Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1742/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4
journal: Dz.U. 1999 nr 90 poz 999
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.
article: art. 109 ust. 5
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. i E. W. przedstawicieli ustawowych małoletniego S. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów leczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] listopada 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżących kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Małoletni S. W. reprezentowany przez rodziców E. i J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...] z [...] czerwca 2010 r., który po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] listopada 2009 r., nr [...], dotyczącej ponownej odmowy przyznania prawa do zwrotu kosztów leczenia w Niemczech małoletniego S. W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z póź. zm.) - zwanej dalej ustawą o świadczeniach, art. 20 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166.1 z dnia 29 kwietnia 2004 r., z późn. zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – zwany dalej k.p.a.

Powyższa decyzja zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

E. i J. W., pismem złożonym [...] lipca 2008 r. zwrócili się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wypłatę poniesionych kosztów leczenia za granicą swojego syna S. W. w okresie od [...] października do [...] listopada 2007 r. w wysokości:

- 3 000,00 € - za pobyt w klinice [...] w B. w okresie od [...] października 2007 r. do [...] października 2007 r.,

- 3 500,00 € - za zabieg chirurgiczny wykonany w powyższej klinice przez doktora M. W. w dniu [...] października 2007 r.,

- 2 941,18 € - za pobyt w klinice [...] w B. wraz z zabiegiem laserowym w okresie od [...] listopada 2007 r. do [...] listopada 2007 r.,

- 2 308,47 zł - za transport z K. do B.,

- 74,00 zł - za transport,

- 420,00 € za pobyt w hotelach

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpoznaniu ww. wniosku, decyzją z [...] lipca 2008 r., nr [...] odmówił przyznania prawa do zwrotu kosztów leczenia poniesionych w Niemczech.

Od tej decyzji E. i J. W. wnieśli odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) decyzją nr [...] z [...] grudnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż w okresie w którym wykonano świadczenia (od dnia [...] października 2007 r. do dnia [...] listopada 2007 r. na terenie Niemiec), kwestie leczenia w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej regulowały przepisy art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zgodnie z którymi, Narodowy Fundusz Zdrowia nie finansuje kosztów leczenia lub badań poza granicami kraju, z wyjątkiem kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych ubezpieczonemu zgodnie z przepisami o koordynacji. Natomiast Minister właściwy do spraw zdrowia może na wniosek podmiotu uprawnionego, skierować świadczeniobiorcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia świadczeniobiorcy, po zasięgnięciu opinii właściwego konsultanta krajowego.

Prezes NFZ ustalił, że w dniu [...] grudnia 2007 r. rodzice małoletniego S. W. złożyli wniosek o skierowanie syna na leczenie poza granicami kraju. Wniosek został pozytywnie rozpatrzony decyzją Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2007 r. Stwierdził, iż zgoda Ministra Zdrowia na sfinansowanie świadczeń opieki zdrowotnej wykonanych na rzecz S. W. w Niemczech dotyczyła przyszłych świadczeń, dlatego na jej podstawie nie można zrefundować kosztów świadczeń wykonanych przed datą decyzji wyrażającej zgodę i ustalenie kosztów wnioskowanego leczenia ze świadczeniodawcą niemieckim.

Zdaniem Prezesa NFZ w przedmiotowej sprawie nie mają również zastosowania przepisy rozporządzenia wspólnotowego tj. art. 22 ust 1 lit a pkt i Rozporządzenia Rady EWG nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. Pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, którzy spełniają warunki wymagane przez ustawodawstwo państwa właściwego w celu uzyskania prawa do świadczeń, których stan wymaga natychmiastowego udzielenia świadczeń podczas pobytu na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mają prawo do świadczeń rzeczowych udzielanych przez instytucję miejsca pobytu lub zamieszkania na rachunek instytucji właściwej (...). Wskazał, że wykonane świadczenia nie były udzielone w wyniku doznanego wypadku lub urazu oraz pogorszenia stanu, a także nie zagrażały życiu S. W.. Ocenił, że zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku z dnia [...] lipca 2008r. wyjazd do Niemiec miał na celu konsultację medyczną oraz podjęcie leczenia dziecka. Wobec powyższego uznał, że brak jest podstaw do zastosowania art. 22 Rozporządzenia Rady EWG nr 1408/71 jak i nie ma również zastosowania wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 maja 2006r. wydany w sprawie C - 372/04 na wniosek Yvonne Watts z uwagi na odmienny stan faktyczny sprawy. Dotyczy on czasu oczekiwania na udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, natomiast przypadek S. W. dotyczy świadczeń nie udzielanych w kraju i zrealizowanych z pominięciem procedury określonej w art. 25 i 26 ustawy o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych. Stwierdził, iż przedmiotowa sprawa jest regulowana przepisami prawa krajowego, które nie przewiduje w żadnym wypadku możliwości refundacji kosztów leczenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł małoletni S. W. reprezentowany przez rodziców E. i J. W. (dalej też skarżący) domagając się uchylenia obu decyzji. Zarzucił m.in. naruszenie art. 22 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w zw. z art. 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis powyższy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie wobec czego brak było podstaw do refundacji kosztów leczenia oraz naruszenie prawa procesowego tj. art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa i art. 80 kpa oraz art. 136 kpa i art. 107 § 3 kpa, poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a mianowicie pominięcie oraz treści opinii Konsultanta Krajowego z [...].12.2007 r. oraz zaświadczeń z Kliniki w Niemczech z dnia[...].09.2008 r. i z dnia [...].09.2008 r. przesłanych przez J. W. wraz z pismem przewodnim z dnia [...].09.2008 r.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Po rozpoznaniu skargi na decyzję Prezesa NFZ z [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] listopada 2009 r., odmawiającej S. W. przyznania prawa do zwrotu kosztów leczenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt VII SA/Wa 317/09 z dnia 14 maja 2009 r., uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem wymienionych w skardze: art. 22 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w zw. z art. 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis powyższy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie wobec czego brak było podstaw do refundacji kosztów leczenia oraz naruszenie prawa procesowego tj. art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa i art. 80 kpa oraz art. 136 kpa i art. 107 § 3 kpa, poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a mianowicie pominięcie oraz treści opinii Konsultanta Krajowego z [...].12.2007 r. oraz zaświadczeń z Kliniki w Niemczech z dnia [...].09.2008 r. i z dnia [...].09.2008 r. przesłanych przez J. W. wraz z pismem przewodnim z dnia [...].09.2008 r.

