Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1052/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi M. Spółka z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o przeszkodzie lotniczej oddala skargę


UZASADNIENIE

M. Sp. z o.o. z siedzibą w T., zwróciło się do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. o potwierdzenie, iż znajdujący się na terenie nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], należącej do wspomnianego przedsiębiorstwa, obiekt budowlany w postaci komina o wysokości 94,4 m powyżej otaczającego terenu nie podlega zgłoszeniu właściwemu organowi nadzoru nad lotnictwem wojskowym, stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz. U. Nr 130, poz. 1193).

W uzasadnieniu stwierdzono, że stosowne do § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia zgłoszeniu do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym podlegają wszystkie stałe lub tymczasowe obiekty budowlane o wysokości 50 m i więcej. Natomiast zgodnie z § 8 rozporządzenia w przypadku przeszkody lotniczej otoczonej zwartą zabudową lub lasem wysokość jej można przyjmować od uśrednionego górnego poziomu zabudowy lub górnego poziomu lasu. Po określeniu lokalizacji geograficznej komina stwierdzono, iż jego wysokość, liczona od jego podstawy, wynosi 122 m. Wysokość komina npm wynosi 407,5 m, a średni poziom zabudowy otoczenia npm – 313,1 m. Komin otoczony jest budynkami ciepłowni, halą fabryczną oraz budynkiem biurowca. Wynika stąd, iż wysokość obiektu, liczona zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z § 8 rozporządzenia, stanowi różnicę pomiędzy wysokością komina liczoną od jego podstawy a uśrednionym górnym poziomem zabudowy i wynosi 94,4 m. Wobec powyższego, w ocenie przedsiębiorstwa, obiekt nie podlega zgłoszeniu właściwemu organowi nadzoru nad lotnictwem wojskowym, stosownie do przepisów rozporządzenia. Przedsiębiorstwo zwróciło się do organu o potwierdzenie powyższej interpretacji.

Pismem Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2005 r. poinformowano M. Sp. z o.o., z siedzibą w T., że komin o wysokości 122,0 m nad poziomem terenu, posadowiony przy ul [...] w T., stanowi zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia przeszkodę lotniczą i jego oznakowanie przeszkodowe powinno spełniać wymagania rozporządzenia. Przepis § 8 rozporządzenia dotyczy jedynie sposobu oznakowania przeszkodowego, tj. wynika zeń, iż oznakowuje się obiekt od wysokości uśrednionego górnego poziomu zwartej zabudowy lub górnego poziomu lasu do wysokości najwyższego elementu przeszkody lotniczej. Wysokość przeszkody lotniczej pozostaje niezmienna i liczona jest od poziomu terenu, na którym posadowiony jest obiekt; przyjmuje się jedynie nową wysokość do wyliczenia szerokości pasów oraz do ustalania ilości poziomów świateł.

M. Sp. z o.o. stwierdziło w piśmie z dnia [...] stycznia 2006 r., zatytułowanym "zażalenie na postanowienie w przedmiocie wydania zaświadczenia", iż jego wniosek z dnia [...] grudnia 2005 r. był w istocie wnioskiem o wydanie zaświadczenia o niepodleganiu obowiązkowemu zgłoszeniu przeszkody lotniczej. Stosownie do art. 219 K.p.a. odpowiedź na taki wniosek powinna mieć formę postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W związku z powyższym pismo z dnia [...] grudnia 2005 r. należy traktować jako postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie § 2 pkt 2 w związku z § 8 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych – poprzez uznanie, iż wysokość przeszkody lotniczej można przyjmować bez uwzględnienia uśrednionego górnego poziomu obiektów zabudowy.

