Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1889/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Wojewoda [...] (dalej także "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania J.Z. (dalej "skarżącego") od decyzji Starosty [...] (dalej także "Starosty") z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], orzekającej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne:

- nr [....] z obrębu [...],

- nr [....] z obrębu [...],

- nr [....] z obrębu [...],

- nr [....] z obrębu [...],

utrzymał decyzję Starosty z dnia [...]czerwca 2015 r. w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Wojewodę [...] zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] marca 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. Umową zawartą w formie aktu notarialnego Rep.[...] z dnia [...] kwietnia 1973 roku S.Z., H.P. i J. P. sprzedali na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o powierzchni 0,2352 ha, oznaczoną w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] oraz nieruchomość stanowiąca działki nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni 0,9384 ha (dalej "wywłaszczona nieruchomość"). Do zawarcia wskazanej wyżej umowy doszło na zasadach określonych w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.), dalej także "ustawy z 1958 r." albo "ustawy (wywłaszczeniowej)". Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona w związku z uprzednim wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] listopada 1971 roku, przeznaczającej pod budowę osiedla mieszkaniowego [...].

2. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący wystąpił o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (wcześniej podanie w tym przedmiocie złożyła w dniu [...] maja 1990 r. S.Z.).

3. Z uwagi na tę okoliczność, że po wywłaszczeniu, na przestrzeni szeregu lat wywłaszczona nieruchomość uległa zmianom geodezyjnym, koniecznym stało się ustalenie jej aktualnego geodezyjnego oznaczenia. W tym celu działający na zlecenie organu I instancji geodeta uprawniony Z.R. (nr uprawnień [...]) sporządził stosowne opracowanie, w którym ustalono i oznaczono na aktualnej mapie ewidencyjnej działki archiwalne, nabyte przez Skarb Państwa na podstawie aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] kwietnia 1973 roku. Zgodnie z przywoływanym opracowaniem:

1. archiwalnej działce nr [...] z obrębu [...] odpowiadają obecnie:

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...]z obrębu[...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

2. archiwalnej działce nr [...] z obrębu [...] odpowiadają obecnie:

- dz. ewid. nr [...]-cz. z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

3. nieruchomości o powierzchni 0,2352 ha, oznaczonej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] i [...], stanowiącej archiwalną działkę nr [...] z obrębu [...] odpowiadają obecnie:

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] z obrębu [...],

- dz. ewid. nr [...] cz. z obrębu[...],

- dz. ewid. nr [...]-cz, z obrębu [...],

4. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Starosta orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne:

- nr [...] z obrębu [...],

- nr [...] z obrębu [...],

- nr [...] z obrębu [...]

- nr[...] z obrębu [...].

5. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący wniósł do Wojewody, za pośrednictwem Starosty odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2015 r., podnosząc w szczególności kwestię wadliwości decyzji Starosty, polegającą na niezwróceniu skarżącemu dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 120 m2.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Wojewoda rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymując tę decyzję z mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje:

1. Rozpatrzenie niniejszej sprawy nastąpiło w trybie i na zasadach określonych w art.136 ust.3 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulujących kwestię zwrotu wywłaszczonej nieruchomości byłym właścicielom lub ich następcom prawnym w sytuacji, w której nieruchomość ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art.137 ustawy.

2. Poza przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie pozostaje kwestia rozpatrzenia wniosku zwrotowego skarżącego w odniesieniu do obecnej działki ewid. nr [...] z obrębu [....] pomimo niespornego faktu, że również i ten grunt był przedmiotem umowy wywłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 1973 r. Z uwagi jednakże na fakt, że aktualnym właścicielem przedmiotowej działki jest w dalszym ciągu Skarb Państwa (kw nr [...]prowadzona przez Sąd Rejonowy [...]), w odniesieniu do tego gruntu nie zachodzą przesłanki do wyłączenia od orzekania w pierwszej instancji Prezydenta m.st. Warszawy na zasadzie art.142 ust.2 u.g.n. (obowiązek wyłączenia się przez Prezydenta[...] od prowadzenia postępowania skutkował wydaniem przez Wojewodę [...] postanowienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku, w którym wyznaczono Starostę [...] jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu przedmiotowej nieruchomości). Sytuacja ewid. Nr [...] różni się zatem od sytuacji reszty nieruchomości objętych wnioskiem zwrotowym, gdzie przekazanie sprawy do rozpatrzenia Staroście znajduje w dalszym ciągu swoje uzasadnienie. Tym samym zasadnie w dniu [...] grudnia 2014 roku Starosta [...] przekazał zgodnie z właściwością wnioski o zwrot wywłaszczonej nieruchomości Prezydentowi [...] w zakresie części wywłaszczonej nieruchomości, która pozostaje własnością Skarbu Państwa. W tej sytuacji ocena dopuszczalności zwrotu wskazanej wyżej działki nastąpi w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w którym w pierszej instancji orzeknie Prezydent [...].

