Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 408/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi T. B. i K. J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Wojewoda P. po rozpatrzeniu odwołania K. J. i T. B., reprezentowanych przez adwokata M. S., od decyzji Starosty Powiatu B. z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...], o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie W., gmina G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,37 ha, poprzez udzielenie PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. zezwolenia na przeprowadzenie na ww. nieruchomości inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie elektroenergetycznej linii kablowej SN 15kV, kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4kV, elektroenergetycznej linii kablowo-napowietrznej nN 0,4kV wraz z dwoma słupami linii napowietrznej nN 0,4kV, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Starosta Powiatu B., po rozpatrzeniu wniosku PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L., decyzją z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie W., gm. G., oznaczonej nr geod. [...] o powierzchni 0,37 ha, poprzez udzielenie PGE Dystrybucja S.A z siedzibą w L. zezwolenia na wejście w teren ww. nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektroenergetycznej linii kablowej SN 15kV, kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4kV, elektroenergetycznej linii kablowo-napowietrznej nN 0,4kV. W sentencji decyzji organ określił obszar zajęcia gruntu na czas budowy oraz celem dalszej eksploatacji urządzeń przesyłowych na nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], o łącznej wielkości 28 m2, zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji. Przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność T. B., K. J., S. K. oraz A. T.w udziałach po części 1/4.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosły K. J. i T. B., reprezentowane przez adwokata M. S., zarzucając przede wszystkim błędne przyjęcie, iż strony nie wyraziły zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oraz nieprawidłowe ustalenie, że procedura rokowań inwestora z właścicielami nieruchomości przed złożeniem wniosku do organu administracji została wyczerpana w przedmiotowej sprawie.

Wojewoda P., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, jednak nie z przyczyn wskazanych w odwołaniu. Organ odwoławczy stwierdził, że współwłaściciele precyzyjnie przedstawili swoje stanowisko o nie wyrażeniu zgody na realizację inwestycji, zatem Inwestor nie był zobowiązany do prowadzenia dalszych negocjacji. Wyjaśniono, że w sytuacji, gdy właściciele nieruchomości negatywnie odnieśli się do zaproponowanego przez Inwestora porozumienia, zasadnym było uznanie, że dalsze rokowania są bezzasadne. Natomiast, bez znaczenia pozostaje przy tym przyczyna braku zgody właścicieli nieruchomości. Przesłanką wydania decyzji kasacyjnej było natomiast niewyjaśnienie kwestii urządzeń, które mają być posadowione na nieruchomości skarżących. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż organ I instancji orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie elektroenergetycznej linii kablowej SN 15kV, kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4kV oraz elektroenergetycznej linii kablowo-napowietrznej nN 0,4kV, jednak pominął budowę dwóch słupów elektroenergetycznych, które choć nie zostały wskazane w petitum wniosku Inwestora, to wzmianka o nich znalazła się w uzasadnieniu wniosku oraz zostały uwidocznione na załączniku graficznym do wniosku.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania oraz doprecyzowaniu wniosku Inwestora z dnia [...] grudnia 2020 r., Starosta Powiatu B., powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r, orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, położonej w obrębie W., gm. G., oznaczonej nr geod. [...] o pow. 0,37 ha, poprzez udzielenie zezwolenia PGE Dystrybucja S.A z siedzibą w L. na przeprowadzenie inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie elektroenergetycznej linii kablowej SN 15kV, kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4kV, elektroenergetycznej linii kablowo-napowietrznej nN 0,4kV wraz z dwoma słupami linii napowietrznej nN 0,4kV. Organ określił obszar zajęcia gruntu na czas budowy oraz celem dalszej eksploatacji urządzeń przesyłowych o łącznej wielkości 28 m2 - zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji. Jednocześnie, zobowiązał Inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu określonych prac.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosły K. J. i T. B., reprezentowane przez pełnomocnika adwokata M. S., powtarzając w większości zarzuty z poprzedniego odwołania od decyzji z dnia [...] września 2020 r.