W uzasadnieniu stwierdzono, że nie można się zgodzić z przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu argumentacją dotycząca sposobu liczenia wysokości przeszkody lotniczej. Twierdzenie, iż sposób liczenia wysokości przeszkody wskazany w § 8 powołanego rozporządzenia nie ma zastosowania do obliczania jej wysokości dla potrzeb zgłoszenia przeszkody, a jedynie będzie miał znaczenie dla rodzaju oznakowania przeszkody, nie znajduje podstaw w przepisach rozporządzenia. Brak jest bowiem przepisów, które nakazywałyby właśnie takie zastosowanie powołanego przepisu. Zdaniem skarżącego, treść § 8 rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, iż ma on zastosowanie do obliczania wysokości przeszkody lotniczej. W związku z tym prawidłowe postępowanie przy dokonywaniu zgłoszenia przeszkody lotniczej winno polegać w pierwszej kolejności na ustaleniu wysokości przeszkody stosownie do § 8 rozporządzenia, a następnie ustalenia, czy przeszkoda o tej wysokości objęta jest przepisami rozporządzenia stosownie do § 2, a dopiero po uznaniu, że warunki te są spełnione należałoby dokonać zgłoszenia zgodnie z wymaganiami § 10 rozporządzenia. W taki właśnie sposób postąpił wnioskodawca. Z dokonanych przez niego w tym trybie ustaleń wynika, iż wysokość przeszkody obliczona zgodnie z § 8 nie powoduje konieczności dokonania zgłoszenia do Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Wnioskodawca zwrócił się do organu administracji o potwierdzenie tego faktu w formie zaświadczenia ze względu na nieostrość pojęć użytych w powołanym rozporządzeniu.

Postanowieniem Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 219 K.p.a. odmówiono wydania zaświadczenia o przeszkodzie lotniczej o treści żądanej we wniosku strony – M. Sp. z o.o. z siedzibą w T., z dnia [...] stycznia 2006 r., domagającej się stwierdzenia, że komin o wysokości 122,0 m nad poziomem terenu w T. przy ul. [...] nie stanowi przeszkody lotniczej.

W uzasadnieniu stwierdzono, że komin o wysokości 122,0 m nad poziomem terenu, posadowiony w T. przy ul. [...] – w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz. U. Nr 130, poz. 1193) - stanowi przeszkodę lotniczą i podlega zgłoszeniu i oznakowaniu zgodnie z wymogami tego rozporządzenia. W Zbiorze Informacji Lotniczych AIP – Polska (Wykaz stałych przeszkód lotniczych o wysokości 100 m AGL) jest ujęty komin w T. w poz. [...]. Zapis ten świadczy o jego zgłoszeniu jako przeszkody lotniczej w czasie uzgadniania lokalizacji i po wybudowaniu.

Przeszkodą lotniczą jest obiekt o wysokości 100 m i więcej powyżej poziomu otaczającego terenu lub wody, zlokalizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na polskich wodach terytorialnych Morza Bałtyckiego.

Z zakończenia powyższego postanowienia wynika, że pismo urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2005 r. uznano za opinię i stwierdzono, iż jest ona zgodna ze stanem faktycznym.

Zażalenie na powyższe postanowienie w trybie art. 219 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 K.p.a. wniosła strona domagając się ponownie wydania zaświadczenia o treści wskazanej w jej wniosku z dnia 9 stycznia 2006 r.

Zaskarżonemu postanowieniu strona ponownie zarzuciła naruszenie § 2 pkt 2 w związku z § 8 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych – poprzez uznanie, iż wysokość przeszkody lotniczej można przyjmować bez uwzględnienia uśrednionego górnego poziomu obiektów zabudowy.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż w ocenie strony fakt, iż komin został zgłoszony jako przeszkoda na etapie procedury budowlanej nie przesądza, iż właściciel komina ma obowiązek jego zgłaszania w świetle przepisów powołanego rozporządzenia. Konsekwencją uznania obowiązku zgłaszania przeszkody jest bowiem obowiązek jej odpowiedniego oznakowania.

W uzasadnieniu ponownie stwierdzono, że nie można się zgodzić z przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu argumentacją dotycząca sposobu liczenia wysokości przeszkody lotniczej. Treść § 8 powołanego rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, iż ma on zastosowanie do obliczania wysokości przeszkody lotniczej. W związku z tym prawidłowe postępowanie przy dokonywaniu zgłoszenia przeszkody lotniczej winno polegać w pierwszej kolejności na ustaleniu wysokości przeszkody stosownie do § 8 rozporządzenia, a następnie ustalenia, czy przeszkoda o tej wysokości objęta jest przepisami rozporządzenia stosownie do § 2, a dopiero po uznaniu, że warunki te są spełnione należałoby dokonać zgłoszenia zgodnie z wymaganiami § 10 rozporządzenia.