3. Poza przedmiotem niniejszej sprawy pozostawała również kwestia ewentualnego zwrotu działki nr [...] z obrębu [...], a to z tej racji, że działka ta nie była przedmiotem umowy wywłaszczeniowej z 1973 r. W skład terenu objętego lokalizacją stanowiącą przedmiot umowy wchodzi nieruchomość o łącznej pow. 1,1736 ha (0,2352 ha + 0,9384 ha) z wyłączeniem niewielkiego fragmentu o pow. 0,0119 ha, który już w dacie wywłaszczenia użytkowany był przez Zarząd Dróg i Mostów i nie został objęty lokalizacją osiedla mieszkaniowego [...]. Wyraźnie zaznaczono także, że grunt o pow. 0,0119 ha "nie stanowi przedmiotu wywłaszczenia na rzecz Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] ". Nieruchomość oznaczona jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0120 ha nie została także ujęta w wykazie synchronizacyjnym, ani graficznych opracowaniach synchronizacyjnych sporządzonych przez geodetę uprawnionego Z.R. (teczka 5, karty 80-82). Stąd wniosek, że grunt ten nie został objęty zakresem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a orzeczenie o jego zwrocie w decyzji organu odwoławczego stanowiłoby istotne naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zarzuty podnoszone w odwołaniu wobec gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0120 ha nie mogą skutkować uchyleniem w tym zakresie decyzji organu I-szej instancji i orzeczeniem o jej zwrocie na rzecz wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie takie uznać należy za niedopuszczalne zarówno z tego powodu, że tak oznaczona nieruchomość w ogóle nie została wywłaszczona w rozumieniu aktualnie obowiązującej ustawy z 21 sierpnia 1997 r., jak i z tego powodu, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0120 ha nie została wymieniona w osnowie zaskarżonej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Nieruchomość oznaczonajako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0120 ha nie została także ujęta w wykazie synchronizacyjnym, ani graficznych opracowaniach synchronizacyjnych sporządzonych przez geodetę uprawnionego Z. R. (teczka 5, karty 80-82). Stąd wniosek, że grunt ten nie został objęty zakresem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a orzeczenie o jego zwrocie w decyzji organu odwoławczego stanowiłoby istotne naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

4. Nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło na zasadach określonych w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji Nr [...] z dnia [...] listopada 1971 roku z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego [...]. Cel publiczny uzasadniający zawarcie umowy ekspropriacyjnej został określony jedynie ogólnie. W dacie zawarcia w/w. umowy współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z aktem własności ziemi Nr [...] rep. [...] z dnia [...] marca 1973 roku oraz aktem notarialnym Rep. Nr [...] z dnia [...] czerwca 1956 roku byli S.Z., H. P. i J. P.. Kwestia objęcia wywłaszczonej nieruchomości decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] listopada 1971 r. wydaną przez Naczelnika Wydziału Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej w [...] (znak: [...].). Kopia stanowiącego integralną część decyzji lokalizacyjnej szkicu sytuacyjnego [...] została włączona do akt sprawy - jej analiza prowadzi do wniosku o bezpodstawności zarzutu wyłączenia z lokalizacji osiedla mieszkaniowego "[...]" nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Ponadto precyzyjne sformułowania dotyczące tej kwestii zamieszczono w treści umowy ekspropriacyjnej zawartej w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] kwietnia 1973 roku. Na stronie trzeciej zapisano, że przy sporządzaniu aktu notarialnego okazany został szkic sytuacyjny [...] stanowiący załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...]listopada 1971 r.

5. Po wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa uległa ona komunalizacji na rzecz Gminy [...]:

- Decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 roku potwierdzono nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] prawa własności gruntu oznaczonego jako m.in. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...].

- Decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku potwierdzono nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] prawa własności gruntu oznaczonego jako m.in. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...].

- Decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1991 roku potwierdzono nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] prawa własności gruntu oznaczonego m.in. jako część archiwalnej działki nr [...] z obrębu [...].

6. Po wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości następujące jej części zostały oddane w użytkowanie wieczyste:

1) Z odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...] z dnia [...]listopada 2014 roku wynika, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], (stanowiąca archiwalne działki nr [...]z obrębu [...]i tymi numerami opisana w powyższej księdze wieczystej), została oddana w użytkowanie wieczyste zgodnie z decyzją Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1991 roku (znak: [...]). Użytkowanie wieczyste ujawniono [...]czerwca 2012 r.

2) Z odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] listopada 2014 roku wynika, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], (odpowiadająca archiwalnym działkom nr [...] z obrębu [...] i tymi numerami opisana w powyższej księdze wieczystej), została oddana w użytkowanie wieczyste zgodnie z decyzją Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1991 roku (znak: [...]). Użytkowanie wieczyste ujawniono [...] sierpnia 2012 r.

