Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1972/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 4, art. 63 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 162 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 91 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 358 poz 59 art. 26
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w  ramach wspólnej polityki rybołówstwa.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 180 poz 3 art. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiające zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32,  wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. sprawy ze skarg Z. Z. i P. G. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. o numerach [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzjami z dnia [...] sierpnia 2010 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. wymierzające Z. Z. i P. G., armatorom statku rybackiego [...], kary pieniężne w wysokości 20 000 zł za naruszenie przepisu art. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim przez statki pływające pod banderą Polski, z uwagi na to, że podczas rejsów:

- w dniach 22 - 25 września 2007 r. – jednostka złowiła i przywiozła do portu 2106 kg dorsza w relacji pełnej, uzyskując w wyniku nielegalnego połowu korzyść finansową w wysokości 13320 zł (nr decyzji [...]);

- w dniach 25 - 27 września 2007 r. – jednostka złowiła i przywiozła do portu 1720 kg dorsza w relacji pełnej, uzyskując w wyniku nielegalnego połowu korzyść finansową w wysokości 10818 zł (nr decyzji [...]);

- w dniach 6 - 7 października 2007 r. – jednostka złowiła i przywiozła do portu 1240 kg dorsza w relacji pełnej, uzyskując w wyniku nielegalnego połowu korzyść finansową w wysokości 6360 zł (nr decyzji [...]);

- w dniach 9 - 11 października 2007 r. – jednostka złowiła i przywiozła do portu 1790 kg dorsza w relacji pełnej, uzyskując w wyniku nielegalnego połowu korzyść finansową w wysokości 9180 zł (nr decyzji [...]);

- w dniach 15 - 16 października 2007 r. – jednostka złowiła i przywiozła do portu 251 kg dorsza w relacji pełnej, uzyskując w wyniku nielegalnego połowu korzyść finansową w wysokości 1333 zł (nr decyzji [...]);

- w dniach 22 - 24 października 2007 r. – jednostka złowiła i przywiozła do portu 1404 kg dorsza w relacji pełnej, uzyskując w wyniku nielegalnego połowu korzyść finansową w wysokości 7440 zł (nr decyzji [...]);

- w dniach 25 – 28 października 2010 r. jednostka złowiła i przywiozła do portu 2330 kg dorsza w relacji pełnej, uzyskując w wyniku nielegalnego połowu korzyść finansową w wysokości 14446 zł (nr decyzji [...]);

ponadto Minister uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] wymierzającą Z. Z. i P. G., armatorom statku rybackiego [...], karę pieniężną w wysokości 20 000 zł i orzekła o wymierzeniu kary w wysokości 32000 zł za to, że w dniach 30 września – 5 października 2010 r. jednostka złowiła i przywiozła do portu 4715 kg dorsza w relacji pełnej, uzyskując w wyniku nielegalnego połowu korzyść finansową w wysokości 29016 zł (nr decyzji [...]).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaznaczył, iż w wyniku przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji czynności kontrolnych stwierdzono, na podstawie wpisów do kart dziennika połowowego dokumentów sprzedaży, iż statek ten podczas rejsów w dniach: 22 - 25, 25 – 27 września 2007 r., ponadto 30 września – 5 października 2007 r., 6 – 7, 9 – 11, 15 – 16, 22 – 24, 25 – 28 października 2007 r. złowił i przywiózł do portu dorsze, mimo istnienia zakazu połowu tej ryby.

Tym samym naruszony został przepis art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski. Powyższy zakaz wprowadzony został w związku z wyczerpaniem kwoty połowowej dorsza przyznanej Polsce na te obszary na 2007 rok (art. 1 cyt. rozporządzenia Komisji). Zakaz obowiązywał w okresie od dnia 11 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.

Ustanowiony w rozporządzeniu Komisji nr 804/2007, bezpośrednio obowiązującym zakaz prowadzenia połowów dorszy podyktowany był znacznym przekroczeniem przez polskich rybaków ogólnej kwoty połowowej dorszy, jaka została przyznana Polsce do odłowienia w 2007 r. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1941/2006 i zgodnie z konstytucyjną wartością jaką jest ochrona środowiska, prawo polskich rybaków do prowadzenia połowów dorszy na obszarze 25-32 Bałtyku zostało całkowicie zakazane od dnia 11 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.

