Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 475/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel – spr. Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 13 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego obejmującej lukarnę oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej organem odwoławczym lub w skrócie DWINB) decyzją nr [...] z dnia 13 maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (zwanego dalej organem I instancji lub w skrócie PINB) nr [...] z dnia 17 lutego 2014 r. nakazującą M. L. (zwanego dalej skarżącym) rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. Z. [...] we W. (dz. nr [...], AM-13, obręb [...]), obejmującej lukarnę (nadbudówkę) wybudowaną od strony elewacji tylnej w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy Z. [...] we W. - wykonanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż PINB na podstawie pisemnego zawiadomienia zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Z. [...] we W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych w obrębie lokalu mieszkalnego nr 4 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. Z. [...] we W., po czym jego pracownicy przeprowadzili w dniu 12 marca 2012 r. dowód z oględzin. Na podstawie tych czynności dowodowych ustalono, że przy ul. Z. [...] we W. znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny w zabudowie szeregowej z garażem podziemnym. Przedmiotowy budynek jest obiektem budowlanym czterokondygnacyjnym (czwarta kondygnacja w formie poddasza użytkowego). Dach nad budynkiem jest stromy dwuspadowy konstrukcji drewnianej pokryty dachówką ceramiczną. W obrębie lokalu nr 4 będącego mieszkaniem dwupoziomowym usytuowanym na poddaszu przedmiotowego obiektu wykonano roboty budowlane polegające na rozbudowie (nadbudowie) budynku poprzez wykonanie lukarny nad jednym z pomieszczeń rzeczonego lokalu mieszkalnego, co spowodowało uzyskanie pełnej wysokości użytkowej na większości powierzchni przedmiotowego pomieszczenia. Rozbudowę obiektu wykonano nad istniejącym stropem pomieszczenia rzeczonego lokalu mieszkalnego poprzez podwyższenie ściany zewnętrznej budynku i opierając na niej krokwie lukarny. W miejsce rozebranego fragmentu dachu stromego wykonano lukarnę z dachem płaskim. Powyższe roboty budowlane poprzez ingerencję w konstrukcję dachu spowodowały zwiększenie wysokości pomieszczenia usytuowanego na poddaszu oraz jego kubatury (obecnie nadbudowane pomieszczenie pełni funkcję pokoju). Wysokość rozbudowanej części pomieszczenia wynosi - 2,38 m, natomiast szerokość wynosi 3,6 m. W obrębie wybudowanej lukarny wykonano dwa otwory, w których zamontowano stolarkę okienną o wymiarach 1 x 1,2 m w świetle. Nowopowstałe ściany i konstrukcję połaci pokryto od wewnątrz płytami gipsowo-kartonowymi, natomiast z zewnątrz płytami OSB, ze wzmocnieniami wykonanymi ze słupów i belek stalowych. Powyższe ściany ocieplono (wypełnienie konstrukcji) wełną mineralną a od strony zewnętrznej płytami ze styropianu, na które nałożono tynk zewnętrzny na siatce. Drewniane elementy konstrukcyjne dachu powiązane z istniejącą więźbą wykończono podwójną płytą gipsowo-kartonową ogniochronną na konstrukcji stalowej z wypełnieniem. W obrębie wykonanych robót widoczne były odspojenia na łączniku. Odwodnienie dachu odbywa się za pomocą rynien i rur spustowych wykonanych w obrębie poddasza do istniejącego systemu kanalizacji deszczowej. Opisywane roboty budowlane zostały zakończone.

Skarżący obecny w trakcie przeprowadzania czynności dowodowych oświadczył do protokołu z oględzin pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, iż jest właścicielem przedmiotowego lokalu od sierpnia 2011 r. Z chwilą wprowadzenia się do lokalu zastał stan faktyczny istniejący obecnie - miał świadomość o zakresie wykonanych robót budowlanych. W toku przeprowadzania oględzin skarżący nie przedłożył pozwolenia na budowę oraz innych dokumentów świadczących o legalności wykonania opisywanych robót budowlanych.

W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia 18 maja 2006 r. i nr [...] z dnia 10 kwietnia 2008 r., zaś decyzją PINB nr [...] z dnia 27 lipca 2009 r. uzyskał pozwolenie na użytkowanie.

Organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia 20 marca 2012 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na wykonaniu nadbudowy części obiektu budowlanego usytuowanego przy ulicy Z. [...] we W. (dz. nr [...], [...], obręb [...]), obejmującej lukarnę wybudowaną od strony elewacji tylnej w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy Z. [...] we W. oraz nałożył na współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości tworzących Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia opracowań i dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Następnie w toku postępowania, w związku z pisemnym wnioskiem skarżącego z dnia 27 czerwca 2012 r., zmienił swoje postanowienie nr [...] z dnia 20 marca 2012 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku i przedłużył go do dnia 31 października 2012 r. W dalszej kolejności organ I instancji kilkakrotnie odmawiał uchylenia bądź zmiany tego postanowienia, by w końcu postanowieniem nr [...] z dnia 19 listopada 2012 r. zmienić te postanowienie w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczyć nowy termin na dzień 31 stycznia 2013 r.

W dniu 4 lutego 2013 r. do siedziby organu nadzoru budowlanego wpłynęło pismo skarżącego, w którym po raz kolejny wystąpiono o zmianę postanowienia organu I instancji nr [...] z dnia 20 marca 2012 r. w zakresie terminu do przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - do dnia 28 lutego 2013 r.

Postanowieniem nr [...] z dnia 6 lutego 2013 r. PINB odmówił zmiany swojego postanowienia nr [...] z dnia 20 marca 2012 r. w zakresie terminu przedłożenia dokumentów określonych w sentencji wyżej wymienionego postanowienia.

Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 22 lutego 2013 r. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" nieruchomości przy ulicy Z. [...] we W. (dalej jako wspólnota mieszkaniowa) rozbiórkę samowolnie nadbudowanej części obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. Z. [...] we W. (dz. nr [...], [...], obręb [...]), obejmującej lukarnę (nadbudówkę) wybudowaną od strony elewacji tylnej w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy Z. [...] we W. - wykonanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

W wyniku złożonych odwołań przez wspólnotę mieszkaniową i przez skarżącego DWINB decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. uchylił skarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w sytuacji, gdy lukarna powstała w wyniku samowolnie wykonanych robót budowlanych i służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu to nie stanowi ona nieruchomości wspólnej, a tym samym adresatem nakazu wynikającego z zaskarżonego rozstrzygnięcia nie może być wspólnota mieszkaniowa rzeczonej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 501/13 oddalił skargę skarżącego na powyższą decyzję DWINB z dnia 24 kwietnia 2013 r.

Ponownie rozpatrując sprawę PINB postanowieniem nr [...] z dnia 15 maja 2013 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, polegających na rozbudowie obiektu budowlanego poprzez wykonanie lukarny od strony elewacji tylnej nad jednym z pomieszczeń lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Z. [...] we W. oraz nałożył na skarżącego jako właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. Z. [...] we W. obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania przedmiotowego postanowienia opracowań i dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 - określanej dalej jako ustawa Prawo budowlane lub w skrócie u.p.b.).

Następnie w toku prowadzonego postępowania w dniu 14 sierpnia 2013 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego, do którego załączono jego oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenie Prezydenta W. nr [...] z dnia 28 września 2012 r. stwierdzające, że budowla, polegająca na wykonaniu lukarny nad jednym z pomieszczeń mieszkania nr 4 w budynku przy ul. Z. [...], jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ulicy G. i M. w obrębie [...] we W. (uchwała nr [...] RMW z dnia 19 października 2000 r.). Ponadto w dalszej części pisma rzeczonego pisma pełnomocnik skarżącego wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego 4 egzemplarzy projektu budowlanego złożonych w organie pierwszej instancji w dniu 29 października 2013 r., jako wykonanie przez skarżącego obowiązku nałożonego postanowieniem PINB z dnia 15 maja 2013 r.

Organ I instancji dokonując analizy przedłożonych przez skarżącego dokumentów stwierdził, iż obowiązek wynikający z postanowienia tegoż organu z dnia 15 maja 2013 r., wydanego w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, nie został przez skarżącego wykonany i wobec czego pismem z dnia 13 stycznia 2014 r. poinformował go, iż przedłożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie odpowiada zakresowi zrealizowanej inwestycji będącej przedmiotem postępowania legalizacyjnego.

