Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 298/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 3 ust 1 pkt 1, 5 ust 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 16 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. [...] od pkt 1, 2 i 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 224/18 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. [...] na decyzję E. Sp. z o.o. [...] z dnia 29 grudnia 2017 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla pkt 1, 2 i 4 zaskarżonego wyroku i przekazuje sprawę w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od P. Sp. z o.o. [...] na rzecz E. Sp. z o.o. [...] kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 224/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. [...] na decyzję E. Sp. z o.o. [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej orzeka o utrzymaniu w mocy decyzji E. Sp. z o.o. [...] z dnia [...] września 2017 r. w pkt 1, 2, 3, 4 i 6 (pkt 1); uchylił decyzję E. Sp. z o.o. [...] z dnia [...] września 2017 r. w pkt 1, 2, 3, 4 i 6 (pkt 2); w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 3); zasądził od E. Sp. z o.o. [...] na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. [...] kwotę, 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4).

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Z akt sprawy wynika, że P. Sp. z o.o. [...] pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. zwróciła się do E. Sp. z o.o. [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej sposobu zawarcia i realizowania przez E. Sp. z o.o. umowy zawartej z firmą A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w wyniku udzielenia zamówienia na budowę [...], wnosząc o udostępnienie w formie kserokopii następujących dokumentów:

1) złożonych przez A. Sp. z o.o. w postępowaniu o udzielenie zamówienia:

a) formularza oferty

b) wykazu podwykonawców i zakresu prac im powierzonych;

2) umowy zawartej pomiędzy E. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o. oraz aneksów do tej umowy jeśli zostały zawarte;

3) dokumentów związanych z realizacją ww. umowy takich jak:

a) dokumenty potwierdzające przyjęcie dostaw (PZ) wystawionych przez E. Sp. z o.o.

b) faktury wystawione przez A. Sp. z o.o.;

4) dokumentów związanych z należytym wykonywaniem umowy wskazanej w pkt 2, a w szczególności:

a) reklamacji złożonych przez E. Sp. z o.o. firmie A. Sp. z o.o.

b) not obciążeniowych wystawionych przez E. Sp. z o.o. firmie A. Sp. z o.o. z tytułu zaistniałych nieprawidłowości przy realizowaniu umowy,

c) ewentualnych dokumentów wypowiedzenia tej umowy przez którąś ze stron;

5) dokumentów związanych z ewentualnymi sporami prowadzonymi przez E. Sp. z o.o. z A. Sp. z o.o. w związku z zawarciem umowy wskazanej w pkt 2, w szczególności:

a) wezwań do naprawienia szkody,

b) wezwań do zapłaty,

c) pozwów sądowych,

d) innych pism procesowych;

6) umowy zawartej przez E. Sp. z o.o. z ewentualnym innym wykonawcą, której przedmiotem jest budowa [...].

E. Sp. z o.o. [...] decyzją z dnia 15 kwietnia 2014 r., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."), odmówiła udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, uznając, że żądana informacja nie dotyczy informacji publicznej i należy do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy i nie podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym.

Następnie E. Sp. z o.o. [...], po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o.o. [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 20 maja 2014 r., na podstawie art. 17 u.d.i.p., podtrzymała dotychczasowe stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu odmawiającym udostępnienia żądanych informacji.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P. Sp. z o.o. [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 836/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję E. Sp. z o.o. [...] z dnia 15 kwietnia 2014 r.

W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że E. Sp. z o.o. [...], uznając, że samo podjęcie kroków mających na celu zachowanie poufności informacji przez umieszczenie ich w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa było wystarczające do uznania, że te informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, dokonała błędnej wykładni przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm., dalej w skrócie "u.z.n.k."). Zastrzeżenie danej informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa może być skuteczne dopiero wtedy, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa. "Instrukcja bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w E. Sp. z o.o.", na którą powołała się Spółka w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, ujmuje tajemnicę przedsiębiorstwa bardzo szeroko, co mogłoby naruszyć konstytucyjne prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, E. Sp. z o.o. [...] całkowicie pominęła materialnoprawny aspekt uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa. Dysponent informacji ograniczył się jedynie do wskazania, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa zgodnie z "Instrukcją bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w E. sp. z o.o.", nie dokonując jakichkolwiek wyjaśnień w zakresie wartości żądanych informacji dla przedsiębiorcy. Ponadto brak pełnego i wyczerpującego uzasadnienia zajętego przez Spółkę stanowiska nie pozwala na dokonanie kontroli jego zasadności.

Na skutek wniesienia przez E. Sp. z o.o. [...] od powyższego wyroku skargi kasacyjnej sprawę rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1939/15 oddalił skargę kasacyjną.

W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis art. 11 ust. 4 u.z.n.k. wskazuje natomiast, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Nie jest wystarczające ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne jest wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa". Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej.

E. Sp. z o.o. [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r., w wykonaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1939/15 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 836/14, po rozpoznaniu wniosku P. Sp. z o.o. [...] o udostępnienie kopii dokumentów dotyczących sposobu zawarcia i realizowania przez E. sp. z o.o. umowy zawartej z firmą A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w wyniku udzielenia zamówienia na budowę [...], tj.:

1. złożonych przez A. Sp. z o.o. w ww. postępowaniu o udzielenie zamówienia:

• formularza oferty,

• wykazu podwykonawców i zakresu prac im powierzonych,

2. umowy zawartej w wyniku ww. zamówienia pomiędzy E. sp. z o.o. a A. Sp. z o.o. oraz aneksów do tej umowy, jeśli zostały zawarte,

3. dokumentów związanych z realizacją ww. umowy takich jak:

• dokumentów potwierdzających przyjęcie dostaw (PZ) wystawionych przez E. Sp. z o.o.

• faktur wystawionych przez A. Sp. z o.o.

