Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 979/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, ust. 3, ust. 4 art. 38
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 8, art. 15, art. 127, art. 76, art. 138 par. 1, art.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 43 par. 1, art. 50 z indeksem 1
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.
article: art. 10 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 87 pkt 1, art. 90 ust. 1, art. 91
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 26 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 22 sierpnia 2014 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 sierpnia 2014 r. nr [...] Wójt Gminy odmówił K. T. przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego.

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji przywołał m.in. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, art.12, art. 38 ust. 1 pkt 2, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.).

W uzasadnieniu organ podał, że ww. w dniu 28 kwietnia 2014r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Wnioskodawca wskazał, że pozbawiony jest świadczenia rentowego z ZUS pomimo orzeczonego umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 22 maja 2014r. odmówił przyznania K. T. wnioskowanej pomocy uznając, że sytuacja osobista i rodzinna strony nie uzasadnia przyznania świadczenia. W następstwie odwołania K. T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 30 czerwca 2014r., uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji było naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a w szczególności polegające na konieczności dokonania analizy sytuacji dochodowej poprzez szczegółowe ustalenie źródeł dochodu z podaniem ich wysokości.

W dalszej części uzasadnienia organ podał, że po ponownym rozparzeniu sprawy ustalono, że strona wspólnie zamieszkuje, gospodaruje oraz pozostaje w faktycznym związku małżeńskim z B. T. Z wymienionymi zamieszkuje również małoletni syn. Łączny dochód trzyosobowej rodziny za miesiąc lipiec 2014 r. wyniósł 3.554,46 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny wynosi 1.184,82 zł. Wobec czego przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Stwierdzono również wystąpienie dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu wnioskodawcy, a sytuacją majątkową oraz niewykorzystywanie własnych możliwości w celu poprawy sytuacji osobistej.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. T. wskazał, że organ wadliwie wyliczył dochód rodziny zakładając, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Podał, że z oświadczeń jego i żony wynika, że prowadzą dwa odrębne gospodarstwa domowe. Wskazał, że w 2010 r. zawarli z żoną umowę, którą ustanowili ustrój rozdzielności majątkowej.

Decyzją z dnia 26 września 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 8 i art. 38 ustawy o pomocy społecznej.

Uzasadniając wydaną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że odwołujący ubiegając się o wsparcie ze środków publicznych, powinien mieć świadomość, że pomoc społeczna nie jest bezwzględnym uprawnieniem przysługującym każdemu, kto o nią wystąpi. Organ zobligowany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i analizy pod kątem spełnienia ustawowych przesłanek, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania świadczeń.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bezspornie, że K. T. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na czas określony do 30 czerwca 2016r. Ponadto jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z protokołu Sądu Rejonowego w L. III Wydział Rodzinny i Nieletnich (sygn. akt III RC 70/13) z dnia 6 maja 2013r. wynika, że K. T. wyraził zgodę na płacenie alimentów na rzecz małoletniego C. T. w kwocie 300 zł miesięcznie, do rąk matki małoletniego – B. T. z góry do dnia 15 każdego miesiąca, poczynając od dnia 1 maja 2013r.

Dalej wskazano, że z oświadczenia B. T. z dnia 12 sierpnia 2014r. wynika, że z mężem K. T. prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Małoletni syn C. jest na jej utrzymaniu od dnia 1 czerwca 2014r. Mąż wznowił wypłatę świadczenia alimentacyjnego. Kwota zaległych alimentów wynosi 3600zł.

K. T. w oświadczeniu z dnia 4 lipca 2014r. wskazał, że od dnia

1 czerwca 2014r. realizuje obowiązek alimentacyjny na rzecz syna C. oraz że prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe.

Organ stwierdził, że uwzględniając oświadczenie odwołującego się, że prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe to zostało przekroczone kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej tj. 542 zł.

Przedstawiono analizę dochodu odwołującego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku ( marzec 2014r.) i ustalono, że K. T. osiąga dochody w Sądzie Rejonowym w L. jako kurator społeczny. Za m-c marzec 2014r. osiągnął dochód w kwocie 410 zł. Organ przyjął, że strona posiada własność wspólną pomieszczeń o powierzchni 150m2. Zgodnie z umową najmu zawartą w dniu

31 grudnia 2013r. wynajmująca B. T. otrzymuje od najemcy czynsz w wysokości 5,50 zł netto za 1m2, co stanowi kwotę 825 zł miesięcznie. Przyjęto, że połowa tej kwoty stanowi dochód odwołującego, tj. 412,50 zł.

Zatem łączny dochód odwołującego ustalono na kwotę 822,50 zł. Wskazano też, że nie było podstaw do odliczenia kwoty 300 zł z tytułu alimentów świadczonych na rzecz syna, bowiem w miesiącu marcu 2014r. obowiązek ten nie był realizowany.

Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że strona posiada możliwości, by przy wykorzystaniu własnych zasobów majątkowych przezwyciężyć trudną sytuację.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. T. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Zarzucił błędne wyliczenie jego dochodu oraz pominięcie dowodów zebranych w aktach sprawy oraz błędne ustalenie dochodu poprzez wliczenie do niego dochodu uzyskiwanego przez żonę z wynajmu. Nadto zarzucił SKO brak oceny postępowania w sprawie Ośrodka Pomocy Społecznej w C., które naruszyło szereg przepisów k.p.a., ustawy o pomocy społecznej, ustawy o kuratorach sądowych oraz ustawy o ochronie danych osobowych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że na żadnym etapie sprawy nie przeprowadzono wywiadu środowiskowego z jego żoną. Przyznał, że z żoną prowadzą osobne gospodarstwa domowe. Zdaniem skarżącego spełnia on przesłanki z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, by ubiegać się o zasiłek okresowy.

Organ niezasadnie pominął dowód o alimentach płaconych od czerwca 2014r. Niezasadnie też doliczono do jego dochodu połowę dochodu z dzierżawy, który w rzeczywistości jest dochodem tylko żony. Natomiast ryczałt kuratorski – zgodnie z art. 87 pkt 1 ustawy o kuratorach sądowych – jest jedynie zwrotem kosztów ponoszonych w związku ze sprawowanym przez kuratora dozorem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione, a które Sąd zobowiązany był uwzględnić z urzędu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), dalej jako - "ustawa" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823).

Zgodnie z art. 38 ust. 1 zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

W myśl art. 38 ust. 2 ustawy zasiłek okresowy ustala się: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie ( pkt 1), zaś w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny ( pkt 2 ).

Kwota zasiłku okresowego ustalonego zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby ( art. 38 ust. 3 pkt 1 ), zaś w przypadku rodziny między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny ( art. 38 ust. 3 pkt 2). Ponadto kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 ustawy).

Natomiast okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5).

Wysokość dochodu warunkująca prawo do świadczenia z opieki społecznej oraz zasady ustalania wysokości dochodu w sprawach z zakresu pomocy społecznej zostały uregulowane w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, z uwzględnieniem waloryzacji wysokości świadczenia określonym w przywołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 1 ww. rozporządzenia, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

4. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Powyższy katalog wyłączeń jest katalogiem zamkniętym, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1901/11, LEX nr 1145078 i przywołane tam orzecznictwo).

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że "wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa materialnego, co oznacza w praktyce, że organ II instancji dochodzi do analogicznych ustaleń (vide wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26.02.2013 r., II SA/Wr 843/12, LEX nr 1330375). Utrzymanie zatem w mocy decyzji organu I instancji powinno mieć miejsce wówczas, gdy dokonana przez organ odwoławczy ocena sprawy jest zbieżna ze stanowiskiem organu I instancji. W przypadku gdy ocena organu odwoławczego różni się istotnie od oceny organu I instancji niedopuszczalnym jest wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (tak słusznie wyrok WSA w Warszawie z 1.09.2010 r., VII SA/Wa 939/10, LEX nr 760176). Organ odwoławczy wydaje zatem decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa. Co prawda utrzymanie w mocy decyzji, to utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia, ale by nie doszło do naruszenia wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, w przypadku gdy zachodzi całkowita rozbieżność pomiędzy uzasadnieniem prawnym decyzji pierwszoinstancyjnej i decyzji organu odwoławczego, organ wydający decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. obowiązany jest odnieść się także do różnic w uzasadnieniach rozstrzygnięć (wyrok WSA w Szczecinie z 16.06.2011 r., II SA/Sz 84/11, LEX nr 1153346). W pełni należy też zgodzić się z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 12.06.2013 r., II SA/Bd 316/13, LEX nr 1351500, że to właśnie instytucja rozstrzygnięcia kasacyjnego (przewidziana w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) organu II instancji chroni prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy, a więc prawo strony do realizacji wyrażonej w art. 15 k.p.a. i doprecyzowanej w art. 127 k.p.a., zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego." Zacytowane wyżej stanowisko, które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 14 października 2014r., sygn. akt II SA/Bd 985/14 ( publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, że podaną przez organ pierwszej instancji główną przyczyną odmowy przyznania skarżącemu zasiłku było uznanie, że nie prowadzi on jednoosobowego gospodarstwa domowego, zaś dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia. Zatem podstawę odmowy przyznania świadczenia stanowił art. 38 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z kolei organ odwoławczy stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje prawo do uzyskania świadczenia, bowiem uznał, że w sytuacji, gdy skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, dochód który uzyskuje również przekracza kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia. Tutaj z kolei podstawę do wydania decyzji stanowił art. 38 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wynika z powyższego, że oba organy orzekały na podstawie różnych przepisów prawa materialnego, na skutek czego rozstrzygnięcie organu odwoławczego spowodowało de facto pozbawienie strony prawa do oceny sprawy przez dwie instancje, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Co więcej organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do przedstawionego w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji stanowiska, w tym nie wyjaśnił, z jakiego powodu uznał, że nie jest ono zasadne – tak bowiem Sąd odczytuje motywy wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której zmieniono podstawę odmowy przyznania świadczenia.

