Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1354/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Jan Zimmermann Sędziowie NSA : Joanna Tuszyńska (spr.) WSA: Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r. nr Kol. [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak Kierownik Filii Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., po rozpatrzeniu sprawy z wniosku Z. M., na podstawie art. 104, 107 i 108 kpa oraz art. 3 ust.3 i 4 , art.8 ust.1 , art.14 , art.17 ust.1 pkt 5 , art.39 , art.104 , art.106 , art.109 , art.159 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r Nr 64 poz.593 ze zm.) oraz upoważnienia Nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2004r do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej odmówił przyznania Z. M. zasiłku celowego na dofinansowanie do czynszu.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Z. M. w dniu [...] 2004r r. złożyła w Filii Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wniosek o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie do energii elektrycznej , gazu , czynszu oraz na żywność.

Organ wskazał, że odrębnymi decyzjami z dnia [...] 2004r przyznano jej zasiłek celowy w kwocie 60 zł na dofinansowanie do energii elektrycznej, zasiłek celowy w kwocie 60 zł na dofinansowanie do gazu i zasiłek celowy w kwocie 80 zł na żywność.

Ustalono, że wnioskodawczyni prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z synem M., który w dniu [...] 2004r wyjechał do rodziny na miesiąc, półtora oraz , że pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Ma problemy zdrowotne wymagające leczenia, w dniu [...] 2004r została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności ( od decyzji tej złożyła odwołanie). Ma duże zaległości czynszowe i kredytowe wobec spółdzielni mieszkaniowej, na dzień [...] 2004r wynoszą one około 26 000zł.

Odmawiając przyznania zasiłku celowego organ podniósł, że zgodnie z art. 39 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art.8 ust.1 ustawy , stanowiąc , że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Powodem udzielenia pomocy jest m.in. bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność czy długotrwała choroba.

Organ I instancji zacytował przepis art.3 ust.3 i 4 ustawy, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Po przytoczeniu powyższych przepisów organ stwierdził, że dofinansowanie do czynszu nie rozwiąże problemów Klientki, a świadczenia z pomocy społecznej nie mają na celu załatwienia wszystkich problemów potrzebujących. Zadaniem ośrodka jest udzielanie pomocy w trudnych sytuacjach w miarę posiadanych możliwości.

Organ podkreślił , ze na przestrzeni dwóch minionych miesięcy przyznał wnioskodawczyni kilka zasiłków celowych na łączną kwotę 970 zł, a w bieżącym miesiącu na kwotę 200 zł.

Świadczenia z pomocy społecznej nie mogą stanowić źródła dochodu czy też formy utrzymania.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. M. zarzuciła, że otrzymywane od ośrodka pomocy społecznej środki są niewystarczające. Podniosła , że dofinansowanie w niższej wysokości niż faktury za gaz i energię elektryczną "doprowadzi do wyłączenia".

Decyzją z dnia [...] 2004r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k. p. a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w granicach uznania administracyjnego. Ustalił, ze odwołująca się pozostaje w gospodarstwie domowym z synem a dochód na osobę w jej rodzinie wynosi 302,72 zł, gdy kryterium dochodowe wynosi 316 zł. Jest zatem osobą uprawnioną do ubiegania się o zasiłek celowy.

Wskazał również, że organ I instancji słusznie stwierdził, że przyznanie dofinansowania do czynszu nie jest celowe. Dodatkowo SKO wyjaśniło, ze przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie do czynszu nie będzie służyć zaspokojeniu "niezbędnej potrzeby życiowej", gdyż odwołująca się posiada lokal mieszkalny. Jakkolwiek odwołująca się nie płaci czynszu za ten lokal, to wobec faktu orzeczonej eksmisji, uznać można, że przyznanie zasiłku na dofinansowanie do czynszu nie pozwoli na przezwyciężenie trudności życiowej jaką jest orzeczona eksmisja, ryzyko bezdomności oraz wysokie zadłużenie wobec spółdzielni mieszkaniowej. Pozwala to na stwierdzenie , że w kontekście art. 3 ust. 4 ustawy, w okolicznościach, w jakich znajduje się odwołująca, udzielenie tego typu dofinansowania nie odpowiada celom, o których mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Z. M. zarzuciła , że spełnia kryteria dochodowe, nie jest w stanie ze swojej niewielkiej renty pokrywać czynszu i dlatego prosiła o dofinansowanie na ten cel. Powołała się również na treść uchwały Rady Miasta K. z dnia [...] 2000 r w sprawie dofinansowania do opłat mieszkaniowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesiono także, że skarżąca stale korzystała z różnych form pomocy społecznej, a jej zastrzeżenia, co do działalności MOPS, nie dotyczyły istoty zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Stanowi on, że "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzja podejmowana w tej kwestii przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Kontrola uznania administracyjnego powinna polegać nie tylko na badaniu zachowania granic uznania, ale także na szczególnie dokładnej analizie postępowania dowodowego poprzedzającego decyzję i realizacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Pełnej kontroli podlega także sposób interpretowania przez organ - występujących w tekście normatywnym - pojęć nieostrych - w analizowanym tu przypadku, zwłaszcza pojęcia "niezbędna potrzeba".

Uzasadnienie decyzji organu I instancji oceny takiej nie zawiera.

Dopiero organ II instancji podniósł w uzasadnieniu decyzji, czego nie uczynił organ I instancji , że przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie do czynszu nie będzie służyć zaspokojeniu "niezbędnej potrzeby życiowej", gdyż odwołująca się posiada lokal mieszkalny, a wobec faktu orzeczonej eksmisji, uznać można , że przyznanie zasiłku na dofinansowanie do czynszu nie pozwoli na przezwyciężenie trudności życiowej jaką jest orzeczona eksmisja, ryzyko bezdomności oraz wysokie zadłużenie wobec spółdzielni mieszkaniowej.

Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że uzasadnienie decyzji uznaniowej organu powinno precyzyjnie wskazywać zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku), jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia, ponieważ uznanie organu wypływające z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) jest uzależnione od wielkości przyznanych z budżetu państwa środków finansowych na pomoc społeczną oraz od liczby osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy i ubiegających się o nią (por. wyrok WSA z dnia 23.09.2005r I SA/Wa 1553/04 LEX nr 192950).

W niniejszej sprawie, skoro organ odwoławczy uzasadnił , że dofinansowanie do czynszu nie stanowi "niezbędnej potrzeby bytowej" w rozumieniu art.39 ustawy, nie było konieczności ustalania możliwości finansowych ośrodka.

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W niniejszej sprawie Sąd takich naruszeń prawa nie stwierdził i dlatego, na podstawie art.151 ppsa orzeczono jak w sentencji.