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołując się na art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 124 ust. 3 tej ustawy wskazał, że z przepisów tych wynika, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości możliwe jest tylko przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.; 2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku braku planu; 3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ze swej istoty naruszają interes własny strony (właściciela nieruchomości), ograniczając sposób korzystania z nieruchomości. Uznał, że zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. przedmiotowa inwestycja niewątpliwie stanowi cel publiczny. Teren obejmujący działkę skarżących nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym Inwestor legitymuje się ostateczną decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji w/w celu publicznego. Po dokonaniu analizy zgodności przebiegu inwestycji z treścią ww. decyzji lokalizacyjnej organ II instancji podzielił pogląd, iż przebieg linii odpowiada treści decyzji lokalizacyjnej, w tym jest zgodny z jej załącznikiem graficznym. Kolejną ze wskazanych na wstępie przesłanek wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości jest obowiązek przeprowadzenia rokowań przez inwestora z właścicielem nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy w ogóle nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Rz 1099/14, CBOSA).

Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie ustalono, że Inwestor pismami z dnia [...] czerwca 2019 r. zwrócił się do współwłaścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na realizację inwestycji. W odpowiedzi na powyższe pismo wszyscy współwłaściciele nieruchomości poinformowali Inwestora pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., że na tym etapie nie wyrażają zgody na udostępnienie działki oraz ustanowienie służebności przesyłu. Współwłaściciele uważali, że w tym przypadku przysługuje wynagrodzenie za współkorzystanie z nieruchomości, a nie jednorazowa opłata. Podkreślono, że powyższe pismo Inwestora z dnia [...] czerwca 2019 r. było poprzedzone spotkaniem dnia [...] maja 2019 r. pełnomocnika Inwestora z T. B. i St. K., którzy początkowo wyrazili zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, oraz rozmową telefoniczną z K. J., która nie wyraziła zgody na spotkanie i planowaną inwestycję oraz poinformowała pełnomocnika Inwestora, że przekonała pozostałych współwłaścicieli, aby wycofali swoją zgodę.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny organ II instancji stwierdził, iż wniosek złożony w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzedzały rzeczywiste negocjacje. Z treści pisma z dnia [...] czerwca 2019 r. jednoznacznie wynika brak zgody współwłaścicieli na realizację planowanej inwestycji, umotywowany nie tylko brakiem adekwatnej propozycji kwoty odszkodowania, lecz również uwarunkowany obawami współwłaścicieli odnośnie spadku wartości nieruchomości, powstaniem po ich stronie dodatkowych obowiązków oraz ograniczeniem możliwości pobierania pożytków z nieruchomości. W sytuacji, gdy właściciele nieruchomości negatywnie odnieśli się do zaproponowanego przez Inwestora porozumienia, zasadnym było uznanie, że dalsze rokowania są bezzasadne. Organ II instancji powołał się w tej mierze na utrwalonym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym stanowisku, iż spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art, 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie nakłada też na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Tym samym podnoszony przez odwołujące się fakt braku wysłania pisma Inwestora z dnia 16 lipca 2019 r., mającego stanowić odpowiedź na pismo współwłaścicieli nieruchomości z dnia 24 czerwca 2019 r., nie ma istotnego znaczenia w sprawie. Rokowania stanowią tryb cywilnoprawny i rządzi nimi zasada swobody umów. Z powyższych względów nie znajdował – w ocenie organu II instancji - uzasadnienia wniosek odwołujących się o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, w trybie art. 105 k.p.a.

Końcowo organ odwoławczy podniósł, że Starosta Powiatu B., w ponownie prowadzonym postępowaniu, wyjaśnił kwestię urządzeń, które mają zostać posadowione na nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...]. Inwestor doprecyzował wniosek i organ I instancji orzekł, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości obejmuje również posadowienie dwóch słupów linii napowietrznej nN 0,4kV. Odnosząc się do zarzutu odwołania o braku informacji o zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami ochrony środowiska, należy wyjaśnić, że brak jest podstaw prawnych do żądania takich danych od Inwestora na obecnym etapie planowanego przedsięwzięcia. Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, gdyż daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane i stwarza warunki do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organ administracji architektonicznobudowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, o czym stanowi wprost art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.). Zatem, stanowisko odwołujących się, o potrzebie uzyskania od Inwestora informacji na przykład o poziomie pola elektromagnetycznego jest całkowicie niezasadne na obecnym etapie przygotowywania inwestycji.

Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości było zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, a współwłaściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na jej udostępnienie na warunkach zaproponowanych przez Inwestora. Decyzja Starosty Powiatu B. wraz z załącznikiem graficznym, wskazuje jednoznacznie zarówno położenie inwestycji na nieruchomości, jak i zakres uszczuplenia władztwa w zakresie niezbędnym dla jej prawidłowego wykonania. Stwierdzono również, iż organ I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, a tym samym z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Skargę od powyższego rozstrzygnięcia Wojewody P. wniósł pełnomocnik skarżących K. J. i T. B. zarzucając jej:

I. Obrazę przepisów prawa materialnego mianowicie art. 124 u.g.n. poprzez wadliwe zastosowanie i ograniczenie korzystania z nieruchomości w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki materialne do zastosowania tego przepisu, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że właściciel nieruchomości wyrażą zgodę na ograniczenie sposobu korzystania i nie została wyczerpana procedura rokowań w zakresie ustalenia warunków na którym miałby nastąpić przedmiotowe ograniczenie.

II. Obrazę przepisów prawa procesowego, mianowicie:

1) art. 7 kpa przez naruszenie zasady praworządności, brak podjęcia wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z naruszeniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli;

2) art. 7a kpa i 7b kpa przez rozstrzygnięcie się pojawiających się w sprawię wątpliwości na niekorzyść uczestników postępowania, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

3) art. 8 kpa postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, z naruszeniem zasada proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

4) art. 13 kpa przez brak dążenia do polubownego zakończenia sprawy, pomimo, że jej charakter oraz treść oświadczeń stron na to pozwalały, brak udzielenie wyjaśnień o możliwościach i korzyściach polubownego załatwienia sprawy, brak podjęcia czynności niezbędnych do przeprowadzenia mediacji lub zwarcia ugody;

5) art. 77 kpa przez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w szczególności w zakresie rodzaju montowanych urządzeń sieci energetycznych oraz ich dopuszczalności także z uwagi na aspekty ochrony środowiska;

6) art. 80 kpa przed dokonanie błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego, polegającej na przyjęciu, że strony nie wyraziły zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości;

7) art. 81a § 1 kpa polegającą na wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na niekorzyść strony;

8) art. 105 kpa przez niezastosowanie i brak umorzenia postępowania pomimo, że stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosły o umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu skargi powołano się na ustawę z 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62 z 2001 r., poz. 627 2 późn. zm.) gdzie określone zostały podstawowe wymagania dotyczące wartości promieniowania elektromagnetycznego PEM. W ocenie skarżących w przedmiotowej sprawie zachodziła zatem konieczność zwrócenia się do wnioskodawcy celem uzyskania informacji dotyczących planowanej inwestycji i szczegółów dotyczących jej zgodności z obowiązującymi przepisami ochrony środowiska. Organ pierwszej instancji nie wykonał tego — sprzecznie do treści art. 7 kpa, 77kpa i 80 kpa. Ponadto podkreślono, że Starosta, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ze zgromadzonego materiału dowodowego płyną wnioski przeciwne — właściciel wyraża zgodę na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, pozostały jednak nieustalone, ani nie przedstawione warunki na jakich przedmiotowej ograniczenia miałoby zostać dokonane. Stanowisko stron wskazane w piśmie z dnia [...].06.2019 roku dotyczyło jedynie braku zgody na zaproponowane przez wnioskodawcę warunki, ale wola stron zmierzająca do zawarcia porozumienia została wyrażona dosyć jasno. Z kolei pismo z dnia [...].07.2019 roku nie zostało stronom doręczone. Pomimo tego faktu wnioskodawca złożył wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji, gdy rokowania stron zatem nie zostały wyczerpane a strona wyraziła zgodę na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Skoro strony taką zgodę wyrażają, a postępowania zostało wszczęte przez wnioskodawcę przedwcześnie, staje się ono bezprzedmiotowe w całości lub części przez co z uwagi na treść art. 105 kpa winny podlegać umorzeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji zarzucanych przez skarżące naruszenia przepisów prawa, zaś decyzja ograniczająca sposób korzystania przez skarżące z ich nieruchomości została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa, co dla sądu administracyjnego, kontrolującego zaskarżony akt wyłącznie poprzez pryzmat jego zgodności z prawem, stanowi uzasadnioną podstawę dla oddalenia skargi.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm., dalej u.g.n.), stanowiącym materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje – jak stanowi cytowany przepis – zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Treść przytoczonego przepisu wskazuje zatem, że przesłankami uzasadniającymi jego zastosowanie są:

– uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji liniowej celu publicznego służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z instalacji obiektami i urządzeniami towarzyszącymi;

– brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jego nieruchomość opisanej wyżej inwestycji.

Stosownie zaś do art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są, między innymi, inwestycje polegające na budowie i utrzymywaniu ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W świetle powyższej definicji stwierdzić należy, że budowa elektroenergetycznej linii kablowej SN 15kV, kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4kV, elektroenergetycznej linii kablowo-napowietrznej nN 0,4kV wraz z dwoma słupami linii napowietrznej nN 0,4kV realizuje cel publiczny.

W tym miejscu podkreślić należy, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ze swej istoty naruszają interes własny strony (właściciela nieruchomości), ograniczając sposób korzystania z nieruchomości. Są to bowiem decyzje ograniczające prawo własności, których wydawanie ustawodawca dopuścił w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (wyrok WSA w Kielcach z dnia 3.02.2011 r. II SA/Ke 567/10, CBOSA). Przepisy art. 124 u.g.n. muszą być zatem interpretowane dosłownie. Niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie jakichkolwiek innych, niż określone w u.g.n., przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (Ewa Bończak - Kucharczyk, Komentarz do art. 124 ustawy, LEX/2013, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r. I OSK 85/09, CBOSA). Trafnie zatem organ odwoławczy wskazał, że w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 u.g.n., zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (tak: wyroki WSA w Białymstoku: z dnia 12 lutego 2013 r. II SA/Bk 692/12 i z dnia 10 stycznia 2012 r. II SA/Bk 763/11, CBOSA).

Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n, wymaga zgodności decyzji o ograniczeniu prawa własności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Powyższy warunek gwarantuje, że administracyjna ingerencja w korzystanie z nieruchomości nie będzie możliwa w każdej sytuacji i w stosunku do każdej inwestycji, lecz jedynie do tych, które spełniają określone kryteria i służą realizacji relatywnie doniosłych interesów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2497/10).

