Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 233/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1 i par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1, art. 145a, art. 145b, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 listopada 2010r. nr [...] Prezydent Miasta uchylił decyzję nr [...] z dnia 12 września 2008r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie oraz odmówił przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie z powodu nabycia uprawnienia do zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie na podstawie decyzji nr [...] z dnia 30 lipca 2008r. w kwocie 238,50 zł na okres od dnia 4 lipca 2008r. do dnia 31 grudnia 2008r. Adresatem obu ww. decyzji był B. P.

Jako podstawę prawną wskazano m.in. art. 104 § 1, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a., art. 14 i 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że postanowieniem z dnia 20 września 2010r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją z dnia 12 września 2008r. wznowił postępowanie w sprawie odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie. Podstawą wznowienia postępowania było wniesienie przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej sprzeciwu od ww. decyzji ostatecznej z dnia 12 września 2008r. i zażądanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowienia tegoż postępowania administracyjnego wraz z wnioskiem o jej uchylenie. W uzasadnieniu sprzeciwu oraz dalszych wniosków Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. wskazał na nową okoliczność, nie znaną organowi w chwili dokonywania rozstrzygnięcia, tj. zarejestrowania B. P. w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. w dniu 4 lipca 2008r., jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku.

Wskazana wyżej okoliczność, stanowiąca podstawę do wniesienia sprzeciwu, została ujawniona przez stronę w dniu 28 lipca 2008 r. wraz ze złożonym ponownie wnioskiem o przyznanie zasiłku okresowego. Od tego momentu postępowanie w sprawie przyznania zasiłku okresowego przebiegało dwutorowo.

Po pierwsze przeprowadzone zostało nowe postępowanie o przyznanie zasiłku okresowego, zakończone decyzją nr [...] z dnia 30 lipca 2008r. przyznającą to świadczenie w kwocie 238.50zł na okres od dnia 4 lipca 2008r. do dnia 31 grudnia 2008r. (skarga na tę decyzją została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 26.03.2009r. - sygn. akt II SA/Gd/68/09).

Po drugie MOPS w G. postanowił odmówić przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego na mocy decyzji nr [...] z dnia 12 września 2010r. z uwagi na to, że składając wniosek w dniu 28 stycznia 2008r. o przyznanie zasiłku okresowego strona nie spełniała ustawowej przesłanki uzyskania zasiłku okresowego określonej w art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy, jaką jest okoliczność bycia bezrobotnym.

W następstwie wniesionego przez B. P. odwołania od decyzji z dnia 3 listopada 2010r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 stycznia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1, art. 149 § 2 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówiło uchylenia wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 12 września 2008r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie.

Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie, zostało wszczęte na podstawie sprzeciwu prokuratora Prokuratury Okręgowej w G., złożonego na podstawie art. 184 § 1 k.p.a. Mając na uwadze treść art. 186 k.p.a. Prezydent Miasta miał obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania zawiadamiając o tym strony, co też uczynił swoim postanowieniem z dnia 20 września 2010r. W postępowaniu administracyjnym wznowieniowym, zadaniem organów administracji publicznej, w pierwszej kolejności winno być sprawdzenie, czy zaszły przesłanki formalne dla zastosowania przepisu art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.

W niniejszej sprawie - zdaniem Prezydenta Miasta - zaszła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nową okolicznością w sprawie, istniejącą w dacie wydania ostatecznej decyzji był fakt istnienia u strony odwołującej się statusu osoby bezrobotnej, poprzez zarejestrowanie w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. od dnia 4 lipca 2008r. O tym fakcie Prezydent Miasta uzyskał wiedzę w dniu 28 lipca 2008r. Dlatego też organ uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia 12 września 2008r. i rozstrzygnął merytorycznie wniosek strony z dnia 28 stycznia 2008r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odnosząc się do treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uznało, że stanowisko Prezydenta Miasta było niezasadne. Organ podał, że nie można było uznać, że fakt uzyskania statusu osoby bezrobotnej przez stronę odwołującą się nie był znany Prezydentowi Miasta w dacie wydawania ostatecznej decyzji (w dniu 12 września 2008r.). Sam organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że uzyskał wiedzę o tym w momencie złożenia kolejnego wniosku strony o przyznanie zasiłku okresowego (który został stronie przyznany odrębną decyzją organu z dnia 30 lipca 2008r.) w dniu 28 lipca 2008r., a więc jeszcze przed wydaniem w dniu 12 września 2008r. decyzji odmawiającej przyznanie stronie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie.

Zatem rozstrzygnięcie pkt 1 zaskarżonej decyzji stoi w sprzeczności zarówno z aktami sprawy, jak i samym uzasadnieniem tej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 3 listopada 2010r., gdyż nie zaszła przesłanka opisana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzasadniająca uchylenie ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji z dnia 12 września 2008r.. Kolegium w niniejszej sprawie nie dopatrzyło się również zaistnienia pozostałych przesłanek wskazanych w przepisie art. 145 k.p.a., jak też w przepisie art. 145a i art. 145b k.p.a. uzasadniających wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w dniu 12 września 2008r.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego B. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący zarzucił Kolegium zaniedbanie, nienależyte wykonanie zadań, naruszenie praworządności, przewlekłe i biurokratyczne załatwienie sprawy przez organ.

