. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ żołnierz zawodowy pełni służbę w jednostce organizacyjnej resortu Obrony Narodowej po wyznaczeniu na odpowiednie stanowisko służbowe. Nie jest więc wystarczające faktyczne wykonywane obowiązków przypisanych do danego stanowiska. Decydujące znaczenie ma formalne wyznaczenie dokonywane przez właściwy organ wojskowy, w zależności od posiadanego przez żołnierza stopnia wojskowego. Stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./, żołnierz otrzymuje uposażenie według stopnia oraz według zajmowanego stanowiska. Oznacza to, że pojęcie uposażenia według zajmowanego stanowiska, sprowadza się wyłącznie do uposażenia otrzymywanego na stanowisku, na które żołnierz zawodowy został formalnie wyznaczony, nawet jeżeli faktycznie wykonywane zadania służbowe są jedynymi. Poza tym par. 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./ stanowi, że czas pełnienia służby przez żołnierza zawodowego liczy się od dnia, w którym żołnierz rozpoczyna wykonywanie zadań służbowych na stanowisku, na które został on wyznaczony. To również przemawia za tym, że faktyczne wykonywanie określonych zadań, bez jednoczesnego wyznaczenia na stanowisko służbowe, do którego zadania są przypisane, nie jest wystarczające do uznania, że żołnierz rozpoczął pełnienie obowiązków na tym stanowisku. Wyznaczenia na dane stanowisko dokonuje organ wojskowy w drodze decyzji administracyjnej, a fakt takiego wyznaczenia musi zostać odnotowany w rozkazie dziennym dowódcy jednostki wojskowej, w której mieści się stanowisko /par. 57 ust. 1 i par. 59 ust. 1 cyt. rozporządzenia MON/. Skoro płk Józef M. zajmował od 3 września 1998 r. stanowisko służbowe Szefa Wydziału - Zastępcy Szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa POW, do którego była przypisana stawka uposażenia według grupy U-12 i nigdy nie została wydana decyzja administracyjna właściwego organu wojskowego o wyznaczeniu odwołującego się na stanowisko Szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa POW, to nie ma podstaw do naliczania uposażenia według grupy U-9. Dowódca POW polecił wyłącznie wykonywanie dodatkowych obowiązków, zatem jedynym należnym uposażeniem było to, które naliczono według grupy U-12.

Zdaniem organu odwoławczego faktyczne wykonywanie obowiązków przypisanych do danego stanowiska, nawet jeżeli były to jedyne obowiązki wykonywane przez żołnierza i nawet jeżeli w drodze rozkazu ich wykonywanie polecił przełożony dowódca, nie wystarcza aby uznać, że uposażenie na tym stanowisku jest uposażeniem należnym. W konsekwencji brak jest też podstaw do wypłaty innych gratyfikacji bezpośrednio związanych z innym uposażeniem, jak różnica pomiędzy otrzymaną nagrodą roczną według grupy U-12 a tą, która przysługiwałaby, gdyby Józef M. był wyznaczony na stanowisko, na którym przysługiwała grupa U-9.

Skarżący nie zgodził się stanowiskiem organu odwoławczego i wniósł skargę do Sądu administracyjnego zarzucając naruszenie prawa procesowego przez zastosowanie ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./, pomimo braku odniesienia ustawowego. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 7 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./, naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez nie zachowanie zasady sprawiedliwości społecznej oraz art. 32 Konstytucji i zasady równości obywateli wobec prawa, błędne zrozumienie treści odwołania od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej (...) z 21 maja 2004 r. (...) oraz nieuwzględnienie wszystkich okoliczności znanych organowi z urzędu. Skarżący wskazał, że jedyną podstawą, którą organy powinny brać pod uwagę jest ustawa z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy. Ustawa nie precyzuje żadnych dodatkowych warunków ani nie odsyła do innych ustaw czy rozporządzeń w kwestiach nieuregulowanych, zatem powinien mieć zastosowanie art. 7 tej ustawy. Naruszeniem prawa jest odwoływanie się organu do ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonym miejscu i to wyznacza powstanie prawa, a nie wydanie rozkazu personalnego stosownie do par. 45 ust. 1 rozporządzenia MON z 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący stawił się do pełnienia obowiązków szefa WRiA Dowództwa POW 15.03.2001 r. i wykonywał je do 31.12.2001 r. Powierzono mu pełny zakres kompetencji i obarczono całkowitą odpowiedzialnością za realizację obowiązków. Potwierdza to rozkaz z 13.06.2001 r., gdzie nazywano skarżącego "szefem rodzajów wojsk" co oznacza m.in. Szefa WRiA. Skarżący odwołał się też do ogólnie obowiązującej zasady, że wynagrodzenie należy się za pracę faktycznie wykonaną, a skoro wykonywał obowiązki na dwóch stanowiskach, to należy przyjąć, że wynagrodzenie należy się za pracę wykonywaną na stanowisku wyżej opłacanym. Takie rozumienie jest wyrazem konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.

