Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2987/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 § 1, 11, 107 § 1, 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 169 ust 4, 15
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] ; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego M. H. kwotę 574 (pięćset siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej określanego również jako: "Szef Urzędu" "organ II instancji"), z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] (dalej powoływana również jako "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Szef Urzędu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r., poz. 463 z późn. zm., zwanej dalej "u.o.c.") oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a."; aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania obywatela A. – M. H. (zwanego dalej "skarżącym" lub "cudzoziemcem"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (zwanego także "organem I instancji") z [...] grudnia 2014 r. nr [...], odmawiającej udzielenia ww. cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

II.1. [...] lipca 2014 r. skarżący złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako przesłankę pobytu w Polsce, Cudzoziemiec wskazał małżeństwo z obywatelką polską – M. M.. Do wniosku zostały dołączone: kserokopia dokumentu podróży nr [...], ważnego do [...] listopada 2015 r., kserokopia karty pobytu nr RP [...], ważnej do [...] lipca 2014 r., kserokopia dowodu osobistego M. M.. Pismem z [...] lipca 2014 r. organ wezwał Panią M. M. do stawienia się osobiście w charakterze strony w dniu 4 września 2014 r. w Oddziale Cudzoziemców Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego w L., celem złożenia wyjaśnień dotyczących zawartego związku małżeńskiego. Jednocześnie organ wezwał M. M. do uzupełnienia złożonego wniosku, w terminie czternastu dni od dnia otrzymania pisma o wynikający z ustawy o cudzoziemcach aktualny odpis aktu zawarcia związku małżeńskiego wydany przez władze T. wraz z tłumaczeniem na język polski dokonanym przez polskiego tłumacza przysięgłego bądź polskiego konsula. Pismem z 10 lipca 2014 r. organ wezwał również skarżącego do stawienia się osobiście w charakterze strony w dniu 4 września 2014 r. w Oddziale Cudzoziemców Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego w L., celem złożenia wyjaśnień dotyczących zawartego związku małżeńskiego. Ponadto organ wezwał cudzoziemca do uzupełnienia złożonego wniosku, w terminie czternastu dni od dnia otrzymania pisma o wynikający z ustawy o cudzoziemcach aktualny odpis aktu zawarcia związku małżeńskiego wydany przez władze T. wraz z tłumaczeniem na język polski dokonanym przez polskiego tłumacza przysięgłego bądź polskiego konsula. W dniu 10 lipca 2014 r. Wojewoda zwrócił się do Ambasady T. w Rzeczypospolitej Polskiej z prośbą o pomoc w ustaleniu, czy małżeństwo zawarte przez skarżącego oraz M. M. nie zostało rozwiązane przez rozwód. W celu ustalenia, czy w prowadzonym postępowaniu nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 169 ust. 1 i 2 u.o.c., pismem z 10 lipca 2014 r. organ zwrócił się do Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. z prośbą o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania cudzoziemca. W dniu 28 lipca 2014 r. do organu wpłynęło pismo Zastępcy Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych [...] w L. dotyczące wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w miejscu zamieszkania skarżącego i M. M.. Dnia 5 sierpnia 2014 r. załączono do akt sprawy odpis zupełny aktu małżeństwa wraz z tłumaczeniem przysięgłym. W dniu 8 września 2014 r. do organu wpłynęły sprawozdania z przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Straży Granicznej wywiadu środowiskowego.

II.2. Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na akta sprawy i wskazał, że skarżący nie zamieszkuje wspólnie z małżonką i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Jako powód takiego stanu rzeczy małżonkowie powołują brak akceptacji ze strony teściowej. Skarżący ma stałą pracę w firmie [...] w L.. M. M. zamieszkuje w odległym od L. o 12,44 km A. L. i pracuje w L., tj. 10,53 km od A. L. i 17,67 km od L. Organ I instancji wskazał, że nawet uwzględniając fakt uczęszczania syna z pierwszego małżeństwa M. M. do szkoły w A. L. jako okoliczność usprawiedliwiającą osobne zamieszkiwanie małżonków, nie sposób nie zauważyć że ww. odległości nie są znaczące i są zbliżone, zatem wydają się możliwe do pokonania na każdym odcinku.