4. dokumentów wiązanych z należytym wykonywaniem umowy wskazanej w pkt 2, a w szczególności:

• reklamacji złożonych przez E. Sp. z o.o. firmie A. Sp. z o.o.,

• not obciążeniowych wystawionych przez E. Sp. z o.o. firmie A. Sp. z o.o. z tytułu zaistniałych nieprawidłowości przy realizowaniu umowy,

• ewentualnych dokumentów wypowiedzenia tej umowy przez którąkolwiek ze stron,

5. dokumentów związanych z ewentualnymi sporami prowadzonymi przez E. Sp. z o.o. z A. Sp. z o.o. w związku z zawarciem umowy wskazanej w pkt 2, a w szczególności:

• wezwań do naprawienia szkody,

• wezwań do zapłaty,

• pozwów sądowych,

• innych pism procesowych,

6. umowy zawartej przez E. Sp. z o.o. z ewentualnym innym wykonawcą, której przedmiotem jest budowa [...],

poinformowała, że jest w posiadaniu żądanych: formularza oferty, umowy zawartej w wyniku w/w zamówienia pomiędzy E. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o. oraz aneksów do tej umowy, faktur wystawionych przez A. Sp. z o.o., reklamacji złożonych przez E. Sp. z o.o. firmie A. Sp. z o.o., not obciążeniowych wystawionych przez E. Sp. z o.o. firmie A. Sp. z o.o. z tytułu zaistniałych nieprawidłowości przy realizowaniu umowy, dokumentów wypowiedzenia tej umowy, wezwań do naprawienia szkody, wezwań do zapłaty, pozwu sądowego i innych pism procesowych, umowy zawartej przez E. Sp. z o.o. z innym wykonawcą, jednakże:

a) co do dokumentów potwierdzających przyjęcie dostaw (PZ) wystawionych przez E. Sp. z o.o. – dokumentów takich brak, ponieważ nie stosuje się,

b) co do żądania udostępnienia pozwów sądowych i innych pism procesowych – wniosek nie znajduje podstaw w przepisach,

c) co do wykazu podwykonawców i zakresu prac im powierzonych – zakres wnioskowanej informacji wymaga przetworzenia informacji prostych, a w konsekwencji, w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., Spółka wezwała wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego uzasadniającej konieczność jej przetworzenia przez E. Sp. z o.o. [...]; w razie braku odpowiedzi we wskazanym terminie Spółka samodzielnie dokona oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego, aby dokonać przetworzenia wnioskowanej informacji publicznej.

d) w pozostałym zakresie, z uwagi na techniczny, handlowy, finansowy i poufny charakter chronionej informacji gospodarczej zawartej w niektórych w/w dokumentach – Spółka odmówiła udostępnienia wymienionych dokumentów.

Następnie E. Sp. z o.o. [...], po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą Warszawie o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 u.d.i.p. oraz stosowanego odpowiednio art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] września 2017 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podała, że nie posiada żądanych informacji – dokumentów potwierdzających przyjęcie dostaw (PZ), w konsekwencji wniosek z obiektywnych względów nie może zostać zrealizowany.

Ponadto wskazała na brak obowiązku udostępnienia informacji przetworzonej, jaką jest wykaz podwykonawców i zakresu prac im powierzonych. Przygotowanie tych wykazów wymagałoby od E. Sp. z o.o. podjęcia dodatkowych czynności, które doprowadziłyby do stworzenia nowej informacji, w posiadaniu której Spółka nie jest. Takie wykazy mają charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.i.p., a prawo ich uzyskania występuje jedynie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, czego wnioskodawca nie wykazał i z tego względu informacja ta nie podlega udostępnieniu.

Spółka podała również, iż częściowo odmówiła dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, co jest dopuszczalne zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wnioskowane informacje posiadają wartość gospodarczą i w razie ich ujawnienia mogą spowodować szkodę dla interesów E. Sp. z o.o. [...]. Oferta, umowy handlowe, dokumentacja przetargowa, faktury, noty, wezwania do zapłaty, wypowiedzenie umowy, pisma procesowe itd. są informacjami technicznymi, technologicznymi lub organizacyjnymi przedsiębiorstwa, które stanowią podlegającą ochronie informację handlową Spółki. Poza tym Spółka w sposób dostateczny i jednoznaczny, a zarazem wyprzedzający w stosunku do momentu złożenia wniosku, ujawniła wolę zachowania w tajemnicy informacji, o które ubiega się wnioskodawca poprzez objęcie ich "Wykazem dokumentów zawierających informację klasy C", a wcześniej "Instrukcją bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa E. Sp. z o.o.".

E. Sp. z o.o. [...] stwierdziła ponadto, iż wszystkie wnioskowane dokumenty stanowią część akt sądowych sprawy cywilnej. Zauważyła, że ustawa o dostępie do informacji publicznej wśród informacji publicznej wymienia treść orzeczeń sądowych – a nie akt sądowych. W związku z tym, w ocenie Spółki, żądanie udostępnienia dokumentów procesowych stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej i zmierza do obejścia przepisów dotyczących dostępu osób trzecich do akt sądowych.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P. Spółka z o.o. [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której wniosła o zobowiązanie E. Sp. z o.o. [...] do udostępnienia w formie pisemnej informacji mających charakter informacji publicznej, które zostały wskazane we wniosku skarżącej z dnia 19 sierpnia 2013 r.

W uzasadnieniu skargi podała, że z rozstrzygnięć wydanych w toku sprawy wynika, że E. Sp. z o.o. [...] jest w posiadaniu co najmniej takich dokumentów jak: formularz oferty, umowa zawarta między E. a A. Sp. z o.o., aneksów do w/w umowy, reklamacji złożonej przez E. w stosunku do A. Sp. z o.o., not obciążeniowych wystawionych przez E., wypowiedzenia umowy, wezwania do naprawienia szkody, wezwania do zapłaty.

Stwierdziła, że w niniejszej sprawie spór sprowadza się do konieczności ustalenia, czy E. Sp. z o.o. [...] jest upoważniona do odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na fakt, że informacje zawarte w dokumentach, o których udostępnienie zwrócił się wnioskodawca, podlegają ochronie z uwagi na ważne gospodarczo informacje o tajemnicach w/w Spółki.

W ocenie skarżącej, E. Sp. z o.o. [...] jedynie ogólnie wskazała na zagrożenie dla jej interesów, nie określając jednak, które konkretnie informacje i dane mogą narazić przedsiębiorcę na ewentualną szkodę. W żaden sposób nie podała, jakich informacji (czego dotyczących) zawartych w treści żądanych dokumentów nie może ujawnić ze względu na ich wartość gospodarczą. Jakkolwiek wnioskiem objęte były określone dokumenty, to uwzględnienie wniosku w dopuszczalnym zakresie może polegać na ich udostępnieniu z pominięciem fragmentów objętych poufnością. Zdaniem skarżącej, Spółka nie dokonała stosownej analizy przedmiotu sprawy, co uniemożliwia wnioskodawcy możliwość weryfikacji, czy dokumenty, których udostępnienia mu odmówiono, pod względem przedmiotowym zawierają określone dane, a ponadto oceny, czy przedstawiona w uzasadnieniu waga tych danych istotnie wykazuje związek z interesami gospodarczymi.