Odnosząc się do poniesionych zarzutów Sąd I instancji wyjaśnił na wstępie, że w dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie nowa ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. nr 179 poz. 1750/. Na mocy art. 189 utraciła moc ustawa z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./. Doszło też do szeregu zmian m.in. w ustawie z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./. Zakres zmian w odniesieniu do ustawy o uposażeniu żołnierzy określono w art. 159 ustawy. W art. 188 ustawy przyjęto, że przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, pomimo uchylenia lub zmiany, pozostają w mocy do czasu zastąpienia ich przepisami wydanymi na podstawie nowej ustawy, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2005 r. Zaskarżona decyzja została wydana 6 lipca 2004 r. Na dzień wydania decyzji nie wprowadzono nowych przepisów wykonawczych, a zatem do rozpoznania przedmiotowej sprawy właściwe są przepisy ustawy o uposażeniu żołnierzy z 17 grudnia 1974 r. i przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie oraz przepisy poprzednio obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z przepisami wykonawczymi. Wynika to z faktu, że postępowanie w sprawie odmowy wypłaty różnicy uposażeń zostało wszczęte przed wejściem w życie nowej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W przypadku takich spraw, nie zakończonych decyzją ostateczną przed 1 lipca 2004 r. prowadzi się je według przepisów dotychczasowych /art. 169 cyt. ustawy/. Zatem organ zastosował właściwe przepisy.

W celu zapewnienia żołnierzom szczególnego statusu i zagwarantowania należnych im praw i obowiązków stworzono dodatkowy system regulacji prawnych, tworzących wzajemnie uzupełniającą się całość. Brak więc podstaw do przyjęcia, że skoro sprawa dotyczy uposażenia należy wyłącznie stosować przepisy ustawy o uposażeniu żołnierzy. Taka teza byłaby słuszna, gdyby ustawa stanowiła jedyną i wystarczającą podstawę do oceny zasadności wniosku skarżącego, jednak przepisy tej ustawy nie zawierają wszystkich istotnych definicji i norm, gdyż funkcjonują w określonym zespole regulacji stanowiącym spójną całość.

W przedmiocie uposażeń ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w art. 58 ust. 2 wskazuje, że z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje jedno uposażenie i inne należności pieniężne, określone w ustawie o uposażeniu żołnierzy. Nie ma więc powodów do powrotnego odesłania w ustawie o uposażeniu żołnierzy do stosowania tej ustawy. Normy zawarte w obu ustawach stanowią część systemu, którego nie można traktować wybiórczo. Istota problemu sprowadza się do interpretacji art. 7 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy. Organ prawidłowo ocenił, że prawo do uposażenia jest konsekwencją wyznaczenia na odpowiednie stanowisko służbowe w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonym miejscu. Nie ma żadnej sprzeczności w uznaniu, że chodzi o stawienie się do pełnienia służby na odpowiednim stanowisku służbowym, którego szczególne zasady powołania i wykonywania określają właściwe przepisy. Uznanie za wystarczające do przyznania prawa do uposażenia wyłącznie stawienie się żołnierza do pełnienia służby na stanowisku, dla którego przewidziano wyższe uposażenie prowadziłoby hipotetycznie do możliwości zgłoszenia roszczeń o wypłatę kilku uposażeń, a w rozpatrywanej sprawie, do dwóch, co pozostaje w sprzeczności z art. 3 ustawy o uposażeniu żołnierzy i art. 58 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przewidujących możliwość uzyskania tylko jednego uposażenia. Zgodnie z przepisami, które mają zastosowanie w sprawie konieczne jest też powiązanie pojęcia "służby" z wyznaczeniem na odpowiednie stanowisko służbowe. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy pełni służbę w jednostce organizacyjnej resortu obrony narodowej po wyznaczeniu na odpowiednie stanowisko. Nie wystarcza przyjęcie, że z pojęciem "służby" w rozumieniu art. 7 ustawy o uposażeniu żołnierzy, należy utożsamić powierzenie pełnienia określonych zadań, czy wykonywanie nawet pełni obowiązków przypisanych do danego stanowiska.

