Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 374/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. w Z. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1820/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w Z. G. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. G. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając dołączony do skargi wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca podniosła, że jej natychmiastowe wykonanie (zapłata 821.299,64 zł) spowoduje nieodwracalne skutki – w szczególności realnie zagrozi upadłością Spółki. Skarżąca podniosła, że ww. okoliczność potwierdza bilans sporządzony na dzień 31 sierpnia 2019 r., rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia 2019 r. – 31 sierpnia 2019 r., a także bilanse na lata 2016-2018 i rachunki zysków i strat za te lata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że zgodnie z deklaracjami podatkowymi VAT-7K dołączonymi do wniosku o przyznanie prawa pomocy, w 3 kwartałach 2019 r. Spółka deklarowała zarówno dostawy, jak i nabycie towarów i usług. Ponadto zgodnie z zeznaniem podatkowym CIT-8 w 2017 r. uzyskane przychody (2.106.726,40 zł) były wyższe od poniesionych kosztów uzyskania przychodów (2.102.135,60 zł). W 2017 r. Spółka odliczała z uzyskanego dochodu stratę podatkową poniesioną w 2013 r. W sprawozdaniu Zarządu z działalności Spółki w 2017 r. wskazano, że rok obrotowy zakończył się zyskiem netto w kwocie [...] zł, Spółka nie posiada przeterminowanych zobowiązań wobec podmiotów krajowych, a jej płynność finansowa jest zachowana. W zeznaniu podatkowym za 2018 r. Spółka również wykazała dochód ([...] zł), przychody w kwocie 1.853.373,59 zł oraz koszty podatkowe w wysokości 1.844.441,70 zł. Spółka nadal odliczała z uzyskanego dochodu stratę podatkową poniesioną w 2013 r. Według przygotowanego przez Stronę zestawienia, przychody za 2019 r. wyniosły 1.343.572,47 zł, a poniesione koszty stanowiły kwotę 1.231.086,65 zł.

Według bilansu sporządzonego na koniec 2018 r. Spółka posiadała należności krótkoterminowe ([...] zł) i inwestycje krótkoterminowe, w tym środki pieniężne i aktywa pieniężne ([...] zł). Po stronie pasywów wykazała zobowiązania w kwocie [...], w tym z tytułu kredytów i pożyczek –[...] zł.

W bilansie sporządzonym na dzień 31 sierpnia 2019 r. Strona wykazała aktywa obrotowe, w tym należności krótkoterminowe ([...] zł) i inwestycje krótkoterminowe, w tym środki pieniężne i aktywa pieniężne ([...] zł). Zobowiązania krótkoterminowe stanowiły kwotę [...] zł.

Sąd I instancji stwierdził, że z dokumentów nie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Wykazywanie przy dużych obrotach równocześnie wysokich kosztów uzyskania przychodów, nie przesądza że spółka nie dysponuje środkami finansowymi.

Kwota do zwrotu której Skarżąca została zobowiązana na podstawie zaskarżonej decyzji wynosi 821.300 zł. Jest to niewątpliwie znaczna kwota, której uiszczenie stanowi znaczne obciążenie w finansach wnioskującej Spółki. Jednak w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". W ocenie sądu istotne zatem jest to, że Skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtowały się na poziomie znacznie przekraczającym ww. kwotę.

W rozpoznawanej sprawie z dokumentów przedstawionych przez Skarżącą w żaden sposób nie wynika również, żeby sytuacja finansowa spółki była na tyle trudna, żeby konieczne było ogłoszenie upadłości. Samo gołosłowne twierdzenie, że wykonanie decyzji może doprowadzić do ogłoszenia upadłości spółki, nie jest wystarczające dla przyjęcia, że wystąpiły określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej p.p.s.a.). Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, iż na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Egzekwowane roszczenie ma charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki jego są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi.

Zażalenie na postanowienie złożyła [A.] Sp. z o.o. w Z. G. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na jego błędnej wykładni, zgodnie z którą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlega uwzględnieniu jako zasadny jedynie wówczas, gdy strona udowodni, że w konsekwencji wykonanie decyzji administracyjnej poniesie znaczną szkodę lub spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki, gdy tymczasem prawidłowa interpretacja ww. Przepisu prowadzi do wniosku, że na stronie spoczywa ciężar wykazania jedynie niebezpieczeństwa ryzyka poniesienia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa ryzyka spowodowania przez zaskarżoną decyzję trudnych do odwrócenia skutków, które to uchybienie doprowadziło sąd do błędnego przekonania, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.

