Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 507/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust 2, art. 17, art. 18
journal: Dz.U. 1963 nr 28 poz 169
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
article: par. 12 ust. 1, par 46
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi "A" w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 wrzenia 2007 r. Zarząd Spółki [B] w S. zwrócił się do Starostwa Powiatowego Wydziału Geodezyjno-Kartograficznego w B. z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów wynikających ze statutu, zarządzenia nr [...] i podjętych w trakcie ogólnego zebrania uchwał.

Z kolei pismem z dnia 21 września 2007 r. [A] w S. zwróciła się do tegoż Wydziału z wnioskiem o dokonanie wpisu do ewidencji gruntów osób uprawnionych do korzystania z Wspólnoty zgodnie ze sporządzonym przez Spółkę wykazem oraz składu Zarządu Spółki.

Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Wydziału Geodezyjno-Kartograficznego wezwał obie Spółki do uzupełnienia baków formalnych, w tym przedłożenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 z późn. zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych).

Z uwagi na to, że żadna ze Spółek wezwania tego nie wykonała decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] w wyniku łącznego rozpoznania obydwu wniosków, umorzył jako bezprzedmiotowe wszczęte wnioskami Spółek postępowanie w sprawie wpisu do ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż oba wnioski rozpoznano łącznie na podstawie art. 62 kpa z uwagi na to, że dotyczyły one tego samego przedmiotu, różniąc się treścią żądania. Organ przytoczył nadto przepisy odnoszące się do zasad prowadzenia ewidencji, w tym niezbędnych do dokonania wpisów dowodów, wskazał też, że strony nie dostarczyły kompletu niezbędnych dokumentów do ujawnienia praw podmiotowych co powoduje bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania.

Od wydanej przez organ I instancji decyzji odwołanie wniosła [A]. Otrzymanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 8, 11 i 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, art. 20-25 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. 2005, Nr 240, poz. 2027 z późn. zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) oraz art. 62 i 105 kpa. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że powołana została w roku [...] i wpisy jej dotyczące miały nastąpić w ewidencji gruntów z urzędu. Tak się jednak nie stało pomimo, iż Spółka działa legalnie od [...] lat. Spółka podniosła nadto, że nie może ponosić konsekwencji za nieprawidłowości lub brak działań, których dopuściły się organy administracji publicznej, a także za "zagubienie" istniejących dokumentów w urzędach. Wskazała też, że od lat Burmistrz Miasta S. próbuje wyeliminować Spółkę z obrotu prawnego i przejąć należące do niej atrakcyjne tereny. Efektem bezprawnych działań jest m. in. udział w przedmiotowym postępowaniu "drugiej spółki" o nazwie [B] powołanej w [...] r. nielegalnie. Zdaniem Spółki stawianie jej zarzutu o nie przedłożeniu decyzji wydanej w oparciu o art. 8 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych świadczy o błędnym rozumieniu przepisów ustawy i potwierdza bezprawność działania Starosty [...] jako organu prowadzącego ewidencję gruntów albowiem Spółka złożyła wniosek o aktualizację ewidencji gruntów, a nie o ustalenie jakichkolwiek praw. Zresztą w przeszłości organ prowadzący ewidencję gruntów mimo braku jakichkolwiek dokumentów oprócz wniosku, dokonywał zmian w rejestrze gruntów.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W obszernym uzasadnieniu organ II instancji wskazał m. in., iż w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków jako władający działkami [a], [b], [c] w jednostce rejestrowej [...] obręb S. jest wpisana [B]. Powyższy wpis został dokonany pod numerem zmian [...], a jego podstawę stanowił wniosek z [...] r. Zarządu Spółki [C]. Wpisy te do roku [...] nie były kwestionowane przez Spółkę [A]. Organ podkreślił też, że Spółka [A] z siedzibą S. ul. [...] a reprezentowana przez

S. K. i J. D. swój interes prawny wywodzi ze Statutu Spółki [D] we wsi – osiedlu S. z dnia [...] r. Z analizy dokumentów wynika, że Spółka ta posługiwała się w swojej działalności różnymi nazwami – pieczęciami – (m. in. Spółka [C], Wspólnota [E]) bez udokumentowania zmian w nazwie, co może dowodzić istnienia jeszcze innych spółek. Jak stwierdził organ II instancji powyższą wielość spółek zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/GL 104/08. Organ podkreślił także, że wnioskodawcy nie przedłożyli jednoznacznych dokumentów odzwierciedlających bezsporny stan prawny, uzasadniających dokonanie zmian w ewidencji, w związku z tym Starosta [...] zgodnie z art. 64 § 2 kpa wezwał do usunięcia braków. Powyższe wezwanie znajduje uzasadnienie w przepisie art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiącym, że osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Z treści wniosków złożonych do Starosty [...] o dokonanie wpisów w operacie ewidencyjnym de facto wynika jednak żądanie rozstrzygnięcia sporu, która ze spółek ma być wykazana w ewidencji gruntów i budynków obrębu S. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne rejestruje jednak jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają organom ewidencyjnym uprawnień do samodzielnego rozstrzygania sporów w zakresie tytułów prawnych podlegających wpisowi do ewidencji gruntów i budynków. Stąd też za pomocą zmian do ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. W postępowaniu organ prowadzący ewidencję starał się ustalić i wyjaśnić, czy istnieją dokumenty mogące stanowić podstawę dokonania żądanych wpisów. Przedłożonych przez Spółki dokumentów nie można jednak uznać za dowody uzasadniające dokonanie wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika nadto, że decyzji wymaganej przepisem art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych właściwy organ nie wydał zarówno przy powołaniu Spółki [F] na terenie wsi S. w [...] r. jak i przy powołaniu Spółki [G] w [...] r. Konkludując organ stwierdził, że niemożliwym jest jednoznaczne ustalenie jakiej nieruchomości dotyczy przedmiotowe postępowanie. W postępowaniu o dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym nie można bowiem ustalać, które nieruchomości mogą być uznane za wspólnotę gruntową lub leśną. Przy braku przedmiotu sprawy prowadzenie postępowania nie jest możliwe, a w konsekwencji wszczęte postępowanie na podstawie art. 105 kpa podlega umorzeniu.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję odwoławczą Spółka [A] domagała się jej uchylenia w części jej dotyczącej podnosząc argumenty przytoczone już wcześniej w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że założony

