Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 806/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komisja Orzekająca
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 8, art. 11, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 140, art. 81, art. 73 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M.J. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezdolności do służby I. uchyla zaskarżone orzeczenie, II. określa, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane. /-/W. Batorowicz /-/T. Świstak /-/B. Drzazga


UZASADNIENIE

W 2009 r. M. J. wziął udział w postępowaniu kwalifikacyjnym kandydatów do służby w Policji w związku z czym został skierowany na badania lekarskie przed Wojewódzką Komisją Lekarską Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej w tekście MSWiA) we W.

Orzeczeniem z dnia [...] października 2009 r. wyżej wskazana Komisja Lekarska stwierdziła niezdolność M. J. do służby w Policji z uwagi na rozpoznanie astmy oskrzelowej, obustronnego płaskostopia i przepukliny pępkowej.

Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł M. J., zarzucając, iż przeprowadzone badania specjalistyczne wykazały jego zdolność do służby w Policji, a mimo to Komisja wydała orzeczenie dla skarżącego negatywne sugerując się jedynie kategorią zdolności do służby wojskowej wpisaną w książeczce wojskowej badanego. Zarzucił również sprzeczność w ustaleniach dowodowych, oparcie się na nieaktualnych dokumentach i niewłaściwą ich ocenę.

W dniu [...] grudnia 2009 r. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w K. stwierdziła niezdolność M. J. do służby w Policji, wskazując na rozpoznanie u wyżej wymienionego nadciśnienia tętniczego oraz nasilonego obustronnie płaskostopia poprzecznego i podłużnego aktualnie nieupośledzającego sprawności.

Pismem z dnia 21 grudnia 2009 r. M. J. wniósł od powyższych orzeczeń sprzeciw do Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA w Warszawie, wskazując na brak uzasadnienia orzeczeń wydanych przez obie Komisje Lekarskie oraz nieprawidłowości w zakresie postępowania przed Okręgową Komisją Lekarską, a także na sprzeczność orzeczenia z wynikami badań specjalistycznych. M. J. wskazał również na swoje osiągnięcia sportowe i uzyskane wyniki testów sprawności fizycznej, które świadczą o jego dobrym przygotowaniu fizycznym do służby w Policji.

Centralna Komisja Lekarska MSWiA pismem z dnia 25 stycznia 2010 r. poinformowała M. J., iż działając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, w trybie nadzoru sprawdziła orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA we W. i Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. i stwierdziła uchybienia proceduralne obu Komisji, które mogły mieć niekorzystny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Centralna Komisja Lekarska stwierdziła również, że ocena zdolności psychofizycznej M. J. do służby w Policji, powinna wynikać z aktualnej oceny stanu jego zdrowia w oparciu o badania obowiązujące kandydatów do służby w Policji. Centralna Komisja Lekarska poinformowała także, iż uchyliła orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia 16 grudnia 2009 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia Okręgowej Komisji Lekarskiej w P., która wyda ostateczne orzeczenie.

Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdziła niezdolność M. J. do służby w Policji, rozpoznając u niego nadciśnienie tętnicze pierwszego stopnia, niewielką przepuklinę pępkową oraz obustronne płaskostopie. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja wskazała, że wydała je w oparciu o aktualną dokumentację lekarską zgromadzoną przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA we W., Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K. oraz o dodatkowo zlecone badania: "echo serca" i "Holter ciśnieniowy", dodatkową opinię kardiologiczną i przeprowadzone badanie.

Skargę na powyższe orzeczenie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. J., zarzucając odmówienie mu dostępu do akt sprawy, brak pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 25 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, a także naruszenie zakazu reformationis in peius poprzez stwierdzenie przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w P. u badanego przepukliny pępkowej, mimo że Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w K. takiego schorzenia nie rozpoznała. Skarżący podniósł również szereg zarzutów naruszenia prawa przy wydawaniu wcześniejszych orzeczeń przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA w W. oraz Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 197/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. z dnia 24 lutego 2010 r.