3) Z odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...]z dnia [...] listopada 2014 roku wynika, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] została oddana w użytkowanie wieczyste zgodnie z decyzją Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1993 roku (znak: [...]). Użytkowanie wieczyste ujawniono [...] grudnia 2006 r.

4) Z odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] listopada 2014 roku, wynika, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] została oddana w użytkowanie wieczyste na podstawie decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1993 roku (znak: [...]). Użytkowanie wieczyste ujawniono [...] września 2009 r.

7. Analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że na części wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...] w sposób niewątpliwy zrealizowano cel uzasadniający wywłaszczenie (t.j. budowę osiedla mieszkaniowego), chociaż jego budowa kontynuowana była i została zakończona już po złożeniu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pochodzącego przez S.Z.. Niezależnie od powyższego nie ulega bowiem wątpliwości, że zwrot tej części wywłaszczonej nieruchomości, na której zrealizowano osiedle mieszkaniowe "[...]" jest niemożliwy z uwagi na ustanowienie na niej prawa użytkowania wieczystego. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż użytkowanie zostało ujawnione w stosownych księgach wieczystych już po [...] stycznia 1998 r. Stąd roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie wygasło zgodnie z art. 229 u.g.n.

Stosownie do powyższego:

7.1. Trafnie ustalił w tym zakresie organ I-szej instancji, że część wywłaszczonej nieruchomości, stanowiąca działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...] została objeta planem realizacyjnym Zagospodarowania Terenu, sporządzonym w 1971 roku, który został zatwierdzony w dniu [...] stycznia 1973 roku.

Na powyższym planie realizacyjnym geodeta uprawniony Z.R. nr uprawnień [...] oznaczył działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...] w celu dokładnego ustalenia pod jakie konkretne obiekty były przeznaczone w/w działki.

Z powyższego opracowania wynika, iż:

1) działki ewidencyjne nr [....] z obrębu [...] przeznaczone były pod zieleń osiedlową;

2) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] przeznaczona była częściowo pod zieleń osiedlową a częściowo pod stację paliw;

3) na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] miał znajdować się wjazd na myjnię samochodową;

4) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] przewidziana była pod drogę osiedlową;

5) na części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] miały znajdować się dwa budynki mieszkalne z pomieszczeniami usługowymi na parterze, zaś na pozostałej części ciągi piesze wokół tych budynków;

6) działki ewidencyjne nr [....] z obrębu [...] przewidziane były pod zaplecze techniczno-materiałowe oraz pod dzielnicową bazę zieleni, na części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [....] miał znajdować się również budynek mieszkalny z pomieszczeniami usługowymi na parterze;

7) działki ewidencyjne nr[...] z obrębu [...] przewidziane były pod budowę ośrodka usługowego II stopnia.

7.2. W toku postępowania organ I-szej instancji ustalił także aktualny sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. W protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2014 roku z udziałem geodety uprawnionego M.Ł. (nr uprawnień [...]) zapisano, że:

1) przez część północną działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przebiega droga asfaltowa - ul. [....], zaś przez część południową przebiega ścieżka rowerowa. Pozostała część działki objęta jest terenem zieleni niskiej;

2) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części południowej przez działkę przebiega droga asfaltowa - ul. [...] w pozostałej części działki znajdują się ciągi piesze oraz zieleń niska;

3) część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] objęta wnioskiem o zwrot stanowi zieleń wysoką i niską. Na działce znajdują się ciągi piesze utwardzone kostką brukową. W części środkowej działki znajduje się altana śmietnikowa;

4) część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] objęta wnioskiem o zwrot stanowi ciąg pieszy (płyty betonowe) oraz zieleń niską;

5) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi część drogi asfaltowej -ul. [...];

6) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części zachodniej przez działkę przebiega ul. [...] a na pozostałej części działki znajduje się ciąg pieszy oraz zieleń niska;

7) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części zachodniej znajduje się zieleń niska, w części wschodniej przez działkę przebiega droga dojazdowa do parkingu -asfaltowa;

8) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części północno zachodniej przez działkę przebiega droga asfaltowa - ul. [...] oraz teren zieleni niskiej i wysokiej, ciąg pieszy i rowerowy, w części środkowej działki znajduje się komora sieci cieplnej;

9) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części wschodniej znajduje się parking ogrodzony (ogrodzenie trwałe) w części północno wschodniej jest wyasfaltowany wjazd. Parking jest utwardzony nawierzchnią asfaltową. W pozostałej części jest zieleń wysoka oraz niska. W części południowej teren parkingu ogrodzony. Na parkingu znajduje się kanał naprawczy;

10) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części wschodniej działki znajduje się chodnik betonowy, pozostała część działki stanowi teren zieleni wysokiej oraz niskiej;

11) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części północnej na działce znajduje się teren zieleni wysokiej oraz niskiej, pozostała część działki stanowi drogę asfaltową -ul. [...];

12) część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] objęta wnioskiem o zwrot stanowi w części północnej drogę asfaltową - ul. [...], w części południowej teren zieleni niskiej. Na działce znajduje się oświetlenie uliczne;

