Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1219/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Inga Gołowska Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skarg Przedsiębiorstwa Wielobranżowego K. Sp. z o.o. w K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. Nr [...] i [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 rok I. uchyla zaskarżone decyzje, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł ( dziewięć tysięcy czterysta trzydzieści cztery złote ).


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzjami z dnia 29 marca 2018r. Nr [...] i [...] określił P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 r.

W uzasadnieniu wskazano, że sporne w sprawie było, czy będące w posiadaniu podatnika budynki powinny zostać opodatkowane stawką najwyższą przewidzianą dla budynków lub ich części związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ wskazał na swe ustalenia oparte o Elektroniczny odpis KRS nr [...] z dnia 12.07.2017 r., na podstawie którego stwierdzono, że Przedsiębiorstwo Wielobranżowe K. spółka z o.o. jest przedsiębiorcą oraz potwierdzono siedzibę spółki, odpis elektroniczny księgi wieczystej nr [...] - na podstawie którego przyjęto, że spółka była przez cały rok 2016 i 2017 właścicielem zabudowanej działki nr [...] obr. [...], a którą nabyła aktem notarialnym Rep. A Nr [...] w dniu 31.05.2000 r., korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2016 i 2017, gdzie podatnik wykazał do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow.15376,00 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 3470,00 m2, budynki pozostałe o pow. 2691 m2 oraz budowle o wartości [...] zł wraz z pismem wyjaśniającym podatnika z dnia 6 lipca 2017 r. W stosunku do budynku położonego przy ul. [...] nie zostały wydane decyzje, o których mowa w art. 67 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nie ma więc podstaw do zastosowania stawki przewidzianej dla budynków pozostałych, gdyż stan faktyczny przedmiotowego budynku nie spełnia przesłanek z art. 1a ust. 2a pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem uprawnionym do wydania decyzji, o których mowa powyżej; wyjaśnienia i dokumenty doręczone przez podatnika w postaci: oceny stanu technicznego budynku magazynowego z 2013 roku, wniosek o ustalenie warunków zabudowy i wniosek o zwolnienie z zakazów stanowiących potwierdzenie złego stanu technicznego budynku magazynowego, wszystkie z dnia 4 sierpnia 2017r., w ocenie organu nie mają znaczenia dla przyjętej stawki podatkowej dla budynku. Aby opodatkować budynek w/g stawki przewidzianej dla budynków pozostałych musiałaby być wydana decyzja, o której mowa w art. 67 ust. 1 i art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Tym bardziej dokumenty przedłożone przez podatnika nie uzasadniają całkowitego wyłączenia z opodatkowania piętra budynku magazynowego (brak dokumentów poświadczających rozbiórkę piętra).

Wedle organu I instancji wyjaśnienia podatnika, iż poddasze budynku o powierzchni 2691 m2 jest od 2014 r. w złym stanie technicznym i nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej, nie ma znaczenia, gdyż względy techniczne, na które powołuje się spółka uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej nie uzasadniają w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. zastosowania stawki przewidzianej dla budynków pozostałych lub ich części. Podatek od tej części nieruchomości został zatem obliczony od powierzchni 6161 m2, a nie wskazanej w korekcie deklaracji 2691 m2, co było sporne w sprawie.

Od powyższych decyzji spółka złożyła odwołania zarzucając naruszenie:

- przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, oraz ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne;

- przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 121, 122 i 187,188 poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego.