Ponadto skarżąca zauważyła, że E. Sp. z o.o. [...], sporządzając Warunki Zamówienia na budowę [...] upubliczniła informacje dotyczące przedmiotu zamówienia, w tym w szczególności szczegółowe wytyczne techniczne związane z realizacją zamówienia. Powyższe przesądza o tym, że Spółka ujawniła informacje, które są objęte dokumentami, o udostępnienie których zwrócił się wnioskodawca. Oznacza to, że nie została spełniona przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorstwa, na którą powołuje się podmiot zobowiązany.

Odnosząc się do twierdzeń Spółki dotyczących braku obowiązku udostępnienia dokumentów procesowych podała, że skarżąca nie żąda udostępnienia całych akt postępowania sądowego, a jedynie dokumentów określonych we wniosku, co nie stanowi obejścia prawa.

E. Sp. z o.o. [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga zasługuje w części na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku podał, że mając na uwadze treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.") uwzględnił fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 836/14 uchylił poprzednią decyzję E. Sp. z o.o. [...] wydaną w tej sprawie oraz że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1939/15 skargę kasacyjną E. Sp. z o.o. [...] od powyższego wyroku oddalił.

Wskazał, że w pierwszej kolejności przeprowadził dowód z dokumentów nadesłanych do niniejszej sprawy, stanowiących zdaniem organu poufną dokumentację źródłową objętą tajemnicą przedsiębiorcy, która nie była znana Sądowi rozpoznającemu wcześniejszą skargę (sygn. akt IV SA/Po 836/14).

Materialnoprawną podstawę rozpoznawanej skargi stanowią przepisy u.d.i.p. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie wydane przez E. Sp. z o.o. [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., utrzymujące w mocy decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej.

W sprawie jest niesporne, że E. Sp. z o.o. [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy podmiot zobowiązany mógł odmówić wnioskodawcy udzielenia informacji publicznej ze względu na fakt, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną oraz ze względu na ochronę interesu przedsiębiorcy.

Przechodząc do analizy charakteru informacji żądanej we wniosku Sąd powołał treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a także wyjaśnił, że art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji oraz danych które podlegają reżimowi ustawy. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydująca jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji.

Przesłanką wyłączającą dostęp do informacji publicznej jest – zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – tajemnica przedsiębiorcy. Pojęcie to wywodzi się z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 419 ze zm., dalej w skrócie "u.z.n.k"), który stanowi, że tajemnicą przedsiębiorstwa są nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W orzecznictwie wskazuje się, że tajemnica przedsiębiorcy i tajemnica przedsiębiorstwa w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią zatem informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa – por. wyroki NSA z dnia: 18 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1483/13; 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 193/13, czy też WSA w Warszawie z dnia: 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 622/14, 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 690/14). Tajemnica przedsiębiorcy w istocie zawiera się w tajemnicy przedsiębiorstwa, a jedyna różnica polega na złagodzeniu wymogów formalnych tajemnicy poprzez brak konieczności wystąpienia przesłanki jej gospodarczego znaczenia dla przedsiębiorcy. Tak rozumiana tajemnica przedsiębiorcy zawiera dwa elementy: materialny np. (szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13; podobnie wyroki: WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1450/13 oraz WSA we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 542/13).

Nie jest tu wystarczające jedynie oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą. Aby takie zastrzeżenie było skuteczne, konieczne jest dokładne wyjaśnienie, dlaczego konkretne, żądane informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża. Powinno być ono przedstawione przez organ odmawiający udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji odmownej.

W ocenie E. Sp. z o.o. [...], wnioskowane dokumenty (oferty, umowy, noty, wypowiedzenia umowy, pisma procesowe, wezwania do zapłaty,) zawierają szczegółowe informacje o ustalonym przez strony wynagrodzeniu, o specyfice budowanych urządzeń technicznych oraz sposobie realizacji umowy i dochodzeniu przez Spółkę przysługujących jej praw (strategia procesowa). Informacje te są "informacjami technicznymi, technologicznymi lub organizacyjnymi przedsiębiorstwa" w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że o ile należy przyznać rację organowi, że pisma procesowe, wezwania do zapłaty czy pozwy sądowe stanowią informacje poufne, o tyle nie sposób zgodzić się, że reszta żądanych informacji stanowi tajemnicę przedsiębiorcy.

Z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1579 ze zm., dalej w skrócie "p.z.p") wynika, że postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie. Ograniczeniem wynikającym z ustawy jest jedynie termin otwarcia ofert, które to otwarcie jest jawne (art. 86 ust. 2). Bezpośrednio przed otwarciem ofert zamawiający podaje kwotę, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia (art. 86 ust. 3). Przyjąć zatem należy, że po upublicznieniu informacji, jaką kwotę zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia – bezpośrednio przed otwarciem złożonych ofert, a po ich otwarciu – do wiadomości publicznej mogą być przekazane informacje wynikające z oferty.