13) część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] objęta wnioskiem o zwrot stanowi część osiedla mieszkaniowego zamkniętego, zabudowanego budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, zagospodarowanego ciągami pieszymi oraz jezdnymi także zielenią wysoką i niską. Na działce znajduje się wjazd do garażu podziemnego;

14) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi część osiedla mieszkalnego zamkniętego, zabudowanego budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, zagospodarowanego ciągami pieszymi oraz jezdnymi, a także zielenią wysoką i niską; 15. działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] stanowią część osiedla mieszkalnego zamkniętego. Działki są zagospodarowane zielenią wysoką oraz niską. Od strony północnej ogrodzone. Ponadto na przedmiotowych działkach znajdują się ogródki przydomowe.

7.3. Nadto w celu zbadania jak przedstawiało się zagospodarowanie przedmiotowych nieruchomości na przestrzeni kolejnych lat następujących po wywłaszczeniu Starosta [...] pozyskał z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej zdjęcia lotnicze, dla obszaru objętego wnioskiem o zwrot, wykonane w latach 1982, 1987, 1990, 1995 i 2005.

Następnie geodeta uprawniony Z.R. (nr uprawień [...]) sporządził graficzne opracowanie synchronizacyjne, polegające na oznaczeniu na zdjęciu lotniczym wykonanym w 1987 roku, m.in. działek ewidencyjnych nr: [...] z obrębu [...], nr: [...] z obrębu [...] oraz nr: [...]-cz. z obrębu [...].

Analiza przywoływanego opracowania prowadzi do wniosku, że:

- w 1987 r. jedynie działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] zostały w części zagospodarowane jako parking, a działka ewidencyjna nr [...] pod drogę osiedlową. Pozostałe działki, w 1987 r. nie zostały jeszcze zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia - nie widać aby wykonano jakiekolwiek inwestycje,

- na kolejnym zdjęciu wykonanym w 1990 roku widać, iż na działkach ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] rozpoczęto budowę. Pozostałe działki ewidencyjne pozostają niezagospodarowane,

- kolejne zdjęcie wykonane w 1995 roku obrazuje, że części działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] stanowi otoczenie budynku wielorodzinnego - prawdopodobnie znajduje się na nich zieleń niska. Natomiast na działkach ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] nie jest widoczna kontynuacja budowy, którą uwidoczniono na zdjęciu lotniczym wykonanym w 1990 roku,

- działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...] i części działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] są niezagospodarowane,

- na kolejnym zdjęciu lotniczym, wykonanym w dniu 2005 roku geodeta uprawniony Z.R. (nr uprawnień [...]) oznaczył m.in. działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], nr [...]z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...], wynika, iż niniejsze działki zajęte są budynkami osiedla mieszkaniowego oraz infrastrukturą towarzyszącą, tj. tereny zielone, parkingi, ciągi piesze.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, iż na opisanej powyżej części wywłaszczonej nieruchomości konsekwentnie realizowano cel uzasadniający nabycie przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości na zasadach zrównanych z wywłaszczeniem.

7.4. Przy ocenie realizacji celu wywłaszczenia należało mieć na uwadze utrwalone orzecznictwo sądowego (obszernie przytoczone przez organ odwoławczy), w myśl którego, po pierwsze, realizacja celu publicznego w postaci budowę osiedla mieszkaniowego obejemuje w razie wątpliwości nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze – chodniki, po drugie, na etapie realizacji inwestycji, jak też w okresie późniejszym nie można co do zasady wykluczyć dopuszczalności modyfikowania w usprawiedliwionym zakresie tak zdefiniowanego celu wywłaszczenia (nie deformując jednakże jego istoty) po to, aby dostosować go do zaktaulizowanych, realnych potrzeb mieszkańców.

7.5. Tym samym kwestia realizacji celu wywłaszczenia została ostatecznie poddana ocenie, niemniej powyższe nastąpiło tylko z racji występowania w orzecznictwie sądowym rozbieżności co do tego, czy wyzbycie się przez Skarb Państwa (ustanowienie użytkowania wieczystego) wywłaszczonej nieruchomości, skutkujące brakiem możliwości jej zwrotu, zwalnia organ z obowiązku wyjaśniania kwestii wystąpienia przed tym wyzbyciem stanu zbędności tej nieruchomości na cel wywałszczenia w rozumienii art.137 u.g.n., czy też nie zwalania. Wskazać przy tym należy, że w sposób niewątpliwy ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na części przedmiotowej nieruchomości stanowi przeszkodę do zwrotu tychże nieruchomości niezależnie od faktu, że z racji ustanowienia tego prawa po dniu 1 stycznia 1998 r., przeszkoda ta nie wynika z działania art.229 u.g.n. W tym zakresie należy odwołać się do stanowiska zaprezentowanego w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I OPS 3/14 - tekst uchwały dostępny na stronie internetowej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy. W obecnym stanie prawnym przepisy o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości mają zastosowanie także do zwrotu wywłaszczonego użytkowania wieczystego.