Z dokonanych ustaleń wynika, że wysokość przeszkody obliczona zgodnie z § 8 rozporządzenia nie powoduje konieczności dokonania zgłoszenia do Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Ze względu jednak na nieostrość pojęć użytych w rozporządzeniu wnioskodawca zwrócił się do organu administracji o potwierdzenie tego faktu w formie zaświadczenia.

Postanowieniem Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 219 K.p.a., utrzymano w mocy odmowę wydania zaświadczenia o przeszkodzie lotniczej w treści żądanej we wniosku strony z dnia [...] stycznia 2006 r.

W uzasadnieniu stwierdzono, że treść § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych określa, które obiekty budowlane podlegają zgłoszeniu do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz oznakowaniu. Zgodnie z § 8 tegoż rozporządzenia oznakowaniu podlega tylko część przeszkody lotniczej, tj. oznakowuje się obiekt od wysokości uśrednionego górnego poziomu obiektów zabudowy lub górnego poziomu lasu do wysokości najwyższego elementu przeszkody lotniczej. Wysokość przeszkody lotniczej pozostaje niezmienna (wysokość liczona jest od rzędnej terenu w miejscu posadowienia obiektu), przyjmuje się jedynie nową wysokość do wyliczenia szerokości pasów oraz do ustalenia typu świateł przeszkodowych i ilości poziomów świateł. Paragraf 8 powołanego rozporządzenia ma zastosowanie do wszystkich obiektów budowlanych, niezależnie od ich wysokości, uznanych w § 2 ust. 1 rozporządzenia za przeszkody lotnicze. Stosownie do powyższego komin o wysokości 122 m nad poziom terenu, zlokalizowany przy ul. [...] w T., zgodnie z powołanym rozporządzeniem oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 13 stycznia 2006 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz. U. Nr 9, poz. 53) stanowi przeszkodę lotniczą i podlega zgłoszeniu oraz dostosowaniu oznakowania przeszkodowego do wymogów określonych w powołanych rozporządzeniach.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie § 2 pkt 2 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych – poprzez niezastosowanie zasad liczenia wysokości przeszkody lotniczej (komina) wskazanym w tym przepisie i w związku z tym wnosząc – stosownie do art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1290 z późn. zm.) – o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uznanie, iż skarżący nie podlega obowiązkom wynikającym z powołanego wyżej rozporządzenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono argumenty użyte już w pismach strony i złożonych przez nią zażaleniach.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej oddalenie odwołując się również do argumentacji podniesionej w uzasadnieniu powołanych wyżej opinii i postanowień.

W odpowiedzi wskazano też, że skarżącemu, mimo wskazania w petitum skargi na naruszenie § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia, szło w istocie o naruszenie § 2 ust. 1 pkt 2 tegoż rozporządzenia. Przepis wskazany przez skarżącego (§ 2 ust. 2) dotyczy bowiem zgłoszenia do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym wszystkich stałych lub tymczasowych obiektów budowlanych o wysokości 50 m i więcej. Natomiast w myśl § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zgłoszeniu do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym i oznakowaniu podlegają przeszkody lotnicze, a w szczególności (...) obiekty budowlane o wysokości 100 m i więcej powyżej poziomu terenu lub wody, zlokalizowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na polskich wodach terytorialnych Morza Bałtyckiego.