W związku zatem z nieprzedłożeniem przez skarżącego wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie nakazano mu decyzją nr [...] z dnia 17 lutego 2014 r. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. Z. [...] we W. (dz. nr [...], AM- 13, obręb [...]), obejmującej lukarnę (nadbudówkę) wybudowaną od strony elewacji tylnej w obrębie lokalu mieszkalnego nr 4 usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Z. [...] we W. - wykonanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie bezspornym było, że A. Sp. z o. o. we W. wykonała w 2011 r. w części obiektu budowlanego zlokalizowanego przy ul. Z. [...] we W. (dz. nr [...], AM-13, obręb [...]), roboty budowlane polegające na budowie lukarny (nadbudówki) od strony elewacji tylnej w obrębie lokalu mieszkalnego nr 4 usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy Z. [...] we W. - bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Analizując opisany zakres robót budowlanych DWINB wyjaśnił, iż rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego stanowi budowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (przez budowę zgodnie z definicją legalną należy bowiem rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego) i wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę udzielonego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornym jest również, że decyzji takiej inwestor nie posiadał, okoliczność ta nie była kwestionowana przez żadną ze stron w toku prowadzonego postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego budowa lukarny (nadbudówki) poprzez wykonanie w miejsce fragmentu dachu stromego dwuspadowego krytego dachówką ceramiczną lukarny posiadającej dach płaski kryty papą (zlikwidowano skosy w celu zwiększenia wysokości powierzchni użytkowej pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego nr 4 usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Z. [...] we W.) wypełnia znamiona rozbudowy, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, rozumianej jako powiększenie obiektu, a tym samym podlega regulacji art. 48 ust. 1 u.p.b. przewidzianej dla obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, iż budowa lukarny nad pomieszczeniami lokalu mieszkalnego nr 4 w budynku mieszkalnym przy ul. Z. [...] we W. oznacza zwiększenie kubatury istniejącego obiektu budowlanego, a więc jednego z charakterystycznych parametrów obiektu, co wyklucza stosowanie przepisów dotyczących robót budowlanych polegających na przebudowie sankcjonowanych przez art. 50-51 u.p.b. W myśl bowiem art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, pojęcie "przebudowy" obejmuje takie roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego z wyjątkiem parametrów charakterystycznych, jak kubatura czy powierzchnia zabudowy.

Wskazując na wyjątek, od wyrażonej w art. 48 ust. 1 u.p.b. zasady nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, polegający na możliwości zalegalizowania robót budowlanych w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ odwoławczy zwrócił uwagę na wymóg legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo to jest dokumentowane poprzez złożenie przez inwestora stosownego oświadczenia, zarówno w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 u.p.b., jak również w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 48-49 u.p.b.

W przekonaniu organu odwoławczego brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co do części nieruchomości, na której będą realizowane roboty, uniemożliwia inwestorowi uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub legalizację samowoli budowlanej w trybie art. 48-49 ustawy Prawo budowlane. Dodano przy tym, że zakres prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jakie powinien posiadać inwestor musi odpowiadać zakresowi zamierzonej lub zrealizowanej inwestycji (w przypadku postępowania legalizacyjnego). Jeżeli zatem sporna inwestycja obejmowała swym zakresem lokal mieszkalny stanowiący własność skarżącego, a ponadto ingerowała w część wspólną (której właścicielem jest wspólnota mieszkaniowa stanowiąca ogół właścicieli wszystkich lokali mieszkalnych), skarżący był zobowiązany udokumentować, oprócz prawa do lokalu, także prawo do części wspólnej. W świetle powyższego przedłożone przez skarżącego w dniu 14 sierpnia 2013 r. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyłącznie w zakresie lokalu mieszkalnego usytuowanego przy ul. Z. [...] we W., nie jest w ocenie DWINB zgodne z wymogami prawa.

Bez znaczenia w ocenie organu odwoławczego jest fakt, iż sporna rozbudowa (nadbudówka) powstała w obrębie lokalu mieszkalnego nr 4 i służy wyłącznie do użytku właścicielowi lokalu w sytuacji, gdy w ramach wykonanej nadbudowy nastąpiła ingerencja w części wspólne obiektu budowlanego, która jest własnością wspólnoty mieszkaniowej. W ramach wykonanej samowoli budowlanej rozebrano między innymi znaczny fragment dachu zmieniając jego geometrię oraz kąt nachylenia (w miejscu dachu stromego krytego dachówką powstał dach płaski kryty papą). W tym miejscu należy wskazać, iż co do zasady inwestor wykonując roboty budowlane związane z rozbudową lub nadbudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego, realizuje takie prace w obrębie swojego lokalu mieszkalnego lub pomieszczeń będących jego własnością, a powstała w wyniku tych robót kubaturowych przestrzeń (dodatkowe pomieszczenia) przynależy do jego lokalu i służy wyłącznie do użytkowania przez inwestora. Nie zmienia to jednak faktu, iż w przypadku, gdy nieruchomość objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę stanowi przedmiot współwłasności, a tylko jeden współwłaściciel ubiega się o pozwolenie na budowę -wnioskodawca (inwestor), w celu wykazania, iż ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi w taki przypadku legitymować się również zgodą wszystkich współwłaścicieli (w szczególności gdy roboty dotyczą części wspólnych).