8. W dalszej kolejności stwierdzić również należy występowanie przeszkody do zwrotu tej części wywałszczonej nieruchomości, która obecnie stanowi działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] oraz działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...]. Grunt oznaczony jako działki ewidencyjne nr [...]. z obrębu [...] nie może zostać zwrócony na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, ponieważ leży on w pasie drogowym drogi powiatowej ul. [...], natomiast działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], znajdują się pod drogą gminną - ul. [...], a częściowo w pasie zieleni ul. [...]. O zajęciu przedmiotowej nieruchomości świadczy zarówno aktualny sposób jej zagospodarowania ustalony podczas oględzin oraz zapisy w ewidencji gruntów (działki oznaczono symbolem "dr"), jak i zgromadzona w przedmiotowym postępowaniu dokumentacja, w tym stanowisko przedstawione w piśmie Urzędu [...] z dnia [...] grudnia 2013 roku (znak: [...]), jak i piśmie Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] kwietnia 2014 roku (znak: [...]).

IV. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2016 r., podnosząc w szczególności niedostateczne wyjaśnienie w postępowaniu administracyjnym kwestii dz. ew. Nr [...] z obr.[...] o pow. 120 m2.

W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, co następuje:

- przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość stanowiąca siedlisko gospodarstwa warzywno - sadowniczego przy ul. [...] wraz z zajęciem dz. ew. Nr [...] obr.[...] – grunty usytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie gruntów i Kościoła parafialnego oś. [...] przy ul. [...],

- nieruchomości te zostały przekazane [...] Spółdzielni Mieszkaniowej decyzją Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1993 r. wg.[...] oraz [...]; od decyzji tej byli właściciele wnieśli stosowne odwołanie, w wyniku rozpatrzenia którego kwestionowaną decyzję uchylono w całości (decyzja SKO w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 995 r.,

- pismem z dnia [...] maja 1991 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa zrezygnowała z wykorzystania nieruchomości przy ul. [...] w stosunku do dz. ew. nr [...] obr. [...]; od samego początku działka ta była zatem nieprzydatna inwestorowi, co przesądza o zasadność zwrotu;

- Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego [...] pismem z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak [...] stwierdza, iż teren dz. ew. [...] obr. [...] i dz. ew. [...] obr [...] przy ul. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie gruntów i Kościoła parafialnego oś. [...] jest przeznaczony pod usługi oświaty, tj. budowę szkoły podstawowej specjalnej i przychodni zdrowia;

- wniosek zwrotowy złożony został już w dniu [...] maja 1990 r. do terenów wówczas niezagospodarowanych i porośniętych poszyciem trawiastym, o nieuporządkowanej sytuacji - regulacji praw własnościowych;

- bezspornym jest fakt, że od momentu wywłaszczenia do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczenia nieruchomości upłynęło blisko 20 lat a grunty te nie zostały użyte i zagospodarowane na cele dla których nastąpiło ich wywłaszczenie wg decyzji lokalizacyjnej Nr [...] z dnia [...] listopada 1971 r.;

- dz. ew. nr [...] obr. [...] została bezzasadnie przekazana inwestorowi tj. [...] Spółdzielni Mieszkaniowej - odmowa zwrotu jest niedostateczna wyjaśniona (mimo, że nieruchomość ta nie była przedmiotem wywłaszczenia);

- kwestia pozbawienia właścicieli prawa własności nie wywłaszczonej działki nr [...] obr. [...] objętej zbiorem dokumentów rep. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie Kościoła parafialnego oś. [...] nie została przez organy wyjaśniona;

- organy pominęły okoliczność deaktualizacji zatwierdzonego planu realizacji zagospodarowania przestrzennego z powodu rezygnacji lokalizacji uprzednio przyjętych planów, tj. budowy przychodni zdrowia, budowy szkoły, budowy pawilonu pawilonu usługowego (pismo z dnia [...]12.1991 r. znak l.dz. [...] Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicy [...].

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] lipca 2016 r., organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu 18 grudnia 2016 r. skarżący podniósł, co następuje:

1) Wprawdzie działka nr [...] nie była przedmiotem umowy wywłaszczeniowej z 1973 roku, niemniej faktycznie została włączona do nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na podstawie tej umowy. Powierzchnia tej działki została prawdopodobnie przyłączona do powierzchni którejś z działek objętych przedmiotem umowy. Działka ta została zatem formalnie wyłączona z zakresu umowy wywłaszczeniowej z 1973 roku, a intencja takiego zabiegu była oczywista - chodziło o to, ażeby własność tej nieruchomości pozostała przy właścicielach. W zbiorze dokumentów o nr [...] działka ta cały czas figuruje jako własność rodziców skarżącego (S.i J.) oraz H.P.. Faktycznie natomiast jest tak, że nieruchomości ta stanowi obecnie teren osiedla, znajduje się na niej budynek z infrastrukturą towarzyszącą,

