Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1245/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 31
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 63 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. S.A. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. S.A. w [....] kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") uchyliło postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] omawiające dopuszczenia Stowarzyszenia "E." do udziału na prawach strony w postępowaniu prowadzonym na wniosek A.S.A. z siedzibą o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa hal produkcyjno-magazynowych z częściami biurowo-socjalnymi i zagospodarowaniem terenu, na działkach nr 1212, 1338 i 14/11 położonych w gminie , obręb Z.".

W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 138 § 2 w zw. z art. 144 oraz art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a.").

Organ I instancji odmawiając dopuszczenia do udziału w postępowaniu wskazał, iż szczegółowe zasady dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznych na prawach strony zawierają przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2017r., poz.1405). Dotyczą one dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznych. W świetle ich brzmienia organizacje te uczestniczą w postępowaniu w ramach którego jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wobec faktu, iż postanowieniem z dnia 31 lipca 2018r. Wójt Gminy stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia objętego wnioskiem, brak było podstaw dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu Stowarzyszenia "E." .

W zażaleniu na to postanowienie Stowarzyszenie wskazało, że złożony w sprawie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu znajdował swoją podstawę prawną w art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ wadliwie przyjął, iż przepis ten nie ma zastosowania w stosunku do postępowań w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w których nie przeprowadza się oceny oddziaływania na środowisko. Na poparcie powyższego stanowiska w zażaleniu przytoczono stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Uchylając postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazał, że organ I instancji niezasadnie uznał, że regulacja zawarta w art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wyłącza zastosowanie at. 31 K.p.a., zwłaszcza, że to właśnie przepis art. 31 K.p.a. stanowił podstawę żądania zawartego we wniosku Stowarzyszenia.

Powołując się na orzecznictwo organ wskazał, że w tych kategoriach spraw, w których ustawodawca przewidział możliwość udziału społeczeństwa, będzie mogła uczestniczyć tylko ta grupa organizacji społecznych, które można uznać za organizacje ekologiczne. Natomiast w pozostałych kategoriach spraw będą mogły uczestniczyć na ogólnych zasadach, po spełnieniu wymagań wynikających z art. 31 § 1 K.p.a. W świetle powyższego stwierdziło, że podstawą prawną rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia winien być zatem art. 31 K.p.a., normujący zasady dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznych, bowiem art. 44 ustawy w istocie nie A. Spółka Akcyjna zarzuciło postanowieniu naruszenie art 138 § 2 w zw. z art 144 K.p.a. poprzez uchylenie postanowienia Wójta Gminy, oraz naruszenie art 15 K.p.a. oraz 7 i 77 K.p.a. poprzez nierozpoznanie we własnym zakresie wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 12188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).

Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Prawo do uczestniczenia na prawach strony w postępowaniu w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, organizacja społeczna może realizować poprzez zgłoszenie żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na podstawie art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 353), dalej ustawa ooś.

Zgodnie z tym przepisem, organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania.

Przepisu art. 31 § 4 K.p.a. nie stosuje się (art. 44 ust. 1 ustawy ooś). W art. 44 ust. 2 ustawy ooś wskazano, że organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Ponadto, organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (art. 44 ust. 3). Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie (art. 44 ust. 4).

Z powyższego przepisu wynika zatem, że możliwość udziału społeczeństwa, w tym także organizacji ekologicznej zagwarantowana jest w postępowaniu, w którym dokonywana jest ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c ustawy ooś). W "procesie inwestycyjnym" takim postępowaniem jest m.in. postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, jednak tylko wówczas, gdy w ramach postępowania przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ustawy ooś). Stosownie zaś do treści art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy ooś, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Z treści art. 63 ust. 2 ustawy ooś wynika ponadto, że obowiązek wydania postanowienia następuje również wtedy, gdy nie stwierdza się potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Możliwość żądania wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w sprawie dotyczącej innej osoby stwarza organizacji społecznej także art. 31 § 1 K.p.a., o ile jednak jest to uzasadnione jej celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd dotyczący kwestii dopuszczenia organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w ramach którego na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji, nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy ooś, określone postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie wymaga udziału społeczeństwa w takim postępowaniu, wówczas organizacja ekologiczna może zgłosić swój udział w postępowaniu po spełnieniu warunków wynikających z art. 31 § 1 K.p.a. (por.: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1866/12, wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1274/12, wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2489/12).

