Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 882/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skarg Z. P. oraz A. W. i K. W. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz Z. P. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz A. W. i K. W. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z "[...]" nr "[...]" Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i K. W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego w formie dobudowy celem zwiększenia powierzchni istniejącego na parterze mieszkania oraz budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem bezodpływowym o pój. 10 m3 w "[...]" nr "[...]", gm. A, na działce ewidencyjnej nr "[...]". Decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu 18 stycznia 2007r. współwłaścicielka nieruchomości – Z. P. wystąpiła o wznowienie zakończonego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, gdyż inwestorka podrobiła jej podpis na dokumencie wyrażającym zgodę na postawienie przybudówki. Do wniosku załączono odpis wyroku z 28 listopada 2006r. sygn. akt II K 1555/06.

Decyzją z dnia "[...]" Starosta odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną udzielającą A. i K. W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr "[...]" w "[...]", gmina A.

Na skutek złożonego odwołania przez Z. P., Wojewoda decyzją z "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W motywach uzasadnienia wskazał, iż wznowienie postępowania następuje zarówno na wniosek strony jak i z urzędu, przy czym obowiązkiem organu jest zawsze wszczęcie postępowania z urzędu, jeżeli organ podejmie informację o zaistnieniu przesłanki uzasadniającej takie wznowienie, gdyż obowiązek taki wynika z zasady praworządności.

Postanowieniem z "[...]" Starosta, działając z urzędu, wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia "[...]" w przedmiocie udzielonego inwestorom pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr "[...]" w "[...]", gm. A.

Po rozpatrzeniu sprawy Starosta decyzją z "[...]" odmówił uchylenia własnej decyzji z "[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu stwierdzono, iż okolicznością bezsporną jest fakt uwzględnienia w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę dołączonej do wniosku, zgody współwłaścicielki nieruchomości – Z. P., na taką inwestycję.

Od tej decyzji Z. P. złożyła odwołanie, a Wojewoda decyzją z dnia "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Następnie decyzją z dnia "[...]" Starosta po ponownym rozpatrzeniu sprawy o wznowienie postępowania odmówił uchylenia własnej decyzji udzielającej A. i K. W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego i budowę przyłącza kanalizacyjnego ze zbiornikiem na ścieki. W uzasadnieniu po raz kolejny wskazano na bezsporną okoliczność dokonania przez inwestorów podpisania za Z. P. dokumentu potwierdzającego jej zgodę na realizację takiej inwestycji. Stwierdzono także, iż Z. P. nie podejmowała żadnej inicjatywny w tej sprawie od daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo, że przez 5 lat trwała rozbudowa budynku a ona była jej naocznym świadkiem. Wyjaśniono, iż przedłożony przy wniosku wyrok sądu dotyczy tylko podrobienia podpisu Z. P., natomiast w świetle okoliczności stwierdzonych w toku postępowania wiarygodnym wydaje się twierdzenie inwestorów, iż uczynili to za jej zgodą.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Z. P. wniósł o jej uchylnie

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na brak przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego.

Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z "[...]" uchylił w całości decyzję Starosty z "[...]" oraz orzekł o uchyleniu decyzji Starosty z dnia "[...]" i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego oraz budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem bezodpływowym o pój. 10 m3 na działce nr "[...]" w "[...]", gm. A.

W uzasadnieniu podano, iż z zebranych materiałów dowodowych wynika niezbicie, że decyzja z "[...]" została wydana w oparciu o dokument, potwierdzający prawo do terenu, który okazał się fałszywy, o czym świadczy wyrok z 28 listopada 2006r. Sądu Rejonowego II Wydział Karny, z treści którego wynika, iż to inwestorka A. W. podrobiła podpis Z. P. na dokumencie skierowanym do Starosty, który to dokument miał potwierdzać zgodę współwłaścicieli na rozbudowę budynku. Stwierdzono, iż nie można podzielić obszernych wywodów Starosty, że inwestorzy posiadali zgodę Z. P. na rozbudowę budynku, gdyż zgoda taka nie może być dorozumiana ani domniemana.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył pełnomocnik A. i K. W., w której wniósł o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo.