Podniesiono także, iż złożone przez inwestora oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wiąże organ, jednak tylko wówczas, gdy w sprawie nie ma wątpliwości, że wnioskodawca dysponuje tym prawem na podstawie powyższych tytułów i jest jedynym uprawnionym do dysponowania nieruchomością. Natomiast w przypadku współwłasności należy udokumentować zgodę współwłaścicieli na realizację zamierzenia budowlanego na wspólnej nieruchomości. Wskazano w tym kontekście na utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego (wyrok NSA z dnia 2 października 1986 r., sygn. akt IV SA 400/89, ONSA 1986/2, poz. 56). Zaś w przypadku nieruchomości objętej współwłasnością oświadczenie powyższe powinno zawierać zgodę wszystkich współwłaścicieli (wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 179/05, ONSAiWSA 2006/3/88, wyrok NSA z 17 sierpnia 1998r.,sygn. akt IV SA 585/96, Wspólnota 1998/48/27).

Przywołując treść art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) oraz art. 199 zdanie pierwsze K.c. wskazano, iż w sytuacji gdy inwestycja dotyczy budynku stanowiącego własność więcej niż jednej osoby, zgoda na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane powinna być złożona przez wszystkich współwłaścicieli budynku, aby można było uznać, że inwestor spełnił wymóg z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. (tak też WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 20 września 2012r., sygn. akt II SA/Go 505/12, publ. w internetowej centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl).

Zdaniem organu odwoławczego powyższe znajduje analogiczne zastosowanie w przypadku zatwierdzania projektu budowlanego przez organy nadzoru budowlanego w toku postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, w którym przedłożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest dokumentem obligatoryjnym wynikającym wprost z przepisów. Nie przedłożenie wyżej wymienionego oświadczenia w zakresie odpowiadającym zrealizowanej inwestycji niweczy procedurę legalizacyjną.

Zwrócono przy tym uwagę, iż przyjęcie odmiennego stanowiska prezentowanego przez pełnomocnika skarżącego oznaczałoby, iż osoby zamieszkałe na poddaszu lub ostatniej kondygnacji obiektu budowlanego stanowiącego współwłasność, mogą rozbudowywać lub nadbudowywać obiekt budowlany ingerując w część wspólną (zmieniając kształt i geometrię dachu), bez zgody pozostałych współwłaścicieli - uznając, iż powstałe w wyniku rozbudowy (nadbudowy) pomieszczenia wykonano w obrębie lokalu będącego ich własnością i służą wyłącznie do użytkowania przez inwestora, a więc prawo do lokalu, w obrębie którego wykonano rozbudowę jest wystarczające do ingerencji w część wspólną bez zgody pozostałych współwłaścicieli.

Niezależnie od powyższego wyjaśniono, iż dach stanowi element obiektu budowlanego, który należy zaliczyć do części wspólnych, natomiast współwłaściciele nieruchomości ponoszą wszelkie koszty utrzymania tej części obiektu związane między innymi z bieżącą konserwacją, remontem lub wymianą poszycia dachowego - celem utrzymania tej części obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym. Wobec powyższego wykonywanie jakichkolwiek robót budowlanych w jego obrębie, które wiążą się m.in. z rozbudową obiektu poprzez jego rozbiórkę oraz zmianę geometrii i kształtu - wymaga zgody wspólnoty mieszkaniowej będącej właścicielem obiektu.

Jednocześnie nadmieniono, iż w aktach organu I instancji znajduje się uwierzytelniona kopia uchwały nr 1/2013 z dnia 25 stycznia 2013 r. Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", w której wyżej wymieniona wspólnota nie wyraziła zgody na zalegalizowanie robót budowlanych związanych z samowolną rozbudową części obiektu budowlanego, która jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego.

Podsumowując ten watek wskazano, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie przedłożył wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie, dlatego też w takim stanie rzeczy jedynie przez prawo dopuszczalnym rozstrzygnięciem w sprawie było wydanie przez organ I instancji nakazu rozbiórki powstałej w efekcie rozbudowanej części obiektu budowlanego obejmującego lukarnę (nadbudówkę) wybudowaną od strony elewacji tylnej w obrębie lokalu mieszkalnego nr 4 usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Z. [...] we W..