Przepisy p.z.p. nie zawierają takich regulacji, które a priori wyłączałyby w każdym przypadku uwzględnienie wniosku o udostępnienie takiego dokumentu, zwłaszcza po zakończeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W świetle art. 8 ust. 3 p.z.p., nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 86 ust. 4 p.z.p., a zatem nazwy (firmy) oraz adresów wykonawców, a także informacji dotyczących ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji i warunków płatności zawartych w ofertach.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, stosownie do regulacji zawartej w art. 8 ust. 3 p.z.p., aby organ mógł nie ujawnić informacji z postępowania o udzielenie zamówień publicznych, wykonawca nie tylko musi wyraźnie zastrzec określoną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa w odpowiednim terminie, ale i "wykazać, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa". To, czy wykonawca wykazał tę okoliczność – a zatem, że dana informacja spełnia nie tylko formalne, ale i materialne przesłanki do uznania jej za tajemnicę przedsiębiorstwa – musi zweryfikować niezależnie organ, a tok swojego rozumowania i wnioski z tej weryfikacji powinien przedstawić wyczerpująco w uzasadnieniu wydawanej przez siebie decyzji. Skarżąca trafnie zauważyła, że E. Sp. z o.o. [...] tego nie uczyniła, poprzestając wyłącznie na odnotowaniu zaistnienia w sprawie formalnych przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy, co nie może być uznane za wystarczające i świadczy o wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Przepisy u.d.i.p. i przepisy p.z.p. pozostają w stosunku do siebie w relacji przepisu ogólnego do szczególnego. Wynika z tego, że do spraw wszczętych w trybie dostępu do informacji publicznej, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosuje przepisy u.d.i.p. przy uwzględnieniu szczególnych unormowań p.z.p. Jawność umów i protokołów w sprawach zamówień publicznych wyłącza na gruncie u.d.i.p. możliwość odmowy ich udostępnienia z powołaniem się na jakąkolwiek z tajemnic ustawowo chronionych. Innymi słowy, w trybie u.d.i.p. nie jest dopuszczalne wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia umów i protokołów w sprawach zamówień publicznych, gdyż te są jawne. Nie oznacza to jednak, że p.z.p. przez tego rodzaju zawarte w niej regulacje, odbiera przymiot informacji publicznej innym niż umowy dokumentom posiadającym taki walor, a dotyczącym postępowań przetargowych i szeroko pojętej realizacji zamówień. P.z.p. zawiera uregulowania szczególne, które należy uwzględniać przy stosowaniu trybu dostępu do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 96 ust. 2 p.z.p., protokół postępowania o udzielenie zamówienia jest jawny. Również umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 139 ust. 3 p.z.p.). Umowy cywilnoprawne z podmiotami określonymi w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. są informacją publiczną. Ze względu na doniosłość umów zawieranych w trybie p.z.p., ustawodawca w art. 139 ust. 3 p.z.p., poszerzył dostęp do umów zawieranych w trybie ustawy p.z.p. Jawność umów w sprawach zamówień publicznych na gruncie u.d.i.p. wyłącza możliwość odmowy ich udostępnienia z powołaniem się na którąkolwiek z tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia umów w sprawach zamówień publicznych, gdyż są one jawne (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14, LEX nr 1839074).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, dokumenty, o których udostępnienie których zwróciła się P. Sp. z o.o. [...] we wniosku z dnia 19 sierpnia 2013 r. w punktach 1-4 i 6 – od chwili otwarcia ofert podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (co wypełnia dyspozycję art. 61 Konstytucji RP).

Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że informacja przetworzona to taka informacja, na którą składa się określona liczba tzw. informacji prostych, podlegających jednak wyodrębnieniu w sposób dostosowany do żądania wnioskodawcy poprzez konieczność dokonania stosownych analiz, wyciągów bądź zestawień. Obok konieczności podjęcia określonych czynności w celu wyodrębnienia materiału źródłowego dla potrzeb stworzenia informacji przetworzonej, szczególnie istotnym czynnikiem uznania informacji za informację przetworzoną będzie intelektualny wysiłek podmiotu zobowiązanego, a właściwie jego zasobów kadrowych, związany z taką realizacją tych czynności, aby wytworzona informacja publiczna była zgodna z oczekiwaniem wnioskodawcy. Proces przetwarzania informacji prostych prowadzić musi przy tym do wyodrębnienia informacji publicznej o nowej treści, co oznacza że wytworzona informacja – w momencie złożenia wniosku – jeszcze nie istniała i powstała wyłącznie z inicjatywy osoby domagającej się jej udostępnienia.

Nie sposób zatem zgodzić się z organem, iż wykaz podwykonawców i zakresu powierzonych im prac stanowi informację przetworzoną. Przetworzeniem informacji publicznej nie jest np. sporządzenie wykazu pewnych danych, proste zsumowanie danych, czy anonimizacja danych objętych ochroną. Proces przetwarzania informacji prostych jakim jest sporządzenie wykazu podwykonawców nie wymaga intelektualnego wysiłku podmiotu zobowiązanego i nie prowadzi przy tym do wyodrębnienia informacji publicznej o nowej treści, co oznacza, że wytworzona informacja – w momencie złożenia wniosku – jeszcze nie istniała i powstała wyłącznie z inicjatywy osoby domagającej się jej udostępnienia. Podstawową cechą informacji publicznej przetworzonej jest to, że informacji tej wprost organ nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych przez dany podmiot informacjach, w wyniku których to działań powstanie nowa jakościowo informacja.

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, albowiem E. Sp. z o.o. [...] znajduje się w posiadaniu wszystkich umów z podwykonawcami, zatem nie jest to informacja nowa, przetworzona. Dodatkowo podmiot zobowiązany w żaden sposób nie uzasadnił, że tego rodzaju informacji nie da się wygenerować bez znacznego nakładu sił i środków, nie przedstawiając jednocześnie wiarygodnych dowodów za tym przemawiających, mimo możliwości prostego i niewymagającego znacznego nakładu pracy wygenerowania danych. Zaprezentowana przez podmiot zobowiązany argumentacja, niepoparta konkretnymi danymi o konieczności przeprowadzenia określonych (faktycznych) czynności, a mających potwierdzać, że żądana informacja jest informacją przetworzoną – dowodzi, że powyższe stwierdzenia są dowolne, z tej to przede wszystkim przyczyny, iż okoliczność będąca podstawą odmowy udzielenia informacji publicznej nie została w sposób rzeczywisty zweryfikowana.

Od przetworzenia informacji należy odróżnić proces "przekształcenia", który jest jedynie technicznym zabiegiem, w wyniku którego zewnętrzna forma informacji prostej ulega przekształceniu, zgodnie z wnioskiem strony, głównie poprzez wykonanie kserokopii czy też sporządzenie skanu treści dokumentu.

W ocenie Sądu, w orzecznictwie przyjmuje się, że informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną również poprzez proces tzw. anonimizacji, polegający na usunięciu z udostępnianego dokumentu danych osobowych, gdyż czynność ta polega także na przekształceniu informacji, a nie jej przetworzeniu. Podobnie, o przetworzeniu informacji nie stanowi sięganie do materiałów archiwalnych (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11; wyroki WSA w Warszawie z dnia: 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 842/14 i 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 723/15; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt IV SAB/Po 31/13).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyjął, że w świetle powyższych ustaleń zaskarżona decyzja podlega uchyleniu we wskazanym w pkt 1 sentencji wyroku zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. W oparciu o art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji we wskazanym w pkt 2 sentencji wyroku zakresie, uznając, że jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. oraz szczegółowo podano elementy składające się na zasądzoną na rzecz skarżącej kwotę.

