Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 681/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie WSA Mariola Jaroszewska (spr.) WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. B.-S. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WINB") z dnia 24 czerwca 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "PINB") z dnia 13 września 2018 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 14 września 2018 r., nakazującą M. B.-S. rozbiórkę obiektu nietrwale związanego z gruntem (wraz z bloczkami betonowymi o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 10,00 m x 4,70 m + 5,20 m x 8,80 + taras o wymiarach 4,80 m x 8,80 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K.

Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

PINB decyzją z dnia 9 lutego 2007 r. nakazał skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,20 m x 4,80 m + 6,80 m X 3,10 m + 2,50 m x 9,30 m + 2,80 m x 6,80 m + taras 5 m x 0,80 m + taras 4,80 m x 4,80 m + taras 2 m x 3,10 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K.

WINB decyzją z dnia 27 maja 2009 r. uchylił powyższą decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06.

Następnie PINB decyzją z dnia 6 marca 2017 r. nakazał skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,20 m x 4,80 m + 6,80 m x 3,10 m + 2,50 m x 9,30 m + 2,80 m x 6,80 m + taras 5 m x 0,80 m + 4,80 m x 4,80 m + 2 m x 3,10 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K.

WINB decyzją z dnia 19 maja 2017 r. uchylił powyższą decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że na etapie postępowania odwoławczego inwestorka przedłożyła kopię wniosku do Wójta Gminy z 10 kwietnia 2017 r. o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości. Organ zarzucił tez organowi pierwszej instancji, że ten nie ustalił stanu faktycznego, ponieważ nie przeprowadził od dnia 14 czerwca 2010 r., a więc przez okres 8 lat, oględzin na terenie nieruchomości.

PINB w toku prowadzonego postępowania, po przeprowadzeniu oględzin w dnia 26 czerwca 2017 r., stwierdził, że inwestorka wybudowała bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obrębie ewidencyjnym K. w gminie K. w latach 1998-2000 obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 10,00 m x 4,70 m + 5,20 m x 8,80 m + taras o wymiarach 4,80 m x 8,80 m.

Postanowieniem z dnia 4 września 2017 r. organ wstrzymał prowadzenie robót przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego oraz nałożył na inwestorkę obowiązek przedstawienia w terminie do 31 stycznia 2018 r. określonych dokumentów. Skarżąca pismem z dnia 28 lutego 2018 r. wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na złożenie wniosku do Wójta Gminy o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości.

W związku z tym, że Wójt Gminy ostateczną decyzją z dnia 10 kwietnia 2018 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, PINB postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, po czym decyzją z dnia 13 września 2018 r. sprostowaną postanowieniem z dnia 14 września 2018 r. nakazał skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem (wraz z bloczkami betonowymi) o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 10,00 m x 4,70 m + 5,20 m x 8,80 m + taras o wymiarach 4,80 m x 8,80 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..]. Organ w uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie wykonała nałożonych na nią obowiązków oraz, że była powiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

WINB postanowieniem z dnia 24 czerwca 2020 r. odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego, a decyzją z tego samego dnia, rozpoznając odwołanie skarżącej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, sprostowaną postanowieniem z dnia 14 września 2018 r.

Organ wyjaśnił, że stosownie do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako Prawo budowlane, obowiązujących dnia 4 września 2017 r., kiedy to organ pierwszej instancji wstrzymał prowadzenie robót przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego oraz nałożył na inwestorkę obowiązek przedstawienia w terminie do 31 stycznia 2018 r. określonych dokumentów, obiekt ten uznać należy za tymczasowy obiekt budowlany z uwagi na nietrwałe związanie z gruntem i, jako taki, wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.

Organ pierwszej instancji po stwierdzeniu samowoli budowlanej zasadnie wezwał skarżącą do przedstawienia ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego obiektu budowlanego, projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (zaświadczenie) oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca z obowiązku tego się nie wywiązała; a skoro inwestorka nie skorzystała z możliwości legalizacji samowolnie zrealizowanej inwestycji, organ pierwszej instancji zobligowany był do wydania nakazu jej rozbiórki.