Stwierdził bowiem, że art. 22 Rozporządzenia nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w zw. z art. 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) zatytułowany "Pobyt poza państwem właściwym - Powrót lub przeniesienie miejsca zamieszkania do innego Państwa Członkowskiego w okresie choroby lub macierzyństwa - Konieczność udania się do innego Państwa Członkowskiego w celu uzyskania tam odpowiedniej opieki" stanowi:

1. pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, którzy spełniają warunki wymagane przez ustawodawstwo państwa właściwego w celu uzyskania prawa do świadczeń, z uwzględnieniem w odpowiednim przypadku, przepisów art. 18, oraz

a) której stan wymaga natychmiastowego udzielenia świadczeń podczas pobytu na terytorium innego Państwa Członkowskiego: lub

c) której instytucja właściwa udzieliła zgody na udanie się na terytorium innego Państwa Członkowskiego w celu uzyskania tam odpowiedniej opieki, właściwej w jej stanie, ma prawo:

i) do świadczeń rzeczowych, udzielanych przez instytucję miejsca pobytu lub zamieszkania na rachunek instytucji właściwej, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem, tak jak gdyby była w niej ubezpieczona, przy czym okres udzielania świadczeń jest określany przez ustawodawstwo państwa właściwego (...).

2. Nie można odmówić udzielenia zgody wymaganej na podstawie ust. 1 lit c) w przypadku, gdy leczenie, o którym mowa, jest jednym ze świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego, którego terytorium zainteresowany zamieszkuje i jeżeli ta osoba nie może być poddana leczeniu w terminie zwykle niezbędnym dla uzyskania leczenia w Państwie Członkowskim zamieszkania, uwzględniając aktualny stan zdrowia zainteresowanego i prawdopodobny dalszy przebieg choroby (...)".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt VII SA/Wa 317/09 z dnia 14 maja 2009 r. stwierdził, że wykładnia art. 22 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. dokonana została przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 16 maja 2006r., C-372/04. Wynika z niej między innymi, że świadczenia medyczne udzielane za wynagrodzeniem wchodzą w zakres stosowania przepisów dotyczących swobodnego świadczenia usług, bez potrzeby dokonywania rozróżnienia, czy opieka została udzielona w ramach opieki szpitalnej czy innej. Swobodne świadczenie usług obejmuje swobodę usługobiorców, a konkretnie osób wymagających opieki medycznej, udania się do innego Państwa Członkowskiego w celu skorzystania tam z usług. Należy zatem uznać, że art. 49 WE stosuje się w sytuacji pacjenta, który otrzymuje w innym Państwie Członkowskim niż państwo jego miejsca zamieszkania świadczenia medyczne w ośrodku szpitalnym za wynagrodzeniem, niezależnie od sposobu funkcjonowania krajowego systemu, do którego należy osoba i od którego domaga się później pokrycia kosztów tych świadczeń.

Trybunał Sprawiedliwości wskazał, iż prawo wspólnotowe nie narusza kompetencji Państw Członkowskich w zakresie organizacji systemów zabezpieczenia społecznego i przy braku harmonizacji na szczeblu wspólnotowym przepisy prawne każdego Państwa Członkowskiego muszą określać warunki przyznania świadczeń z dziedziny zabezpieczenia społecznego, to jednak przy wykonywaniu tej kompetencji Państwa Członkowskie powinny przestrzegać prawa wspólnotowego, w szczególności zaś postanowień dotyczących swobodnego świadczenia usług. Postanowienia te obejmują skierowany do Państw Członkowskich zakaz wprowadzania lub zachowania nieuzasadnionych ograniczeń w wykonywaniu tej swobody w dziedzinie opieki zdrowotnej.

Sąd w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 317/09 ocenił, że w rozpoznawanej sprawie organy błędnie uznały brak podstaw do zastosowania art. 22 Rozporządzenia Rady EWG nr 1408/71 stwierdzając, iż udzielone skarżącemu świadczenia zdrowotne nie były udzielone w wyniku doznanego wypadku lub urazu oraz pogorszenia stanu, a także nie zagrażały życiu S. W..