W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone przez PINB w sposób prawidłowy. Organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a następnie pismem z dnia 13 stycznia 2014 r. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. Organ podjął wszelkie kroki zmierzające do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w zgodzie zasadami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., natomiast zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. sformułowanie uzasadnienia skarżonej decyzji zawiera pełne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. PINB wskazał, jakie przepisy prawa stanowiły podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz wszechstronnie i dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i to w sposób umożliwiający jej załatwienie z poszanowaniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto postępowanie prowadzone było z udziałem skarżącego, który był zawiadamiany o podejmowanych czynnościach dowodowych, a przed wydaniem decyzji umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Poprawność działania organu powiatowego uczyniła tym samym również zadość innym podstawowym zasadom procedury administracyjnej wynikającym z art. 7 k.p.a. (kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a (pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa) i art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania).

W skardze do tut. Sądu skarżący zaskarżył w całości decyzję DWINB z dnia 13 maja 2014 r. i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, a to przepisów art. 4 u.p.b. w zw. z art. 3 pkt 11 u.p.b. oraz art. 48 ust. 4 u.p.b. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 u.p.b., polegające na błędnej interpretacji w/w przepisów i niewłaściwym przyjęciu przez organ, iż przedłożenie przez skarżącego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyłącznie w zakresie lokalu mieszkalnego usytuowanego przy ul. Z. [...] we W., nie spełnia wymogów prawa niezbędnych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, bowiem inwestycja ingeruje w części wspólne nieruchomości, co w ocenie organu wymaga przedłożenia przez skarżącego również prawa do części wspólnej nieruchomości, podczas gdy właściwa wykładnia w/w przepisów wskazuje, że skarżący przedkładając przedmiotowe oświadczenie, złożył zgodne z przepisami prawa oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane związane z rozbudową części obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. Z. [...] we W., obejmującej lukarnę (nadbudówkę) wybudowaną od strony elewacji tylne) w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Z. [...] wystarczające do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej;

2) naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 77 § 1, art. 7 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego, w szczególności do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 138 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy okoliczności wskazanych przez organ II instancji uchylający decyzję i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji, gdy organ II instancji obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozstrzygnięta decyzją pierwszoinstancyjną i ustosunkować się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich podniesionych przez skarżącego żądań i zarzutów.

W uzasadnieniu skargi odnośnie pierwszej grupy zarzutów podniesiono, że w zaskarżonej decyzji DWINB podzielił stanowisko PINB i błędnie przyjął, iż sporna inwestycja obejmowała swym zakresem część wspólną budynku, której właścicielem jest wspólnota mieszkaniowa i wobec tego skarżący obowiązany był wykazać, oprócz prawa do lokalu, także prawo do części wspólnej nieruchomości.

Przytaczając przepisy art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 8 sierpnia 2000r. o własności lokali (t. jedn. Dz.U. Nr 80, poz. 903, dalej w skrócie u.w.l.) wskazano, iż w niniejszej sprawie ma istotne znaczenie to, że lukarna służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu, tj. skarżącego, przez to nie może ona zatem stanowić nieruchomości wspólnej. Samo usytuowanie lukarny w lokalu mieszkalnym nr 4 i jej konstrukcja, powoduje możliwość wyłącznego korzystania z niej przez właściciela lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji nie można uznać lukarny za element nieruchomości wspólnej, a należy ją zakwalifikować jako część składową lokalu mieszkalnego.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego powyższe przesądza o tym, iż wbrew stanowisku organu I i II instancji, skarżący wykonał zobowiązanie nałożone na niego postanowieniem PINB z dnia 15 maja 2013 r. i przedłożył w piśmie z dnia 12 sierpnia 2013 r. wszystkie wymagane dokumenty, w tym prawidłowe, zgodne z wymogami prawa, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zarzucono dalej, iż organ odwoławczy posługując się argumentacją organu I instancji błędnie przyjął, iż bez znaczenia pozostaje fakt, że sporna rozbudowa (nadbudówka) powstała w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] i służy wyłącznie do użytku właścicielowi lokalu, gdyż powyższe ma zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Brak możliwości przyjęcia, iż sporną lukarnę należy zaliczyć do nadbudowy ingerującej w części wspólne obiektu budowlanego przesądza bowiem o braku obowiązku wykazania przez skarżącego prawa do dysponowania częścią wspólną budynku, a w konsekwencji decyduje o braku legalności decyzji nakazującej skarżącemu rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego oraz decyzji organu II instancji utrzymującej tę decyzję w mocy.

