Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1191/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200,art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi L.Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego L.Ś. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Starosta uchylił za zgodą strony, własną decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] udzielającą zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów na działce nr [...] i udzielił A Sp. z o.o., ul. [...] zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów na działce nr [...].

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska poinformował Prezydenta Miasta o niewłaściwym gospodarowaniu odpadami przez firmę A Sp. z o.o. w hali magazynowej położonej na terenie miasta. W trakcie kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami oraz warunkami posiadanego zezwolenia. Inspektorat wniósł o uchylenie obowiązującego zezwolenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Prezydent Miasta orzekł o cofnięciu, bez odszkodowania, zezwolenia na zbieranie odpadów, określił, że cofnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem oraz zobowiązał do usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności, objętym zezwoleniem na zbieranie odpadów, na własny koszt.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. A Sp. z o.o. odwołała się od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako SKO) postanowiło stwierdzić niedopuszczalność odwołania.

Postanowieniem z dnia [...] września 2015r. oraz z [...] lutego 2016r. Prezydent Miasta nałożył na spółkę A Sp. z o.o. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł w związku z niewykonaniem obowiązku usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności objętych zezwoleniem na zbieranie odpadów.

Pismem wniesionym w dniu [...] marca 2016 r. L.Ś., reprezentowany przez adw. A.G. złożył skargę powołując się na art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), zwane dalej u.p.e.a., na bezczynność wierzyciela, tj. Prezydenta Miasta w podejmowaniu czynności egzekucyjnych mających na celu egzekucję obowiązku niepieniężnego w postaci zobowiązania do usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności, objętym zezwoleniem na zbieranie odpadów, na własny koszt. Skarżący domagał się zarządzenia wyjaśnienia przyczyn bezczynności, podjęcia środków koniecznych do efektywnego przeprowadzenia egzekucji.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 123, art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwane dalej k.p.a. oraz art. 6 § 1a, art. 18 u.p.e.a. SKO oddaliło skargę. W ocenie Kolegium Prezydent Miasta nie pozostawał w bezczynności, w szczególności jako wierzyciel, gdyż przystąpił z urzędu do egzekucji obowiązku nałożonego na A sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, będąc w tej sprawie jednocześnie organem egzekucyjnym.

Pismem z dnia [...] maja 2016 r. Prezydent Miasta zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko związanego z magazynowaniem odpadów na działce nr [...]. Po przeprowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta wydał decyzję w dniu [...] sierpnia 2016 r., nr [...], którą nałożył na B. i L.Ś. obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego, poprzez usunięcie odpadów z terenu magazynu zlokalizowanego na działce nr [...]. Z powyższą decyzją nie zgodził się L.Ś., który złożył odwołanie w dniu 15 września 2016 r. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium wskazało, iż organ wydał zaskarżoną decyzję przedwcześnie, w niewyjaśnionych okolicznościach sprawy, czym naruszył obowiązujące przepisy proceduralne. Zdaniem SKO w dacie wydania decyzji Prezydent Miasta nie ustalił w ogóle, czy jest prowadzone jakieś postępowanie dotyczące składowania w magazynie w [...], wbrew przepisom, odpadów i substancji chemicznych, w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka, a nadto, z jakiego powodu przedmiotowy w sprawie magazyn został zaplombowany przez Policję i na jaki okres - w celu ustalenia, czy możliwe będzie wykonanie przez strony nałożonego na nie obowiązku bez narażania się na odpowiedzialność karną.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Prezydent Miasta umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 104, art. 105 § 1 k.p.a., art. 362 ust. 1, art. 375, art.. 378 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 672 ze zm.), zwane dalej p.o.ś., po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko związanego z magazynowaniem odpadów na działce nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa, we współużytkowaniu wieczystym B. i L.Ś.. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, przepis ustawy Prawo ochrony środowiska daje organowi możliwość nałożenia na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Podmiotem korzystającym ze środowiska może być osoba fizyczna (inna niż określona w art. 3 pkt 20 p.o.ś.), ale tylko wtedy, gdy jest osobą korzystającą ze środowiska w takim zakresie, w jakim to korzystanie wymaga pozwolenia. Sam fakt bycia właścicielem/użytkownikiem wieczystym gruntu, na którym składowane są odpady, na które to odpady inny podmiot (A sp. z o.o.) uzyskał zezwolenie na ich zbieranie, nie może stanowić o korzystaniu ze środowiska. Na tej podstawie organ uznał, że brak jest podstaw do nałożenia na właściciela/użytkownika wieczystego gruntu obowiązku usunięcia z terenu nieruchomości, gdyż B. i L.Ś. nie są przedsiębiorcami, ani jednostkami organizacyjnymi.

