Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2444/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 1 i 2, art. 70 par. 1, art. 121 par. 1, art. 122, art. 187 par. 1, art. 253a par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do września 2006 r. w zakresie terminu płatności ostatniej raty oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik US lub organ pierwszej instancji) zmienił swoją decyzję z [...] marca 2009 r. w części dotyczącej zapłaty przez J. K. (dalej skarżąca lub strona) ostatniej raty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, ustalonej na 25 marca 2011 r., w ten sposób że pozostająca do zapłaty zaległość podatkowa została rozłożona na 36 rat, przy czym termin płatności ostatniej raty zaległości wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną w łącznej wysokości 43,539.24 zł, ustalono na 30 czerwca 2014 r.

Pismem z 30 czerwca 2014 r. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie zaległości w całości lub w części, bądź o zmianę decyzji poprzez rozłożenie należności w kwocie 43.539.24 zł, na dalsze raty po 200 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu strona wskazała, że nie posiada środków finansowych na uregulowanie pozostałej do zapłaty kwoty podatku. Podniosła, że jest osobą schorowaną i nie ma możliwości zebrania kwoty pozwalającej na zapłatę należnego podatku, nie ma też możliwości zaciągnięcia kredytu w banku ani znalezienia dodatkowego źródła utrzymania. We wniosku zaznaczono, że "rozsądną zdaje się propozycja rozłożenia zaległości na raty w miesięcznej wysokości 200 zł, gdyż raty we wskazanej wysokości będą stanowiły adekwatne do możliwości zarobkowych obciążenie finansowe". Zarówno w złożonym wniosku, jak i oświadczeniu o sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej skarżąca podała, że z emerytury osiąga dochód miesięczny w wysokości 434,25 zł, zaś stałe koszty miesięczne (telefon, opłaty abonamentowe, leki, wyżywienie, inne) to kwota 536,00 zł. Skarżąca argumentowała, że regulowanie wyznaczonych rat było dotychczas możliwe dzięki wsparciu rodziny, pomocy dzieci. Podniosła, że toczące się przeciwko niej postępowanie karne w sprawie uczestnictwa w procederze przestępczym polegającym na zakupie LPG jako gazu grzewczego i jego odsprzedaży w prowadzonej stacji paliw jako paliwa do samochodu zostało zakończone a ona uniewinniona od zarzucanych jej czynów wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z [...] grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt [...].

Naczelnik US decyzją z [...] września 2014 r. odmówił stronie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: maj - wrzesień 2006 roku w wysokości 27.290,93 zł oraz umorzenia odsetek w wysokości 3.252,31 zł od zaległości za wyżej wymieniony okres, jak również zmienił powyższą decyzję w ten sposób, że rozłożył skarżącej na raty kwotę wynikającą z ostatniej raty decyzji z [...] czerwca 2011 r.

Na skutek wniesionego odwołania od decyzji Naczelnika US, Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IS lub organ odwoławczy) decyzją z [...] kwietnia 2015 r. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] Naczelnik US zmienił decyzję z [...] czerwca 2011 r., dotyczącą rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące maj - wrzesień 2006 roku w zakresie terminu płatności ostatniej raty, tj. raty numer 36, obejmującej zaległość główną w kwocie 27.290.93 zł, odsetki w wysokości 3.252,31 zł oraz opłatę prolongacyjną w wysokości 12.996,00 zł, rozkładając zaległość wraz z odsetkami obliczonymi na dzień złożenia pierwszego wniosku, tj. 12 września 2007 r. na 24 raty po 200 zł i ustalając na nowo należną opłatę prolongacyjną.

Skarżąca 18 grudnia 2015 r. złożyła odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zarzucając naruszenie art. 67a § i pkt 3, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015 r., poz. 613, ze zm., dalej O.p.), poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności dotyczących sprawy oraz swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego w wyniku czego naruszona została zasada prawdy obiektywnej.

Dyrektor IS pismem z 5 kwietnia 2016 r. wezwał skarżącą do uaktualnienia informacji dotyczących jej sytuacji finansowej, majątkowej i zdrowotnej. W odpowiedzi skarżąca przekazała kserokopie: zaświadczenia lekarskiego z 24 grudnia 2015 r., decyzji o waloryzacji emerytur wydanych przez ZUS [...] Oddział w W. 1 marca 2016 r. skarżącej oraz jej małżonka J. K., aktu notarialnego z 5 stycznia 2009 r. Rep. A nr [...] w sprawie ustanowienia rozdzielności majątkowej pomiędzy skarżącą i jej małżonkiem, zawiadomienia o wysokości miesięcznych opłat za użytkowanie lokalu mieszkalnego przy ul. [...]; decyzji z [...] marca 2016 r. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego oraz dowodów opłat za energię elektryczną, gaz i rtv.