W preambule rozporządzenia Komisji nr 804/2007 wyraźnie wskazano, iż "połowy stada dorsza, przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę. W związku z tym wielkości dopuszczalne połowów wspomnianego stada, przyznane Polsce na 2007 r. uznaje się za wyczerpane" (akapit 3). Ponadto Komisja w akapicie 5 preambuły jednoznacznie stwierdza, że połowy dorsza dokonywane w Morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada, a strona właśnie na tym podobszarze prowadziła połowy.

Pomimo, iż w przepisach wspólnotowych mówi się o kwotach połowowych poszczególnych gatunków ryb pojęcia te są tożsame z obowiązującym w przepisach krajowych pojęciem ogólnej kwoty połowowej danego gatunku ryb, która w przypadku dorsza, zgodnie z dodatkiem do Załącznika do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1941/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. ustalającego wielkości dopuszczalnych połowów i innych związanych z nimi warunków dla niektórych zasobów rybnych i grup zasobów rybnych mających zastosowanie do Morza Bałtyckiego na 2007 r. (Dz. U. L 367 z dnia 22.12.2006 r.), wynosiła w 2007 r. (łącznie na podobszarach 22-24 i 25-32) 13613 ton. Taka też kwota została rozdzielona do wykorzystania między rybaków w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, na morzu terytorialnym, w Zatoce Puckiej, w Zatoce Gdańskiej oraz poza polskimi obszarami morskimi w obrębie Morza Bałtyckiego, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w 2007 r. (Dz. U z 2006 r. Nr 251, poz. 1854). Pojęcie "ogólnego dopuszczalnego połowu" oraz zasady podziału poszczególnych kwot połowowych w ramach specjalnych zezwoleń połowowych są powszechnie znane w środowisku rybackim, przynajmniej od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o rybołówstwie morskim. Ponadto, Ministra wskazał, iż każdorazowo (corocznie) podziału ogólnej kwoty połowowej danego gatunku dokonuje się po zasięgnięciu opinii organizacji społeczno -zawodowych rybaków. Niezaprzeczalnym pozostaje fakt, iż zgodnie z ww. rozporządzeniem Komisji został wprowadzony zakaz połowu dorsza wskutek wyłowienia przez polskich rybaków ogólnej (całej) kwoty połowowej dorsza, który przez odwołujących został po prostu zignorowany.

Z danych pochodzących z Europejskiego Systemu Wymiany Danych (FIDES III) wynika, że przyznana kwota połowowa dorsza na obszarze 25-32 Morza Bałtyckiego została wykorzystana w 162,5 % przez polskie statki rybackie, co oznacza, iż została wyłowiona kwota dorsza przyznana na cały obszar Morza Bałtyckiego.

W ocenie Ministra nie do pominięcia jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt U 6/08, w którym Trybunał orzekł co następuje "Ocena i kontrola stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez państwa członkowskie należy do Komisji Europejskiej.(...) Jeśli została wyczerpana kwota połowowa, przydział lub dostępny udział państwa członkowskiego, KE może natychmiast zakazać działalności połowowej. (...) Zakaz ten został ustanowiony przez KE na podstawie informacji uzyskanych od jej inspektorów, którzy podczas kontroli ustalili, że połowy dorszy dokonane przez polskie statki w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone KE przez Polskę. W związku z tym KE uznała, że ogólna kwota połowowa przyznana Polsce na 2007 r. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1941/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. ustalającym wielkości dopuszczalnych połowów i inne związane z nimi warunki dla niektórych zasobów rybnych i grup zasobów rybnych mające zastosowanie do Morza Bałtyckiego na 2007 r. (Dz. Urz. UE L 367 z 22.12.2006, s. 1) została przez Polskę wyczerpana. W związku z brakiem odpowiednich działań ze strony polskich władz w postaci wprowadzenia tymczasowego zakazu połowów dorsza, do czego zobowiązują Polskę przepisy wspólnotowe, KE z własnej inicjatywy określiła, że z dniem wejścia w życie rozporządzenia KE z 9 lipca 2007 r. (to jest od 11 lipca 2007 r.) do 31 grudnia 2007 r. obowiązuje zakaz połowu, przechowywania, przeładunku lub wyładunku dorsza przez statki pływające pod polską banderą. Rozporządzenie, co wynika z istoty tego aktu prawnego, w całości i bezpośrednio stało się częścią polskiego porządku prawnego z chwilą wejścia w życie."

