Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1179/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 126, art. 128, art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c, art. 140
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
article: art. 378 ust. 2a
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi C. sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29.06.2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, po uchyleniu w całości wyroku tego Sądu z dnia 15.12.2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1666/09 uchylającego, na skutek skargi C. sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...].07.2009 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce E. z siedzibą w W..

Uchylony wyrok WSA zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...].09.2008 r. na wniosek Spółki E. z siedzibą w W. Marszałek Województwa M. udzielił tej Spółce pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej z utworów czwartorzędowych z własnego ujęcia składającego się z 7 studni głębinowych: 3C,7B,9B,11B,19,20A i 21A zlokalizowanych na terenie byłych Zakładów P." w W. w ilości Q śr.d. = 2 437,73 m3/d; Q max.h = 182,83 m3/h; przy zatwierdzonych zasobach eksploatacyjnych ujęcia wynoszących 573 m3/h z zastrzeżeniem spełnienia następujących warunków:

- przy poborze wody nie będzie przekraczana zatwierdzona wydajność eksploatacyjna poszczególnych studni;

- urządzenia służące do poboru i rozrządu wody utrzymywane będą w należytym stanie technicznym;

- ilość pobieranej wody kontrolowana będzie przez odczytywanie i notowanie wskazań wodomierzy 1 raz na tydzień;

- pomiary wydajności eksploatacyjnej studni i poziomu zwierciadła wody w studniach prowadzone będą 1 raz w roku.

Ważność niniejszej decyzji organ ustalił na okres 20 lat, tj. od dnia 1.01.2009 r. do dnia 31.12.2028 r. stwierdzając jednocześnie, iż pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że C. sp. z o. o. jest jedyną stroną postępowania występującą z wnioskiem o odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w przedmiotowej sprawie, jednakże podnoszone przez nią argumenty nie uzasadniają wydania decyzji negatywnej. Ponadto organ przytoczył przepis art. 126 ustawy Prawo wodne dotyczący kwestii odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego i stwierdził, że żadne okoliczności wskazane w tym przepisie w niniejszej sprawie nie zaistniały. Zauważył nadto, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. pełnomocnik C.sp. z o. o. wskazał, iż podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie, a ostatnie pismo Spółki z dnia [...] sierpnia 2007 r. zawiera zgodę na udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Zatem stanowisko tej Spółki uznał za wewnętrznie sprzeczne. Reasumując Marszałek Województwa M. stwierdził, że nie znalazł podstaw do odmowy udzielania pozwolenia wodnoprawnego i uznał wniosek Spółki E. za zasadny.

Na skutek odwołania C. sp. z o. o. od tej decyzji Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wydał w dniu [...].07.2009 r. decyzję, w treści której uchylił punkt II.3 zaskarżonej decyzji i orzekł, że "ilość pobieranej wody kontrolowana będzie przez odczytywanie i notowanie wskazań wodomierzy 1 raz na tydzień; w przypadku awarii wodomierza studnia zostanie wyłączona z eksploatacji do czasu jego naprawy", a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestionowana decyzja udziela pozwolenia na pobór wody z ujęcia zlokalizowanego na terenie byłych Zakładów P. w ilości Qśr d = 2437,73 m3/d i Qmax h = 182,83 m3/d.

Odnosząc się zaś do zarzutu odwołania Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej podniósł, iż kompetencje organu właściwego do wydawania pozwolenia wodnoprawnego określają przepisy art. 140 ustawy Prawo wodne. Wprawdzie w dacie złożenia wniosku obowiązywał art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, który jako organ właściwy do wydania tego typu zezwolenia w warunkach przewidzianych w art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo ochrony środowiska wskazywał Wojewodę M., jednakże w toku postępowania z dniem 1 stycznia 2008 r. miała miejsce zmiana przepisów art. 140 ust. 2 ustawy Prawo wodne i art. 378 ustawy Prawo ochrony środowiska polegająca na przekazaniu marszałkom województw kompetencji wojewodów w sprawach uregulowanych tymi ustawami. Z tej przyczyny postępowanie w sprawie kontynuował Marszałek Województwa M.. Zatem zarzut braku właściwości Marszałka Województwa M. jest niezasadny.