Zdaniem Wojewody [...] małżonkowie nie wypełniają obowiązków małżeńskich nałożonych na nich przez ustawę z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm., zwany dalej "k.r.o."). Sytuacja rozłąki małżonków ma obecnie charakter długotrwały i nie wydają się wiarygodne deklaracje małżonków o zamiarze wspólnego zamieszkania. W dniu [...] września 2013 r. Wojewoda [...] wprawdzie udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pomimo oddzielnego zamieszkiwania. Jednakże organ wyraźnie zaznaczył, że po roku dokona ponownie oceny związku małżeńskiego cudzoziemca pod kątem wspólnego zamieszkiwania małżonków. W toku prowadzonego wówczas postępowania, małżonkowie wahali się co do sposobu rozwiązania istniejącej sytuacji, jednakże sytuacja ta nie została rozwiązana. Małżonkowie zatem nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu przepisów k.r.o. Wojewoda [...] stanął na stanowisku, iż nie w każdym przypadku, w którym cudzoziemiec jest małżonkiem obywatelki polskiej należy udzielić takiemu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na pobyt czasowy, a jedynie wtedy, gdy pozostawianie w związku małżeńskim uzasadnia jego pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż trzy miesiące.

II.3. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący wskazał, że małżonkowie kontaktują się ze sobą telefonicznie prawie codziennie, a M. M. przebywa w mieszkaniu męża kilka razy w tygodniu, wykonując tam typowe obowiązki domowe. Wizyty M. M. u męża są jednak uzależnione od wykonywania przez nią obowiązków służbowych i rodzicielskich względem małoletniego syna, a także od czasu pracy skarżącego. Odnosząc się do stwierdzenia organu I instancji, iż cudzoziemiec nie wyraża chęci zamieszkiwania razem z M. M. u jej rodziców, skarżący wyjaśnił, iż takie stwierdzenie nie jest prawdziwe, gdyż cudzoziemiec wbrew swojej woli został wyrzucony z domu przez matkę żony, panią M. M., która go nie akceptowała, a tym samym pozbawiono go możliwości zamieszkania razem z żoną u jej rodziny. W ocenie skarżącego organ I instancji niesłusznie uznał, iż związek małżeński skarżącego i M. M. nie uzasadnia jego pobytu na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące, gdyż cudzoziemiec prowadzi wspólne gospodarstwo ze swoją żoną.

II.4. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na art. 158 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 98 ust. 1, art. 169 ust. 1 i 2, art. 159 ust. 3 pkt 1, art. 100 ust. 1 pkt 1 u.o.c. i wskazał, że małżonkowie zostali w dniach 19 sierpnia 2013 r. i 4 września 2014 r. przesłuchani do protokołu. Skarżący zeznał, że po raz pierwszy przyjechał do Polski 20 lutego 2013 r. w celu zamieszkania z żoną. Cudzoziemiec oświadczył, że po przyjeździe do Polski zamieszkał razem z żoną w domu u jej rodziców przy ul. W. [...] w A. L. i przebywał tam do 20 czerwca 2013 r., po czym przeprowadził się do wynajętego mieszkania przy ul. P. w L., a następnie od 1 sierpnia 2013 roku zamieszkał przy ul. P. [...] w L.. Cudzoziemiec jako powód swojej wyprowadzki z domu żony podał brak akceptacji jego osoby ze strony matki pani M. M.. Skarżący poinformował, że pozostaje w stałym kontakcie z żoną, która często odwiedza go w jego miejscu zamieszkania. Cudzoziemiec zapytany, czy zamierza zamieszkać razem z żoną, wskazał, że planuje ponownie zamieszkać u rodziny żony w A. L., rozważa także zaciągnięcie kredytu na zakup własnego mieszkania. Cudzoziemiec zeznał, iż żona odwiedza go 2-3 razy w tygodniu w jego mieszkaniu, czasem nawet nocuje u niego, szczególnie wtedy, gdy jej syn jest ze swoim ojcem. Żona gotuje mu oraz czasami pierze jego rzeczy, a także prasuje je. Ponadto wspólnie z żoną spędził ostatnie wakacje - wyjechał z nią na 6 dni nad morze.