Odnosząc się wprost do przedstawionego zarzutu naruszenia przepisów § 2 ust. 1 pkt 2 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych podniesiono, że przyjęcie przedstawionej przez skarżącą Spółkę wykładni powyższych przepisów spowodowałoby naruszenie przepisów art. 87 ust. 1 i 2 w związku z art. 95 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112). Zgodnie z powyższymi przepisami obiekty budowlane w otoczeniu lotniska nie mogą stanowić zagrożenia dla startujących i lądujących statków powietrznych. Obiekty stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych, zwane "przeszkodami lotniczymi", powinny być niezwłocznie zgłoszone Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Kryterium uznania danego obiektu za przeszkodę lotniczą zawiera § 2 przedmiotowego rozporządzenia. Zgodnie z ust. 1 pkt 2 tego przepisu są to obiekty budowlane o wysokości 100 m i więcej powyżej poziomu otaczającego terenu lub wody. Przyjęcie wysokości obiektu jako kryterium uznania za przeszkodę lotniczą stanowi przesłankę obiektywną. Paragraf 2 rozporządzenia określa zakres zastosowania rozporządzenia. Natomiast § 8 odnosi się do obiektów, które uznane już zostały za przeszkody lotnicze, tzn. według obiektywnego kryterium wysokości stanowią zagrożenie dla przelatujących samolotów. Przepis ten pozwala "określić" ich wysokość dla potrzeb rozporządzenia – sposobu zgłaszania i oznakowania przeszkód lotniczych. Wysokość przeszkody lotniczej pozostaje niezmienna (jest to wysokość liczona od poziomu otaczającego terenu), przyjmuje się jedynie nową wysokość do wyliczenia szerokości pasów oraz do ustalenia typu świateł przeszkodowych i ilości poziomów świateł. Przepis ten (§ 8) ma zastosowanie do wszystkich obiektów budowlanych, niezależnie od ich wysokości, uznanych zgodnie z § 2 rozporządzenia za przeszkody lotnicze.

Mając na uwadze przytoczone przepisy prawa oraz odwołując się do podanego uzasadnienia uznano, iż nie istniały przesłanki wydania zaświadczenia o żądanej treści, że znajdujący się na terenie nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], należącej do przedsiębiorstwa – M. Sp. z o.o. z siedzibą w T., obiekt budowlany w postaci komina o wysokości 122,0 m powyżej otaczającego terenu nie podlega zgłoszeniu właściwemu organowi nadzoru nad lotnictwem cywilnym. Wydając zaskarżone postanowienie organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zarówno materialnego, jak i procesowego, podejmując niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Za tym stanowiskiem przemawia również okoliczność, iż prawidłowe oznakowanie przeszkód lotniczych, mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo lotów, pozwala uniknąć katastrof lotniczych, co niewątpliwie leży w interesie publicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2006 r., utrzymujące w mocy postanowieniem tego organu z dnia [...] lutego 2006 r., którym odmówiono wydania zaświadczenia o przeszkodzie lotniczej o treści żądanej we wniosku strony – M. Sp. z o.o. z siedzibą w T., z dnia [...] stycznia 2006 r., domagającej się stwierdzenia, że komin o wysokości 122,0 m nad poziomem terenu w T. przy ul. [...] nie stanowi przeszkody lotniczej.

Pojęcie "przeszkody lotniczej" jest używane w prawie lotniczym – zarówno w przepisach ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze, jak i w przepisach wykonawczych.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 87ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze obiekty budowlane i obiekty naturalne w otoczeniu lotniska nie mogą stanowić zagrożenia dla startujących i lądujących statków powietrznych. Obiekty budowlane i obiekty naturalne stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych, zwane dalej "przeszkodami lotniczymi", powinny być niezwłocznie zgłoszone Prezesowi Urzędu i oznakowane. Obowiązek oznakowania i zgłoszenia przeszkód lotniczych obciąża posiadacz nieruchomości, na której taka przeszkoda się znajduje, z zastrzeżeniem ust. 4, regulującego sytuację, gdy obiekt budowlany lub obiekt naturalny stał się przeszkodą lotniczą w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska; w takiej sytuacji oznakowanie wykonuje się na koszt zarządzającego lotniskiem (ust. 3 i 4 ustawy).

Na podstawie art. 92 pkt 5 powołanej ustawy minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej otrzymał delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem przepisów międzynarodowych, sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych, o których mowa w art. 87 ust. 2, uwzględniając: a) układ współrzędnych Światowego Systemu Geograficznego (WGS 84), b) zapewnienie bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych, c) jednoznaczność i czytelność oznakowania dla członków załóg statków powietrznych.

Na tej podstawie wydane zostało powołane wyżej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz. U. Nr 130, poz. 1193, z późn. zm.).

