Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 566/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 72 § 1, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 29 ust. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora L Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora L Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz W. W. kwotę 279 zł (dwieście siedemdziesiąt dziewięć złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. (Nr [...]) Dyrektor L Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] czerwca 2019 r. (Nr [...]) – odmawiającą skarżącemu W. W. wypłaty odsetek od kwoty [...]zł, stanowiącej zwrócone na jego rzecz płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. ustalił skarżącemu producentowi rolnemu W. W. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości [...] zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczane od dnia następnego po upływie 60 dni od daty doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. (Nr [...]) Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kolejną decyzją z dnia [...] września 2015 r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. ponownie ustalił W. W. kwotę nienależnie pobranych przez niego płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, tym razem w wysokości [...] zł. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] listopada 2015 r. (Nr [...]).

W dniu [...] grudnia 2015 r. skarżący dokonał zwrotu powyższej należności wraz z odsetkami, w łącznej kwocie [...]zł. Pomimo dokonanej wpłaty nie godząc się z ustaleniem, że doszło do przyznania na jego rzecz nienależnych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia [...] grudnia 2016 r. (sygn. akt [...]) uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] listopada 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] września 2015 r. Wniesiona od powyższego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sierpnia 2017 r. (sygn. akt II GSK [...]).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. kolejny raz ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor L. Oddział Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. (Nr [...]) uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. po raz kolejny ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, tym razem w kwocie [...]zł. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2018 r. (Nr [...]). Dlatego w dniu [...] sierpnia 2018 r. skarżący dokonał dodatkowo zwrotu na rzecz organu kwoty [...]zł, a jednocześnie wniósł w tym przedmiocie skargę do sądu administracyjnego.

Wyrokiem z dnia [...] października 2018 r. (sygn. akt [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2015 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2019 r. (Nr [...]) uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] marca 2018 r. oraz orzekł reformatoryjnie. Mianowicie umorzył w całości postępowanie w sprawie ustalenia skarżącemu W. W. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego.

W opisanej sytuacji w dniu [...] marca 2019 r. na rachunek bankowy skarżącego została przez organ zwrócona kwota w łącznej wysokości [...] zł.

W dniu [...] maja 2019 r. skarżący wystąpił do organu z żądaniem wypłaty na jego rzecz oprocentowania od kwot [...]zł i [...] zł oraz wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej w przedmiocie oprocentowania kwoty zwróconej przez organ tytułem nadpłaty w wysokości [...] zł.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. w całości odmówił skarżącemu wypłaty jakichkolwiek odsetek.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, do nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Według art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej, pojęcie nadpłaty podatkowej definiowane jest jako kwota zapłaconego podatku lub pobrana przez płatnika nienależnie lub w zawyżonej wysokości podatku. Za nadpłatę rozumie się także zobowiązanie zapłacone przez inkasenta lub płatnika, jeżeli określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Organ przytoczył również przepis art. 31 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II FSK1726/10. Wyjaśnił, że na dzień dokonania wpłat przez skarżącego w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Dopiero ostateczne uchylenie powyższej decyzji spowodowało, że Agencja zobowiązana była zwrócić skarżącemu kwotę zwróconych przez niego środków (nadpłatę). Organ przywołał również treść art. 77 Ordynacji podatkowej, w tym § 1 pkt 1 tego przepisu, zgodnie z którym nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji wymienionych w lit. a-d. Wskazał również, że zasadność roszczenia skarżącego powinna być analizowana w oparciu o przepisy określające terminy wypłaty tych środków i możliwości ich wypłaty w ramach prawa administracyjnego regulującego programy pomocowe.

Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów organ wskazał, że zgodnie z art. 359 § 1 kodeksu cywilnego, odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy wynika to z czynności prawnej albo ustawy, z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu. Zgodnie z utrwaloną doktryną i orzecznictwem, w zakresie stosunków administracyjnoprawnych odsetki należą się wówczas, gdy konkretny przepis prawa tak stanowi lub odsyła w kwestiach nieuregulowanych w ustawie do stosowania w takim przypadku przepisów kodeksu cywilnego. W niniejszej sprawie z treści przepisów prawa krajowego i unijnego wynika jedynie termin zwrotu wpłaconych przez rolnika należności. Natomiast przepisy te nie wskazują, że w razie realizacji nadpłaty osobie uprawnionej do jej otrzymania przysługują odsetki. Przepisy te nie odsyłają także do odpowiedniego stosowania w tym zakresie kodeksu cywilnego.

