Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 820/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 19 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa G. [...] w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wygaszenia trwałego zarządu nieruchomościami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję S. G. z dnia [...] maja 2014 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego Skarbu Państwa G. [...] w B. kwotę 457,00 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z dnia [...].07.2014r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty G. wykonującego zadania administracji rządowej z dnia [...].05.2014 r. znak [...], o odmowie wygaszenia trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonych jako działki Nr geod. [...] o pow. 0,3093 ha, Nr geod. [...] o pow. 0,1628 ha oraz Nr geod. [...] o pow. 0,0344 ha położonych w obrębie K. gmina R.

Powyższe nieruchomości decyzją z dnia [...].02.2002r. Nr [...] na podstawie art. 223 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami zostały przekazane nieodpłatnie w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. jako niezbędne pod poszerzenie pasa drogi krajowej Nr [...] G.-R. w związku z jej modernizacją.

Zgłaszając w dniu [...].11.2013r. wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu w stosunku do przedmiotowych działek Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. wskazał, że przedmiotowe nieruchomości są położone poza pasem drogi krajowej Nr [...] co uzasadnia wygaszenie trwałego zarządu.

Odmawiając wygaszenia trwałego zarządu decyzją z dnia [...].01.2014r. Nr [...] Starosta G. powołując się na art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami wskazał, iż pomimo że przedmiotowe działki leżą poza granicami ewidencyjnymi określającymi przebieg drogi krajowej Nr [...] to faktycznie w terenie z drogą krajową tworzą nierozerwalną całość – stanowią one bezpośredni zjazd z drogi krajowej utwardzony nawierzchnią asfaltową. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał aby nieruchomość w całości lub w części dla niej zbędna co jest wymogiem wynikającym z art. 47 ust. 1.

Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Wojewoda P. decyzja z dnia [...].02.2014r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W ocenie organu odwoławczego sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Organ I instancji nie poczynił bowiem ustaleń w zakresie możliwości zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości do jakich jest zobowiązany z mocy art. 47 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadniało to uwzględnienie odwołania.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta G. decyzją z dnia [...].05.2014r. [...] ponownie odmówił wygaszenia trwałego zarządu przedmiotowych działek. W ocenie organu Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie uzasadniła swojego wniosku z punktu widzenia przyczyny na podstawie której ma nastąpić wygaszenie trwałego zarządu. Wnioskodawca nie przedstawił też wystarczających dowodów potwierdzających fakt, iż wywłaszczone i nabyte jako niezbędne na poszerzenie pasa drogi krajowej działki Nr [...] Nr [...] i Nr [...] stały się faktycznie zbędne dla jednostki sprawującej trwały zarząd. Ponadto od chwili ich pozyskania do chwili obecnej nie nastąpiła zmiana sposobu korzystania z nich, gdyż droga krajowa została poszerzona i objęła w/w działki co oznacza, że zarówno cel wywłaszczenia jak i nabycia został zrealizowany. Nie wykazanie zbędności nieruchomości na cele, dla których został ustanowiony trwały zarząd przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad uzasadniało odmowę wygaszenia trwałego zarządu.

Wniesionego odwołania od tej decyzji, w której Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad zarzucał naruszenie art. 46 ust. 1, art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21.08.1997r. poprzez przyjęcie błędnej wykładni, iż zgłoszenie zbędności jest niewystarczającym uzasadnieniem wniosku o wygaśnięcie trwałego zarządu, Wojewoda P. nie uwzględnił i decyzją z dnia [...].07.2014r. Nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Organ II instancji wskazał, że z uwagi na brak definicji ustawowej zbędności należy ją odnieść do zbędności faktycznej, a nie formalnie oświadczonej poprzez jednostkę organizacyjną sprawującą trwały zarząd nieruchomością. Tę zbędność, obowiązania jest wykazać jednostka wnioskująca o wygaszenie trwałego zarządu. Powołanie się na okoliczność, iż przedmiotowe działki, są obecnie położone poza pasem drogi krajowej, nie może być jedyną wystarczającą przesłanką wygaszenia trwałego zarządu nad nieruchomością. Przedmiotowe działki stanowią obecnie nieruchomości zagospodarowane w taki sposób, że łączą drogę krajową z drogą o innej kategorii tworząc funkcjonalną całość w formie zjazdu utwardzonego nawierzchnią asfaltową terenowo przyległych do tego zjazdu. W takiej sytuacji trudno mówić o zbędności nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Nieruchomości te stanowią poszerzenie pasa drogi krajowej, zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Od chwili nabycia tych działek nie nastąpiła zmiana przeznaczenia i korzystania z nich. Nie znajduje także potwierdzenia, ze działki stanowiły i stanowią fragment drogi o kategorii należącej do samorządu, ponieważ nie wynika to z przedstawionych załączników obrazujących przebieg drogi.