Minister zaznaczył, że stosownie do art. 288 akapit 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: "Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich". Zasada bezpośredniego obowiązywania rozporządzeń oznacza m.in. zakaz podejmowania działań implementacyjnych, których przedmiotem byłaby zmiana znaczenia lub uzupełnienie przepisów rozporządzenia jak również zakaz dokonywania przez państwa członkowskie wiążącej wykładni wspólnotowego rozporządzenia. Zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1970 r. w sprawie 40/69 Bollmann, skoro rozporządzenie "wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, nie mogą one, chyba że co innego stanowi rozporządzenie, podejmować działań na rzecz rozporządzenia, których przedmiotem byłaby zmiana znaczenia lub uzupełnienie jego przepisów".

Na wskazane decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. Z. i P. G., reprezentowani przez adwokata, zarzucając wydanie ich z:

- naruszeniem prawa procesowego tj. art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 7 Kpa, w zw. z art. 136 Kpa w zw. z art. 140 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na nie dokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. w momencie dokonywania przez skarżącego rejsów połowowych, w szczególności nie powołanie biegłego, nie przeprowadzenie dowodu z oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji Europejskiej oraz oficjalnych stanowisk Ministerstwa w 2007 r.,

- naruszeniem prawa procesowego art. 16 Kpa, poprzez nie uwzględnienie okoliczności, że połowy dokonywane były na podstawie niewyeliminowanych z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego zezwolenia połowowego,

- naruszeniem prawa materialnego art. 6 Kpa, poprzez wymierzenie kary na podstawie dowolnie przyjętych kryteriów oraz nieustalenie sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary,

- naruszeniem przepisów postępowania art. 139 Kpa, poprzez ukaranie skarżącego według przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność po uchyleniu przez Ministra decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Podnosząc przytoczone naruszenia pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonych, jak i poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skarg podniesiono, że nie można utożsamiać zakazu połowów wprowadzonego Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 z faktem wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. Rozporządzenie to samo w sobie nie jest dowodem w sprawie. To, że Komisja subiektywnie przyjęła, iż istnieje zagrożenie nie oznacza, że ono faktycznie nastąpiło. Wskazano, że rozporządzenie to stało się przedmiotem zaskarżenia przez stronę polską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu z uwagi na wątpliwości co do tego, czy ogólna kwota połowowa faktycznie została wyczerpana. Skarga została wycofana w wyniku uzyskania kompromisu co do określenia wysokości przełowienia. Wyliczenia Morskiego Instytutu Rybackiego w G. wskazują, że do końca 2007 r. Polska wykorzystała jedynie 8,6 tys. ton dorsza, gdy limit ten wynosił 12,8 tys. ton. Skarżący wykonywali jedynie swoje uprawnienia i nie złamali ustawowego zakazu poprzez dokonywanie połowów mimo faktycznego wyczerpania ogólnej kwoty połowowej. warunkiem koniecznym dla wymierzenia kary jest dokonywanie połowów w czasie, gdy przyznana ogólna kwota połowowa została już wyczerpana. Zarzucono, że organ nie pokusił się o zbadanie czy faktycznie doszło do wyczerpania tej kwoty, przyjmując to jedynie za fakty powszechnie znane. Skarżący oświadczyli, że dokonali połowu ryb w inkryminowanym okresie na warunkach decyzji – specjalnego pozwolenia połowowego. Nie naruszyli zatem prawa, gdyż realizowali prawa nabyte. Zdaniem skarżących, nie można doprowadzić do ustania przedmiotowego prawa bez ustania decyzji ostatecznej przyznającej prawo nabyte oraz bez stosownego odszkodowania. Przedmiotowe uprawnienie nie wygasło, bowiem warunki wykonywania tej decyzji nie łączą połowów z uznaniem ogólnej kwoty połowowej za wyczerpaną. Specjalne zezwolenie połowowe nie podlegało żadnym zmianom. Organy bezprawnie przerzuciły na obywatela odpowiedzialność, będącą skutkiem ich bezczynności. W ocenie skarżących karą administracyjną objęte jest wykonywanie połowów sprzeczne z ustawą, a nie pojedyncze zachowanie, czy też jeden połów. W tej sytuacji połowy objęte różnymi postępowaniami winny być objęte jedną decyzją o karze. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji sytuacja skarżących uległa pogorszeniu wobec wymierzenia surowszej kary niż uprzednio, co nie powinno mieć miejsca ze względu na zakaz reformationis in peius.