Organ odwoławczy podkreślił także, że rozstrzygnięcie Marszałka o udzieleniu wnioskującej Spółce pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z jej ujęcia, podjęte zostało na podstawie operatu wodnoprawnego, uzupełnionego w toku postępowania organu I instancji aneksem i pismami wyjaśniającymi wnioskodawcy z dnia [...] listopada 2006 r. i z dnia [...] grudnia 2006 r. Z materiału tego wynika, że ujęcie składa się z siedmiu studni nr 3C, 7B, 9B, 11B, 19, 20A i 21 A, eksploatowanych w ramach zasobów eksploatacyjnych ustalonych w dokumentacji hydrogeologicznej zatwierdzonej decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii z dnia [...].03.1971 r., w ilości 573 m3/h. Wg informacji podanych w operacie łączna wydajność eksploatacyjna wszystkich studni wynosi 427 m3/h. W toku postępowania odwoławczego wnioskodawca złożył Aneks Nr 2 do operatu wodnoprawnego, którym zweryfikował informacje dotyczące studni nr 9B i 21A podając, iż w przedłożonym organowi I instancji materiale dowodowym omyłkowo przypisano powyższym studniom dane dotyczące sąsiednich studni przeznaczonych do likwidacji, a więc niezgodnych z wynikami prac geologicznych zebranymi w dodatku do dokumentacji hydrogeologicznej sporządzonym w 2005 r. Weryfikacja dotyczy konstrukcji otworów, ich wydajności eksploatacyjnej, depresji w otworach i zasięgu lejów depresyjnych, współczynnika filtracji ujętej warstwy wodonośnej.

Zdaniem organu odwoławczego w wyniku analizy całokształtu materiału dowodowego wskazane przez wnioskodawcę omyłki nie mają wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie Marszałka Województwa M.. W świetle bowiem zweryfikowanych materiałów dowodowych wydajność eksploatacyjna studni nr 9B wynosi Q = 60 m3/h, a nie 74 m3/h, jak podano pierwotnie, natomiast wydajność eksploatacyjna studni 21A wynosi Q = 54 m3/h, a nie 97 m3/h. W konsekwencji łączna wydajność ujęcia wody wynosi 370 m3/h, a zatem jest większa od poboru wody w ilości określonej w decyzji tj. Q max h = 182,83 m3/h. W ocenie organu istotne jest przy tym, że zweryfikowane zasięgi lejów depresyjnych odpowiadające wydajnościom eksploatacyjnym powyższych studni są mniejsze od pierwotnie podanych w materiale dowodowym tj. dla studni Nr 9B promień leja depresji wynosi R= 125 m, a dla studni nr 21A R = 149 m, (pierwotnie dla studni Nr 9B podano R = 200 m, a dla studni nr 21A R = 150 m). W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego mając na względzie, że bez znaczenia w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego są pozostałe sprostowane przez stronę dane charakteryzujące studnie (depresja w otworze, współczynnik filtracji), organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji w związku z powyżej opisaną weryfikacją materiału dowodowego.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że stronom postępowania umożliwiono zapoznanie się z całością zgromadzonego materiału dowodowego, jednakże nie skorzystały one z możliwości złożenia wyjaśnień czy uwag.

Ponadto odnosząc się do zarzutu odwołania, iż w decyzji I instancji brak jest ustaleń, że pobór wody nie będzie naruszać warunków ochrony obiektów objętych w toku postępowania ochroną konserwatora zabytków, organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodziła taka potrzeba, bowiem z materiału dowodowego wynika, że studnie przedmiotowego ujęcia ujmują wodę z warstwy wodonośnej naporowej, której strop występuje w strefie głębokości 11,3 - 24,0 m p.p.t, a nad tą warstwą zalegają osady słaboprzepuszczalne o miąższości dochodzącej do 10 m. Oznacza to, że pobór wody nie będzie negatywnie oddziaływał na nieruchomości, w tym obiekty objęte ochroną konserwatora zabytków. Powyższe - zdaniem organu - potwierdza fakt, że ujęcie na terenie byłych Zakładów P. eksploatowane jest od wielu lat i nie ma żadnych dowodów ani przesłanek, które wskazywałyby na jego negatywne oddziaływanie.