W pierwszej kolejności Sąd wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, stanowią decyzje administracyjne w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym takie orzeczenia lekarskie powinny zawierać elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a. - powinny między innymi zawierać powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne. Obowiązek szczegółowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego wynika również z § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Zdaniem Sądu zaskarżone orzeczenie nie zwierało praktycznie żadnego uzasadnienia, w tym przede wszystkim odpowiedzi na pytanie dlaczego w danej sprawie organ podjął takie a nie inne rozstrzygnięcie. W szczególności w ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zabrakło wyjaśnienia:

- z jakiego powodu Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. uznała, że skarżący cierpi na nadciśnienie tętnicze i dlaczego nie został uwzględniony wynik badania przeprowadzonego na polecenie Komisji przez lekarza kardiologa, z którego wynika, że badany na takie schorzenie nie cierpi;

- czy i dlaczego (między innymi poprzez wskazanie konkretnej normy prawnej i jej wykładnię) nadciśnienie tętnicze dyskwalifikuje skarżącego od możliwości pełnienia służby w Policji,

- czy i dlaczego (między innymi poprzez wskazanie konkretnej normy prawnej i jej wykładnię) niewielka przepuklina pępkowa oraz płaskostopie dyskwalifikuje skarżącego od możliwości pełnienia służby w Policji;

- dlaczego Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. nie akceptuje wyniku badania Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W., która nie stwierdziła u M. J. nadciśnienia tętniczego (ustosunkowanie się do istotnych dla sprawy okoliczności stwierdzonych przez organy, które uprzednio wypowiedziały się już w sprawie);

- istotnych dla treści i skutków decyzji oznaczeń literowych, zawartych w jej sentencji.

Sąd zauważył również, iż w zaskarżonym orzeczeniu występują sprzeczności pomiędzy treścią decyzji, a jej uzasadnieniem. Komisja Lekarska stwierdziła bowiem, iż skarżący cierpi na nadciśnienie tętnicze, lecz jako podstawę takiego wniosku wskazała na dokumenty, które temu wnioskowi przeczą.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze, Sąd stwierdził, iż rację ma skarżący kwestionując odmowę wglądu do akt jego sprawy. Prawo wglądu do akt sprawy wynika z art. 73 k.p.a. Nie podzielono jednak stanowiska skarżącego, iż komisja lekarska MSWiA nie ma kompetencji do stwierdzenia innej – aniżeli uprzednio w postępowaniu stwierdzone – jednostki chorobowej. Nie jest to bowiem orzeczenie na niekorzyść strony postępowania. Uniemożliwienie danej osobie służby w Policji, w sytuacji, gdy jej pełnienie mogłoby grozić funkcjonariuszowi poważnym niebezpieczeństwem dla jego życia lub zdrowia, z pewnością nie jest rozstrzygnięciem dla niego - z tego punktu widzenia - niekorzystnym.

Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania orzeczenia (decyzji) spełniającego wymogi wynikające z art. 107 k.p.a. zawierającego precyzyjnie i logiczne uzasadnienie. W szczególności Sąd wskazał, że Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. musi odnieść się do orzeczeń wydanych w przedmiotowej sprawie przez inne komisje lekarskie, zwłaszcza w zakresie, w jakim komisje te poczyniły odmienne ustalenia faktyczne.

Wyrok Sądu z dnia 14 lipca 2014 r., sygn. II SA/Po 197/10 wobec niezaskarżenia go przez strony uprawomocnił się z dniem 21 września 2010 r.

W dniu [...] września 2010 r. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. wydała orzeczenie nr [...] w którym stwierdziła niezdolność do służby M. J.. W rozpoznaniu stwierdzono u badanego nadciśnienie tętnicze pierwszego stopnia, niewielką przepuklinę pępkową oraz obustronne płaskostopie.

W uzasadnieniu orzeczenia Komisja Lekarska wyjaśniła, iż podtrzymała rozpoznanie zawarte w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r.