w [...] r. operat ewidencji gruntów osiedla S. włączony do państwowego zasobu geodezyjnego za nr dziennika ewidencji pomiarów [...] do praktycznego stosowania wszedł dopiero w roku [...]. Równolegle z zakładaniem ewidencji gruntów i budynków osiedla S. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej prowadziło postępowanie w sprawie utworzenia wspólnoty gruntowej osiedla S. Decyzją z dnia [...] r. wyżej wymieniony organ orzekł o zatwierdzeniu spółki dla zagospodarowania wspólnoty pastwiskowo-leśnej, zatwierdzeniu statutu powyższej spółki i zatwierdzeniu wyboru i ukonstytuowania się Zarządu Spółki. W zatwierdzonym Statucie [D] osiedla S. określono, że terenem działalności spółki są grunty wspólne o powierzchni 60,7891 ha, obejmujące 22,1212 ha pastwisk oraz 38,6679 ha lasów i gruntów leśnych. W statucie tym nie wyszczególniono numerów działek ewidencyjnych ani numerów katastralnych parcel gruntowych. Na podstawie dochodzeń archiwalnych ustalono, że w sprawie powołania spółki ww. organ nie wydał decyzji, o której stanowi przepis art. 8 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych tj. decyzji ustalającej, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową i wykaz osób uprawnionych do udziału w tej wspólnocie. W konsekwencji decyzja z [...] r. nie została wykazana w ewidencji gruntów osiedla S. ponieważ z jej treści i załączników nie wynikało, które nieruchomości (oznaczone wg ewidencji gruntów jako działki lub w dawnym katastrze austriackim jako parcele) stanowią wspólnotę gruntową. Pismem z dnia [...]r. Spółka [C] wniosła do Urzędu Rejonowego w B. o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów miasta S., polegającej na wpisaniu [G] jako władającej działkami [a], [b] i [c] w miejsce A. P. i wspólnicy. Do pisma dołączono kserokopie skróconego wypisu z protokołu z zebrania sprawozdawczo-wyborczego wspólnoty [H]. W jednostce rejestrowej nr [...] dokonano żądanej zmiany. Następnie wnioskiem z dnia [...]r. Spółka [A] powołując się na decyzję z [...] r., wniosła do Starosty [...] o zmianę w ewidencji gruntów polegającą na wpisaniu jej w miejsce [B]. Żądanej zmiany, za dowodem zmian nr [...], dokonano w rejestrze gruntów nr [...] utworzonym z przenumerowania rejestru nr [...]. Jednak Burmistrz Miasta S. wniósł o przywrócenie w ewidencji gruntów zapisów uprzednich. Za dowodem zmian [...] w jednostce rejestrowej nr [...] (powstałej z przenumerowania rejestru nr [...]) dokonano żądanej zmiany. Zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy dowodzi, że z powołanej w [...] r. Spółki [D] osiedla S. o obszarze 60,7891 ha wyodrębniły się między innymi Spółka [I], Spółka [J], Spółka [K]. Spółki te następnie zmieniały nazwy (pieczęcie), skład zarządu i wykazy uprawnionych do korzystania z wspólnot, których to zmian nie zgłaszano organowi prowadzącemu ewidencję gruntów. W konsekwencji aktualny w ewidencji gruntów zapis, że [B] włada działkami [a], [b] i [c] należy uznać zdaniem organu odwoławczego za stan odpowiadający stanowi prawnemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/GL 1291/08 powyższą skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku wskazał (powołując się szeroko na wskazane w nim orzeczenia sądów administracyjnych), że w myśl art. 20, 22 i 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Jest zatem wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności. Tym samym ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Ewidencja powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian przedmiotowych i podmiotowych w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych, spisanych umów i ugód w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentów posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności (§ 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz. U. Nr 38, poz. 454, zwanego dalej rozporządzeniem lub rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów). Stwierdził też WSA, że dokonanie zmian w operacie możliwe jest jedynie poprzez udokumentowanie przez podmiot zainteresowany rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów, o których mowa powyżej. W rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne chodzi nadto jedynie o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych przez stronę danych. Podkreślił też Sąd, że nie można w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o uprawnieniach wnioskodawcy do gruntu oraz o prawidłowości tytułów własności (aktów notarialnych, aktów własności ziemi, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych), które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji.

W konsekwencji stwierdził, że skarżąca Spółka aby doprowadzić do pożądanych zmian w ewidencji musiałaby przedłożyć stosowne wskazane wyżej dokumenty (prawomocne wyroki sądowe, ostateczne decyzje administracyjne itd.) sporządzone po wprowadzeniu do ewidencji danych, z którymi skarżąca się nie zgadza, a jeśli rozstrzygnięć takich nie posiada w pierwszej kolejności podjąć działania w celu wszczęcia postępowań zmierzających do ich uzyskania. Takich dokumentów uprawniających i obligujących organ do wprowadzenia do ewidencji pożądanych zmian skarżąca zdaniem Sądu nie przedłożyła. Pomimo wystosowanego przez organ I instancji wezwania nie przedłożyła bowiem decyzji, o której mowa w art. 8 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, co uniemożliwia organowi wprowadzenie do ewidencji żądanych zmian. Zdaniem WSA to właśnie taka decyzja ustala wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie a ustaleń tych nie może dokonać we własnym zakresie organ ewidencyjny. Jakkolwiek w myśl art. 8 ust. 5 ustawy ustalenie, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie oraz ustalenie wykazów, o których w tym przepisie mowa, powinno być dokonane w terminie 1 roku od dnia wejścia w życie ustawy to jednak termin ten ma charakter jedynie instrukcyjny co powoduje, że nie ma przeciwwskazań żeby skarżąca Spółka zwróciła się do Starosty o wydanie decyzji umożliwiającej w efekcie dokonanie stosownych zmian w ewidencji poprzez ujawnienie jej jako władającego.