Po wniesieniu skargi, decyzją z "[...]" Wojewoda uchylił własną decyzję z "[...]", uchylił w całości decyzję Starosty z dnia "[...]" oraz orzekł o odmowie uchylenia decyzji Starosty z dnia "[...]", gdyż w tej sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Uwzględniając zeznania p. P. i Z. P. złożone w dniu 6 września 2006r. w komisariacie policji, według organu należało stwierdzić, że inwestorzy posiadali zgodę Z. P. na rozbudowę budynku mieszkalnego w zakresie zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę.

Na tę decyzję z kolei skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Olsztynie złożyła poprzez pełnomocnika Z. P.

Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem

z dnia 8 lipca 2008r. (sygn. akt II SA/Ol 343/08) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. W ocenie Sądu po stwierdzeniu przez Wojewodę zaistnienia okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania

w przedmiocie udzielonego pozwolenia na budowę organ ten winien doprowadzić do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, bądź też stwierdzającej jej wydanie z określonym naruszeniem prawa. W przywołanym orzeczeniu wskazano również, że skoro decyzja w przedmiocie wydanego pozwolenia na budowę nie ma charakteru decyzji deklaratoryjnej to oznacza to, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda winien był uwzględnić stan prawny jaki obowiązywał

w dniu orzekania przez niego tj. w dniu 26 marca 2008r. czy 4 lutego 2008r. W związku z tym art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym we wskazanej dacie wymagał aby do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym oświadczenie takie jest składane z pouczeniem o treści art. 233 kk tj. o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia. W orzeczeniu podkreślono również, że zaskarżona decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozprawy. Tymczasem skarżona decyzja wbrew wymogom wspomnianego przepisu nie uwzględniła w całości zarzutów i argumentacji wniesionej skargi, skoro nie podzieliła poglądu co do naruszenia art. 148 § 1 Kpa, jak również stwierdzenia prawidłowości wznowienia postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę z uwagi na okoliczność sfałszowania podpisu współwłaścicielki na dokumencie potwierdzającym prawo do terenu.

Następnie Wojewoda postanowieniem z dnia "[...]" zawiesił na wniosek A. i K. W., wznowione postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji Starosty z dnia "[...]’ o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego, z uwagi na to, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy Wydział X Cywilny wniosku o zezwolenie na dokonanie

w sprawie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. W dniu 23 lipca 2009r. z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania wystąpił pełnomocnik Z. P., podnosząc, że Sąd Rejonowy Wydział X Cywilny postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2009r. oddalił wniosek A. i K. W. o zezwolenie na dokonanie czynności w trybie art. 199 kc na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej wraz ze zbiornikiem bezodpływowym na działce nr "[...]" w "[...]", gmina A. Stwierdził przy tym, że to postanowienie jest prawomocne gdyż apelacja p. W. została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego IX Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 18 czerwca 2009r., sygn. akt IX Ca 341/09. Przychylając się do argumentów zawartych we wniosku

i w związku z tym mając na uwadze fakt ustąpienia przesłanki zawieszenia, Wojewoda postanowieniem z dnia "[...]" podjął zawieszone postępowanie w sprawie.

Natomiast pismem z dnia 5 sierpnia 2009r. K. W. wniósł o ponowne zawieszenie postępowania w sprawie, z uwagi na to, że wystąpił do Sądu o wydanie orzeczenia ustalającego, że uzyskał wraz z żoną zgodę Z. P. na rozbudowę budynku będącego ich współwłasnością. Według wnioskodawcy takie orzeczenie zastępuje oświadczenie woli i jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda postanowieniem z dnia "[...]" ponownie zawiesił postępowanie w sprawie, jednakże postanowieniem z dnia "[...]" podjął je, pozytywnie rozpatrując wniosek pełnomocnika Z. P., który wskazał, że Sąd Rejonowy Wydział X Cywilny wyrokiem z dnia 19 lutego 2010r. (sygn. akt X C 389/09) oddalił powództwo K. W. i A. W. o ustalenie. Orzeczenie to zaś zostało podtrzymane wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział IX Cywilny Odwoławczy z dnia 20 maja 2010r. (sygn. akt IX Ca 259/10).

Następnie Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił w całości decyzję Starosty z dnia "[...]" oraz uchylił decyzję Starosty z dnia "[...]" i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego oraz budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem bezodpływowym na działce o nr "[...]’ w "[...]", gmina A. Organ stwierdził, że do dnia podjęcia rozstrzygnięcia A. i K. W. nie wykonali nałożonego obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uzasadnia konieczność uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]" Jednocześnie Wojewoda podkreślił, że przedmiotowa decyzja została już zrealizowana, a w aktach sprawy znajduje się pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", w którym organ ten przyjmuje zgłoszenie do użytkowania rozbudowanego budynku mieszkalnego oraz kanalizacji sanitarnej wraz ze zbiornikiem bezodpływowym i nie stawia sprzeciwu w użytkowaniu zgodnie z przeznaczeniem.

W związku z tym, zdaniem Wojewody postępowanie w sprawie wydania decyzji na budowę inwestycji, która została zrealizowana jest bezcelowe i stanowi podstawę do skorzystania z art. 105 § 1 kpa, przewidującego umorzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.

Skargę na tą decyzję wywiedli A. i K. W., wnosząc o jej uchylenie

i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę. Zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę przepisów zawartych w art. 148 § 1 kpa oraz art. 347 Kc. Skarżący wnieśli również o utrzymanie w mocy decyzji Starosty z "[...]", a także pierwotnej decyzji tego organu z dnia "[...]" o wydaniu pozwolenia na budowę. W skardze podniesiono, że obraza art. 145 § 1 kpa polega na wniesieniu podania o wznowienie postępowania w określonym ustawowo terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie do wznowienia postępowania. Ta okoliczność jest zdaniem skarżących w sposób jednoznaczny i niepodważalny opisana w decyzji Starosty z "[...]" Tymczasem w opinii strony skarżącej Wojewoda nie wziął w ogóle pod uwagę ustaleń Starosty w tym zakresie. W skardze wskazano również na art. 347 Kodeksu cywilnego, który w ocenie skarżących określa na 1 miesiąc termin, w jakim strona ma prawo do reakcji na budowę. Zdaniem p. W. Z. P. widziała i aprobowała przedmiotową budowę przez wiele lat. Ten stan zmienił się dopiero po zakończeniu rozbudowy budynku i oddaniu go w użytkowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Skargę na tą samą decyzję Wojewody wywiodła również Z. P., wnosząc o jej uchylenie. W ocenie skarżącej nie można zgodzić się z decyzją o umorzeniu postępowania przed organem I instancji. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 pkt 2 kpa, Wojewoda uchylając decyzję z przyczyn określonych w art. 145 § 1 kpa powinien wydać decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zdaniem skarżącej, z uwagi na to, że dowody na podstawie których wydano decyzję z dnia 15 listopada 2007r. okazały się fałszywe, Wojewoda powinien merytorycznie oddalić wniosek inwestorów o udzielenie pozwolenia na rozbudowę, tj. odmówić wydania tego pozwolenia po uprzednim uchyleniu decyzji Starosty w tym przedmiocie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł

do przekonania, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 lipca 2008r. (sygn. akt II SA/Ol 343/08) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia "[...]" oraz decyzję tego samego organu z dnia "[...]". W orzeczeniu podniesiono, że po stwierdzeniu przez Wojewodę zaistnienia okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania w przedmiocie udzielonego pozwolenia na budowę, organ ten winien doprowadzić do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, bądź też stwierdzającej jej wydanie z określonym naruszeniem prawa. W przywołanym orzeczeniu wskazano również, że skoro decyzja w przedmiocie wydanego pozwolenia na budowę nie ma charakteru decyzji deklaratoryjnej to oznacza to, iż Wojewoda zobligowany był uwzględnić stan prawny jaki obowiązywał w dniu orzekania przez niego, tj. w dniu 26 marca 2008r. i 4 lutego 2008r. W związku z tym art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym we wskazanej dacie wymagał, aby do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym oświadczenie takie musi być złożone z pouczeniem o treści art. 233 kk, czyli o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia.

W wyroku stwierdzono również, że skarżona decyzja wbrew wymogom, będącego podstawą jej wydania art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uwzględniła w całości zarzutów i argumentacji wniesionej skargi, skoro nie podzieliła poglądu co do naruszenia art. 148 § 1 Kpa, jak również stwierdzenia prawidłowości wznowienia postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę z uwagi na okoliczność sfałszowania podpisu współwłaścicielki na dokumencie potwierdzającym prawo do terenu.

Należy przede wszystkim podkreślić, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą

w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu ocena prawna mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania

w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tarno, LexisNexis, Warszawa 2008r.).

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Wojewoda nie wykonał wskazań tut. Sądu co do dalszego postępowania, zawartych w przywołanym wyroku z dnia 8 lipca 2008r. Przede wszystkim dostrzec trzeba, że wobec stwierdzenia przez Wojewodę zaistnienia okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania w przedmiocie udzielonego pozwolenia na budowę, organ ten zobligowany został wspomnianym wyrokiem do doprowadzenia do uchylenia decyzji Starosty z dnia "[...]" i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, bądź też stwierdzającej jej wydanie z określonym naruszeniem prawa. Z całą pewnością rozstrzygnięcie polegające na uchyleniu decyzji Starosty z dnia "[...]" o udzieleniu pozwolenia na budowę i umorzenie postępowania organu I instancji w tej sprawie, nie jest realizacją wskazanych zaleceń zawartych w przywołanym wyroku tut. Sądu.

Podkreślić trzeba idąc w ślad za wskazaniami i oceną prawna, zawartymi wyroku z dnia 8 lipca 2008r, że Wojewoda dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zobowiązany jest uwzględnić obowiązujący stan prawny. Aktualne zaś brzmienie kluczowego dla sprawy art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. Nr 89, poz. 414) Prawo budowlane określa, że do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyć trzeba oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do art. 32 ust. 4 pkt 2 wspomnianej ustawy, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie po rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Trzeba mieć przy tym na uwadze, że w przypadku współwłasności nieruchomości, na większość robót budowlanych jej dotyczących, wymagana jest zgoda jej współwłaścicieli. Inwestycja budowlana na nieruchomości, co do zasady stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, zatem znajduje

w takiej sytuacji zastosowanie art. 199 Kc uzależniający skuteczność tej czynności od zgody wszystkich współwłaścicieli. Inwestor zaś składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w przypadku współwłasności, zobowiązany jest posiadać zgodę współwłaścicieli nieruchomości obejmującą konkretną inwestycję budowlaną. Zakwestionowanie, przez choćby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia

o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonywanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednakże brak wymaganej zgody niektórych współwłaścicieli może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zawierającego upoważnienie do dokonania czynności. Takie rozstrzygniecie stanowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (Komentarze Becka, Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009r., str. 404 – 405).

Na gruncie przedmiotowej sprawy zaś bezsporne jest, że inwestorzy A. i K. W. nie posiadają wyłącznego prawa do dysponowania nieruchomością - budynkiem mieszkalnym na działce nr "[...]" w "[...]" nr "[...]", gm. A, na cele budowlane. Współwłaścicielem tej nieruchomości jest bowiem m.in. Z P.. Jak wynika z akt sprawy jej pierwotna zgoda na rozbudowę budynku została przez A. i K. W. podrobiona, co znalazło potwierdzenie w prawomocnym wyroku Sądu. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, aktualnie również inwestorzy nie posiadają prawa do wyłącznego dysponowania przedmiotową nieruchomością. Wprawdzie inwestorzy przedłożyli w sądzie powszechnym wniosek o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, jednakże Sąd Rejonowy Wydział X Cywilny postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2009r. oddalił wniosek A. K. W. o zezwolenie na dokonanie czynności w trybie art. 199 kc na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej wraz ze zbiornikiem bezodpływowym na działce nr "[...]" w "[...]", gmina A. Postanowienie to jest prawomocne, gdyż apelacja p. W. została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego IX Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 18 czerwca 2009r., sygn. akt IX Ca 341/09.

