Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 759/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 55 par. 2, art. 62 par. 1 3 i 4
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozksięgowania wpłaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], określił [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej jako: "spółka" lub "skarżąca") wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie [...]zł.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], Burmistrz [...], na podstawie art. 62 § 1, § 1a, § 3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. - w skrócie: "O.p."), wpłaconą przez spółkę w dniu [...] kwietnia 2019 r. kwotę [...]zł tytułem zobowiązania pieniężnego postanowił zaliczyć na poczet:

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (XII rata 2017 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (I rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (II rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (III rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (IV rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (V rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (VI rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (VII rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (VIII rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (IX rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (X rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (XI rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + [...] zł należne odsetki (XII rata 2018 r.)

Jednocześnie organ I instancji poinformował spółkę, że po rozliczeniu wpłaty, na dzień [...] maja 2019 r. na jej koncie podatkowym pozostaje zaległość w kwocie: - [...] zł należność główna + [...] zł należnych odsetek (XII rata 2018 r.)

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 55 § 2 O.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

W zażaleniu z dnia [...] maja 2019 r. spółka zarzuciła organowi I instancji, że błędnie rozksięgował wpłatę z dnia [...] kwietnia 2019 r., albowiem spółka w poleceniu przelewu wyraźnie wskazała, że wpłata dotyczy 2018 r. W związku z tym uznała, że zaliczenie wpłaty na poczet XII raty za 2017 r. było nieuprawnione.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], uchyliło w całości postanowienie organu I instancji, a wpłaconą przez spółkę w dniu [...] kwietnia 2019 r. kwotę [...]zł zaliczyło na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę w podatku do nieruchomości za 2018 r. w następujący sposób:

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (I rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (II rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (III rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (IV rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (V rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (VI rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (VII rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (VIII rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (IX rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (X rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (XI rata 2018 r.)

- [...] zł należność główna + odsetki [...] zł (XII rata 2018 r.)

oraz na poczet zaległości podatkowej z tytułu XII raty w podatku od nieruchomości za 2017 r. - [...] zł - należność główna i [...] zł - należne odsetki za zwłokę.

W motywach rozstrzygnięcia SKO wskazało, że na dzień zapłaty kwoty [...]zł zaległość podatkowa spółki z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. wynosiła - należność główna [...] zł i odsetki za zwłokę [...] zł. Łącznie zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę wyniosła [...] zł. Dokonana przez spółkę wpłata w pierwszej kolejności, zgodnie z jej wskazaniem, zaliczona została na zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Do rozliczenia pozostała jeszcze kwota [...]zł.

SKO wskazało, że na koncie podatkowym spółki była zaległość podatkowa z tytułu XII raty podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie [...]zł z terminem zapłaty [...] grudzień 2017 r. oraz odsetki za zwłokę obliczone na dzień [...] kwietnia 2019 r. w wysokości [...] zł. Łączna zaległość podatkowa spółki wynosiła więc [...] zł. SKO zaznaczyło, że art. 55 § 2 O.p. nie pozostawia organom podatkowym żadnej dowolności, dlatego też kwotę [...]zł rozliczyło według zasady określonej w tym przepisie. W związku z tym kwotę [...]zł zaliczyło na poczet XII raty podatku od nieruchomości za 2017 r., a kwotę [...]zł na poczet odsetek za zwłokę.

Ponadto SKO stwierdziło, że nie podziela stanowiska spółki, że zaległość z tytułu XII raty w podatku od nieruchomości za 2017 r. nie powstała, albowiem decyzja w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nie została doręczona pełnomocnikowi strony. W tym kontekście wskazano, że z akt sprawy prowadzonej pod nr [...] wynika, że decyzja SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrz [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 r. została skierowana do adwokata T. K. na wskazany przez niego adres i odebrana przez osobę upoważnioną w dniu [...] czerwca 2018 r.

W skardze z dnia [...] sierpnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia SKO w [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła, że naruszenie:

1) art. 62 § 1, art. 62 § 3, art. 76 § 1 O.p. polegające na przyjęciu, że w momencie dokonania wpłaty w wysokości [...] zł na skarżącym ciążyło wymagalne zobowiązanie podatkowe za 2017 r., na które dokonano rozliczenia dokonanej przez skarżącego wpłaty,

2) art. 212 w zw. z art. 145 § 2 O.p. polegające na przyjęciu, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. było wymagalne w momencie dokonania przez skarżącego wpłaty w wysokości [...] zł wobec niedoręczenia decyzji w tej sprawie pełnomocnikowi skarżącej spółki.

W uzasadnieniu skargi skarżąca w szczególności akcentowała, że zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. nie powstała, gdyż decyzja w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nie została doręczona pełnomocnikowi strony. Skarżąca wskazała, że w postępowaniu w sprawie określenia skarżącej spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. złożone zostało na druku [...] pełnomocnictwo dla adw. T. K., a w treści pełnomocnictwa wskazano adres elektroniczny pełnomocnika, a także adres pocztowy - [...], [...]. Tymczasem decyzja została doręczona na adres spółki, a więc pod inny adres, niż adres pełnomocnika wskazany w pełnomocnictwie. Wobec tego skarżąca stwierdziła, że nie można uznać, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego i został nią związany organ podatkowy.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] uznało zawarte w niej zarzuty za nieuzasadnione i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.").

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów i treści skargi, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ocena zasadności stanowiska organów podatkowych, co do rozliczenia dokonanej przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2019 r. wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości obejmującej XII ratę za 2017 r.