W ocenie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut odwołującego się dotyczący braku w operacie wodnoprawnym aktualnych informacji co do stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód w związku z długotrwałym przebiegiem postępowania, albowiem zasadnicze znaczenie w sprawie ma fakt, że wnioskodawca na wezwanie organu I instancji uzupełnił materiał dowodowy przedkładając materiały dokumentujące stan prawny nieruchomości w zasięgu oddziaływania planowanego poboru wód podziemnych, a w postępowaniu zapewniony został udział wszystkim jego stronom.

Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że po rozpatrzeniu sprawy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jednakże analizując jej treść z punktu widzenia wymagań, jakie powinno spełniać pozwolenie wodnoprawne na pobór wody podziemnej, określonych przepisami art. 128 ust. 1 ustawy Prawo wodne, stwierdził, iż w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym organ I instancji nie określił sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych, o którym mowa w art. 128 ust. 1 pkt 9b. W tym zakresie w toku postępowania odwoławczego E. Sp. z o.o. poinformowała w piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 r., że urządzeniami pomiarowymi są wodomierze zainstalowane na rurociągu tłocznym w obudowie każdej studni. Zważywszy, że studnie eksploatowane są przemiennie, w przypadku awarii urządzenia pomiarowego studnia powinna być wyłączona z eksploatacji do czasu naprawy wodomierza. W tej sytuacji, zdaniem organu, należało uchylić warunek zawarty w pkt. II. 3 zaskarżonej decyzji dotyczący pomiaru ilości pobieranej wody i nadać mu nowe brzmienie z uwzględnieniem sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych.

Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez C. sp. z o. o. z siedzibą w W., która zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj.:

a) przepisu art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie, a to w związku z tym, że zaskarżona decyzja organu II instancji i organu I instancji narusza wymagania ochrony dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków;

b) przepisu art. 131 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 oraz w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c i d ustawy Prawo wodne, poprzez ich niezastosowanie, a to w związku z tym, że decyzje organów obu instancji zostały wydane w oparciu o dokument nieodpowiadający wymaganiom ustanawianym przez wymienione przepisy, a więc taki, który nie mógł uchodzić za wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego;

2. prawa formalnego, a mianowicie:

a) przepisu art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędne zastosowanie oraz przepisu art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie, (wszystkie w brzmieniu obowiązującym w dniu 19.09.2008 r.) to jest w dniu wydania decyzji przez organ I instancji - Marszałka Województwa M., która została następnie uchylona w części i w tej części zmieniona oraz utrzymana w mocy w pozostałej części zaskarżoną decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, a to w związku z tym, iż w dniu [...].09.2008 r. organem rzeczowo właściwym do wydania przedmiotowej decyzji był Prezydent W., a nie Marszałek Województwa M., gdyż zgodnie z przepisem art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2 jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej, a z kolei przepis art. 140 ust. 2 ustawy Prawo wodne odsyłał do nieobowiązujących w dniu 19.09.2008 r. przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, to jest do przepisów art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2, a wydanie przedmiotowej decyzji, a następnie utrzymanie jej w mocy czy też zmiana wyczerpuje przesłankę nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, która odnosi się do obu decyzji;

b) przepisu art. 6 Kpa poprzez jego niezastosowanie, a to w związku z niedziałaniem przez organ II instancji na podstawie przepisów prawa, w tym przede wszystkim w związku z niezastosowanie normy z art. 19 Kpa nakazującej organom administracyjnym przestrzegać swojej właściwości rzeczowej z urzędu, co przejawiło się w utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji niewłaściwego rzeczowo do jej wydania;