W § 2 ust. 1 rozporządzenia stwierdza się, że zgłoszeniu do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym i oznakowaniu podlegają przeszkody lotnicze, a w szczególności:

1) stałe lub tymczasowe obiekty budowlane oraz obiekty naturalne lub ich części, o wysokościach przekraczających powierzchnie ograniczające, określone w przepisach w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska;

2) obiekty budowlane o wysokości 100 m i więcej powyżej poziomu otaczającego terenu lub wody, zlokalizowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na polskich wodach terytorialnych Morza Bałtyckiego;

3) obiekty budowlane oraz obiekty naturalne lub ich części trudno dostrzegalne z powietrza na tle otoczenia z powodu ich barwy, położenia lub konstrukcji oraz inne naziemne obiekty budowlane oraz obiekty naturalne lub ich części, zlokalizowane w strefach dolotu do lotniska i odlotu, szczególnie w terenie pagórkowatym i górskim, uznane przez Prezesa lub przez właściwy organ nadzoru nad lotnictwem wojskowym za przeszkody lotnicze.

Tak sformułowany przepis stanowi uszczegółowienie pojęcia "przeszkody lotniczej" podlegającej zgłoszeniu do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym, a także oznakowaniu – poprzez odniesienie pojęcia tych przeszkód do: - obiektów o wysokościach przekraczających powierzchnie ograniczające określone w odpowiednich przepisach; - obiektów budowlanych o wysokości 100 m i więcej powyżej poziomu otaczającego terenu lub wody; - obiektów trudno dostrzegalnych z powietrza z powodu ich cech bądź zlokalizowanych w szczególnym terenie, które zostały uznane przez właściwe organy za przeszkody lotnicze. Pierwsze dookreślenie pojęcia przeszkody lotniczej odwołuje się do wysokości stosowanych w prawie lotniczym konstrukcji "powierzchni ograniczających", drugie dotyczy obiektów budowlanych przekraczających ściśle określoną wysokość i ma – jak to zauważył organ – "charakter obiektywny", kwantytatywny, trzecie zaś ma charakter uznaniowy, przy ściśle określonych kryteriach i granicach uznania administracyjnego.

Stwierdzenie, iż określony obiekt spełnia ustalone wyżej warunki, tzn. mieści się w odpowiedniej kategorii przeszkód lotniczych, zobowiązuje do zgłoszenia go Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Szczegółowo obowiązek ten reguluje § 10 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego posiadacz nieruchomości, na której znajduje się przeszkoda lotnicza, zgłasza Prezesowi i właściwemu organowi nadzoru nad lotnictwem wojskowym (a więc ma obowiązek zgłosić) informacje o przeszkodzie lotniczej na piśmie lub za pośrednictwem poczty elektronicznej. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu informacje objęte obowiązkiem zgłoszenia powinny zawierać:

1) określenie danych posiadacza przeszkody lotniczej, jego adres, numer telefonu, numer faksu;

2) określenie rodzaju przeszkody lotniczej, w szczególności: komin, budynek, maszt;

3) lokalizację przeszkody lotniczej, określoną nazwą miejscowości oraz za pomocą współrzędnych według Światowego Systemu Geodezyjnego WGS-84, z dokładnością do 1/10 sekundy w przypadku przeszkody lotniczej w otoczeniu lotniska oraz do 1 sekundy poza otoczeniem lotniska;

4) mapę w skali 1:50.000 lub 1:100.000 w przypadku przeszkody lotniczej poza otoczeniem lotniska i w skali 1:25.000 lub dokładniejszej w przypadku przeszkody lotniczej w otoczeniu lotniska, z zaznaczeniem lokalizacji tej przeszkody;

5) wysokość przeszkody lotniczej powyżej poziomu terenu, z dokładnością do trzech metrów poza otoczeniem lotniska oraz do pół metra w otoczeniu lotniska;

6) wysokość wzniesienia terenu w miejscu zlokalizowania przeszkody lotniczej, w odniesieniu do poziomu morza, z dokładnością do jednego metra poza otoczeniem lotniska i pół metra w otoczeniu lotniska;

7) opis oznakowania dziennego lub nocnego;

8) przewidywany termin ukończenia budowy przeszkody lotniczej o wysokości do 100 m powyżej poziomu terenu;

9) przewidywane terminy osiągnięcia wysokości 100 m powyżej poziomu terenu i wysokości całkowitej, przy czym informacje te mogą być zgłaszane sukcesywnie;

10) opis tymczasowego oznakowania przeszkodowego, jeżeli zostało ono zastosowane;

11) potwierdzenie wykonania stałego oznakowania przeszkodowego.

