Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 954/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "J." w P. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lipca 2010r. nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 960 (dziewięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Pismem z [...] czerwca 2004r. mieszkańcy budynków położonych w P. przy ul. B. [...], oraz przy ul. B. [...] i [...] wskazali na nieprawidłowości, wady budowlane i niezgodności z dokumentacją techniczną występujące we wskazanych budynkach. Po dokonaniu analizy zebranych dokumentów i przeprowadzeniu czynności kontrolnych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. postanowieniem [...] z dnia [...] lipca 2005 r. (karta 257-260, tom I akt) nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko – Własnościową "J." z siedzibą w P. przy ul. D.... (dalej: Spółdzielnia) obowiązek dostarczenia odpowiednich ekspertyz.

Po przedstawieniu wskazanych ekspertyz i opinii biegłych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. uznał, że wyczerpane zostały przesłanki określone w art. 50 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej: prawo budowlane) i dlatego w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 prawa budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. nałożył na inwestora budynków mieszkalnych wielorodzinnych znajdujących się w P.przy ul. B. nr [...]i nr [...] oraz ul. B. nr [...] Spółdzielnię określone w niej obowiązki.

Na skutek odwołania wniesionego przez Spółdzielnię, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że niedostatecznie ustalono, z jakiego materiału zostały wykonane ściany budynków zlokalizowanych w P. przy ul. B. nr [...] i [...] oraz ul. B. nr [...], znajdujące się na III piętrze, a treść decyzji administracyjnej, w części dotyczącej tych ścian, nie może zawierać alternatywy uzależnionej od ustaleń dokonanych przez samego zobowiązanego. Podkreślono, że powołano niewłaściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Organ II instancji wskazał mianowicie, że jeżeli dla przedmiotowych obiektów wydano decyzje o pozwoleniu na użytkowanie, to niewłaściwe jest zastosowanie przepisów rozdziału 5-go prawa budowlanego, dotyczących budowy i oddawania do użytkowania obiektów budowlanych.

Po przedłożeniu przez Spółdzielnię ekspertyzy technicznej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją nr [...] z [...] maja 2008r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nałożył na nią, jako inwestora budowy budynków mieszkalnych przy ul. B. nr [...] i nr [...] oraz przy ul. B. nr [...] obowiązek:

1. przebudowy wszystkich stropów międzymieszkaniowych w ww. budynkach polegającej na wymianie dotychczas istniejącej "podłogi pływającej" i zastąpienie jej "podłogą pływającą" zawierającą warstwę izolacyjną ze styropianu elastycznego do "podłóg pływających" (posiadającego aprobatę techniczną i deklarowany przez producenta wskaźnik Δ Lw » 30dB oraz dokumenty potwierdzające dopuszczenie do stosowania w budownictwie) – przebudowę tę należy przeprowadzić w taki sposób, aby przewody instalacyjne znajdujące się w ww. podłodze nie powodowały powstania mostków akustycznych oraz, aby wykonać izolację przyścienną podłogi pływającej na całej długości omawianej "podłogi pływającej" wraz z twardą nawierzchnią podłogową,

2. przebudowy wszystkich ścian na III piętrze omawianych budynków wykonanych z cegły kratówki i pustaków ceramicznych typu U w taki sposób aby zamontować z jednej ze stron tych ścian ustrój izolacyjny z płyt gipsowo - kartonowych (zastosować rozwiązania systemowe) z wypełnieniem wełną mineralną (ściśle wypełniającą przestrzeń między słupkami o grubości wełny mineralnej większej od przestrzeni między powierzchnią ściany a płyty, tak aby w czasie montażu uległa ona niewielkiemu sprasowaniu), zamocowanego na układzie szkieletowym z kształtowników zimnogiętych (cały ustrój musi być odizolowany od ściany i należy zastosować przekładki elastyczne na obwodzie ściany oraz właściwie przykręcić płyty do szkieletu, grubość szkieletu powinna wynosić 50 mm, rozstaw słupków szkieletu co 600 mm, przed zastosowaniem omawianego ustroju należy sprawdzić stan połączenia ścian ze stropem górnym i ścianą zewnętrzną tj. czy została zastosowana wkładka elastyczna i czy wszystkie szczeliny zostały dokładnie wypełnione zaprawą gipsową),

3. przebudowy wszystkich ścian międzymieszkaniowych z płyt Promonta z wypełnieniem z wełny mineralnej poprzez zastosowanie ww. ustroju izolacyjnego opisanego w pkt 2 lub dokonanie rozbiórki omawianych ścian i wykonanie nowych ścian:

a) z bloków silikatowych, drążonych o grubości 24 cm (wyprodukowanych przez producenta legitymującego się wynikami badań laboratoryjnych o wartości Rw = 55 dB); ściany te należy odpowiednio połączyć ze stropem górnym i ścianą zewnętrzną - połączenia powinny zapewniać całkowitą szczelność i być połączeniami sztywnymi; nie należy stosować bloków silikatowych o kształcie powierzchni bocznych, który spowoduje, że pomiędzy poszczególnymi blokami stworzą się kanały (kanały takie muszą być wypełnione zaprawą w trakcie murowania ścian); przy tego typu ścianach niedopuszczalne jest zastosowanie zamiast tynku cementowo - wapiennego płyt suchego tynku na tzw. plackach gipsowych,

b) wykonanie nowej ściany z bloków keramzytobetonowych, pełnych o grubości 18 cm np. Thermo Optiroc 18 (posiadające wskaźnik Rw = 58 dB),

4. poszerzenia wjazdów do 26 garaży znajdujących się na 1 kondygnacji nadziemnej w taki sposób aby szerokość wjazdu w świetle (rzeczywista przestrzeń przejazdu) wynosiła min. 2,3 m,

5. wykonania prac przywracających ścianom lokalu mieszkalnego nr [...]w budynku przy ul. B. [...]odpowiedni stan techniczny, umożliwiający ich użytkowanie tj.: likwidacja śladów po wyschniętych zaciekach, likwidacja suchego zagrzybienia; osuszenie ścian; oczyszczenie podłoża (usunięcie brudu, pyłu, odbarwień i nalotów), usunięcie zagrzybienia z głębszych warstw ścian (skucie zagrzybienia, dezynfekcja środkiem grzybobójczym, uzupełnienie tynków i ostateczne wykończenie ścian),