W konsekwencji Sąd uznał, że nie przedłożenie przez skarżącą stosownych nowych dowodów nie zezwala na dokonanie żądanych przez nią zmian w ewidencji gruntów i budynków. Nie podzielił też stanowiska skarżącej, że przedłożyła ona dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych wpisów. Przedłożone dokumenty, a to lista udziałowców Spółki, statut i protokół z zebrania w żadnej mierze nie zastępują bowiem brakującej decyzji Starosty gdyż nie mogą przesądzić okoliczności, które ustalane mogą być jedynie w drodze decyzji z art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Oceny tej nie może zmienić także fakt przedłożenia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] r. zwłaszcza, że dotyczy ona nie będącej wnioskodawcą Spółki [A] lecz zatwierdzenia istnienia i statutu cyt. "[D] we wsi osiedlu S.". Nie może też stanowić zdaniem WSA argumentu w sprawie podnoszony przez skarżącą fakt zagubienia w przeszłości przez organy administracji publicznej dokumentów dotyczących Spółki, dokumenty te mogą bowiem podlegać procedurze odtworzeniowej.

W następstwie rozpoznania wniesionej od powyższego wyroku przez skarżącą Spółkę skargi kasacyjnej został on uchylony wraz z zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. oraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 1086/09.

W uzasadnieniu tego wyroku NSA w pierwszej kolejności wskazał na szczególny charakter ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do wspólnot gruntowych. Zgodnie bowiem z art. 11 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych dla nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową nie prowadzi się ksiąg wieczystych. Wobec tego ewidencja gruntów i budynków jest jedynym rejestrem, w którym są ujawniane informacje dotyczące gruntów wspólnoty oraz spółki powołanej do zarządzania tymi gruntami. Dalej podał, że na gruncie tej ustawy należy wyraźnie rozróżnić trzy grupy pojęciowe, tj. wspólnotę gruntową, którą stanowią nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne określone w art. 1 ust. 1 pkt 1-7 i ust. 2 ustawy, uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej (art. 6 ust. 1-3) oraz spółkę sprawującą zarząd nad wspólnotą (art. 14 ust. 1). Z art. 18 ust. 1 ustawy wynika, że w ewidencji gruntów powinny być ujawnione informacje wynikające z decyzji wydanych na podstawie jej art. 8 (obszar wspólnoty gruntowej, wykaz uprawnionych do korzystania ze wspólnoty) oraz dane związane z utworzeniem spółki i powołaniem jej władz. Pierwotne ujawnienie tych danych w ewidencji gruntów winno nastąpić z urzędu (art. 18 ust. 2 zd. 1). Natomiast wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu

i zmiany w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd spółki (art. 18 ust. 2 zd. 2). Właśnie zmiany wpisu danych dokonanej w tym trybie dotyczył wniosek Spółki [A] z dnia [...] r. w którym domagała się ona dokonania wpisu do ewidencji gruntów osób uprawnionych do korzystania ze wspólnoty zgodnie z załączonym wykazem oraz składu zarządu Spółki wybranego [...] r. na Walnym Zgromadzeniu Członków Spółki. Dlatego też zdaniem Sądu kasacyjnego rzeczą organu ewidencyjnego było zweryfikowanie, czy Spółka [A] jest podmiotem uprawnionym do sprawowania zarządu nad wspólnotą, która jest wpisana w ewidencji gruntów. Skoro w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków jako władający działkami [a], [b], [c] w jednostce rejestrowej [...] obręb S. jest wpisana [B], to zapisy te potwierdzają istnienie wspólnoty gruntowej na wskazanych nieruchomościach. Skoro z aktualnie widniejącego w ewidencji wpisu wynika, że dokonano go na podstawie wniosku z [...] r. pochodzącego od Zarządu Spółki [C], to świadczy zdaniem NSA o istnieniu podmiotu uprawnionego do sprawowania zarządu nad wspólnotą, tj. zarządu gruntami tworzącymi wspólnotę oraz do jej reprezentowania. W związku z tym żądanie przedłożenia przez skarżącą kasacyjnie Spółkę decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych było niezasadne. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 2 zd. 2 ustawy, to zarząd spółki sprawującej zarząd nad wspólnotą i gospodarującej gruntami wchodzącymi w skład wspólnoty władny jest do zgłaszania zmian w wykazie osób uprawnionych do korzystania ze wspólnoty. NSA dalej stwierdził, że fakt posługiwania się przez Spółki na terenie S. różnymi nazwami i możliwość istnienia na tym terenie innych jeszcze spółek gruntowych lub leśnych nie oznacza, że zarząd skarżącej kasacyjnie Spółki nie jest uprawniony do zgłoszenia zmian, o których mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Jak wynika bowiem z art. 14 ust. 3 ustawy, jeżeli w skład wspólnoty wchodzą również lasy, grunty leśne lub nieużytki przeznaczone do zalesienia, do zagospodarowania takich gruntów może być utworzona odrębna spółka.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie podziela kategorycznego stwierdzenia Sądu pierwszej instancji, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] r. nie dotyczy skarżącej kasacyjnie Spółki, gdyż dotyczy ona zatwierdzenia istnienia i statutu "Spółki [D] we wsi osiedlu S.". Należy bowiem mieć na względzie, że treść pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] r. wskazuje, iż powyżej wskazany statut dotyczył trzech spółek: Spółki [K] w Osiedlu S., której przewodniczącym był J. D., Spółki [J] w Osiedlu S., której przewodniczącym był J. W. oraz Spółki [I], której przewodniczącym był K. B. Dlatego na obecnym etapie postępowania brak jest zdaniem NSA wystarczających podstaw aby zanegować byt prawny Spółki [A]. Brak jest też ustaleń organów pozwalających zakwestionować legitymacje skarżącej kasacyjnie Spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą wpisaną do ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...] obręb S. Zdaniem NSA w zaistniałym stanie faktycznym to raczej byt prawny Spółki [G] wydaje się wątpliwy. Istniejących wątpliwości organ nie może rozwiązywać poprzez żądanie przedłożenia decyzji wydanej w oparciu o art. 8 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy skoro w ewidencji znajduje się wpis dotyczący wspólnoty. Żądanie zmiany danych oparte jest na treści art. 18 ust. 2 zd. 2 ustawy z którego nie wynika aby zgłoszenie zmian wymienionych tam danych wymagało przedłożenia decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy. Inną natomiast kwestię stanowi okoliczność, czy w ewidencji zostały ujawnione wszystkie informacje wynikające z decyzji wydanych na podstawie art. 8 w [...] r., które to ujawnienie miało nastąpić z urzędu. Dalej NSA przesądził, że w sprawie brak było podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego (opartej na treści art. 105 kpa) w sytuacji gdy wniosek skarżącej Spółki powinien zostać rozpoznany co do meritum.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i art. 104 kpa odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...] S. w zakresie wpisu uprawnionych do korzystania ze Wspólnoty oraz składu Zarządu Spółki [A]. W obszernym uzasadnieniu decyzji opisał przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył treść przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 20) oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów (§ 10 ust. 1, § 46 oraz § 47 ust. 1). Wskazał, że w przypadku wspólnot gruntowych dodatkowe regulacje w zakresie wpisów do ewidencji gruntów zawiera art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zdaniem Starosty wpis wymienionych w tym przepisie danych oraz ich zmiany muszą się opierać na odpowiednich dokumentach i być zgodne m. in. z zasadami określonymi w Rozdziale 3 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Dalej organ stwierdził, że w celu ustalenia legitymacji Spółki [A] do sprawowania zarządu nad wspólnotą wpisaną do ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej [...] obręb S., pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Spółki z prośbą o wykazanie stosownymi dokumentami dotychczas zaistniałych zmian w nazwie spółki i obszarze działalności spółki oraz o dołączenie do akt załącznika do statutu, o którym mowa w jego § 6 wraz ze zmianami. Jednocześnie poinformowano Spółkę, że w dowodach zmian ewidencji gruntów brak jest prawem przewidzianych dokumentów dotyczących wspólnoty gruntowej. Zdaniem Starosty obowiązek wynikający z art. 18 ust. 2 zdanie drugie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych tj. zgłoszenie do ewidencji gruntów i budynków stosownych zmian powinien być powiązany z treścią art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z którego wynika, że wniosek o wprowadzenie zmiany musi być odpowiednio udokumentowany. Skoro wnioskodawca żąda zmian w jednostce rejestrowej [...] obręb S. obejmującej działki nr [a], [b] i [c] o łącznej powierzchni 9,1822 ha i wskazuje, że swoją działalność prowadzi na podstawie Statutu zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r. wskazującego w § 2 obszar wspólnoty 60 ha 78a 91 m2 to powinien posiadać dokumenty z których będą wynikały zmiany obszaru wspólnoty oraz zmiany nazwy Spółki, gdy jednocześnie powołuje się na decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] r. zatwierdzającą istnienie i statut "Spółki [D] we wsi osiedlu S." oraz treść pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] r. z którego wynika, iż statut ten dotyczył trzech spółek o innych nazwach. Takich dokumentów strona jednak nie przedłożyła. W szczególności nie odniosła się do dotychczas zaistniałych zmian w nazwie spółki i obszarze działalności spółki (w stosunku do statutu zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r.) ani też nie dołączyła żadnych dokumentów dotyczących tych zmian oraz nie przedstawiła załącznika do statutu, o którym mowa w jego § 6, wraz ze zmianami. W konsekwencji Starosta uznał, że pomimo wezwania wnioskodawca nie wykazał się dokumentami potwierdzającymi, że Spółka [A] jest podmiotem uprawnionym do sprawowania zarządu nad wspólnotą, która jest wpisana w ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej [...] obręb S. (działki [a], [b] i [c] o łącznej powierzchni 9,1822 ha).