Na podstawie dokumentów, w szczególności złożonych do akt sprawy w postępowaniu odwoławczym, organ ustalił, że roczne dochody skarżącej oscylują w granicach 5.177,60 zł - 5.280,50 zł według stanu na 31 grudnia 2014 r. Jedynym źródłem dochodów skarżącej jest emerytura, w wysokości 423,46 zł. Strona nie posiada środków pieniężnych na rachunkach bankowych ani oszczędności w gotówce, akcji, obligacji i innych papierów wartościowych; mieszka wspólnie z mężem i synem, w mieszkaniu przy ul. [...] w W., którego jest jednocześnie współwłaścicielką w 1/2 części. Opłaty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą: czynsz 734.06 zł, opłata za energię elektryczną 117,74 zł (za 2 miesiące), gaz 116.20 zł (za 2 miesiące), telewizję 77,78 zł (miesięcznie). Od 5 stycznia 2009 roku skarżąca ustanowiła z mężem rozdzielność majątkową. Mąż J. K. utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.510,00 zł, pomniejszanej o 627.59 zł w związku z egzekucją na rzecz organu podatkowego. Syn jest bezrobotnym, bez prawa do zasiłku i pozostaje na utrzymaniu obojga rodziców. Z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną rodzina skarżącej korzysta z pomocy państwa w postaci dodatku mieszkaniowego w wysokości 150,73 zł. Z przedstawionego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego z 24 grudnia 2015 r. wynikało, że J. K. wymaga diagnostyki i leczenia z powodu dolegliwości związanych z cechami nerwicy depresyjno-lękowej, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i układu krążenia, a także zmian zwyrodnieniowych wielostawowych z objawami dyskopatii lędźwiowej. Stan zdrowia strony nie ulega poprawie, a wręcz przeciwnie - pojawiają się dodatkowe dolegliwości, związane m. in., z tarczycą. Skarżąca pozostaje pod stałą kontrolą lekarską. Skarżąca na leczenie przeznacza miesięczne około 100 zł. Zaległości podatkowe, o których rozłożenie na raty strona wniosła powstały w trakcie prowadzonej przez nią (obecnie zlikwidowanej) działalności gospodarczej, z tytułu podatku od towarów i usług za maj – wrzesień 2006 r.

Decyzją z [...] czerwca 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania z 18 grudnia 2015 r. wniesionego od decyzji Naczelnika US z [...] listopada 2015 r., wydanej w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej Naczelnika US z [...] czerwca 2011 r., w sprawie rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: maj - wrzesień 2006 r., w zakresie terminu płatności ostatniej - 36 raty, obejmującej zaległość główną w kwocie 27.290,93 zł, odsetki w wysokości 3.252,31 zł oraz opłatę prolongacyjną w wysokości 12.996,00 zł, Dyrektor IS utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

Organ odwoławczy powołał się na art. 253a § 1 O.p. i wyjaśnił, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte w tym trybie jest nadzwyczajnym postępowaniem, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych.

Organ odwoławczy podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie dokonał ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz argumentów przedstawionych przez skarżącą, w wyniku czego stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie wzruszenie decyzji ostatecznej, jaką jest decyzja Naczelnika US z [...] czerwca 2011 r. było dopuszczalne. W tym zakresie Dyrektor IS wskazał, że na mocy ww. decyzji skarżąca nabyła prawo, ponieważ uzyskała dogodniejszą dla siebie formę ratalnej spłaty zadłużenia podatkowego. W przepisach prawa podatkowego brak jest przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się zmianie takiej decyzji. Ponadto bezspornym jest, że skarżąca wyraziła zgodę na dokonanie zmiany ww. decyzji, ponieważ sama zainicjowała postępowanie w sprawie zmiany przedmiotowej decyzji, składając 30 czerwca 2014 r. wniosek o jej uchylenie i rozłożenie spłaty pozostałej części zadłużenia (należności wynikających z ostatniej raty) na dalsze raty .