6. usunięcia zawilgocenia występującego w obrębie kondygnacji piwnicznej poprzez wykonanie następujących robót:

* dokonanie rozbiórki krawężnika i pozbruku (na całej długości "prześwitu"- 14,1 m , znajdującego się w poziomie parteru budynku), zdjęcie geowłókniny, usunięcie otoczaków, usunięcie folii budowlanej, zdjęcie styropianu, usunięcie warstwy izolacji o szerokości 0,8 m oraz taśmy uszczelniającej ze szczeliny dylatacyjnej, dokładne oczyszczenie żelbetowych powierzchni stropów,

* następnie wypełnienie szczeliny dylatacyjnej pianką poliuretanową, ułożenie profilu dylatacyjnego w szczelinie dylatacyjnej ok. 0,5 cm poniżej krawędzi dylatacji i wypełnienie masą plastikol FDS,

* przyklejenie do stropów na osi dylatacji taśmy uszczelniającej Superflex 100/5 masą izolacyjną Superflex 100, ułożenie warstwy o gr. 10 mm Superflexu 100 z podwójnym zbrojeniem (przy obydwu powierzchniach) siatką z włókna szklanego i w pasie dylatacji o szerokości 30 cm (w środku grubości warstwy) Superflexu 100 zastosowanie trzeciej - dodatkowej warstwy siatki zbrojeniowej, ułożenie styropianu o gr. 3 cm, ułożenie folii budowlanej o gr 2 mm z zachowaniem spadku podłoża 3% w kierunku wpustu kanalizacyjnego od linii krawężnika,

* na pionowej ściance przy posadzce prześwitu pod budynkiem przyklejenie folii do betonu Superflexem 100, sklejenie połączenia dwóch części folii j.w. z nałożeniem jednej na drugą z zachowaniem zasady jak dla krycia dachu, na całej odtwarzanej powierzchni promieniście od wpustu kanalizacyjnego do linii krawężnika; następnie ułożenie 15 szt. perforowanych rurek PCV ø 20 (można je zastąpić perforowanymi łupinami); wypełnienie przestrzeni pomiędzy ww. rurkami otoczakami - warstwa 7 cm; zamontowanie krawężnika w sposób jak przed rozbiórką z odsunięciem

1,5 cm od krawędzi posadzki prześwitu, aby powstała szczelina dla wpływającej wody; zamontowanie krawężnika na punktowo stabilizowanych cementem otoczakach (w miejscu styku elementów krawężnikowych), aby zapewnić pod krawężnikami przepływ wody, ułożenie geowłókniny na warstwie otoczaków; wykonanie betonowej podbudowy o gr. 6 cm pod pozbruk z betonu kl. B 15; ułożenie pozbruku ze spadkami zapewniającymi spływ wody do wpustu kanalizacyjnego, zapewnienie drożności otworów wlotowych do wpustu kanalizacyjnego oraz zapewnienie spływania z folii w te otwory wody deszczowej,

7. prowadzenia dokumentacji robót nakazanych niniejszą decyzją (tj. szczegółowego dziennika robót prowadzonego przez osoby nadzorujące ww. roboty, umożliwiającego dokonanie oceny prawidłowości wykonania nakazanych robót) i przedłożenia tej dokumentacji po ich zakończeniu tutejszemu organowi nadzoru budowlanego.

W dalszej części sentencji organ I instancji określił termin wykonania powyższych obowiązków na 6 lat od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna i poinformował o konieczności wykonania wskazanych robót pod nadzorem osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane i wykazujących się przynależnością do właściwego samorządu budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia zarzucając organowi naruszenie art. 7 i 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego poprzez nieprawidłowe nałożenie obowiązków. Podniesiono, że obowiązki wskazane w pkt 5 i 6 decyzji zostały już wykonane, a zobowiązanie do przebudowy wszystkich ścian i stropów jest przedwczesne, skoro uchybienia stwierdzono tylko co do niektórych stropów i ścian. Ponadto odwołująca się odniosła się do decyzji o pozwoleniu na budowę z której wynika rodzaj materiału zastosowanego w podłodze oraz zakwestionowała obowiązek przebudowy wszystkich ścian na III piętrze. Wykonanie obowiązku określonego w pkt 3 decyzji spowoduje konieczność użycia ciężkich materiałów nie przewidzianych w projekcie, a pkt 4 nakazujący poszerzenie wjazdu do garaży ma w ocenie Spółdzielni charakter trwale niewykonalny. Określony przez organ sześcioletni termin na wykonanie tych obowiązków uznano za zbyt krótki.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z [...] grudnia 2008r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nakazał Spółdzielni usunąć w terminie 6 lat od dnia otrzymania decyzji, nieprawidłowości w stanie technicznym wielorodzinnych budynków mieszkalnych posadowionych przy ul. B. [...] i [...] oraz ul. B. nr [...] w P. poprzez:

1. przebudowę wszystkich stropów między mieszkaniowych w tych budynkach, polegającą na całkowitej wymianie istniejącej "podłogi pływającej" i zastąpieniu jej "podłogą pływającą" z warstwą izolacyjną ze specjalnego styropianu elastycznego do "podłóg pływających" (posiadającego aprobatę techniczną i deklarowany przez producenta wskaźnik tłumienia dźwięków uderzeniowych "pływającej podłogi" wynoszący Δ Lw ≥ 30dB oraz dokumenty potwierdzające dopuszczenie do stosowania w budownictwie). Przebudowę tę należy przeprowadzić w ten sposób aby izolacja przyścienna "podłogi pływającej" została wykonana na całej wysokości "podłogi pływającej" wraz z twardą nawierzchnią podłogową oraz, aby przewody instalacyjne prowadzone w "podłodze pływającej" nie powodowały powstawania mostków akustycznych,