Dalej przedstawił organ w porządku chronologicznym treść i podstawy wpisów dokonywanych w obecnej jednostce rejestrowej [...], poczynając od [...] r. podkreślając, że obecnie istniejący w tej jednostce wpis co do podmiotu władającego tj. Wspólnoty [B] został dokonany zmianą nr [...] m. in. w oparciu o "Skrócony wypis z protokołu z zebrania sprawozdawczo-wyborczego Wspólnoty [H] odbytego dnia [...] r.", na którym to zebraniu na członka Zarządu Spółki został wybrany m. in. S. K. obecny Przewodniczący Zarządu skarżącej Spółki. Zdaniem organu z przeprowadzonego badania dokumentów stanowiących podstawę wpisu w rejestrze władającego Wspólnota [B] nie można wywieść, że wpisu tego dokonano w trybie i na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 18 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

W zakresie wnioskowanego wpisu udziałowców Spółki [A] na podstawie listy 18 osób z równymi udziałami po 1/18 części organ stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił dokumentu obrazującego zmiany udziałowców wspólnoty chociażby w stosunku do osób wymienionych jako członkowie zarządów którejkolwiek ze spółek wymienionych w piśmie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] r. wskazującym, iż Statut (w oparciu o który działa wnioskodawca) dotyczył trzech spółek: Spółki [K] w Osiedlu S., której przewodniczącym był J. D., Spółki [J] w Osiedlu S., której przewodniczącym był J. W. oraz Spółki [I], której przewodniczącym był K. B. Stwierdził też Starosta, że pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Burmistrza Miasta S., który zgodnie z art. 23 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych sprawuje nadzór nad działalnością spółek do zagospodarowania wspólnot gruntowych, o podanie informacji czy działki [a], [b] i [c] położone w S. stanowią wspólnotę gruntową, czy dla tej wspólnoty powołano spółkę do jej zagospodarowania, a w przypadku odpowiedzi pozytywnej o wskazanie pełnej nazwy spółki i przesłanie jej statutu zatwierdzonego stosownym aktem. W odpowiedzi Burmistrz pismem z dnia [...] r. wskazał na konflikt pomiędzy "udziałowcami", brak dokumentów dotyczących wspólnoty oraz toczące się różnorodne postępowania administracyjne i sądowe.

W konsekwencji Starosta [...] stwierdził, że przedłożone przez wnioskującą Spółkę i zgromadzone w sprawie dokumenty nie pozwoliły na ustalenie po jej stronie legitymacji do sprawowania zarządu nad wspólnotą wpisaną do ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej [...] obręb S. i dokonania żądanych przez nią w tej jednostce wpisów.