W odpowiedzi na skargi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniesione skargi zarejestrowane pod sygnaturami akt od IV SA/Wa 1972/10 do IV SA/Wa 1979/10 i prowadzić je dalej pod sygnaturą IV SA/Wa 1972/10. Jednocześnie Sąd odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Przechodząc do oceny wniesionych skarg należy wskazać, iż nie zostały one oparte na uzasadnionych podstawach, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.

Rozporządzenia (WE) zaliczane do pochodnego prawa wspólnotowego są aktami wiążącymi w całości, przewidzianymi do bezpośredniego stosowania w każdym państwie członkowskim. Nie jest konieczny dla ich mocy obowiązującej akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Oznacza to, że stają się częścią krajowych systemów prawnych bez konieczności ich transpozycji, a w efekcie wywołują skutki bezpośrednie dla jednostek i mają charakter wiążący co do wszystkich zawartych w nich postanowień. Należy raz jeszcze podkreślić, iż mają moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi tych państw, w przeciwieństwie do dyrektyw unijnych, które wiążą w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty. Odnośnie dyrektyw zatem to organy krajowe państwa członkowskiego wybierają formę i środki osiągnięcia tego rezultatu. W kwestii mocy wiążącej rozporządzeń wypowiadał się wielokrotnie ETS, który w jednym ze swych orzeczeń stwierdził, że państwa członkowskie Unii nie są uprawnione do podejmowania czynności zmierzających do pozbawienia rozporządzeń waloru źródeł prawa wspólnotowego (Judgment of the Cort of 31.01.1978. Fratelli Zerbone Snc v. Amministrazione delle finanse dello Stato. Case 94/77. European Cort Reports 1978, Page 0099).

W rozpatrywanej sprawie podstawą do wymierzenia skarżącemu kwestionowanej kary administracyjnej było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 804/2007.

Bezspornym zatem jest, iż statek [...], którego armatorami są Z. Z. i P. G., wykonywał połowy dorsza po wprowadzeniu z dniem 11 lipca 2007 r. przez Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. zakazu połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. Urz. UE L 180 z dnia 10 lipca 2007 r.) Za działania te w siedmiu sprawach została wymierzona skarżącym kara pieniężna w wysokości 20000 zł, zaś w jednej ze spraw 32000 zł.

Kwestionowany zakaz wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Fakt wyczerpania owego limitu, wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżących, nie może w ocenie Sądu budzić wątpliwości. Wskazuje na to zawarte w akapicie 3 preambuły tego rozporządzenia stwierdzenie, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada.

Uprawnienie Komisji Europejskiej odnośnie ustalania wielkości dopuszczalnych połowów, jak też stosowania środków zapobiegających poważnym zagrożeniom dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzania zakazów działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu (art. 26 ust. 4), wynikało z Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki i rybołówstwa (Dz.U. L Nr 358 z 31 grudnia 2002 r.). Przepis art. 26 tego rozporządzenia stanowi, że Komisja Europejska jest podmiotem odpowiadającym za ocenę i kontrolę stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez Państwa Członkowskie. Ustęp 4 tego artykułu upoważnia Komisję do wprowadzenia bezwzględnego zakazu działalności połowowej na podstawie dostępnych sobie informacji.