Przechodząc do meritum sprawy Sąd stwierdza, że kwestią o znaczeniu podstawowym w niniejszym postępowaniu było prawidłowe ustalenie dochodu uzyskiwanego przez skarżącego w miesiącu marcu 2014 r.

Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących błędnego ustalenia dochodu ze względu na doliczenie dochodu żony uzyskiwanego z tytułu najmu, doliczenie ryczałtu należnego kuratorowi społecznemu oraz nieodliczeniu od dochodu płaconych przez skarżącego od czerwca 2014 r. alimentów, wskazać należy, że argumentacja ta nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu doliczenia do dochodu skarżącego dochodu żony uzyskiwanego z tytułu najmu lokalu użytkowego. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wraz z żona są współwłaścicielami nieruchomości w skład której wchodzi m.in. hala, będąca przedmiotem umowy najmu z dnia 31 grudnia 2013 r.. Skarżący w dniu 27 stycznia 2010 r. zawarł z żoną umowę, którą ustanowiono ustrój rozdzielności majątkowej, na skutek czego doszło do przekształcenia istniejącej dotychczas miedzy małżonkami wspólności ustawowej (bezułamkowej) we wspólność ułamkową. Zgodnie zaś z art. 43 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.), zwanej dalej jako "k.r.o", zasadą jest, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym - co do zasady - tak długo jak trwa wspólność małżeńska. Zasada ta znajduje zastosowanie niezależnie od przyczyn ustania wspólności, co dotyczy zarówno ustania wspólności ustawowej, jak i umownej, chyba że w tym ostatnim przypadku małżonkowie zawierając umowę majątkową małżeńską postanowili inaczej, ustanawiając udziały nierówne (art. 501 k.r.o.).

Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt II CSK 317/08: "Pojęcie "majątku wspólnego" jest nierozerwalnie związane z istnieniem zarówno węzła wspólności majątkowej o charakterze łącznym - gdy trwa wspólność ustawowa, jak również ułamkowym - od chwili ustania wspólności ustawowej i przekształcenia jej we wspólność ułamkową. (...) Dopiero z chwilą dokonania umownego bądź sądowego podziału majątku wspólnego, tj. zniesienia stosunku współwłasności, przestaje istnieć majątek wspólny obejmujący przedmioty nabyte przez małżonków od chwili powstania do chwili ustania wspólności ustawowej." ( Lex nr 577167).

Prawnomaterialna podstawa podziału między małżonków przychodu z tytułu posiadania wspólnego majątku znajduje się w mających odpowiednie zastosowanie przepisach o współwłasności w częściach ułamkowych, a zwłaszcza art. 207 k.c. Zgodnie z treścią tego przepisu pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.

Sąd stwierdza, że z treści zawartej przez skarżącego z żoną intercyzy nie wynika by małżonkowie ustanowili nierówne udziały we współwłasności, należy więc domniemywać, że są one równe. Jeżeli tak, to w przypadku umowy najmu pomieszczenia będącego własnością obojga małżonków, przychód z tego tytułu osiągają oboje małżonkowie w częściach równych.

Zatem co do zasady stanowisko organów w powyższej kwestii było prawidłowe. Umknął jednak organom istotny fakt, że uzyskany przez skarżącego przychód z tytułu umowy najmu nie został pomniejszony o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód taki polega opodatkowaniu, co wynika z treści art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

Nadto organ pierwszej instancji ustalając wysokość dochodu rodziny skarżącego uzyskanego w miesiącu marcu 2014. uwzględnił przy jego obliczaniu dochód jego żony uzyskany w miesiącu lipcu 2014 r.

Jak wskazano wcześniej art. 8 ust. 3 pkt 1 ustawy stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym organy obu instancji ustalając wysokość dochodu uzyskiwanego przez rodzinę skarżącego, a potem przez niego samego, zrobiły to z naruszeniem powołanego wyżej przepisu ustawy, co stanowi podstawę do uchylenia obu decyzji, jako wydanych z naruszeniem przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.).