Skargę od tej decyzji wniósł Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B., zarzucając naruszenie przepisów art. 6, 7, 107 i 138 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 46 ust. 1 oraz art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez ich błędną wykładnię. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie. W uzasadnieniu zarzutów skarżący podniósł, że wystarczającą przesłanką wygaszenia trwałego zarządu jest powołanie się na jej zbędność i na przeszkodzie w jego wygaszeniu nie może stać brak możliwości zagospodarowania terenu oddanego w trwały zarząd. Po zrealizowaniu inwestycji drogowej, w związku z czym zostały nabyte i oddane w trwały zarząd przedmiotowe nieruchomości, stały się one zbędne, ponieważ istotny jej fragment stanowi drogę kategorii gminnej co wynika z uchwały Rady Miejskiej w R. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę należy uznać za uzasadnioną.

Stanowisko skarżącego, w którym twierdzi, że wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu nieruchomości jest oświadczenie trwałego zarządcy, że jest ona zbędna dla zarządcy, jest nieuzasadniona.

Wygaszenie trwałego zarządu na wniosek jest możliwe w przypadku wykazania, że jest ona zbędna dla zarządcy (art. 47 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), odmiennie niż w przypadku wydania decyzji z urzędu, gdzie organ może wydać decyzję w przypadku, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu (art. 46 ust. 1 pkt 6 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami).

W toku postępowania przed organami skarżący powoływał się na dwie okoliczności uzasadniające, jego zdaniem, zbędność tych nieruchomości. Po pierwsze wskazywał, że część tych nieruchomości znajduje się poza pasem drogowym drogi krajowej Nr 61 i tę okoliczność organy przyznawały, przyjmując jednak, że nie daje to wystarczającej przesłanki do uznania zbędności nieruchomości dla zarządcy. Po drugie wskazywał, że obecnie część przedmiotowych nieruchomości stanowi fragment drogi gminnej zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z [...].12.2003 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Twierdzenie to oparte jest na znajdujących się w aktach administracyjnych uchwałach oraz szkicach obrazujących przebieg drogi krajowej Nr [...] i łączącej się z nią drogi gminnej, której częścią są przedmiotowe nieruchomości pozostające w trwałym zarządzie skarżącego. Organy tej okoliczności nie zbadały, przyjmując bezpodstawnie, że przedmiotowe nieruchomości są obecnie rodzajem zjazdu z drogi krajowej na drogę gminną, podczas gdy na podstawie art. 4 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych należy przyjąć, że jest to skrzyżowanie, które powyższy przepis definiuje jako połączenie dróg publicznych na jednym poziomie.

Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ w sytuacji stwierdzenia, że przedmiotowe nieruchomości lub ich części stanowią obecnie część drogi gminnej, to jej zarządcą, zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, jest organ samorządu terytorialnego, w tym wypadku Burmistrz R., na którym spoczywają liczne obowiązki określone w art. 19 – 22 ustawy o drogach publicznych, a taka sytuacja wskazywałaby na zbędność przedmiotowych nieruchomości dla skarżącego.

Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję organu i instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny wyjaśnić kwestię przebiegu drogi gminnej na odcinku obejmującym przedmiotowe nieruchomości i zarządu tą drogą przez organ administracji samorządowej i stosownie do tych wyjaśnień ocenić zbędność tych nieruchomości dla zarządcy.

O kosztach Są orzekł zgodnie z art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.