Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 1850/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i oddalono wniosek o zasądzenie kosztów
Powołane przepisy: article: art. 37 § 1, art. 48 § 3-4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 41 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 86
law: Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2335/09 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2335/09 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., odrzucił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 września 2009 r., wydaną w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wojewódzki wskazał, że pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. C. Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie (dalej jako Spółka) złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 września 2009 r. w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych. Pismem z 8 stycznia 2010 r. wezwano pełnomocnika Spółki do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia (np. wyciąg z rejestru sądowego) oraz do uzupełnienia wpisu sądowego. W wezwaniu pouczono, że nieuzupełnienie ww. braków formalnych w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Spółki pismem z 18 stycznia 2010 r. przesłał kopię pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki oraz aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 12 września 2008 r. Poinformował także, że wpis uzupełniony został w kasie sądu.

Sąd wojewódzki uznał, że kopia pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki, nadesłana pismem z dnia 18 stycznia 2010 r., została uwierzytelniona niezgodnie z dyspozycją z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2008 r. Nr 73, poz. 443), w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2010 r., na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 23 października 2009 r., o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów (Dz. U. z dnia 21 grudnia 2009 r.). Wobec tego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. skargę odrzucił.

Pełnomocnik Spółki powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 41 ust. 3 i ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania,

2) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 49 § 1 P.p.s.a. oraz 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę kasacyjną pełnomocnik Spółki stanęła na stanowisku, że art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym odnosi się do poświadczania innych niż pełnomocnictwo dokumentów. Wskazano na treść art. 41 ust. 3 ustawy o doradztwie podatkowym, który stanowi, że doradca podatkowy może sam uwierzytelniać odpis udzielonego mu pełnomocnictwa i podkreślono, że przepis ten nie zawiera dodatkowych zastrzeżeń co do treści poświadczenia. Zdaniem strony Sąd błędnie zastosował art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym, zamiast art. 41 ust. 3 tej ustawy. Ponadto wskazano, że skoro Sąd uznał, że uwierzytelnione przez pełnomocnika pełnomocnictwo powinno zawierać datę i miejsce jego sporządzenia to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. powinien wezwać pełnomocnika do uzupełnienia odpisu pełnomocnictwa o te dane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu dokonał błędnej wykładni art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym, uznając że przesłany na wezwanie Sądu odpis pełnomocnictwa został uwierzytelniony niezgodnie z powołanym przepisem, bowiem nie zawierał oznaczenia miejsca i daty jego sporządzenia.

Stosownie do treści art. 37 § 1 P.p.s.a. zdanie drugie między innymi doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących jego umocowanie. Natomiast Sąd jedynie w razie wątpliwości, może zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zasadnicza treść cytowanego przepisu odnosząca się do pełnomocnictwa, nie uległa zmianie od 1 stycznia 2010 r. Co więcej, zmiana w zdaniu drugim powoływanego art. 37 § 1 P.p.s.a., polegała na dodaniu słów "oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie". Powyższe także sugeruje, że zmiana przepisu art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym, tylko pośrednio odnosiła się do pełnomocnictw.

W myśl art. 48 § 3 P.p.s.a., zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Powyższe unormowanie zostało dodane od 1 stycznia 2010 r., na skutek nowelizacji ustawą z dnia 23 października 2009 r., o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów. Jednocześnie ustawodawca od 1 stycznia 2010 r. - w art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym - wprowadził zapis, że: "Doradca podatkowy ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis doradcy podatkowego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) doradca podatkowy stwierdza to w poświadczeniu."

Analiza powyższych regulacji prawnych wskazuje zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że dodanie nowego przepisu w art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym, nie miało na celu ingerowanie w treść art. 37 P.p.s.a., w zakresie odnoszącym się do pełnomocnictw. W powoływanym art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym, wyraźnie ustawodawca stanowi o sporządzaniu poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w "zakresie określonym odrębnymi przepisami", czyli przede wszystkim odnosi to do postanowień art. 48 § 3 i § 4 P.p.s.a. Słusznie zatem wywiedziano w skardze kasacyjnej, że art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym odnosi się do poświadczania innych niż pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu dokumentów.

Potwierdzeniem takiego rozumienia powoływanych unormowań, jest również wskazanie na cel, dokonanej od 1 stycznia 2010 r. nowelizacji przepisów, jednoznacznie podawany w uzasadnieniu do projektu zmian tych regulacji. W dokumencie tym podkreślano, że zmiany mają spowodować "odformalizowanie postępowania cywilnego, administracyjnego, sądowo-administracyjnego oraz podatkowego, poprzez racjonalizację istniejącego obowiązku dołączania do akt sprawy dokumentów oryginalnych lub ich odpisów notarialnych. Zmiana polega na szerszym, niż dotychczas umożliwieniu uwierzytelniania odpisów dokumentów przez profesjonalnych pełnomocników stron, reprezentujących zawody zaufania publicznego. Jej zamierzonym skutkiem jest wydatne umniejszenie uciążliwości polegającej na konieczności wyzbycia się przez strony postępowania, często na długi czas dokumentów oryginalnych albo poniesienia kosztów ich notarialnego uwierzytelniania bądź uzyskania ich urzędowych odpisów" (uzasadnienie do projektu zmiany ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów, Druk nr 2064, Warszawa, 19 maja 2009 r., s. 1.). Z cytowanego fragmentu wynika, że nowelizacja omawianych przepisów, w swoim zasadniczym zakresie, nie miała na celu zmiany sposobu uwierzytelniania pełnomocnictw przez profesjonalnych pełnomocników.

Ponadto należy wskazać, że przy poświadczaniu pełnomocnictwa samo uwierzytelnianie co do zasady, nie ma na celu "zrównanie dokumentu pełnomocnictwa z dokumentem urzędowym", lecz jedynie wykazanie istnienia umocowania do działania. Zatem umieszczanie na poświadczeniu takich zapisów, jak stwierdzenie miejsca i daty sporządzenia odpisu, w przypadku pełnomocnictw nie ma większego znaczenia, w sytuacji gdy dla określonych celów dokument ten nie musi spełniać cech "dokumentu urzędowego" w rozumieniu art. 48 § 3 i § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym. Podawanie tych elementów, nabiera innego znaczenia i wymiaru w przypadku uwierzytelniania innych, niż pełnomocnictwo dokumentów lub pełnomocnictw mogących być uznanymi, jako dokumenty urzędowe (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt II FZ 331/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe wywody należy stwierdzić, że brak określenia daty i miejsca poświadczenia jedynie może oznaczać, że pełnomocnictwo takie nie będzie spełniać wymogów przewidzianych dla pojęcia dokumentu urzędowego w rozumieniu cytowanego art. 48 § 3 i § 4 p.p.s.a. Nie jest to jednak brak, który miałby istotne znaczenie w niniejszej sprawie, dla celów reprezentacji strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

W niniejszej sprawie pełnomocnik Spółki na wezwanie Sądu pierwszej instancji z dnia 8 stycznia 2010 r. złożyła pełnomocnictwo, które zgodnie z powyższymi wywodami upoważniało ją do działania w imieniu Spółki, wobec czego Sąd niezasadnie stwierdził, że pełnomocnictwo zostało uwierzytelnione niezgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym i z powodu nieuzupełnienie w terminie wymogów formalnych skargę odrzucił. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, że nie znajduje on uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a, które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści. W konsekwencji wniosek strony należało oddalić jako nieznajdujący podstawy w przepisach prawa.