Dokonując analizy akt sprawy w kontekście ziszczenia się przesłanek interesu publicznego lub ważnego interesu strony Dyrektor IS, mając na uwadze sytuację finansową, rodzinną, majątkową i zdrowotną skarżącej wynikającą ze złożonych przed organem I instancji oświadczeń majątkowych oraz zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego uznał, że sytuacja skarżącej, pomimo udzielonej pomocy decyzją z [...] czerwca 2011 r., której zmiany skarżąca się domaga, nie uległa poprawie, jest nadal trudna, głównie z powodu niewielkich dochodów (423,46 zł). Miesięczne koszty utrzymania mieszkania, obciążające rodzinę wynoszą 928,83 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 309,61 zł. Dodatkowo dochodzą wydatki na leczenie. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że skarżąca nie jest w stanie jednorazowo uiścić kwoty zaległości wynikającej z ostatniej raty decyzji z [...] czerwca 2011 r. i niewątpliwie w jej interesie jest dalsze rozłożenie wynikającej z niej zaległości na raty.

Oceniając przesłankę ważnego interesu podatnika w kontekście uwzględnienia wniosku skarżącej w części dotyczącej zmiany decyzji ostatecznej i rozłożenia na dalsze raty spłaty zaległych zobowiązań organ odwoławczy uwzględnił, że skarżąca do dnia złożenia przedmiotowego wniosku spłacała ciążące na niej zaległości, zgodnie z wydanymi wobec niej decyzjami. Zdaniem Dyrektora IS, skoro obecna sytuacja ekonomiczna skarżącej nie różniła się w zasadzie od tej w jakiej znajdowała się w latach poprzednich 2012-2014, słusznie organ I instancji uznał, że nie istnieje obawa niewykonania decyzji, a tym samym, że zmiana decyzji ostatecznej i dalsze rozłożenie spłaty zaległych zobowiązań będzie miało charakter pozorny. Skarżąca ponadto sama zadeklarowała możliwość spłaty zaległych zobowiązań, w sposób ustalony przez organ w zaskarżonej decyzji, co wynikało ze sprecyzowanego żądania, zamieszczonego we wniosku o zmianę decyzji z [...] czerwca 2014 r. W ocenie Dyrektora IS, niewątpliwie stan majątkowy skarżącej nie pozwala na jednorazową spłatę zaległych zobowiązań, natomiast umożliwienie spłaty tych zaległości w ratach przyczyni się do efektywnego, stopniowego ich wygaszenia.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego okoliczności, że zapłata zaległości zagraża jej egzystencji i spowoduje konieczność sięgania do środków pomocy społecznej, Dyrektor IS wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy trudno uznać aby istniało tego rodzaju zagrożenie. Mianowicie skarżąca pozostaje w związku małżeńskim. Wraz z mężem zamieszkuje w lokalu stanowiących ich własność. Pomimo ustanowionej pomiędzy małżonkami 5 stycznia 2009 r. rozdzielności majątkowej, małżonkowie tworzą nadal rodzinę. Zważywszy na przepisy prawa rodzinnego, w szczególności art. 27 ustawy z 25 lutego 1964 r., Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm. dalej k.r.o.), nakazujący małżonkom przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli, oraz biorąc pod uwagę wysokość emerytury małżonka skarżącej, tj. 2.510.00 zł, zdaniem Dyrektora IS, nie można uznać, że skarżąca spełnia warunki do korzystania z pomocy społecznej, a tym samym że w rozpoznawanej sprawie wystąpił interes publiczny, przemawiający za umorzeniem zaległych zobowiązań, a nie jedynie rozłożeniem ich na raty.

Organ odwoławczy uznał, że Naczelnik US nie przekroczył granic uznania administracyjnego, jak również nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Organ ten dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, uwzględniając przy tym przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisu art. 253a O.p. i z uwzględnieniem wytycznych zawartych w decyzji Dyrektora IS z [...] kwietnia 2015 r. Organ zapewnił również skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania, wyznaczył na podstawie art. 200 O.p. termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i umożliwił wypowiedzenie się w sprawie.