Z wymienienia informacji podlegających obowiązkowi zgłoszenia jednoznacznie wynika, że jeszcze przed zgłoszeniem podmiot zgłaszający jest zobowiązany do odpowiedniego oznakowania zgłaszanej przeszkody lotniczej (pkt 7, 10 i 11). Oznacza to m.in., że już samo stwierdzenie, iż określony obiekt ma charakter przeszkody lotniczej rodzi po stronie posiadacza nieruchomości, na której znajduje się przeszkoda lotnicza, obowiązek jej właściwego oznakowania, zgodnie z dalszymi przepisami rozporządzenia.

Przedstawiony przepis § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia został zamieszczony w rozdziale 1 rozporządzenia, obejmującym przepisy ogólne. Jest to jedyny przepis regulujący obowiązek zgłaszania i oznakowania przeszkód lotniczych. Pozostałe przepisy zamieszczone w tym rozdziale, tj. § 3 - § 9 odnoszą się już do oznakowania przeszkód lotniczych. Wśród tych przepisów mieści się § 8 rozporządzenia, w myśl którego w przypadku przeszkody lotniczej otoczonej zwartą zabudową lub lasem, wysokość jej można przyjmować od uśrednionego górnego poziomu obiektów zabudowy lub górnego poziomu lasu.

W ocenie skarżącego § 8 rozporządzenia ma podstawowe znaczenie dla ustalania wysokości przeszkody lotniczej, przesądzające wręcz o zaliczeniu obiektu (przepis ten nie określa jakiego charakteru – budowlanego czy naturalnego) do kategorii przeszkód lotniczych. Z tego też powodu, zdaniem skarżącego, przepis ten powinien być stosowany przy określaniu, czy obiekt ma charakter przeszkody lotniczej, a dopiero po takim stwierdzeniu, opartym na metodzie obliczania wysokości przewidzianej w tym przepisie, możliwe jest stwierdzenie, na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia, stwierdzenie, czy podlega on zgłoszeniu jako przeszkoda lotnicza do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym.