Wedle odwołującej zarówno dane składające się na zakres przedmiotowy, jak i podmiotowy ewidencji powinny być podstawą wymierzania podatku od nieruchomości; brzmienie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje podstaw do podziału tych danych na te, które są wiążące dla organów podatkowych, i te, które takiego waloru nie mają. Z uwagi na to wiążące dla organu w spornej kwestii powinny być dane z wypisu z Rejestru Gruntów; wydany przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. wskazuje powierzchnię całej działki, jako 15376,00 m2, co pozostaje zgodne z zaskarżoną decyzją, jednakże Wypis z Rejestru Budynków z dnia 4 kwietnia 2018 r., potwierdzający stan z daty jego założenia, czyli istniejący już nawet przed rokiem 2015, potwierdzający stan przeniesiony z mapy ewidencyjnej i pomiarów dokonanych i przyjętych przez ten urząd, wskazuje na to, iż powierzchnia zabudowy budynku to: 3918 m2, nadto zabudowa ta ma tylko jedną kondygnacje, co już stoi w oczywistej sprzeczności z przyjętymi przez organ podatkowy danymi dla wymiaru należnego podatku. Skoro bowiem powierzchnia zabudowy wynosi tylko 3918 m2 i jest jednokondygnacyjna, to na jakiej podstawie organ podatkowy przyjął pow. 6161 m2. Strona złożyła do akt wypis z kartoteki budynków potwierdzający zawyżony metraż przyjęty przez organ podatkowy, jednak organ podatkowy pominął w całości ten istotny dowód. Podatnik w deklaracji za rok 2018 uczynił tak tylko z ostrożności, by nie narazić się na roszczenie odsetkowe ze strony organu podatkowego. W tej więc części dane dla decyzji w zakresie przedmiotowym /pow. budynku/ przyjęte przez organ podatkowy nie zostały udowodnione, a organ podatkowy nie przeprowadził wszystkich koniecznych dowodów w niniejszym postępowaniu, co potwierdza postawiony zarzut naruszenia prawa materialnego jak i procesowego, a powinien był i mógł tak uczynić, zwłaszcza w sytuacji podniesienia tego zarzutu przez stronę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 18 września 2018r., nr [...] i nr [...], na podstawie art. 1 a, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, iż sporne zawyżenie podatnik wywodzi w rzeczywistości z faktu, iż poddasze budynku o powierzchni 2691 m2 jest od 2014 r. w złym stanie technicznym i nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej. Względy techniczne, uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej nie uzasadniają jednak w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. zastosowania stawki przewidzianej dla budynków pozostałych lub ich części. Przepis art. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r. przewidywał możliwość uznania, iż nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest związana z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy nieruchomość ta nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Od stycznia 2016 r. nastąpiło znaczne zawężenie wskazanej normy, w stosunku do funkcjonującego dotychczas wyłączenia, z uwagi na zaistnienie wskazanych w/w. przepisem względów technicznych. Została bowiem wyeliminowana przewidziana w obowiązującym do 1 stycznia 2016 r. art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przesłanka względów technicznych, a więc w obowiązującym od 1 stycznia 2016r. stanie prawnym nie może być ona podstawą do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania stawką właściwą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Aby nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie była opodatkowana według stawki, jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w stosunku do budynku lub jego części powinna być wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego oraz uporządkowanie terenu. Tymczasem zgodnie z dowodem w postaci deklaracji podatkowej oraz wyjaśnieniami podatnika, łączna powierzchnia użytkowa budynków pozostających w posiadaniu spółki wynosi 6161m2.

W skargach na powyższe decyzje złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przedstawiciela strony, oraz dokumentacji spółki zalegającej w Ewidencji Gruntów i Budynków UMK, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Zarzucono też naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ich błędną wykładnię.

W uzasadnieniu przywołano argumentację przedstawioną uprzednio w odwołaniach oraz podkreślono, iż wypis z Rejestru Gruntów - wydany przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. wskazuje powierzchnię całej działki, jako 15376,00 m2, jednakże Wypis z Rejestru Budynków z dnia 4 kwietnia 2018 r., potwierdzający stan z daty jego założenia, czyli istniejący już nawet przed rokiem 2015, a ten z kolei potwierdzający stan przeniesiony z mapy ewidencyjnej i pomiarów dokonanych i przyjętych przez ten urząd wskazuje, iż powierzchnia zabudowy budynku to: 3918 m2, nadto wedle tego dokumentu zabudowa ta ma tylko jedną kondygnacje, co już stoi w oczywistej sprzeczności z przyjętymi przez organ podatkowy danymi dla wymiaru należnego podatku. Skoro bowiem powierzchnia zabudowy wynosi tylko 3918 m2 i jest jednokondygnacyjna, to na jakiej podstawie organ podatkowy przyjął pow. 6161 m2.

Odpowiadając na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniach decyzji.

Sąd postanowieniem z dnia 6 lutego 2019 r. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt I SA/Kr 1219/18 i I SA/Kr 1220/18, celem ich prowadzenia pod wspólną sygnaturą akt I SA/Kr 1219/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w myśl art. 151 tej ustawy w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

Skargi są uzasadnione.