Dnia 18 kwietnia 2017 r. adw. A.G., działając w imieniu L.Ś., powołując się na art. 6 § 1a p.e.a. złożył skargę na bezczynność wierzyciela tj. Prezydenta Miasta w podejmowaniu czynności egzekucyjnych. Podobnie jak we wcześniej składanej skardze z dnia [...] marca 2016 r. skarżący domagał się zarządzenia wyjaśnienia przyczyn bezczynności, podjęcia środków koniecznych do efektywnego przeprowadzenia egzekucji.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] SKO powołując się na art. 17 pkt 1, art. 61a, art. 123 i art. 124 k.p.a. oraz art. 6 § 1a i art. 18 p.e.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie Skarżący pismem z dnia [...] marca 2016r. złożył skargę na bezczynność wierzyciela, tj. Prezydenta Miasta w podejmowaniu czynności egzekucyjnych mających na celu egzekucje obowiązku niepieniężnego wskazanego w pkt 3 decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] (tj. zobowiązanie wierzyciela do podjęcia środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, o jakim mowa w art. 1a pkt 12 lit.b tiret drugi up.e.a. w administracji polegającego na usunięciu na koszt i ryzyko spółki A sp. z o.o. - dłużnika, zgromadzonych przez tą spółkę odpadów z działki nr [...]) skarga ta została oddalona ostatecznym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Wobec powyższego organ stwierdził, iż w sprawie zachodzi res iudicata bowiem skarga będąca przedmiotem niniejszego postępowania jest tożsama co do przedmiotu oraz podmiotu ze skargą z dnia [...] marca 2016 r., jak również zawiera taką samą argumentację, podniesioną niezmienionym co do zasady stanie faktycznym, co uprzednio złożona skarga. Jak wskazało Kolegium w uzasadnieniu postanowienia, tożsama skarga z dnia [...] marca 2016 r. została oddalona postanowieniem SKO z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], które nie zostało zaskarżone ani przez skarżącego, ani jego pełnomocnika. Powołując się na treść uzasadnienia ww. postanowienia SKO wskazało, że przyjęcie powagi rzeczy osądzonej służy pewności prawa i unikaniu orzekania w sprawach, między tymi samymi stronami o ten sam przedmiot, w sytuacji gdy zapadło już w tej sprawie ostateczne rozstrzygnięcie.

Z powyższym postanowieniem nie zgodził się L.Ś., który zastępowany przez pełnomocnika adwokata A.G. pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł, że stan bezczynności może ewoluować na przestrzeni czasu. Bezczynność organu powstaje zarówno wtedy, kiedy organ podejmie działania nieefektywne, niecelowe, jak również wtedy, kiedy tych działań nie podejmuje. Wskazuje, że od poprzedniego postanowienia minęło 12 miesięcy, w trakcie których organ nie podjął żadnych czynności egzekucyjnych wobec dłużnika.

Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu SKO wskazało, że skarga z dnia [...] kwietnia 2017 r. na bezczynność Prezydenta Miasta jest tożsama tak co do przedmiotu jak i podmiotu i zawiera taką samą argumentację jak wcześniej. Organ podkreślił również, że Prezydent Miasta nie dysponuje środkami finansowymi, które mógłby przeznaczyć na poniesienie wydatków egzekucyjnych na wykonanie zastępcze nałożonego za zobowiązanego obowiązku.