M. M. podczas przesłuchania zeznała, iż jej mąż po raz pierwszy przyjechał do Polski 20 lutego 2013 r. i zamieszkał wówczas razem z nią w domu należącym do jej rodziców przy ul. W. [...] w A. L.. Żona cudzoziemca wskazała, że skarżący zamieszkiwał razem z nią pod ww. adresem do 20 czerwca 2013 r., a następnie wyprowadził się do wynajętego mieszkania przy ul. P. w L., natomiast od 1 sierpnia zamieszkuje przy ul. P. [...] w L.. Żona cudzoziemca przyznała, iż powodem wyprowadzki męża z domu jej rodziców był brak akceptacji go przez jej matkę. Przyznała, że na razie nie planuje zakupu z mężem zakupu mieszkania, bowiem nie dostaną kredytu. Stwierdziła, że nie przeniesie się również do mieszkania męża z uwagi na 13 letniego syna ale liczy, że matka zaakceptuje w końcu męża i będą mogli zamieszkać wspólnie. M. M. oświadczyła ponadto, że w miarę możliwości stara się odwiedzać męża w jego aktualnym miejscu zamieszkania, spotyka się z nim prawie codziennie. M. M. oświadczyła, że dosyć często odwiedza męża w jego mieszkaniu w L. - czasami codziennie, czasem co drugi, trzeci dzień. Podniosła, że pomaga mężowi w gotowaniu i prasowaniu, nie planują wspólnego budżetu, jednak wielokrotnie korzystała z pomocy finansowej męża tak jak on z jej. Podkreśliła, że wspólnie wyjechali na wakacje nad morze. W dniu 25 listopada 2014 r. M. M. nadesłała do organu I instancji pismo, w którym podniosła, iż zawarty przez nią związek małżeński nie jest fikcyjny. W jej ocenie o braku fikcyjności tego związku świadczy m. in. fakt, iż małżonkowie spotykali się wcześniej przed ślubem przez dłuższy okres czasu. M. M. wskazała, iż dwa razy w roku w latach 2009-2011 podróżowała do T., aby spędzić tam urlop ze skarżącym - w związku tymi wyjazdami ponosiła dość znaczne koszty. W dniu 21 sierpnia 2013 r. została przesłuchana w charakterze świadka M. M. (matka M. M.), która zeznała, iż po przyjeździe do Polski (w lutym 2013 roku) skarżący zamieszkał w jej domu w A. L. i przebywał tam około 4 miesięcy - do czerwca 2013 roku, a następnie wyprowadził się do L.. M. M. zapytana jak często jej córka odwiedzą męża zeznała, że córka nie mówi jej o wyjazdach do męża, ale średnio raz na 2 tygodnie nocuje poza domem przez 3 do 5 dni. M. M. stwierdziła, że nie wyobraża sobie aby mąż córki mógł z nimi zamieszkać. W dniach 19 sierpnia 2013 r., 7 lipca 2014 r., 7 sierpnia 2014 r., funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili wywiady środowiskowe pod adresami: ul. P. [...] m. [...] w L. i ul. W. [...] w A. L., z których wynika, że małżonkowie zamieszkują osobno. Ponadto w trakcie postępowania przed organem odwoławczym – 13 marca 2015 r. funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili wywiad środowiskowy z osobami zamieszkującymi w najbliższym sąsiedztwie miejsca zamieszkania skarżącego tj. ul. P. [...] m. [...], [...] L. J. K. zamieszkujący w lokalu nr [...] poinformował, iż cudzoziemiec zamieszkuje na stałe pod ww. adresem. Cudzoziemca sporadycznie odwiedza kobieta (rozmówca nie był w stanie powiedzieć, czy kobietą tą jest M. M.). J. K. nie zauważył, aby kobieta ta dbała o gospodarstwo domowe. Rozpytywany nie widział także cudzoziemca razem z ww. kobietą na wspólnych spacerach i zakupach. Z. S.