c) art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 140 Kpa, poprzez jego niezastosowanie w związku z uchybieniem obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co przejawiło się między innymi: (a) pominięciem okoliczności istnienia w obrocie prawnym decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...].03.2007 r. o wpisie do rejestru zabytków obiektów i utworzeniu strefy otoczenia na działkach między innymi nr [...] i [...], na których planowana jest realizacja i eksploatacja studni oraz wynikających z tej decyzji ograniczeń i uwarunkowań, a przyjęciem za wystarczającą okoliczność, iż lokalizacja i eksploatacja studni dotyczy jedynie przestrzeni pod powierzchnią gruntu, podczas gdy ze studniami jest związana również infrastruktura na powierzchni gruntu, w tym między innymi wnioskodawca dokonuje ogrodzenia znacznego obszaru w obrębie studni, co oczywiście wymaga wyjaśnienia mając na uwadze znajdujące się na działkach zabytki i utworzoną strefę otoczenia; (b) pominięciem okoliczności zmiany zatwierdzonych zasobów eksploatacyjnych ujęcia wynoszących, nie jak w sentencji decyzji organu I instancji 573 m3/h, a 427 m3/h (ustalenia organu II instancji), co nie znalazło odzwierciedlenia w decyzji organu II instancji, w konsekwencji sentencja decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym jest oczywiście sprzeczna z ustaleniami w sprawie; (c) pominięciem, iż 7 studni, o których mowa w obu decyzjach nie jest własnym ujęciem wnioskodawcy, a infrastrukturą stanowiącą własność skarżącego, pomimo tego, w rozstrzygnięciu decyzji wskazano, że są to ujęcia własne wnioskodawcy;

