Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 791/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 8,  art. 24-27
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Joanna Skiba Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [..] oznaczonej jako [...] dz. nr [...] stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [..] podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Prezydent W. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] na rzecz spadkobiercy – W. G., po byłej właścicielce – A. D. Organ I instancji swoje rozstrzygnięcie uzasadnił wykorzystaniem spornej nieruchomości zgodnie z celem pod jaki została wywłaszczona.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. G. podnosząc, iż wywłaszczona nieruchomości nie została wykorzystana na cel użyteczności publicznej, na który nastąpiło wywłaszczenie, a nawet gdyby, to stała się ona zbędna temu celowi w wyniku nie zagospodarowania jej zgodnie z przeznaczeniem.

Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy stwierdził, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [..] stycznia 1970 r. nr [...] na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod budowę [...]. Z wnioskiem o zwrot działki w związku z niewykorzystaniem jej na realizację celu wywłaszczenia wystąpił spadkobierca byłej właścicielki – W. G.

Wojewoda [...] wskazał, iż [...] wnioskiem nr [..] z dnia [...] czerwca 1969 r. wystąpiła o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości.

Na podstawie powyższego wniosku Prezydium Rady Narodowej W. wydało w dniu [...] stycznia 1970 r. decyzję orzekającą o odjęciu prawa własności nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej pn. [...] jako działka nr [...] o pow. [...] na imię A. D.

W/g ustaleń organu II instancji przedmiotowa działka stanowi obecnie działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] m2 i grunt o pow. [...] m2 wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] stanowiący ulicę [...] w obrębie [...].

Organ odwoławczy uznał, iż działka będąca pierwotnie własnością A. D. miała faktycznie łączną powierzchnię [...] m2 i była uregulowana w KW pn. [...] dz. nr [...].

Wojewoda nadmienił, że teren [...] w W. obejmuje działki nr [...] z obrębu [...] oraz, że [...] został przekazany inwestorowi z dniem [...] czerwca 1973 r., co oznacza, że planowana inwestycja została wykonana na terenie pod nią wywłaszczonym tj. m.in. działce o aktualnym numerze [...].

W trakcie postępowania nadzorczego, w dniu [...] sierpnia 2008 r. przeprowadzono oględziny, w czasie których stwierdzono, że "Grunt znajduje się w ogrodzeniu [...] i jest wykorzystywany jako [....]. Grunt jest ściśle związany z funkcjonowaniem [...]."

Reasumując organ II instancji stwierdził, że przedmiotowa działka wchodzi w skład większej nieruchomości, na której w [...] lata od wywłaszczenia wykonano cel pod jaki przedmiotową działkę wywłaszczono w 1970 r., oraz aktualnie działka ta nadal jest wykorzystywana zgodnie z celem pod jaki była wywłaszczona. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że przesłanki z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zostały spełnione, a więc decyzja Prezydenta W. jest prawidłowa.

Na marginesie Wojewoda wskazał, iż podnoszone przez skarżącego stwierdzenie, że należało dokonać wyłączenia Prezydenta W. od prowadzenia nie znajdują uzasadnienia, gdyż działka nr [...] jest własnością Skarbu Państwa. Zgodnie zaś z art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w takiej sytuacji organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest Prezydent W.

Ponadto organ zauważył, iż w decyzji organu I instancji jest pomyłka pisarska polegająca na tym, że użyto określenia [...] dz. nr [...]" zamiast [...] dz. nr [...]" stanowiący błąd w ocenie organu odwoławczego niemający jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. G. zarzucając jej naruszenie

- art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

- art. 68 w zw. z art. 9 kpa poprzez nieodczytanie protokołu oględzin nieruchomości oraz niepoinformowanie osób biorących udział w oględzinach o możliwości zgłoszenia uwag do protokołu;

- art. 10 kpa i art. 7 kpa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wywłaszczenia dokonano na cel, który nie mieści się w definicji celu publicznego, na wywłaszczonej nieruchomości rosną w chwili obecnej krzaki i drzewa. W ocenie skarżącego nie można więc uznać, że wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia tj. pod budowę [...]. Nieruchomość powyższa nie służy na [...], gdyż jej wygląd przeczy sposobowi jej wykorzystania jako terenów zielonych mających służyć wypoczynkowi i rekreacji. Na nieruchomości tej nie urządzono żadnych alejek ani terenów rekreacyjnych. Skarżący zaznaczył, że we wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jak również w odwołaniu oraz w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. podnosił, iż w niniejszej sprawie istotne jest ustalenie nie tylko czyją własność stanowi wywłaszczona nieruchomość, ale także w czyim władaniu pozostaje.

Skarżący podniósł ponadto, że organ administracji publicznej w trakcie postępowania jak i przy podjęciu decyzji obowiązany jest badać swą właściwość.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę uznać należy za zasadną.

Istota sprawy niniejszej sprowadzała się do kontroli procesowej, jaką stanowiło zagadnienie wyłączenia organu – Prezydenta W. od załatwienia sprawy dotyczącej rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Sąd na wstępie zauważa, iż podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego są uregulowane na gruncie art. 7 i 8 kpa zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględnienia z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W obowiązującym stanie prawnym zakres swobody działania organu administracji publicznej pozostaje ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego. Jednym ze środków, który sprzyja realizacji tych zasad jest instytucja wyłączenia, która ma na celu eliminowanie wszelkich przyczyn skutkujących pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu sprawy. Instytucja wyłączenia, w tym także instytucja wyłączenia pracownika organu lub organu na podstawie art. 24-27 kpa jest realizowana w trybie określonym przez właściwe przepisy, co oznacza, że zgłoszenie tego rodzaju wniosku rodzi za sobą konieczność rozpoznania go według właściwej i stosownej procedury. Nie można pozostawić tego rodzaju wniosku bez rozpoznania z powodu sformułowania go w sposób nieodpowiadający konstrukcji dla niego przewidzianej i regulowanej przepisami prawa procesowego. Zgłoszenie wniosku o wyłączenie, nawet przy braku podstaw do jego uwzględnienia rodzi obowiązek po stronie właściwych organów administracji do jego rozpoznania. Brak rozpoznania wniosku strony, w tym także brak odniesienia do formułowanych zarzutów na etapie postępowania odwoławczego stanowi w ocenie Sądu wadę ocenianego postępowania.

W sprawie niniejszej wniosek o wyłączenie Prezydenta W. został zawarty we wniosku z dnia [...] września 2007 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a następnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w piśmie z dnia [...] lutego

2010 r.

Mimo tego organy orzekające nie rozpoznały tej kwestii, zaś odniesienie się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniosku o wyłączenie Prezydenta W. jest zdaniem Sądu niewystarczające, gdyż organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych w tej kwestii przez skarżącego, poprzestając na stwierdzeniu, iż Prezydent W. jest organem właściwym do rozpoznania sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na to, iż stanowi ona własność Skarbu Państwa.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu wydanie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy administracyjnej, gdy nie została w pełni wyjaśniona kwestia zasadności wniosku o wyłączenie stanowi naruszenie art. 7 i 8 kpa.

Z tych też względów Sąd odstąpił od merytorycznego badania prawidłowości zaskarżonej decyzji uznając, iż w pierwszej kolejności musi zostać rozpoznany wniosek o wyłączenie organu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.