Podkreślono także, iż uznanie przez organ administracji, że strona nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością, powoduje, że wydana w trybie art. 48 ust. 4 u.p.b. decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest trwale niewykonalna. W takiej sytuacji osoba nie posiadająca tytułu prawnego nie będzie uprawniona do złożenia wymaganego przez Prawo budowlane wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego. Decyzja taka, jako trwale niewykonalna musiałaby zostać usunięta z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie przez organ, w trybie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., jej nieważności.

Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, iż nie dysponuje on jakimikolwiek narzędziami, za pomocą których mogły "przymusić" wspólnotę mieszkaniową do złożenia stosownego oświadczenia o prawie do dysponowania częścią nieruchomości wspólnej. Wprowadzenie przez ustawodawcę w Prawie budowlanym regulacji umożliwiających zalegalizowanie obiektów budowlanych, wybudowanych w ramach samowoli budowlanej, miało na celu ochronę słusznego interesu strony, poprzez uchronienie jej od represyjnego obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych spełniających warunki określone w ustawie (obiektów zgodnych z prawem a jedynie nie posiadających wymaganego pozwolenia na budowę). Skarżący nie może zatem ponosić negatywnych konsekwencji prawnych niezłożenia przez wspólnotę mieszkaniową takiego oświadczenia. Byłoby to sprzeczne z celem wprowadzenia przez ustawodawcę regulacji umożliwiającej zalegalizowanie samowoli budowlanej i naruszałoby słuszny interes skarżącego.

Odnośnie natomiast zarzutów naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1, art. 7 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. wskazano, że organ odwoławczy ograniczył uzasadnienie zaskarżonej decyzji do przytoczenia treści przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, jak również powielenia argumentacji organu I instancji, dotyczącej ingerencji przez sporą lukarnę w części wspólne obiektu budowlanego. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji zaniechał ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów odwołania jak również do przytoczenia własnych ustaleń, czy też chociażby wskazania, że po przeprowadzeniu analizy dowodów zgromadzonych w sprawie podziela ustalenia organu pierwszej instancji.

Podniesiono także, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji pominął zarzuty skarżącego w przedmiocie braku możliwości przyjęcia przez organ, iż nie posiada on tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością, gdyż takie rozwiązanie prowadziłoby w konsekwencji do absurdalnych rozwiązań i konieczności jednoczesnego przyjęcia, że wydana w trybie art. 48 ust 4 u.p.b. decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest trwale niewykonalna z uwagi na brak legitymacji skarżącego do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego.

Uwadze organu odwoławczego umknął również zarzut skarżącego dokonania przez organ I instancji wykładni przepisów Prawa budowlanego w sprzeczności z celem jaki przyświecał ustawodawcy wprowadzającemu regulację umożliwiającą zalegalizowanie obiektów budowlanych, wybudowanych w ramach samowoli budowlanej.

Nadto skarżący wskazał, iż organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 138 § 2 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy okoliczności wskazanych przez organ II instancji w decyzji z dnia 24 kwietnia 2013 r. uchylającej decyzję i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, a przez to dokonania przez PINB błędnych, sprzecznych ze wskazanymi przez organ II instancji okolicznościami ustaleń co do obowiązku przedłożenia przez skarżącego oprócz oświadczenia o prawie do lokalu mieszkalnego także oświadczenia o prawie do części wspólnej nieruchomości.

Podkreślono przy tym, iż PINB wydając zaskarżoną decyzję poczynił ustalenia pozostające w sprzeczności z ustaleniami organu II instancji błędnie przyjmując, iż sporna lukarna (nadbudówka), wykonana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, stanowi część nieruchomości wspólnej. Tym samym organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie wziął pod uwagę okoliczności faktycznych wskazanych przez organ II instancji w decyzji z dnia 24 kwietnia 2013 r., które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wskazujących na to, iż sporna lukarna nie stanowi części nieruchomości wspólnej. Tym samym organ I instancji pomijając wskazane przez organ II instancji okoliczności faktyczne i dokonując sprzecznych z nimi ustaleń naruszył dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., co stanowiło kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania. Powyższe naruszenie nie stało się jednak przedmiotem rozpoznania przez organ II instancji.

Podsumowując tę grupę zarzutów skarżący podniósł, iż nierozpoznanie i nierozstrzygnięcie przez organ II instancji ponownie sprawy administracyjnej, poprzez nieustosunkowanie się w zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącego, narusza nie tylko podstawowe przepisy postępowania administracyjnego dotyczące zasad rozpoznawania przez organ spraw administracyjnych, ale godzi również w konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, uniemożliwiając dokonanie sądowej kontroli legalności zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty i wywody w niej zawarte pozostają bez wpływu na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Jednocześnie organ odwoławczy postanowieniem nr [...] z dnia 16 lipca 2014 r. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) wstrzymał wykonanie swojej, zaskarżonej w niniejszym postępowaniu, decyzji nr [...] z dnia 13 maja 2014 r.

