Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 328/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T.Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 124 ust. 1a w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DZ.U. z 2020 r. poz. 256), dalej - u.g.n., zezwolił E. Sp. z o.o. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 2,85 ha, stanowiącej własność T.Z. w celu przebudowy napowietrznej linii elektronenergetycznej 110kV relacji [...] w zakresie zgodnym z decyzją Starosty z dnia [...] października 2020 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2020 r. pełnomocnik E. Sp. z o. o., na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., wystąpił do Starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...] oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 2,85 ha, poprzez zezwolenie na przebudowę przebiegającej przez przedmiotową działkę napowietrznej linii elektronenergetycznej 110kV relacji [...] w pasie gruntu po 3,5 m od skrajnych przewodów linii i łącznej powierzchni 442,73 m2, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 110kV po jej wybudowaniu w obszarze 3,5 m od rzutu poziomego skrajnych przewodów linii oraz o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłocznej zajęcie w.w. nieruchomości i nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Starosta ograniczył sposób korzystania z w.w. nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 2,85 ha stanowiącej własność T.Z., poprzez zezwolenie na przebudowę przebiegającej przez przedmiotową działkę napowietrznej linii elektronenergetycznej 110 kV realacji [...] w pasie gruntu po 3,5 m od skrajnych przewodów linii i łącznej powierzchni 442, 73 m2, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 110kV po jej wybudowaniu w obszarze 3,5 m od rzutu poziomego skrajnych przewodów linii.

Dalej organ wskazał, że E. Sp. z o.o. na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (DZ.U. z 2020 r. poz. 833) zobowiązane jest do zapewnienia bezpieczeństwa funkcjonowania systemu elektroenergetycznego poprzez utrzymywanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny. We wniosku inwestor wskazał, że obserwowane w ostatnich latach stale rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną powoduje konieczność rozwoju i unowocześnienia istniejącej na danym obszarze sieci energetycznej, która w chwili obecnej nie pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb mieszkańców. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu u.g.n. Wydanie przedmiotowej decyzji pozwoli inwestorowi korzystać z prawa wstępu na nieruchomość w celu założenia i przeprowadzenia urządzeń przesyłowych oraz prawa dostępu do nich po wybudowaniu. Bez wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości etap realizacji inwestycji nie może zostać wykonany.

Od powyższej decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2020 r. [...] T.Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie. Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucił naruszenie: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 90 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak należytej oceny materiału dowodowego oraz zaniechanie zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy możliwość funkcjonowania w obrocie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest obligatoryjnie związana z wydaniem ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, która to decyzja została zaskarżona w drodze odwołania wniesionego pismem z [...] listopada 2020 r.; 2; art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, 3; art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz dowolną jego ocenę z pominięciem faktu, iż w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających niezwłoczność działania i zagrożenia interesu społecznego; 4; art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie decyzji. Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i na zasadzie art. 136 § 1 k.p.a. przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie przez organ odwoławczy, bądź zlecenie przeprowadzenie tego postępowania organowi I instancji, 2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnika wg norm prawem przepisanych.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. stanowiący podstawę prawno-materialną rozstrzygnięcia sprawy wskazuje, iż w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne -zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o ograniczeniu korzystania z tejże nieruchomości. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Art. 6 pkt 2 u.g.n. określa, iż celami publicznymi są m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektryczne], a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Zatem decyzja w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wydawana w oparciu o przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. jest nieodzownie związana z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie decyzją Wojewody z [...] stycznia 2021 r. znak: [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty z [...] października 2020 r. znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej nr ewidencyjnym działki [...] o pow. 2,85 m2 stanowiącej własność T.Z. Wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. następuje w przypadku, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo - ważny interes strony. W decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ orzekający zobowiązany jest wykazać, jaka jest przyczyna wydania zezwolenia i jakie miałoby skutki zaniechanie wydania tego zezwolenia, skoro zezwolenie to stanowi podstawę do pozbawienia właściciela i użytkownika wieczystego posiadania nieruchomości i można je wydać tylko ze względu na niezwłoczność rozpoczęcia realizacji inwestycji celu publicznego. Wojewoda wskazał, że realizowane przez inwestora przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego, ma ono na celu zwiększenie pewności i jakości zasilania w energię elektryczną oraz umożliwienie ciągłości dostawy energii elektrycznej dla mieszkańców okolicznych gmin. Wydanie zaskarżonej decyzji pozwoli inwestorowi korzystać z prawa wstępu na nieruchomość w celu założenia i przeprowadzenia urządzeń przesyłowych, co samo z siebie świadczy o ważnym interesie gospodarczym i społecznym, umożliwiającym wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Wobec powyższego zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji powołanych wyżej przepisów u.g.n. Odnosząc się natomiast do zarzutów przedstawionych w odwołaniu organ podzielił stanowisko organu I instancji uznał, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącego podyktowane jest ważnym interesem gospodarczym oraz wyjątkowo ważnym interesem strony. Realizowane przez inwestora przedsięwzięcie jest bez wątpienia inwestycją celu publicznego. Bezspornym pozostaje również, że przerwy w dostawie energii elektrycznej dla choćby części odbiorców (gospodarstwa domowe, rolnicze, | instytucje użyteczności publicznej, szpitale, przedsiębiorcy) mogą skutkować ! wystąpieniem szkody zarówno o charakterze materialnym jak i niematerialnym. W orzecznictwie uznawany jest pogląd, że realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej poprawiającej bezpieczeństwo energetyczne, niezbędnej dla rozwoju ekonomicznego regionu, o charakterze ogólnospołecznym i zapewniającej stały dopływ energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze samo z siebie świadczy o ważnym interesie gospodarczym i interesie społecznym. Inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Z tego względu zachowany jest wymóg proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji (por. wyrok NSA z 12.10.2016 r. sygn. akt I OSK 3417/15). Przedstawione stanowisko prezentowane jest jednolicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi przy tym wątpliwości, że wiedza powszechna co do stanu technicznego szeregu urządzeń elektroenergetycznych w kraju, a także wiedza powszechna co do zakresu zapotrzebowania na energię elektryczną w każdej dziedzinie naszego życia w pełni uprawnia do stwierdzenia, że inwestycja mająca na celu poprawienie tego stanu rzeczy wypełnia przesłankę interesu społecznego oraz stanowi o ważnym interesie gospodarczym {por. wyrok NSA z 20.09.2019 r. sygn. akt I OSK 2713/17). Organ wyjaśnił, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Przy czym dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. znaczenie ma tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nie zaś jej ostateczność, wykonalność, czy prawidłowość (por. wyrok NSA z 22.08.2019 r. sygn. akt I OSK 2533/17). Za bezskuteczne Organ odwoławczy uznał także argumenty skarżącego dotyczące nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem jest ono konsekwencją wydania takiej decyzji. Art. 124 ust. 1a zdanie drugie u.g.n. stanowi, że decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 124 ust. 1a zdanie pierwsze u.g.n., przesądza o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, zaś wydanie decyzji o zezwoleniu pociąga za sobą skutek przewidziany w zdaniu drugim tego ustępu, to jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (por. wyrok NSA z 08.03.2017 r. sygn. akt I OSK 1354/15).