Organ odwoławczy wskazał też, że bieg terminu przedawnienia zaległych zobowiązań został skutecznie zawieszony, albowiem zaległości objęte zaskarżoną decyzją były kilkakrotnie rozkładane na raty (decyzje Naczelnika US z [...] stycznia 2008 r., [...] marca 2009 r. i [...] czerwca 2011 r.). W świetle ww. okoliczności oraz brzmienia art. 70 § 2 O.p. W tych okolicznościach Dyrektor IS uznał, że upływ z 31 grudnia 2011 r. pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., nie stał na przeszkodzie rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym i podjęciu rozstrzygnięcia co do rozłożenia spłaty zaległych zobowiązań na raty.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzucając jej naruszenie art. 121 §1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., poprzez niepełne zgromadzenie materiału dowodowego i swobodną ocenę istotnych dla sprawy okoliczności, w wyniku czego naruszona została zasada prawdy obiektywnej oraz zaufania do organów podatkowych, a w znaczeniu szerszym także do organów państwa. Zarzuciła też oraz obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 27 k.r.o.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy podatkowe oparły się na ogólnych przesłankach oderwanych od rzeczywistej sytuacji podatnika. Zaległości podatkowe powstały w związku z prowadzeniem przez męża skarżącej działalności gospodarczej, podczas gdy ona sama była jedynie figurantem, co zostało potwierdzone w uniewinniającym wyroku sądowym. Ponadto skarżąca powołała się na swój zły stan zdrowia oraz brak możliwości zarobkowych. Problemy zdrowotne wiążą się z wysokimi kosztami leczenia, a brak środków finansowych powoduje, że na leczenie strona wydatkuje miesięcznie jedynie 100 zł, co nie pozwala jej na pełne i właściwe dbanie o zdrowie. Skarżąca argumentowała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 423,46 zł a takie osoby wymagają opieki Państwa. W ocenie skarżącej status współwłaścicielki lokalu mieszkalnego nie czyni jej sytuacji ekonomicznej lepszą, ponieważ przepisy o pomocy społecznej nie wyłączają z pomocy państwa osób, które są właścicielami mieszkania. Powołanie się przez organ odwoławczy na art. 27 k.r.o. było nieadekwatne do sytuacji, gdyż w 2009 r. ustanowiła z mężem rozdzielność majątkową, a tym samym nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Sytuacja finansowa skarżącej jest zła i na bieżąco korzysta z pomocy Państwa, więc stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym zapłata przez nią zaległości nie zagraża jej egzystencji jest bezzasadne. Skarżąca nie zgodziła się też ze stanowiskiem Dyrektora IS, że jej sytuacja finansowa jest wynikiem "wypadku gospodarczego" jaki spotkać może osoby prowadzące działalność gospodarczą, powołując w tym zakresie uniewinniający wyrok w sprawie karnej. Odnosząc się natomiast do istnienia interesu publicznego, skarżąca podniosła, że Państwo już ponosi koszt finansowy poprzez udzielenie jej pomocy społecznej, a spłacanie przez nią długu spowodowałoby zwiększenie zakresu korzystania z pomocy państwa. Skarżąca wskazała, że do momentu złożenia skargi spłaciła zobowiązanie podatkowe w około 30%, więcej natomiast nie jest w stanie spłacić.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora IS wydana po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Naczelnika US z [...] listopada 2015 r. wydanej w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej Naczelnika US z [...] czerwca 2011 r. w sprawie rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące maj – wrzesień 2006 r., w zakresie terminu płatności ostatniej – 36 raty, obejmującej zaległość główną w kwocie 27.290,93 zł, odsetki w wysokości 3.252,31 zł oraz opłatę prolongacyjną w wysokości 12.996,00 zł.

W tej sprawie, tj. w sprawie wniosku strony w części dotyczącej zmiany decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2011 r. Naczelnik US decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...], zmienił własną decyzję ostateczną z [...] czerwca 2011 r. w sprawie rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: maj – wrzesień 2006 r. w zakresie: terminu płatności ostatniej - 36 raty obejmującej zaległość główną w kwocie 27.290,93 zł odsetki w wysokości 3.252 31 zł oraz opłatę prolongacyjną w wysokości 12.996,00 zł, rozkładając zaległość wraz z odsetkami obliczonymi na dzień złożenia pierwszego wniosku, tj. 12 września 2007 r. na 24 raty, ustalając na nowo należną opłatę prolongacyjną. W uzasadnieniu decyzji Naczelnik US przyznał, że za powyższą decyzją przemawia ważny interes podatnika. Organ stwierdził jednocześnie, że zastosowanie wnioskowanej ulgi w uregulowaniu zaległości umożliwi stronie ich spłatę w ratach. Organ uwzględnił także, iż nie chodzi o całkowitą rezygnację z należności Skarbu Państwa, a jedynie przesunięcie ich realizacji w czasie oraz fakt, iż dotychczas wyznaczone raty, przy niezmienionej wysokości dochodach były przez stronę regulowane w terminie (k. 86-88 akt administracyjnych załączonych do sprawy tut. Sądu sygn. akt III SA/Wa 2443/16 dotyczącej wniosku strony w części żądania umorzenia zaległości podatkowej).