Stwierdził, że decyzja rażąco narusza przepisy k.p.a. i nie przestrzega procedury prawnej w odwoławczym postępowaniu procesowym w części art. 61-67, 75-88, 89-96, 104-113, 123-126, 145-152, 182-189 k.,p.a. Skarżący jest zdezorientowany treścią zaskarżonej decyzji, podnosząc, że Kolegium przy jej wydawaniu naruszyło przepisy ustawy i samorządowych kolegiach odwoławczych. Wskazywał na swoją sytuację bytową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012r., poz.270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że została ona wydana bez naruszenia prawa.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia 12 września 2008 r. odmówił przyznania B. P. świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2010 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. skierował do Prezydenta Miasta sprzeciw od ww. decyzji i wniósł o wznowienie zakończonego nią postępowania oraz o jej uchylenie, wskazując na wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a., przesłankę wznowienia postępowania. W uzasadnieniu sprzeciwu powołano się na fakt zarejestrowania B. P. w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. w dniu 4 lipca 2008 r., jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i okoliczność ta, zadaniem Prokuratora, nie była znana organowi w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 12 września 2008 r.

Kwestią sporną pomiędzy stronami jest dopuszczalność uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej z powodu ujawnienia się nowej - w ocenie skarżącego - okoliczności, jaką był fakt zarejestrowania go w dniu 4 lipca 2008 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. i uzyskania w związku z tym statusu osoby bezrobotnej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową, wyliczoną w art. 145 § 1 k.p.a. Trzeba wskazać, że postępowanie wznowieniowe może być polegać jedynie na zbadaniu i ocenie, czy w danej sprawie występują ustawowe przesłanki do wznowienia, określone w powołanym przepisie k.p.a. Przedmiotem takiego postępowania nie może być natomiast powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszałoby to zasadę stałości decyzji.

W skierowanym do Prezydenta Miasta sprzeciwie jako podstawę wznowienia postępowania wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z jego treścią w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W piśmiennictwie podkreśla się, że dowody i fakty muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Musiały więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie ( Małgorzata Jaśkowska w: Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 860).

Przenosząc poczynione powyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że trafnie przyjął organ odwoławczy, iż wspomniane okoliczności nie wystąpiły. W rozpatrywanej sprawie nie zostały bowiem spełnione wszystkie przesłanki sformułowane wart. 240 § 1 pkt 5 k.p.a., a konkretnie – że okoliczność, na którą powołano się w sprzeciwie, a potem we wniesionym przez skarżącego odwołaniu, nie była nieznana organowi w dacie wydania decyzji z dnia 12 września 2008 r. Nie można bowiem przyjąć, tak jak chce skarżący, że wydając w dniu 12 września 2008 r. decyzję odmawiająca przyznania skarżącemu zasiłku okresowego, Prezydent Miasta nie wiedział o fakcie ponownej rejestracji skarżącego w urzędzie pracy w dniu 4 lipca 2008r. i uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Informację o tym fakcie skarżący przekazał organowi składając w dniu 28 lipca 2008 r. wniosek o przyznanie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie, w wyniku czego Prezydent Miasta wydał w dniu 30 lipca 2008 r. decyzję, którą przyznał skarżącemu świadczenie. Nie można wobec powyższego przyjąć, że tenże organ, orzekając później, bo we wrześniu 2008 r., nie posiadał wiedzy o nabyciu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej

W takim stanie rzeczy prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji jako wadliwą i odmówiło uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 września 2008 r.. Poprzedzające wydanie tej decyzji postępowanie nie było bowiem dotknięte wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W powyższym kontekście obszerny wywód strony skarżącej zaprezentowany w uzasadnieniu skargi należało uznać za pozostający bez wpływu na rozpoznanie sprawy. W sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy odnieść się do twierdzeń skargi, że skarżący nie uczestniczył w żadnym postępowaniu odwoławczym, a szczególnie w postępowaniu wznowieniowym. Zauważyć należy, że postanowieniem z dnia 20 września 2010 r. Prezydent Miasta wznowił postępowanie zakończone swoją ostateczną decyzją z dnia 12 września 2008 r. i postanowienie to zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem poczty w dniu 5 października 2010 r. W treści postanowienia była zawarta informacja o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, podano też miejsce i termin, w jakim strona mogła to uczynić. Skarżącemu doręczono również wszystkie zapadłe w toku postępowania orzeczenia, które kwestionował, korzystając z przysługującego mu prawa do ich weryfikacji przez organ administracji wyższego stopnia, bądź sąd administracyjny. Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Nie jest również zasadny zarzut, że w przedmiotowym postępowaniu, wbrew żądaniom skarżącego, nie uczestniczył w Prokurator. Wszystkie zapadłe w toku kontrolowanego przez Sąd postępowania orzeczenia były doręczane Prokuraturze Okręgowej w G. Sąd również poinformował ww. Prokuraturę o wniesieniu przez skarżącego skargi doręczając jej odpis wraz z odpowiedzią organu na skargę oraz informując o wyznaczonym terminie rozprawy.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja organu powinna min. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaś prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja z tego punktu widzenia jest prawidłowa, bowiem wyjaśnia na jakiej podstawie i z jakich przyczyn organ odwoławczy uznał, że postępowanie zakończone decyzją z dnia 12 września 2008 r. nie było dotknięte żadną z wymienionych w art. 145, 145a i 145b k.p.a. wad wystąpienie której dawałoby podstawy do wznowienia postępowania.

Z kolei należy odnieść się do twierdzeń skargi dotyczących art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2). Wskazując na ten przepis skarżący odniósł się do faktu zawieszenia postępowania, a następnie jego podjęcia w dniu 8 sierpnia 2008 r. Bezsporne jest, że nie są to okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania zdefiniowane w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.

W końcu, mając na uwadze pozostałe twierdzenia skargi, należy zwrócić uwagę na okoliczność, że umyka stronie skarżącej, iż postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w bardzo zawężonych ramach. Przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. Przepis ten odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych i oczywistym jest, że na jego podstawie nie można czynić rozważań, które wykraczałyby poza granice sprawy.

Badając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem tutejszy Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Mając to na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.