Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 340/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Magdalena Bernacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi O Spółka z o.o na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Tytułem wykonawczym wystawionym w dniu [...] lutego 2006r. nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy, nałożył na "O" spółkę z o.o. obowiązek wypłaty pracownikom wynagrodzenia za pracę za miesiące maj i czerwiec 2004r.

Zobowiązany złożył zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że:

-po pierwsze zachodzi niewykonalność nałożonego obowiązku, gdyż zobowiązany złożył wniosek o ogłoszenie upadłości,

-po drugie, poprzez kompensowanie zaległych wynagrodzeń zakupem towarów przez pracowników, nastąpiło częściowe wykonanie obowiązku,

-po trzecie w tytule wykonawczym błędnie powołano podstawę prawną prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż w miejsce przywołanego art. 2 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U z 2005r. Nr 229, poz. 1954) – zwaną dalej ustawą, winien być przywołany przepis art. 2 § 1 pkt 11 ustawy,

-po czwarte do tytuły wykonawczego nie dołączono dowodu doręczenia upomnienia, dlatego tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 3 ustawy.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. nr rej. [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy, zarzuty zgłoszone przez spółkę z o.o."O" oddalił.

Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów, organ wskazał, że tytuł wykonawczy będący podstawą prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego dotyczy wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, w takim przypadku – zgodnie z treścią art. 33 ustawy – podstawą zarzutu może być wykonanie obowiązku w całości. Nadto organ powołując się na treść art. 162 k.p.a. stwierdził, że wygaśnięcie decyzji w części nie jest dopuszczalne.

Dalej organ podniósł, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie wstrzymuje czynności egzekucyjnych. Według ustaleń organu, zobowiązany składał wnioski o ogłoszenie upadłości, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 20024r. wniosek został oddalony, natomiast kolejny wniosek zarządzeniem Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2006r. został zwrócony. W tej sytuacji, w ocenie organu, nie było przeszkód prawnych do prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Odnośnie błędnie powołanej podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, organ stwierdził, że zarzut tej treści nie stanowi zarzutu w rozumieniu art. 33 ustawy.

Dalej organ stwierdził, że Państwowa Inspekcja Pracy w niniejszym postępowaniu jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, w związku z czym na mocy art. 26 § 4 ustawy do egzekucji przystąpiła z urzędu, na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. W tej sytuacji organ egzekucyjny nie miał obowiązku dołączenia do tytułu dowodu doręczenia upomnienia, natomiast upomnienie doręczone zostało zobowiązanemu w dniu 17 września 2004r.

Od powyższego postanowienia Inspektora Pracy z dnia [...] marca 2006r. zobowiązany wniósł zażalenie, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie czynności egzekucyjnych.

W uzasadnieniu zażalenia podniesione zostały te same argumenty i twierdzenia, które były podstawą zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006r. nr rej. [...] Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie oddalenia zarzutów w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oraz odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych. Organ II instancji podzielił w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia I instancji.

Od postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy zobowiązany. wniósł skargę.

W skardze, powołując się na treść art. 33 pkt 1 ustawy, skarżąca podkreśliła, że częściowe wykonanie obowiązku może być podstawą wniesienia zarzutów, nadto wskazując na treść art. 27 § 3 ustawy podniosła, że niedołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, może stanowić podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. W pozostałym zakresie skarżąca przytoczyła twierdzenia i wnioski przytoczone już w toku postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych. Kontrola, o której tu mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych DZ.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269). Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, naruszało przepisy prawa w stopniu skutkującym ich uchylenie.

W piśmie z dnia [...] marca 2006r. (data wpływu do organu – 6 marca 2006r.) skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wniesienie zarzutów jest dla zobowiązanego podstawowym środkiem ochrony przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. Stosownie do art. 35 ustawy wniesienie zarzutów nie wstrzymuje tego postępowania.

Skarżąca podniosła następujące zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego:

1) częściowe wykonanie obowiązku,

2) niewykonalność obowiązku w pozostałej części,

3) błąd w określeniu podstawy prawnej egzekucji,

4) niedołączenie do tytuły wykonawczego odpisu dowodu doręczenia upomnienia.

Uwzględnienie przez organ zarzutów prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego lub do zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 ustawy). Na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, który został przez organy administracyjne prawidłowo ustalony, należy stwierdzić, że wniesione przez skarżącą zarzuty nie były zasadne.

Wnosząc zarzut na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy (wykonanie lub umorzenie w całości lub w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku) skarżąca winna okazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, gdyż - jak stwierdziła skarżąca – został wykonany. Skutkiem okazania dowodów obowiązkiem organu byłoby odstąpienie od czynności egzekucyjnych. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nadto według twierdzeń skarżącej wypłata wynagrodzeń nastąpiła jedynie w części i to w formie kompensaty poprzez zakup towarów przez pracowników. A zatem, nawet przyjmując za skarżącą, że obowiązek w części został wykonany, to prowadzenie egzekucji administracyjnej było nadal zasadne. Należy zauważyć, że przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczy wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym i dopiero wykonanie w całości określonego w nim obowiązku, skutkowałoby umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 lipca 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) wierzyciel (stosuje się odpowiednio do wierzycieli będących jednocześnie organami administracyjnymi)

niezwłocznie zawiadamia organ egzekucyjny o każdej zmianie wysokości należności objętej tytułem wykonawczym wynikającej z jej wykonania w całości lub w części. Jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym , wierzyciel niezwłocznie aktualizuje tytuł wykonawczy. Skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego nie przedstawiła dowodów na częściowe wykonanie zobowiązań objętych tytułem wykonawczych, a nawet nie określiła, chociażby w przybliżeniu, w jakiej części zobowiązanie to zostało wykonane. Stąd nie było również podstaw do przeprowadzenia aktualizacji tytuły wykonawczego.