Z żądaniem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 K.p.a., organizacja społeczna może wystąpić, jeżeli spełnione są jednocześnie trzy warunki, co wynika z brzmienia tego przepisu. Po pierwsze, postępowanie to musi dotyczyć sprawy innej osoby, czyli nie może dotyczyć własnego interesu organizacji społecznej. Po drugie, żądanie organizacji społecznej sformułowane na podstawie art. 31 § 1 K.p.a. musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. I po trzecie, za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu, musi przemawiać interes społeczny. Wykazanie, że postępowanie dotyczy sprawy innej osoby zazwyczaj nie sprawia większego problemu. Większy problem stanowi wykazanie przez organizację społeczną, że jej żądanie oparte na art. 31 § 1 K.p.a. jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz, że za żądaniem tym przemawia interes społeczny, co podlega każdorazowej ocenie organu. Argumentacja świadcząca o tym, że za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny, powinna wynikać z pisma (podania, wniosku) złożonego przez organizację społeczną, w tym przypadku Stowarzyszenie. Nie ma stałego wzorca ani reguły jak powinna organizacja społeczna wykazać organowi administracji publicznej, do którego skierowała żądanie, że za jej dopuszczeniem do udziału w postępowaniu na prawach strony przemawia interes społeczny. W każdym przypadku należy tę kwestię rozpatrywać indywidualnie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 663/11, Lex 1217445).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1038/08 podniósł m.in., iż otrzymując wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu administracyjnym organ administracyjny musi ocenić, czy poszerzenie kręgu uczestników postępowania administracyjnego jest korzystne dla gromadzenia materiału dowodowego i dla wyjaśnienia istotnych faktów bądź aspektów sprawy, ryzykując nawet ewentualnym wydłużeniem czasu załatwienia sprawy, czy zwiększeniem nakładu pracy koniecznego do przygotowania decyzji.

Wskazać należy, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku, że przedmiotem żądania organizacji i rozstrzygnięcia organu prowadzącego postępowanie w tej sprawie jest wyłącznie udział organizacji "w postępowaniu", czyli w czynnościach podejmowanych pod kierunkiem właściwego organu administracyjnego, poprzedzających wydanie decyzji. Nie powstają w efekcie dla takiej organizacji skutki materialne, bo organizacja ma wypowiadać się w sprawie dotyczącej innej osoby. Organizacja społeczna powinna więc być dopuszczona do udziału w postępowaniu, gdy będzie to przyczyniało się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego istotnych funkcji. Sąd podziela stanowisko NSA, że dopuszczenie do postępowania administracyjnego organizacji społecznej, której cele statutowe są zbieżne z celami (przedmiotem) konkretnego postępowania administracyjnego, można postrzegać jako zwiększenie prawdopodobieństwa lepszego wyjaśnienia okoliczności faktycznych kluczowych dla sprawy.

W przedmiotowej sprawie słusznie SKO przyjęło, że Wójt Gminy rozpatrując wniosek Stowarzyszenia "E." o dopuszczenie do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym niezasadnie uznał, że regulacja zawarta w art. 44 ustawy o.o.ś. wyłącza zastosowanie art. 31 K.p.a.

Zasadnie podkreślono w zażaleniu, że to właśnie przepis art. 31 K.p.a. stanowił podstawę żądania zawartego we wniosku Stowarzyszenia z dnia 25 czerwca 2018r., a zatem to przez pryzmat przesłanek określonych w tym przepisie żądanie Stowarzyszenia winno być rozpatrzone. Art. 44 ustawy o.o.ś. nie wyłącza zastosowania art. 31 K.p.a. lecz stanowi modyfikację zawartej w nim regulacji w odniesieniu do udziału organizacji ekologicznych w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa.

W kontrolowanej sprawie w dniu [...] lipca 2018 r. Wójt Gminy wydał m.in. na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o.o.ś. postanowienie o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla projektowanej inwestycji.