Stwierdził, że ustalenia organów, iż wykonane zabiegi miały charakter planowy nie wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wśród dokumentów załączonych do wniosku o wypłatę poniesionych kosztów leczenia nie ma takiej informacji. W odwołaniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że " E. i J. W. pojechali z synem do w/w Kliniki w celu odbycia konsultacji, a nie na planowany zabieg (...). Dopiero po zbadaniu S. W. Profesor M. W. uznał, iż schorzenie może zagrażać jego zdrowiu, utracie wzroku, a nawet życiu i należy natychmiast przeprowadzić operację". Jako dowód załączył informację lekarską z [...] października 2007r., a następnie do pisma z [...] września 2008r. załączył oświadczenie [...] w B. z [...] września 2008r. oraz oświadczenie Kliniki [...] w Niemczech z [...] września 2008r., z których jednoznacznie wynika, że niepodjęcie szybkiego leczenia mogło spowodować utratę funkcji wzroku.

Sąd stwierdził zatem, że Prezes NFZ nie przeprowadził dowodu z powyższych oświadczeń oraz nie zwrócił się do Klinik o udzielenie informacji czy zabiegi zostały wykonane w stanie nagłym czy też miały charakter planowy. Jako organ odwoławczy nie ustosunkował się do podnoszonego w odwołaniu twierdzenia, iż z powyższych oświadczeń wynika, że decyzja o wykonaniu zabiegu została podjęta przez lekarzy niemieckich w stanie nagłym, który nie pozwalał na podjęcie procedury uzyskania uprzedniej zgody na przeprowadzenie zabiegu za granicą na koszt instytucji krajowej. Obowiązkiem organu odwoławczego było ustalenie po dokonaniu analizy przypadku skarżącego i związanego z nim przebiegu leczenia, czy miał możliwość zwrócenia się i uzyskania zgody na zabieg przeprowadzony przez Kliniki w Niemczech.

Stwierdził, że organ odwoławczy nie wyjaśnił również na jakiej podstawie ustalił, że wniosek o skierowanie małoletniego na leczenie poza granicami kraju został złożony przez rodziców małoletniego S. W. w dniu [...] grudnia 2007 r. skoro wniosek do Ministra Zdrowia o skierowanie na leczenie poza granicami kraju datowany jest na dzień [...] listopada 2007r. i taka sama data figuruje w części II i III wniosku wypełnionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego dr hab. med. P. C.. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2008r. ojciec skarżącego podniósł, że kompletny wniosek został wypełniony i złożony [...] listopada 2007r., a nie [...] grudnia 2007r.

Zarzucił, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu i nie uzasadnił dlaczego przyjął, że wniosek został złożony w dniu [...] grudnia 2007r. Z treści wniosku o leczenie poza granicami kraju skierowanego do Ministra Zdrowia wynika, że zarówno Konsultant Krajowy oraz lekarz ubezpieczenia zdrowotnego dr hab. med. P. C. rozpoznali u skarżącego [...]. W części III wniosku zawarte zostało stwierdzenie "przewidywany dalszy wzrost z zagrożeniem funkcji wzroku".

Sąd w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 317/09 ocenił jako bezsporne, że zdiagnozowany u skarżącego [...] w fazie wzrostu nie podlegał leczeniu w jakimkolwiek ośrodku na terenie kraju, co wynika z opinii Konsultanta Krajowego z dnia [...] grudnia 2007r. zawartej we wniosku o skierowanie na leczenie poza granicami kraju (karta 5 akt administracyjnych). Opisany we wniosku [...] jako znajdujący się w [...] mógł uzasadniać przyjęcie, że stan zdrowia skarżącego wymagał natychmiastowego udzielenia świadczeń z uwagi na zagrożenie utraty wzroku.

Podniósł, że zwraca na to uwagę pełnomocnik skarżącego w odwołaniu podnosząc, że "rodzice wnioskodawcy złożyli wniosek o udzielenie zgody na leczenia za granicą w dniu [...] listopada 2007r., a więc przed drugim zabiegiem, który odbył się zaraz po konsultacji z lekarzami w dniu [...] listopada 2007r. Konsultant Krajowy wydał pozytywną opinię dopiero w dniu [...] grudnia 2007r, ale tak długo rodzice dziecka nie mogli czekać, bowiem lekarze uznali, że jest zagrożenie utraty zdrowia (wzroku) i zdecydowali o natychmiastowym zabiegu".