W odwołaniu od przedmiotowej decyzji Starosty [...] Spółka [A] zarzuciła, że została ona wydana z obrazą przepisów:

– ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, w szczególności art. 8, art. 14, art. 18 ust. 2, art. 24 i art. 25;

– ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nie wzięcie pod uwagę przepisu art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 i art. 24;

– przepisów § 47 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

– art.. 153 ustawy z dnia 30.08.2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

– art. 6, 7, 8, 75, 76 § 1, 77 § 1 i § 4, 80i 81 kpa

i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Dalej stwierdził, że ewidencja gruntów, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie dają organom ewidencyjnym uprawnień do samodzielnego rozstrzygania o tytułach prawnych podlegających wpisowi do ewidencji gruntów i budynków. Dane wynikające z ewidencji gruntów lub budynków mogą być kwestionowane w toku postępowania, jednak strona kwestionująca zgodność danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym powinna w odpowiednim trybie rozbieżności te usunąć. Stąd też w trybie zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy innego rodzaju uprawnień do nieruchomości, jeżeli winny one wynikać ze stosownych dokumentów wskazanych odrębnymi przepisami prawa. Skoro zgodnie z art. 11 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych dla nieruchomości stanowiących taką wspólnotę nie prowadzi się ksiąg wieczystych, to wpisy dokonywane odnośnie tych nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków powinny znajdować nie budzące wątpliwości potwierdzenie w dokumentach w oparciu o które są dokonywane. Dotyczy to zarówno uprawnień wnioskodawcy do zgłoszenia zmian, jak i zaistniałych zmian. Prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów uwidacznia się w ewidencji w oparciu o dokumenty wymienione w § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Dane w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek przy zastosowaniu treści art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 46 i § 47 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Z przepisów tych wynika, że organ ewidencyjny nie jest władny do wprowadzania zmian bez wymienionych w przepisach dokumentów, co wynika z faktu, że regulacja dokonywania wpisów ma służyć ochronie praw podmiotowych i ochronie porządku prawnego związanego z obrotem i gospodarowaniem nieruchomościami. W przypadku wniosku o zmianę danych ewidencyjnych z konkretnych dokumentów powinno jednoznacznie wynikać, które dane ujawnione wcześniej w ewidencji, ulegają zmianie i w jaki sposób. Zasadności dokonywanych wpisów i ich zmiany nie można bowiem domniemywać. Zdaniem organu odwoławczego należy też przy tym rozróżnić kompetencje i obowiązki starosty jako organu ewidencyjnego wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej od obowiązków i kompetencji wynikających dla niego z ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, stanowiących zadania własne starosty. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy w sposób obszerny i szczegółowy omówił dokumenty zgromadzone w sprawie mogące mieć znaczenie dla dokonania w rejestrze wpisów danych o jakich mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wskazując, że nawet obecnie istniejący w jednostce rejestrowej [...] wpis budzi zasadnicze zastrzeżenia gdy chodzi o stwierdzenie czy został on dokonany w oparciu o wymagane dokumenty. Takich dokumentów nie przedłożyła również wnioskująca Spółka, nie dysponuje nimi również oraz nie był w stanie ich uzyskać w prowadzonym postępowaniu organ ewidencyjny. Wobec tego również organ odwoławczy przyjął, że wnioskująca Spółka nie wykazała w wynikający z obowiązujących przepisów sposób, że jest następcą prawnym ujawnionego w ewidencji posiadacza samoistnego Wspólnota [B] i to nawet przy przyjęciu, że nie jest negowany byt prawny spółki o nazwie Spółka [A]. Dalej organ drugiej instancji zwrócił uwagę na okoliczności podważające pod względem faktycznym i prawnym dane wynikające z dołączonego do wniosku przez Spółkę wykazu jej członków oraz przysługujących im udziałów we wspólnocie.

Końcowo zwrócił też uwagę organ odwoławczy, że sytuację prawną działek objętych wnioskiem Spółki komplikuje dodatkowo fakt ujawnienia tych działek w księdze wieczystej nr [...], gdzie jako ich właściciel w dziale II figuruje Gmina S. W związku z treścią § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów wpisem w tej księdze może być zatem związany organ prowadzący ewidencję gruntów.

W skardze do sądu administracyjnego na omówioną wyżej decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. Spółka [A] wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem art. 8, art. 11, art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przez ich błędną wykładnię, z naruszeniem ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w szczególności przez pominięcie jej art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 i art. 24, z naruszeniem § 44 pkt 2 i § 47 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawa p.p.s.a.) oraz z naruszeniem przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 76 § 1 i 5 i art. 80 kpa.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów nie ulega wątpliwości, że dnia [...] r. powstała Spółka [A], gdyż w tym dniu decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej (dalej również jako PPRN w B.) w B. zatwierdzono jej statut. Legalność tej decyzji w części dotyczącej zatwierdzenia tego statutu została potwierdzona decyzją SKO w B. z dnia [...] r. nr [...]. Zgodnie zatem z treścią art. 18 ust. 1 ustawy nabyła ona z tym dniem osobowość prawną. Jej byt prawny nie budzi zatem, wbrew stanowisku organów, wątpliwości. Bezspornym jest również zdaniem skarżącej, że został sporządzony wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie pastwiskowo-leśnej wraz z obszarem posiadanych przez uprawnionych gospodarstw i ich udziałem (procentowym) we wspólnocie, gdyż okoliczności te wynikają z pisma PPRN w B. z dnia [...] r. Pomimo treści art. 11 ustawy nie doszło jednak do zamknięcia księgi wieczystej obejmującej grunty wspólnoty. Dalej skarżąca Spółka stwierdziła, że wbrew stanowisku organów orzekających nie miała obowiązku przedłożenia załącznika do statutu zawierającego wykaz członków spółki oraz wielkości ich udziałów we wspólnocie a to z tego względu, że dane te powinny zostać ujawnione w ewidencji przez prowadzący ją organ, z urzędu. Bezprawne jest zatem zdaniem skarżącej żądanie przedłożenia przez nią tego załącznika (którego zresztą nie posiada). Nadto żądanie to sprowadza się zdaniem skarżącej do obowiązku przedłożenia przez nią decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy, który to obowiązek został zanegowany przez NSA w wydanym w tej sprawie wyroku. Zasugerowała przy tym skarżąca, że żądany załącznik może znajdować się wśród dokumentów będących w posiadaniu Burmistrza Miasta S. Za bezpodstawny uznała też skarżąca skierowany do niej przez organy orzekające zarzut braku dokumentu obrazującego zmianę udziałowców wspólnoty, a to w kontekście istnienia trzech spółek, z których każda dysponowała odrębną listą uprawnionych.