Sąd pierwszej instancji stwierdził ponadto, że w ponownym postępowaniu organ powinien procesować, kierując się oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania sformułowanymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. Sp. z o.o. [...], reprezentowana przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt 1, 2 i 4, zarzuciła:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

- wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, pozostający w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i bez jego wyczerpującego rozpatrzenia i właściwej oceny, w zakresie, w jakim Sąd pierwszej instancji uznał, iż dokumentacja, o udostępnienie której wnosi skarżąca, dotyczy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, gdy tymczasem chodzi w tym przypadku o postępowanie regulaminowe prowadzone na podstawie Regulaminu udzielania zamówień przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, co wynikało z podnoszonych przez organ argumentów, treści żądanych dokumentów przedstawionych Sądowi do oceny oraz treści "Wykazu dokumentów zawierających informacje klasy C", w którym mowa jest o umowach handlowych oraz dokumentacji przetargowej na podstawie Regulaminu Udzielania Zamówień przez E. Sp. z o.o., co w rezultacie doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być rozpatrywany z uwzględnieniem przepisów p.z.p.;

- gołosłowne, niepoparte żadnymi dowodami twierdzenie, iż przygotowanie wykazu podwykonawców i zakresu prac im powierzonych nie wymagało żadnego wysiłku intelektualnego i możliwe było poprzez proste wygenerowanie tych danych, gdy tymczasem przygotowanie takich informacji nie jest możliwe w sposób automatyczny i wymaga zaangażowania środków osobowych organu w celu odszukania i zebrania wnioskowanych informacji na podstawie wielu różnych dokumentów, ich uporządkowania i zestawienia wraz z przypisaniem każdemu podwykonawcy zakresu powierzonych prac oraz wytworzenia na tej podstawie całkowicie nowej informacji, na co organ zwracał uwagę w zaskarżonej decyzji;

- nierozpoznanie istoty sprawy polegające na braku zbadania przez Sąd pierwszej instancji, czy istniały podstawy objęcia żądanych przez skarżącą informacji tajemnicą przedsiębiorcy organu i to w odniesieniu do każdego dokumentu z osobna oraz brak odniesienia się przez Sąd do przedstawionej w tym zakresie przez organ argumentacji, wykazującej istnienie zarówno formalnych, jak i materialnych, przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy;

b) art. 153 P.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do tajemnicy przedsiębiorcy związany był oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygający uprzednio w tej sprawie (wyrok z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1939/15), podczas gdy NSA nie przesądził merytorycznie, czy żądane przez skarżącego dokumenty objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, pozostawiając tę ocenę organowi, wskazując jedynie, w jaki sposób organ powinien wykazać istnienie tajemnicy przedsiębiorcy w aspekcie tak formalnym, jak i materialnym;

2) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na ich błędnej wykładni, względnie niewłaściwym zastosowaniu, tj.:

a) art. 8 ust. 1 i 3, art. 96 ust. 2 oraz art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1579 ze zm., dalej w skrócie "p.z.p."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której przepisy te nie mają zastosowania, albowiem dokumentacja, o udostępnienie której wnosi skarżący, dotyczy postępowania regulaminowego, a nie postępowania o udzielnie zamówienia publicznego i przepisy p.z.p. nie mają do tego postępowania zastosowania;

b) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że stworzenie wykazu podwykonawców wraz z zakresem powierzonych im prac jest jedynie prostą czynnością techniczną i w rezultacie nie prowadzi do stworzenia informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a tym samym skarżąca nie miała obowiązku wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji, gdy tymczasem stworzenie wykazu podwykonawców wraz zakresem powierzonych im prac stanowi informację przetworzoną, albowiem organ nie jest w jej posiadaniu i jej stworzenie wymaga czasochłonnych czynności agregacyjnych prowadzących do powstania nowej informacji;

c) art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której dokumenty i informacje, o udostępnienie których wnosi skarżąca, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy organu w aspekcie tak formalnym, jak i materialnym, co zostało przez organ wykazane w obu wydanych w sprawie decyzjach, a tym samym – z uwagi na tę tajemnicę – w/w dokumenty i informacje nie podlegały udostępnieniu;

d) art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 419 ze zm., dalej w skrócie "u.z.n.k."), poprzez jego błędną i zawężającą wykładnię, prowadzącą do nieprawidłowego przyjęcia, iż formularze oferty, umowy, dokumenty związane z realizacją umowy, faktury, reklamacje, noty obciążeniowe, dokumenty wypowiedzenia i umowa zawarta z wykonawcą zastępczym nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie jego pkt 1, 2 i 4 i w tym zakresie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, ewentualnie – na wypadek uznania, iż w sprawie nie doszło do uchybienia przepisom postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie jego pkt 1, 2 i 4 i merytoryczne rozpoznanie skargi, poprzez jej oddalenie także w pozostałym zakresie, tj. w całości. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

E. Sp. z o.o. [...] w piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2018 r. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

P. Sp. z o.o. [...], reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ustosunkowując się do zarzutów podanych w skardze kasacyjnej stwierdziła, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