W odniesieniu do zarzutów odwołania wskazano, że PINB przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające i przeprowadził kilka oględzin nieruchomości. Kwestia legalności obiektu, jego funkcja, wymiary i sposób posadowienia zostały opisane w uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 września 2017 r., a organ umożliwił jego legalizację wskazując przy tym właścicielce nieruchomości, jakie czynności ma wykonać w tym celu. Jednak skoro Wójt Gminy ostateczną decyzją odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, to podstawowy warunek legalizacji obiektu nie został spełniony. Wskazano też, że Wójt Gminy postanowieniem z dnia 19 października 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Na postanowienie to nie złożono zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Dalsze starania zobowiązanej o uzyskanie dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2018 r., a zwłaszcza ponowne złożenie wniosku do Wójta Gminy o ustalenie warunków zabudowy oraz przedłużanie terminu na ich dostarczenie, są zdaniem organu bezzasadne.

W skardze strona wniosła o uchylenie jej oraz rozstrzygnięć ją poprzedzających i zarzuciła organowi naruszenie

- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie wobec braku ustalenia przez organ kategorii obiektu budowlanego, przy jednoczesnym ustaleniu, że nie jest on trwale związany z gruntem, a w konsekwencji nieustalenie, czy obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie funkcji, rodzaju oraz kategorii obiektu, a w związku z tym błędne, a na pewno przedwczesne przyjęcie, że dla swojej legalności wymagał on pozwolenia na budowę.

- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 97 § 4 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania odwoławczego i wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy występuje w sprawie zagadnienie wstępne, czyli toczące się postępowanie przed Wójtem Gminy w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji będącej tego postępowania.

W uzasadnieniu zarzucono organom niekonsekwencję wskazując, że organ pierwszej instancji z jednej strony ustalił dla obiektu pełniącego funkcje rekreacyjne opłatę legalizacyjną w wysokości 25000 zł, traktując obiekt jako budynek kategorii III, z drugiej zaś strony obiekt definiuje jako obiekt budowlany. Z kolei organ drugiej instancji uznaje przedmiotowy obiekt, właśnie ze względu na brak trwałości związania z gruntem za obiekt tymczasowy wskazując, że wymaga on zatem uzyskania pozwolenia na budowę.

Wskazać też, że sam brak fundamentów nie jest przesądzający dla uznania obiektu za związany bądź nie związany z gruntem, kluczowe bowiem znaczenie ma sposób posadowienia obiektu zapewniający m.in. opieranie się warunkom atmosferycznym. Precyzyjne natomiast ustalenie przedmiotu samowoli, tj. rodzaju obiektu, jego gabarytów oraz kategorii ma kluczowe znaczenie dla ewentualnej możliwości uzyskania przez skarżącą decyzji o warunkach zabudowy, a w konsekwencji jego legalizacji.

Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w stopniu pozwalającym na określenie funkcji, rodzaju oraz kategorii obiektu będącego przedmiotem postępowania. Powoduje to, że skarżąca nie może uzyskać pozytywnej decyzji o warunkach. Kolejne zaś decyzje rozbiórkowe wobec powyższego są również co najmniej przedwczesne.

W ocenie skarżącej uzyskanie przez inwestora negatywnej decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie może być postrzegane jako definitywny brak możliwości uzyskania takiej decyzji przez inwestora, bowiem pierwsza odmowna decyzja wydana została w odmiennych warunkach wobec znacznie różniących się od siebie wniosków o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ponadto negatywna decyzja o warunkach zabudowy wydana została również w związku z wadliwym określeniem przedmiotu postępowania przez organ pierwszej instancji w postanowieniu nakładającym obowiązek m.in. uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

Ponadto w dniu 15 października 2018 r. skarżąca ponownie złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Skarżąca nie otrzymała wskazanego w zaskarżonej decyzji postanowienia z dnia 19 października 2018 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy, jednak postępowanie w sprawie warunków zabudowy wszczynane jest na wniosek, zatem postanowienie organu nie wywołuje skutków prawnych.