Nadciśnienie tętnicze pierwszego stopnia zostało bowiem potwierdzone kolejnymi pomiarami ciśnienia tętniczego w Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. w dniu [...] grudnia 2009 r. oraz Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. w dniu [...] lutego 2010 r., dodatkowym monitorowaniem ciśnienia tętniczego, dodatkową opinią kardiologa a także w badaniu echa serca – łagodny przerost przegrody międzykomorowej. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z załącznikiem nr 1 § 39 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych łagodne nadciśnienie tętnicze okresu I i II- lit. "N" (niezdolny) oznacza u badanego niezdolność do służby w Policji.

W dalszej kolejności Komisja Lekarska podniosła, iż przepuklina pępkowa została stwierdzona u badanego przez Wojewódzką Komisję Lekarską we W. oraz Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w P.. Zgodnie z załącznikiem nr 1 § 46 pkt 1 powoływanego rozporządzenia przepukliny wszelkich rodzajów – lit. "N" (niezdolny) również oznacza u badanego kandydata niezdolność do służby w Policji.

Organ wyjaśnił także, iż obustronne płaskostopie zostało stwierdzone u M. J.e przez Wojewódzką Komisję Lekarską we W. oraz Okręgowe Komisje Lekarskie MSWiA w K. i P. Zgodnie z załącznikiem nr 1 § 80 pkt 1 powoływanego rozporządzenia stopa płaska lub wydrążona bez upośledzenia sprawności - lit. "Z" (zdolny) oznacza zdolność kandydata do służby w Policji. Wobec powyższego, z uwagi na stwierdzone u badanego nadciśnienie tętnicze pierwszego stopnia oraz niewielką przepuklinę pępkową Okręgowe Komisje Lekarskie MSWiA w P stwierdziła, niezdolność M. J. do służby w Policji.

Przed wydaniem orzeczenia z dnia 8 września 2010 r. nie umożliwiono M. J. zapoznania się z aktami sprawy, w tym w szczególności ze zgromadzoną w nich dokumentacją medyczną.

Na powyższe orzeczenie M. J. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zarzucił naruszenie art. 78 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 107 k.p.a. poprzez brak pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz naruszenie art. 42 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie orzeczenia na błędny adres. W dalszej kolejności zarzucono naruszenie art. 10 § 1, art. 7, art. 77, art. 73, art. 81 k.p.a. oraz art. 153 w zw. z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym oraz § 12 ust. powoływanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia bez udziału strony, "zaocznie" przed uprawomocnieniem się wyroku sądu z dnia 14 lipca 2010 r. Skarżący podniósł, iż został pozbawiony możliwości składania wniosków dowodowych i uniemożliwiono mu zapoznanie się z wszystkim aktami sprawy między innymi dotyczącymi ustalenia u niego nadciśnienia przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K. oraz dotyczącymi wykrycia u niego astmy oskrzelowej. M. J. zakwestionował również prawidłowość przeprowadzonych przez poszczególne komisje badań lekarskich, w tym między innymi badania ciśnienia krwi przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w P.

Odpowiadając na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. wniosła o jej oddalenie wyjaśniając, iż zaskarżone orzeczenie zostano wydane w trybie zaocznym z uwagi na brak konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich. Komisja wyjaśniła również, iż po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, pismem z dnia 4 października 2010 r. udzieliła skarżącemu pisemnych wyjaśnień i przesłała mu interesującą go dokumentację.

Nadto w odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. odniosła się do braku rozpoznania nadciśnienia tętniczego w orzeczeniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia 14 maja 2009 r. i przytoczyła argumenty medyczne przemawiające za prawidłowością rozpoznania u M. J. nadciśnienia tętniczego oraz wskazała, iż za prawidłowością dokonanego rozpoznania przepukliny pępkowej przemawia okoliczność, iż została ona stwierdzona dwukrotnym niezależnym badaniem chirurgicznym w dniu 22 października 2009 r. przed wydaniem orzeczenia Nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA we W. oraz w dniu 24 lutego 2010 r. przed wydaniem orzeczenia nr [...] Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. Odnosząc się do zagadnienia astmy oskrzelowej w odpowiedzi na skargę wskazano, iż Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. nie rozpoznała u skarżącego astmy oskrzelowej jako przyczyny niezdolności do służby zarówno w orzeczeniu Nr [...] jak i w orzeczeniu Nr [...].