P. Sp. z o.o. [...] w piśmie procesowym z dnia 27 lipca 2020 r. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie podać należy, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a więc bez udziału stron postępowania, w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Wprawdzie co do zasady w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na wzajemne powiązania naruszenia przepisów postępowania z naruszeniem przepisów prawa materialnego, na wstępie należało odnieść się do wymienionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego w kontekście ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. W tym przypadku zarzuty naruszenia przepisów postępowania są procesowym odzwierciedleniem koncepcji materialnej przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie jest bezsporne, że żądane przez P. Sp. z o.o. [...] we wniosku z dnia 19 sierpnia 2013 r. informacje posiadają walor informacji publicznej, zaś E. Sp. z o.o. [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 8 ust. 1 i 3, art. 96 ust. 2 oraz art. 139 ust. 3 p.z.p. W ocenie autora skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie w/w przepisy nie mają zastosowania, gdyż dokumentacja, o udostępnienie której wnosi P. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, nie dotyczy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, do którego zastosowanie mają przepisy p.z.p.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 p.z.p., postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. W świetle art. 8 ust. 3 p.z.p., nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 86 ust. 4. Przepis stosuje się odpowiednio do konkursu. Stosownie do treści art. 86 ust. 4 p.z.p., podczas otwarcia ofert podaje się nazwy (firmy) oraz adresy wykonawców, a także informacje dotyczące ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji i warunków płatności zawartych w ofertach. Zgodnie z art. 139 ust. 3 p.z.p., umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjął, że przepisy u.d.i.p. i przepisy p.z.p. pozostają w stosunku do siebie w relacji przepisu ogólnego do szczególnego, a więc do spraw wszczętych w trybie dostępu do informacji publicznej podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosuje przepisy u.d.i.p. przy uwzględnieniu szczególnych unormowań p.z.p. Jawność umów i protokołów w sprawach zamówień publicznych wyłącza na gruncie u.d.i.p. możliwość odmowy ich udostępnienia z powołaniem się na jakąkolwiek z tajemnic ustawowo chronionych. P.z.p. zawiera zatem uregulowania szczególne, które należy uwzględniać przy stosowaniu trybu dostępu do informacji publicznej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe stanowisko Sądu pierwszej instancji – co do zasady prawidłowe – nie ma zastosowania w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotem wniosku P. Sp. z o.o. [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej są dokumenty dotyczące sposobu zawarcia i realizowania przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu umowy zawartej z firmą A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w wyniku udzielenia zamówienia na budowę [...]. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie dostrzegł, że powyższe zamówienie jest zamówieniem sektorowym, o którym mowa w art. 133 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 1 pkt 3 p.z.p. Zgodnie z art. 132 ust. 1 pkt 3 p.z.p., przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do zamówień udzielanych przez zamawiających, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1-4, jeżeli zamówienie jest udzielane w celu tworzenia sieci przeznaczonych do świadczenia publicznych usług związanych z produkcją, przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej, gazu lub ciepła lub dostarczania energii elektrycznej, gazu albo ciepła do takich sieci lub kierowania takimi sieciami. W świetle art. 133 ust. 1 p.z.p., do udzielania zamówień sektorowych ustawę stosuje się, jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8. W niniejszej sprawie chodzi o kwotę, na jaką opiewa wartość w/w zamówienia sektorowego, określoną w § 1 pkt 3 lit. b obowiązującego wówczas rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich (Dz. U. z 2009 r. Nr 224, poz. 1795), a więc o kwotę 4.845.000 euro (dla robót budowlanych). Tym samym przepisy p.z.p. do przedmiotowego zamówienia nie znajdowały w ogóle zastosowania, gdyż z przekazanych do Sądu akt sprawy wynika, że jego wartość nie przekraczała w/w kwoty określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8. W konsekwencji – zgodnie z art. 133 ust. 1 p.z.p. – w tej sprawie nie można było stosować przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, w sprawie udostępnienia żądanych przez P. Sp. z o.o. [...] we wniosku z dnia 19 sierpnia 2013 r. dokumentów związanych z w/w zamówieniem sektorowym przepisy p.z.p. nie stanowią lex specialis i nie mogły być one przy rozpoznaniu tego wniosku stosowane. E. Sp. z o.o. [...] – jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej – miała zatem możliwość zastosowania w sprawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a więc odmowy udostępnienia żądanych we wniosku z dnia 19 sierpnia 2013 r. informacji (będących w posiadaniu tej Spółki) z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu był zatem obowiązany do zbadania, czy odmowa udostępnienia wskazanych dokumentów w tym trybie była zasadna, a więc czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy podmiot zobowiązany dokonał prawidłowej interpretacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., dopuszczającej możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa żądanej przez wnioskodawcę informacji publicznej.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w tym zakresie nie została przez Sąd pierwszej instancji w ogóle przeprowadzona. Wprawdzie Sąd wyjaśnił pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., omówił jego związek z pojęciem "tajemnicy przedsiębiorstwa" określonej w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. oraz podał, jakie elementy składają się na "tajemnicę przedsiębiorcy", to jednak nie dokonał jakiegokolwiek przełożenia tych rozważań na grunt niniejszej sprawy i nie ocenił zasadności rozstrzygnięcia E. Sp. z o.o. [...] co do tych dokumentów żądanych przez wnioskodawcę, których udostępnienia Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie rozpoznał zatem istoty sprawy w tym zakresie, błędnie koncentrując się jedynie na kwestii wyłączenia stosowania przepisów u.d.i.p. przez określone przepisy p.z.p., co – jak już wyżej podano – w tej sprawie nie miało miejsca.

Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji naruszył zatem art. 8 ust. 1 i 3, art. 96 ust. 2 oraz art. 139 ust. 3 p.z.p., poprzez ich nieuprawnione zastosowanie, jak również art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie kontroli prawidłowości ich zastosowania w sprawie przez E. Sp. z o.o. [...]. Czyni to zarzuty naruszenia prawa materialnego określone w pkt 2 a, c i d skargi kasacyjnej zasadnymi.