W ocenie skarżącej obecnie toczące się postępowanie w sprawie uzyskania warunków zabudowy powinno zakończyć się pozytywną decyzją, a inwestor nie zmierza do przeciągnięcia postępowania, lecz do dokonania legalizacji samowoli budowlanej.

Biorąc to pod uwagę uznano, że wydane na tym etapie postępowania decyzje rozbiórkowe są przedwczesne, inwestor nie wyczerpał bowiem możliwości dokonania legalizacji samowoli oraz toczy się obecnie postępowanie przed innym organem, którego wynik jest kluczowy dla możliwości wydania rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i stwierdził, że PINB przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające, a swoje ustalenia poczynił na podstawie kilkukrotnych oględzin nieruchomości. Kwestia legalności obiektu, jego funkcja, wymiary i sposób posadowienia zostały opisane w uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 września 2017 r. W postanowieniu tym powołana została podstawa prawna wraz z uzasadnieniem jej zastosowania. Organ dając możliwość legalizacji obiektu wskazał właścicielce nieruchomości, jakie czynności ma wykonać w celu zalegalizowania obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje"

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja WINB z dnia 24 czerwca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB orzekającą o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 10,00 m x 4,70 m + 5,20 m x 8,80 m wraz z tarasem o wymiarach 4,80 m x 8,80 m. Organy oby instancji stwierdziły bowiem, że ustalony przez nie stan faktyczny uzasadniał wdrożenie wobec skarżącej procedury określonej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), a w konsekwencji wydania decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

W ocenie sądu, trafnie orzekające w sprawie organy uznały, że znajdujący się na działce nr [..] obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, wraz z tarasem, wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 2 tej ustawy przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach a zgodnie z art. 3 pkt 3 przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Warunkiem zatem przyjęcia, że mamy do czynienia z budynkiem jest ustalenie, że obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1324/16, dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl w CBOSA).

Tymczasem, jak ustalono, przedmiotowy domek nie posiada fundamentów, ani innego trwałego powiązania z gruntem. Z materiału fotograficznego wynika, że konstrukcja obiektu posadowiona jest na punktowych podporach, stanowiących bloczki betonowe, ułożonych bezpośrednio na gruncie, zaś taras znajduje się bezpośrednio na gruncie. Obiekt ten nie ma zatem jakiegokolwiek umocowania i zakotwienia w gruncie. Tym samym, nie jest on trwale związany z gruntem, co wyłącza możliwość uznania, że obiekt ten jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

Przedmiotowy domek rekreacyjny można by było natomiast zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Taka budowa jak przedmiotowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, co również prawidłowo ustaliły organy, a co miało wpływ na tryb ich procedowania. Należy bowiem zauważyć, że ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie dokonania tejże samowoli, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt

II OSK 782/06, dostępny w CBOSA).

W tym zakresie wskazać trzeba, że przepis art. 28 Prawa budowlanego, zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy, ustalonej jako lata 1998-2000 przewidywał, że roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (ostatecznej w brzmieniu przepisu w latach 1997-2000), z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Natomiast katalog art. 29 nie obejmował wyjątkiem od powyższej zasady uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5a prawa budowlanego, obowiązującego w roku 1997 i 2000, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska. W myśl zaś art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r., takiego pozwolenia nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W związku z tym, że sporny obiekt istnieje na działce ponad 20 lat, nie może mieć do niego zastosowania ww. regulacja wyłączająca konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.