Sąd w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 317/09 ocenił także, że organ odwoławczy również w tym przypadku nie ustosunkował się twierdzeń pełnomocnika skarżącego i z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jako warunku wydania decyzji o przekonywującej treści wykluczając zarzut dowolności w ocenie sprawy.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], odmówił przyznania prawa do zwrotu kosztów leczenia w Niemczech małoletniego S. W.. W uzasadnieniu stwierdził m.in., że koszty będące przedmiotem wniosku dotyczyły świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w terminie od dnia [...] października 2007 r. do dnia [...] listopada 2007 r. na terenie Niemiec, kiedy w czasie leczenia małoletni był ubezpieczony w Narodowym Funduszu Zdrowia i podlegał ustawodawstwu polskiemu. Dokonał oceny materiału dowodowego wskazując na jego podstawie, że świadczenia udzielone S. W. na terenie Niemiec miały charakter planowy. Jego rodzice udali się do Niemiec do Kliniki [...] w celu uzyskania dla syna świadczenia medycznego, konsultacji w Klinice [...] B.. Konsekwencją przeprowadzonej dnia [...] października 2007 r. konsultacji w Klinice było podjęcie przez rodziców małoletniego decyzji o pozostaniu w Niemczech i poddaniu syna dalszemu leczeniu. Potwierdza to pismo z [...] października 2009 r., które wpłynęło do [...] OW NFZ drogą faksową z Kliniki [...] w B.. Organ I instancji ustalił na podstawie tego pisma, że przypadek małoletniego S. W. nie stanowił sytuacji ratującej życie. Zdaniem K. K. z Kliniki [...] w B.: istniała możliwość, powrotu Państwa W. do Polski w celu uzyskania zgody instytucji ubezpieczeniowej na leczenie. Jednakże w związku z faktem, iż zespół lekarzy oraz dr M. W. obecni byli w B. w tym czasie tylko 3 dni, rodzice małoletniego S. W. podjęli decyzję o pozostaniu w B. i wykonaniu zabiegu w październiku 2007 r. Ponadto wskazał, że w tym samym piśmie z [...] października 2009 r. K. K. z Kliniki [...] poinformował [...] OW NFZ, iż świadczenie udzielone małoletniemu S. W. w październiku 2007 r. nie było świadczeniem w ramach Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Organ I instancji wywiódł zatem, że nie było to więc świadczenie niezbędne z medycznego punktu widzenia biorąc pod uwagę czas i charakter pobytu w Niemczech, w rozumieniu art. 22 Rozporządzenia 1408/71, tylko takie świadczenia bowiem mogą zostać rozliczone w ramach Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Ocenił, że zaświadczenie z Kliniki z dnia [...] października 2009 r. potwierdza, że leczenie przeprowadzone w październiku 2007 r. miało charakter planowy, a decyzja o pozostaniu na zabieg podjęta została przez Państwa E. i J. W..

Podkreślił, że z doświadczenia [...] OW NFZ we współpracy z placówkami z terenu innych krajów UE/EFTA, wynika, iż w sytuacjach, gdy leczenie ma charakter niezbędny w rozumieniu art. 22 Rozporządzenia 1408/71, zagraniczne placówki rozliczają koszty tych świadczeń zdrowotnych w oparciu o Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. W sytuacji gdy ubezpieczony nie posiada takiej karty ze sobą, placówka telefonicznie lub drogą faksową zwraca się do instytucji ubezpieczenia o wydanie Certyfikatu Zastępującego Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Dokument ten przesyłany jest niezwłocznie drogą faksową do zagranicznej placówki, a następnie koszty świadczeń niezbędnych w rozumieniu art. 22 Rozporządzenia 1408/71 rozliczane są w oparciu o Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub Certyfikat Zastępujący Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. W przypadku Państwa W. taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ lekarze z kliniki uznali, że jest to leczenie planowe, nie zaś niezbędne z medycznego punktu widzenia biorąc pod uwagę czas i charakter pobytu w Niemczech, w rozumieniu art. 22 ust. Rozporządzenia 1408/71. Wyraźnie podkreśla to K. K. w piśmie z dnia [...] października 2009 r. "nie był to przypadek dla Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego", lecz sprawa dotycząca formularza E 112, czyli planowego leczenia. A zatem art. 22 Rozporządzenia 1408/71 nie może mieć tu zastosowania.

Organ I instancji w związku z tym, że w dokumentacji zebranej przez [...] OW NFZ przekazanej z Biura Rozliczeń Międzynarodowych brak było informacji o dacie wpływu wniosku Państwa W. do Konsultanta Krajowego o skierowanie na leczenie lub badania diagnostyczne syna S., zwrócił się z zapytaniem do prof. A. Z. - Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Chirurgii Plastycznej. W odpowiedzi, w piśmie z [...] października 2009 r. uzyskał informację, że: Konsultant Krajowy nie może wskazać daty z jaką wpłynął do niego wniosek, ponieważ przesyłka nie została odnotowana w książce korespondencyjnej szpitala, a dokumentacja była w posiadaniu Konsultanta Krajowego ok. 3-4 tygodnie przed wypełnieniem części IV wniosku, tj. do dnia [...] grudnia 2007 r. przez okres niezbędny do dokonania analizy dokumentacji lekarskiej oraz weryfikacji ośrodka w którym miało być podjęte leczenie dziecka.

Przyjął zatem, tak jak oświadczyli Państwo W., że wniosek o skierowanie na leczenie lub badania diagnostyczne S. W. złożony został do Konsultanta Krajowego w dniu [...] listopada 2007 r. Dodał jednak, że już w październiku 2007 r. rodzice dziecka wiedzieli o konieczności przeprowadzenia II etapu leczenia "z użyciem specjalnych technik laserowych", a więc trzy tygodnie przed złożeniem wniosku do Ministra Zdrowia, co potwierdza to z zaświadczenie z dnia [...] września 2008 r. z [...]. Data tego świadczenia wyznaczona została na [...] listopada 2007 r., a mimo to Państwo W. złożyli wniosek do Ministra Zdrowia dopiero dnia [...] listopada 2007 r., a więc tylko 3 dni przed planowanym świadczeniem w Niemczech. Podkreślił, że trzy dni to okres niewystarczający do rozpatrzenia i podjęcia decyzji w tak skomplikowanej sprawie, która dodatkowo wymagała opinii konsultanta krajowego. Pomimo braku decyzji Ministra Zdrowia Państwo W. wyjechali do Niemiec w celu odbycia kolejnego etapu leczenia syna.

Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. wyraził zgodę na skierowanie S. W. na laseroterapię do E. K. oraz na operacje chirurgiczne do [...] w B. w Niemczech i zgoda dotyczyła świadczeń udzielonych po dacie wydania decyzji, tj. po [...] grudnia 2007r., wniosek o refundację z dnia [...] lipca 2008 roku dotyczy kosztów świadczeń udzielonych od [...] października 2007 r. do [...] listopada 2007 r. - przed datą wydania decyzji Ministra Zdrowia. Ponadto wniosek ten dotyczy także zwrotu kosztów podróży wszystkich członków rodziny oraz zwrotu kosztów pobytów w hotelach, podczas gdy przepisy prawa mówią o ewentualnym finansowaniu kosztów podróży do miejsca wykonywania świadczenia poza granicami kraju jedynie świadczeniobiorcy i to tylko w sytuacji uzyskania uprzedniej zgody na takie finansowanie.

Decyzję tę doręczono do pełnomocnika adwokata K. S. w dniu [...] listopada 2009 r. i jednocześnie została ona wysłana E. i J. W. i została im dostarczona w dniu [...] grudnia 2009 r.

Od przedmiotowej decyzji Państwo E. i J. W. wnieśli odwołanie za pośrednictwem Poczty Polskiej, w dniu [...] grudnia 2009 r. Wnosili o zmianę zaskarżonej decyzji przez przyznanie prawa do zwrotu kosztów leczenia w Niemczech z tym, że ograniczyli wniosek o zwrot kosztów pobytu w [...] w B. z kwoty 3.000 euro do kwoty 1.773,50 euro, pozostawiając bez zmian pozostałe roszczenia. Zarzucili:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 22 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie w zw. z art. 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) przez błędne przyjęcie, że brak było podstaw prawnych do refundacji kosztów świadczenia udzielonego wnioskodawcy w oparciu o ten przepis podczas gdy podstawy takie istnieją oraz wynikają z wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 maja 2006 r. w sprawie Yvonne Watts (C-372/04), stanowiącego wykładnię prawa wspólnotowego,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa przez pominięcie przy wydaniu decyzji dowodów, a to : zaświadczenia z Kliniki [...] w B. z dnia [...].09.2008 r. podpisanego przez ENT-Specjalist K. K., oraz zaświadczenia z Kliniki [...] w B. z dnia [...].09.2008 r. wystawionego przez prof. dr med. H.-P. B. i dr med. C. M. P. i oparcie rozstrzygnięcia tylko na jednym "faksie" z dnia [...] października 2009 r., tj. dokumencie niezgodnym z prawem gdyż nie przetłumaczonym na język polski,

- art. 84 § 1 k.p.a. przez nie powołanie biegłego tłumacza w sprawie tłumaczenia dokumentu z dnia [...].10.2009 r. sporządzonego w języku angielskim na żądanie NFZ, podczas gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2010 r. stwierdził, iż przedmiotowe odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

E. i J. W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa NFZ Nr [...]. Wykazali, iż E. W. nigdy nie ustanawiała pełnomocnika w przedmiotowej sprawie, a ustanowiony do prowadzenia sprawy przed Prezesem NFZ adwokat K. S. jest pełnomocnikiem jedynie J. W..

Prezes NFZ biorąc powyższe pod uwagę, postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. uchylił zaskarżone postanowienie Nr [...] z [...] lutego 2010 r. i stwierdził, że odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. zostało wniesione w terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny pismem z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI KO 135/10 poinformował, iż z uwagi na uwzględnienie skargi w całości w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stało się bezprzedmiotowe.

W piśmie z [...] maja 2010 r. skarżący wnosili o uzupełnienie postępowania dowodowego przez dopuszczenie dowodu z pisma Kliniki [...] w B. z [...] maja 2010 r. w oryginale wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem z jęz. angielskiego (precyzującym okoliczności zawarte w piśmie w jęz. angielskim z [...] października 2009 r., na które powoływał się organ w decyzji I instancji) na okoliczność, że w wyniku konsultacji ze specjalistami Kliniki to oni zasugerowali rodzicom natychmiastowe leczenie chirurgiczne - możliwe z uwagi na obecność wszystkich członków zespołu specjalistów zdolnych do przeprowadzenia operacji. Kolejna operacja możliwa była dopiero cztery miesiące później, bowiem dopiero wówczas zbierali się członkowie zespołu. Stan zdrowia ich dziecka nie pozwalał czekać tak długo, gdyż uszkodzenie [...] i brak niezwłocznej operacji, wprawdzie nie zagrażało utratą życia, ale groziło utratą wzroku dziecka. Podnosili, że prawo do pokrycia kosztów leczenia za granicą nie zostało - w art. 22 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996r. zmieniającego i uaktualniającego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. ograniczone tylko do przypadku zagrożenia życia, ale dotyczy sytuacji gdy stan zdrowia wymaga natychmiastowego udzielenia świadczeń podczas pobytu na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Ponadto sytuacja odpowiadała także warunkom art. 22 ust. 2 cyt. Rozporządzenia, skoro małoletni nie mógł być poddany leczeniu w Polsce nie tylko w niezbędnym terminie, ale w ogóle, co oznacza, że wykluczała odmowę udzielenia zgody na leczenie.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez rodziców małoletniego E. i J. W. od tej decyzji, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – obecnie zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z jego obecnych ustaleń i oceny wynika, że świadczenia zdrowotne, udzielone synowi E. i J. W. nie były świadczeniami udzielonymi w wyniku doznanego wypadku lub urazu, nie były również niezbędne z przyczyn medycznych podczas pobytu w Niemczech, nie zagrażały również życiu syna Państwa W.. Ocenił, że zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku z dnia [...] lipca 2008 r. wyjazd do Niemiec miał na celu konsultację medyczną oraz podjecie leczenia syna Państwa W.. W związku z powyższym w przedmiotowym przypadku nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 22 Rozporządzenia Rady EWG nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.