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2010 r. M. J. odniósł się do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę wskazując, iż nie zgadza się z przedstawioną przez Okręgową Komisją Lekarską MSWiA w P. interpretacją wyników badań "echo serca" i "holter ciśnieniowy", które w jego ocenie nie pozwalają na zdiagnozowanie u niego nadciśnienia, przedstawiając na powyższą okoliczność zaświadczenie lekarskie z dnia 15 lutego 2010 r. wystawione przez dr. n. med. J. R. oraz wskazał na brak występowania objawów nadciśnienia w przeprowadzonym na zlecenie Komisji badaniu dna oka, do której to okoliczności Komisja się nie odniosła.

Nadto skarżący nie zgadzając się z dokonanym u niego rozpoznaniem przepukliny wskazał, iż rozpoznania takiego brak w orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. oraz przywołał pismo Przewodniczącej Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia 18 stycznia 2010 r. skierowane do Przewodniczącego Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA w Warszawie, gdzie wskazano, iż w badaniu fizykalnym nikt z lekarzy Okręgowej Komisji Lekarskiej nie stwierdził obecności przepukliny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie z dnia [...] września 2010 r., nr [...] wydane zostało z naruszeniem wskazanych poniżej przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) uzasadnia uchylenie przez Sąd zaskarżonego orzeczenia.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Powyższe przesądza w realiach niniejszej sprawy przede wszystkim o konieczności uznania zaskarżonego orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, za decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co z kolei skutkuje poddaniem tegoż orzeczenia wymogom określonym w k.p.a. dla decyzji.

Odnosząc się zaś do związania organu treścią wskazań sądu wyrażonych w orzeczeniu wskazać należy, iż nie sposób uznać uzasadnienia orzeczenia z dnia 8 września 2010 r. za prawidłowe zrealizowanie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. II SA/Po 197/10 r., gdzie expressis verbis wskazano, iż:

- Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. winna wyjaśnić sprzeczności pomiędzy orzeczeniami Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA we W., Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. i własnymi ustaleniami oraz pomiędzy tymi ustaleniami, a dodatkowo zleconymi badaniami w postaci "echa serca" i "Holtera ciśnieniowego" oraz zaświadczeniem lekarza specjalisty – kardiologa z 15 lutego 2010 r. i zaświadczeniem lekarza specjalisty – okulisty z tej samej daty dotyczącym przeprowadzonego badania dna oka, a swoje stanowisko precyzyjnie i logicznie przedstawić w uzasadnieniu orzeczenia;

- Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. musi odnieść się do orzeczeń wydanych w przedmiotowej sprawie przez inne komisje lekarskie, zwłaszcza w zakresie, w jakim komisje te poczyniły odmienne ustalenia faktyczne.

W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia z dnia 8 września 2010 r. zabrakło bowiem wyjaśnienia wskazanych powyżej wątpliwości, w tym w szczególności nie odniesiono się w nim w ogóle do rozbieżności w orzeczeniach poszczególnych komisji lekarskich opiniujących stan zdrowia M. J. oraz do wskazanych przez Sąd zaświadczeń lekarzy specjalistów.

Próbę uargumentowania poczynionych ustaleń faktycznych dotyczących rozpoznania u skarżącego nadciśnienia tętniczego i przepukliny, ustosunkowania się do przyczyn nierozpoznania nadciśnienia tętniczego we wcześniejszych orzeczeniach komisji lekarskich oraz braku rozpoznaniu u niego uprzednio diagnozowanej astmy oskrzelowej podjętą w odpowiedzi na skargę uznać przy tym należy zarówno za spóźnioną, jak i niespełniającą wymogów określonych w prawomocnym orzeczeniu Sądu zapadłym w niniejszej sprawie.