Regułą obowiązującą w postępowaniu sądowym jest, że sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej. Przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów jest zatem wyjątkiem dopuszczalnym tylko w przypadku, gdy ustalenia stanu faktycznego w zakresie przesądzającym o prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu administracji budzą istotne wątpliwości.

Zakres postępowania dowodowego jest wyznaczony przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, tj. ocenę z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności (por. K. Sobieralski: Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym, ST 2002, nr 7-8, s. 51, czy A. Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PiP 2009, nr 2, s. 45.) Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest zatem dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji. Kwestia ta nigdy nie budziła wątpliwości w orzecznictwie, w którym podkreślano, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji (wyrok NSA z 7 lutego 2001 r., V SA 671/00, LEX nr 50129).

Ta linia orzecznicza jest kontynuowana również pod rządem ustawy o p.p.s.a. Jak trafnie ujął to NSA w wyroku z 7 lutego 2006 r., II GSK 359/05 (LEX nr 216130): "celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne zatem wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu, np., gdy przedmiotem dowodu będzie okoliczność, czy podpis osoby, która podpisała decyzję jest podpisem osoby do tego upoważnionej. (por. także wyrok NSA z 6 października 2005 r., II GSK 164/05, ONSAiWSA 2006, Nr 2, poz. 45 i wyrok NSA z 3 marca 2006 r., I OSK 544/05, LEX nr 198149.) Uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowanie z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości (por. wyrok NSA z 18 listopada 2005 r., I FSK 288/05, LEX nr 187883). Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić, ponieważ artykuł 106 § 3 nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (wyrok NSA z 17 stycznia 2006 r., I FSK 508/05, LEX nr 187511).

Istotą sporu w poddanej sądowej kontroli sprawie była kwestia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyjęcie przez organy powierzchni spornego budynku posadowionego na działce nr [...] obr. [...] – 6161 m2, a zatem czy uzasadniona była korekta deklaracji do powierzchni 3470m2 wskazywanej przez stronę skarżącą, również w oparciu o zawnioskowane dowody tj. Wypis z Kartoteki Budynków z dnia 4 kwietnia 2018 r.

W toku postępowania sądowego strona skarżąca zaoferowała dowody z dokumentów, których wcześniej nie posiadała, a to informację Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. z 28 stycznia 2019r., z której wynika, że dane w zakresie przedmiotowego budynku zostały ujawnione w bazie ewidencji gruntów i budynków zgodnie z operatem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 czerwca 2017r. pod wskazanym numerem ewidencyjnym i zmianą z 21 marca 2018r., a także zaświadczenie Prezydenta Miasta K. z 12 marca 2019r., że zgodnie z danymi ewidencji gruntów i budynków na działce nr [...] [...] jednostka ewidencyjna [...] położonej przy ul. [...] w K. znajduje się między innymi budynek o id. [...].1, niemieszkalny, jednokondygnacyjny o powierzchni 3918m2. Z zaświadczenia wynika także, że w ramach harmonizacji danych przy wdrożeniu nowego systemu informatycznego do prowadzenia baz danych PZGiK zgodnie z obowiązującymi przepisami została założona kartoteka dla budynku o id. [...].1. Z kolei 21 marca 2018r. na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych wykonanego w ramach operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 6.06.2017r. ujawniono w bazie ewidencji gruntów i budynków zmianę w kartotece budynku z powierzchni zabudowy 3912m2 na 3918m2. Wskazano też, że przedmiotowy budynek wskazywany był już w materiałach PZGiK w ramach opracowania geodezyjnego i kartograficznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 14.09. 1999r. dotyczącego podziału działki nr [...] obręb [...] j. ew. [...], jako budynek jednokondygnacyjny o funkcji "inny".

Z przedłożonych dokumentów zdaje się zatem wynikać dysonans pomiędzy ustalonymi przez organy danymi w zakresie powierzchni przedmiotowego budynku, a powierzchnią tegoż wskazywaną przez stronę skarżącą i to w okresach objętych postępowaniem w zakresie podatku od nieruchomości. Wątpliwość ta wymaga wyjaśnienia w toku ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy o p.p.s.a.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 § 2 ustawy o p.p.s.a.