-K. zamieszkująca w lokalu nr [...] oświadczyła, że skarżący mieszka od ponad 2 lat w lokalu nr [...]. Wyżej wymieniona poinformowała, że widuje cudzoziemca samego i nigdy nie widziała go w towarzystwie kobiety. Rozmówczyni podała, że również na zakupach widuje cudzoziemca samego. Z. S.-K. nie zauważyła, aby jakakolwiek kobieta prowadziła wraz z cudzoziemcem gospodarstwo domowe. E. K. zamieszkująca w lokalu nr [...] przyznała, że skarżący zamieszkuje od ponad 2 lat w lokalu nr [...]. Rozmówczyni podała, że cudzoziemca odwiedza kobieta lecz nie była w stanie stwierdzić, czy jest to M. M.. Wyżej wymieniona nie potwierdziła również czy jest to małżeństwo. E. K. oświadczyła, że ww. kobieta jest sporadycznie widywana w lokalu nr [...]. Rozmówczyni podała, iż nigdy nie widziała, żeby kobieta ta kiedykolwiek dbała o gospodarstwo domowe. E. K. dodała, że po raz ostatni widziała ww. kobietę około 2 tygodnie temu. W dniu 6 maja 2015 r. M. M. poinformowała, iż 22 kwietnia 2015 r. firma "[...] Sp. z o.o.", w której był zatrudniony skarżący, rozwiązała z nim umowę o pracę. Powodem tej sytuacji był brak aktualnej karty pobytu. Przedstawiciele w/w firmy zapewnili skarżącego, że zostanie przywrócony do pracy, jeśli tylko otrzyma zezwolenie na pobyt czasowy. W piśmie tym żona cudzoziemca wskazała, iż utrata pracy przez męża wiąże się z utratą środków finansowych, które pozwalały małżonkom normalnie funkcjonować, a jej wynagrodzenie jest zbyt niskie, aby mogła utrzymać męża i syna. Analizując powyższe organ II instancji stwierdził, iż związek małżeński skarżącego i M. M. nie uzasadnia pobytu ww. cudzoziemca na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wyjaśnił, że w sprawie kluczowe jest, że małżonkowie nie zamieszkują razem od ponad 2 lat i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Przeprowadzone przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w trakcie postępowania wywiady środowiskowe nie potwierdziły informacji udzielonych przez małżonków co do częstego przebywania M. M. w mieszkaniu jej męża i prowadzenia z nim wspólnego gospodarstwa domowego. W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji zeznania małżonków odnośnie prowadzenia przez nich wspólnego gospodarstwa domowego, a w szczególności wykonywania przez M. M. zwykłych prac domowych w mieszkaniu jej męża trudno uznać za wiarygodne. Ponadto organ zauważył, iż osobne zamieszkiwanie małżonków ma charakter długotrwały. Małżonkowie nie zrobili nic, aby sytuacja ta uległa zmianie.