d) art. 107 § 1 w zw. z art. 140 Kpa, poprzez jego błędne zastosowanie, w związku z nieprawidłowym sformułowaniem rozstrzygnięcia decyzji, a mianowicie brakiem dokonania zmiany sentencji decyzji organu I instancji polegającej na dostatecznym jasnym i precyzyjnym określeniu lokalizacji wszystkich studni poprzez użycie jedynie określenia: "(...) na terenie byłych Zakładów P. w W. (...)", podczas gdy w istocie nie wiadomo w takim przypadku gdzie na obszarze około 130 h. (cały obszar po byłych ZP. studnie te są zlokalizowane.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności obu wyżej wymienionych decyzji oraz o zasądzenie od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Natomiast na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 15 grudnia 2009 r. pełnomocnik Spółki stwierdził, iż wobec wskazanych zarzutów wnioskuje o uchylenie zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa prowadzącym do jej uchylenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny za trafny uznał wówczas zarzut, że operat wodnoprawny nie odpowiada postanowieniom art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c. Sąd wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie operat sporządzony został w 2005 r. i uwzględniał stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli. Bezsporne jest, iż w trakcie prowadzonego postępowania stan prawny wskazanych nieruchomości uległ zasadniczym zmianom, co zdaniem Sądu, powinno znaleźć odzwierciedlenie w sporządzonym operacie w formie stosownego aneksu. Tymczasem jak wynika z akt sprawy wnioskodawca uzupełniał dane dotyczące nowych właścicieli przesyłając do organu pisma wyjaśniające wraz z aktami notarialnymi, czym naruszył postanowienia art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c. Za uzasadniony Sąd uznał także zarzut dotyczący braku należytego wyjaśnienia i ustosunkowania się do kwestii czy pobór wody nie będzie naruszać warunków ochrony obiektów objętych w toku postępowania ochroną konserwatora zabytków. Organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła taka potrzeba bowiem z materiału dowodowego wynika, że studnie przedmiotowego ujęcia ujmują wodę z warstwy wodonośnej naporowej, której strop występuje w strefie głębokości 11,3 - 24,0 m p.p.t, a nad tą warstwą zalegają osady słabo przepuszczalne o miąższości dochodzącej do 10 m, a zatem pobór wody nie będzie negatywnie oddziaływał na nieruchomości, w tym obiekty objęte ochroną konserwatora zabytków. Zdaniem organu odwoławczego powyższe potwierdza fakt, że ujęcie na terenie byłych ZP. eksploatowane jest od wielu lat i nie ma żadnych dowodów ani przesłanek, które wskazywałyby na jego negatywne oddziaływanie. W ocenie Sądu powyższe stanowisko uznać należy za niewystarczające. Jak słusznie podniosła strona skarżąca w zanegowanej decyzji pominięto okoliczność istnienia w obrocie prawnym decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...].03.2007 r. o wpisie do rejestru zabytków obiektów i utworzeniu strefy ochronnej wokół tych obiektów. Organ nie wypowiedział się w tej kwestii wskazując jedynie, iż lokalizacja i eksploatacja studni dotyczy jedynie przestrzeni pod powierzchnią gruntu. Brak stanowiska co do kwestii czy ze studniami jest związana również infrastruktura na powierzchni gruntu, a skoro tak to czy będzie to w jakikolwiek negatywny sposób oddziaływać na chronione obiekty i wyznaczoną wokół nich strefę ochronną. Nie wyjaśniono także, czy dopuszczalna jest jakakolwiek eksploatacja urządzeń wodnych w strefie ochronnej. Zdaniem Sądu wyjaśnienie powyższych wątpliwości jest niezbędne, albowiem stosownie do treści art. 125 pkt 3 pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. Za uzasadnione Sąd także uznał zarzuty dotyczące nieuwzględnienia w pozwoleniu wodnoprawnym zmiany zatwierdzonych zasobów eksploatacyjnych ujęcia wynoszących, nie jak w sentencji decyzji organu I instancji 573 m3/h, a 427 m3/h (ustalenia organu II instancji), co nie znalazło odzwierciedlenia w decyzji organu II instancji. Ponadto Sąd wskazał, że za zasadne uznać należy stanowisko skarżącego, iż pozwolenie wodnoprawne nie określa w sposób dostatecznie jasny i precyzyjny lokalizacji studni poprzez użycie jedynie określenia, iż zlokalizowane są one na terenie byłych ZP. W sytuacji takiej nieodzowne wydaje się określenie numerów działek ewidencyjnych, na których studnie te są usytuowane. W pozostałym zakresie Sąd nie podzielił zarzutów skargi uznając, iż nie znajdują one uzasadnienie w świetle zebranego materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono. Tym samym Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 Kpa, zgodnie z którą uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa orzekł jak w sentencji.

Argumentację skargi kasacyjnej wywiedzionej od wyroku WSA z dnia 15.12.2009 r., sygn. akt IV SA/WA 1666/09 podzielił w całości Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając w wyroku z dnia 29.06.2011 r., sygn. akt II OSK 890/10, iż skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie albowiem zawiera usprawiedliwione podstawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając tę

skargę zważył, co następuje.

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) rola Sądu polega na sprawowaniu kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. W wyniku dokonanej oceny legalności kwestionowanych decyzji - uwzględniając wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA w wyroku z dnia 29.06.2011 r., sygn. akt II OSK 890/10, zgodnie z art. 190 Ppsa - należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi decyzje obu instancji nie budzą zastrzeżeń z punktu widzenia ich zgodności z prawem.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego wystąpiła Spółka E. z siedzibą w W., która wnioskowała o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej wykraczający poza zwykłe korzystanie dla celów przemysłowych. Z wydanym jej pozwoleniem wodnoprawnym nie zgodziła się C. sp. z o. o. z siedzibą w W..

W ocenie Sądu najdalej idącym zarzutem skargi był zarzut braku właściwości Marszałka Województwa M. do wydania decyzji w I instancji. W ocenie Sądu ponownie rozpoznającego tę skargę wskazany zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Właściwość organów orzekających w sprawie pozwoleń wodnoprawnych uregulowana została w art. 140 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania do wydania pozwolenia wodnoprawnego właściwy był Wojewoda M.. W toku prowadzonego przez Wojewodę M. postępowania z dniem 1 stycznia 2008 r. weszły w życie przepisy art. 21 i 19 pkt 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462 ze zm.), mocą których dokonana została zmiana przepisów art. 140 ust. 2 ustawy Prawo wodne i art. 378 ustawy Prawo ochrony środowiska, polegająca na przekazaniu do marszałków województw kompetencji wojewodów w sprawach regulowanych tymi ustawami, a dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązkowe jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z tego względu zasadnie, w ocenie Sądu, przedmiotowe postępowanie kontynuował Marszałek Województwa M. jako organ właściwy w sprawie. W dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne stanowiący, iż marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska zawiera odesłanie do nieistniejącego przepisu ustawy Prawo ochrony środowiska (przepisu obowiązującego do wejścia w życie art. 19 pkt 8 ustawy kompetencyjnej), jednakże - jak słusznie podniosły orzekające w sprawie organy - analiza zmian dokonanych ustawą kompetencyjną wskazuje, że wolą ustawodawcy wydającego tę ustawę było przypisanie marszałkowi województwa dotychczasowych kompetencji wojewody m.in. do udzielania pozwoleń wodnoprawnych, jeżeli szczególne korzystanie z wód jest związane z przedsięwzięciami lub instalacjami kwalifikowanymi jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązkowe jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, czyli są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Prawidłowość powyższego rozumowania potwierdza fakt, iż z dniem 15 listopada 2008 r. nastąpiła kolejna zmiana zarówno przepisów ustawy Prawo wodne jak i Prawo ochrony środowiska, z których jednoznacznie wynika, iż w przedmiotowej sprawie właściwy jest Marszałek Województwa M..

Z kolei uchybienia proceduralne podnoszone w skardze nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Uchybienia te nie mogły bowiem w sposób istotny oddziaływać na treść zakwestionowanej decyzji.

Nie są więc trafne zarzuty dotyczące nieuwzględnienia w pozwoleniu wodnoprawnym zmiany zatwierdzonych zasobów eksploatacyjnych ujęcia wynoszących, nie jak w sentencji decyzji organu I instancji 573 m3/h, a 427 m3/h (ustalenia organu II instancji), a przez to brak odzwierciedlenia tego faktu w decyzji organu II instancji oraz zarzut nie określenia w pozwoleniu wodnoprawnym w sposób dostatecznie jasny i precyzyjny lokalizacji studni i użycia ogólnego zwrotu, iż zlokalizowane są one na terenie przedmiotowych byłych Zakładów, podczas gdy nieodzowne było określenie numerów działek ewidencyjnych, na których studnie te są usytuowane. W całokształcie okoliczności tej sprawy należało bowiem uznać, iż kwestia numerów działek, na których zlokalizowane są studnie do poboru wód z ujęć wód podziemnych nie stanowi takiego naruszenia prawa, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy sprawy zawiera plan urządzeń wodnych i zasięg zamierzonego oddziaływania korzystania z wód z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią. Wobec treści art. 128 ust. 1 ustawy Prawo wodne i wskazania w nim wymagań jakim powinno odpowiadać pozwolenie wodnoprawne oraz faktu, że przedmiotowe postępowanie dotyczy szczególnego korzystania z wód istniejących, prawidłowo udokumentowanych ujęć studni a nie wykonania tych studni, to wada ta nie może wpłynąć w żaden sposób na wynik sprawy. Należy podkreślić, że kwestia precyzyjnego określenia działek ewidencyjnych uzasadniać może wniosek o uzupełnienie decyzji w trybie art. 111 § 1 Kpa. Przepis ten bowiem normuje naprawienie wad decyzji nieistotnych tzn. takich które nie dają podstaw do jej uchylenia, a taka wada wystąpiła we wskazanym przypadku.