Skoro nie można zastosować przepisów art. 22 ust. 1 lit. c powołanego powyżej Rozporządzenia Rady EWG, należy jego zdaniem zastosować art. 26 ustawy o świadczeniach oraz przepisy zawarte w tamtym okresie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie kierowania świadczeniobiorców na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju (Dz. U. Nr 274, poz. 2729), którego procedurę szczegółowo opisał w zaskarżonej decyzji. Ostatecznie stwierdził, że nie istnieją przepisy polskie lub wydane przez organy UE, które pozwalałyby Narodowemu Funduszowi Zdrowia na zwrot kosztów leczenia planowego za granicą w przypadku braku zgody na takie leczenia.

Odnosząc się do zarzutów w zakresie niepowołania biegłego tłumacza w sprawie tłumaczenia dokumentu z dnia [...] października 2009 r. sporządzonego w języku angielskim stwierdził, iż pismo to jest elementem korespondencji pomiędzy Wydziałem Współpracy Międzynarodowej [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ a [...] w B.. Pracownicy Wydziału Współpracy Międzynarodowej biegle posługują się językiem angielskim, prowadząc na co dzień zarówno korespondencje, jak również inne formy kontaktu z instytucjami i świadczeniodawcami z całej Europy. Jego zdaniem, żaden przepis prawa nie nakazuje zatrudniania tłumacza przysięgłego w kontaktach pomiędzy instytucjami Unii Europejskiej. Również nie jest prawdziwy zarzut, iż jedynie na tym dokumencie oparto rozstrzygnięcie, gdyż w treści decyzji są cytowane również ustępy z zaświadczenia [...] z [...] września 2008 r. Również treść zaświadczenia z Kliniki [...] w B. z [...] września 2008 r. nie została pominięta jako dowód.

Odnosząc się do pisma E. i J. W. i kopii pisma z Kliniki [...] w B. z [...] maja 2010 r. adresowanego do [...] Oddziału Wojewódzkiego organ stwierdził, że jego treść potwierdza dotychczas uzyskane informacje o tym, iż to rodzice podjęli decyzje o natychmiastowej operacji, podyktowaną sugestiami specjalistów z Kliniki [...] w B. ze względu na obecność w terminie trzech najbliższych dni zespołem specjalistów który mógł wykonać tą operację.

Organ odwoławczy stwierdził, że decydujące znaczenie w sprawie ma fakt, iż w przypadku S. W., wniosek o leczenie za granicą został złożony dnia [...] grudnia 2007 r., czyli po przebytym leczeniu. Zgoda Ministra Zdrowia na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej wykonanych na jego rzecz dotyczyła świadczeń przyszłych, czyli wykonanych po 17 grudnia 2007 r. i z tego względu nie można na jej podstawie zrefundować kosztów świadczeń wykonanych przed datą wydania zgody i ustalenia kosztów wnioskowanego leczenia ze świadczeniodawcą niemieckim. Wskazał, że postępowanie toczy się w sprawie sfinansowania świadczeń udzielonych w okresie poprzedzającym wydanie owej zgody, czyli zrealizowanych z pominięciem procedury określonej w art. 25 - 26 ustawy o świadczeniach w związku z art. 22 ust. 1 lit. c powołanego powyżej Rozporządzenia Rady EWG. Podkreślił, że odmowa jest uzasadniona niedopełnieniem procedury zawartej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2004 r., gdyż wymagany wniosek o zgodę na przedmiotowe leczenie wpłynął do Biura Rozliczeń Międzynarodowych prawie dwa miesiące i odpowiednio miesiąc po wykonanych zabiegach, a ponadto dotyczył również zwrotu kosztów podróży wszystkich członków rodziny oraz zwrotu kosztów pobytów w hotelach, podczas gdy przepisy prawa mówią o ewentualnym finansowaniu kosztów podróży do miejsca wykonywania świadczenia poza granicami kraju jedynie świadczeniobiorcy.