III.1 W skardze złożonej na ww. decyzję Szef Urzędu (skierowanej wobec całej decyzji) skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody L., a także zasądzenie nie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci:

- art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 158 ust. 1 pkt 1 u.o.c. poprzez ich błędną interpretację skutkującą przyjęciem, że nie istnieją podstawy do wydania skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- art. 169 u.o.c. poprzez błędne przyjęcie, że małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa raz nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.

2. naruszenie przepisów postępowania w postaci:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy istniały przesłanki jej uchylenia;

- art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego i tym samym niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w ocenie skarżącego doprowadziło do naruszenia przez organ administracji zasady legalności i obowiązku stania na straży praworządności;

- art. 8 k.p.a. w z w. z art. 11 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji w związku z nieokreśleniem faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności innym dowodom co doprowadziło do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

- art. 77 § 1 k.p.a. polegającym na wadliwym przeprowadzeniu postępowania, a także pominięcie przed podjęciem decyzji kluczowych dla istoty sprawy twierdzeń skarżącego;

- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niewyczerpujących ustaleniach faktycznych; przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a także dowolnej oceny zebranych w postępowaniu dowodów;

- art. 7 k.p.a, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez:

- opisanie materiału dowodowego poprzez wybiórcze odniesienie się do podnoszonych w toku postępowania zarzutów ze strony skarżącego;

- brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło organ II instancji do konstatacji, zgodnie z którymi decyzja organu I instancji winna zostać utrzymana w mocy.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał między innymi, że fakt zamieszkiwania skarżącego w L. przy ul. P. m. [...] zaś M. M. w A. L. przy ul. W. [...], nie oznacza, że nie jest wypełniony obowiązek wspólnego pożycia małżonków i wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący nie jest akceptowany przez teściową - M. M.. M. M. nie wyraża zgody na powrót zięcia do domu. Skarżący podniósł, że organ II instancji przyznał mu rację odnośnie przytoczonych argumentów świadczących o braku możliwości zamieszkiwania przez skarżącego w domu rodzinnym małżonki – M. M.. Podkreślił, że twierdzenia organu II instancji poparte rzekomo zasadami logiki i doświadczenia życiowego jakoby zajmowanie się synem oraz spotkania z mężem przez M. M. były nie do pogodzenia, tym bardziej, że pracuje ona zawodowo noszą znamiona dowolnej oceny stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący podkreślił, że mając na względzie prawidłowy dalszy rozwój małoletniego syna M. M., który w momencie zawarcia jej drugiego związku małżeńskiego miał 12 lat i któremu trudno było się odnaleźć w nowej sytuacji, małżonkowie podjęli decyzję iż skarżący tymczasowo zamieszka osobno w miejscu znajdującym się blisko jego zakładu pracy, zaś M. M. pozostanie w domu w A. L.. Nie bez znaczenia dla podjęcia tego rodzaju decyzji był fakt, że małżonkowie nie znajdowali się w korzystnej sytuacji finansowej, a żona skarżącego ma problemy z pracą. Skarżący podniósł, że stara się być wsparciem, zarówno pod względem psychicznym jak i materialnym dla małżonki, choć jego sytuacja zawodowa również nie jest stabilna. Co prawda ma on podpisana obecnie umowę o prace jednakże jeszcze w czasie trwania postępowania przed organem II instancji stracił prace w "[...] Sp. z o.o" z uwagi na brak aktualnej karty pobytu. O częstotliwości kontaktów, głównie telefonicznych małżonków świadczą załączone do akt sprawy billingi telefonu komórkowego M. M., z których wynika, że małżonkowie kontaktują się niemalże codziennie a ich rozmowy trwają od kilkudziesięciu minut do kilim godzin. O częstych pobytach M. M. w mieszkaniu wynajmowanym przez męża świadczy między innymi fakt, iż ma ona w okolicy wykupione miejsce parkingowe. Gdyby bowiem wizyty te nie były tak częste wykup abonamentu za parking nie byłby konieczny, tym bardziej, że z uwagi na ograniczony budżet małżonkowie starają się oni żyć oszczędnie. Skarżący podkreślił, że z zeznań sąsiadów można wywnioskować, że M. M. odwiedza męża w domu przy ul. P.. Natomiast zupełnie niewiarygodne i pozbawione podstaw są jakiekolwiek dalsze twierdzenia sąsiadów, albowiem w żaden sposób nie są oni w stanie stwierdzić czy małżonka gotuje mężowi obiady, pierze, prasuje, sprząta i wykonuje w domu wynajmowanym przez męża inne czynności. Konkludując skarżący wskazał, że newralgiczny dla istoty spraw jest fakt bezpodstawnego przyjęcia przez organ II instancji iż zajmowanie się synem przez Panią M. M. i spotkania z mężem są nie do pogodzenia. Ponadto podkreślił, że trudno doszukiwać się w stanie faktycznym sprawy niezgodności wydanego jednostce zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z interesem Państwa Polskiego w sytuacji gdy pozwolenie to miałoby zapewnić ochronę dobra prawnego jakim jest rodzina.

III.2. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wniósł o uchylenie decyzji własnej z [...] lipca 2015 r. Wskazał, że stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji jest co najmniej przedwczesne. Małżonkowie mają na swój temat dużą wiedzę i orientują się w swoich bieżących sprawach, przykładowo na temat ich pracy zawodowej, czy wychowania małoletniego L. J.. Ich zeznania są też zgodne w zakresie przyczyn oddzielnego zamieszkiwania. Organ podał również w odpowiedzi na skargę, że skarżący na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 u.o.c., tj. z uwagi na wykonywanie pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem jego sytuacja zawodowa i finansowa mogła ulec stabilizacji, a to może mieć bezpośredni wpływ na jego sytuację mieszkaniową, a zarazem sytuację osobistą, co powinno zostać ustalone w toku dalszego postępowania.

III.3. Na rozprawie [...] stycznia 2016 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika oraz uczestniczka wnieśli o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Przedstawiciel organu prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy nie stawił się.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.).

IV.2. Na wstępie należy podnieść, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tj. nie może co do zasady zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie (por. np. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 17). Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2014 r., II OSK 2546/12, CBOSA). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

IV.3.1. Podstawą materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji był m. in. art. 98 oraz art. 100 ust. 1 pkt w zw. art. 158 ust. 1 punkt 1 w zw. z art. 169 ust. 1 i 2 u.o.c. Zgodnie z pierwszym z powoływanych przepisów, zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zezwolenia na pobyt czasowy udziela się na okres niezbędny do realizacji celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie dłuższy jednak niż 3 lata. W myśl art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Z kolei w myśl art. 158 ust. 1 pkt 1 u.o.c., zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z art. 169 ust. 1 u.o.c., w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 158 ust. 1 pkt 1 lub art. 159 ust. 3 pkt 1, organ, który prowadzi to postępowanie, ustala, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy. W myśl zaś art. 169 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w postępowaniu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 powołanej ustawy o cudzoziemcach, w szczególności ustala się, czy okoliczności sprawy wskazują na to, że:

1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynikało to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub danej grupie społecznej;

2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa;

3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie lub nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego;

4) małżonkowie nie spotkali się przed zawarciem małżeństwa;

5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga;

6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności ich dotyczących;

7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już pozorne małżeństwa.

Z kolei w art. 169 ust. 4 u.o.c. przewidziano możliwość zlecenia Straży Granicznej przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub poczynienia ustaleń miejsca pobytu małżonka lub innego członka rodziny cudzoziemca, a także osoby, z którą cudzoziemca łączą więzi o charakterze rodzinnym. Natomiast w art. 169 ust. 5 przewidziano wyłączenie stosowania art. 79 k.p.a. przy dokonywaniu ustaleń, o których mowa w art. 169 ust. 1-3, oraz przeprowadzaniu czynności, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

IV.3.2. Analiza wskazanych wyżej regulacji, a zwłaszcza wykładnia systemowa i celowościowa prowadzi do wniosku, że zasadą jest udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo to nie ma jednak charakteru bezwzględnego, w szczególności uprawnienie to nie przysługuje, jeżeli właściwy organ ustali, że związek małżeński został zawarty w celu obejścia ustawy o cudzoziemcach. Ustawodawca w art. 169 ust. 2 wskazał okoliczności, które należy badać rozpatrując wniosek małżonka będącego cudzoziemcem o zezwolenie na pobyt czasowy. Regulacja zawarta w art. 169 ustawy o cudzoziemcach jest wyrazem ogólnej zasady prawa, że z bezprawnych zachowań nie powinny wynikać uprawnienia (Ex iniuria ius non oritur). Pozorowanie pozostawania w związku małżeńskim w celu uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy jest zaś oczywistym naruszeniem zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Taka wykładnia powołanych przepisów ma silne oparcie w aktach wyższego rządu wobec ustawy o cudzoziemcach. W szczególności należy tu wskazać na art. 18 Konstytucji RP, zgodnie z którym małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. W odniesieniu do cudzoziemców istotny jest również art. 37 Konstytucji. Otóż w ustępie 1 tego przepisu przewidziano zasadę, że kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Odstępstwa od tej reguły mają charakter wyjątki i muszą być określone ustawą (art. 37 ust. 2 Konstytucji). Należy mieć przy tym na uwadze, że art. 18 ulokowany jest w rozdziale I Konstytucji "Rzeczpospolita", zaś art. 37 w rozdziale II "Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela". Ustawodawca konstytucyjny w tej sposób w zaakcentował szczególny poziom ochrony małżeństwa i rodziny. Organy orzekające w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, winny również uwzględniać art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, przyjętej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 ze zm.; dalej: "Konwencja"). Na powinność uwzględniania przez krajowe organy administracji publicznej omówionych wyżej norm konstytucyjnych oraz międzynarodowych wskazuje się również w piśmiennictwie i orzecznictwie (zob. np. R. Kubik, Konstytucyjna zasada ochrony rodziny w sprawach dotyczących cudzoziemców a europejskie standardy ochrony praw człowieka na tle orzeczeń sądownictwa administracyjnego, [w:] Efektywność europejskiego systemu ochrony praw człowieka, pod red. J. Jaskierni, Toruń 2012, s. 752 – 755 i cyt. tam orzecznictwo). Ochrona małżeństwa, tak konstytucyjna, jak i konwencyjna, nie ma oczywiście charakteru absolutnego i może być ograniczona z powodów wskazanych m. in. w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 2 Konwencji (por. np. wyrok NSA z 24 września 2015 r., II OSK 116/14, CBOSA). Na gruncie u.o.c. ograniczenia takie zostały przewidziane m. in. w art. 100 tej ustawy. Wskazana wyżej możliwość, a nawet potrzeba ograniczenia praw małżonków (obywatela polskiego i cudzoziemca), nie przekreśla jednak poczynionego wyżej ustalenia, że zasadą jest udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

IV.4. Ustalenie relacji zasada-wyjątek w odniesieniu do postępowania w sprawie udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi pozostającemu w uznawanym przez prawo polskie związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej ma istotne znaczenie dla określenia obowiązków procesowych organów orzekających w tym postępowaniu. Po pierwsze, to na organach administracji publicznej spoczywa co do zasady ciężar wykazania, że zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie decyzji odmownej. Dodać należy, że ustawodawca wyposażył tu organy w szczególne uprawnienia dowodowe oraz w sposób istotny ograniczył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym (art. 169 ust. 4 i 5 u.o.c.). Po drugie, jeżeli w sprawie zaistnieją nie dające się usunąć wątpliwości, winny one być rozstrzygane na korzyść cudzoziemca będącego małżonkiem obywatela polskiego. W niniejszej sprawie nie powinna również uchodzić uwadze organów okoliczność, że poprzednio już dwukrotnie udzielano cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony motywowane pozostawaniem w związku małżeńskim z M. M.. W świetle zasady zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) ewentualna zmiana stanowiska organu w tej kwestii winna być w sposób szczególnie wnikliwy, staranny i przekonujący umotywowana.

IV.5. Istota sporu w niniejszej sprawie sprawdza się do oceny, czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało rzetelnie, zgodnie z wymogami sprawiedliwości proceduralnej, w tym wymogiem wnikliwego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy. W szczególności chodzi o to, czy zebrany w sprawie materiał był wystarczający do przyjęcia przez organ, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające zezwolenie skarżącemu na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z M. M.. Zdaniem Sądu organ nie dokonał wnikliwej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, a nadto nie przeprowadził dowodów wnioskowanych w odwołaniu (m. in. zeznań świadków wskazanych na s. 8 odwołania na okoliczność bliskich więzi łączących małżonków) ani nie wyjaśnił dlaczego dowody te nie powinny być przeprowadzone. Trafnie wywodzi również skarżący, że organ nie odniósł się do przedłożonych do akt bilingów dotyczących bardzo częstych kontaktów telefonicznych małżonków. Już te okoliczności uzasadniają tezę, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem m.in. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a.