2. przebudowę wszystkich ścian konstrukcyjnych na trzecim piętrze przedmiotowych budynków (wykonanych z cegły kratówki i pustaków ceramicznych typu U) oraz wykonanych z cegły kratówki ścian osłonowych na trzecim piętrze tych budynków. Przebudowę tę należy przeprowadzić montując z jednej ze stron tych ścian ustrój izolacyjny z płyt gipsowo-kartonowych (zastosować rozwiązania systemowe) Z wypełnieniem wełną mineralną (ściśle wypełniającą przestrzeń między słupkami o grubości wełny mineralnej większej od przestrzeni między powierzchnią ściany a płyty, tak aby w czasie montażu uległa ona niewielkiemu sprasowaniu), zamocowany na układzie szkieletowym z kształtowników zimnogiętych (cały ustrój musi być odizolowany od ścinany i należy zastosować przekładki elastyczne na obwodzie ściany oraz właściwie przykręcić płyty do szkieletu; grubość szkieletu powinna wynosić 50mm, rozstaw słupków szkieletu co 600mm; przy czym przed zastosowaniem omawianego ustroju należy sprawdzić stan połączenia ścian ze stropem górnym i ścianą zewnętrzną tj. czy została zastosowana wkładka elastyczna i czy wszystkie szczeliny zostały dokładnie wypełnione zaprawą gipsową),

3. przebudowę wszystkich ścian między mieszkaniowych z płyt Promonta z wypełnieniem z wełny mineralnej, poprzez zastosowanie ustroju izolacyjnego, o którym mowa powyżej w pkt 2 albo dokonanie rozbiórki omawianych ścian i wykonanie nowych ścian:

a) z bloków silikatowych, drążonych o grubości 24cm (wyprodukowanych przez producenta legitymującego się wynikami badań laboratoryjnych o wartości Rw=55dB). Ściany te należy odpowiednio połączyć ze stropem górnym i ścianą zewnętrzną tzn. połączenia te powinny zapewniać całkowitą szczelność i być połączeniami sztywnymi. Niedopuszczalne jest zastosowanie bloków silikatowych o kształcie powierzchni bocznych, który spowodowałby tworzenie się między elementami kanałów, jeżeli kanały te nie będą wypełniane zaprawą w trakcie murowania. Niedopuszczalne jest również stosowanie na ścianach zamiast tynku cementowo-wapiennego płyt suchego tynku na tzw. plackach gipsowych albo,

b) z bloków keramzytobetonowych, pełnych o grubości 18cm np. Thermo Optiroc 18 (posiadających wskaźnik Rw=58dB).

Na skutek wniesionej skargi od powyższej decyzji przez Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową "J." w P. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. IV SA/Po 151/09 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.

Odnosząc się do zarzutów skargi, które to zarzuty będą miały znaczenie w obecnie rozpoznawanej skardze Sąd uznał, że skoro postępowanie administracyjne toczyło się w trybie przewidzianym w Rozdziale 6 ustawy o prawie budowlanym, należało się odnieść do art. 61 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem obowiązek utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym i użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Na podstawie art. 1 ust. 3 u.s.m. Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Sąd wskazał zatem, że skarżąca jest z mocy przepisu ustawy zarządcą obiektu budowlanego, w skład którego w niniejszym przypadku wchodzą lokale mieszkalne. Członkowie spółdzielni, którym do tych lokali przysługuje odpowiednio własnościowe lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub prawo odrębnej własności lokalu, nie są w świetle przepisu art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego adresatami obowiązku nakładanego w drodze decyzji administracyjnej. Powołane przepisy prawa budowlanego odnoszą się bowiem do obiektu budowlanego, a nie poszczególnych lokali, przy czym nie wyklucza to nałożenia obowiązku wykonania określonych robót, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości, również w lokalu lub lokalach (por. wyrok NSA z 13.02.1998r., sygn. akt IV SA 757/96, publ.: LEX nr 43310, wyrok WSA w Poznaniu z 10.10.2007r., sygn. akt II SA/Po 261/07, publ.: LEX nr 394443). Innymi słowy skoro stwierdzone naruszenia stanu technicznego uzasadniały nakazanie przeprowadzenia robót we wszystkich lokalach, oznacza to, że w istocie zakres prac nałożonych w zaskarżonych decyzjach odnosił się do przedmiotowych budynków jako całości. Z powyższego nie można jednak wnioskować, że adresatami postępowania administracyjnego toczącego się na podstawie przywołanych przepisów winni być członkowie spółdzielni. Dodatkowych argumentów za taką interpretacją dostarcza art. 61 ust. 4 u.s.m. wskazujący wprost, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których remontu lub przebudowy – spoczywającego na spółdzielni – może wymagać nie tylko budynek, ale też lokal. Wówczas to spółdzielnia może żądać od osób korzystających z tego lokalu lub budynku jego udostępnienia w celu wykonania koniecznych robót po wcześniejszym uzgodnieniu terminu. Skarżąca odniosła się do tego zagadnienia w skardze, przedstawiając jednak wnioski, nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ewentualne postępowanie w przedmiocie udostępnienia lokali należy bowiem do sfery stosunków cywilnoprawnych rozstrzyganych przed sądami powszechnymi i pozostaje poza właściwością organów administracji publicznej oraz kontrolą sądowoadministracyjną.

Oceniając zgodnie z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą, Sąd uznał że stwierdzone przez organy naruszenia stanu faktycznego dawały podstawę do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego.

Mimo powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego w sposób wpływający na wynik sprawy. Rzeczony przepis określa, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W ramach tej instytucji organ administracji publicznej ustala, czy zaszła którakolwiek z okoliczności wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 prawa budowlanego. Stwierdzenie tego faktu skutkuje zobowiązaniem adresata, o którym mowa w art. 61 prawa budowlanego, do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu niedopuszczalna jest taka wykładnia tego przepisu, która prowadzi organ do uznaniowego i arbitralnego określenia zakresu obowiązków i sposobu wykonania robót. Szczegółowe określenie w decyzjach obu instancji materiałów, sposobu realizacji i technologii wykonania poszczególnych zadań jest wynikiem błędnej rozszerzającej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Przepis upoważniający organ nadzoru budowlanego do nakładania obowiązków musi być interpretowany ściśle, tak aby na podmiot który jest adresatem decyzji nie zostały nałożone obciążenia nie wynikające wprost z ustawy. Zdaniem Sądu nakaz wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego ma wskazywać jakie normy i warunki muszą być spełnione odnośnie danego obiektu budowlanego, a które nie zostały spełnione (por. wyrok WSA w Poznaniu z 10.10.2007r., sygn. akt II SA/Po 261/07, publ.: LEX 394443). Przepis ten nie upoważnia organów do narzucania konkretnych sposobów i technologii, koniecznych do dostosowania obiektu budowlanego do norm przepisanych prawem.