Oczekiwany przez autora skargi kasacyjnej skutek osiągnął również kolejny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyjął, że określony w pkt 1b wniosku P. Sp. z o.o. [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r. wykaz podwykonawców i zakresu powierzonych im prac – wbrew twierdzeniu E. Sp. z o.o. [...] – nie stanowi informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Uznał, że proces przetwarzania informacji prostych, jakim jest sporządzenie wykazu podwykonawców, nie wymaga intelektualnego wysiłku podmiotu zobowiązanego i nie prowadzi przy tym do wyodrębnienia informacji publicznej o nowej treści. Podstawową cechą informacji publicznej przetworzonej jest to, że informacji tej wprost organ nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych przez dany podmiot informacjach, w wyniku których to działań powstanie nowa jakościowo informacja, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż E. Sp. z o.o. [...] znajduje się w posiadaniu wszystkich umów z podwykonawcami, zatem nie jest to informacja nowa, a ponadto Spółka w żaden sposób nie uzasadniła, że tego rodzaju informacji nie da się wygenerować bez znacznego nakładu sił i środków, nie przedstawiając jednocześnie wiarygodnych dowodów za tym przemawiających, mimo możliwości prostego i niewymagającego znacznego nakładu pracy wygenerowania stosownych danych. Od przetworzenia informacji należy odróżnić proces "przekształcenia", który jest jedynie technicznym zabiegiem, w wyniku którego zewnętrzna forma informacji prostej ulega przekształceniu, zgodnie z wnioskiem strony, głównie poprzez wykonanie kserokopii czy też sporządzenie skanu treści dokumentu.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, podmiot zobowiązany, wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, nie jest w posiadaniu w/w wykazu podwykonawców i zakresu powierzonych im prac, zaś stworzenie tej informacji wymaga czasochłonnych czynności agregacyjnych, prowadzących do powstania nowej informacji. Ponadto Sąd dokonał błędnych i całkowicie gołosłownych ustaleń faktycznych także w zakresie rzekomych możliwości łatwego i niewymagającego wkładu intelektualnego wygenerowania danych stanowiących wykaz podwykonawców i powierzonych im prac. Podmiot zobowiązany nie dysponuje bowiem żadnym narzędziem ani programem komputerowym, które pozwoliłyby wygenerować w jakiejkolwiek postaci gotowy wykaz podwykonawców. Co więcej, wnioskodawca wnosił o udostępnienie nie tylko prostego spisu podwykonawców, ale także o wskazanie zakresu prac powierzonych każdemu z nich, co samo w sobie stoi w sprzeczności ze stwierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że takie dane Spółka mogła łatwo wygenerować. Zauważyć należy, iż przedmiotowy wykaz wymaga stworzenia od podstaw, poprzez manualne zagregowanie danych pochodzących z kilku źródeł, w tym z wielu różnych umów, ich uporządkowanie, ręczne wpisanie do tabeli i – również manualne – przyporządkowanie poszczególnym podwykonawcom zakresu powierzonych im prac. Ponadto czynności tych musi dokonać pracownik Spółki, do zadań którego nie należy tworzenie zestawień podwykonawców na potrzeby podmiotów trzecich, ale dystrybucja energii elektrycznej. Brak możliwości automatycznego wygenerowania wnioskowanego wykazu i konieczność uwzględnienia w nim także zakresu prac powierzonych poszczególnym podwykonawcom wymaga wysiłku intelektualnego i nie jest prostą czynnością techniczną. Dodatkowo uszło uwadze Sądu, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dostatecznie wyjaśniono, dlaczego przygotowanie wykazu zgodnie z żądaniem wnioskodawcy stanowi informację przetworzoną.

Dokonując oceny zasadności omawianego zarzutu, wskazać należy, iż jednym z ograniczeń w dostępie do informacji publicznej jest regulacja określona w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., która warunkuje dostęp do informacji publicznej przetworzonej od wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przepisach u.d.i.p. pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane. Ukształtowało się ono jednak jednolicie tak w judykaturze, jak i doktrynie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez informację przetworzoną należy rozumieć jakościowo nową informację, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Przetworzenie informacji wymaga zazwyczaj dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku. Stworzenie informacji przetworzonej wiąże się z czynnościami, które wykraczają poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Dlatego nawet zbiór informacji prostych może być uznany za informację przetworzoną w sytuacji, gdy ich udostępnienie wiąże się z koniecznością wyboru, odnalezienia i anonimizacji, co wpłynie niewątpliwie na bieżące wykonywanie ustawowych zadań przez organ zobowiązany do udostępnienia. Jeśli utworzenie zbioru informacji prostych wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania sił podmiotu zobowiązanego, które negatywnie wpływałoby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego, a w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych żądanych przez wnioskodawcę, bądź wymaga odnalezienia i posegregowania wielu informacji prostych, to jest to informacja przetworzona (por. wyroki NSA z dnia: 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12 oraz 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11). Za informację przetworzoną uznaje się zatem wyodrębnienie (wyselekcjonowanie po analizie posiadanych zbiorów) informacji prostych ze zbiorów informacji znajdujących się w posiadaniu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia, jeżeli wymagają podjęcia działań twórczych i analitycznych, opracowania zestawień, list lub wykazów czy odpowiedniego zredagowania, których efektem końcowym jest jakościowo nowa informacja (dotychczas samoistnie nieistniejąca), a nawet sporządzenie wielu kserokopii dokumentów wymagających podjęcia działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków i osób (por. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015 r., s. 114, 126, 133 i n. oraz wyroki NSA z dnia: 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10; 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13 i 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13). Innymi słowy, informacja przetworzona jest to informacja przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 1898/15).

Naczelny Sąd Administracyjny, wobec przedstawionych rozważań ogólnych, uznał, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego błędną wykładnię, zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd pierwszej instancji błędnie stwierdził, iż określony w pkt 1b wniosku P. Sp. z o.o. [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r. wykaz podwykonawców i zakresu powierzonych im prac nie stanowi informacji publicznej przetworzonej oraz że E. Sp. z o.o. [...] w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji w sposób niedostateczny przedstawiła motywy swojego rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił argumentację przedstawioną przez autora skargi kasacyjnej. W dacie złożenia przez P. Sp. z o.o. [...] wniosku, żądana przez nią w/w informacja nie istniała. Warunkiem jej wytworzenia byłoby przeprowadzenie dodatkowych czynności organizacyjnych i analitycznych w oparciu o posiadane informacje proste, co wymagałoby poniesienia pewnych kosztów czasowych i osobowych – wiązałoby się z koniecznością zaangażowania personelu, przeanalizowania dużej liczby dokumentów i tym samym odbiłoby się negatywnie na toku realizacji zadań danej komórki organizacyjnej E. Sp. z o.o. [...]. Powyższy ciąg działań o charakterze zarówno intelektualnym, jak i czysto technicznym, wymagający zaangażowania zasobów ludzkich i technicznych, świadczy o przetworzonym charakterze żądanej informacji.