Skarżąca kwestionuje istnienie zaległości w podatku od nieruchomości za 2017 r. z uwagi na wadliwe doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe za ten okres. Zdaniem SKO w [...], decyzja ustalająca spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2017 r. została doręczona prawidłowo, a dokonana przez spółkę wpłata w dniu [...] kwietnia 2019 r., w wyniku istnienia na koncie podatkowym spółki zaległości obejmującej XII ratę podatku od nieruchomości za 2017 r., na podstawie art. 55 § 2 O.p. została rozliczona na poczet tej zaległości.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 62 § 1 O.p. jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę, z zastrzeżeniem § 2, zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. W myśl art. 62 § 3 O.p., przepis § 1 stosuje się odpowiednio w razie dokonywania wpłat na poczet rat, na jakie rozłożono podatek lub zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz rat podatku. Przepis art. 62 § 4 O.p. stanowi, że w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie, z zastrzeżeniem § 4a. Stosownie zaś do art. 55 § 2 O.p. jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że organ podatkowy rozlicza dokonaną przez podatnika wpłatę, a zatem ma on obowiązek uwzględnienia takiego stanu rzeczy i potwierdzenia go stosownym aktem administracyjnym. Co istotne, akt ten ma zatem charakter bezwzględny, ale nie bezwarunkowy. W ocenie Sądu warunkiem umożliwiającym zaistnienie opisanych w przywołanej normie skutków jest istnienie na dzień dokonywania przez podatnika wpłaty zaległości podatkowych (zobowiązań) na rzecz, których jest dokonywana wpłata. Tak więc organ podatkowy, otrzymując od podatnika wpłatę, zobligowany jest do ustalenia, czy na dzień jej dokonania istnieją należności, na poczet których dokonywana jest wpłata. Jeśli tak podjęte przez organ podatkowy działania w celu jej rozliczenia mają już charakter materialno-techniczny, których procesowym wyrazem jest opisane art. 62 § 4 zd. 2 O.p. postanowienie. Konstrukcja ta dowodzi, że postanowienie nie ma charakteru konstytutywnego ale potwierdza fakt, że na dzień dokonania wpłaty następuje - i to z mocy prawa - jej rozliczenie z zaległościami obciążającymi podatnika, co ma wpływ także m.in. na naliczanie ewentualnych odsetek. Naliczane są one tylko do dnia wpłaty. Stąd sama data wydania orzeczenia w przedmiocie rozliczenia dokonanej wpłaty ma znaczenie wtórne, istotny jest moment jej dokonania. Wpłata, z mocy prawa winna być przez organ podatkowy rozliczona zgodnie z dyspozycją art. 62 O.p., która w zasadniczej części odwołuje się do woli podatnika, z istotnym ograniczeniem dotyczącym odsetek (por. wyrok WSA w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Gd [...] - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy wywód znajduje pełne potwierdzenie w ugruntowanym stanowisku judykatury (por. wyrok WSA we [...] z dnia [...] lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wr [...], wyrok WSA w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa [...]).

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że SKO prawidłowo rozliczyło dokonaną przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2019 r. wpłatę [...] zł. SKO wskazało, że na dzień wpłaty zaległość podatkowa skarżącej z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. wynosiła: - należność główna [...] zł i odsetki za zwłokę [...] zł. Łącznie zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę wyniosła więc [...] zł. Podkreślenia wymaga, że dokonując stosownego rozliczenia SKO kierowało się wskazaniem spółki, że dokonana wpłata dotyczy zaległości w podatku od nieruchomości za 2018 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W tym miejscu należy zaznaczyć, że skarżąca nie kwestionowała w skardze tego rozliczenia. Jednocześnie SKO stwierdziło, że po ww. rozliczeniu na koncie podatkowym skarżącej pozostały środki w kwocie [...]zł, i działając na mocy art. 55 § 2 O.p., zdaniem Sądu prawidłowo dokonało zaliczenia tej kwoty na zaległość skarżącej w podatku od nieruchomości za 2017 r., konkretnie na XII ratę, wskazując, że kwota [...]zł zostaje rozliczona na należność główną, a kwota [...]zł na poczet odsetek za zwłokę.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów Sąd zaznacza, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym jedynie o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Ze względu na charakter tego postępowania nie można w jego ramach rozstrzygać wszelkich zagadnień materialnoprawnych, nie może się ono przekształcić w kolejną fazę postępowania wymiarowego, choć oczywiście dla zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową koniecznym jest ustalenie, że zaległość ta istnieje (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1439/11). Ponadto należy podkreślić, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty nie kreuje nowego stanu faktycznego i prawnego, a jedynie potwierdza wykonanie czynności o charakterze rachunkowo-technicznym. Postanowienie to jest aktem formalnym (nie przesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej), informującym o sposobie zaliczenia wpłaty. W związku z tym, że postanowienie o zaliczeniu, wydane w trybie art. 62 O.p. nie kreuje obowiązku o charakterze materialnym, to w postępowaniu tym organ nie jest uprawniony do ustalania wysokości kwoty podlegającej zaliczeniu (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 3278/15). W związku z powyższym Sąd stwierdza, że wydając w rozpoznawanej sprawie postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej organy obu instancji nie miały żadnych podstaw prawnych, aby badać kwestie skuteczności doręczenia skarżącej decyzji określającej spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. Jak już bowiem wyżej wskazano, wydane w sprawie postanowienie jest jedynie aktem formalnym potwierdzającym wykonanie czynności o charakterze rachunkowo-technicznym. Wobec tego za chybione należy uznać sformułowane w skardze zarzuty upatrujące wadliwości zaskarżonego postanowienia z uwagi na wadliwe doręczenie decyzji określającej podatek za 2017 r.

Jedynie na marginesie Sąd stwierdza, że poczynione przez SKO rozważania w zakresie poprawności doręczenia skarżącej (konkretniej jej pełnomocnikowi) decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. są prawidłowe.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.