Trafnie też uznano w decyzji, że zastosowania nie znajdzie art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowalnego w brzmieniu sprzed dnia 19 września 2020 r., który wprowadzał wyjątek od uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Po pierwsze bowiem, jak już wyjaśniono, przedmiotowa zabudowa, ze względu na fakt braku trwałego powiazania jej z gruntem, nie stanowi budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, którego dotyczy właśnie wskazany przepis. Ponadto, z ustaleń poczynionych przez organ co do wymiarów obiektu wynika, że ma on powierzchnię większą, niż dopuszczalna zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2a.

W tej sytuacji należało uznać, że zarówno w dacie realizacji zabudowy, jak i obecnie, wykonanie przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej wymagało uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, którego – co jest niesporne – skarżąca nie posiadała.

Ustalenia w tym zakresie obligowały więc organy do wdrożenia procedury określonej w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Stanowi ona, że jeżeli zabudowa wykonana w warunkach samowoli, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem, na które przysługuje zażalenie, prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, a więc wydaje się nakaz rozbiórki (ust. 4).

W niniejszej sprawie PINB wydał takie postanowienie w dniu 4 września 2017 r., zobowiązując skarżącą do przedłożenia w terminie do 31 stycznia 2018 r. m.in. ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla przedmiotowego obiektu, z uwagi na to, iż obecnie dla terenu, na którym jest on posadowiony, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wniosła o wydanie takiej decyzji, w związku z czym w dniu 28 lutego 2018 r. złożyła też wniosek do PINB o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. PINB zwrócił się do Wójta Gminy z zapytaniem, czy jest procedowany wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [..], a wobec uzyskania informacji, że ostateczną decyzją z dnia 10 kwietnia 2018 r. Wójt odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego obiektu uznano, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania. Jednocześnie, mając na uwadze, że upłynął już termin wyznaczony w postanowieniu z dnia 4 września 2017 r., a strona nie przedłożyła wymaganej decyzji Wójta, decyzją z dnia 19 września 2018 r. PINB orzekł o rozbiórce obiektu wraz z tarasem i betonowymi bloczkami, na których został on posadowiony.

W ocenie sądu działanie to było prawidłowe.

Należy bowiem zauważyć, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy, lecz wyda decyzję nakazująca przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

W niniejszej zaś sprawie organ pierwszej instancji dysponował ostateczną decyzją odmawiającą ustalenia warunków zabudowy co oznacza, że kluczowa dla możliwości zalegalizowania obiektu kwestia została już załatwiona i jej wynik jest negatywny dla inwestora. Oceny tej nie zmienia fakt, że strona składała dalsze wnioski o warunki zabudowy. Wprawdzie bowiem termin przedłożenia wymaganych dokumentów określa sam organ w ramach posiadanego przez siebie luzu decyzyjnego i nie ma on charakteru metarialnoprawnego, jest terminem procesowym, który może być przez organ zarówno przedłużany, jak i skracany (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 28/10, dostępny w CBOSA), co oznacza, że jeżeli zajdzie taka potrzeba, na wniosek strony może być on przedłużony, tak aby umożliwić stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku, niemniej jednak nie można zakładać, że termin ten może być przedłużany w sposób nieuzasadniony, prowadzący do przewlekania postępowania. Nie jest bowiem możliwe oczekiwanie w nieskończoność na przedłożenie dokumentów, niezbędnych do legalizacji samowolnych robót budowlanych (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 480/19, dostępny jw.).