Rozpoznając sprawę ponownie organy winny skupić się na precyzyjnym wskazaniu rozbieżności między stanem technicznym przedmiotowych budynków, a stanem wymaganym przez odpowiednie normy. Przeprowadzone postępowanie administracyjne – w szczególności zgromadzone w aktach sprawy ekspertyzy – pozwalają na prawidłowe określenie naruszeń w zakresie stanu technicznego. Organy winny mieć jednak na uwadze, że nakaz wyrażony w sentencjach decyzji wydawanych w oparciu o art. 66 ust. 1 prawa budowlanego nie może wykraczać poza to, co wynika z literalnego brzmienia tego przepisu. Przy czym zakres i kierunek zmian, mających doprowadzić do uzgodnienia stanu technicznego budynku powinien wynikać z dokumentacji sporządzonej przez osoby do tego uprawnione. Rozstrzygnięcia organów wydanych w trybie art. 66 ust. 1 prawa budowlanego nie mogą nakładać obowiązków, których realizacja mogłaby sprowadzić katastrofę budowlaną lub niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi.

Określenie na nowo terminu wykonania obowiązków, nie musi oznaczać jego skrócenia lub wydłużenia w stosunku do terminu wskazanego w zaskarżonej decyzji. Organy winny wyznaczyć go natomiast tak, aby umożliwić adresatowi wykonanie nałożonych na niego zobowiązań.

Rozstrzygając ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. P. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...].

I. Nałożył na inwestora budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych znajdujących się w P. przy ul. B. nr [...] i nr [...] oraz ul. B. nr [...] – Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową "J." z siedzibą w P. przy ul. B. [...] obowiązek doprowadzenia następujących przegród budowlanych znajdujących się w wymienionych budynkach:

▪ wszystkich stropów międzymieszkaniowych,

▪ wszystkich ścian międzymieszkaniowych na III piętrze, wykonanych z cegły kratówki i pustaków ceramicznych typu U,

▪ wszystkich ścian międzymieszkaniowych z płyt Promonta,

do zgodności z wymaganiami normy obowiązującej w czasie budowy ww. obiektów tj. Polskiej Normy PN-87/B-02151/03 "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych. Wymagania",

II. określił termin wykonania ww. obowiązków na 6 lat od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna,

III. nakazał wszystkie ww. roboty wykonywać pod nadzorem osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane i wykazujących się przynależnością do właściwego samorządu zawodowego.

Ponadto wszystkie materiały budowlane użyte przy wykonaniu robót budowlanych nakazanych niniejszą decyzją powinny posiadać dokumenty potwierdzające ich dopuszczenie do stosowania w budownictwie.

Na skutek odwołania od powyższej decyzji przez Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową "J." w P. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2000 r., nr 98, po. 1071 ze zm), nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej, ul. B. [...] w P. (jako zarządcy obiektów budowlanych), usunięcie, w terminie sześciu lat od dnia wydania niniejszej decyzji, stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym wielorodzinnych budynków mieszkalnych posadowionych przy ul. B. [...] i [...] oraz ul. B. nr [...] w P., poprzez doprowadzenie do stanu zgodnego z wymaganiami określonymi w normie PN-87-B-02151-3:1999 "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem w budynkach – izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych" przegród międzymieszkaniowych we wspomnianych budynkach tzn.:

1. wszystkich stropów międzymieszkaniowych tak by:

- w zakresie izolacyjności od dźwięków powietrznych wskaźnik oceny przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej osiągnął wartość R’w ≥ 53dB (lub w przypadkach wzajemnego usytuowania pomieszczeń rozdzielonych tą przegrodą – wskaźnik oceny wzorcowej różnicy poziomów osiągnął wartość DnT,w ≥ 53dB),

- w zakresie izolacyjności od dźwięków uderzeniowych wskaźnik ważony znormalizowanego poziomu uderzeniowego osiągnął wartość L’n,w ≤ 58dB,

2. wszystkich ścian międzymieszkaniowych z płyt Promonta, tak by w zakresie izolacyjności od dźwięków powietrznych wskaźnik oceny przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej osiągnął wartość R’w ≥52 dB (lub w przypadkach wzajemnego usytuowania pomieszczeń rozdzielonych tą przegrodą – wskaźnik oceny wzorcowej różnicy poziomów osiągnął wartość DnT,w ≥ 52 dB),

3. wszystkich ścian międzymieszkaniowych na III piętrze budynków, wykonanych z cegły kratówki i pustaków ceramicznych typu U, tak by w zakresie izolacyjności od dźwięków powietrznych wskaźnik oceny przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej osiągnął wartość R’w ≥ 52 dB (lub w przypadkach wzajemnego usytuowania pomieszczeń rozdzielonych tą przegrodą – wskaźnik oceny wzorcowej różnicy poziomów osiągnął wartość DnT,w ≥ 52 dB).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że zasadnicze znaczenie przy rozpoznawanej sprawie ma ocena prawna i wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. IV SA/Po 151/09. W tej mierze organ powołał się na stanowisko Sądu, że adresatem decyzji winna być Spółdzielnia Mieszkaniowa, a nie właściciele poszczególnych lokali.

Odnośnie stanu technicznego budynków WINB wskazał, że Sąd w prawomocnym wyroku uznał, że stwierdzone przez organy naruszenia stanu technicznego dawały podstawę do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego i skoro w postępowaniu stwierdzono naruszenie konkretnych przepisów techniczno-budowlanych dotyczące ochrony przed hałasem i drganiami, to niezbędnym było nakazanie zarządcy aby doprowadził stan budynków do wymaganych norm.

Obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją administracyjną wiążą się z nieprawidłowościami wynikającymi z naruszenia konkretnych przepisów techniczno-budowlanych i to zarówno tych, które obowiązywały w dacie budowy tych budynków tj. przepisów działu IX "Ochrona przed hałasem i drganiami" rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jedn. tekst: Dz.U. z 1999 r., nr 15, poz. 140 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 1994 r.), jak i tych obowiązujących obecnie tj. przepisów działu IX "Ochrona przed hałasem i drganiami" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.; rozporządzenie z 2002 r.). Zgodnie bowiem z § 326 ust. 1 rozporządzenia z 1994 r. (odpowiednio: § 323 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.): "Pomieszczenia w budynku mieszkalnym zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być chronione przed przenikaniem nadmiernego hałasu i drgań pochodzących z otoczenia budynku, a także powodowanych przez użytkowników innych pomieszczeń w budynku", "Poziom hałasu oraz drgań przenikających do pomieszczeń nie może przekraczać wartości dopuszczalnych, określonych w Polskich Normach" (§ 326 ust. 2 rozporządzenia z 1994 r., odpowiednio: § 326 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r.), a "Przegrody zewnętrzne i wewnętrzne budynku powinny mieć izolacyjność akustyczną nie mniejszą od wymaganej w Polskich Normach" (§ 326 ust. 3 rozporządzenia z 1994 r., odpowiednio: § 326 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.).