Na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska, natomiast pełnomocnik wspólnoty mieszkaniowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.p.p.s.a.

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja DWINB z dnia 13 maja 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 17 lutego 2014r. nr [...] nakazującą skarżącemu rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego obejmującej lukarnę (nadbudówkę) wybudowaną od strony elewacji tylnej w obrębie lokalu mieszkalnego należącego do skarżącego.

W badanej sprawie nie budziło wątpliwości, iż budowa tzw. lukarny wypełnia znamiona rozbudowy, o której mowa w art. 3 pkt 6 u.p.b., rozumianej jako powiększenie obiektu, a tym samym podlega regulacji art. 48 u.p.b. przewidzianej dla obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie zaś procedurze legalizacyjnej opartej o przepisy art. 50- 51 u.p.b. W konsekwencji zatem samowolnie dokonana rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zabudowie szeregowej, w sytuacji gdy jest ona zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ulicy G. i M. w obrębie [...] we W. oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, mogła zostać zalegalizowana pod warunkiem przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 u.p.b., w tym oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżący, przy piśmie które wpłynęło do organu I instancji w dniu 16 sierpnia 2013 r., złożył datowane na dzień 12 sierpnia 2013 r. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] w zakresie lokalu nr [...] przy ul. Z. we W. [...].

Organ I instancji, a za nim organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, uznali, iż przedłożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyłącznie w zakresie lokalu mieszkalnego usytuowanego przy ul. Z. [...]/4 nie odpowiada zakresowi zrealizowanej inwestycji będącej przedmiotem postępowania legalizacyjnego, gdyż obejmowała ona również część wspólną, której właścicielem jest wspólnota mieszkaniowa stanowiąca ogół właścicieli wszystkich lokali mieszkalnych.

Z tym stanowiskiem nie zgodził się skarżący twierdząc, iż przedmiotowa lukarna służy wyłącznie do jego użytku, przez to nie może ona stanowić nieruchomości wspólnej, gdyż już samo usytuowanie lukarny w lokalu mieszkalnym nr 4 i jej konstrukcja, powoduje możliwość wyłącznego korzystania z niej przez właściciela lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji nie można uznać lukarny za element nieruchomości wspólnej, a należy ją zakwalifikować jako część składową lokalu mieszkalnego co w opinii pełnomocnika skarżącego przesądza o tym, iż wbrew stanowisku organu I i II instancji, skarżący wykonał zobowiązanie nałożone na niego postanowieniem PINB z dnia 15 maja 2013 r. i przedłożył w piśmie z dnia 12 sierpnia 2013 r. wszystkie wymagane dokumenty, w tym prawidłowe, zgodne z wymogami prawa, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym kontekście skarżący zarzucił ponadto, że PINB ponownie rozpoznając sprawę nie wziął pod uwagę okoliczności faktycznych podniesionych przez organ II instancji w decyzji z dnia 24 kwietnia 2013 r. wskazujących na to, iż sporna lukarna nie stanowi części nieruchomości wspólnej, a tym samym naruszył dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., co stanowiło kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania.

Rozpoczynając rozważania w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów natury procesowej.

Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wykonanie wymogów wynikających z przywołanych przepisów jest konieczne dla prawidłowego ustalenia normy prawnej znajdującej zastosowanie w danej sprawie, a w konsekwencji, ustalenia sytuacji prawnej stron postępowania, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i skonfrontowanie go ze stanem faktycznym opisanym w danej normie w celu ustalenia ich zgodności. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. i z zachowaniem zasady zawartej w art. 11 k.p.a.

Przywołane wyżej zasady, na mocy art. 140 k.p.a., znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie administracyjne jest bowiem postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, że każda sprawa będąca przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przed organem I instancji podlega, na skutek złożenia środka zaskarżenia, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w pełnym zakresie przed organem drugiej instancji. Istotą postępowania odwoławczego jest zatem ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym. Organ odwoławczy ma zatem obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97). Ponadto jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji, to może on skorzystać z przepisu art. 136 k.p.a., dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

W przypadku braku realizacji przez organ odwoławczy wskazanych wyżej obowiązków procesowych dochodzi do wystąpienia naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogą oddziaływać na merytoryczny wynik sprawy.

Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpił taki przypadek, gdyż organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę powtórnie wnikliwie przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał i na jego podstawie wydał rozstrzygnięcie, które szeroko i w sposób przejrzysty uzasadnił. Co prawda w treści swojego uzasadnienia DWINB nie wyartykułował poszczególnych zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, jednakże odniósł się do nich w swoich rozważaniach wyraźnie akcentując swoje stanowisko, będące odpowiedzią na te zarzuty. Zwrócić należy również uwagę, iż organ odwoławczy w sposób dorozumiany ustosunkował się do zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., gdyż podzielając pogląd organu I instancji co do konieczności uzyskania zgody wspólnoty mieszkaniowej na realizację rozbudowy budynku przyjął, iż PINB nie był związany dotychczasowymi ocenami organu odwoławczego odnośnie wykładni przepisów prawa materialnego.

Kontynuując wątek naruszenia art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. dotyczącego nieuwzględnienia przez organ I instancji obowiązku uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy okoliczności wskazanych przez organ II instancji uchylający decyzję i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania to podnieść należy, iż decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego, a tym samym organ I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji. Nie mamy tu bowiem do czynienia z analogią do przepisów art. 153 u.p.p.s.a. gdzie mowa jest o związaniu sądu i organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. W przypadku postępowania administracyjnego organ I instancji nie jest związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami i poglądami organu odwoławczego odnośnie dokonanej wykładni, mających w sprawie zastosowanie, przepisów prawa materialnego, a jedynie jest zobowiązany uwzględnić wskazane okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Niewątpliwie wiążące są również oceny prawne organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania. Z przyczyn powyżej omówionych trudno zatem przypisać PINB naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. skoro niepodzielenie przez organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z dnia 24 kwietnia 2013 r. stanowisko organu I instancji, że wykonana lukarna stanowi część nieruchomości wspólnej zaliczyć należy niewątpliwie zaliczyć jedynie do wykładni prawa materialnego.

Przechodząc w dalszej kolejności do omówienia zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego przez organ odwoławczy, a wcześniej również przez organ I instancji, przypomnieć należy utrwalone stanowisko w judykaturze sądowadministracyjnej, iż zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę (zob. zwłaszcza wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 179/05). Nie ulega żadnej wątpliwości, iż powyższa reguła obowiązuje również w postępowaniu legalizacyjnych prowadzonym w trybie przepisów art. 48 u.p.b.

Zdaniem Sądu organu nadzoru budowalnego prawidłowo przyjęły, iż w stanie faktyczno-prawnym, jaki ukształtował się w badanym postępowaniu administracyjnym, mieliśmy do czynienia z rozbudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zabudowie szeregowej, którą swoim zasięgiem wykroczyła poza obszar przynależny wyłącznie do lokalu mieszkalnego będącego własnością skarżącego. Trzeba bowiem wyraźnie odróżnić prace wykonywane wewnątrz tego lokalu (np. montaż płyt gipsowo- kartonowych, położenie podłogi, instalacje elektryczne), które nie oddziaływają na pomieszczenia wspólne tego budynku, od prac zewnętrznych dotyczących fasady budynku poprzez podwyższenie ściany zewnętrznej (wpierw polegających na montażu konstrukcji stalowej, a następnie jej wypełnieniu wełną mineralną, montażem płyt OSB i ociepleniem płytami ze styropianu wraz z nałożeniem tynku zewnętrznego na siatce) i zmianę geometrii dachu (rozebranie fragmentu dachu stromego pokrytego dachówką ceramiczną, wykonanie lukarny z dachem płaskim), które w sposób bezpośredni odnoszą się do części wspólnych budynku. Zwiększenie wysokości i kubatury pomieszczenia usytuowanego na poddaszu, pozwalające na zmianę jego funkcji użytkowej, miało zatem nie tylko wymiar inwestycji zamykającej się w obszarze przynależnym jedynie do skarżącego, ale wychodziło znacznie dalej, gdyż dotyczyło takich elementów budynku jak ściana i dach, które to mają walor części wspólnych budynku, a tym samym stanowią współwłasność wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych w tym budynku, których z mocy prawa reprezentuje wspólnota mieszkaniowa. W tej sytuacji organy nadzoru zasadnie przyjęły, iż w celu legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej niezbędnym jest zgoda wspólnoty mieszkaniowej na roboty dotyczące części wspólnych budynku, a tym samym, że przedłożone przez skarżącego oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie odpowiada zakresowi zrealizowanej inwestycji.

Z tych też względów, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.