Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1897/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.189k § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Balicka, Asesor WSA Anna Sidorowska - Ciesielska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2021 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 189k § 1 pkt 3 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. M., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], o odmowie umorzenia w całości i w części administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej prawomocną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...]. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 15 lutego 2018 r. S. M. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o umorzenie kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł nałożonej decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2017 r. wydaną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Wniosek umotywował trudną sytuacją majątkową i osobistą. Organ I instancji powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., wydaną na podstawie art. 189k § 1 pkt 3 k.p.a., odmówił wnioskodawcy umorzenia w całości i w części administracyjnej z uwagi na brak istnienia przesłanek z punktu widzenia ważnego interesu strony.

W odwołaniu skarżący podkreślił, iż decyzja organu I instancji jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż rozpatrując odwołanie przeanalizował materiał dowodowy pod względem zapisów art. 189k § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ, który nałożył administracyjną karę pieniężną na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony może udzielić ulg w wykonaniu nałożonej kary przez m.in. umorzenie jej w całości lub w części. Organ działa w tym zakresie w ramach uznania administracyjnego. Musi rozważyć z jednej strony "ważny interes publiczny" i "ważny interes strony" Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy, na który składają się przede wszystkim wyjaśnienia skarżącego, potwierdza, że jego bieżąca sytuacja finansowa jest trudna. Jednakże, pomimo wezwania nie przedstawił dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i osobistą ani w postępowaniu przed organem I instancji, jak również w postępowaniu odwoławczym. Trudna sytuacja skarżącego nie została spowodowana zdarzeniem losowym, ani nie jest to sytuacja, której nie można było wcześniej przewidzieć. W aktach brak jest jednak dowodu wskazującego na to, że po stronie skarżącego zaistniała okoliczność utraty możliwości zarobkowania i, że nie może podjąć pracy zarobkowej. To skarżący powinien te wszystkie okoliczności udowodnić. Trudna sytuacja materialna i życiowa nie przesądza automatycznie o możliwości zastosowania art. 189k § 1 pkt 3 k.p.a. Poza tym okoliczności związane z wymierzeniem kary (przyczyny) nie były nadzwyczajne tj. takie na które skarżący nie miał wpływu. Obowiązek ten powstał z powodu jego działania z naruszeniem prawa. Dlatego udzielenie skarżącemu ulgi jest sprzeczne z interesem publicznym. Sytuacja skarżącego nie jest wyjątkowa na tle innych podmiotów. GIOŚ stwierdził, iż podobnie, jak organ I instancji, nie znalazł uzasadnionych przesłanek wskazujących na ważny interes skarżącego oraz interes publiczny, na podstawie których mógłby podjąć decyzję o umorzeniu kary pieniężnej. Nie wystarczy bowiem stwierdzenie trudnej sytuacji finansowo-osobistej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podmiotów. Taka zaś sytuacja w tej sprawie nie wystąpiła. Natomiast z punktu widzenia przyczyny wymierzenia kary pieniężnej, udzielenie ulgi skarżącemu byłoby sprzeczne z interesem publicznym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. M. wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej i z tego powodu nie może uiścić kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz.2325; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie odmowy umorzenia w całości i w części administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 50 000 zł, nałożonej na skarżącego decyzją tego organu z [...] lutego 2017r. W podstawie prawnej wydanych rozstrzygnięć organy obu instancji powołały art. 189k § 1 k.p.a. Powołany przepis pozwala na udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub ważnym interesem publicznym.

Organy w świetle przedłożonych przez skarżącego dokumentów w sposób prawidłowy dokonały analizy sytuacji osobistej skarżącego i doszły do niewadliwych wniosków, że nie zachodzi w tym przypadku ważny interes strony uzasadniający udzielenie ulgi, (bez względu na jej formę).