W skardze do tut. Sądu skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia za przyznaniem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarzucili naruszenie:

- art. 22 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie - przez przyjęcie, że przepisy tego artykułu nie mogą mieć zastosowania w sprawie,

- art. 25 i 26 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - przez bezpodstawne ograniczenie się do zastosowania wewnątrzkrajowego porządku prawnego i wyłączenie przepisów o koordynacji z uwagi na brak zgody na leczenie, choć zgoda taka, po podjęciu leczenia, na podstawie stosownego wniosku została wydana,

- art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim przez brak tłumaczenia poświadczonego przez tłumacza przysięgłego pisma [...] z dnia [...] października 2009r.,

- art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80, 136 kpa - przez ustalenie, że świadczenia zdrowotne (leczenie) udzielone małol. S. W. podczas pobytu w Niemczech były planowane i nie były niezbędne z przyczyn medycznych, podczas gdy przeczą temu pominięte przez organ dowody z zaświadczenia Kliniki [...] w B. z dnia [...] września 2008r. i zaświadczenia [...] w B. z dnia [...] września 2008r., a także pismo Kliniki [...] w B. z dnia [...] maja 2010r.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U . Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwanej p.p.s.a.).

Skarżący oparli skargę na zarzucie naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego, w związku z tym rozpoznania w pierwszej kolejności wymagały podniesione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, czyli bez naruszenia przepisów postępowania.

Innymi słowy, warunkiem wstępnym formułowania wniosków na tle prawa materialnego jest – co do zasady – brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne.

Co istotne w niniejszej sprawie, na mocy art. 153 p.p.s.a., Sąd tak jak i organ związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 317/09 z dnia 14 maja 2009 r.

Na gruncie związania tą oceną i wskazaniami należy w szczególności stwierdzić, że organ dokonał rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy pominęły ocenę prawną i wytyczne Sądu zawarte w cyt. wyżej prawomocnym wyroku Sądu, który wyeliminował z obrotu prawnego wydane poprzednio decyzje organu.

W ocenie prawnej i wskazaniach co do dalszego postępowania WSA ocenił i wyraził się jednoznacznie co do tego, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z "naruszeniem art. 22 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w zw. z art. 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis powyższy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie wobec czego brak było podstaw do refundacji kosztów leczenia".

Sąd, którego wyrokiem organ był związany w niniejszej sprawie - co do oceny prawnej i wytycznych - przyjął zatem, że ten właśnie przepis ma zastosowanie w sprawie, natomiast w celu ustalenia, czy są podstawy (i w jakim zakresie) do refundacji na jego podstawie, polecił dokonanie oceny wymienionych enumeratywnie w uzasadnieniu dowodów mając na uwadze zasady prawa procesowego objęte: art. 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 136 i 107 § 3 k.p.a., których stwierdził naruszenie polegające "braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a mianowicie pominięcie oraz treści opinii Konsultanta Krajowego z [...] grudnia 2007 r. oraz zaświadczeń z Kliniki w Niemczech z [...] września 2008 r. i [...] września 2008 r. przesłanych przez J. W. wraz z pismem przewodnim z [...] września 2008 r."

Wbrew ocenie Sądu dokonanej w cyt. sprawie sygn. akt VII SA/Wa 317/09, którą organ był związany - Prezes NFZ ponownie i bezpodstawnie odesłał skarżących do art. 26 ustawy o świadczeniach oraz przepisów zawartych w tamtym okresie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie kierowania świadczeniobiorców na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju (Dz. U. Nr 274, poz. 2729) uznając brak przepisów, które pozwalałyby NFZ na zwrot kosztów leczenia planowego za granicą w przypadku braku zgody na takie leczenia.

Podnieść należy, że z uwagi na naruszenie art. 153 p.p.s.a., a także art. 75 § 1, 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) - ustalenia i ocena organu, że świadczenia zdrowotne, udzielone synowi E. i J. W. nie były świadczeniami niezbędnymi z przyczyn medycznych podczas pobytu w Niemczech należy uznać za całkowicie dowolne.

Naruszenie przepisów proceduralnych, od których zależy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego powoduje zatem zasadność zarzutu dokonania ich w sposób dowolny i nie pozbawiony błędów, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Pominięcie wytycznych Sądu co do dalszego postępowania, skutkujące wadliwym ustaleniem stanu faktycznego spowodowało, że w rezultacie organ uchylił się także od zasadniczej oceny prawnej, czy prawo do pokrycia kosztów leczenia za granicą – o czym mowa w art. 22 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996r. zmieniającego i uaktualniającego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. - zostało ograniczone tylko do przypadku zagrożenia życia, ale dotyczy sytuacji, gdy stan zdrowia wymaga natychmiastowego udzielenia świadczeń podczas pobytu na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Pozostaje bowiem poza sporem, że stan małoletniego stwierdzony w czasie konsultacji wskazywał na uszkodzenie naczyń lewego oczodołu w takim stopniu, że brak niezwłocznej operacji, wprawdzie nie zagrażał utratą życia, ale groził utratą wzroku dziecka.