Na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. skarżąca Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto wniosła o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów wywołanych postępowaniem zażaleniowym, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej załączone dokumenty pokazują, że skala działalności skarżącej jest niewielka biorąc pod uwagę wysokość zobowiązania nałożonego na nią przez organ. Sąd I instancji w oparciu o prawidłowo poczynione ustalenia bezzasadnie przyjął, że w sprawie nie zaktualizowały się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka nie dysponuje środkami wystarczającymi na pokrycie nałożonego na nią zobowiązania, a biorąc pod uwagę jego wysokość w stosunku do osiąganych przez Spółkę przychodów (a tym bardziej dochodów), sytuacja spółki będzie w istocie na tyle trudna, że nieuchronnie będzie ona zmuszona do ogłoszenia jej upadłości. Skarżąca podniosła, że wykazała, na jakim poziomie kształtują się jej przychody, dochody, jakie są jej zobowiązania krótko i długoterminowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Z konstrukcji w/w przepisu wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Winien on zatem w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak by przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek i zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 227-228, uw. 11).

Argumentacja wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności, a sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności przedstawione we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zidywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy (postanowienie NSA z: 27.3.2014 r. II OZ 296/14; 26. 3.2014 r. II OZ 285/14, aprobowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 397, nb 1; postanowienie NSA z: 7.2.2014 r. I OZ 66/14; 7.2.2014 r., I OZ 65/14; 19.12.2013 r., II OZ 1189/13; cbosa). W interesie strony leży możliwie najbardziej wyczerpujące wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co dopiero otwiera sądowi drogę do uzupełnienia informacji udzielonych przez wnioskodawcę o analizę akt sprawy (postanowienie NSA z: 10.2.2014 r. I FSK 76/14; 15.1.2014 r. II FSK 2165/14, aprobowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę – op. cit., s. 400, nb 5).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie wskazał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazał Sąd I instancji samo twierdzenie skarżącej, że wykonanie decyzji może doprowadzić do ogłoszenia upadłości Spółki, nie jest wystarczające do przyjęcia, że wystąpiły określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest postępowaniem wpadkowym, tzn. toczy się niezależnie od postępowania głównego. Może być wszczęte przed sądem tylko na wniosek uprawnionego podmiotu, przeto ciężar procesowy został w tym zakresie przerzucony na wnioskodawcę. Sąd nie może wyręczać stron postępowania z obowiązków nałożonych na nie przez ustawodawcę. Nie bez znaczenia jest również fakt, że skarżący jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, od którego można wymagać należytej staranności. Zatem to skarżący w uzasadnieniu wniosku winien odnieść się do konkretnych okoliczności, a sąd ma obowiązek jedynie zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Tych argumentów zabrakło w przedmiotowym wniosku.

Wnioskodawca w treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że "wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla ww. spółki nieodwracalne skutki, w szczególności realnie zagrozi popadnięciem jej w stan upadłości. Powyższa okoliczność potwierdza: bilans sporządzony na dzień 31.08.2019 r.; rachunek zysków i strat za okres 1.01.2019 r.- 31.08.2019 r.; bilans za 2018 r.; rachunek zysków i strat za okres 01.01.2018 r.-31.12.2018 r.; bilans za 2017 r.,; rachunek zysków i strat za okres 1.01.2017 r.-31.12.2017r.; bilans za 2016 r oraz rachunek zysków i strat za okres: 01.01.2016r.-31.12.2016r."

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek nie został uzasadniony w sposób wystarczający. Skarżąca we wniosku wymieniła szereg dokumentów i załączyła je do skargi jednak nie wskazała na wnioski, jakie z nich wyprowadza. Pełnomocnik skarżącej Spółki nie dokonał analizy powyższych dokumentów, nie poczynił żadnych ustaleń. Nie wskazał na wysokość przychodów i dochodów skarżącej za poszczególne lata. Nie odniósł się do faktów, okoliczności wynikających z załączonych do wniosku dokumentów. Jak wskazał w zażaleniu dopiero Sąd I instancji poczynił te ustalenia. Należy jeszcze raz podkreślić, że skarżący winien w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak by przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (postanowienie NSA z: 20.5.2014 r. II GSK 1020/14; 5.4.2013 r. II OZ 231/13; 22.3.2011 r. II GSK 348/11; 26.9.2018 r. I OZ 823/18, cbosa).

Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.