Należy także wskazać na treść art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2847/93 z dnia 12 października 1993 r. ustanawiającego system kontroli mający zastosowanie do wspólnej polityki rybołówstwa (Dz. U. L nr 261/1 z 20.10.1993 r.). Nałożył on na Państwa Członkowskie obowiązek podjęcia właściwych działań o charakterze administracyjnym lub postępowań karnych, zgodnie z prawem krajowym, skierowanych przeciw osobom fizycznym lub prawnym odpowiedzialnym za nieprzestrzeganie wspólnej polityki rybołówstwa. Skutkować one mają, zgodnie z właściwymi krajowymi przepisami prawnymi, skutecznym pozbawieniem osób odpowiedzialnych za naruszenia – korzyści finansowych wynikających z naruszenia bądź innymi skutkami współmiernymi do wagi takich naruszeń, skutecznie zniechęcającymi do popełnienia podobnych wykroczeń. Wśród sankcji wymienia się kary pieniężne.

W ocenie Sądu, uprawnienie do dokonywania połowu przyznane specjalnym zezwoleniem połowowym, obowiązywało w granicach wyznaczonych z jednej strony przez termin jego obowiązywania i indywidualnie określoną kwotę połowową, z drugiej przez termin związany z wprowadzeniem zakazu połowów o charakterze ogólnym. Z chwilą wprowadzenia zakazu działalności połowowej rozporządzeniem Komisji Europejskiej indywidualnie przyznane uprawnienie połowowe przestało obowiązywać w zakresie objętym danym zakazem. Wskazany skutek nastąpił zatem z mocy prawa. Związane jest to z bezpośrednią skutecznością prawa wspólnotowego, a nie kreowane w wyniku wydania w sprawie indywidualnej stosownego rozstrzygnięcia administracyjnego. Wprawdzie organ administracji publicznej winien był w wydanym zezwoleniu połowowym zawrzeć to zastrzeżenie, jednakże jego brak nie rodzi żadnych skutków, co do sytuacji prawnej strony. Utrata uprawnień do połowów w rozpatrywanej sprawie jest wynikiem rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007, a nie skutkiem ewentualnej decyzji o wygaszeniu uprawnień do połowów dorszy, co pośrednio wynika także z art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji RP.

Stosownie do art. 34 pkt 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz.U. Nr 62 poz. 574 ze zm.) zabroniony jest połów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Art. 63 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi zaś, że kto wykonuje rybołówstwo morskie statkiem rybackim z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej podlega - w przypadku armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m - karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej pięćdziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Na podstawie tego przepisu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2005 r., w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz.U. Nr 76 poz. 671 ze zm.) w której określił wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej. Stosownie do § 2 pkt 22 tego rozporządzenia wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej przez armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m wynosi od 20 000 zł do 110 000 zł - za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Wobec tego kara pieniężna wymierzona armatorom mieści się w granicach ustanowionych przez to rozporządzenie i stanowi dolną granicę zagrożenia przewidzianego za to naruszenie. Sąd uznał również za zasadne uchylenie przez Ministra decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] wymierzającą Z. Z. i P. G., armatorom statku rybackiego [...], karę pieniężną w wysokości 20 000 zł i wymierzenie kary w wysokości 32000 zł za to, że w dniach 30 września – 5 października 2010 r. jednostka ta złowiła i przywiozła do portu 4715 kg dorsza w relacji pełnej, uzyskując w wyniku nielegalnego połowu korzyść finansową w wysokości 29016 zł (nr decyzji [...]). W ocenie Sądu w przeciwnym wypadku wymierzona kara byłaby niższa niż uzyskana kwota z nielegalnego połowu, co pozostawałoby w sprzeczności z zaleceniami wspólnotowymi.