Inwestorzy wystąpili jeszcze do Sądu o wydanie orzeczenia ustalającego, że uzyskali zgodę Z. P. na rozbudowę przedmiotowego budynku, jednakże i w tym przypadku Sąd Rejonowy Wydział X Cywilny wyrokiem z dnia 19 lutego 2010r. (sygn. akt X C 389/09) oddalił powództwo K. W. i A. W. o ustalenie. Orzeczenie to zaś zostało podtrzymane wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział IX Cywilny Odwoławczy z dnia 20 maja 2010r. (sygn. akt IX Ca 259/10).

Reasumując, Wojewoda stosując się do zaleceń tut. Sądu zawartych w wyroku

z dnia 8 lipca 2008r. (sygn. II SA/Ol 343/08) powinien ocenić zebrany materiał dowodowy i orzec merytorycznie o istocie sprawy, tak jakby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana, a nie umarzać postępowanie organu I instancji.

Podnieść również należy, że fakt przyjęcia zgłoszenia do użytkowania rozbudowy budynku i brak wniesienia sprzeciwu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie nie mógł stanowić podstawy do umorzenia postępowania organu I instancji. Brak wniesienia sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego nie powoduje automatycznie, że po wznowieniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, zaistniała bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Nie zaszły bowiem przyczyny bezprzedmiotowości postępowania. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego i to zarówno na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy, jak i udzielonego pozwolenia na użytkowanie przesądza jedynie o tym, że z technicznego punktu widzenia przeprowadzone roboty budowlane można zaakceptować (Komentarze Becka, Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009r., str. 568). Nie oznacza to natomiast dla inwestora takiej sytuacji, że organ wydający decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa musi uchylając decyzję o pozwoleniu na budowę orzec o umorzeniu postępowania organu I instancji. Inwestor jest bowiem zainteresowany wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a organ ma obowiązek ocenić, czy po uchyleniu pozwolenia na budowę w wyniku wznowienia postępowania, inwestor pozwolenie takie może uzyskać, czy też nie. Oceny tej nie może zmieć fakt wykonania robót i przystąpienia do użytkowania obiektu. W hipotetycznej sytuacji, gdyby przyjąć, że inwestor spełniałby warunki do uzyskania pozwolenia na budowę, po uchyleniu pierwotnej decyzji - przyjmując rozumowanie organu – inwestor nie otrzymałby pozwolenia na budowę (ze względu na umorzenie postępowania organu I instancji), chociaż ustalenia przeprowadzone w wyniku wznowienia postępowania wykazywałyby konieczność udzielenia takiego pozwolenia. Inwestor zostałby więc z góry skazany na negatywne dla siebie rozstrzygnięcie. Dlatego też w sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania. Zauważyć w tym kontekście trzeba, że tut. Sąd orzekając wyrokiem z dnia 8 lipca 2008r., dysponował już wiedzą o oddaniu niniejszej inwestycji do użytkowania, jednak nie zmieniło to jego oceny co do konieczności merytorycznego ustalenia sytuacji prawnej inwestora.

Dodatkowo odnosząc się do skargi inwestorów wskazać należy, że organ w niniejszej sprawie nie stosował przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 347. Wojewoda nie naruszył też art. 148 § 1 kpa. Postępowanie zostało bowiem wznowione z urzędu, a Sąd w poprzednim wyroku nie wskazywał, że to postępowanie zostało nieprawidłowo wznowione.

Rozpatrując ponownie sprawę Wojewoda zastosuje się do rozważań przedstawionych w niniejszym wyroku oraz wyroku Sądu z dnia 8 lipca 2008 r. Organ po ustaleniu, czy nic nie zmieniło się w kwestii dysponowania przez inwestorów nieruchomością na cele budowlane rozstrzygnie sprawę decyzją.

Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, należało w pkt I uchylić zaskarżoną decyzję - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach rozstrzygnięto w pkt II i III na podstawie art. 200 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z mocy art. 152 ppsa Sąd orzekł w pkt IV, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.