Natomiast stronie odmówiono umorzenia zaległości podatkowej decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] (k. 83v-85 akt administracyjnych). Decyzja ta została utrzymana przez Dyrektora IS decyzją z [...] czerwca 2016 r., a sprawa toczyła się przed tut. Sądem pod sygnaturą III SA/Wa 2443/16).

W sprawie niniejszej organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zaległych zobowiązań.

Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast stosownie do art. 70 § 2 pkt 1 tej ustawy, bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2 (tj. odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenia zapłaty podatku na raty, odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę), do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej.

Terminy płatności zobowiązań objętych niniejszym postępowaniem, tj. zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: maj - wrzesień 2006 r. upływały odpowiednio w dniach: 26 czerwca 2006 r., 25 lipca 2006 r., 25 sierpnia 2006 r., 25 września 2006 r. oraz 25 października 2006 r. Wynikający z art. 70 § 1 O.p. bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań upływał 31 grudnia 2011 r.

Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że bieg terminu przedawnienia zaległych zobowiązań uległ zawieszeniu, albowiem zaległości objęte zaskarżoną decyzją były kilkakrotnie rozkładane na raty (decyzje Naczelnika US z [...] stycznia 2008 r., [...] marca 2009 r. i [...] czerwca 2011 r. - uzasadnienie zaskarżonej decyzji str. 9).

W świetle powyższych okoliczności (kilkakrotne rozkładanie na raty zaległości objętych zaskarżoną decyzją) oraz brzmienia art. 70 § 2 O.p., Sąd przyjął, że w sprawie nie doszło do upływu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., a sprawa podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.

W sprawie niniejszej natomiast Sąd miał na uwadze, że w istocie decyzja z [...] listopada 2015 r. nr [...] uwzględniała wniosek strony w zakresie, w jakim skarżąca domagała się rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Wyjaśnić bowiem należy, że pismem z 30 czerwca 2014 r. strona wniosła o zmianę decyzji ratalnej Naczelnika US z [...] czerwca 2011 r. poprzez rozłożenie należności w kwocie 43.539.24 zł. wynikającej z ostatniej raty na dalsze raty po 200 zł miesięcznie. Jednocześnie pismem z 30 czerwca 2014 r. strona wniosła o uchylenie decyzji Naczelnika US z 28 czerwca 2011 r. i umorzenie zaległości w wysokości 43.539,24 zł w całości lub części bądź dalsze rozłożenie jej na raty (wnioski z 30.06.2014 r. 32-39 akt administracyjnych). Decyzją z [...] listopada 2015 r. wydaną w sprawie niniejszej Naczelnik US uwzględnił wniosek skarżącej w zakresie żądania rozłożenia zaległości podatkowej na raty po 200 zł. Natomiast co do żądania strony umorzenia zobowiązania podatkowego została wydana odrębna decyzja także z 16 listopada 2015 r. (odmowna), a sprawa zastała zarejestrowana w postępowaniu przed tut. Sądem jako odrębna pod sygnaturą III SA/Wa 2443/16. W tamtej sprawie tut. Sąd wyrokiem z 21 listopada 2017 r. uchylił decyzją Dyrektora z [...] czerwca 2016 r. Sprawa zatem dotycząca wniosku strony o umorzenie zobowiązania podatkowego będzie ponownie przedmiotem badania organu.