Zatem w związku więc z tym, że kolejny wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla obiektu rekreacji indywidualnej na działce nr [..], złożony został już po upływie wyznaczonego przez organ terminu w związku z postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, zaś podstawą odmowy wydania przez Wójta decyzji pozytywnej o warunkach zabudowy był brak spełnienia wymogu kontynuacji funkcji przez nową zabudowę, trudno zgodzić się ze skarżącą, że organ uniemożliwiał jej dokonanie legalizacji. Niezależnie bowiem od ewentualnego przedłużenia terminu na przedłożenie wymaganych dokumentów, strona nie uzyskałaby decyzji o warunkach zabudowy, ze względu na pozostającą w obrocie prawnym już wydaną decyzję w tym zakresie. Nie jest zatem prawdą, jak wskazano w skardze, że decyzja Wójta z dnia 10 kwietnia 2018 r. została wydana w odmiennych warunkach, gdyż wniosek prowadzący do jej wydania i kolejny wniosek z 10 października 2018 r. różniły się od siebie. Przeciwnie, z akt wynika wprost, że wnioski te były takie same – dotyczyły budowy wolnostojącego parterowego obiektu budowlanego rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej z tarasem, nietrwale związanego z gruntem, na działce nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K. I właśnie ta tożsamość wniosków spowodowała, że w odniesieniu do tego złożonego w dniu 15 października 2018 r. Wójt orzekł o odmowie wszczęcia postępowania ze względu na uprzednie rozstrzygnięcie tego samego żądania, pochodzącego od tej samej strony.

W tej sytuacji, wobec dokonania prawidłowej, zdaniem sądu, kwalifikacji spornej zabudowy, jako obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, wybudowanego w latach 1997-2000 oraz stwierdzenia, że inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia na budowę, organy zasadnie wdrożyły procedurę określoną w art. 48 Prawa budowlanego i przeprowadziły ją zgodnie z ustawą. Przede wszystkim umożliwiono inwestorowi zalegalizowanie obiektu, lecz wobec nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji, organy nadzoru budowlanego zobligowane były do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Tego typu decyzja nie jest bowiem uzależniona od uznania organu, lecz ma charakter związany. To oznacza, że wyłącznie wymagania ustawowe decydują w prawie budowlanym o możliwości zalegalizowania obiektu, a ich niespełnienie wyklucza zastosowanie innego, pozaustawowego trybu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Z taką zaś sytuacją, jak wykazano, mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie.

Jednoczenie, brak było podstaw do przedłużania postępowania w związku ze złożeniem przez stronę kolejnego, nieskutecznego zresztą, wniosku o ustalenie warunków zabudowy, gdyż oczywistym było, że pozytywna decyzja w tym przedmiocie nie może zostać wydana i tym samym strona nie spełni wymogu, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Przyjęcie odmiennego poglądu, jaki prezentuje skarżąca, zakładającego w praktyce procedowanie aż do uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji objętej postępowaniem legalizacyjnym oznaczałoby, że postępowanie to mogłoby być prowadzone przez nieokreślony czas, a to stanowiłoby naruszenie tak przepisów k.p.a. określających terminy rozpoznania sprawy administracyjnej, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego,

a w szczególności zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Ponadto, należy wskazać, że co do zasady wniosek o ustalenie warunków zabudowy może dotyczyć wyłącznie planowanego przedsięwzięcia budowlanego, a nie inwestycji już zrealizowanej lub będącej w toku. W związku z tym. ogólna zasada, że inwestor może ubiegać się o ustalenie warunków zagospodarowania danego terenu nawet kilkakrotnie przedstawiając we wnioskach różne warianty zamierzenia inwestycyjnego ma zastosowanie do zamierzeń inwestycyjnych, a nie do inwestycji już zrealizowanych lub będących w toku (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2162/16, dostępny w CBOSA). Z tych względów nie można też uznać, że w okolicznościach sprawy kwestia rozpoznania kolejnego wniosku o ustalenie warunków zabudowy stanowiła zagadnienie wstępne dla niniejszej sprawy, gdyż w rzeczywistości jego załatwienie nie mogło mieć wpływu na wynik orzeczenia dotyczącego legalizacji samowoli.

W świetle tego, zdaniem sądu, wydane w sprawie rozstrzygnięcia odpowiadają więc prawu, gdyż spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, a poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne zgodne jest z regułami wynikającymi

z art. 7, art. 77 § i art. 80 k.p.a. W konsekwencji, prawidłowo WINB orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Oceny tej nie zdołały też podważyć zarzuty skargi.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowi zaś, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały powiadomione. Ponadto, dopuszczalność rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanego wyżej przepisu potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).