Istotne jest, że przy ocenie zachowania (bądź naruszenia) warunków technicznych ustawodawca odsyła w obu tych rozporządzeniach wprost do parametrów określonych w dwóch obowiązujących Polskich Normach o oznaczeniu PN-87/B-02151-02 oraz PN-87-B-02151-3:1999 tj. odpowiednio: 1) "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach", oraz 2) "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem w budynkach. Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych. Wymagania" (poz. 56 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2002 r.). Potrzeby zastosowania tychże norm – co wymaga szczególnego podkreślenia w świetle podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. nr 169, poz. 1386 ze zm.) – nie budziła również żadnych wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który formułując wskazania co do dalszego toku postępowania, stwierdził: "Rozpoznając sprawę ponownie organy winny skupić się na precyzyjnym wskazaniu rozbieżności między stanem technicznym przedmiotowych budynków, a stanem wymaganym przez odpowiednie normy". W tym przypadku chodzi o drugą ze wspomnianych norm, dotyczącą izolacyjności akustycznej przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych (tj. normę PN-87-B-02151-3:1999).

Omawiając szeroko wymagania normowe i powołując się na ekspertyzę techniczną izolacyjności akustycznej z czerwca 2006 wykonaną przez dr hab. inż. B. Sz. i dr inż. J. N. opracowaną na potrzeby niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że określono trzy zakresy naruszeń wymogów normowych.

1) Po pierwsze stwierdzono, że "(...) ocena właściwości akustycznych stropów w badanych budynkach w stosunku do wymagań normowych zależy w istotny sposób od nawierzchni podłogowych zastosowanych w poszczególnych pomieszczeniach. W tych przypadkach, w których nawierzchnia podłogowa stanowi dodatkową izolację akustyczną (ułożone panele podłogowe lub nawierzchnia typu dywanowego) uzyskano parametry akustyczne stropów zgodne z wymaganiami normowymi (zarówno w zakresie izolacyjności od dźwięków powietrznych jak i uderzeniowych). W tych przypadkach, których nawierzchnia jako sztywna warstwa połączona jest z jastrychem cementowym (parkiet dębowy grubości 22 mm, płytki ceramiczne) izolacyjność akustyczna stropu, zwłaszcza w zakresie tłumienia dźwięków uderzeniowych wykazuje bardzo duże niedobory w stosunku do wymagań normowych (w przypadku płytek ceramicznych niedobory tłumienia dźwięków uderzeniowych wynoszą aż 11 do 17 dB)".

Wedle ekspertyzy "stropy z zastosowaną pływającą podłogą i nawierzchnią z paneli podłogowych spełniają wymagania normowe zarówno w zakresie izolacyjności od dźwięków powietrznych jak i uderzeniowych – nie wymagają dodatkowych zabezpieczeń akustycznych" (s. 15 ekspertyzy), lecz równocześnie w treści przedłożonego przez Spółdzielnię protokołu z dnia [...] lutego 2004 r. określono – dokonane przez wykonawcę robót budowlanych – odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (ich efektem są opisywane przez Instytut Techniki Budowlanej niedobory izolacyjności akustycznej stropów międzymieszkaniowych). Mianowicie płyta miękka zastępowana była styropianem (mieszkania "B. [...] i B. [...]") (ponadto w ekspertyzie z czerwca 2006 r. Instytut Techniki Budowlanej zaznaczył (s. 5 części 1. tego opracowania technicznego): "w dokumentacji nie został określony rodzaj styropianu, wg ustnych informacji zastosowano styropian zwykły (stosowany do izolacji termicznych)"), bądź w ogóle nie wykonano izolacji akustycznej stropu ("mieszkanie B. [...]").

Na skutek zestawienia tych faktów z zawartym w ekspertyzie Instytutu zastrzeżeniem, że "(...) wyniki badań odnoszące się do stropów w konkretnych mieszkaniach zawarte w Raportach są aktualne tylko do czasu ewentualnej wymiany nawierzchni podłogowej", w ocenie organu należało stwierdzić, że ewentualne wyłączenie spośród koniecznych nakazów stropów z nawierzchniami podłogowymi wykonanymi ze swobodnie ułożonych paneli podłogowych lub nawierzchni typu dywanowego doprowadziłoby do zaakceptowania stanu, który tylko tymczasowo (tj. de facto do zmiany w tym zakresie aranżacji wnętrzna lokalu lub lokali) nie narusza norm akustycznych. Każdorazowa zmiana nawierzchni podłogowej mogłaby bowiem doprowadzić do stanu uzasadniającego ponowną ingerencję organów nadzoru budowlanego. Wobec tego – w ocenie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego – nieuzasadnione oraz niecelowe (z uwagi na opisaną powyżej tymczasowość) byłoby wyłączanie spośród niezbędnych nakazów tej części stropów międzymieszkaniowych, która tylko ze względu na zastosowane nawierzchnie podłogowe obecnie spełnia wymagania normowe. W tym miejscu warto – wyłącznie na marginesie – zwrócić uwagę na treść § 236 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r., zgodnie z którym: "W budynku wielorodzinnym izolacja akustyczna stropów międzymieszkaniowych powinna zapewniać zachowanie przez te stropy właściwości akustycznych (...) bez względu na rodzaj zastosowanej nawierzchni podłogowej".

2) Po drugie w ekspertyzie Instytutu wykazano, że ściany podwójne z płyt Promonta "(...) nie spełniają wymagań normowych; niedobory izolacyjności akustycznej są znaczne (...)", a co więcej "(...) nawet przy bardzo dobrym wykonawstwie ściana podwójna z płyt Promonta grubości 8 cm z wypełnieniem przestrzeni między ściankami składowymi wełną mineralną, lub jak przyjęto w projekcie – luźno zawieszoną płytą pilśniową porowatą charakteryzuje się zbyt małą izolacyjnością akustyczną aby mogła w budynku osiągnąć parametry akustyczne wymagane dla ścian międzymieszkaniowych". Z tych powodów rozwiązanie to nie spełnia wymagań normowych i to w takim stopniu, że "Niedobór izolacyjności akustycznej należy traktować jako bardzo duży" (niedobory izolacyjności dźwięków powietrznych wynoszą w tym przypadku od 3 do aż 12 dB).