Natomiast w sprawie niniejszej, dotyczącej decyzji rozkładającej zaległość skarżącej na raty Sąd nie stwierdził podstaw do jej uchylenia. Decyzja ta bowiem przede wszystkim uwzględnia żądanie samej strony zawarte w jej wniosku z 30 czerwca 2014 r., w którym skarżąca wnosiła o rozłożenie zaległości w podatku od towarów i sług na raty po 200 zł miesięcznie (k.39 akt administracyjnych). Przede wszystkim zatem Sąd oddalając skargę w tej sprawie miał na uwadze, że taki wyrok właśnie jest korzystny dla strony i chroni jej interesy, a uchylenie decyzji Dyrektora IS z [...] czerwca 2016 r. nr [...] byłoby niekorzystne dla skarżącej, jako że na podstawie tej właśnie decyzji J. K. uzyskała – zgodnie z żądaniem – rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Skarżąca bowiem w pismach z 30 czerwca 2014 r. żądała zarówno rozłożenia na raty pozostałej do zapłaty zaległości podatkowej jak i umorzenia taj zaległości w całości. Powtórzyć jeszcze raz należy, że żądanie strony rozłożenia na raty zostało przez organy uwzględnione, zaskarżona zatem w tej sprawie decyzja jest korzystna dla J. K., która rozłożenie na raty już otrzymała. Ponownie należy wyjaśnić, że sprawa obejmująca wniosek skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej jest natomiast przedmiotem ponownej analizy organu, i w przypadku uwzględnienia tego żądania zaległość podatkowa (objęta obecnie rozłożeniem na raty zgodnie z wnioskiem samej strony) będzie mogła zostać umorzona. W przypadku jednak gdyby organ nie znalazł podstaw do umorzenia zaległości podatkowej, skarżąca uzyska przynajmniej rozłożenie na raty zaległości podatkowej (oczywiście w przypadku jeśli wyrok w niniejszej sprawie uprawomocni się).

Ponadto w ocenie Sądu zarzuty zawarte w skardze, ocena prawidłowości przeprowadzonego postępowania i wydanego w jego efekcie rozstrzygnięcia oraz przedstawiona w tym zakresie argumentacja skarżącej nie zasługiwały na uwzględnienie.

Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w sprawie niniejszej podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 253a O.p. Stosownie do powołanego przepisu, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.

Postępowanie wszczęte w trybie art. 253a O.p. jest nadzwyczajnym postępowaniem, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, unormowanej w art. 128 O.p. Istotą i celem tego postępowania jest zbadanie, czy od momentu uprawomocnienia się decyzji ostatecznej zaistniały nowe przesłanki dotyczące ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, które mogłyby uzasadniać zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, a ocena, czy w określonej sprawie zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym należy do organów podatkowych.

Z brzmienia tego przepisu wynika, aby uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie była możliwa, niezbędne jest stwierdzenie wystąpienia szeregu, wskazanych w tym przepisie przesłanek. Przesłankami tymi są zaś nabycie z decyzji praw w zakresie podatkowego prawa materialnego, wyrażenie przez stronę, która nabyła prawo, zgody na wzruszenie decyzji, brak przepisów szczególnych wyłączających możliwość wzruszenia decyzji oraz skonkretyzowany w realiach rozstrzyganej sprawy ważny interes strony lub interes publiczny przemawiający za wzruszeniem bytu prawnego decyzji. Postępowanie w wymienionym trybie nie może prowadzić do rozpatrywania sprawy w kolejnej (trzeciej) instancji, a ogranicza się jedynie do badania, czy za uchyleniem łub zmianą ostatecznej decyzji przemawia "interes publiczny" lub "ważny interes strony'". Podkreślić należy, ze z art. 253a § 3 O.p. należy również wywodzić, że organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, w rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygając w przedmiocie wniosku o zmianę decyzji ostatecznej, dokonały oceny istnienia przesłanek wymienionych w art. 253a § 1 O.p. z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji J. K..

Oceniając przesłankę ważnego interesu podatnika w kontekście wniosku w części dotyczącej zmiany decyzji ostatecznej i rozłożenia na dalsze raty spłaty zaległych zobowiązań, organy wzięły pod uwagę, że skarżąca do dnia złożenia przedmiotowego wniosku spłacała ciążące na niej zaległości, zgodnie z uprzednio wydanymi wobec niej decyzjami. W tej sprawie nie istniała obawa niewykonania decyzji, a tym samym obawa, że zmiana decyzji ostatecznej i dalsze rozłożenia spłaty zaległych zobowiązań na raty będzie miało charakter pozorny. Skarżąca sama zadeklarowała możliwość spłaty zaległych zobowiązań w sposób ustalony w decyzji organu pierwszej instancji z [...] listopada 2015 r. nr [...] (sprecyzowanie żądania zawarte we wniosku skarżącej z 30 czerwca 2014 r. o zmianę decyzji), utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją organu odwoławczego. Organy uznały, że w okolicznościach sprawy zmiana decyzji ostatecznej Naczelnika US z [...] czerwca 2011 r. nr [...] i przyznanie wnioskowanej ulgi, tj. dalsze rozłożenia spłaty zaległości na raty, było dopuszczalne. Organy prawidłowo oceniły, że stan majątkowy strony nie pozwalał na jednorazową spłatę zaległych zobowiązań, a umożliwienie spłaty tych zaległości w ratach przyczyni się do efektywnego, stopniowego ich wygaszenia. Organy wydały decyzje na korzyść strony, oraz zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku strony, co wyjaśniono już powyżej.