Zauważyć bowiem należy, iż odpowiedź na skargę nie może zastąpić uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w tak istotnych jego elementach jak wskazanie dowodów na których organ się oparł.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż zarówno w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 8 września 2010 r., jak i w odpowiedzi na skargę zabrakło odniesienia się przez organ do wskazanych przez Sąd zaświadczeń lekarzy specjalistów oraz do konsekwentnie podnoszonych przez M. J. zastrzeżeń co do przeprowadzonej przez Okręgową Komisję Lekarską w P. interpretacji wyników badań specjalistycznych jako wskazujących na występowanie nadciśnienia, jak też nie odniesiono się w ogóle do kwestii sprzeczności pomiędzy orzeczeniami poszczególnych komisji lekarskich odnośnie rozpoznania u M. J. przepukliny pępkowej. Rozbieżności szczególnie istotnych w świetle faktu, iż lekarze z Okręgowej Komisji Lekarskiej w K. w badaniu fizykalnym nie stwierdzili (jak wynika z pisma Przewodniczącej Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia 18 stycznia 2010 r.) u M. J. przepukliny.

Biorąc pod uwagę wyrażony w wyroku II SA/Po 197/10 pogląd, iż uniemożliwienie danej osobie służby w Policji, w sytuacji, gdy jej pełnienie mogłoby grozić funkcjonariuszowi poważnym niebezpieczeństwem dla jego życia lub zdrowia nie jest rozstrzygnięciem dla niego niekorzystnym stanąć nadto należy na stanowisku, iż to w uzasadnieniu zapadłego w sprawie orzeczenia, a nie dopiero w odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska w P. winna odnieść się do zagadnień związanych z występowaniem, bądź brakiem występowania u niego uprzednio rozpoznawanej astmy oskrzelowej i ewentualnego wpływu tegoż schorzenia na zdolność do służby, w tym w Policji. Faktem notoryjnym jest bowiem, iż astma jest chorobą przewlekłą, a jej leczenie ma charakter objawowy i prowadzi do opanowania objawów astmy, a nie jej wyeliminowania.

Reasumując zaskarżone orzeczenie z dnia 8 września 2010 r. wydane zostało z naruszeniem art. 153 p.p.s.a polegającym na niezastosowaniu się do wskazań sądu co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r., następstwem czego było wydanie go z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a.

Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji, a za takową uznać należy orzeczenie komisji lekarskiej w przedmiocie zdolności do służby, jest bowiem jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej kompletne przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w tym w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych bądź prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Pamiętać należy, że wskazane w powyższym przepisie wymogi procesowe dotyczące uzasadnienia decyzji, odnoszą się zarówno do organu I instancji, jak i - na podstawie art. 140 k.p.a. organu odwoławczego, jakiego funkcję spełnia Okręgowa Komisja Lekarska.

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy, względnie ograniczają jak w niniejszej sprawie możliwość podjęcia przez stronę służby publicznej oraz z wyrażonym w art. 8 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia) nakazem prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufania obywateli do organów Państwa. Zaufania tegoż nie pogłębia bowiem niewątpliwie pobieżne, lakoniczne i nie odnoszące się do całokształtu zebranego materiału dowodowego uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia.

Sposób uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia stanowi nadto oczywiste naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. nakazującego organowi administracji nie tylko zebranie, ale i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, czyli nie pomijający jakichkolwiek istotnych okoliczności sprawy administracyjnej, do jakich w realiach niniejszego postępowania niewątpliwie zalicza się zarówno treść wszystkich orzeczeń komisji lekarskich wraz z dokumentacją przeprowadzonych przez nie badań, jak i okoliczności związane z kwestionowaną przez M. J. interpretacją uzyskanych wyników badań oraz wynikami badań lekarza specjalisty – kardiologa z 15 lutego 2010 r. i lekarza specjalisty – okulisty z tej samej daty dotyczącego przeprowadzonego badania dna oka.

Nie przesądzając bowiem treści ostatecznego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż organ administracji winien wydać je po rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czego zewnętrznym wyrazem winno być odniesienie się w uzasadnieniu wydanego orzeczenia do treści wszystkich środków dowodowych i wszystkich podnoszonych przez stronę zarzutów merytorycznych odnośnie prawidłowości ustaleń dotyczących stanu jej zdrowia i wpływu tegoż stanu na zdolność do służby w Policji.