Od powyższej decyzji Wojewody T.Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 90 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak należytej oceny materiału dowodowego oraz zaniechanie zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy możliwość funkcjonowania w obrocie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest obligatoryjnie związana z wydaniem ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, która to decyzja została zaskarżona w drodze odwołania z [...] listopada 2020 r.;

2. art. 9 i 11 kpc poprzez nieuwzględnienie czy też nieuwzględnienie w dostatecznym stopniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości,

3. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz dowolną jego ocenę z pominięciem faktu, iż w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających niezwłoczność działania i zagrożenia interesu społecznego;

4. art. 124 ust. 1 a u.g.n. poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie decyzji.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 180 z późn. zm.). Przepis ten zezwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID - 19, na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

O skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie powołanego wyżej przepisu oraz o terminie posiedzenia niejawnego strony zostały zawiadomione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwana dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] października 2020 r. r. zezwalającą inwestorowi – E. Sp. z o.o. - na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 2,85 ha, stanowiącej własność T.Z., w celu realizacji celu publicznego polegającego na przebudowie napowietrznej linii elektronenergetycznej 110kV.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji stanowi art. 124 ust. 1a u.g.n., zgodnie z którym w przypadkach określonych w art. 108 kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast w myśl art. 108 kpa, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia (§ 1). Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2).

Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zależna od decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Warunkiem wydania decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. jest bowiem uprzednie wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., stosownie do którego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, tak jak w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, że z przepisów art. 124 u.g.n., a w szczególności z ust. 1a, nie wynika aby w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, organ ponownie badał przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W konsekwencji, zasadność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości może być badana jedynie w skardze na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Natomiast podważanie na etapie udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyników wcześniejszych koniecznych etapów procesu inwestycyjnego, z których każdy podlegał możliwości poddania kontroli zgodności z prawem, jest bezskuteczne (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 września 2016 r., I OSK 1853/15). Wobec powyższego zarzuty skargi odnoszące się do braku w sprawie ustaleń zmierzających do wykazania, że obecny stan przewodów i urządzeń do dystrybucji energii elektrycznej nie pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb mieszkańców oraz że przebudowa sieci elektroenergetycznej jest uzasadniona, nie mogły odnieść skutku w niniejszymi postępowaniu.

Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n., ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Celem tego unormowania jest umożliwienie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu w sytuacji, kiedy pierwotna decyzja o ograniczeniu nie może być wykonywana. Zgodnie bowiem z treścią art. 9 u.g.n. w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art.124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Dlatego też decyzja o niezwłocznym zajęciu umożliwia rozpoczęcia realizacji inwestycji w sytuacji, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 października 2017 r., II SA/Gd 233/17). Subsydiarny charakter decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu prawa do nieruchomości. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o ograniczeniu, oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu (por. wyroki NSA: z dnia 8 marca 2017 r., sygn. I OSK 2418/16 i z dnia 16 marca 2016 r., sygn. I OSK 1990/15, wyroki WSA w Rzeszowie: z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. II SA/Rz 349/17 i z dnia 7 września 2017 r., sygn. II SA/Rz 533/17). Ponadto, bezspornie zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może nastąpić wyłącznie w takim zakresie, w jakim uprzednio ograniczono sposób korzystania z tejże nieruchomości.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organy obu instancji prawidłowo uznały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. Przede wszystkim bowiem decyzja Starosty z dnia [...] października 2020 r., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...], została wydana w następstwie decyzji tego organu z dnia [...] października 2020 r. o ograniczeniu korzystania z przedmiotowej nieruchomości z uwagi na przebudowę przebiegającej przez przedmiotową działkę napowietrznej linii elektronenergetycznej 110 kV relacji [...] w pasie gruntu po 3,5 m od skrajnych przewodów linii i łącznej powierzchni 442, 73 m2, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 110kV po jej wybudowaniu w obszarze 3,5 m od rzutu poziomego skrajnych przewodów linii. Jak wyżej wspomniano, wbrew zarzutom skargi, dla wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a zezwalającej na niezwłoczne zajecie nieruchomości nie jest wymagane, aby poprzedzająca ją decyzja ograniczająca prawo do korzystania z nieruchomości wydana na podstawie art. 124 ust. 1 posiadała walor ostateczności oraz prawomocności ( por. wyrok NSA sygn. akt II OSK 709/17, wyrok WSA w Poznaniu IVSA/Po 961/19), warunkiem wydania takiej decyzji jest natomiast funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Powyższe wiąże się z charakterem oraz funkcją decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości która, jak wyżej wspomniano, ma umożliwić niezwłoczną realizację inwestycji celu publicznego. Bezspornie zatem w badanej sprawie został spełniony podstawowy warunek decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n., gdyż w obrocie prawnym pozostaje decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości. W tej sytuacji ocenić należało, czy organy prawidłowo ustaliły, że wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione jest okolicznościami wskazanymi w art. 108 k.p.a. bądź ważnym interesem gospodarczym.

W świetle art. 108 kpa i art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydaje się, jeżeli zachodzi konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony lub występuje ważny interes gospodarczy. Przy czym wskazać należy, że przesłanka zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia, a zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. W tym kontekście wyjaśnić należy, że powodem wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości skarżącego, oraz w konsekwencji również decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości, jest inwestycja celu publicznego polegająca na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej. Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Inwestycja polegająca na przebudowie linii elektroenergetycznej ma więc status inwestycji celu publicznego. Ma ona na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości lokalnej i ponadlokalnej oraz stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Jest to inwestycja liniowa, przebiegająca przez szereg nieruchomości na terenie gminy zaopatrująca zarówno odbiorców indywidualnych, jak i publicznych w energię elektryczną, poprawiając jakość jej dystrybucji, zwiększając jej zasięg, a jej realizacja jest uzasadniona ze względu na interes społeczny oraz gospodarczy. Inwestycja tego rodzaju ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., I OSK 2418/16). W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z całkiem nowym przedsięwzięciem w sensie lokalizacyjnym, ale z inwestycją polegającą na przebudowie istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej i urządzeń co służyć ma jej unowocześnieniu w celu zwiększenia bezpieczeństwa i pewności dostaw energii. Rozwijanie i modernizacja sieci zaopatrującej w energię leży w interesie społecznym i narodowym, albowiem minimalizuje ryzyko awarii oraz niweluje ewentualne straty ekonomiczne państwa w takim przypadku. Charakter tak sformułowanych celów świadczy o tym, że ich realizacja jest niezbędna dla ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz służyć będzie ważnemu interesowi gospodarczemu i interesowi społecznemu (potrzebom społeczeństwa związanym z niezakłóconymi dostawami energii elektrycznej), a także zabezpieczeniu gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami. W tej sytuacji, wobec braku zgody właściciela na zajęcie danej nieruchomości zrozumiały jest rygor natychmiastowej wykonalności nadawany decyzjom zezwalającym na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Nie ulega bowiem wątpliwości, że każda inwestycja celu publicznego przedkłada interes wspólnoty (społeczny, publiczny) nad interes prywatny jednostki. Co do zasady więc, inwestycja celu publicznego będzie oddziaływała na prawo własności osób trzecich - bez względu na to, czy zostanie zawarte dobrowolne porozumienie, czy też dojdzie do przymusowego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze władczego aktu organu administracyjnego.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie działki nr [...] zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach k.p.a. Stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia, w tym dokumentację związaną z wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. W konsekwencji trafnie przyjęto, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie ar. 124 ust. 1a u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, nie można także zarzucić organom naruszenia art. 9 oraz art. 11 k.p.a., jak wynika bowiem z akt sprawy, organy nie naruszyły zasady informowania strony o istotnych okolicznościach sprawy oraz wyjaśniania przesłanek, którymi kierowały się podejmując rozstrzygnięcie. Wobec czego należało uznać, że wskazane przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.