Przyczyną odmowy dokonania żądanego wpisu nie mogłaby być też zdaniem skarżącej zmiana w nazwie Spółki, która jest następstwem stosowania zarówno przez nią jak i przez różne organy geograficznej nazwy terenów stanowiących wspólnotę gruntową tj. [...] a nie [...] o jakiej mowa w zatwierdzonym statucie. Z tego też powodu nie zachodziła zdaniem skarżącej potrzeba zmiany statutu. Zarzuciła nadto skarżąca, że organy orzekające nie rozważyły możliwości odtworzenia akt tj. załącznika do statutu z wykazem członków Spółki oraz wielkości ich udziału we wspólnocie. Zdaniem skarżącej do naruszenia przez organy orzekające treści art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów doszło z tego powodu, że nie rozważyły one możliwości częściowego załatwienia wniosku. Ogólnie też zarzuciła skarżąca, że decyzje organów obu instancji nie uwzględniły wiążącej ich oceny prawnej zawartej w wydanym w tej sprawie kasacyjnym wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 1086/09, czym naruszyły treść art. 153 ustawy p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. wniósł o jej oddalenie i ustosunkowując się do jej zarzutów powtórzył w ogólnym zarysie argumentację przedstawioną wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślając cele i charakter ewidencji gruntów jako rejestru publicznego, pełniącego funkcje informacyjno-techniczne, ponownie zwrócił uwagę organ orzekający na formalistyczny charakter dokonywanych w ewidencji wpisów w oparciu o konkretne dokumenty, których treść nie powinna budzić wątpliwości.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym jej wzruszenie, a tylko w tym zakresie podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydana w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek uchylenia wcześniejszych wydanych w tej sprawie decyzji wyrokiem NSA z 10 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 1086/09, należy odnieść się w pierwszej kolejności do zawartej w tym wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania jako wiążących w tym postępowaniu zarówno organy jak i sąd, a to w związku z treścią art. 153 ustawy p.p.s.a. Częściowa zmiana wniosku Spółki w zakresie aktualizacji członków jej zarządu wybranych na Ogólnym Zebraniu Członków w dniu [...] r., zawarta w piśmie Spółki do organu pierwszej instancji z dnia [...] r. nie miała przy tym znaczenia z punktu widzenia treści art. 153 ustawy p.p.s.a. Naruszenie tego przepisu sformułowane w skardze nie zostało bliżej przez skarżącą uzasadnione oraz omówione i zdaniem Sądu w świetle okoliczności sprawy nie występuje. Przede wszystkim należy podnieść, że zawarte w przedmiotowym wyroku poszczególne stwierdzenia, na które powołuje się skarżąca, nie mogą być rozumiane w oderwaniu od treści żądań skarżącej Spółki co do wnioskowanych przez nią wpisów w rejestrze gruntów oraz w oderwaniu od treści pozostałych stwierdzeń Sądu kasacyjnego. Z nich zaś jednoznacznie wynika, że inne są zdaniem NSA wymogi i podstawa dokonania pierwszych wpisów dotyczących wspólnot gruntowych, a inna w przypadku zmiany tych wpisów dotyczących danych, o których mowa w art. 18 ust. 2 zd. 2 ustawy. Przy zmianie danych nie jest bowiem wymagane przedłożenie decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Nadto z wyroku tego w kontekście treści art. 153 ustawy p.p.s.a. można wyprowadzić wniosek, że Sąd kasacyjny przesądził istnienie wspólnoty gruntowej na objętych jednostką rejestrową [...] S. działkach nr [a], [b] i [c] oraz, iż właśnie tych terenów dotyczy przedmiotowe postępowanie ewidencyjne. Przy tak rozumianej treści tego wyroku zawarta w nim ocena prawna nie została przez organy orzekające naruszona. Rozstrzygające znaczenie dla załatwienia wniosku skarżącej Spółki o dokonanie wpisów w rejestrze gruntów i dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi ma zdaniem Sądu w świetle obowiązujących przepisów prawa treść objętych wnioskiem żądań skarżącej w odniesieniu do już istniejących wpisów w objętej postępowaniem jednostce rejestrowej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane przez skarżącą ustalenie organów orzekających, że w obejmującej działki o łącznej powierzchni 9,1822 ha jednostce rejestrowej [...] ujawniony jest tylko podmiot władający tymi gruntami na zasadzie samoistnego posiadania, w postaci [B]. Z wpisu tego można zatem wyprowadzić jedynie wniosek (jak to przyjął NSA w niniejszej sprawie), że jednostka dotyczy gruntów stanowiących wspólnotę gruntową, co przesądza (przy uwzględnieniu treści pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów) o istnieniu na tych działkach wspólnoty gruntowej w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Rejestr ten nie zawiera natomiast ani wpisów dotyczących wykazu osób uprawnionych do korzystania ze wspólnoty ani też składu zarządu spółki utworzonej do sprawowania zarządu nad wspólnotą, a tego właśnie dotyczyło żądanie Spółki objęte jej wnioskiem z dnia [...] r. i sprecyzowanym pismami z dnia [...] i [...] r. Oznacza to jednocześnie zdaniem Sądu w sposób nie budzący wątpliwości, że żądania wniosku nie dotyczyły dokonania zmiany już ujawnionych danych o jakich mowa w art. 18 ust. 2 zdanie drugie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ale ich pierwotnego ujawniania w rejestrze gruntów czyli ujawnienia w rejestrze danych, które zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 zdanie pierwsze tej ustawy podlegają wpisowi z urzędu. W takiej sytuacji organy ewidencyjne były zobowiązanie zbadać czy na dokonanie żądanych wpisów, a nie na ich zmianę, pozwalają zgromadzone w sprawie dokumenty (dowody), a to w świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów oraz ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, na co słusznie zwrócono uwagę w decyzjach organów obu instancji oraz (syntetycznie) w odpowiedzi na skargę. Z zasadnego stwierdzenia, którego również organy orzekające nie kwestionowały, że dane o których mowa w art. 18 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy podlegają wpisowi do ewidencji gruntów z urzędu, nie można bowiem w żadnym wypadku wyprowadzić zdaniem Sądu wniosku, że wpisu tych danych można dokonać kierując się jedynie domniemaniem, a nie w oparciu o dokumenty o jakich mowa w § 12, § 46 i § 47 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów oraz w art. 8, 14 ust. 2, art. 14 i art. 18 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Jak to zasadnie stwierdził organ odwoławczy również bowiem wpisy dokonywane z urzędu muszą być realizowane na podstawie stosownych dokumentów, którymi organ ewidencyjny powinien na ich poparcie dysponować. Przemawia za tym podkreślony przez organy orzekające charakter ewidencji gruntów i budynków jako rejestru publicznego, który pełniąc funkcję informacyjno-techniczne, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (również sądy). W postępowaniu ewidencyjnym organy orzekające nie są zatem uprawnione do samodzielnego rozstrzygania o bytach prawnych, podlegających wpisowi do ewidencji gruntów i budynków, czy też do ustalenia stanu prawnego nieruchomości. W tym względzie można odwołać się do jednolitego orzecznictwa wymienionego chociażby w wydanym w tej sprawie wyroku tut. Sądu z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/GL 1291/08. Jak to zasadnie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, taka wykładnia obowiązujących przepisów ma służyć ochronie praw podmiotowych oraz ochronie porządku prawnego związanego z obrotem i gospodarką nieruchomościami. Skoro jak wynika z treści art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie ustala, w drodze decyzji starosta, to przy uwzględnieniu treści art. 18 ust. 2 zdanie pierwsze tej ustawy oraz § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów nie może budzić zdaniem Sądu wątpliwości, że żądanie skarżącej ujawnienia w objętej postępowaniem jednostce rejestrowej wykazu uprawnionych do korzystania ze wspólnoty, której jednostka ta dotyczy, mogło być uwzględnione jedynie w oparciu o decyzję o jakiej mowa w art. 8 ust. 2 ustawy. Takiej decyzji skarżąca jednak nie przedłożyła. Również postępowanie przeprowadzone przez organy orzekające w trybie § 42 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów nie doprowadziło do pozyskania takiej decyzji. Co więcej skarżąca Spółka nawet nie twierdzi, że decyzja taka kiedykolwiek została wydana. Istnienia takiej decyzji nie można też wyprowadzić z jej twierdzenia, że wszystkie dokumenty dotyczące wspólnoty powinien posiadać Burmistrz Miasta S. Całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zdaje się przy tym potwierdzać zdaniem Sądu stwierdzenie, że nie doszło w ogóle do wydania takiej decyzji. Dla możliwości ujawnienia w rejestrze gruntów danych, które zgodnie z treścią rt. 8 ust. 2 powinny być w niej ustalone, nie ma przy tym żadnego znaczenia na skutek czyjego zawinienia do takiej sytuacji doszło. Za ustaleniem, że decyzja o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy nie została wydana może przemawiać zdaniem Sądu pośrednio treść pisma PPRN w B. z dnia [...] r., na które powołuje się skarżąca spółka dla wykazania swojego bytu prawnego. Wynika z niego, że został do tego pisma dołączony "wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie pastwiskowo-leśnej wraz z obszarem posiadanych gospodarstw sporządzony w oparciu o protokół z dnia [...] r. łącznie z procentowym wykazem udziału we wspólnotach". Należy bowiem domniemywać, że gdyby taka decyzja została wydana to powołano by się właśnie na nią dla wskazania osób uprawnionych do wspólnoty. Fakt istnienia takiej decyzji nie wynika również z postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] r. sygn. akt [...], którego kserokopię dołączono do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji ani z postanowienia Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [...] r. [...] , z którego wynika nadto (karta 108 odwrót akt organu pierwszej instancji), że żadna ze stron ani instytucji nie dysponuje wykazem z dnia [...] r. stanowiącym załącznik do ww. pisma z dnia [...] r. Nawet gdyby teoretycznie założyć, że decyzja została wydana to w postępowaniu nie ustalono wykazu osób decyzją tą objętych. Gdyby zaś przyjąć, że wykaz ten stanowił załącznik do tej decyzji to również taki załącznik nie został ujawniony. Nie zostały nawet przedłożone wykazy o jakich mowa w pkt 2 ww. pisma PPRN w B. z dnia [...] r. oraz w § 6 ust. 3 pkt 4 statutu zatwierdzonego w dniu [...] r. W takiej sytuacji nie może ulegać zdaniem Sądu wątpliwości, że uwzględnienie wniosku skarżącej Spółki przez dokonanie wpisu (pierwotnego) w rejestrze gruntów osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej w oparciu o wykaz sporządzony przez potencjalnych członków wspólnoty w [...] r. nastapiłoby z oczywistą obrazą powołanych wyżej przepisów. Odmowa dokonania takiego wpisu nastąpiła zatem zdaniem Sądu zgodnie z prawem.