Niezależnie od powyższego zaskarżone orzeczenie uznać należy za wydane z oczywistą obrazą art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. ustanawiających kardynalną zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest zasada udziału stron w postępowaniu. Zgodnie art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie art. 81 k.p.a. stanowi, iż okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.

Jak wynika natomiast z samej odpowiedzi na skargę materiały z akt sprawy zostały M. J. udostępnione nie przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia z dnia 8 września 2010 r., lecz dopiero w terminie późniejszym (za pismem z dnia 4 października 2010 r. kiedy to przesłano mu interesującą go dokumentację) i to w sytuacji gdy odmowa udostępnienia mu wglądu do akt sprawy stanowiła jeden z uznanych przez Sąd w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. za trafne zarzutów.

Brak jest jednocześnie w aktach sprawy dowodu by organ prowadzący postępowanie przed wydaniem orzeczenia z dnia 8 września 2010 r. pouczył stronę o zakończeniu postępowania dowodowego i przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, co uzasadnia zarzut, że organ naruszył obowiązek ustalony w art. 10 k.p.a.

Istota uprawnienia strony, przewidzianego w art. 10 § 1 k.p.a. (i wynikającego także z art. 81 k.p.a.), polegającego na końcowym zapoznaniu się z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego (niezależnie od uprawnienia do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i składania dalszych wniosków dowodowych) polega na tym, że przed wydaniem decyzji ma ona możliwość dowiedzieć się, jakie okoliczności faktyczne, wynikające z zebranych dowodów, organ będzie uwzględniał przy wydaniu rozstrzygnięcia, a realizacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym powinna być udokumentowana w aktach sprawy poprzez potwierdzenie, iż strona została pouczona o prawie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach, a także poprzez zamieszczenie oświadczenia strony, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Uniemożliwienie M. J. zapoznania się w czasie trwania postępowania z aktami sprawy uznać także należy za naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. stanowiącego (w jego ówczesnym brzmieniu), iż strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek lub odpisów.

Reasumując wobec stwierdzonego naruszenia wyżej wymienionych przepisów postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając ponownie sprawę Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. winna uwzględnić poglądy prawne Sądu wyrażone w uzasadnieniach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. II SA/Po 197/10 oraz niniejszego wyroku i po przeprowadzeniu postępowania w sposób uwzględniający gwarancje określone w k.p.a. wydać w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego orzeczenie, które winno zostać uzasadnione w sposób uwzględniający wymogi określone w k.p.a.

Odnosząc się do podniesionego w skardze jako pierwszy zarzutu naruszenia przez Okręgową Komisję Lekarską w P. art. 78 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 107 k.p.a. poprzez brak pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz naruszenia art. 42 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie orzeczenia na błędny adres wskazać należy, iż zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie albowiem stanowił on de facto zarzut obrazy przepisów postępowania, zaś zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przesłanką uwzględnienia skargi na decyzję może być tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś skarżący nie wykazał jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć te ewentualne uchybienia, w sytuacji, gdy orzeczenie z 8 września 2010 r. zostało mu skutecznie doręczone i w terminie prawem przewidzianym złożył on od niego skargę do sądu administracyjnego. Wpływu takowego Sąd nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy również z urzędu.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów pod adresem organów innych niż Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P. i dotyczących innych postępowań niż zakończone wydaniem orzeczenia z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Sąd wskazuje, iż kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym zgodnie z zasadą skargowości wyrażoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Powyższe uregulowania sprawiają, iż wskazane powyżej zagadnienia pozostają poza kognicją Sądu orzekającego w niniejszej sprawie i co za tym idzie nie mogą być przedmiotem badania i oceny, albowiem nie mieszczą się w granicach sprawy wyznaczonych przez przedmiot zaskarżenia.

O wykonalności zaskarżonego orzeczenia Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 152 p.p.s.a.

/-/ W.Batorowicz /-/ T.Świstak /-/ B.Drzazga