Prawidłowe jest stanowisko organów, że uzyskany przez skarżącego w miesiącu marcu 2014 r. ryczałt należny kuratorowi społecznemu stanowi dochód w świetle art. 8 ust. 3 ustawy. Jak wskazano wcześniej, art. 8 ust. 4 stanowi zamknięty katalog świadczeń, których do dochodu się nie wlicza a to oznacza, że wyłącznie wskazane w tym przepisie źródła przychodu nie są uwzględniane przy obliczaniu dochodu na potrzeby ustalenia prawa do świadczeń z pomocy społecznej. W katalogu włączeń nie znajduje się jednak przychód uzyskiwany z tytułu ryczałtu należnego kuratorowi.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że organ odwoławczy orzekając w sprawie powinien był zapoznać się z wykładnią art. 90 pkt 1 w związku z art. 87 pkt 1 ustawy o kuratorach sądowych, z której wynika, że ryczałt stanowi zwrot kosztów ponoszonych w związku ze sprawowanym przez kuratora dozorem, Sąd stwierdza, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 795) prezes sądu rejonowego ustala i przyznaje kuratorowi społecznemu miesięczny ryczałt z tytułu zwrotu kosztów ponoszonych w związku ze sprawowanym przez niego nadzorem lub dozorem. Art. 91 ust. 1 ustawy o kuratorach sądowych stanowi zaś, że kuratorowi społecznemu przysługuje ryczałt za czynności enumeratywnie wymienione w pkt 1-3. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że brak jest podstaw do uznania, że ryczałt na gruncie art. 90 jest tożsamy z ryczałtem z punktu widzenia art. 91 ustawy o kuratorach sądowych ( zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 sierpnia 2011r., sygn. akt I SA/Sz 377/1, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tym Sąd stwierdził również, że przyjęta w ustawie o kuratorach sądowych systematyka przepisów art. 90 i art. 91 jednoznacznie świadczy o dwóch różnych należnościach, co potwierdza, że w art. 90 ustawodawca wyraźnie wskazuje, że jest to ryczałt z tytułu zwrotu kosztów ponoszonych w związku ze sprawowanym przez kuratora społecznego nadzorem lub dozorem, w art. 91 zaś nie nawiązuje do regulacji zawartej w art.90, a jedynie przewiduje prawo kuratora społecznego do ryczałtu za wykonanie określonych ściśle czynności. Wobec powyższego ryczałt wypłacany kuratorowi społecznemu na podstawie art. 91 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o kuratorach sądowych nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w odróżnieniu od ryczałtu, o którym mowa w art. 90 ww. ustawy.

W aktach sprawy znajduje się Zaświadczenie Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 maja 2014r. Nr [...], z którego wynika, że skarżący osiągnął w marcu 2014 r. dochód w kwocie 410 zł. Uwzględniając przedstawioną wyżej wykładnię art. 90 i 91 ust. 1 ustawy o kuratorach sądowych, Sąd stwierdza, że ponownie rozpoznając sprawę organy winny wyjaśnić, czy uzyskany przez skarżącego ryczałt, w podanej w zaświadczeniu wysokości, został - jeżeli zachodziła taka konieczność – pomniejszony o kwotę należnego podatku dochodowego od osób fizycznych. Ma to znaczenie z uwagi na treść powołanego wcześniej art. 8 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

Na marginesie Sąd zauważa, że skarżący w toku postępowania wskazywał, że ryczałt który uzyskuje pełniąc funkcję kuratora społecznego nie podlega opodatkowaniu, jednak wyjaśnienie powyższej kwestii wymaga uzyskania dowodu w postaci dokumentu urzędowego ( zob. art. 76 k.p.a.).

Dalej skarżący zarzucił obu organom naruszenie prawa polegające na nieodliczeniu od dochodu płaconych przez niego od czerwca 2014 r. alimentów na syna.

Z treści art. 8 ust. 3 ustawy wynika, że organ ustalając dochód pomniejsza przychody z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o wymienione tam w pkt 1 - 3 należności, w tym kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób ( pkt 3). Z brzmienia tego przepisu wynika jasno, że mowa w nim o przychodach i odliczeniach od przychodu w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. Nie można zatem, tak jak chciałby tego skarżący, ustalić wysokość jego dochodu, odejmując od przychodów uzyskanych przez niego w miesiącu marcu 2014 r. alimenty zapłacone w czerwcu 2014r.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem powołanych przepisów prawa materialnego ustawy o pomocy społecznej, a także z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa procesowego, a naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny uwzględnić zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię przepisów prawa materialnego oraz usunąć naruszenie przepisów postępowania poprzez właściwe zgromadzenie i ocenę materiału dowodowego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.