2) Na dzień składania w 1990 roku wniosku zwrotowego przez matkę skarżącego nieruchomości objęte wywłaszczeniem nie były zagospodarowane w żaden sposób. Obecny stan zagospodarowania tych nieruchomości, ustalony przez organ został zrealizowany dużo później, nie wcześniej niż 10 lat temu. Inwestycje zostały zrealizowane po upływie ważności decyzji lokalizacyjnej,

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art.136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym to postępowaniu orzekł w drugiej instancji Wojewoda, było rozstrzygnięcie, czy zachodzą przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, należącej w przeszłości do poprzedników prawnych skarżącego a zbytej przez te osoby Skarbowi Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z racji tego, że nieruchomość ta miałaby stać się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art.137 u.g.n. W ocenie organów obu instancji, orzekających w niniejszej sprawie, ustawowe przesłanki do zwrotu skarżącemu wywłaszczonej nieruchomości nie wystąpiły, co obligowało te organy do odmownego rozpatrzenia wniosku zwrotowego. Ocenę tę Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela. Zarzuty wniesionej skargi nie zasługują na uwzględnienie.

2. Przepis art.136 ust.3 ustawy stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art.137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Stosownie do treści art.137 ust.1 ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Stosownie do treści art.137 ust.2 ustawy jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Wprawdzie powołane wyżej przepisy odnoszą się do decyzji o wywłaszczeniu, jednak stosownie do treści art. 216 ust. 1 ustawy, stosuje się je odpowiednio do nieruchomości przejętych i nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Na tej właśnie podstawie prawnej poprzednicy prawni skarżących zawarli umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

3. Z powyższych uwarunkowań prawnych wynika, że podstawowym obowiązkiem organów orzekających w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest:

1) ustalenie celu dokonanego wywłaszczenia, a następnie skonfrontowanie tego celu ze sposobem, w jaki przejęta nieruchomość została faktycznie zagospodarowana przez beneficjenta wywłaszczenia ewentualnie -

2) ustalenie, czy w sprawie nie wystąpiła negatywna przeszkoda do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, tj. w szczególności:

- przewidziana w art.229 u.g.n. sytuacja, w której roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej,

- sytuacja, o której mowa w przywołanej przez organ odwoławczy uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I OPS 3/14 - tekst uchwały dostępny na stronie internetowej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w myśl której jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy,

- zrealizowanie na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, inwestycji celu publicznego - położenie jezdni asfaltowej, wybudowanie chodników i ścieżek rowerowych, latami, sieci wodociągowej, ciepłowniczej, kanalizacji deszczowej i ściekowej w ciągu drogi publicznej (wyrok tut. Sądu z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1075/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać należy, że stwierdzenie przez organ zwrotowy wystąpienia którejś z w/w okoliczności, stanowiących przeszkodę do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uniemożliwia wydanie decyzji pozytywnie rozaptrującej wniosek zwrotowy (tj. orzekającej o zwrocie nieruchomości) niezależnie od tego, czy przed wystąpieniem takiej przeszkody nieruchomość taka stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art.137 u.g.n., czy też nie. Istotnym zagadnieniem w tej sytuacji staje się to, czy w razie bezspornego stwierdzenia, że w danej sprawie zwrotowej wystąpuje przeszkoda do zwrotu, uniemożliwiająca zwrócenie nieruchomości wnioskodawcy, na organie ciąży mimo to obowiązek wyjaśnienia, czy zbędność o które mowa powyżej wysątpiła, czy też nie. Przepisy u.g.n. nie dają w tym zakresie żadnych wytycznych, niemniej w ocenie Sądu istotne racje przemawiają za przyjęciem, że wystąpienie przeszkody do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zwalnia organ od prowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczności z art.137 u.g.n. Trafnie zatem przywołał organ odwoławczy wyrok tut. Sądu z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1359/13, podnoszący że sytuacja tego rodzaju "powoduje, że organy nie mają przesłanek do zajmowania się kwestią wykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia, bowiem ustalenia w tym przedmiocie nie będą miały żadnego wpływu na treść merytoryczną decyzji administracyjnej. Postępowanie w przedmiocie zwrotu nieruchomości nie może przy tym służyć jedynie dokonywaniu ustaleń i gromadzeniu dowodów na poczet innych potencjalnych postępowań, czy to o charakterze administracyjnym, czy to cywilnym. Przy ustaleniach organu, co do negatywnej przesłanki zwrotu nieruchomości z uwagi na brak tytułu prawnego Skarbu Państwa czy też właściwej jednostki samorządu terytorialnego, do takiej roli sprowadzałoby się prowadzenie postępowania w kierunku badania przesłanek z art. 137 u g.n. ". Warto w tym kontekście przwywołać np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 1350/13, w którym podkreślono, że "Zrealizowanie na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot inwestycji celu publicznego - wybudowanej drogi publicznej, stanowi przeszkodę nie tylko realizacji roszczenia o zwrot, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., lecz również czyni bezprzedmiotowym badanie, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.".