Za całkowicie chybiony należało uznać zarzut niewykonalności obowiązku wynikającego z tytuły wykonawczego, ze względu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącej. Jak słusznie zauważył organ I instancji skarżąca kilkakrotnie składała wnioski o ogłoszenie upadłości, jednakże w stosunku do skarżącej nie zapadło postanowienie o ogłoszeniu upadłości, a dopiero to postanowienie skutkuje niemożnością prowadzenie egzekucji w stosunku do masy upadłości. Kolejny – trzeci wniosek o ogłoszenie upadłości skarżąca złożyła w Sądzie Rejonowym dniu [...] kwietnia 2006r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006r., sygn. akt VGU, zabezpieczono majątek dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Jednakże postanowienie to nie stanowiło przeszkody prawnej w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Należy zwrócić uwagę, że tytuł wykonawczy wystawiony został w dniu [...] lutego 2006r., natomiast zarzuty zgłoszone zostały w dniu [...] marca 2006r. A zatem w dacie zgłoszenia zarzutów wobec skarżącej nie toczyło się postępowanie o ogłoszenie upadłości, co oznacza że argumentacja skarżącej w tym zakresie nie miała oparcia w stanie faktycznym sprawy.

Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza ( zarzut oparty na art. 33 pkt 5 ustawy), że istnieją niezależne od zobowiązanego trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Okoliczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (z dnia [...] kwietnia 2006r.) nie skutkowała niewykonalnością obowiązku objętym tytułem wykonawczym, albowiem nie stanowiła przeszkody w wykonaniu przez skarżącą obowiązku objętego przedmiotowym tytułem.

Bezspornym jest w sprawie, że w dniu [...] września 2004r. skarżącej doręczone zostało upomnienie. Celem instytucji upomnienia uregulowanej w art. 15 ustawy jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym do niedoprowadzenia do wszczęcia egzekucji. Organ egzekucyjny nie może prowadzić egzekucji jeżeli zobowiązanemu (pomimo wymogu) nie doręczono upomnienia wskazanego w art. 15 ustawy. Zaznaczyć należy, że w niektórych przypadkach, dopuszczalne jest stwierdzenie w tytule wykonawczym ,że doręczenie upomnienia nie było konieczne, ale wówczas należy wskazać przepis prawa, który zwalnia od doręczenia takiego upomnienia. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, w tym czy zobowiązanemu doręczone zostało upomnienie, badż - w wypadku gdy brak jest dowodu doręczenia upomnienia –czy w danej sprawie nie było obowiązku doręczenia upomnienia. Uchybienia w zakresie doręczenia upomnienia, a konkretnie nieskuteczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia wymaganego w myśl art. 15 ustawy, dają zobowiązanemu podstawę do wniesienia zarzutu. W niniejszej sprawie wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, a dowód doręczenia skarżącej upomnienia znajdował się w aktach sprawy. W tej sytuacji, zebrany materiał dowodowy, dawał organowi podstawy do przyjęcia, że egzekucja administracyjna jest dopuszczalna. W wypadku, gdy wierzyciel skieruje do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 27 ustawy (w tym nie dołączono do niego dowodu doręczenia upomnienia- gdy było ono wymagalne, lub nie wskazał przepisu prawnego zwalniającego od doręczenia upomnienia), organ egzekucyjny zwraca wierzycielowi "nieprawidłowo" sporządzony tytuł, a wierzyciel powinien wystawić nowy tytuł wykonawczy , tym razem spełniający wszystkie wymogi formalne i ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji. Procedura ta nie ma miejsca w wypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. W przedmiotowym tytule wykonawczym zamieszczono adnotację, z której wynika, że upomnienie doręczone zostało w dniu [...] września 2004r., a okoliczności tej skarżąca nie zaprzecza.

Trafny jest zarzut skarżącej, w którym stwierdza, że w tytule wykonawczym powołując art. 2 § 1 pkt 4 ustawy - błędnie określono podstawę prawną egzekucji administracyjnej. Prawidłowo organ powinien powołać się na przepis art. 2 § 1 pkt

11 ustawy, gdyż egzekucji w rozpatrywanej sprawie podlegały obowiązki z zakresu należnego wynagrodzenia za pracę. Należy jednak zauważyć, że uchybienie w tym zakresie zostało sanowane w orzeczeniu organu II instancji, w którym organ przywołał prawidłową podstawę prawną egzekucji administracyjnej. Nadto, powołanie błędnej podstawy prawnej w tytule wykonawczym, nie oznaczało że egzekucja została wszczęta bez podstawy prawnej, albowiem - jak zauważyła sama skarżąca - podstawą prawną egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie był przepis art. 2 § 1 pkt 11 ustawy. Uchybienie organu w tym zakresie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Str.7.