Organ odwoławczy uwzględniając wniosek strony rozłożenia na raty zaległości podatkowej uwzględnił sytuację finansową, rodzinną, majątkową i zdrowotną strony wynikającą ze złożonych przed organem pierwszej instancji oświadczeń majątkowych oraz zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego. Prawidłowo ustalił, że sytuacja strony, pomimo udzielonej pomocy decyzją z 28 czerwca 2011 r., której zmiany skarżąca się domagała, nie uległa poprawie, jest nadal trudna, głównie z powodu niewielkich dochodów (423,46 zł). Uwzględnił przy tym także miesięczne koszty utrzymania mieszkania - 928.83 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 309,61 zł oraz konieczność ponoszenia wydatków na leczenie. Z ustaleń poczynionych przez organy wynikało, że skarżąca nie jest w stanie jednorazowo uiścić kwoty zaległości wynikającej z ostatniej raty decyzji z 28 czerwca 2011 r. i niewątpliwie w jej interesie jest dalsze rozłożenie wynikającej z niej zaległości na raty.

Z tych względów za chybione uznać należy zarzuty skargi wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 121 § 1, art. 122 oraz 187 § 1 o.p. Podejmując rozstrzygnięcie organy uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych i prawnych warunkujących dopuszczalność zmiany decyzji ostatecznej i przyznanie wnioskowanej ulgi.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie dopuścił się także obrazy przepisów prawa materialnego, a to poprzez błędną - jako podnosiła skarżąca - subsumpcję art. 27 k.r.o., jako że od 2009 roku strona ustanowiła z mężem rozdzielność majątkową i tym samym nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Dyrektor IS prawidłowo przyjął, że ustanowienie pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej, nie zwalnia współmałżonków z obowiązku wzajemnej pomocy, w tym chociażby partycypowania w kosztach utrzymania, ochrony zdrowia itp. Stosownie bowiem do powołanego przepisu, małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. W myśl art. 23 tej ustawy, małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka rozdzielność majątkowa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2013 r. sygn. akt I GZ 47/13). Skarżąca i jej mąż - J. K. nie przestali tworzyć rodziny. W ustawodawstwie polskim definicja rodziny została zawarta w przepisach ustawy z 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) o pomocy społecznej oraz w znaczeniu szerszym w ustawie z 28 listopada 2003 r. (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Stosownie natomiast do treści art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez rodzinę należy rozumieć odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. Poz. 567); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

Z akt sprawy wynika, że J. K. oraz J. K. pozostają małżonkami, skarżąca zamieszkuje wspólnie z mężem i synem w mieszkaniu stanowiącym współwłasność jej i jej męża. Zważywszy na powyższe oraz wysokość emerytury małżonka strony (2.510,00 zł) organ odwoławczy podtrzymał wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy skarżąca spełniała warunki aby zgodnie z jej wnioskiem zaległość podatkową rozłożyć na raty. Organ nie uznał, że w sprawie wystąpił interes publiczny przejawiający za tym aby zaległość podatkową umorzyć, jednakże kwestia umorzenia zaległości – jak wyjaśniono powyżej – podlega nadal rozpoznaniu (wyrok tut. Sądu z 21 listopada 2017 r. uchylający decyzję Dyrektora IS z [...] czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2443/16). Kwestia uniewinnienia skarżącej wyrokiem Sądu Rejowego w O. z [...] grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt [...] od zarzucanych jej czynów przestępczych (uczestnictwa w procederze przestępczym, polegającym na nabyciu LPG jako gazu grzewczego i jego odsprzedaży w prowadzonej stacji paliw , jako paliwa do samochodu), będzie przedmiotem analizy organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej skarżącej, jako że w tamtej sprawie będzie istotne.

Uznając zatem skargę w niniejszej sprawie za niezasadną, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017, poz. 1369).