W związku z tym nie ma podstaw do przyjęcia, że art. 7 ustawy o uposażeniu żołnierzy stanowi wystarczającą podstawę do przyznania skarżącemu uprawnień do wyższego uposażenia wobec faktycznego wykonywania obowiązków przypisanych do tego stanowiska. Żadna ratio legis nie przemawia za wyłączeniem przez art. 7 stosowania przepisów o wyznaczeniu na odpowiednie stanowisko jako warunku do przyznania określonej grupy uposażenia. Poza tym przez powierzenie dodatkowych obowiązków skarżący nie został pozbawiony dotychczasowego stanowiska, na które został uprzednio wyznaczony, zatem nie było sytuacji, w której utraciłby istniejące prawo do uposażenia. Samo powierzenie obowiązków nie oznacza wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe bez zachowania odpowiednich procedur. Skarżący i organ wiedzieli, że ewentualne zaliczenie stanowiska służbowego do określonej grupy uposażenia należy do Dyrektora Departamentu MON właściwego w sprawie uposażenia, co wynika z par. 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. nr 62 poz. 729/. To, że organ ten nie wyznaczył skarżącego na nowe stanowisko pomimo faktycznego pełnienia obowiązków przypisanych do stanowiska, dla którego przewidziano wyższe uposażenie nie daje podstaw organowi rozpatrującemu przedmiotowy wniosek do pomijania określonych przepisami skutków procedur wyznaczania na stanowisko i zaliczenia stanowisk służbowych do odpowiednich grup uposażenia. Poza tym przepisy przewidują możliwość powierzenia dodatkowych czynności zleconych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy i przyznają w takich sytuacjach odpowiednie uprawnienia do dodatkowego wynagrodzenia /art. 3 ust. 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy/.

Z uwagi na obowiązujące szczególne regulacje dotyczące statusu żołnierzy zawodowych brak podstaw do porównywania zasad wynagradzania pracowników cywilnych. W tym zakresie nie ma podstaw do uznania, że doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Józef M., zastąpiony przez adwokata. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości oraz merytoryczne rozpoznanie tej skargi, jej uwzględnienie i zmianę zaskarżonego orzeczenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy poprzez jego niewłaściwą wykładnię, prowadzącą do błędnego zastosowania ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r., w sytuacji gdy ustawa o uposażeniu żołnierzy nie zawiera w tym zakresie zwrotnego odesłania merytorycznego do ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a jego fikcyjne domniemanie przyjęte przez Sąd I Instancji godzi nie tylko w zasady prawidłowej wykładni i czyni dwa akty prawne rzędu ustawy wzajemnie ze sobą sprzecznymi, ale również prowadzi do naruszenia jednego z podstawowych praw jednostki, gwarantowanego także przez ustawę zasadniczą, tj. prawa do wynagrodzenia za rzeczywiście wykonywaną pracę.

Skarżący podniósł, że do dnia 31 grudnia 2001 r., tj. zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wykonywał wszystkie obowiązki na powierzonym mu rozkazem Dowódcy POW stanowisku Szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa POW, jak również był w ten sposób traktowany przez swoich przełożonych. Wykluczyć należy doraźność sprawowania tej funkcji /okres ponad dziewięciu miesięcy marzec - grudzień 2001 r./. Sąd I Instancji pominął okoliczność, że poza skarżącym nie było innej osoby, która mogłaby zajmować to stanowisko służbowe. Poza tym skarżący został poinformowany przez Dowódcę POW, że wystąpiono do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o wyznaczenie go na to stanowisko.

Tak więc Józef M. pełniąc de facto obowiązki Szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii DPOW /grupa zaszeregowania U-09/ cały czas zajmował de iure stanowisko Szefa Wydziału - Zastępcy Szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa Okręgu Wojskowego /grupa zaszeregowania U-12/. Należy zatem rozróżnić powierzenie wykonywania obowiązków na określonym stanowisku służbowym, tak jak w przypadku skarżącego, a wyznaczeniem na określone stanowisko służbowe, które następuje tylko na podstawie decyzji personalnej Ministra Obrony Narodowej. Wskazać należy na wyrok Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 28 października 1994 r., III AU 293/94, w którym w analogicznej sprawie stwierdzono, że użyte w art. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin z dnia 10 grudnia 1993 r. określenie należne wynagrodzenie na ostatnio zajmowanym stanowisku oznacza wynagrodzenie na stanowisku rzeczywiście pełnionym bez względu na wyznaczenie rozkazem personalnym i przez okres wykluczający doraźność w pełnieniu rzeczywistych zadań w ramach zajmowanego stanowiska. Teza ta winna mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie, ponieważ jest oparta na tych samych regulacjach prawnych, a w myśl art. 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonym miejscu.