3) Po trzecie wreszcie, co się zaś tyczy ścian ceramicznych grubości 25 cm, to w ekspertyzie Instytutu wyjaśniono, iż "(...) na parterze I i II p. nie wymagają [one – WWINB] wprowadzenia żadnych zabezpieczeń – spełniają wymagania normowe". Ta uwaga dotyczy "(...) również ścian na III p. jeżeli zastosowano takie samo rozwiązanie", lecz – jak zastrzeżono – "W przypadku zastosowania zamiast ścian z cegły pełnej ściany z cegły kratówki, może wystąpić pewien niedobór izolacyjności akustycznej".

Jednakże konstrukcja ścian na trzecim piętrze wielorodzinnych budynków mieszkalnych posadowionych przy ul. B. [...] i [...] oraz ul. B. nr [...] w P. została szczegółowo opisana w ekspertyzie technicznej z czerwca 2007 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. K.J. (karty nr 1050-1051 akt sprawy pierwszej instancji) i wyklucza ona twierdzenie o spełnianiu wymagań normowych przez te przegrody międzymieszkaniowe. Z opisu tego jednoznacznie bowiem wynika, że wskazaniami Instytutu (z uwagi na niespełnienie wymagań normowych) objęte są: 1) "ściany konstrukcyjne III piętra – murowane z cegły kratówki gr. 25 cm, murowane z pustaków ceramicznych typu U klasy 100, grubości 25 i 19 cm na zaprawie cementowo wapiennej" oraz 2) te "ściany osłonowe", które wykonane są "z cegły kratówki o gr. 19,0 cm". Dodania przy tym wymaga, że: 1) opisane w tej ekspertyzie "(...) schematy konstrukcyjne obejmują całe budynki przy ul. B. [...] i [...] oraz ul. B. nr [...] w P.", zaś 2) "Jak wynika z analizy dokumentacji projektowej oraz wniosków płynących z wykonanych na zlecenie Inwestora badań i odkrywek, sposób zaprojektowania i wykonania konstrukcji ścian zlokalizowanych na III piętrze budynków przy ul. B. [...]i [...] oraz ul. B. [...] w P. jest jednakowy", a 3) "(...) odkrywki i badania konstrukcji każdej przegrody w każdym lokalu mieszkalnym, choć możliwe do wykonania, nie przyniosą innych wniosków".

Stwierdzony niedobór izolacyjności akustycznej – jak ustalił Instytut Techniki Budowlanej – "(...) może być wyeliminowany przez zastosowanie dodatkowego ustroju izolacyjnego po jednej stronie ściany (...). Jego grubość wynosi minimum 60 mm". Chociaż w ekspertyzie technicznej z czerwca 2006 r. zaznaczono, że działania związane z poprawą izolacyjności akustycznej tych przegród winny być "(...) podjęte tylko w tych przypadkach, gdy przenikanie dźwięku między mieszkaniami przez (...) ścianę stanowi uciążliwość dla mieszkańców" (co jest związane z trudnością zastosowania opisanego ustroju izolacyjnego w przypadku ścian, na których obecnie są zawieszone szafki kuchenne i do których zamocowane są przewody i urządzenia instalacyjne), to jednak należy zwrócić uwagę, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu właśnie m.in. ze względu na, sygnalizowane organowi nadzoru budowlanego pierwszej instancji przez członków spółdzielni mieszkających w przedmiotowych budynkach, uciążliwości związane ze zbyt niską izolacją akustyczną przegród międzymieszkaniowych, a zastosowanie dodatkowego ustroju izolacyjnego jest tylko jednym (zaproponowanym akurat w ekspertyzie technicznej) z możliwych sposobów usunięcia niedoboru izolacyjności akustycznej. Zatem nie istniały żadne powody uzasadniające wyłączenie poszczególnych ścian trzeciego piętra z konieczności doprowadzenia ich do zgodności z wymaganiami normowymi.

Stąd wynika, że w niniejszej sprawie konieczne było nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowych budynków w zakresie prawidłowo określonym w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lipca 2010 r. (sygn. [...]) tzn. w zakresie: 1) wszystkich stropów międzymieszkaniowych, 2) wszystkich ścian międzymieszkaniowych z płyt Promonta oraz 3) wszystkich ścian międzymieszkaniowych na III piętrze, wykonanych z cegły kratówki i pustaków ceramicznych typu U, ponieważ nie zostały zachowane wymagania normowe.

Omawiając powody dla których WINB uchylił decyzję organu I instancji – organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego:

- nie wskazał jakie normy i warunki muszą być przez przedmiotowe obiekty spełnione ograniczając się w tym zakresie jedynie do przywołania numeru i tytułu normy mającej w niniejszej sprawie zastosowanie

- wadliwie jako adresata obowiązków wskazano inwestora zamiast właściciela bądź zarządcę

- wadliwie tj. w sposób mało precyzyjny określono podstawę prawną nałożonych obowiązków powołując wyłącznie tekst jednolity ustawy prawo budowlane. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że mając na uwadze wskazania Sądu, iż "Rozstrzygnięcia organów wydanych w trybie art. 66 ust. 1 prawa budowlanego nie mogą nakładać obowiązków, których realizacja mogłaby sprowadzić katastrofę budowlaną lub niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi", w pełni podzielił ocenę Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., iż w niniejszej sprawie konieczne było nałożenie obowiązków związanych z niespełnieniem izolacyjności akustycznej przez przegrody mieszkaniowe, natomiast nie zachodziła potrzeba przebudowy, mimo naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, ani klatek schodowych, ani ciągów komunikacyjnych, ani wszystkich wjazdów do garaży w budynkach przy ul. B. [...].

Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "J." w P. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) prawa materialnego, tj.: art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez:

a) określenie zbyt krótkiego terminu na wykonanie robót wskazanych w osnowie decyzji;

b) nakazanie usunięcia nieprawidłowości w zakresie, w jakim budynki wymienione w decyzji spełniają wymogi akustyczne;

2) przepisów postępowania, tj:

a) art. 28 kpa w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, iż w przedmiotowym postępowaniu nie powinni brać udziału w charakterze strony właściciele wyodrębnionych lokali w budynkach, których zarządcą jest Spółdzielnia, a których dotyczy przedmiotowe postępowanie;

b) art. 77 w zw. z art. 7 i art. 80 kpa poprzez:

- dokonanie nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i na tej podstawie przyjęcie, iż jedynym podmiotem odpowiedzialnym za przywrócenie przedmiotowych budynków do właściwego stanu technicznego jest wyłącznie Spółdzielnia, nie zaś również właściciele poszczególnych lokali;

- niewzięcie pod uwagę faktu, iż nieprawidłowości w pokryciu stropów i podłóg w budynkach będących przedmiotem niniejszego postępowania były wynikiem samowolnych działań właścicieli bądź innych osób zajmujących lokale w tych budynkach;

- niewzięcie pod uwagę faktu, iż badania w zakresie spełniania norm akustycznych w budynkach wyszczególnionych w decyzji zostały przeprowadzone jedynie w kilku mieszkaniach i dotyczyły jedynie ścian, a nie stropów;

- nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin budynku oraz inwentaryzacji budynków i lokali, co do których istnieje obowiązek dostosowania przegród międzymieszkaniowych celem stwierdzenia: 1) w jakim stopniu ich właściciele wykonali samowolnie roboty wykończeniowe, co przyczyniło się do powstania wadliwego stanu technicznego tych budynków w zakresie akustyki, 2) ile spośród lokali znajdujących się w przedmiotowych budynkach posiada nieprawidłową akustykę,

3) czy wszystkie lokale w budynkach określonych w zaskarżonej decyzji przekraczają normy w zakresie akustyki, jak również nieprawidłowe uznanie, iż dowód taki nie powinien zostać przeprowadzony przez organ I instancji;

c) art. 138 § 1 ust. 2 kpa poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy bez przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego;

d) art. 138 § 1 ust. 2 w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, a co za tym idzie uznanie, iż nie znajduje zastosowania art. 138 § 2 kpa, a więc, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

Z powodu wskazanych naruszeń skarżąca Spółdzielnia wnosiła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania; względnie

2) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania;

3) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa w wysokości 960 złotych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny

zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona jakkolwiek nie w pełni z powodów podniesionych w skardze.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W tym przedmiocie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2009 r. IV SA/Po 151/09 jednoznacznie przesądził, że w świetle art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. nr 156 poz. 1118 ze zm.) organ prawidłowo jako adresata nakazów wskazał skarżącą Spółdzielnię, która z mocy przepisów ustawy jest zarządcą obiektów budowlanych. Pogląd, że członkowie spółdzielni, którym do lokalu przysługuje odpowiednio spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub prawo odrębnej własności lokalu, nie są w świetle przepisu 61 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego adresatami nakładanych obowiązków – był dla organów wiążący. Toteż chybionym jest zarzut skargi naruszenia art. 28 kpa w związku z art. 66 Prawa budowlanego, gdyż przepisy Rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane wskazują wprost, kto jest odpowiedzialny za utrzymanie obiektów budowlanych. Sprawy ewentualnych rozliczeń kosztów doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego nie należą do sfery spraw administracyjnych. Nie należy również do obowiązków organu rozstrzyganie, kto zawinił temu, iż stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni (vide: wyrok NSA z 15 marca 2006 r. II OSK 637/05). Przepis art. 66 Prawo budowlane ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie, odpowiadającym jej funkcją. Adresowany do organów nadzoru budowlanego stanowi materialną podstawę do podejmowania decyzji w przypadkach wymienionych w punktach od 1 do 4 art. 66. Art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do działania jeżeli obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Pojęcie "nieodpowiedni stan techniczny" nie jest tożsame z pojęciem stan niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, a przepis art. 66 nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe zobowiązuje do przeprowadzenia szczególnie wnikliwego postępowania uwzględniającego w pełni art. 7, 8, 77, 84 Kpa. Toteż rozpoznając sprawę ponownie organy błędnie dekodowały wytyczne Sądu z wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r. Samo bowiem uznanie, że istniały podstawy do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie zwalniało organu od precyzyjnego wskazani rozbieżności pomiędzy stwierdzonym nieodpowiednim stanem technicznym budynków, a stanem wymaganym przez odpowiednie normy. Toteż nakładając obowiązki na skarżącą organ powinien przede wszystkim dokonać analizy projektu budowlanego, stosowanych w dacie budowy obiektów (każdego z osobna) materiałów budowlanych i wpływu zużycia tych materiałów w okresie eksploatacji na stan techniczny budynku.

Jest bowiem niespornym, że pozwolenia na budowę wydano:

- dla budynku A i B przy ulicy B. [...].10.1997 (nr decyzji [...])

- dla segmentu D i E przy ulicy B.....04.1998 (nr decyzji [...])

- dla segmentu F i G przy ulicy B. [...].06.1998 (nr decyzji [...]).

Wszystkie te obiekty są zamieszkałe, co pozwala na stwierdzenie, że inwestor uzyskał pozwolenie na ich użytkowanie.

Właściwe organy upoważnione w dacie wydawania pozwoleń na budowę i zatwierdzania projektów, miały kompetencje do akceptacji bądź zakwestionowania stosowanych wyrobów budowlanych, wydawania nakazów w trybie art. 51 Prawa budowlanego przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie również w sytuacji nie zachowania wymogów co do izolacyjności akustycznej obiektu.

Na obecnym etapie po około 10 letniej eksploatacji budynków organ jest upoważniony do wydawania nakazów w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego tylko w takim zakresie w jakim nastąpiło pogorszenie stanu technicznego budynku od daty oddania ich do eksploatacji, również wtedy, kiedy na pogorszenie stanu technicznego wpływają wady obiektu spowodowane wadliwym wykonaniem prac budowlanych, z zaznaczeniem, że we wskazanym wyżej trybie winien być naprawiony zły stan techniczny lokalu tylko wówczas gdy tenże stan ma wpływ na całość obiektu. Ma to znaczenie szczególnie w sytuacji, że skarżąca przyzwoliła na instalacje nawierzchni podłogowych przez użytkowników mieszkań, co wynika z ekspertyzy technicznej (część II) opracowanej przez Instytut Techniki Budowlanej w W. w czerwcu 2006 roku.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja w sposób wadliwy odnosi się do norm, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 maja 2000 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm (Dz.U. z 2000r. nr 51 poz.617) pkt 2 lp.13-15 skoro obiekty były wznoszone przed wprowadzeniem tychże norm w życie.