4. Odnosząc powyższe uwarunkowania do niniejszej sprawy, koniecznym staje się wyodrębnienie trzech następujących części wywłaszczonej nieruchomości:

a) tej części wywłaszczonej nieruchomości, na której po dniu [...]stycznia 1998 r. ustanowiono prawo użytkowania wieczystego (4 działki): nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...]; w odniesieniu do których to gruntów organ odwoławczy stwierdził zarówno wystąpienie przeszkody do zwrotu, jak i zrealizowanie celu wywłaszczenia,

b) tej części wywłaszczonej nieruchomości (8 działek), która stanowi obecne działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...]; w odniesieniu do tych gruntów organ odwoławczy stwierdził zrealizowanie celu wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą),

c) tej części wywłaszczonej nieruchomości (5 działek), na której wybudowano drogi publiczne, co czyni zwrot tychże nieruchomości niemożliwym – chodzi tu o obcene działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] oraz działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...]; działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] leżą w pasie drogowym drogi powiatowej ul. [...], natomiast działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], znajdują się pod drogą gminną - ul. [...], a częściowo w pasie zieleni ul. [...] - w odniesieniu do tych gruntów organ odwoławczy stwierdził wystąpienie przeszkody do zwrotu.

Wobec wykazania przez organ przeszkód do zwrotu, dotyczących działek ujętych w pkt a) i c) powyżej, w myśl uwag poczynionych wcześniej oczywiście bezprzedmiotowym jest dokonywnie przez Sąd kontroli, czy przed wystąpieniem stwierdzonych przez organ przeszkód, nieruchomości te stały się zbędne na cel wywłaszczenia w rozumieniu art.137 u.g.n. (aczkolwiek ustalenia organu są w tym zakresie prawidłowe). Konieczność taka zachodzi zatem wyłącznie w odniesieniu do działek ujętych w pkt b) powyżej. W tym zakresie Sąd stwierdza jednakże pełną prawidłowość: (-) dokonanych przez organy ustaleń faktycznych na okoliczność celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz realizacji tego celu, (-) sformułowanego na podstawie tych ustaleń wniosku organów, że cel wywłaszczenia, wskazany w umowie wywłaszczeniowej, został zrealizowany na całości wywłaszczonej nieruchomości w wymaganych terminach, (-) sformułowanej w oparciu o powyższe oceny organów, że przesłanki do zwrotu skarżącym wywłaszczonej nieruchomości w sprawie nie wystąpiły.

Stosownie do powyższego:

Przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa na mocy aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1973 r. W akcie tym powołano decyzję o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] listopada 1971 r., wydaną przez Wydział Architektury, Nadzoru Budowalnego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...]., ustalającą teren osiedla mieszkaniowego [...] w [...], w dzielnicy [...] w obrębie ulic [...] w granicach oznaczonych na szkicu sytuacyjnym za [...], stanowiącym załącznik do tej decyzji. Bezspornie przedmiotowa nieruchomość została zatem przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego [...], aczkolwiek cel ten został zdefiniowany jedynie ogólnie. Nie ulega wątpliwości, że utrwalone orzecznictwo sądowe dopuszcza w takich sytuacjach pewnego rodzaju elastyczność w ocenie, czy dany sposób zagospodarowania wywłaszczonego gruntu stanowi realizację celu wywłaszczenia, polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, przyjmując że realizacja taka następuje w każdym takim przypadku (poza sytuacją oczywistą, w której na gruncie zrealizowano budynki mieszkalne), w którym na wywłaszczonym gruncie wybudowano lub urządzono infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania osiedla, pozostającą z tym osiedlem w bezpośrednim, funkcjonalnym związku (pomimo bezspornego niewymienienia tych elementów bezpośrednio w akcie wywłaszczeniowym, czy też decyzji lokalizacyjnej). Chodzi zatem o zaakceptowanie realizacji celu wywłaszczenia poprzez wybudowanie lub urządzenie w szczególności osiedlowego układu komunikacyjnego, terenów zieleni i rekreacji, parkingów, itd. To kryterium uznać należy za niezwykle istotne przy ocenie stanu faktycznego sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pod kątem tego, czy cel, na który wywłaszczenia nieruchomości dokonano został zrealizowany, czy też nie.