Skarżący twierdzi, że istnieje konflikt merytoryczny pomiędzy dwoma stosowanymi aktami prawa rzędu ustawy. Jakkolwiek przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy stanowi, że uposażenie zasadnicze żołnierza zawodowego obejmuje: 1. uposażenie według stopnia wojskowego, 2. uposażenie według zajmowanego stanowiska służbowego, to błędne jest stanowisko Sądu I Instancji o istnieniu odesłania do ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. Takie odesłanie nie istnieje i zastosowanie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 30 czerwca 1970 r. przełamuje zasadę zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, która stwierdza, że prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonym miejscu.

Analiza stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie upoważnia do wskazania, że Józef M. stawił się do pełnienia służby w określonym miejscu czasie, po otrzymaniu rozkazu wydanego przez przełożonego i pełnił powierzoną mu funkcję przez ponad 9 miesięcy. Traktowany był przez przełożonych i podwładnych jak Szef WRiA Dowództwa POW. Kluczowe znaczenie ma treść rozkazu z dnia 13 czerwca 2001 r. Dowódcy POW w B., w którym stwierdzono, że Szefowie rodzajów wojsk, w tym płk. J. M., zachowują kompetencje i ponoszą odpowiedzialność za realizację dotychczasowych obowiązków.

Skarżący zwrócił nadto uwagę, że Minister Obrony Narodowej, przez okres ponad 9 miesięcy zaniechał podjęcia decyzji merytorycznej w sprawie skarżącego, który w zaistniałej sytuacji skarżący nie pozostał bezczynny, lecz prowadził rozmowy ze swoim przełożonym, a w dniu 12 listopada 2001 r. osobiście wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o przyjęcie go do raportu służbowego.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w wyroku z dnia 16 grudnia 1971 r., I PR 382/71, pracownikowi spełniającemu dwa rodzaje funkcji związanych z dwoma różnymi stanowiskami pracy przysługuje jedno wynagrodzenie przewidziane dla stanowiska wyżej oplatanego oraz w wyroku z dnia 16 maja 1980 r., I PR 47/80, w którym stwierdzono, że wykonywanie w normalnym czasie pracy, dodatkowych funkcji, nawet nie mieszczących się w zakresie czynności związanych ze stanowiskiem, na które pracownik został zaangażowany, nie uprawnia pracownika do odrębnego wynagrodzenia z tytułu pełnienia tych funkcji, w takiej sytuacji pracownikowi przysługuje jedno wynagrodzenie odpowiadające pracy najwyżej płatnej.

Skarżący zgadza się, że w przedmiotowej sprawie przepisy prawa pracy wydają się nie mieć zastosowania, jednakże wskazane wyżej orzeczenia stanowią poważny element natury systemowej, który może być jedną z podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia i pozostawać w zgodzie z naczelnymi zasadami wyrażonymi chociażby w ustawie zasadniczej, tj. zasadą sprawiedliwości społecznej i równości obywateli wobec prawa, a także ogólną zasadą słuszności wyroku.

W konsekwencji skarżący stwierdził, że "wynagrodzenie/uposażenie należne jednostce z tytułu wykonywanych obowiązków służbowych nie może stanowić swoistego rodzaju fikcji prawnej, a ustalanie jego wysokości nie może sprowadzać się do korzystnej, z punktu widzenia budżetu określonych jednostek, jednakże sprzecznej z zasadami natury nadrzędnej wykładni obowiązujących przepisów - tym bardziej wykładni takiej, która prowadzi do konfliktu pomiędzy poszczególnymi aktami prawa".

