Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 197/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 111 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 115 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant Agnieszka Zakrzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 roku sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 134 K.p.a. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od pisma nr [...] Dowódcy P. Okręgu Wojskowego z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...]r. Dowódcy 1 Bazy Materiałowo-Technicznej w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do treści art. 111 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 ze zm.) żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby. Zgodnie z art. 115 ust. 2 i 3 cyt. ustawy zwolnienie z zawodowej służby wojskowej m. in. w przypadku, o którym mowa w art. 111 ust. 3 następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych. W konsekwencji nie przysługuje od niego odwołanie oraz ewentualna skarga do sądu administracyjnego, bowiem ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.

Zdaniem organu pomimo swojej wadliwości wydane w powyższej sprawie orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. miało moc obowiązującą, a co za tym idzie, było prawomocne do momentu stwierdzenia jego nieważności przez CWKL.

W ocenie organu Dowódca P. Okręgu Wojskowego postąpił prawidłowo, uznając wydanie rozkazu przez Dowódcę 1 BMT za czynność materialno-techniczną oraz odmawiając wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności owego rozkazu. Skoro rozkaz nie był decyzją administracyjną, to brak było podstaw do stwierdzenia jego nieważności. W myśl bowiem art. 156 § 1 K.p.a. stwierdza się nieważność jedynie decyzji administracyjnych. Powyższy rozkaz został prawidłowo wyeliminowany z obrotu prawnego kolejnym rozkazem.

Po uchyleniu z dniem [...] r. przez Dowódcę 1 Bazy Materiałowo-Technicznej rozkazu personalnego nr [...] r. z dnia [...] r. odwołanie skarżącego od pisma nr [...] Dowódcy P. Okręgu Wojskowego z dnia [...] r. stało się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem wyeliminować z obrotu prawnego aktu nieistniejącego.

Zaskarżone postanowienie było poprzedzone następującym stanem faktycznym:

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. uznała skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

Dnia 18 grudnia 2009 r. skarżący złożył wniosek w trybie art. 111 § 1 K.p.a. mylnie potraktowany jako odwołanie od w/w orzeczenia z dnia [...] r.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wydała w dniu [...] r. orzeczenie nr [...], w którym utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w sprawie niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej.

Dnia [...]r. Dowódca 1 Bazy Materiałowo-Technicznej wydał na podstawie art. 111 ust. 3, art. 115 ust. 2 i 3 i art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych rozkaz personalny Nr [...], w którym zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go w stan spoczynku "wskutek ustalenia przez Wojskową Komisję Lekarską niezdolności do służby wojskowej".

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. dnia [...] r. wydała decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność w/w orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wniósł w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 111 § 1 K.p.a. wniosek o uzupełnienie decyzji, mylnie potraktowany przez organy obu instancji jak odwołanie od orzeczenia organu I instancji.

Dnia 19 lipca 2010 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] r.

Pismem z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca P. Okręgu Wojskowego odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu z dnia [...] r. uzasadniając to faktem, że nie jest on decyzją administracyjną.

Rozkazem z dnia [...] r. nr [...] Dowódca 1 Bazy Materiałowo-Technicznej uchylił na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. rozkaz z dnia [...] r.

Na skutek odwołania skarżącego od pisma z dnia [...] r. zostało wydanie zaskarżone postanowienie Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych stwierdzające niedopuszczalność odwołania.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i zarzucając mu naruszenie art. 134, art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 115 ust. 2 w związku z art. 111 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wniósł o jego uchylenie w całości jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący podał, że Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w niniejszej sprawie błędnie ustalił stan faktyczny sprawy poprzez uznanie, że rozkaz personalny z dnia [...] r. posiadał cechy wyłącznie "decyzji deklaratoryjnej", czyli wydany został dla celów ewidencyjnych, podczas gdy nie doszło do uprawomocnienia się stosownego orzeczenia komisji lekarskiej, a tym samym wydany rozkaz personalny przybrał cechy "decyzji konstytutywnej", ponieważ stworzył nowy stan prawny. Dalej skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 88/07, w którym zostało wywiedzione, że o ile w sprawie nie dojdzie do uprawomocnienia się określonego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, to wydany z założenia dla celów ewidencyjnych rozkaz personalny o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej przybiera postać decyzji konstytutywnej i w konsekwencji oznacza, że musi być poddany kontroli instancyjnej oraz sądowej.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego przez Dowódcę P. Okręgu Wojskowego w wydanym przez niego piśmie Nr [...] z dnia [...] r. oraz przez Dowódcę 1 Bazy Materiałowo-Technicznej w wydanych przez niego rozkazach personalnych z dnia [...] r. oraz z dnia [....] r. i wnosił o ich skontrolowanie w trybie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie z dnia 8 marca 2011 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i powołał się dodatkowo na wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 539/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Konkretnie organ naruszył art. 115 ust. 2 i 3 oraz art. 111 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. Nr 90 z 1990 r., poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą pragmatyczną.

Stosownie do treści art. 115 ust. 2 ustawy pragmatycznej zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadku, o którym mowa w art. 111 pkt 3 ustawy (żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby), następuje z mocy prawa. Jednakże, jak wynika z tego przepisu, niezbędną przesłanką do zwolnienia z mocy prawa jest uprawomocnienie się orzeczenia lekarskiego. W ślad za powyższym uregulowaniem ustawowym w § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 23 z 2008 r., poz. 137) stwierdza się, że żołnierza, który został uznany przez wojskową komisję lekarską za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, zwalnia się z tej służby z dniem, w którym decyzja komisji stała się ostateczna.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest to, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wydała w pierwszej instancji orzeczenie lekarskie nr [...] o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej w dniu [...] r. Następnie Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Natomiast Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. decyzją Nr [...] stwierdziła nieważność orzeczenia z dnia [...] r. W międzyczasie jednak rozkazem z personalnym z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca 1 Bazy Materiałowo-Technicznej zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go w stan spoczynku wskutek ustalenia przez Wojskową Komisję Lekarską niezdolności do służby wojskowej. Odbyło to się w oparciu o art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej, w myśl którego w przypadkach, o których mowa w ust. 2, organ, który wyznaczył żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych.

Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organu, że wydany na podstawie powyższego przepisu rozkaz personalny służy jedynie celom ewidencyjnym (na użytek wewnętrzny) i nie jest on decyzją w rozumieniu art. 104 K.p.a. W konsekwencji nie przysługuje od niego odwołanie oraz ewentualna skarga do sądu administracyjnego, bowiem ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.

Nie można jednak oceniać charakteru tego rozkazu w oderwaniu od treści art. 115 ust. 2 ustawy, bowiem nabiera on takiego znaczenia (deklaratoryjnego) jedynie wówczas, kiedy zwolnienie ze służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby, następuje "z mocy prawa". Jednakże niezbędną przesłanką do uznania, że ma się do czynienia z taką podstawą prawną, jest to, aby orzeczenie stało się ostateczne. W rozpoznawanej sprawie dotyczy to orzeczenia komisji lekarskiej z dnia [...] r. Jak wyjaśniła w swojej decyzji z dnia [...]r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. mylnie zinterpretowała pismo skarżącego z dnia 18 grudnia 2009 r. jako odwołanie, podczas gdy w rzeczywistości było to pismo złożone w trybie art. 111 § 1 K.p.a. W myśl cyt. przepisu strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.

Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w postanowieniu z dnia 5 listopada 2009 r. (II SA/Sz 1217/09, Wspólnota 2009/47/45), decyzja uzupełniająca (oraz postanowienie odmowne w tym zakresie) nie posiada samodzielnego bytu. W konsekwencji nie służy od nich odrębny środek zaskarżenia. Wystąpienie przez stronę postępowania administracyjnego z wnioskiem o uzupełnienie decyzji powoduje przesunięcie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi, który co do zasady rozpoczyna bieg zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. wraz z doręczeniem skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Taki sam pogląd wyraził NSA w Lublinie w wyroku z dnia 23 października 1998 r. (I SA/Lu 977/97, LEX nr 34928) uznając, że uzupełnienie decyzji następuje w formie decyzji, odmowa uzupełnienia rozstrzygnięcia w formie postanowienia - niezależnie jednak od prawnej formy rozstrzygnięcia złożenie tego typu wniosku wstrzymuje określony w art. 129 § 2 K.p.a. termin do wniesienia odwołania.

Orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej stwierdziło zatem nieważność orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ze skutkiem ex tunc. Jak wyjaśnił NSA w Warszawie w wyroku z dnia 14 sierpnia 2001 r. (I SA 109/00, LEX nr 55753), decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutek prawny ex tunc.

Ponieważ zatem organ nie doręczył skarżącemu rozstrzygnięcia w trybie art. 111 § 1 K.p.a. z uwagi na mylne potraktowanie jego pisma, przedmiotowe orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] r. nie stało się ostateczne (również z tego powodu, że orzeczenie z dnia [...] r. należy uważać za niebyłe, albowiem orzeczenie stwierdzające jej nieważność ma skutek ex tunc).

Rozkaz personalny z dnia [...] r. nie może mieć zatem charakteru deklaratoryjnego w rozumieniu art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej, bowiem nie potwierdzono nim stanu prawnego, o którym mowa w art. 115 ust. 2 ustawy pragmatycznej i w konsekwencji stworzono nowy stan prawny adresowany do skarżącego, który ukształtował jego sytuację prawną w przedmiocie zwolnienia ze służby. Tym samym rozkaz ten przybrał postać decyzji konstytutywnej, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, gdzie przez decyzję należy rozumieć również rozkaz personalny.

Zatem w rozpoznawanej sprawie Dowódca 1 Bazy Materiałowo-Technicznej wydając rozkaz personalny z dnia [...] r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej wydał faktycznie rozkaz personalny (decyzję administracyjną) w rozumieniu art. 104 K.p.a.

Reasumując, zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej na podstawie rozkazu personalnego wydanego do celów ewidencyjnych (decyzja deklaratoryjna), o którym mowa w art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej, może mieć miejsce jedynie w sytuacji, kiedy zwolnienie następuje na mocy prawa wskutek wystąpienia określonych okoliczności i zdarzeń faktycznych lub prawnych wyszczególnionych w art. 111 pkt 1-3, 5, 8, 9 lit. b i pkt 11-15 ustawy, przy czym dla mocy wiążącej tych przypadków konieczne jest, by orzeczenie lub decyzja stały się ostateczne lub prawomocne, bądź też faktyczne zaistnienie okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej. W odmiennej sytuacji nie ma podstaw do zwolnienia z mocy prawa i w konsekwencji do wydania rozkazu personalnego o charakterze ewidencyjnym. Wydany zaś w tym celu rozkaz personalny powołujący się na powyższe przesłanki ma natomiast charakter konstytutywny i w konsekwencji oznacza, że musi być poddany kontroli instancyjnej oraz sądowej (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r., II SA/Wa 88/07).

Wobec powyższych faktów Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wydając postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. i stwierdzając w nim niedopuszczalność odwołania od postanowienia Dowódcy P. Okręgu Wojskowego z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...]r. dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazał bowiem i na tym oparł ową odmowę, co świetle poczynionej wyżej analizy nie może się ostać, że przedmiotowy rozkaz personalny nie nosi znamion decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 K.p.a.

Odnośnie zarzutu organu związanego z uchyleniem rozkazu personalnego z dnia [...] r. przez rozkaz z dnia [...] r., należy stwierdzić, że na dzień składania przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności rozkazu (tj. [...] r.) oraz wydania decyzji (pisma) Dowódcy P. Okręgu Wojskowego z dnia [...] r. istniał on w obrocie prawnym i tym samym organ nie mógł stwierdzić niedopuszczalności odwołania. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2010 r. (I FSK 1733/08, LEX nr 593691) przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. określa moment decydujący dla oceny stanu sprawy przez sąd administracyjny przy wydawaniu orzeczenia; dokonując kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej, sąd ocenia ją, biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w chwili wydawania danego aktu lub podjęcia czynności.