Sąd nie podziela powyższego toku rozumowania i konkluzji skarżącego. W ocenie Sądu przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia zawiera, jak to wskazano, dookreślenie ustawowego pojęcia przeszkody lotniczej, umożliwiające praktyczne stosowanie tej instytucji, i z tego powodu ma podstawowe znaczenie dla regulacji objętej przedmiotem rozporządzenia. Podobny, tzn. ogólny i podstawowy charakter ma § 3 rozporządzenia, odnoszący się do oznakowania przeszkód lotniczych. W myśl tego przepisu oznakowanie przeszkód lotniczych znakami przeszkodowymi powinno być widoczne z każdej strony, z której może zbliżać się statek powietrzny, oraz powinno wskazywać położenie, ogólny kształt i rozmiary przeszkody lotniczej. Natomiast pozostałe przepisy zamieszczone w tym rozdziale rozporządzenia (§ 4 – 9) dotyczą – po pierwsze – samego oznakowania przeszkód lotniczych, po drugie zaś – odnoszą się do szczególnych przypadków tego oznakowania, a w istocie – dopuszczalnych ograniczeń dotyczących tego obowiązku. I tak, § 4 pozwala na ograniczenie oznakowania przeszkód lotniczych tylko do oznakowania w dzienne znaki przeszkodowe w odniesieniu do lotnisk użytkowanych wyłącznie w porze dziennej, § 5 zezwala na niewyposażanie w znaki przeszkodowe lotnisk nieużytkowanych w dłuższych okresach czasu (w określonych warunkach), § 6 dopuszcza oznakowanie tylko tej części obiektu, która stanowi przeszkodę lotniczą – ze względu na uwarunkowanie terenu lub charakterystykę obiektu w otoczeniu lotniska, § 7 pozwala na pozbawienie całkowicie lub częściowo oznakowania przeszkody lotniczej pozostającej w cieniu istniejącej przeszkody lotniczej, a § 9 ustala kompetencje w zakresie ustalenia rodzaju oznakowania danej przeszkody lotniczej lub rezygnacji z trwałego lub tymczasowego jej oznakowania. W tym kontekście nie ulega wątpliwości, że § 8 rozporządzenia, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie ustala reguły ogólnej, odnoszącej się do ustalenia obiektów mających charakter przeszkody lotniczej, lecz ustala sposób obliczania wysokości obiektu do oznakowania – w przypadku przeszkody lotniczej otoczonej zwartą zabudową lub lasem. Przemawia za tym również sama redakcja tego przepisu, w którym mówi się o "przypadku przeszkody lotniczej", a więc zakłada się wprost, z góry, że obiekt ma charakter takiej przeszkody, otoczonej zawartą zabudową lub lasem (cecha szczególna), i z tego powodu jedynie jej wysokość – właśnie do oznakowania – można przyjmować od określonego poziomu (uśrednionego górnego poziomu obiektów zabudowy lub górnego poziomu lasu). W tym kontekście prawidłowe jest stanowisko organu orzekającego, iż § 2 rozporządzenia określa zakres zastosowania rozporządzenia, odnosi się do podstawowego dla regulowanej materii pojęcia przeszkody lotniczej, natomiast § 8 odnosi się do obiektów, które uznane już zostały za przeszkody lotnicze, tzn. według obiektywnego kryterium wysokości stanowią zagrożenie dla przelatujących samolotów. Przepis ten pozwala "określić" ich wysokość dla potrzeb rozporządzenia – sposobu zgłaszania i oznakowania przeszkód lotniczych. Wysokość przeszkody lotniczej pozostaje niezmienna (jest to wysokość liczona od poziomu otaczającego terenu), przyjmuje się jedynie nową wysokość do wyliczenia szerokości pasów oraz do ustalenia typu świateł przeszkodowych i ilości poziomów świateł.

W tej sytuacji bezzasadne jest twierdzenie strony, iż przedstawione wyżej przepisy prawne zawierają pojęcia niedookreślone lub niejasne i wymagają szczególnej interpretacji.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotowy komin ma niewątpliwie charakter obiektu budowlanego, co wynika wprost z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.). Ma on charakter stały i jest położony w otoczeniu lotniska, a jego wysokość przekracza 100 m (dokładnie wynosi 122 m) powyżej poziomu otaczającego terenu, co oznacza, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia stanowi on przeszkodę lotniczą, która podlega zgłoszeniu do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym i odpowiedniemu oznakowaniu. O sposobie tego oznakowania rozstrzyga m.in. § 8 powołanego rozporządzenia, pozwalający – w przypadku przeszkody lotniczej otoczonej zwartą zabudową lub lasem – przyjmować dla celów określenia sposobu oznakowania tej przeszkody jej wysokość od uśrednionego górnego poziomu obiektów zabudowy lub górnego poziomu lasu.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego ma również rację stwierdzając, że nie może potwierdzić faktu, iż przedmiotowy komin nie stanowi przeszkody lotniczej, gdyż komin w T. jest ujęty w Zbiorze Informacji Lotniczych AIP – Polska (Wykaz stałych przeszkód lotniczych o wysokości 100 m AGL) w poz. [...]. Wydając zaświadczenie o żądanej treści organ administracji naruszyłby bowiem m.in. art. 218 K.p.a., nakazujący wydanie zaświadczenia tylko wtedy, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Dodatkowo należy zauważyć, że odmawiając wydania żądanego zaświadczenia Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego odwołał się do istotnych względów społecznych (interesu publicznego), związanych z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa ruchu lotniczego. Niewątpliwie oznakowanie przeszkody lotniczej i eksploatacja tego oznakowania łączy się ze stosowanymi nakładami i stałymi wydatkami. Można zrozumieć, iż strona – M. Sp. z o.o. z siedzibą w T. chciałaby tych kosztów uniknąć. Nie może to być jednak dokonane poprzez zwiększenie ryzyka katastrof lotniczych i zmniejszenia bezpieczeństwa lotów.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, w tym istotnych uchybień proceduralnych, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.