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dowódca Okręgu Wojskowego wniósł o oddalenie skargi wskazując na jej bezzasadność. Treść odpowiedzi na skargę kasacyjną została uzupełniona pismem z dnia 29 września 2005 r., w którym organ podał, że skarżący wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego w B. od decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego, które odmówiło przyjęcia do podstawy wymiaru emerytury uposażenia zasadniczego z grupy U-9. Sąd Okręgowy w B. oddalił odwołanie. Skarżący wniósł apelację w związku z którą Sąd Apelacyjny w Gdańsku wystąpił z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego Sąd ten w uchwale z dnia 12 lipca 2005 r., II UZP 5/05 przyjął, że podstawą wymiaru emerytury żołnierza zawodowego jest uposażenie należne mu na ostatnim stanowisku służbowym, na które został wyznaczony zgodnie z pragmatyką. Z uchwały Sądu Najwyższego wynika, że powierzenie żołnierzowi zawodowemu obowiązków na wyższym stanowisku służbowym nie stanowi przesłanki do traktowania tego stanowiska jako ostatnio zajmowanego przez żołnierza zawodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że o ile nie zachodzi nieważność postępowania, kontrola sądu ogranicza się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, w ramach powołanych podstaw zaskarżenia.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Analiza treści obszernego uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala stwierdzić, że zasadnicza teza sformułowana przez skarżącego sprowadza się do stwierdzenia, że skoro wykonywał on obowiązki na stanowisku Szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa POW, to przysługiwało mu uposażenie z grupy U-9, a nie U-12, które związane było ze stanowiskiem Szefa Wydziału Operacyjno-Rozpoznawczego Szefostwa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa Okręgu Wojskowego. Podstawę prawną w takim wypadku, zdaniem skarżącego, stanowi art. 7 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./, w myśl którego prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonym miejscu, a przyjęcie przez Sąd I instancji innej podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie obowiązujących przepisów.

Stanowiska skarżącego nie można podzielić. Sąd I instancji na wstępie swoich rozważań poprawnie ustalił, że w przedmiotowej sprawie w związku ze zmianą stanu prawnego i wejściem w życie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. nr 179 poz. 1750/ mają zastosowanie dotychczasowe przepisy, a mianowicie ustawa z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693 ze zm./ i przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie oraz przepisy obowiązującej w poprzednim stanie prawnym ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./.

Sąd I instancji prawidłowo dokonał wykładni art. 7 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, stwierdzając, że prawo do uposażenia jest konsekwencją wyznaczenia żołnierza na odpowiednie stanowisko służbowe w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonym miejscu. Zasadnie też przyjął, że pojęcie "służby" wiąże się z wyznaczeniem na odpowiednie stanowisko służbowe. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy pełni służbę w jednostce organizacyjnej resortu obrony narodowej po wyznaczeniu na odpowiednie stanowisko. Nie można zatem poprzestać na stwierdzeniu, jak chce skarżący, że wystarczającą podstawę żądania stanowi art. 7 ustawy o uposażeniu żołnierzy, gdyż pojęcie "służby" w rozumieniu tego artykułu nie można utożsamiać z powierzeniem pełnienia określonych zadań, czy wykonywaniem obowiązków przypisanych do danego stanowiska /przepisy par. 57 ust. 1 i par. 59 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 16 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych/. Powierzenie innych obowiązków nie oznacza wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe, jeżeli nie została przeprowadzona odpowiednia procedura służbowa wyznaczenia na to stanowisko. Pomimo, że skarżący czynił starania, to jednak Minister Obrony Narodowej, przez okres ponad 9 miesięcy nie podjął decyzji o wyznaczeniu skarżącego na stanowisko Szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii Dowództwa Okręgu Wojskowego. Dowódca Okręgu Wojskowego polecił jedynie Józefowi M. wykonywanie określonych obowiązków, co nie wpłynęło na zmianę uposażenia naliczonego według grupy U-12.

Poprawność ustaleń Sądu znajduje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2005 r., II UZP 5/05, w której przyjęto, że podstawą wymiaru emerytury żołnierza zawodowego jest uposażenie należne mu na ostatnim stanowisku służbowym, na które został wyznaczony zgodnie z pragmatyką. Z powołanej uchwały wynika, że powierzenie żołnierzowi zawodowemu obowiązków na wyższym stanowisku służbowym nie stanowi przesłanki do traktowania tego stanowiska jako ostatnio zajmowanego przez żołnierza zawodowego.

Nie ma więc też żadnego prawnego znaczenia dla określenia statusu prawnego skarżącego w jaki sposób zwracano się do niego w trakcie pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym.

Na prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawnej wydanych przez organy decyzji, nie wpływają powołane przez skarżącego orzeczenia tj. wyrok Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 28 października 1994 r., III AU 293/94, i wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1971 r., I PR 382/71 oraz z dnia 16 maja 1980 r., I PR 47/80, ponieważ wyrok Sądu Apelacyjnego nie wiąże Sądu w rozpoznawanej sprawie, a orzeczenia Sądu Najwyższego zostały wydane na tle przepisów regulujących stosunki pracy, które nie mogą być przenoszone, o ile nie ma odmiennych unormowań, do stosunków służbowych żołnierzy zawodowych. Ich bowiem status jest regulowany pragmatyką służbową mającą w istocie charakter administracyjnoprawny i nie dający podstaw do stosowania analogii.

W związku z tym, mając na uwadze powyższe rozważania na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.