W skardze z dnia [...] listopada 2017 r. skarżący powtórzył argumentację podaną we wniosku o ponowne rozstrzygnięcie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

1. naruszenie art. 6 § 1a p.e.a. poprzez uznanie przez organ, że skarżącemu nie przysługuje prawo wszczęcia postępowania w sprawie skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności egzekucyjnych mających na celu egzekucję obowiązku niepieniężnego wskazanego w pkt 3 decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] a nałożonego na "A" sp. z o.o., pomimo istnienia stanu bezczynności w podejmowaniu czynności egzekucyjnych, a co za tym idzie, istnienia podstaw do złożenia skargi,

2. naruszenie art. 6 § 1 w zw. z art. 7 § 2 p.e.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia i utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania ze skargi na bezczynność, pomimo, że wierzyciel nie stosuje środków egzekucyjnych, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia i utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania ze skargi na bezczynność z naruszeniem zasady legalizmu przejawiającym się bezprawnym i nie znajdującym podstawy w przepisach prawa twierdzeniem, że "nie jest zasadne wykonanie zastępcze jeśli z góry wiadomo, że jego koszty nie będą możliwe do odzyskania, czyli bezskuteczna będzie egzekucja zobowiązania o charakterze pieniężnym,

3. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia i utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania ze skargi na bezczynność pomimo zaniechania przez organ zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przed wydaniem postanowienia w sprawie, w tym podjęcia jakichkolwiek działań celem potwierdzenia lub ustalenia faktycznego kosztu wykonania zastępczego, naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez wydanie przez organ postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania ze skargi na bezczynność, które nie uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także godzi w obowiązek organu podejmowania wszelkich czynności mających na celu załatwienie sprawy,

4. naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem zasady szybkości postępowania i posługiwania się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ w mocy postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na bezczynność, podczas gdy w sprawie zachodzą przesłanki, które winny spowodować uchylenie przez organ postanowienia.

6. naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez uznanie przez organ, że sprawa dotyczy materii objętej res iudicata, podczas gdy w sprawie nie zachodzi tożsamość przedmiotu i stanu faktycznego a sprawa dotyczy bezczynności organu, która ma charakter ciągły i rozwojowy.

W konsekwencji w/w naruszeń wniósł o uchylenie w całości postanowienia SKO z dnia [...] września 2017 r. [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ powtórzył argumentację zastosowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w piśmie z dnia [...] marca 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem skargi L.Ś. jest postanowienie SKO z dnia [...] września 2017 r. nr [...] które utrzymało w mocy postanowienie SKO z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie bezczynności Prezydenta Miasta w podejmowaniu czynności egzekucyjnych.

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a., jeżeli żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może zostać wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie jego wszczęcia.

Ustawodawca wprowadził w art. 61 § 1 k.p.a. dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.

W orzecznictwie i doktrynie przyjęto, że jedną z "uzasadnionych przyczyn" obligujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną. Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 maja 2017 r., IV SA/Gl 785/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako CBOSA, R. Stankiewicz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 2017, s. 568-569). Wskazuje się również, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania (wyrok NSA z 22 maja 2015 r., II OSK 2671/13, CBOSA). Wymaga podkreślenia fakt, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.) jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Konstatacja ta prowadzi do wniosku, że w tej sprawie ocenie podlegała jedynie prawidłowość czynności procesowej jaką była odmowa wszczęcia postępowania, poza zakresem tej sprawy pozostawało natomiast odniesienie się do zarzutów merytorycznych dotyczących meritum sprawy będącej przedmiotem skargi.

Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (tożsamość sprawy). Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy, która musi dotyczyć tych samych podmiotów oraz posiadać ten sam przedmiot, tj. podstawę prawną, podstawę faktyczną i treść żądania strony.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W orzecznictwie przyjęto, że możliwe jest odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 61a k.p.a. w sytuacji, gdy dochodzi do wniesienia przez zobowiązanego wniosku nieprzewidzianego przepisami ustaw o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również żadnymi innymi przepisami prawa, czyli gdy wiadomym jest, że brak jest w tym przedmiocie jakiejkolwiek regulacji, co powoduje, że wniosek taki już na etapie jego wnoszenia jest bezprzedmiotowy. Ponadto, w orzecznictwie wskazano także na możliwość stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku, gdy dana kwestia została już prawomocnie rozstrzygnięta i ponowne postępowanie nie mogło być wszczęte ze względu na obowiązujący zakaz ponownego orzekania w tej samej sprawie z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., II FSK 3502/15, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest to, czy zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W ocenie Sądu należy mieć na uwadze, że skarga która została oddalona ostatecznym postanowieniem SKO z dnia [...] czerwca 2016 r. jak i kolejna skarga została wniesiona na podstawie art. 6 § 1a u.p.e.a.

Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Z kolei § 1a tego przepisu przewiduje, że na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.

Art. 6 § 1 a u.p.e.a. stanowi przepis szczególny (lex specialis) w stosunku do art. 37 § 2 k.p.a. Dlatego też w sytuacji gdy osoba posiadająca interes prawny lub faktyczny domaga się od wierzyciela (organu) podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania określonego postępowania od podmiotu zobowiązanego, to ewentualna bezczynność organu uprawnia stronę wyłącznie do wniesienia skargi na bezczynność, na podstawie art. 6 § 1a u.p.e.a. Wykluczona jest natomiast możliwość wniesienia zażalenia w trybie art. 37 § 2 k.p.a. Ustawodawca wprowadził zatem szczególny tryb kwestionowania bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym, nadto rozszerzył krąg podmiotów uprawnionych do udziału w tym trybie. Wymaga podkreślenia, że bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania tytułu egzekucyjnego jest jedynym środkiem prawnym, który może być w takiej sytuacji wykorzystany przez osobę trzecią (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2010 r., II SA/Po 684/10, A.Skoczylas/W.Piątek w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. red. R.Hauser/A.Skoczylas, wyd. 9 Warszawa 2018 s.58).

W orzecznictwie zwrócono uwagę, że w przypadku skargi na bezczynność organu nie zachodzi res iudicata w stosunku do osoby, która już uprzednio występowała ze skargą w takim samym zakresie. Specyfiką tego rodzaju spraw jest bowiem możliwość domagania się przez stronę podjęcia działań organu, nawet w tej samej sprawie, o ile organ nadal pozostaje w stanie bezczynności (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2011 r., II SAB 63/11, CBOSA). O tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej przesądzają przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą wystąpić łącznie. Dla wyznaczenia tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej przesądzające znaczenie ma aspekt przedmiotowy (zob. B. Adamiak, Przesłanki tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2007/1).

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej z uwagi na brak identycznej podstawy faktycznej. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na stwierdzenie organu, że "skarga została złożona w tej samej sprawie w niezmienionym, co do zasady stanie faktycznym" (s. 10 uzasadnienia postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r.). Zważyć trzeba, że w skardze z dnia [...] marca 2017 r. pełnomocnik L.Ś. podniósł okoliczności, które miały miejsce po wydaniu przez SKO postanowienia z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie oddalenia skargi np. wydanie decyzji przez Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego i jego żonę obowiązku przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Zdaniem Sądu organy administracji nie dokonały analizy faktów podanych w skardze w kategorii nowych okoliczności, mogących świadczyć o braku tożsamości sprawy w aspekcie przedmiotowym (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., II FSK 3554/15, CBOSA). W tym stanie rzeczy doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., gdyż to na organie ciąży powinność podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Należy stwierdzić, że postanowienie SKO z dnia [...] czerwca 2016 r. zawiera ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzucanej bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wyłącznie do chwili jego wydania. W konsekwencji zdaniem Sądu dopuszczalna jest skarga na bezczynność wierzyciela (art. 6 § 1 a u.p.e.a.) mająca miejsce – w ocenie skarżącego – po wydaniu wskazanego powyżej postanowienia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 października 2014 r., II SAB/Wr 60/14, CBOSA).

Należy również zauważyć, że organ odmawiając wszczęcia postępowania wskazał, że Prezydent Miasta nie dysponuje środkami finansowymi, które mógłby przeznaczyć na poniesienie wydatków egzekucyjnych na wykonanie zastępcze nałożonego na zobowiązanego obowiązku. Przytoczona argumentacja jest błędna, gdyż odnosi się do kwestii merytorycznych (art. 6 § 1a u.p.e.a.), a nie dotyczy zagadnienia procesowego (res iudicata).

W ocenie Sądu stanowisko organów o konieczności odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu rozstrzygnięcia już sprawy ostatecznym postanowieniem było wadliwe. Zaskarżone postanowienie zostało wobec tego wydane z naruszeniem wskazanego przepisu w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (pkt I wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do oceny i wskazań wynikających z powyższych rozważań. O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty objęły:

- wpis od skargi w wysokości 100 zł, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.),

- wynagrodzenie pełnomocnika, ustalone w wysokości 480 zł zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.),

- opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.