Ustawa nie definiuje pojęcia "ważnego interesu strony" ani "ważnego interesu publicznego". Zasadnym jest odwołanie się do wypracowanego na gruncie art. 67a Ordynacji podatkowej orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Wynika z niego przede wszystkim, że instytucja umorzenia postępowania, o co wnosi skarżący, ma charakter wyjątkowy. Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, które polega na przyznaniu organom podatkowym możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami (por. wyrok NSA z 16 maja 2018 r., sygn. akt. II FSK 1266/16, z 7 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 2845/17 ) O istnieniu ważnego interesu podatnika uzasadniającego zastosowanie ulgi decydują kryteria obiektywne, nie zaś subiektywne przekonanie podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Dla oceny sytuacji podatnika w aspekcie umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowych ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa i osobista strony ale i znaczenie sposób powstania tych zaległości i towarzyszące temu okoliczności. Przy czym, co istotne, strona która wnosi o zastosowanie ulgi ma obowiązek wskazania przesłanek uzasadniających zastosowanie ulgi. Nie zwalnia to organu od poczynienia konkretnych ustaleń w tym zakresie (wyrok WSA w Łodzi z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1061/17 wyrok WSA we Wrocławiu z 8 stycznia 2019 r, sygn. akt I SA/Wr 1166/17).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wskazał, że okoliczności które doprowadziły do powstania zobowiązania nie były nadzwyczajne, były wynikiem działań skarżącego który sprowadził do Polski bez zgłoszenia części samochodowe. Dlatego udzielenie ulgi pozostaje w sprzeczności z interesem publicznym. Także trudna sytuacja finansowa skarżącego nie uzasadnia przyjęcia, że mamy do czynienia z ważnym interesem strony. Należy zgodzić się z organem, że sama trudna sytuacja finansowa strony nie jest powodem do zastosowania ulgi. Skarżący we wniosku wskazał, że utrzymuje się z emerytury wysokości 500 zł, w odwołaniu zaś podał, że posiada dochód od netto 554 zł i z tego pokrywa wydatki na żywność, leki, środki czystości i bilety PKP. Wskazał również, że nie posiada żadnych nieruchomości, samochodu, żadnych oszczędności, mieszka w pokoju żony, z którą ma rozdzielność majątkową. Posiada zaciągnięty kredyt na kwotę 50 000 zł. Jednakże, mimo wezwania organu I instancji, nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie tych wszystkich twierdzeń o swojej sytuacji osobistej i majątkowej. Z akt sprawy wynika, że skarżący swój wniosek o umorzenie nałożonej kary pieniężnej wyłącznie motywował swoim stanem zdrowia, przedstawiając na to liczne karty informacje leczenia szpitalnego. Natomiast nie wykazał aktualnych dokumentów dotyczących źródeł i wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanego majątku, stanu rodzinny, ponoszonych wydatkach na utrzymanie gospodarstwa domowego i leczenie. W tych warunkach nie można nie zgodzić się z organem odwoławczym, że w sytuacji braku dokumentów dotyczących aktualnego stanu majątku skarżącego nie było możliwe pozytywne rozpatrzenie jego wniosku. Sytuacja skarżącego nie jest bowiem nagła, nadzwyczajna i losowa. Wynika bowiem decyzji podejmowanych przez stronę. Strona nie wykazała, mimo wzywania jej przez organ do udokumentowania swej sytuacji materialnej, że istnieją podstawy do zastosowania wobec niej ulgi. Należy wskazać, że decyzja o wymierzeniu kary zapadła [...] lutego 2017 r. i stała się prawomocna od dnia 7 lutego 2019 r., a zatem od tej daty skarżący powinien liczyć się z obowiązkiem uiszczenia kary. Słusznie uznał organ, że skarżący nie przedstawił wiarygodnych dowodów na okoliczność wykazania swej trudnej sytuacji osobistej i majątkowej. To zaś uniemożliwiło ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego, tym samym brak było podstaw do zastosowania ulgi ze względu na ważny interes skarżącego. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.