Nie narusza również powołanych w skardze przepisów prawa odmowa uwzględnienia wniosku w części dotyczącej ujawnienia w rejestrze gruntów aktualnego składu Zarządu skarżącej. W tym względzie należy w pierwszej kolejności zdaniem Sądu podnieść, że badając treść tego żądania w świetle ww. przepisów regulujących przesłanki dokonywania wpisów w rejestrze gruntów organy ewidencyjne musiałyby wcześniej stwierdzić, że wniosek pochodzi od podmiotu uprawnionego, zaś treść dokumentów w oparciu o które wpis ma nastąpić nie budzi zasadniczych wątpliwości. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skoro, jak wyżej wykazano, nie ma ustalonego w obowiązującym trybie wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej obejmującej nieruchomości wykazane w jednostce rejestrowej [...]S., to nie można stwierdzić czy uchwały organów spółki utworzonej do sprawowania zarządu nad wspólnotą są legalne, zwłaszcza w sytuacji gdy istnieje wieloletni spór między potencjalnie uprawnionymi do udziału w wspólnocie co do istnienia przysługujących im uprawnień, ich zakresu, istnienia spółki do sprawowania zarządu, jej nazwy, statutu oraz składu statutowych organów. Nadto skoro w przedmiotowej jednostce rejestrowej jest wpisana [B], to wpisanie skarżącej i jej zarządu musiałoby nastąpić w miejsce istniejącego dotychczas wpisu, w sytuacji gdy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obecnie wpisana w rejestrze Spółka konkuruje ze skarżącą gdy chodzi o sprawowanie zarządu nad ujawnioną w rejestrze wspólnotą gruntową. Zasadnie też stwierdziły organy orzekające, że wobec licznych zmian gdy chodzi o używaną nazwę spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą która to różnorodność została wykazana chociażby w postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/GL 104/08 – odpis karta 30-34 niniejszych akt sądowych) to aktualna nazwa skarżącej powinna zostać potwierdzona dokonaną chociażby w tym zakresie zmianą statutu zatwierdzonego w dniu [...] r. (kserokopia k. 200 do 207 akt organu pierwszej instancji), na który skarżąca się powołuje, którą to zmianę powinien zatwierdzić zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych Burmistrz Miasta S. W świetle treści pkt 2 decyzji PPRN w B z dnia [...]r. (kserokopia karta 187 akt organu pierwszej instancji) oraz decyzji SKO w B. z dnia [...] r. nr [...] (karta 190 do 192 akt organu pierwszej instancji) należy bowiem przyjąć (tak też wynika zdaniem Sądu z wydanego w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. I OSK 1086/09), że w wyniku zatwierdzenia ww. statutu powstała i nabyła osobowość prawną spółka do sprawowania zarządu wspólnotą gruntową ujawnioną w objętej żądaniem jednostce rejestru gruntów. Z naruszeniem treści art. 18 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy nie została ona jednak ujawniona w ewidencji gruntów (jakkolwiek, jak już stwierdzono wyżej, zaniedbanie tego obowiązku przez odpowiednie organy nie może spowodować samo przez się dokonanie żądanego przez skarżącą wpisu bez udokumentowania jego podstaw). Wobec znacznego upływu czasu od zatwierdzenia przedmiotowego statutu, jego małej komunikatywności (niezrozumiała jest chociażby zdaniem Sądu treść drugiego zdania § 4 statutu) gdy chodzi chociażby o nazwę (względnie nazwy kilku spółek – vide powoływane przez organy i skarżącą pismo PPRN w B. z dnia [...] r. – kserokopia karta 128 akt organu pierwszej instancji) spółki której statut dotyczył i posługiwanie się przez spółki wywodzące z tego statutu swój byt prawny różnymi nazwami, celowym wydaje się jego zmiana, która podlegałaby zatwierdzeniu w trybie art. 18 ust. 1 ustawy. Należy bowiem również zauważyć, że przedmiotowy statut stanowi w zasadzie powielenie statutu wzorcowego bez jego przystosowania do specyfiki wspólnoty gruntowej której dotyczył. Dopiero w oparciu o zmieniony i zatwierdzony statut, zawierający m. in. aktualną nazwę spółki powołanej do zarządu wspólnoty możliwe będzie ujawnienie jej nazwy w rejestrze gruntów.