Przenosząc do meritum sprawy za bezsporne należy uznać, że przeprowadzenie elektroenergetycznej linii kablowej SN 15kV, kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4kV, elektroenergetycznej linii kablowo-napowietrznej nN 0,4kV wraz z dwoma słupami linii napowietrznej nN 0,4kV, przez nieruchomość skarżących - zgodnie z załącznikiem graficznym - została przewidziana w ostatecznej decyzji Wójta Gminy G. z dnia 4 lutego 2019 r. znak B.6733.15.2018 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z dołączonego do akt administracyjnych wyciągu z rysunku planu wynika zaplanowanie przebiegu odcinka tej linii przez nieruchomość skarżących (wraz ze stacją transformatorową), oznaczoną numerem geodezyjnym [...] (k. 119 akt admin.). Wnioskodawca wskazał (vide: k. 119 akt administracyjnych), że docelowe ograniczenie sposobu korzystania przez skarżących z ich nieruchomości związane z budową oraz dalszą eksploatacją urządzeń przesyłowych ma łączną wielkości 28 m2. Z załącznika graficznego wniosku wynika, że przebieg linii energetycznej na nieruchomości skarżących pokrywa się z przebiegiem linii wynikającym z decyzji lokalizacyjnej. Zakres zatem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przesądza albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ orzekający o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie ma swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Zaakcentować przy tym należy, iż zasadnie również wskazał organ odwoławczy, że na tym etapie nie ma podstaw od badania zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami ochrony środowiska. Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, gdyż daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane i stwarza warunki do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno - budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, o czym stanowi art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.). Zatem, stanowisko skarżących również podniesione w skardze, o potrzebie uzyskania od Inwestora informacji o poziomie pola elektromagnetycznego, a tym samym zgodności z przepisami ochrony środowiska i dyrektywami unijnymi jest całkowicie niezasadne na obecnym etapie przygotowywania inwestycji. W związku z powyższym zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu, na etapie postępowania administracyjnego dowiedziony także został przez wnioskodawcę brak zgody skarżących (współwłaścicieli) na przeprowadzenie na ich nieruchomości inwestycji celu publicznego przewidzianej decyzją lokalizacyjną, zmuszający wnioskodawcę do wystąpienia z wnioskiem o decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Stosownie do treści art. 124 ust. 3 u.g.n., udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. W przedmiotowej sprawie współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są w równych udziałach ¼ T. B., K. J., St. K. i A. T. (k. 1 akt admin.).

Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Omawiany przepis nie uzależnia zatem uzyskania zgody administracyjnej, od określenia przez inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości. Dla oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia istotne jest wyłącznie ustalenie, czy strony przedstawiły sobie propozycje, które umożliwiałyby zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r. I OSK 1307/05, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09 Lex nr 574097, wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. II SA/Ke 298/12 Lex nr 1228975 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 kwietnia 2021 r. II SA/Bk 201/21).

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wymagane rokowania zostały przeprowadzone, ale nie zakończyły się uzyskaniem zgody skarżących na inwestycję w kształcie zaproponowanym przez inwestora. Potwierdza to dołączona do akt sprawy dokumentacja, która wskazuje, że Inwestor podczas pierwszego spotkania w dniu [...] maja 2019 r. z T. B. i S. K. początkowo uzyskał zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Jednakże w takcie rozmowy telefonicznej z K. J. ustalono, że nie wyraża ona zgody na spotkanie i planowaną inwestycję. W trakcie tej rozmowy K. J. poinformowała pełnomocnika Inwestora, że przekona pozostałych współwłaścicieli, aby wycofali swoją zgodę (k. 24 akt admin.). Okoliczności te są bezsporne, bowiem pełnomocnik w skardze również na nie się powołuje.

Mając powyższe na uwadze Inwestor pismami z dnia [...] czerwca 2019 r. zwrócił się do współwłaścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na realizację inwestycji, przedstawiając okoliczności przedmiotowej sprawy (k. 14-21 akt admin.) W odpowiedzi na powyższe pismo wszyscy współwłaściciele nieruchomości poinformowali Inwestora pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. (data wpływu), że na tym etapie nie wyrażają zgody na udostępnienie działki oraz ustanowienie służebności przesyłu albowiem udostępnienie działki w związku z realizacją ww. inwestycji i ustanowienie na niej służebności spowoduje zmniejszenie wartości rynkowej nieruchomości, a ponadto powstaną po stronie współwłaścicieli obowiązki na cały czas trwania służebności, gdyż będą zobowiązani do udostępnienia zakładowi energetycznemu nieruchomości w celu remontu, konserwacji czy usunięcia awarii. Ponadto wskazali, iż nie wyrażają zgody na budowę urządzeń i ustanowienie służebności za jednorazową opłatą i proszą o wykonanie operatu sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę, w którym zostanie określone przeznaczenie nieruchomości oraz ograniczenia, jakie wiążą się z ustanowieniem służebności i budową urządzeń. Współwłaściciele uważali, że w tym przypadku przysługuje wynagrodzenie za współkorzystanie z nieruchomości, a nie jednorazowa opłata. Na pismo z dnia [...] czerwca 2019 r. właściciele nieruchomości odpowiedzieli zatem zastrzeżeniami merytorycznymi do inwestycji wskazując na konkretne obawy związane z inwestycją. Korespondencja między inwestorem a właścicielami nieruchomości objętych przebiegiem linii energetycznej została dołączona do wniosku i oceniona przez organy orzekające w sprawie za wystarczające potwierdzenie poprzedzenia wniosku rokowaniami w celu uzyskania dobrowolnej zgody na udostępnienie nieruchomości. Podkreślić przy tym należy, że Inwestor wystosował do skarżących jeszcze pismo z dnia [...] lipca 2019 r., stanowiące niejako odpowiedź na ich pismo z [...] czerwca 2019 r., jednakże ostatecznie nie weszło ono do obrotu prawnego, gdyż nie zostało wysłane skarżącym (okoliczność również bezsporna).

