Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 535/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-11-27 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie- -Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2008 r. wniosku " B" Spółki z o.o. z siedzibą w S o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za kwiecień 2003 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skarżąca Spółka wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożyła wniosek

o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 21 października 2008 r. ustalony został wpis od skargi w wysokości 2.633,00,00 zł.

Spółka podniosła w uzasadnieniu wniosku, że prowadziła działalność gospodarczą polegającą na obrocie papierami wartościowymi notowanymi na Giełdzie Papierów Wartościowych. Na skutek panującej począwszy od II kwartału 2007 r. bessy na rynku giełdowym, poniesiona "na całokształcie działalności" strata wyniosła 74.337,88 zł. Wskazano dalej w uzasadnieniu wniosku, że od lutego 2008 r. zawieszono działalność gospodarczą z powodu blokady rachunków bankowych, za pośrednictwem których dokonywano obrotu papierami wartościowymi. Dodatkowo na skutek zabezpieczenia zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami na rachunkach bankowych należących do Spółki – nie dysponuje ona środkami pieniężnymi, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Spółka "dysponuje" środkami trwałymi – nieruchomościami położonymi na terenie Gminy G. dodając, że ich sprzedaż jest niemożliwa ze względu na ustanowione na nich hipoteki przymusowe na rzecz urzędu skarbowego oraz, że ewentualne środki z ich sprzedaży przekazane byłyby na rzecz urzędu skarbowego. Odnosząc się do majątku Spółki – Prezes Spółki wskazał, że Spółka nie dysponuje majątkiem obrotowym, tj. zapasami czy należnościami, których sprzedaż bądź odzyskanie mogłoby posłużyć do zapłaty kosztów sądowych.

Zdaniem Prezesa Spółki, skarżąca dysponuje jedynie należnościami trudnościągalnymi.

Z umowy Spółki nie wynika obowiązek dokonywania dopłat przez wspólników w związku z czasowymi trudnościami finansowymi Spółki w celu jej dokapitalizowania, umowa Spółki nie była w tym zakresie zmieniana.

Z kolei w oświadczeniu o majątku i dochodach (pkt 6-9 formularza PPPr) wskazano, że Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 50.000,00 zł, środki trwałe o wartości 343.438,93 zł, a ostatni rok bilansowy zakończyła stanem 0 zł, a nadto, że stan trzech rachunków bankowych Spółki wynosił na koniec sierpnia 0 zł.

Wobec tak przedstawionych informacji o sytuacji finansowej i majątkowej Spółki, referendarz sądowy wezwaniem z 3 listopada 2008 r. zobowiązał Spółkę do przedłożenia, w terminie 10 dni:

- bilansu Spółki według stanu na 31 grudnia 2007 r. i 30 września 2008 r.,

- dokumentów potwierdzających prowadzone aktualnie wobec Spółki postępowanie

( postępowania ) egzekucyjne,

- dokumentów potwierdzających zajęcie rachunków bankowych Spółki,

- wyciągów bankowych ze wszystkich posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych za okres od 1 września 2008 r. do 31 października 2008 r.,

- złożenia dodatkowego oświadczenia przez osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki wskazującego na źródła przychodów i źródła finansowania działalności Spółki.

W odpowiedzi na powyższe, Prezes zarządu Spółki przedłożył:

- wymagany bilans Spółki,

- wyciąg bankowy z rachunku bankowego prowadzonego w Banku A. S.A. (rachunek bieżący klienta biznesowego o numerze (...)),

- decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. z (...)r.

o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku VAT oraz odsetek na łączną kwotę 1.131.160 zł,

- zarządzenie tego organu z dnia (...)r. o zabezpieczeniu tychże należności,

- 5 wniosków Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. z (...)r.

o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej,

- zawiadomienia tego organu z dnia 21 czerwca 2007 r. o zajęciu rachunków bankowych Spółki na łączną kwotę 1.131.160 zł kierowane do 24 banków ( bez w/w rachunku w banku A. S.A.).

Dodatkowo Prezes Spółki oświadczył, iż Spółka posiada rachunek bankowy w Banku B. w S., jednak, jak oświadczył Prezes Spółki, stan tego rachunku wynosi 0,00 zł, w związku z czym spółka nie otrzymuje wyciągów bankowych.

Odnosząc się z kolei do przedłożonego wyciągu nazwanego " Mój wyciąg [domyślny]"

z wykazanym stanem środków własnych 7.335,70 zł, Prezes Spółki wskazał, że jest to jedyny dokument, który potwierdza operacje finansowe i stan rachunku maklerskiego prowadzonego przez bank A. SA o numerze (...) ( najprawdopodobniej błędnie podano numer rachunku, gdyż wyciąg z tego rachunku bankowego – rachunek bieżący – przedłożono na wezwanie). Dodano przy tym, że w stosunku do rachunków maklerskich bank nie udostępnia żadnych innych wyciągów bankowych poza tym, który wygenerowany został z systemu bankowości internetowej. Zdaniem skarżącej Spółki środki na tym rachunku w całości blokowane są na wypłatę wynagrodzeń jako kwoty nie podlegające zajęciu.

Prezes Spółki oświadczył nadto, że Spółka "B." w S. nie posiada obecnie źródeł przychodów, a jedynym źródłem finansowania są środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym – maklerskim prowadzonym przez bank A. SA.

Z kolei wykazane w bilansie – jako aktywa spółki – należności z tytułu dostaw i usług są

w praktyce należnościami trudnościągalnymi i niemożliwymi do wyegzekwowania, zaś należności z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych stanowi w praktyce kwota nadwyżki podatku od towarów i usług do zwrotu na rzecz spółki zablokowana przez organ podatkowy prowadzący egzekucję na poczet zaległości podatkowych będących przedmiotem skargi.

Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe (art. 245 § 3 p.p.s.a.), gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest to, iż strona ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu administracyjnym instytucja prawa pomocy stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa.

Zgodnie z kolei z przepisem art. 255 p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

Analiza przedstawionych przez Spółkę dokumentów prowadzi do wniosku, że oświadczenie Prezesa skarżącej Spółki o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Spółka nie wykazała, stosownie do dyspozycji przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie do wpisu od skargi w wysokości 2.633,00 zł.

Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów - z przedstawionego bilansu za 2007 rok wynika, jak już wcześniej wskazano, że Spółka posiadała na dzień 31 grudnia 2007 r. kapitał własny 3.618.100,45 zł, aktywa trwałe 7.065.928,93 zł, aktywa obrotowe 2.134.605,22 zł, należności krótkoterminowe 1.651.581,79 zł, w tym dochodzone na drodze sądowej 0 zł, a w kasie i na rachunkach bankowych posiadała kwotę 237.755,32 zł, natomiast według stanu na 30 września 2008 r. wielkości powyższe przestawiają się następująco - odpowiednio: 8.599.148,99 zł, 7.042.298,93 zł, 1.748.049,14 zł, 1.630.090,36 zł, Z przedłożonego bilansu wynika nadto, że Spółka posiadała na dzień 30 września 2008 r. zobowiązania (jedynie krótkoterminowe) w wysokości 191.199,08 zł ( kwota ta uległa zmniejszeniu w stosunku do końca roku 2007 z kwoty 582.433,70 zł) oraz że nie posiadała na dzień 30 września 2008 r. ( nie posiadała również na dzień 31 grudnia 2007 r. ) zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek.

Zdaniem Prezesa, Spółka nie prowadzi obecnie działalności, nie otrzymuje przychodów.

Przedstawione w aktach sprawy I SA/Sz 224-226/08 (dotyczących skarg Spółki na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w S.) dokumenty (zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego) potwierdzają, że Spółka w okresie od stycznia do maja 2008 r. nie wpłaciła zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych. Z kolei z dołączonego tamże rocznego zeznania podatkowego PIT-8 za okres od 01.01.2007 r. do 31.12.2007 r. wynika, że Spółka zadeklarowała stratę w wysokości 721.023,27 zł (przychody 2.160.109,60 zł, koszty uzyskania przychodów 2.881.132,87 zł).

Jednak, jak wskazano w odpowiedzi na wezwanie w niniejszej sprawie, Spółka dysponuje środkami finansowymi stanowiącymi źródło finansowania jej funkcjonowania; zgodnie z twierdzeniem Prezesa Spółki są one zgromadzone na rachunku bankowym – maklerskim prowadzonym przez A. S.A.

Wbrew wezwaniu nie przedstawiono jednak w sposób nie budzący wątpliwości dokumentu (wyciągu bankowego, poświadczenia z banku) potwierdzającego stan środków skarżącej Spółki na tym rachunku oraz czy, i jakie płatności ( wpływy ) dokonane były za pośrednictwem tego rachunku.

Prezes skarżącej Spółki nadesłał tylko wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez A. S.A. ( z wykazanym na dzień stanem środków w kwocie 0,44 zł), ale jest to wyciąg z "bieżącego rachunku klienta biznesowego".

Przedstawiony natomiast "wydruk" z rachunku bankowego "Mój wydruk [domyślny]" bez wskazania nazwy banku, numeru rachunku, nazwy posiadacza, który to wydruk obrazuje zdaniem Prezesa stan środków na rachunku maklerskim Spółki i gromadzi środki finansowe, z których finansowana jest Spółka, nie może – z powodów wskazanych wyżej - stanowić dowodu w sprawie.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, ze skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Skarżąca Spółka nie uczyniła zadość wezwaniom Sądu, przez co naruszyła wywiedziony z art. 255 p.p.s.a. obowiązek współdziałania strony z sądem w zakresie gromadzenia materiału dowodowego potrzebnego do ustalenia stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Jak bowiem podkreśla się w doktrynie (S. Babiarz. B. Dauter, M. Niezgódka - Medek - Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Lexis Nexis Warszawa 2007r.) brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy.

Dodatkowo podnieść należy, że z akt sprawy wynika, że Spółka nadal funkcjonuje, a zatem utrzymuje pewien poziom płynności finansowej. Skarżąca podaje, iż na nieruchomościach stanowiących majątek Spółki ustanowiona jest hipoteka oraz że prowadzona jest egzekucja z rachunków bankowych, jednakże zdaniem Sądu nie pozbawia to skarżącej możliwości pozyskiwania środków finansowych, co obrazuje nadesłany bilans ( wg stanu na dzień 30.09.2008 r. Spółka posiadała 1.748.049,17 zł, należności krótkoterminowe 1.630.090,36 zł, należności dochodzone na drodze sądowej 0 zł) i na co wskazuje również fakt posiadania przez Spółkę nieruchomości o łącznej powierzchni ok. 43 ha (dane wynikające z odpisów z ksiąg wieczystych przedłożonych w czerwcu b.r. w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 224-226/08).

Zaznaczyć też należy, że posiadane przez skarżącą zobowiązania (w tym publicznoprawne) i ich spłata są to normalne okoliczności (ryzyko) związane z prowadzeniem każdej działalności gospodarczej, którym to ryzykiem nie można obciążać Skarbu Państwa.

Mając na uwadze powyższe oraz dane wynikające z przedłożonych dokumentów, stwierdzić należy, że skarżąca Spółka nie wykazała w sposób przekonujący, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.633,00 zł.

Mając na uwadze powyższe, stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.