Skonfrontowanie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji odwoławczej upoważnia Sąd do stwierdzenia, że organ dokonał wnikliwej i prawidłowej oceny zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po jej wywłaszczeniu, zasadnie uznając, że cel tego wywłaszczenia został zrealizowany. Na uwagę zasługuje w szczególności fakt, że w postępowaniu administracyjnym organy obu instancji dysponowały stosownym, współczesnym opracowaniem geodezyjnym, ilustrującym aktualny stan geodezyjny wywłaszczonych działek, jak też archiwalnym materiałem zdjęciowym, obrazującym proces zagospodarowywania nieruchomości na przestrzeni lat. Powyższy materiał dowodowy został odniesiony nie tylko do zapisów decyzji lokalizacyjnej, poprzedzającej zawarcie umowy wywłaszczeniowej, ale również do ustaleń planu realizacyjnego zagospodarowania terenu, sporządzonego w 1971 roku, który został zatwierdzony w dniu [...] stycznia 1973 roku.

W wyniku oceny tak zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy zamieścił na str.5 – 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji szczegółowe zestawienie wybudowanych lub urządzonych na wywłaszczonej nieruchomości elementów osiedla mieszkaniowego [...], takich jak:

(-) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części zachodniej znajduje się zieleń niska, w części wschodniej przez działkę przebiega droga dojazdowa do parkingu - asfaltowa;

(-) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części północno zachodniej przez działkę przebiega droga asfaltowa - ul. [...] oraz teren zieleni niskiej i wysokiej, ciąg pieszy i rowerowy, w części środkowej działki znajduje się komora sieci cieplnej;

(-) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części wschodniej znajduje się parking ogrodzony (ogrodzenie trwałe) w części północno wschodniej jest wyasfaltowany wjazd. Parking jest utwardzony nawierzchnią asfaltową. W pozostałej części jest zieleń wysoka oraz niska. W części południowej teren parkingu ogrodzony. Na parkingu znajduje się kanał naprawczy;

(-) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części wschodniej działki znajduje się chodnik betonowy, pozostała część działki stanowi teren zieleni wysokiej oraz niskiej;

(-) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] - w części północnej na działce znajduje się teren zieleni wysokiej oraz niskiej, pozostała część działki stanowi drogę asfaltową -ul. [...];

(-) część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] objęta wnioskiem o zwrot stanowi w części północnej drogę asfaltową - ul. [...], w części południowej teren zieleni niskiej. Na działce znajduje się oświetlenie uliczne;

(-) część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] objęta wnioskiem o zwrot stanowi część osiedla mieszkaniowego zamkniętego, zabudowanego budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, zagospodarowanego ciągami pieszymi oraz jezdnymi także zielenią wysoką i niską. Na działce znajduje się wjazd do garażu podziemnego;

(-) działka ewidencyjna nr [...] i nr [...] z obrębu [...] stanowi część osiedla mieszkalnego zamkniętego, zabudowanego budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, zagospodarowanego ciągami pieszymi oraz jezdnymi, a także zielenią wysoką i niską;

(-) działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...] stanowią część osiedla mieszkalnego zamkniętego. Działki są zagospodarowane zielenią wysoką oraz niską. Od strony północnej ogrodzone. Ponadto na przedmiotowych działkach znajdują się ogródki przydomowe.

Wprawdzie organ odwoławczy przyznał, że budowa osiedla była kontynuowana i została zakończona już po złożeniu pierwotnego wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z dnia [...] maja 1990 r., pochodzącego od S.Z. (skarżący wystąpił z własnym wnioskiem dopiero w dniu [...] sierpnia 2014 r.), niemniej fakt ten w żaden sposób nie przesądza o realizacji celu wywłaszczenia z naruszeniem terminów wskazanych w art.137 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, w której: (-) wywłaszczenie zostało dokonane nie na podstawie przepisów tej ustawy, a na podstawie umowy wywłaszczeniowej zawartej na ponad 27 lat przed wejściem tego aktu w życie, (-) w szczególności przepis art.137 ust.1 pkt 2 ustawy w brzmieniu wskazującym 10 – letni termin na zakończenie realizacji wywłaszczenia został dodany do ustawy ponad czternaście lat po złożeniu wniosku wywłaszczeniowego przez S.Z. (stosowna nowelizacja art.137 ust.1 pk 2 ustawy weszła zatem w życie dopiero z dniem 22 września 2004 r.).

5. Podkreślenia wymaga, że wprawdzie skarżący zakwestionował wniesioną do Sądu skargą całość decyzji odwoławczej, niemniej szczególny nacisk położył na kwestię działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 120 m2, która to działka winna była być objęta w ocenie skarżącego przedmiotem postępowania zwrotowego. Odnotować przy tym należy, co wynika wprost zarówno z treści skargi jak i z oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie, że skarżący ma pełną świadomość nieobjęcia w/w gruntu umową wywłaszczeniową z 1973 r. Okoliczność ta (którą w dostateczny sposób potwierdza bezpośrednia wzmianka w akcie notarialnym z 1973 r. – str.9 akapit czwarty od dołu strony) przesądzała tymczasem w oczywisty sposób o braku możliwości uznania w/w gruntu jako gruntu wywłaszczonego, w stosunku do którego dopuszczalnym byłoby prowadzenie postępowania, o którym mowa w art.136 ust.3 i nast. u.g.n.

W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.