Sąd ocenę organów, w zakresie przedmiotowych rokowań toczących się między Inwestorem a skarżącymi podziela. Treść powyższych dokumentów nie pozostawia bowiem wątpliwości, że wnioskodawca miał rzeczywistą wolę załatwienia sprawy na drodze cywilnoprawnej i wszczął w tym celu rokowania z właścicielami przedmiotowej nieruchomości, które jednak nie doprowadziły do zawarcia porozumienia pomiędzy stronami. Przepis 124 ust. 3 u.g.n. ograniczając się do obowiązku przeprowadzenia rokowań, nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów co do ich formy i treści. Zatem strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. W niniejszej sprawie Inwestor zatem uznał, że bezcelowe jest wysyłanie kolejnego pisma uznając, że rokowania nie przyniosą oczekiwanych rezultatów. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (tak m.in. NSA w wyroku z 22 lutego 2012r. sygn. I OSK 357/11, dostępny w CBOSA). Okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia, nie podlega weryfikacji przez organ w trybie art. 124 u.g.n. Po wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 124 ust. 1, organ nie ma żadnych podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie przyczyn braku zgody rokujących stron. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ w omawianym wyżej zakresie powinno sprowadzać się wyłącznie do ustalenia faktu istnienia rokowań (na podstawie oceny dokumentów z przeprowadzonych rokowań) oraz ich negatywnego wyniku, tj. braku zgody ze strony właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości (wyrok NSA z dnia 2.07.2020 r. sygn. akt I OSK 13/20 oraz wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r. I OSK 1274/09, oba dostępne w CBOSA).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że bezzasadny pozostaje zarzut naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez brak przeprowadzenia rokowań w sposób oczekiwany przez skarżących. Z akt administracyjnych wynika, że była prowadzona korespondencja pomiędzy stronami, która nie zakończyła się zawarciem umowy, zaś wcześniej były prowadzone rozmowy w dniu [...] maja 2019 r. Podkreślić przy tym należy, iż zarzuty skargi w zakresie faktycznego wyrażenia zgody w tym dniu, tylko nie w takiej formie jak przewidział Inwestor, nie zasługują na uwzględnienie, choćby z tego faktu, że K. J. takiej zgody nie wyraziła w trakcie rozmowy telefonicznej, a ponadto z akt postępowania nie wynika, aby taka zgoda była udzielona przez ostatnią ze współwłaścicielek tj. A. Tr. Powyższe w sposób jednoznaczny wskazuje, że taka formalna zgodna nie została wyrażona przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Ponadto dalsza korespondencja z dnia [...] czerwca 2019 r. stanowi wystarczające potwierdzenie, że podjęto rokowania w celu uzyskania dobrowolnej zgodny na udostepnienie nieruchomości.

W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Nie doszło też do naruszenia art. 7 a i 7 b oraz 8 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odniósł się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej. Trudno bowiem w tych okolicznościach uznać, że Inwestor nie miał woli polubownego załatwienia sprawy, a tym samym nie naruszono art. 13 k.p.a. i 81 a § 1 k.p.a. W tych okolicznościach zasadnie organ również uznał, że nie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.