Z treści ekspertyzy technicznej opracowanej przez Instytut Techniki Budowlanej nr pracy [...] opracowanej przez dr inż. J. N., dr hab. inż. B. S. wynika, że biegli odnosili się do norm i rozporządzeń Ministra Gospodarki Przestrzennej takich jak:

1. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz.U. nr 10 z dnia 8 lutego 1995 r.); w rozporządzeniu tym zagadnienia ochrony akustycznej budynków ujęte są w Dziale IX "Ochrona przed hałasem i drganiami". W & 325 p.3 stwierdza się, że "Przegrody zewnętrzne i wewnętrzne budynku powinny mieć izolacyjność akustyczną nie mniejszą od wymaganej w Polskich Normach".

2. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej z dnia 21 czerwca 1995 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm z zakresu budownictwa, gospodarki przestrzennej i komunalnej oraz geodezji i kartografii (Dz.U. z dnia 25 lipca 1995 r. poz. 387) – na liście znajduje się norma PN-87/B-02151/03 Akustyka Budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynku. Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych. Wymagania. Norma ta znajdowała się na liście norm do obowiązkowego stosowania aż do końca 2000r.

3. Norma PN-87/B-02151/03 Akustyka Budowlana. ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych. Wymagania. W stopce normy istnieje zapis: Ustanowiona przez Polski Komitet Normalizacji Miar i Jakości z dnia 6 lipa 1987r. jako norma obowiązująca od dnia 1 stycznia 1990r.

Toteż gdyby nawet parametry norm wcześniejszych i powołanych w zaskarżonej decyzji były takie same to organ w sposób wadliwy podaje podstawę prawną decyzji, gdyż jest oczywistym, że obecnie obowiązujących norm nie można stosować do obiektów wznoszonych pod rządami innych przepisów.

Zebrany materiał w sprawie bez wątpienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy pozwoli organom nadzoru budowlanego na ocenę czy i w jakim stopniu stan poszczególnych lokali w obiektach będących przedmiotem decyzji wpływa na stan techniczny obiektu.

Organy nadzoru budowlanego muszą mieć jednak na uwadze, że "nakazy wydane w oparciu o przepisy art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.Dz.U. 2010 nr 243 poz.1623) zobowiązujące właściciela lub zarządcę do doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego winny dotyczyć stanu technicznego jaki wystąpił po wydaniu decyzji zezwalającej na użytkowanie.

Natomiast nieuzasadnionym jest kwestionowanie rodzaju i jakości użytych materiałów zaakceptowanych w decyzji o pozwoleniu na budowę, za wyjątkiem takich, które w myśl obowiązujących przepisów zagrażają życiu i zdrowiu ludzi i środowiska. Należy zwrócić uwagę, że z zaskarżonej decyzji obowiązek określony jako "usunięcie nieprawidłowości" wiąże się faktycznie z częściową odbudową obiektów mieszkalnych skoro zarządca miałby wymienić nawierzchnię stropów z pływającą podłogą i ściany mieszkaniowe.

Jednakże opisana wyżej ekspertyza, na którą powołuje się zaskarżone rozstrzygnięcie wyjaśnia, że we wszystkich mieszkaniach gdzie użytkownicy (którzy sami wykończyli mieszkania) zastosowali wykładziny z paneli podłogowych, czy wykładziny dywanowe spełniają wymagania normowe izolacyjności dźwięków. Występuje natomiast problem przy nawierzchni z parkietu dębowego i płytek ceramicznych.

Natomiast poprawienie izolacyjności przegród międzymieszkaniowych, przy zastosowaniu dodatkowego ustroju izolacyjnego, w sytuacji kiedy na ścianach zawieszone są szafki, zainstalowane przewody i urządzenia instalacyjne "może stwarzać poważne trudności. Takie działanie powinno być podjęte tylko w tych przypadkach, gdy przenikanie dźwięku między mieszkaniami przez tę ścianę stanowi uciążliwość dla mieszkańców" (vide str.11 ekspertyzy).

W ocenie Sądu chybionym jest zarzut skargi dotyczący okresu w jakim stwierdzone uchybienia techniczne budynków winny być usunięte. Jest niespornym, że postępowanie w sprawie toczy się od 2004 r. Część nieodpowiedniego stanu technicznego budynku została usunięta, natomiast pozostałe wady przedmiotowych obiektów winny być usunięte również przy uwzględnieniu interesu społecznego i uzasadnionych interesów osób trzecich.

Z tych też powodów przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny ustalić w sposób szczegółowy:

– czy materiały zastosowane do budowy i przewidziane w projektach budowlanych poszczególnych budynków miały zastosowanie w budownictwie w dacie ich budowy i pozwolenia na użytkowanie (płyty Promonta, cegła kratówka, pustaki ceramiczne typu U),

– czy obecny stan poszczególnych lokali w związku z niespełnieniem izolacyjności akustycznej stropów i przegród mieszkaniowych wpływa na nieodpowiedni stan techniczny budynków, który wymagałby interwencji w trybie art.66 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego jeżeli tak:

– określenie sposobu usunięcia tych wad z uwzględnieniem nałożenia obowiązków na zarządcę budynków i zakreślenia terminu do usunięcia stwierdzonego nieodpowiedniego stanu budynków.

Przy określaniu nakazów skierowanych do zarządcy organy winny wziąć pod uwagę, że naruszenie przepisów techniczno-budowlanych nie jest równoznaczne z nieodpowiednim stanem technicznym budynku, a rozmiar nałożonych obowiązków i zakres prac nie mogą powodować niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi czy też powodować zagrożenie katastrofy budowlanej.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a, a na koszty te składają się wpis wynoszący 500 zł, oraz kwota 460 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd nie uwzględnił żądania strony skarżącej zasądzenia kosztów zastępstwa w kwocie 960 zł, gdyż jakkolwiek skarga jest obszerna, to ocenie Sądu podlega również jej treść merytoryczna.

MZ