Również nie można przyjąć, iż wadą zaskarżonej decyzji co do jej uzasadnienia pozostaje kwestia odmiennego określenia zasobów eksploatacyjnych. W ocenie Sądu ponownie rozpatrującego skargę organ odwoławczy prawidłowo nie dokonał zmiany wartości zasobów eksploatacyjnych, które ustalone zostały w decyzji pierwszoinstacyjnej w wielkości 573 m3/h. Wartość ta wynikała z dokumentacji hydrogeologicznej zatwierdzonej decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii z dnia [...].03.1971 r. (funkcjonującej w obrocie prawnym). Wartości tej nie zmieniano bowiem wynikała ona z ostatecznej decyzji. Natomiast inna wartość wskazana w decyzji il instancji tj. 427 m3/h dotyczyła parametrów techniczno eksploatacyjnych studni, a więc wielkości łącznej wydajności eksploatacyjnej wszystkich studni a wynikała to przecież z operatu wodnoprawnego. Kwestia ta znalazła odzwierciedlenie w motywach zaskarżonej decyzji, w której precyzyjnie wyjaśniono, że nie znaleziono podstaw do uchylenia decyzji w związku z weryfikacją materiału dowodowego.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, iż przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne stanowi, iż część opisowa operatu zawiera wyszczególnienie stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli. Przepis art. 131 ustawy Prawo wodne określa niezbędną dokumentację stanowiącą podstawę do wszczęcia postępowania wodnoprawnego. Na podstawie art. 132 tej ustawy wiodące znaczenie dokumentacji w tym przedmiocie nadano miano operatu wodnoprawnego. Zgodnie z tym przepisem operat sporządza się w formie opisowej i graficznej, co oznacza, że powinien być sporządzony na piśmie zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym ze szczególną starannością wymagającą wiedzy fachowej. Część opisowa, której dotyczą zarzuty skargi kasacyjnej powinna w szczególności określać cele i zakres zamierzonego korzystania z wód, rodzaj urządzeń pomiarowych oraz znaków żeglugowych, stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli, obowiązków ubiegającego się o wydanie pozwolenia w stosunku do osób trzecich. Są to niewątpliwe wymogi obligatoryjne, które w części opisowej operatu wodnoprawnego muszą znaleźć odzwierciedlenie. Stanowi on zbiór niezbędnych informacji do wydania pozwolenia wodnoprawnego, mający odpowiednią formę i treść. Operat ten musi uwzględniać aktualny stan nieruchomości oraz wskazanie siedziby i adresów ich właścicieli na chwilę wydania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Celem tej regulacji jest przede wszystkim prawidłowe określenie stron postępowania w celu zapewnienia im czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu wodnoprawym.

Opracowanie to zawierało zasadnicze i obligatoryjne elementy operatu wodnoprawnego również i te wskazane w art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c Prawa wodnego. Skoro stan prawny nieruchomości ulegał zasadniczym zmianom w toku długotrwałego postępowania administracyjnego to uzupełnienie danych dotyczących nowych właścicieli i ich adresów, a więc stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, co do zasady powinno być dokonywane w sporządzonym operacie w formie sporządzonego do niego aneksu (tak uczyniono w stosunku do innych elementów tego operatu np. w zakresie zasięgu lejów depresji, aneks nr 2 sporządzono celem zweryfikowania danych charakteryzujących studnie głębinowe nr 9B i 21 A). To, iż nie uczyniono tak w tej sprawie jedynie do właścicieli dwóch działek nr [...] i [...], których jednakże ustalono (dołączono do akt sprawy stosowne akty notarialne), a więc w tym zakresie uzupełniono postępowanie i zapewniono udział w postępowaniu wszystkim uczestnikom - nie może być oceniane jako naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji. Nie sporządzenie tej zmiany w formie aneksu nawet jeżeli jest naruszeniem prawa, to nie jest to takie naruszenie powołanego art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy Prawo wodne, które by mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Przede wszystkim w sposób prawidłowy ustalono wszystkie strony postępowania i zapewniono im czynny udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a to jest podstawowym celem umieszczenia w operacie wodnoprawnym aktualnych danych co do stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania.