Powyższa kwestia, dotycząca przesądzenia, że w/w informacja publiczna ma charakter informacji publicznej przetworzonej, nie ma jednak decydującego znaczenia dla uznania zasadności omawianego zarzutu, gdyż istotny jest przede wszystkim fakt, iż wbrew twierdzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – E. Sp. z o.o. [...] w decyzji z dnia [...] września 2017 r. nie zawarła rozstrzygnięcia odmawiającego udostępnienia informacji określonej w pkt 1b wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2013 r., tj. wykazu podwykonawców i zakresu powierzonych im prac, a jedynie – co do tej części wniosku – poinformowała wnioskodawcę, że zakres tej informacji wymaga przetworzenia informacji prostych i w konsekwencji, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., wezwała stronę do wykazania w terminie 7 dni szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego, uzasadniającej konieczność jej przetworzenia przez E. Sp. z o.o. [...]. Informacja podmiotu zobowiązanego w tym zakresie nie stanowiła zatem rozstrzygnięcia o charakterze decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., a więc nie mogła zostać przez Sąd pierwszej instancji w tej części uchylona (o czym orzeczono w pkt 2 sentencji zaskarżonego wyroku). Rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia w/w informacji – z uwagi na niewykazanie istnienia szczególnego interesu publicznego w jej uzyskaniu pomimo stosownego wezwania – zawarto dopiero w decyzji E. Sp. z o.o. [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., jednak podmiot zobowiązany nie mógł, stosując odpowiednio art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymać w mocy rozstrzygnięcia niebędącego decyzją.

Podobna sytuacja miała również miejsce co do pkt 3a wniosku P. Sp. z o.o. [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r., tj. co do żądania w zakresie dokumentów potwierdzających przyjęcie dostaw (PZ) wystawionych przez E. Sp. z o.o., gdyż w decyzji z dnia [...] września 2017 r. E. Sp. z o.o. [...] nie zawarła rozstrzygnięcia odmawiającego udostępnienia informacji określonej w pkt 3a w/w wniosku, a jedynie – co do tej części wniosku – poinformowała wnioskodawcę, że: "co do dokumentów potwierdzających przyjęcie dostaw (PZ) wystawionych przez E. Sp. z o.o. informuje, że dokumentów takich brak, ponieważ nie stosuje się". Jest to zatem jedynie informacja podmiotu zobowiązanego o nieposiadaniu dokumentów wymienionych w pkt 3a wniosku P. Sp. z o.o. [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r. i również nie stanowiła ona decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Do tej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle się nie odniósł, zaś w sentencji wyroku w sposób nieuprawniony zawarł rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji z dnia [...] września 2017 r. oraz decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. także w omawianym zakresie.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny jedynie ubocznie zauważył, że odpowiedź podmiotu zobowiązanego o nieposiadaniu wnioskowanej informacji publicznej udzielona w formie zwykłego pisma w istocie nie może sprowadzać się wyłącznie do stwierdzenia o nieposiadaniu żądanej informacji publicznej (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie co do pkt 3a wniosku z dnia 19 sierpnia 2013 r.), lecz powinna zawierać dostateczne wyjaśnienie przyczyny takiego stanu rzeczy. Kwestia ta podlega jednak badaniu w przypadku złożenia skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego, a zatem w niniejszej sprawie nie mogła być ona przedmiotem rozważań Sądu drugiej instancji.

Ponadto podkreślić należy, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji E. Sp. z o.o. [...] z dnia [...] września 2017 r. nie jest podzielone – jak błędnie przyjął to Sąd pierwszej instancji – na 6 punktów, a podmiot zobowiązany w osnowie decyzji jedynie przytacza treść wniosku P. Sp. z o.o. [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r., który składa się z 6 punktów, natomiast rozpoznanie tego wniosku zawiera się punktach: a, b, c, d i jest przedstawione opisowo, w sposób nienawiązujący do numeracji wniosku. Wobec powyższego, uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji w części, w jakiej orzeka o utrzymaniu w mocy decyzji E. Sp. z o.o. [...] z dnia [...] września 2017 r. w pkt 1, 2, 3, 4 i 6 (pkt 1 sentencji wyroku) oraz uchylenie decyzji E. Sp. z o.o. [...] z dnia [...] września 2017 r. w pkt 1, 2, 3, 4 i 6 (pkt 2 sentencji wyroku) – nie jest skorelowane z prawidłowym przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie.

Dodatkowo wyjaśnić należy, iż kwestia udostępnienia informacji określonej w pkt 5 wniosku P. Sp. z o.o. [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r., tj. dokumentów związanych z ewentualnymi sporami prowadzonymi przez E. Sp. z o.o. z A. Sp. z o.o. w związku z zawarciem umowy wskazanej w pkt 2, w szczególności: a) wezwań do naprawienia szkody, b) wezwań do zapłaty, c) pozwów sądowych, d) innych pism procesowych – nie podlegała badaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny z powodu nieobjęcia tej kwestii, tj. pkt 3 zaskarżonego wyroku, przedmiotem zaskarżenia w skardze kasacyjnej.

Z uwagi na wykazaną zasadność zarzutów naruszenia prawa materialnego, uzasadniony okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. Jak już wyżej wskazano, zarzut ten jest procesowym odzwierciedleniem koncepcji materialnej przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej.

Trafny jest również zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie – gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1939/15 nie przesądził, że żądane przez wnioskodawcę w tej sprawie dokumenty objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, pozostawiając tę ocenę E. Sp. z o.o. [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu w/w wyroku podał jedynie, iż nie jest wystarczające ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, że żądane informacje są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne jest wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa". Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W tych przypadkach organ musi szczegółowo określić z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej z powyższego powodu muszą być wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Dopiero taka argumentacja, w połączeniu z udostępnionymi Sądowi materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej.

Na skutek oceny zawartej w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1939/15 – E. Sp. z o.o. [...] przy ponownym rozpoznaniu wniosku P. Sp. z o.o. [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r. została zatem zobowiązana jedynie – w przypadku ewentualnej odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) – do uzasadnienia swojego stanowiska w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Kontroli takiej odmowy powinien był dokonać Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jednak – co już stwierdzono przy analizie zarzutów naruszenia prawa materialnego – nie rozpoznał on istoty sprawy w tym zakresie, błędnie koncentrując się jedynie na kwestii wyłączenia stosowania przepisów u.d.i.p. przez określone przepisy p.z.p. i nie ocenił zasadności rozstrzygnięcia E. Sp. z o.o. [...] w zakresie tych dokumentów żądanych przez wnioskodawcę, których udostępnienia Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, a więc w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił pkt 1, 2 i 4 zaskarżonego wyroku i przekazał sprawę w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania (pkt 1 sentencji).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji dokona powtórnej oceny zaskarżonej decyzji, uwzględniając poczynione powyżej uwagi.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1804 ze zm.).