W świetle powyższego podstawą prawną rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia winien być zatem art. 31 K.p.a., normujący zasady dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznych, bowiem art. 44 ustawy o.o.ś. w istocie nie znajdzie tu zastosowania.

Należy również przypomnieć, że żądanie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony może być zgłoszone na każdym jego etapie, a organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony od daty wydania postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w tym postępowaniu.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdził ponadto, że choć zostało ono wydane na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a., to jego sentencja nie odpowiada treści powołanego przepisu. SKO uchyliło bowiem zaskarżone postanowienie ale nie przekazało sprawy (wpadkowej) do ponownego rozpatrzenia.

Na podstawie art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale niniejszym do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

W kontrolowanej sprawie niewątpliwie celem SKO nie było niewydanie orzeczenia reformatoryjnego ale przekazanie sprawy organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Treść sentencji postanowienia SKO narusza art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym, w którym organ nie przesądzał o istocie sprawy. Przywołany jako prawna podstawa postanowienia będącego przedmiotem skargi art. 138 § 2 K.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja (postanowienie) ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z przytoczonej normy prawnej stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania pozostaje w ścisłym związku z niewyjaśnieniem zakresu sprawy o istotnym znaczeniu dla jej rozstrzygnięcia.

Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania postanowienia, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy. Rola sądu administracyjnego kontrolującego postanowienie o charakterze kasacyjnym sprowadza się jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 K.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, Sąd jest władny uwzględnić skargę.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 9/11 (dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), decyzja kasacyjna (postanowienie), o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. Konsekwencją powyższego jest to, że dokonując oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Sąd nie może dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Kontroluje natomiast, czy ziściły się przesłanki do odstąpienia przez organ odwoławczy od wynikającego z treści art. 15 oraz art. 138 i art. 136 K.p.a. obowiązku w pierwszej kolejności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 K.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów strony podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to również z brzmienia art. 138 K.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (§ 1 pkt 1) bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji (§ 1 pkt 2). Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie okoliczności, w tym również żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (postanowienia) - por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 11, Warszawa 2011, komentarz do art. 138, Nb 1 i 5 i powołane tam orzecznictwo). Natomiast wydanie decyzji kasacyjnej (postanowienia) i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 K.p.a. Dopuszczalność wydania tego rodzaju decyzji (postanowienia), ze względu na treść art. 138 § 2 w zw. z art. 136 K.p.a. wiąże się ze stwierdzeniem przez organ odwoławczy istnienia podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jednak stwierdzone braki postępowania nie są możliwe do usunięcia w trybie art. 136 K.p.a., który przewiduje, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie art. 136 K.p.a. nie zaś przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną (postanowienie) jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie możliwe kroki w celu merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji. Jednocześnie ma prawo do tego, aby własne orzeczenie, którego nieodłączną częścią jest uzasadnienie, sformułować w taki sposób, który doprowadzi do usunięcia wad rozstrzygnięcia (wskazanego w osnowie) i uzasadnienia orzeczenia organu pierwszej instancji. Innymi słowy, decyzja kasacyjna(postanowienie) może zapaść, jeśli wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 kpa (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 229/14, WSA w Lublinie z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 44/13, czy WSA we Wrocławiu z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 349/13 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd nie podziela stanowiska SKO, że brak oceny przesłanek z art. 31 K.p.a. przez organ I instancji automatycznie oznacza konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia do ponownego rozpatrzenia (art. 107 §3 K.p.a.).

SKO nie wyjaśniło jakie jeszcze postępowanie dowodowe należy przeprowadzić, które wykraczałoby poza granice wynikające z art. 136 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO będzie miało na względzie treść niniejszego uzasadnienia. Odnosząc się do treści skargi Sąd zauważa, że rzeczą SKO będzie ocena przesłanek wniosku przez pryzmat art. 31 K.p.a. Dopiero po dokonaniu takiej oceny przez organ sąd administracyjny będzie mógł dokonać jej kontroli. Sąd nie może w tym zakresie wyręczać organu, który milczał w istotnym zakresie sprawy.