Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 364/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.124 ust.1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na wniosek operatora "A" S.A. z siedzibą w W. Prezydent Miasta D. dnia [...]r. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w D. przy ul. [...] oznaczonej numerem geodezyjnym 1, k.m.[...] o powierzchni 3171m2 stanowiącej własność Z. B. Przyczyną wnioskowanego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości miał być remont istniejących gazociągów wysokiego ciśnienia T. – T. Jak wskazano we wniosku, przedsięwzięcie to stanowi inwestycję celu publicznego a właścicielka ww. nieruchomości nie wyraziła zgody na udostępnienie będącej jej własnością działki.

Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Prezydent Miasta D. na podstawie art. 124 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. z 2014r. poz.518 z późn. zm.) orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z opisanej na wstępie nieruchomości w ten sposób, że zezwolił "A" S.A. na remont istniejących dwóch gazociągów wysokiego ciśnienia DN 500 relacji T.-T., polegającego na wybudowaniu nowych gazociągów DN 500 PN63 – nitka I oraz nitka II. W ocenie organu w sprawie spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie organ wskazał, że wprawdzie przebieg nowego gazociągu nie został uwidoczniony w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to jednak jego zapisy określają przeznaczenie podstawowe przedmiotowej działki jako teren zieleni urządzonej ze ścieżkami pieszymi i rowerowymi oraz infrastrukturą techniczną jako funkcją uzupełniającą. Natomiast przepis art.15 ust.3 pkt 4a i 4b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazujący określanie w planie miejscowym granic terenów inwestycji celu publicznego wprowadzony został dopiero ustawą z dnia 25 czerwca 2010r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zatem po uchwaleniu planu, który obowiązuje na tym terenie. Jednocześnie organ stwierdził, iż złożenie przez właścicielkę nieruchomości wniosku o ustanowienie służebności przesyłu, nie jest zagadnieniem wstępnym dla niniejszego postępowania, gdyż jest to odrębne postępowanie w stosunku do administracyjnego postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości, a co za tym idzie brak było podstaw do zawieszenia tego postępowania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Z. B. Podniosła, iż do dnia dzisiejszego nie uregulowany została status istniejących już gazociągów w zakresie służebności przesyłu. Nadto istnieje związek pomiędzy toczącym się przed Sądem Rejonowym w D. postępowaniem a administracyjnym postępowaniem o ograniczenie korzystania z nieruchomości i organ powinien wziąć je pod uwagę zawieszając postępowanie. Zdaniem odwołującej się należało również rozważyć możliwość innej lokalizacji nowych nitek gazociągu. Wskazała także, że rokowania nie zakończyły się zawarciem porozumienia z winy inwestora, który celowo zaniżył wartość odszkodowania. Zwróciła również uwagę na błędne oznaczenie jej działki w piśmie Prezydenta Miasta D. oraz na brak wyznaczenia w miejscowym planie stref w których dopuszcza się lokalizację infrastruktury do przesyłu gazu.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił udzielenia zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób opisany w skarżonej decyzji. Uzasadniając przyjęte stanowisko wskazał na treść wniosku inwestora, który precyzuje, że celem inwestycji jest remont polegający na wybudowaniu nowych gazociągów. Nadto stwierdził, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie uwidoczniono przebiegu nowej linii gazociągu. W związku z tym, zastosowanie w sprawie rozwiązania przewidzianego w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami było niemożliwe (ze względu na sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Niezależnie od tego Wojewoda wskazał, iż zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który obowiązuje bez zmian od chwili wejścia w życie ustawy, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zwrócił również uwagę, że w obowiązującym planie miejscowym wprowadzono ograniczenie wynikające z treści § 23 ust. 2 pkt 1 zgodnie z którym lokalizację i realizację nowych elementów infrastruktury technicznej ustala się przede wszystkim wewnątrz linii rozgraniczających drogi publiczne.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła "A" S.A. Domagając się uchylenia decyzji organu II instancji i umorzenia postępowania zarzuciła Wojewodzie [...]:

- naruszenie art. 124 w związku z art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, iż ograniczenia wynikające z planu miejscowego stanowią przesłankę odmowy zgody na ograniczenie sposobu użytkowania, w sytuacji gdy w ocenie skarżącej art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje takiego ograniczenia,

- naruszenie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 3 pkt 24 ustawy prawo energetyczne oraz art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane i § 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie poprzez nieuwzględnienie obowiązku dostarczania przez skarżącego paliw gazowych w sposób stały,