Odnoszą się do kolejnego zarzutu skargi należy wskazać, iż przepis art. 125 pkt 3 Prawa wodnego stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. Pozwolenie wodnoprawne nie może być wydane w szczególności z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) a gospodarka wodna wykorzystywana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nie może prowadzić do naruszenia w szczególności dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków. Jednakże wydana w sprawie decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...].07.2009 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, w ocenie Sądu, w sposób trafny odnosi się do tej kwestii. Art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowi, że formą ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków. Jak wykazano w tej sprawie [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w W. wydał decyzję dnia [...].03.2007 r. i wpisał do rejestru zabytków obiekty objęte wnioskiem o pozwolenie wodnoprawne w zakresie działki nr [...], na którym to terenie znajduje się jedna studnia (w sprawie bezsporne) i utworzył strefę ochronną wokół tych obiektów. Wątpliwym jest, czy gospodarka wodna wykorzystywana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego może prowadzić do naruszenia dóbr kultury w tym wypadku dot. zespołu budynków Zakładów M. S.A. - budynków odlewni żeliwa, odlewni brązu, hal warsztatów mechanicznych fabryki samochodów, odlewni aluminium i modelarni. Na skutek czynionego w tym zakresie zarzutu organ odwoławczy odnosząc się do materiału dowodowego ocenił tę kwestię wyjaśniając, że pobór wód nie będzie negatywnie oddziaływał na te nieruchomości, w tym nieruchomości objęte ochroną. Przedstawił w tym zakresie argumentację, którą należy podzielić. Do poboru wód będą służyć studnie z urządzeniami pomiarowymi zainstalowanymi na rurociągu tłoczonym w obudowie każdej studni (tak w zaskarżonej decyzji). Tym samym pobór wód związany jest z eksploatacją studni i nie wzmiankuje się o innych urządzeniach infrastruktury. Tym samym skoro organ wypowiedział się w opisanym zakresie o potrzebie wymagań ochrony dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków, to kwestia istnienia jakiejkolwiek nieoznaczonej infrastruktury oraz ich negatywnego wpływu na chronione obiekty nie mogła stanowić przedmiotu rozpoznania organów. Nadto zgodnie z wskazaniami NSA sformułowanymi w rozpatrywanej sprawie należy nadto zauważyć, iż aktualnie kwestia ochrony konserwatorskiej stała się bezprzedmiotowa wobec uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...].03.2007 r. decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...].09.2009 r. (dopuszczoną przez Sąd jako dowód uzupełniający z dokumentu w trybie art. 106 § 3 Ppsa). Chociaż w efekcie Minister sprawę przekazał organowi konserwatorskiemu I instancji do ponownego rozpoznania, nie ma aktualnie woli ponownego wpisu tego terenu do rejestru zabytków, jak wyjaśniły organy konserwatorskie w piśmie skierowanym do Sądu.

Stąd bezprzedmiotowe stało się ustalanie w jaki sposób przedmiotowa decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym narusza uprawnienie skarżącego do zabytku, uniemożliwiając mu realizację obowiązku wynikającego z art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków. Brak bowiem ostatecznej decyzji w tym zakresie czynił całkowicie nieusprawiedliwionym te zarzuty skarżącego przed Sądem I instancji. Na marginesie jedynie należy zauważyć, iż z argumentacji skargi w zestawieniu z wyczerpującym stanowiskiem organu odwoławczego zajętym w tej kwestii zarzut ten i tak należałoby uznać za nieuzasadniony.

Także pozostałe zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec faktu, że nie znajdowały uzasadnienia w świetle zebranego materiału dowodowego. W tym nie miała w sprawie istotnego znaczenia niedokładność polegająca na podaniu, iż przedmiotowe ujęcia stanowią własność wnioskodawcy.

Ze wskazanych przyczyn, wobec bezzasadności zarzutów skargi i braku podstaw, które należałoby wziąć pod rozwagę z urzędu niezależnie od zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.