W konsekwencji Sąd uznał, że sprawa w zakresie podstaw żądania skarżącej została przez organy należycie wyjaśniona i rozważona, zaś wydane przez te organy decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania

(w tym powołanych w skardze). Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

W przypadku uzyskania przez niniejszy wyrok przymiotu prawomocności w celu uregulowania stanu prawnego ujawnionej w rejestrze gruntów wspólnoty gruntowej, niezbędnego nie tylko dla zakończenia i uniknięcia wszczynania w przyszłości licznych postępowań administracyjnych i sądowych, ale również dla właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty i dla sprawowania właściwego zarządu nad wspólnotą, niezbędne będzie podjęcie działań zarówno przez skarżącą jak i przez organy właściwe w sprawach wspólnot gruntowych tj. przez Starostę [...] i Burmistrza Miasta S. Informacyjnie tylko (kwestie te nie stanowią bowiem przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie) Sąd pragnie podnieść, że Starosta [...] powinien rozważyć zasadność wszczęcia z urzędu postępowania w celu wydania decyzji o jakiej mowa w art. 8 ust. 2, której treść w części dotyczącej wykazu uprawnionych do korzystania ze wspólnoty powinna zostać ujawniona następnie z urzędu w obejmującej wspólnotę jednostce rejestrowej [...] obręb S. Wydaje się, że z uwagi na stosunkowo niewielką liczbę osób, które mogą wchodzić w rachubę jako członkowie tej wspólnoty, ustalenia takiej decyzji są możliwe nie tylko teoretycznie ale i praktycznie, przy współdziałaniu tych osób i Burmistrza Miasta S. jako reprezentującego gminę S., którzy powinni zdawać sobie sprawę, że uzyskanie przez taką decyzję przymiotu ostateczności leży w ich wspólnym interesie. Następnie członkowie wspólnoty powinni podjąć w stosownym trybie uchwałę o zmianie statutu zatwierdzonego w dniu [...]r., względnie o uchwaleniu nowego statutu spełniającego wymogi z art. 17 ustawy, który powinien zostać następnie zatwierdzony przez Burmistrza Miasta S. (art. 18 ust. 1). W dalszej kolejności w oparciu o zatwierdzony nowy lub zmieniony dotychczasowy statut powinno dojść do powołania wynikających z niego organów spółki, w tym zarządu. Nazwa spółki (wynikająca ze statutu) oraz skład zarządu powinien zostać następnie ujawniony z urzędu w ewidencji gruntów, co ostatecznie usunęłoby przeszkody do normalnego i zgodnego z prawem funkcjonowania wspólnoty. Zarząd spółki powinien dbać przy tym aby posiadać w swoich zasobach wszystkie niezbędne dokumenty pozwalające na udokumentowanie istnienia wspólnoty, osób do niej uprawnionych i składu jej organów. Zdaniem Sądu zaniedbania w tym zakresie, występujące dotychczas, obciążają nie tylko właściwe w sprawach wspólnot gruntowych organy ale i członków wspólnoty i organy spółki, które w trosce o wspólnotę miały obowiązek prowadzić jej sprawy z należytą starannością, czego z całą pewnością nie realizowały.