- art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż na nieruchomościach wystąpią uciążliwości będąca następstwem istniejącego gazociągu bez przeprowadzenia postępowania w tym zakresie.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z treści art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wynika obowiązek nanoszenia przebiegu planowanych inwestycji celu publicznego a jedynie wyznaczenie granic obszarów w których mogą być lokalizowane. Z kolei z treści art.124 ust.1 powołanej ustawy nie wynika, że zgodność z planem miejscowym oznacza naniesienie szczegółowej lokalizacji w planie. Nadto ponieważ działka nr 1 przeznaczona jest pod urządzenia infrastruktury technicznej, którą niewątpliwie jest gazociąg, to nie istnieje sprzeczność z planem miejscowym. Skarżąca odniosła się również do treści przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie oraz ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne. Zakwestionowała również stanowisko organu w zakresie dotyczącym definicji remontu wskazując, że w świetle powołanego rozporządzenia remont może polegać na wymianie gazociągu na nowy.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. uczestniczka postępowania Z. B. wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że w skutek realizacji tej inwestycji nie może wykorzystywać działki zgodnie z jej przeznaczeniem. Wnosząc przy tym, aby Sąd wezwał skarżącą do zawarcia ugody.

W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze, natomiast uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm. – dalej jako "u.g.n.") "starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego".

Decyzja o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości służy temu, by bez konieczności odebrania własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw, uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności. Stosowanie powyższego rozwiązania uzależnione jest jednak od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy szczególne znaczenie ma badanie pierwszej ze wspomnianych przesłanek. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego) i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 września 2014 r. II SA/Rz 534/14 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 26 lutego 2014r. sygn. akt II SA/Gd 713/14 uznał, iż "wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż rozstrzygniecie Wojewody [...] było prawidłowe. Organ pierwszej instancji powinien bowiem w pierwszym rzędzie dokonać oceny przebiegu planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z oceny zebranego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotem zamierzenia "A" S.A. wcale nie jest remont istniejącego gazociągu. Mają zostać wybudowane dwa gazociągi, przy czym żaden z nich nie będzie przebiegał w miejscu dotychczas istniejącego. Wynika to zarówno z projektu przebudowy, jak i oświadczeń inwestora, który argumentował, iż gazociąg zostanie posadowiony w sposób mniej uciążliwy dla właścicielki nieruchomości. Przy czym ta lokalizacja będzie odmienna od tej, uwzględnionej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Niezależnie od tego, plan powyższy nie przewiduje możliwości budowy drugiego gazociągu (określanego przez inwestora "II nitką"). Nadto jak wynika z zapisów planu intencją organu uchwalającego było zlokalizowanie nowo projektowanych sieci gazowych na działkach drogowych na co wprost wskazuje § 23 ust. 10 pkt 5 planu zgodnie z którym należy zabezpieczyć trasy dla gazociągów wysokiego i średniego ciśnienia w liniach rozgraniczających dróg (poza pasami jezdni) na warunkach określonych przez administratora sieci, w uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi.

Ogólne stwierdzenie w planie miejscowym, że przeznaczeniem uzupełniającym jest infrastruktura techniczna, nie jest wystarczające, a obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje na działce uczestniczki postępowania lokalizacji celu publicznego w postaci innego niż istniejący gazociągu. Z kolei ustalenie uzupełniającego przeznaczenia terenu pod infrastrukturę techniczną, nie może być podstawą dla wydania zezwolenia na ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości. Brak ujęcia w planie miejscowym przebiegu nowych linii gazociągu, a nadto brak określenia terenu pod inwestycje celu publicznego jest w tym przypadku jednoznaczne, natomiast użyte w zapisach planu określenie infrastruktura techniczna nie odnosi się do planowanej budowy gazociągu wysokiego ciśnienia a związane jest z infrastrukturą niezbędną do zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie terenów. Nie odnosi się zatem w ogóle do okoliczności niniejszej sprawy, albowiem przedmiotowy gazociąg nie ma służyć nieruchomości uczestniczki a przeciwnie zagospodarowanie tej nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem obecność gazociągu ograniczy.

Już powyższe okoliczności wskazują, iż nie zaistniała w sprawie przesłanka przewidziana w art. 124 ust. 1 u.g.n., czyli zgodność zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Planowane przebiegi dwóch gazociągów mają inny projektowany przebieg, niż dotychczas istniejący. Z tego powodu Sąd uznał, iż badanie pozostałych zarzutów skargi jest niecelowe, gdyż wyżej wskazana okoliczność uniemożliwiała wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz.270 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe należy przyjąć, że organy odwoławczy dokładnie ustalił stan faktyczny sprawy opierając się na wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Przeprowadzona przez organ ocena dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 k.p.a., a uzasadnienia kontrolowanej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego też zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania nie mogły być przez Sąd uwzględnione.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił