Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 9/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1 w zw. z  par. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30  art. 14 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 51 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Decyzją z dnia (...) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu (...) i miasta S. z siedzibą w S. odmówił W. B. przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że złożonym w dniu 12 maja 2006 r. wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, W. B. zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 499,15 ha - z uprawą "łąki trwałe".

Przeprowadzona w dniu 26 sierpnia 2006 r. kontrola na miejscu wykazała, że obszar powierzchni działek rolnych spełniający warunki do przyznania płatności ONW wynosi tylko 81,15 ha (działka rolna C oraz K). W odniesieniu do działek rolnych oznaczonych identyfikatorami A,B,D,E,F,G,H,J oraz L stwierdzono nieprawidłowości polegające na nieprzeprowadzeniu przez producenta jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w roku 2006.

Organ ten wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że z załączonych do protokołu fotografii wynika, iż powierzchnia działek "pokryta była bardzo starymi trawami, krzewami oraz samosiejkami drzew. Pozostałości roślin z poprzednich lat pozwoliły ustalić, iż grunt ten nie był użytkowany rolniczo".

Powołując się (m. in.) na przepis art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiający szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), nakazującym stosowanie m. in. art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, organ pierwszej instancji wskazał, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeśli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc.

Ponieważ procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku (499,15 ha), a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu (81,15 ha) wynosi 515,10 %, organ odmówił przyznania płatności.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał nadto, że działki producenta zostały poddane innym czynnościom kontrolnym - w dniu 2 lutego 2007 r. oraz w dniach 19–24 kwietnia 2007 r. – jednakże, organ uznał, że z dokonanego porównania zgromadzonego materiału zdjęciowego z wszystkich trzech kontroli, jednoznacznie wynika, ze producent wykonał koszenie i zbiór okrywy roślinnej dopiero po stwierdzeniu nieprawidłowości podczas kontroli obszarowej firmy T., która miała miejsce pod koniec sierpnia 2006 r.

II. W odwołaniu od tejże decyzji, wnosząc o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, producent zarzucił naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (7, 77, 80 k.p.a.), a nadto naruszenie art. 107 k.p.a., poprzez wydanie decyzji niezawierającej należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, oraz zarzucił sprzeczność dokonanych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym.

Uzasadniając te zarzuty producent wskazał, że organ I instancji oparł się przy ustalaniu stanu faktycznego na kontroli wykonanej w dniu 26.08.2006 r. przez T. SA, nie uwzględniając ustaleń wcześniejszej kontroli wykonanej przez A., kontroli rolnośrodowiskowęj pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz kontroli obszarowej przeprowadzonej w dniach 19-24 kwietnia 2007 r. Ponadto kontrola z 26 sierpnia 2006 r. wykonana przez T. SA objęła obszar o powierzchni 499,15 ha, a przeprowadzona została w ciągu jednego dnia. Zdaniem skarżącego przeprowadzenie tego rodzaju kontroli, na takiej powierzchni, przez dwóch pracowników jest niewykonalne. Poza tym kontrola ta nie wykazała skoszonych już w połowie obszarów działek A, B, D, E, F i G, ponieważ kontrola tych działek została wykonana wyłącznie z obrzeża tych działek, a działki te koszone były od środka pola na zewnątrz – taki sposób koszenia wynika m. in. z zaleceń rolnośrodowiskowych. Koszenie to nie mogło być w lipcu 2006 r. zakończone bowiem ze względu na wielką suszę w miesiącach czerwiec-lipiec 2006 r. i zagrożenie pożarem producent obawiał się wyjeżdżać na łąki ze sprzętem do koszenia, natomiast w sierpniu, po fali bardzo wysokich opadów, wjazd na teren koszenia okazał się niemożliwy. Czynności koszenia dokończono na przełomie sierpnia i września 2006 r.

III. Zaskarżoną decyzją Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z (...) nr (...) wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6, art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 73, poz. 657 ze zm.), art. 32 ust. 5, art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r. str. 18 ze zm.) w związku z art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.) - utrzymano w mocy wyżej opisaną decyzję organu pierwszej instancji z dnia 29 czerwca 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że przeprowadzona w gospodarstwie rolnym W. B. w dniu 26.08.2006 r. kontrola (metodą inspekcji terenowej) wykazała, iż w dniu kontroli na działkach rolnych o oznaczeniach A, B, D, E, F, G, H, J, L nie była prowadzona działalność rolnicza. Wobec tego zastosowano kod sankcjonujący DR18, skutkujący wykluczeniem tych działek z płatności. W stosunku do działki rolnej K zastosowano kod DR13+, oznaczający, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia tej działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej przez kontrolę na miejscu (zadeklarowana powierzchnia wynosiła 0,88 ha, a stwierdzona na miejscu to 0,42 ha).

Wskazano także, że kontrola obszarowa odbyła się bez udziału producenta rolnego, co jednak nie stanowi, zdaniem organu odwoławczego, naruszenia prawa, ponieważ zgodnie z art. 25 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników: "Kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków".

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania, organ II instancji uznał za zasadne oparcie się organu pierwszej instancji na wynikach kontroli na miejscu z 26.08.2006 r., ponieważ kontrola ta najbardziej odzwierciedlała stan faktyczny w jakim znajdowały działki rolne w okresie, za który jest przyznawana płatność. Organ pierwszej instancji słusznie, zdaniem organu odwoławczego, nie wziął pod uwagę kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą A. oraz kontroli rolnośrodowiskowej pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ponieważ kontrole te, jak wskazano, mają jedynie znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, a nie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Organ odwoławczy wskazał nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w piśmie z 13 lutego 2007 r. producent rolny jednoznacznie przyznał, że koszenie działek rolnych rozpoczął dopiero w drugiej połowie sierpnia i kontynuował je aż do zakończenia we wrześniu 2006 r. Przywołując przepis § 1 ust.1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, który nakłada na producenta rolnego obowiązek koszenia okrywy roślinnej i jej usunięcia co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym w przypadku łąk do 31 lipca danego roku, stwierdzono, że pismo W. B., w którym "przyznaje się" do niewykoszenia zadeklarowanych działek rolnych w ustawowym terminie, potwierdza stan faktyczny działek rolnych, ustalony przez kontrolę na miejscu z dnia 26 sierpnia 2006 r.

Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyjaśnił nadto, że przeprowadzenie kontroli na tak dużej powierzchni w ciągu jednego dnia, jest możliwe. Działki rolne zadeklarowane przez producenta położone są w sposób, który pozwala na pomiar urządzeniami GPS zamontowanymi na samochodach, natomiast objazd dużych kompleksów gruntów odpowiednio przystosowanym pojazdem pozwala w ciągu jednego dnia na pomiar powierzchni nawet kilkakrotnie większej, niż zadeklarowana przez stronę.

Odnosząc się do podniesionych przez producenta przyczyn niedokonania pokosu w ustawowym terminie (susza, opady) oraz do dołączonego do odwołania oświadczenia M. W. B., w którym stwierdził on, że na części łąk dokonał koszenia na początku lipca, a koszenie – z powodu suszy, a później z powodu opadów i podtopienia łąk – dokończył na przełomie sierpnia i września 2006 r., organ odwoławczy wskazał, iż podane przez W. B. powody, mogłyby znaleźć zrozumienie i wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyby producent rolny powiadomił niezwłocznie (tj. w terminie 10 dni roboczych od ustania tych okoliczności) Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o zaistniałych nadzwyczajnych okolicznościach, uniemożliwiających wykonania koszenia w ustawowym terminie - zgodnie z art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. W opinii organu odwoławczego W. B. nie wykazał należytej staranności i nie poinformował organu I instancji o występujących nadzwyczajnych okolicznościach, w terminie określonym przepisami prawa. Uniemożliwił jednocześnie dokonanie przez organ pierwszej instancji natychmiastowej weryfikacji zadeklarowanych działek rolnych. Na nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiły wykoszenie zadeklarowanych działek rolnych w terminie, producent rolny zaczął się powoływać dopiero w lutym 2007r. Dodano również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, producent rolny zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności. Organ odwoławczy stwierdził, że producent rolny nie wywiązał się należycie z tego zobowiązania i dlatego podnoszone przez producenta rolnego dowody po upływie wskazanego okresu, nie mogą być brane pod uwagę.

Odnosząc się do zarzutu wadliwego uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnienie prawne i faktyczne w zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest prawidłowe i zawiera wymagane cechy, a organ ten prowadził postępowanie w sposób prawidłowy

i zgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, realizując wyrażone

w nim zasady.

IV. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 8 k.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa,

2) art. 7, art.77 oraz 80 k.p.a., tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego,

3) art. 107 k.p.a., poprzez wydanie decyzji nie zawierającej należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego; ponadto zarzucono decyzji sprzeczność dokonanych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Skarżący wskazał, że decyzje organów obu instancji są nietrafne, bowiem wydane zostały w oparciu o wadliwie przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe. W szczególności skarżący zakwestionował prawidłowość tych decyzji, jako opartych o wadliwe ustalenia kontroli na miejscu z dnia 26 sierpnia 2006 r. Powtarzając zarzuty odwołania wskazano dalej w skardze, że nie uwzględniono w zaskarżonej decyzji wyników kontroli wykonywanych wcześniej przez A. oraz kontroli rolnośrodowiskowej wykonanej 2 lutego 2007 r. przez pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kontrola rolnośrodowiskowa oraz kontrola wykonana w dniach 19-24 kwietnia 2007 r. potwierdziła bowiem skoszenie

i zebranie siana ze wszystkich kontrolowanych działek. Kontrola wykonana przez T. (z 26 sierpnia 2006 r.) nie wykazała skoszonych już w połowie obszarów działek A, B, D, E, F i G, gdyż pracownicy T. dokonując kontroli podejmowali czynności kontrolne (co potwierdza zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna, wyłącznie z terenu obrzeża kontrolowanych działek - z miejsc dostępnych z drogi betonowej), a - jak wskazał skarżący - powszechnie wiadomo, że dobra praktyka rolnicza wymaga koszenia od środka pola do zewnątrz.

Skarżący podkreślił, że wbrew ustaleniom organu I instancji (bezkrytycznie przyjętym przez organ II instancji), w wymaganym okresie dokonał skoszenia ponad połowy powierzchni gruntów, w zakresie umożliwiającym przyznanie jej płatności, natomiast niedokonanie części koszenia wynikało z zagrożenia pożarowego z powodu suszy (w lipcu 2006 r.), a następnie z powodu podtopienia łąk (torfowo-depresyjnych). Na potwierdzenie powyższego skarżący powołał się na oświadczenie M. B. z 17 kwietnia 2007 r. Dodatkowo skarżący zarzucił, że w toku postępowania nie wzięto w ogóle pod uwagę faktu, iż plan rolnośrodowiskowy na lata 2005-2009, zatwierdzony przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, a realizowany na działkach 173/11, 75/2, 66, 69/1, 69/3, 55/2, 56, 59 i 60, nie określa terminu zakończenia koszenia na ww. działkach. W planie rolnośrodowiskowym zaznaczono ponadto, iż koszenie należy wykonywać od środka na zewnątrz. W zaleceniach uzupełniających wskazano też, iż ze względu na szczególny cel ochrony (ochrona ptaków wodno-błotnych), wykaszanie łąki należy rozpocząć w terminie od dnia 15 lipca, a w przypadku stwierdzenia konieczności można go opóźnić. Jako dowód w sprawie skarżący powołał się na dołączony do skargi plan rolnośrodowiskowy. Skarżący dodał, że zarówno organ I jak i II instancji w ogóle nie odniosły się do treści ww. planu rolnośrodowiskowego, co jest niezbędne - jego zdaniem - dla właściwej oceny niniejszej sprawy. Tym samym organ II instancji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy i przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów, opierając się jedynie na wynikach kontroli dokonanej przez T. SA.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje:

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem decyzja ta nie narusza prawa w stopniu wskazanym powyżej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) ustawa ta określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów w tym zakresie, a dotyczące m. in. (pkt 2) "wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania". Przepisem art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy upoważniono Radę Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków i trybu udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich, określonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 (tj. w szczególności rozporządzeniem Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz rozporządzeniem Komisji (WE) nr 445/2002 z dnia 26 lutego 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999).

Zgodnie z § 1 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), pomoc taka, zwana "płatnością ONW" udzielana jest producentowi rolnemu, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 2, "za działalność rolniczą, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb". Działalność rolnicza musi być ponadto prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE, przy przestrzeganiu wymagań w zakresie m. in. gospodarki na użytkach zielonych (§ 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów) – określonych w załączniku do rozporządzenia RM.

Wysokość płatności ONW, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 4 ust. 1 rozp. RM). Wysokość stawek płatności ONW (stawki podstawowe) udzielanej producentowi rolnemu do położonych na obszarach ONW działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe określa § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów.

Ponadto zgodnie z § 1 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. Nr 65, poz. 600 ze zm.), warunkiem takiego utrzymywania gruntów rolnych jest – w przypadku łąk – "koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca".

W sprawach dotyczących udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich stosuje się również przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153, z dnia 30.04.2004 r. ze zm.), które reguluje zasady przeprowadzania kontroli gospodarstw rolnych, zasady ustalania podstaw do obliczania płatności, jak również zasady obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia uchybień we wnioskach będących podstawą przyznania płatności.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), "rolnicy na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania mogą uzyskać wsparcie w postaci dodatków wyrównawczych". W myśl ustępu 2 tegoż artykułu, takie dodatki wyrównawcze są przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale, który zostanie określony oraz podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego.

W odniesieniu do płatności obszarowych, tj. płatności przyznawanych na bazie powierzchni gruntów rolnych, - zatem m.in. w odniesieniu do płatności ONW – stosuje się m. in. art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji, oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 04.141.18). Zgodnie z tym przepisem, "jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli na miejscu pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa".

Jak wynika z akt administracyjnych, przeprowadzona w dniu 26 sierpnia 2006 r. kontrola obszarowa gospodarstwa rolnego W. B. wykazała znaczne nieprawidłowości. Stwierdzono bowiem, że powierzchnia działek rolnych skarżącego spełniających warunki do przyznania płatności ONW wynosi 81,15 ha (działka C i działka K). Na pozostałym obszarze zadeklarowanym przez skarżącego stwierdzono brak przeprowadzenia przez producenta jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych – wobec czego zastosowano do tych działek kod nieprawidłowości DR18 – oznaczający, iż "w dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod sankcjonujący, skutkujący wykluczeniem działki rolnej z płatności". Wobec tego, iż obszar zadeklarowany (499,15 ha) w stosunku do obszaru stwierdzonego (81,15 ha) wyniósł 515,1%, zgodnie z ww. przepisem rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 zasadnie odmówiono skarżącemu płatności ONW. Prawidłowo bowiem organy obu instancji uznały, iż zadeklarowane do uzyskania płatności ONW przez skarżącego "łąki trwałe" powinny być "użytkowane rolniczo", a ustalenia te oparte zostały na protokole

z czynności kontrolnych z dnia 26 sierpnia 2006 r. i załączonych do protokołu fotografii, z których wynika, iż powierzchnia działek pokryta była bardzo starymi trawami, krzewami oraz samosiejkami drzew.

Skarżący zarzuca w skardze, że "kontrola wykonana przez T. nie wykazała skoszonych już w połowie obszarów działek A, B, D, E, F i G" – bowiem "dobra praktyka rolnicza wymaga koszenia od środka pola na zewnątrz" –

a kontrolujący dokonywali kontroli "wyłącznie z obrzeża kontrolowanych działek". Koszenie nie zostało dokończone "z zagrożenia pożarowego z powodu suszy,

a następnie podtopienia łąk torfowo-depresyjnych" – zakończono je na przełomie sierpnia i września 2006 r.

Odnosząc się do tych zarzutów - a także do twierdzenia, iż plan rolnośrodowiskowy na lata 2005-2009, zatwierdzony przez wojewódzkiego konserwatora przyrody i realizowany na działkach skarżącego, nie określa terminu koszenia na tych działkach, a ponadto organ odwoławczy nie uwzględnił wyników kontroli przeprowadzonej dla celów rolnośrodowiskowych, jak również kontroli

w zakresie płatności bezpośrednich do gruntów, przeprowadzonej w kwietniu 2007 r. – stwierdzić należy, że nie istnieją podstawy do kwestionowania ustaleń kontroli terenowej przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2006 r., bowiem mimo znacznej wielkości niektórych działek skarżącego, nieprawdopodobnym byłoby niedostrzeżenie przez kontrolujących i nieodzwierciedlenie tego faktu na sporządzonych fotografiach, wykoszenia połowy powierzchni tych działek (A, B, D, E, F, G, K), w pierwszej połowie lipca 2006 r. (jak wynika z oświadczenia M. B., który miał wykonać to koszenie). Niewątpliwie pokrywa roślinna na powierzchniach wykoszonych przed kilkoma tygodniami w sposób zasadniczy różniłaby się od pozostałej, niekoszonej powierzchni działek, porosłej starymi trawami i samosiejkami drzew i byłaby łatwo zauważalna. Także zarówno wielkość, jak i położenie i ukształtowanie działek – w ocenie Sądu – nie uniemożliwiały przeprowadzenia kontroli tych działek w ciągu jednego dnia, przy uwzględnieniu posiadanego przez kontrolujących pojazdu mechanicznego oraz sprzętu pomiarowego i fotograficznego. Należy przy tym również zauważyć, że skarżący

w piśmie z 13 lutego 2007 r. oświadczył, iż koszenie rozpoczął "w II połowie sierpnia"

i kontynuował je "aż do zakończenia we wrześniu".

Powoływanie się przez skarżącego na zalecenia zawarte w planie rolnośrodowiskowym (iż koszenie łąk powinno się odbywać od środka działki i w którym nie ustalono terminu zakończenia koszenia, natomiast rozpoczęcie koszenia powinno nastąpić po 15 lipca) nie mogło zostać uwzględnione w sprawie niniejszej, bowiem składając odrębny wniosek o przyznanie płatności na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych skarżący zobowiązał się do spełniania warunków dotyczących takich płatności, jednakże nie zwalniało go to z obowiązku przestrzegania wymagań wynikających z ubiegania się o płatności ONW. Są to bowiem różne płatności, rozstrzygane w odrębnych postępowaniach, z uwzględnieniem odrębnych warunków ich przyznawania. Także z tego powodu w postępowaniu dotyczącym płatności ONW organy nie uwzględniały więc ustaleń kontroli w zakresie spełniania wymagań dotyczących płatności rolnośrodowiskowych – czego domagał się skarżący. Organy nie uwzględniły także w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wyników kontroli dotyczących płatności ONW, przeprowadzonej w kwietniu 2007 r., w czasie której stwierdzono wykoszenie działek skarżącego - bowiem zasadnie uznano, że koszenie to nastąpiło już po przeprowadzonej kontroli z dnia 26 sierpnia 2006 r.

Zasadnie też w zaskarżonej decyzji uznano – z powołaniem się na art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników - iż w razie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających wykonanie koszenia w terminie (np. z powodu suszy lub opadów), skarżący powinien niezwłocznie (tj. w terminie 10 dni roboczych od ustania tych okoliczności) powiadomić Agencję o zaistniałych nadzwyczajnych okolicznościach, m. in. w celu umożliwienia natychmiastowej weryfikacji zgłoszonych zdarzeń, natomiast skarżący powoływał się na te okoliczności dopiero od 29 stycznia 2007 r. Wskazać przy tym należy, że składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności ONW na rok 2006, W. B. zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego lub materialnego w podanym wyżej stopniu, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.