Odnosząc się do argumentu organu co do braku podstaw zatrudniania tłumacza należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) wynika obowiązek prowadzenia wszelkich czynności procesowych w języku polskim, do których zalicza się nie tylko czynności dokonywane ustnie, lecz także prowadzenie w tym języku pełnej dokumentacji postępowania, zwłaszcza posługiwania się w postępowaniu tłumaczeniami dokumentów. Dokument sporządzony w języku obcym musi być zgodny z prawem. Niezgodność z prawem, w tym wypadku, oznacza naruszenie obowiązku stosowania języka polskiego przy przyjęciu za dowód dokumentu sporządzonego w języku obcym i dokonanie jego oceny. (np. wyrok WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2006 r.,V SA/Wa 1558/05, LEX nr 220903)

Nie wykonując wytycznych zarówno w zakresie oceny prawnej jak i wskazań co do dalszego postępowania organ I instancji pozyskał - w niejasnych okolicznościach (brak w aktach postanowienia dowodowego jak i pisma zwracającego się o udzielenie informacji) nowy "dowód"- kserokopię faksu z [...] października 2009 r. w języku angielskim. "Dowód" ten, będący faksem pisma w języku angielskim z Kliniki [...] z [...] października 2009 r. został przez organ I instancji szeroko omówiony i oceniony jako decydujący o uznaniu, że leczenie przeprowadzone w październiku 2007 r. miało charakter planowy, a decyzja o pozostaniu na zabieg podjęta została przez Państwa E. i J. W., a co najważniejsze - nie było to świadczenie niezbędne z medycznego punktu widzenia biorąc pod uwagę czas i charakter pobytu w Niemczech.

Należy podkreślić, że ta ostatnia konkluzja jest nie tylko dowolna, ale wręcz sprzeczna z dowodami, które WSA polecił ocenić: opinią Konsultanta Krajowego z [...] grudnia 2007 r. oraz zaświadczeniami z Kliniki w Niemczech z [...] września 2008 r., z [...] września 2008 r. Sprzeczna jest także z treścią dowodu złożonego przez skarżących przed organem odwoławczym, zaświadczeniem z [...] maja 1010 r. autora "dowodu" na którym oparł się organ, a który nie został oceniony wbrew zasadom wynikającym z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Z tego względu powołanie się na nieprzetłumaczone na jęz. polski pismo - faks z [...] października 2009 r., którego treść de facto legła u podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji i miała zasadnicze znaczenie dowodowe, czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim. Ponadto, dokonanie oceny dowodu, którego treść jest sporna – z pominięciem oceny innych czterech dokumentów: opinii Konsultanta Krajowego z [...] grudnia 2007 r. oraz zaświadczeń z Kliniki w Niemczech z dnia [...] września 2008 r., z [...] września 2008 r., a w szczególności zaświadczenia z [...] maja 2010 r. wystawionego przez autora zakwestionowanego faksu z [...] października 2009 r., czyni zasadnymi zarzuty obrazy art. 75 § 1, 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji, ponownie rozpatrzona sprawa nie jest w stanie obronić się przed zarzutem całkowitej dowolności i naruszenia prawa formalnego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na związanie obecnie orzekającego Sądu wymogami art. 153 p.p.s.a. rozpoznanie skargi ma w pierwszej kolejności na uwadze skontrolowanie wykonania przez organ administracji wytycznych zaleconych już przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Wobec całkowitego zignorowania oceny prawnej i wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 317/09 z dnia 14 maja 2009 r. naruszenie prawa może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy przyjmując bezkrytycznie w zaskarżonej decyzji ustalenia organu I instancji, dokonane z pominięciem wskazanego wyżej obowiązku, nie ocenił także dowodu z przetłumaczonego na jęz. polski zaświadczenia z [...] maja 2010 r. - mimo wydania go przez autora nieprzetłumaczonego na jęz. polski faksu z [...] października 2009 r. Ponadto po raz drugi dokonał całkowicie dowolnej oceny treści wniosku strony z [...] lipca 2008 r., w oderwaniu od treści stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania administracyjnego i opisanego w jego uzasadnieniu.

Na uwagę zasługuje, że stanowisko organów nie uwzględnia stanu faktycznego, że rodzice byli na konsultacji – na własny koszt w sytuacji, gdy dziecku nie można było udzielić pomocy w kraju i w sytuacji, gdy lekarze stwierdzili, że czekanie 4 miesiące (w tym okresie ten zespół operujący się zbierał) byłoby zagrożeniem utraty wzroku dziecka. Dopiero konsultacja mogła zatem przewidzieć dalsze medyczne czynności. Zatem przyjęcie przez organy, że rodzice zaplanowali operację – jest całkowicie dowolna. Nie można pominąć faktu, że operacja S. W. w Polsce była niewykonywalna. Należy też zauważyć, że organ odwoławczy – wbrew ustaleniom organu I instancji ponownie przyjął, że wniosek o leczenie za granicą został złożony dopiero [...] grudnia 2007 r. i na tych ustaleniach buduje ocenę. Jest to całkowicie sprzeczne z ustaleniami organu I instancji, który przeprowadził na tę okoliczność postępowanie dowodowe i ustalił, że datą złożenia wniosku był [...] listopada 2007 r.

Należy także podnieść, że przedstawiony przez Prezesa NFZ w uzasadnieniu stan prawny obowiązujący w zakresie możliwości uzyskania świadczeń zdrowotnych poza granicami kraju przez syna Państwa jako art. 25 oraz art. 26 ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2008 r. pozostaje również poza oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 317/09 z dnia 14 maja 2009 r. Innymi słowy, ocena dowodów nastąpiła o inną podstawę prawną, niż to wynika z wytycznych tego Sądu.

Z uwagi na powyższe, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni poczynione wskazania, w szczególności wytyczne zalecone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 317/09 z dnia 14 maja 2009 r. którymi jest związany w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł zatem jak w pkt I sentencji wyroku. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy, zaś o kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy.