Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 247/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust.2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia del. NSA Janina Kosowska (spr.) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 850/08 w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem o sygn. akt.IV SA/Wa 850/09 z dnia 3 września 2008r. po rozpoznaniu skargi I. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddalił tę skargę.

U podstaw wyroku legły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne w tej sprawie.

W dniu 16 listopada 2006 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania I. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. Prezydent m.st. Warszawy orzekł o wymeldowaniu wymienionej z pobytu stałego pod wskazanym adresem gdyż od 19 września 2006r, po wykonaniu wyroku o eksmisji nie zamieszkuje ona w tym lokalu.

Od decyzji tej I. M. złożyła odwołanie, wnosząc jednocześnie o zawieszenie postępowania w przedmiocie wymeldowania do czasu wydania decyzji o przyznaniu jej lokalu. Odwołująca się podała, ze równolegle z niniejszym postępowaniem toczy się postępowanie o przyznanie jej przez gminę lokalu komunalnego i do czasu jego zakończenia powinno być zawieszone przedmiotowe postępowanie o wymeldowanie.

Wojewoda Mazowiecki w dniu [...] marca 2007r. wydał postanowienie, w którym odmówił zawieszenia postępowania. Na skutek zażalenia I. M. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego. Zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. M. w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Rozpoznając natomiast odwołanie I. M. - Wojewoda Mazowiecki powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] stycznia 2007r. orzekającej o jej wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 Nr 139 poz. 993 ze zm.) - na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, przy czym opuszczenie to ma być trwałe i dobrowolne. Podkreślił, iż w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji ustalił , że I. M. w wyniku realizacji wyroku eksmisyjnego otrzymała pomieszczenie tymczasowe nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, które od 16 września 2006 r. stanowi dla niej miejsce gdzie przebywa i zaspokaja potrzeby życiowe. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż ewidencja ludności służy rejestracji danych miejsca rzeczywistego pobytu osób, czyli wskazania stanu faktycznego. Dla zapewnienia bowiem zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu czynności służące rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy.

Wnioskiem z dnia 21 lutego 2008r. I. M. wniosła o uzupełnienie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2008r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 111 kpa odmówił uzupełnienia tej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że okoliczności związane ze stanem prawnym lokalu przy ul. [...] nie mają wpływu na spełnienie warunku określonego w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślił, że meldunek ma charakter ewidencyjno - porządkowy, którego zadaniem jest odzwierciedlenie stanu faktycznego i nie rodzi uprawnień do lokalu przy zameldowaniu, nie oznacza też ich utraty przy wymeldowaniu, a podnoszone przez I. M. okoliczności, które nie były przedmiotem badania odwoławczego - nie mogą stanowić podstawy do uzupełnienia decyzji.

Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] stycznia 2008r. oraz na postanowienie Wojewody Mazowieckiego

z dnia [...] marca 2008r. I. M. podniosła iż, eksmisja nie oznacza dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu i nie może stanowić przesłanki do wymeldowania. Jednocześnie wskazała, że prawomocna decyzja o wymeldowaniu jej z lokalu może stać się podstawą do zawarcia z inną osobą fizyczną umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, zameldowaniu jej na pobyt stały, co jednocześnie będzie oznaczało nadanie tej osobie tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie jednocześnie podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę jako niezasadną stwierdził, że kontrolując zaskarżony akt, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Odnosząc się zaś w pierwszej kolejności do postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2008r. o odmowie uzupełnienia decyzji wydanego na podstawie art. 111 kpa. wskazał, że strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W przypadkach określonych w § 1 tego artykułu termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi ( § 2).

Sąd przywołał też orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące na istniejące podstawy do uzupełnienia decyzji lub odmowy jej uzupełnienia i wskazał,

iż według art. 111 kpa , inaczej niż w procedurze cywilnej (art. 351 kpc), uzupełnienie takie nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona. Według art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Kpa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji. Takie postanowienie podlega ocenie w trakcie kontroli instancyjnej dokonywanej na skutek wniesionego odwołania od decyzji, która objęta była wnioskiem ojej uzupełnienie.

W rozpoznawanej zaś sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008r. podjęta na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decyzję o wymeldowaniu z lokalu podejmuje organ gminy na wniosek strony lub z urzędu gdy osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad

3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sąd wskazał, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 pub!. OTK-A-2C02/3, stwierdzającym sprzeczność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, w części wymagającej przedstawienia przy zameldowaniu potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, ewentualna utrata tych uprawnień nie może być uznana za okoliczność istotną także dla wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.

W postępowaniu administracyjnym badaniu podlega zatem jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Okolicznością istotną w sprawie wymeldowania jest zatem fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania tylko wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W odniesieniu do skarżącej taka sytuacja nie zaistniała, bowiem opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego pobytu, w związku z wykonaniem przez Komornika Sądowego Rewiru XIX przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia eksmisji, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia z dnia 1 marca 2002 r., uznać należy za dobrowolne w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 ustawy. Sąd wskazał, że w podobnej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2005 r. sygn. II OSK 65/05, LEX nr 188693. W dalszej kolejności Sąd I instancji podkreślił, iż wymieniony przepis art. 15 ust. 2 wymaga dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego w lokalu spełnienia dwóch przesłanek; utraty przez tę osobę uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenia przez nią lokalu. Wiąże się to z faktem, iż stosownie do brzmienia art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Wobec tego przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Odnosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że obie wskazane przesłanki zostały spełnione. W szczególności prawomocny wyrok orzekający eksmisję stanowił wystarczający dowód utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Wyrok ten wiąże na podstawie art. 365 § 1 kpc nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy. Sąd administracyjny nie może w konsekwencji poddawać ocenie jego trafności. W świetle wyraźnej treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych sąd administracyjny nie może też uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpienie z powództwem o eksmisję. Wskazał także, że uprawnieniem organów ewidencyjnych nie jest ocenianie poprawności wyroków sądowych i dokonanych czynności komorniczych. Z powyższych względów odmienne orzeczenia organów administracji publicznej doprowadziłyby w istocie do sytuacji, w której osoba eksmitowana ze swojego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w miejscu, w którym już nie przebywa i przebywać nie może. Takie rozwiązanie pozostawałoby w sprzeczności z ewidencyjno - porządkowym charakterem przepisu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Skarżąca faktycznie opuściła przedmiotowy lokal i bezspornym jest, że od daty eksmisji w spornym mieszkaniu nie zamieszkuje. Ustanie pobytu skarżącej w lokalu w świetle przedłożonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości. Z tego względu przewidziane wart. 15 ust. 2 powołanej ustawy przesłanki obligujące organ do wymeldowania osoby z miejsca dotychczasowego pobytu uznać należało za spełnione.

Od wyroku tego I. M. działająca przez pełnomocnika przyznanego jej w ramach prawa pomocy wniosła skargę kasacyjną w oparciu o przepis art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr l53, poz. 1270 ze zm.). W skardze jako podstawy kasacji podano:

1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), przez uznanie za prawidłowe, że skarżąca opuściła w rozumieniu tego przepisu lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, uznając tym samym, że organy administracji dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały przepis art. 15 ust. 2 tej ustawy,

2/ naruszenie przepisów postępowania, które uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

- naruszenie art. 133 § l i art. 134 § l oraz art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przez uznanie że został zebrany i rozpatrzony w całości materiał dowodowy, podczas gdy pominięte zostały okoliczności rozwiązania umowy najmu

i eksmisji skarżącej z lokalu oraz podnoszone roszczenia wynikające z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), stanowiące podstawę skorzystania z prawa pierwszeństwa w bezprzetargowym nabyciu nieruchomości, naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie w uzasadnieniu wyroku pełnego stanu sprawy i zarzutów skarżącej, w tym dotyczących roszczeń w zakresie nabycia nieruchomości w trybie art. 34 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami,

- naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez oddalenie skargi.

Wniesiono zatem o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub jego zmianę przez uwzględnienie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w przedmiocie wymeldowania skarżącej z lokalu przy ul. [...]/18. przyjmując, jakoby skarżąca faktycznie opuściła przedmiotowy lokal w wyniku wykonanej eksmisji i przeprowadziła się do lokalu tymczasowego, który obecnie zajmuje. Natomiast w świetle dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego powinno nastąpić dobrowolnie i mieć charakter trwały. Opuszczenie lokalu to nie tylko fizyczne nieprzebywanie w nim, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założenie w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Zamiarem zaś skarżącej nie było dobrowolne opuszczenie zajmowanego wcześniej lokalu, ponieważ w nim zamieszkiwała kilkadziesiąt lat wraz z rodziną i zamierzała go nabyć korzystając z prawa pierwszeństwa, stosownie do art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Według strony skarżącej zarzut błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest uzasadniony wobec przyjęcia, że było to dobrowolne opuszczenie lokalu oraz że nie podjęła ona w tym zakresie skutecznych działań, żeby zamieszkać w tym lokalu. Opuszczenie miejsca pobytu stałego w świetle przepisów ustawy

o ewidencji ludności i dowodach osobistych jednoznacznie wiąże się z całkowitym usunięciem z zajmowanego pomieszczenia wszystkich przedmiotów służących do życia codziennego i skoncentrowaniem centrum życiowego poza miejscem pobytu stałego, a więc związane jest z wyprowadzeniem się z lokalu i zabraniem wszystkich rzeczy. Dlatego też opuszczenie miejsca pobytu stałego jako konieczna przesłanka wymeldowania w świetle art. 15 ust. 2 ustawy powinna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu jako miejsca pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu musi nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli, jak

i w drodze odpowiedniego zachowania się, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby, co wynika z np. z wyroku NSA z dnia 5 stycznia 2007r. sygn. II OSK 133/96, LEX nr 327831. W niniejszej sprawie nie ma natomiast podstaw do przyjęcia, że skarżąca wyraziła zamiar opuszczenia lokalu w sposób dobrowolny

i trwały. Skarżąca nie zamierzała wyprowadzić się z lokalu i przenieść centrum swoich spraw osobistych i majątkowych do lokalu tymczasowego. Przez termin "zamiar" należy rozumieć w świetle orzecznictwa sądowego nie tylko wolę wewnętrzną, ale też wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych. Jednakże zamiar ten nie został zbadany z uwzględnieniem pełnego stanu sprawy. Ponadto podniosła, że od wielu lat dochodzi swoich roszczeń z tytułu przejęcia gruntów na terenie Warszawy na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Było to sygnalizowane w Urzędzie do m.st. Warszawy. Zatem nie było jej zamiarem opuszczenie lokalu przy ul. [...].

Niesłusznie zaakceptowane zostało stanowisko organu administracji pierwszej instancji, że skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe pod innym adresem. Lokal nr [...] przy ul. [...] jest jedynym lokalem stanowiącym własność m.st. Warszawy. Pozostałe lokale stanowią odrębne nieruchomości. Wprawdzie

w czasie trwania najmu, skarżąca nie była zawiadamiana o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia, ale w przypadku zbywania nieruchomości przysługuje jej pierwszeństwo w nabyciu, w drodze bezprzetargowej. Natomiast zadłużenie z tytułu czynszu najmu obejmowało kwotę nieznaczną i było niewspółmierne wobec dochodzonego przez skarżącą odszkodowania.

Zatem w ocenie skarżącej Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 i 134 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawy ppsa poprzez rozpoznanie sprawy na podstawie niepełnych ustaleń stanu faktycznego oraz nieodniesienie się do zarzutów skargi. Uznał, że sprawa została wyczerpująco wyjaśniona, podczas gdy brak materiału dowodowego w zakresie stosunku najmu i wzajemnych roszczeń stron nie dawał podstawy do przyjęcia takiego wniosku. Uznanie przez Sąd, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec przedstawionych roszczeń Skarżącej nie powinno było dojść do eksmisji z lokalu, której następstwem jest wymeldowanie Skarżącej z lokalu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze (skargi kasacyjne i zażalenia) od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, jednak z urzędu bierze pod rozwagę przesłanki nieważności postępowania, określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono naruszeń przepisów prawa mogących świadczyć o nieważności postępowania sądowego, tym samym sprawa ta może być rozpoznana w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, które - zgodnie z art. 176 w związku z art. 174 powołanej ustawy - mogą dotyczyć naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec przedstawienia w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzucanego nasuszenia przez Sąd

I instancji przepisów postępowania.

Formułując podstawę kasacyjną dotyczącą naruszenia przepisów postępowania postawiono zarzuty naruszenia art. 133 § 1 i art.134 § 1 oraz art.106 § 3, a także art. 141 § 4 i art.151 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U Nr.153, poz.1270 ze zm. - zwanej dalej ppsa) poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że został zebrany i rozpatrzony w całości materiał dowodowy, podczas gdy organy tego nie uczyniły, pominięto bowiem okoliczności rozwiązania umowy najmu i eksmisji skarżącej z lokalu, a także pominięto podnoszone roszczenia dotyczące "gruntów warszawskich" oraz wynikające z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr. 261, poz.2603).

Zarzutów tych nie można uznać za trafne, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd I instancji zasadnie przyjął, że stan sprawy został przez organy wyjaśniony i ustalony w sposób prawidłowy i pełny w zakresie dotyczącym podstaw do wymeldowania z lokalu, w którym skarżąca nie zamieszkuje od 19 września 2006r. W sprawie bowiem wymeldowania z lokalu, w którym faktycznie strona nie przebywa nie ma znaczenia prawnego, że ubiega się ona o odszkodowanie np. za tak zwane grunty warszawskie lub, że zamierza ubiegać się o nabycie lokalu w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do art. 15 ust.2 powoływanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych decyzję o wymeldowaniu z lokalu podejmuje organ gminy na wniosek strony lub z urzędu gdy osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z tego lokalu. Z tego przepisu wynika,

iż podstawą do wymeldowania jest opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu i brak dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Przepisy powołanej ustawy nie uzależniają wymeldowania z uprzednio zajmowanego lokalu od posiadania tytułu prawnego do lokalu, utraty tego tytułu ani też od kwestii dochodzenia roszczeń materialnych z tytułu wcześniej przejętego mienia, ani od przewidzianego prawem pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości. Jako nietrafne należy zatem uznać zarzuty naruszenia art. 133 § 1 i art.134 § 1, art. 141 § 4 oraz art.106 § 3 ppsa, bowiem okoliczność istotną dla wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jest kwestia opuszczenia lokalu i nie koncentrowania codziennych potrzeb życiowych w tym lokalu. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji stanu faktycznego dotyczącego miejsca pobytu danej osoby, a nie stanu prawnego lokalu i tytułu prawnego do tego lokalu. Zatem wskazane w skardze kasacyjnej uchybienia w postaci naruszenia norm wyżej wymienionych artykułów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie miały miejsca, wobec prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U z 2006r. Nr.139, poz.993 ze zm.) również nie znajduje uzasadnienia. Stosownie bowiem do unormowania zawartego w ust. 1 tego przepisu osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Natomiast przepis ustępu 2 tego artykułu stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Żaden przepis omawianej ustawy ani też jakiekolwiek inne unormowania prawne nie uzależniają kwestii wymeldowania z lokalu od tytułu prawnego do tego lokalu. Przy czym zwrócić należy uwagę, że Sąd I instancji wadliwie, zbyt szeroko określił przesłanki jakie winny być spełnione do wymeldowania osoby w trybie art. 15 ust. 2 omawianej ustawy o ewidencji ludności wskazując jako niezbędną do wymeldowania przesłankę utraty uprawnień do lokalu. Wbrew temu twierdzeniu omawiany przepis nie wymaga spełnienia takiej przesłanki. W postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej wymeldowania z lokalu badaniu podlega bowiem przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Okolicznością istotną w sprawie wymeldowania jest zatem fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, i nie przebywania w nim, a także jak w rozpatrywanej sprawie skupienia aktywności życiowej w innym lokalu pod innym adresem. Sąd I instancji wadliwie też podał, że Wojewoda Mazowiecki jako podstawę prawną przywołał ustawę o ewidencji ludności i dowodach osobistych opublikowaną w Dz.U. z 2001 Nr 87, poz. 960 ze zm. Podczas gdy organy I i II instancji podały właściwą publikację tej ustawy w Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm. Zasadnie natomiast Sąd I instancji wyjaśnił, że przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę

w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania tylko wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W odniesieniu do skarżącej taka sytuacja nie zaistniała, bowiem faktycznie nastąpiło opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego pobytu, w związku z wykonaniem przez Komornika Sądowego Rewiru XIX przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia eksmisji, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia z dnia 1 marca 2002 r. Kwestie te zostały w postępowaniu administracyjnym jednoznacznie wyjaśnione i skarżąca nie zaprzecza, że zamieszkała pod adresem przy ul. Wiejskiej 16/38 w Warszawie. Zatem nie można uznać za zasadne zarzutów dotyczących istotnego naruszenia przez Sąd I instancji przepisów z zakresu postępowania przed tym Sądem jak i braku dokonania oceny czy organy w sposób pełny przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie.

Nie jest więc zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego i niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mimo częściowo błędnego uzasadnienia Sądu I instancji, prawidłowo została dokonana ocena w zakresie wystąpienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności do wymeldowania skarżącej z lokalu, którego opuszczenie nastąpiło w drodze eksmisji komorniczej w ramach wykonania wyroku sądu powszechnego.

Jak już podano przepis ten nie wskazuje na wymóg utraty tytułu prawnego do lokalu lub utraty uprawnień do przebywania w nim. Wiąże się to z faktem, iż stosownie do brzmienia art. 9 ust. 2b omawianej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom rejestracyjno - ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w danym lokalu. Wobec tego przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Żaden też przepis obowiązującego prawa nie nakazuje zameldowania się w lokalu do którego osoba fizyczna posiada tytuł prawny. Aktualnie przepisy nie zabraniają też posiadania własności wielu lokali. Istotnym jest tylko zgłoszenie zameldowania pod adresem, pod którym dana osoba faktycznie przebywa. Odnosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły,

iż skarżąca nie zamieszkuje pod adresem, z którego została wymeldowana. Wskazać też należy, że przepisy analizowanej ustawy nie stałyby na przeszkodzie ponownego zameldowania pod adresem, z którego osoba została wymeldowana, gdyby nabyła prawa do tego lokalu w trybach przedstawionych w skardze.

Zatem prawidłowo poczyniona subsumcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego do powołanego wyżej przepisu, będącego podstawą rozstrzygania, prowadzić musiała do wniosku, iż brak było w sprawie przesłanek uwzględnienia skargi kasacyjnej. Tym samym mimo częściowo wadliwego uzasadnienia Sądu I instancji wyrok odpowiadał prawu.

Z tych względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwienia podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego

z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Zatem pełnomocnik strony skarżącej ze stosownym oświadczeniem winien wystąpić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.