Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1069/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.33
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2017 r., którym uznano za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 19 marca 2015 r.

Zaskarżone postanowienia zostały wydane na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - M.K. na podstawie wystawionego przez wierzyciela – [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 19 marca 2015 r., obejmującego zaległość z tytułu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500,- zł.

Podstawę prawną dochodzonego obowiązku stanowiła decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia [...] 2014 r., utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego, w oparciu o ww. tytuł wykonawczy, dokonał zawiadomieniem z dnia 14 grudnia 2015 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A.

Dłużnik zajętej wierzytelności przedmiotowe zawiadomienie otrzymał w dniu 23 grudnia 2015 r., natomiast M.K. odpis tego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono w dniu 15 grudnia 2015 r.

Pismem z dnia 15 grudnia 2015r. - z zachowaniem ustawowego terminu - M.K. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19 marca 2015 r. wraz z wnioskiem o zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zarzutów zobowiązany wskazał: brak wymagalności obowiązku, niedopuszczalność egzekucji oraz niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W treści wniesionego środka zaskarżenia wskazano, że decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] 2014 r. jako nieprawomocna i niewykonalna nie mogła stanowić podstawy do wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego, w konsekwencji czego prowadzona egzekucja jest przedwczesna i narusza przepisy art. 26, 27, 29 i 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. organ egzekucyjny przekazał wniesione zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska. Jednocześnie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

[...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia [...] 2015 r. zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, uznając je za nieuzasadnione.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w wyniku rozpoznania zażalenia – postanowieniem z dnia [...] 2017 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie uznając, że w sprawie nie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych, podmiotowych, jak też przedmiotowych. Stwierdzono, że decyzja - stanowiąca podstawę prawną obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 19 marca 2015 r. - na dzień wystawienia tego tytułu posiadała przymiot ostateczności. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego - po uzyskaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela - postanowieniem z dnia [...] 2017 r., uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem M.K. złożył zażalenie wraz z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowieniem z dnia [...] 2017 r. utrzymał je w mocy.

W ocenie organu, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem trafnie rozstrzygnął w kwestii zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego art. 33 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), organ wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 tej ustawy - organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny uprawniony jest zatem do oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś ustalenie, czy obowiązek objęty przedmiotowym tytułem wykonawczym jest wymagalny, nie mogło być rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny. Wskazano, iż merytoryczne badanie tej kwestii przez organ egzekucyjny doprowadziłoby do naruszenia prawa i wkroczenia w kompetencje innego organu administracji publicznej. Z treści ostatecznego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] 2017 r. w sprawie stanowiska wierzyciela wynika, że obowiązek objęty przedmiotowymi tytułami wykonawczymi jest wymagalny.

Wskazano, że wierzyciel wyjaśnił, iż decyzja - stanowiąca podstawę prawną obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 19 marca 2015 r. - na dzień wystawienia tego tytułu posiadała przymiot ostateczności, jak też nie nastąpiło wstrzymanie jej wykonania. Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego (a w konsekwencji i organ odwoławczy) będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela, a wierzyciel uznał, że egzekwowany obowiązek wskazany w ww. tytule wykonawczym jest wymagalny, to czyni to bezzasadnym zgłoszony przez zobowiązanego zarzut braku wymagalności obowiązku.

Organ oceniając zarzut dopuszczalności prowadzonej w stosunku do M.K. egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) stwierdził, iż na mocy art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. Zważywszy na fakt, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 19 marca 2015 r. dochodzona jest należność pieniężna - administracyjna kara pieniężna, wynikająca z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] 2014 r., utrzymanej w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] 2015 r., należy stwierdzić, że obowiązek objęty tym tytułem podlega egzekucji administracyjnej.

Ponadto wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia przedmiotowej egzekucji, a zobowiązany - M.K. jest osobą, co do której zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W badanej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie stwierdził też innych formalnych przesłanek świadczących o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Oceniając zgłoszony przez zobowiązanego - w oparciu o art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. - zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 ww. ustawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, iż nie zasługuje on na uwzględnienie albowiem tytuł wykonawczy zawiera wszystkie niezbędne elementy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i uwzględnienie wniesionych zarzutów.

W ocenie skarżącego wydane rozstrzygnięcie jest krzywdzące, bezpodstawne i narusza prawa skarżącego oraz przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja jest nieuzasadniona i bezprawnie dochodzona bez sądowego stwierdzenia prawomocności orzeczenia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zarzutów, dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc wyłącznie na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, a zatem dotyczy oceny, czy organ prawidłowo uznał zarzuty podniesione przez skarżącego na podstawie art. 33 u.p.e.a. za nieuzasadnione.

W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł zarzuty oparte na art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku), art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (niedopuszczalności egzekucji administracyjnej) oraz art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. (niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. W niniejszej sprawie procedura ta została zachowana.

Dokonana w niniejszej sprawie przez organ egzekucyjny ocena zgłoszonych przez skarżącego zarzutów jest trafna.

Nieuzasadniony okazał się zarzut braku wymagalności obowiązku. Wskazania wymaga, że wierzyciel badał powyższą kwestię i postanowieniem z dnia [...] 2017 r. uznał, że obowiązek objęty przedmiotowym tytułem wykonawczym jest wymagalny. Wierzyciel wyjaśnił bowiem, że decyzja stanowiąca podstawę prawną obowiązku objętego tytułem wykonawczym na dzień jego wystawienia posiadała przymiot ostateczności, jednocześnie nie wstrzymano jej wykonania.

Zaskarżenie decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku do sądu administracyjnego nie oznacza braku wymagalności obowiązku. Obowiązek wynikający z decyzji staje się wymagalny w dwóch sytuacjach: jeżeli decyzja, którą nałożono obowiązek, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania, albo jeżeli decyzja, którą obowiązek został nałożony wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa.

Decyzją ostateczną jest w myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji zaskarżenie, czy też nieprawomocność wyroku wydanego w związku ze złożeniem skargi do sądu na ww. decyzję nie oznacza, że obowiązek nie był wykonalny.

Dopiero skuteczne umorzenie egzekwowanego obowiązku mogłoby uzasadniać zarzut braku jego wymagalności, taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła.

Przechodząc natomiast do formalnej analizy zarzutu dopuszczalności prowadzonej w stosunku do zobowiązanego egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) należy wskazać, że na mocy art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa.

Z uwagi na powyższe prawidłowo przyjął organ, że skoro na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] dochodzona jest należność pieniężna - administracyjna kara pieniężna, wynikająca z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] 2014r., utrzymanej w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] 2015 r., należy stwierdzić, że obowiązek objęty tym tytułem podlega egzekucji administracyjnej.

Ponadto, w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia przedmiotowej egzekucji, a zobowiązany M.K. jest osobą, co do której zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Sąd podziela również stanowisko organu w zakresie zarzutów zgłoszonych w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. W świetle art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 27 § 1. u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Podkreślić należy, że tytuł wykonawczy jest szczególnym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji. Aby to jednak było możliwe, powinien zawierać wszystkie elementy wymagane w wyżej cytowanym art. 27 u.p.e.a. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji prowadzonej wobec skarżącego nie spełniał wymogów art. 27 u.p.e.a. Wobec powyższego zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej, że zarzut skarżącego zgłoszony w oparciu o przesłankę w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. jest nieuzasadniony.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.