W tym miejscu należy dodać, że co prawda Dowódca P. Okręgu Wojskowego wydał rozstrzygnięcie z dnia [...] r. w formie pisma, to jednak de facto zawiera ono wszystkie elementy decyzji i powinno być jako takie traktowane. Art. 107 § 1 K.p.a. określa niezbędne elementy decyzji, do których między innymi należą: oznaczenie organu administracji państwowej, data wydania decyzji, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne, podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1163/81 (OSPiKA 1982 z. 9-10 poz. 169), "pismo zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 K.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzje. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji". Z drugiej strony naruszenie czynności organu administracyjnego decyzją nie wystarcza samo w sobie do zakwalifikowania tej czynności do kategorii decyzji w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli tak nazwana czynność nie będzie posiadać minimum elementów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego, a jednocześnie gdy nie będzie stanowić władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach indywidualnych jednostki (zob. J. Borkowski i B. Adamiak: "Polskie postępowanie administracyjne i sądowo-administracyjne", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1992, s. 271-272). Również w późniejszym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że treść, a nie forma, przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli więc określona sprawa podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego tę sprawę, zawierające co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, gdyż wówczas spełnia ono podstawowe, niezbędne warunki decyzji wymienione w art. 107 § 1 K.p.a. (zob. wyrok z dnia 22 września 1981 r. SA 791/81, ONSA 1981 z. 2 poz. 91, wyrok z dnia 8 lutego 1983 r. SA/Wr 559/82, ONSA 1983 z. 1 poz. 3).

Przedmiotowe pismo z dnia [...] r. zawiera odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu, oznaczenie organu i adresata, uzasadnienie rozstrzygnięcia oraz stosowny podpis. Z treści art. 158 § 1 k.p.a. stanowiącego, że "rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności następuje w drodze decyzji" wynika, że forma decyzji jest obligatoryjna zarówno w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji, jak również w wypadku odmowy takiego stwierdzenia. Zatem pismo organu z dnia [...] r. stanowi niewątpliwie decyzję administracyjną.

Odnosząc się do wniosków skarżącego złożonych na podstawie art. 135 P.p.s.a. należy stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny legalności postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności wniesienia odwołania nie daje podstaw do zastosowania tego przepisu w stosunku do decyzji objętej tym odwołaniem. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym, bo stwierdzając niedopuszczalność wniesienia odwołania zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka. Ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, stąd podnoszone w skardze kwestie dotyczące istoty sprawy na tym etapie postępowania nie mogą być brane pod uwagę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 27 października 2004 r. (II SA/Ka 2352/02) wyjaśnił, że kontrola przez sąd administracyjny legalności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a.) nie daje podstaw do zastosowania art. 135 P.p.s.a. w stosunku do decyzji objętej tym odwołaniem. Wskazywane przez skarżącego akty administracyjne stanowiły odrębne sprawy, dotyczące różnych przedmiotów. Postanowienie jest bowiem rozstrzygnięciem wyłącznie formalnym, natomiast decyzja materialnoprawnym. Z. Kmieciak w glosie do tego wyroku podzielił stanowisko sądu, iż w przypadku tym chodziło o dwie odrębne, choć powiązane ze sobą procesowo, sprawy: "formalną" i "materialną". Odrębność tych spraw wykluczała możliwość zastosowania art. 135 p.p.s.a. (szerzej Z. Kmieciak, glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r., II SA/Ka 2352/02, OPS 2007, z. 3, s. 163 i n.; zob. także Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, PiP 2007, z. 4). Powyższe rozważania mają w pełni zastosowanie również w niniejszej sprawie, która dotyczy mającego formalny charakter postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania.

Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.