IV.6. Ponadto, w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nie nadały właściwego znaczenia zebranym dowodom. W szczególności zeznania sąsiadów z bloku mieszkalnego nie mogły z natury rzeczy mieć decydującego znaczenia co do oceny relacji łączących skarżącego z M M.. Z akt sprawy nie wynika w szczególności, aby którykolwiek z przesłuchanych sąsiadów pozostawał w bliskich relacjach ze skarżącym, w tym przebywał w jego mieszkaniu. Jest to zresztą zrozumiałe, jeżeli zważy się, że skarżący posługuje się głównie językiem [...]. Okoliczność ta nie jest natomiast przeszkodą do kontaktów z M. M., która jest nauczycielką języka [...]. Oprócz zeznań skarżącego i M. M. (którym nie można bez szczegółowo uzasadnionych powodów odmówić wiarygodności – art. 107 § 3 k.p.a.), należy tu również odwołać się do zeznań teściowej skarżącego, tj. M. M.. Otóż jasno z nich wynika, że córka spotyka się ze skarżącym, w tym nocuje u skarżącego. Zresztą okoliczność, że świadek ten sprzeciwia się kontaktom córki ze skarżącym dowodzi, że kontakty takie mają miejsce. Kolejnym dowodem na bliskie relacje małżonków mogą być złożone do akt sprawy bilingi (bezpodstawnie pominięte przez organy). Istotną w sprawie okolicznością jest również uzyskanie przez skarżącego pozwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 u.o.c., tj. z uwagi na wykonywanie pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stabilizuje to jego sytuację zawodową i finansową, a w konsekwencji mieszkaniową.

VI.7. Reasumując, zdaniem Sądu trafnie wywiódł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę (k. 29 v.), że okoliczności sprawy wydają się wskazywać, że skrzącego i M M. M., mimo oddzielnego zamieszkiwania łączy osobista więź jaka normalnie łączy małżonków i obydwoje chcą pielęgnować łączącą ich relację. Należy mieć przy tym na uwadze skomplikowaną sytuację osobistą M. M.. Otóż musi ona łączyć obowiązki małżeńskie z obowiązkami rodzicielskimi wobec 14 letniego syna z poprzedniego małżeństwa, a także utrzymywać poprawne relacje z matką (która nie akceptuje skarżącego jako męża). Dodatkowo, M. M. pracuje zawodowo w innym mieście niż jej miejsce zamieszkania i miejsce zamieszkania męża, a jej niepełnoletnie dziecko uczęszcza do szkoły w innym mieście niż zamieszkuje i pracuje skarżący. W takim skomplikowanym układzie faktycznym organy administracji publicznej nie mogą bezwzględnie wymagać od małżonków stałego wspólnego zamieszkiwania, albowiem pozostaje to w sprzeczności z zasadą proporcjonalności, zakładającą wyważenie różnych wartości oraz sprzecznych obowiązków i interesów stron oraz osób trzecich (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji).

VI.8. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda [...] winien mieć na uwadze powyższe oceny prawne, a także następujące wskazania co do dalszego postępowania. Po pierwsze, organ winien przesłuchać świadków wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Po drugie, organ przeprowadzi dowód z dołączonych do akt bilingów. Po trzecie, organ zobowiąże skarżącego do przedłożenia dołączonych do skargi dowodów dotyczących opłacania przez M. M. miejsca postojowego w L..

IV.9. Zakres postępowania dowodowego, które musi być ponownie przeprowadzone, uzasadnia uchylenie również decyzji organu I instancji (art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a.).

IV.10. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 202 § 2, art. 205 § 2 oraz 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawne ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.; rozporządzenie to znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). Na koszty te składają się: wpis od skargi (300 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (240 zł) oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictw (34 zł).

IV.11. Z powyższych powodów orzeczono jak w sentencji