W ocenie Sądu zarzuty naruszenia zakazu reformationis in peius w przedmiotowych sprawach również nie zasługują na uwzględnienie, gdyż przepis art. 139 Kpa nie ma zastosowania w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r., sygn. FPS 2/98 publ. ONSA 1998 nr 2, poz. 79). Wysokość kary wymierzonej w tych postępowaniach ponownie ustalał bowiem organ pierwszej instancji. Uprzednio wydane w tej sprawie decyzje jako podstawę wymierzenia kary uznawały przepis rozporządzenia MRiRW z dnia 21 kwietnia 2005 r., o którego niekonstytucyjności, z uwagi na możliwość dolegliwego karania szerokiego kręgu podmiotów za nieokreślone działania (zaniechania) orzekł TK w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08. Zauważył tam także, oceniając konstytucyjność w pozostałym zakresie tego rozporządzenia, iż wyłączność ustawy w sferze określania podmiotu, znamion przestępstwa oraz kary nie wyklucza dopuszczalności doprecyzowania tych elementów w aktach wykonawczych. W ocenie Trybunału, wskazane rozporządzenie jako całość spełnia te warunki i prawidłowo doprecyzowuje regulację ustawową, za wyjątkiem przepisów, których niekonstytucyjność stwierdził. Zauważył nadto, iż szerokie "widełki", w których górna granica kary administracyjnej może sięgać znacznych wielokrotności kary minimalnej pozwalają na indywidualizację kary, sprowadzają się do uwzględnienia w procesie stosowania sankcji administracyjnej zasady proporcjonalności i sprawiedliwości (słuszności), w zgodzie z ogólnymi zasadami Kpa. Wynika stąd, iż fakt zastosowania niekonstytucyjnego przepisu rozporządzenia jako podstawy wymierzenia kary administracyjnej musiał skutkować uchyleniem uprzedniej decyzji pierwszej instancji w tym przedmiocie. Nie mogło to jednakże prowadzić, wbrew twierdzeniom zawartym w skargach, do wydania przez Ministra rozstrzygnięć reformatoryjnych. Na przeszkodzie stała konieczność zastosowania innego przepisu rozporządzenia, przewidującego inną rozpiętość sankcji oraz inne minimum niż uprzednio zastosowany, niekonstytucyjny przepis. Sąd podziela stanowisko Trybunału, że szerokie "widełki", w których górna granica kary administracyjnej może sięgać znacznych wielokrotności kary minimalnej pozwalają na indywidualizację kary, uwzględnienie w procesie stosowania sankcji administracyjnej zasady proporcjonalności i sprawiedliwości (słuszności), w zgodzie z ogólnymi zasadami Kpa, co wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Nadto z art. 15 Kpa wynika konieczność zbadania sprawy w jej całokształcie przez obie instancje, który to wymóg zostaje spełniony dopiero wówczas, gdy organy obu instancji procedują w oparciu o te same przepisy, w wyniku czego organ odwoławczy ma możliwość skontrolowania, czy właściwa sankcja (co do podstawy i wysokości) została wymierzona za określone naruszenie przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej. W niniejszych postępowaniach, z racji istnienia podstaw do zastosowania innego, niż w prowadzonych uprzednio postępowaniach, przepisu ustalającego wysokość kary za określone naruszenie, należało w ramach przewidzianych w rozporządzeniu widełek ustalać wysokość sankcji, która powinna zostać zastosowana, co wymagało prowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Zważywszy zatem, iż wysokość sankcji, która winna być zastosowana zasadnie ustalał organ I instancji, zarzut naruszenia art. 139 Kpa nie mógł być skutecznie podniesiony.

Sąd nie uwzględnił wniosku stron skarżących o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii prof. I. D., pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z listopada 2009 r. oraz pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego M. G. i udzielonej mu odpowiedzi przez Komisję Europejską na zarzuty niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej w 2007 r. oraz niewiarygodności danych przyjętych przez Komisję. Przeprowadzenie tych dowodów zmierzałoby bowiem do dokonania oceny legalności Rozporządzenia Komisji Nr 804/2007, a nie kontroli legalności zaskarżonych decyzji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.