W konsekwencji organ stwierdził, że żądanie skarżącego dotyczące wypłaty od organu na jego rzecz odsetek od kwoty [...]zł nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, stąd podniesione przez stronę argumenty nie były zasadne.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję skarżący W. W. zaskarżył ja w całości.

Wyjaśnił, że wpłacone przez niego kwoty z tytuły nienależnie pobranych płatności wraz z odsetkami, na podstawie uchylonych decyzji o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego nie stanowiły podatku, ani nadpłaty podatku. Nie występował on bowiem w niniejszej sprawie jako podatnik, zaś organ nie był organem podatkowym. Przez cały okres postępowania organ naliczał mu odsetki od ustalonych wówczas kwot nienależnie pobranych płatności w wysokości 8% i dysponował jego pieniędzmi. Z tego względu wskazał na to, że nie jest zrozumiałe, dlaczego przy zwrocie na jego rzecz tych należności nie przysługują mu również odsetki od tych należności, skoro Agencja bezpodstawnie gospodarowała jego pieniędzmi.

W uzasadnieniu skargi skarżący nie określił jakie przepisy prawa zostały przez organ naruszone przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Wskazując jednak, że skoro organ gospodarował jego środkami w okresie od dnia [...] grudnia 2015 r. do dnia [...] marca 2019 r., to winien zwrócić na jego rzecz z tytułu skapitalizowanych odsetek od wpłaconych przez niego kwot i ostatecznie mu zwróconych – łącznie [...] zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Z tego względu zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej skutecznie można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to odpowiednio miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Biorąc pod uwagę wskazany wyżej zakres dokonywanej przez sąd administracyjny kontroli należało uznać, że skarga jest usprawiedliwiona, dlatego zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora L Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono skarżącemu wypłaty odsetek od kwoty przyznanych mu pierwotnie płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego, które podlegały jednakże zwrotowi na rzecz organu jako płatności nienależne. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny, czy uzasadnione było skierowane do organu żądanie skarżącego w przedmiocie zapłaty na jego rzecz odsetek od ostatecznie ponownie wypłaconych mu (zwróconych) kwot z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, wobec wiążącego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o ustaleniu, że były to płatności nienależnie pobrane.

Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 – dalej jako "ustawa o Agencji" lub "ustawa"), ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

. następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Według zaś art. 29 ust. 7 tej ustawy, do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm. – dalej jako "Ordynacja podatkowa" lub "o.p."):

1) z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni;

2) przy czym bieg terminu przedawnienia tych należności ulega przerwaniu także wskutek doręczenia dłużnikowi upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w dniu doręczenia tego upomnienia; w takim przypadku bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym doręczono upomnienie.

Sformułowanie "stosuje się odpowiednio" oznacza przede wszystkim, że część przepisów stosowana będzie wprost, bez żadnych zmian, część z uwzględnieniem specyfiki tego rodzaju postępowania, a więc z odpowiednimi modyfikacjami, a stosowanie niektórych przepisów zostanie całkowicie wyłączone. Dlatego odpowiednie stosowanie właściwych przepisów nie przesądza ani o bezpośrednim, ani o automatycznym stosowaniu określonej regulacji. Stosowanie "odpowiednie" oznacza w szczególności niezbędną adaptację, ewentualnie zmianę (dostosowanie) niektórych elementów normy, do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane. Trzeba przy tym zauważyć, że Dział III Ordynacji podatkowej (art. 21-119), do którego odsyła powołany wyżej art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji, reguluje ogólne zasady dotyczące zobowiązań podatkowych, poczynając od ich powstania do wygaśnięcia, w tym kwestie ewentualnej nadpłaty tego rodzaju zobowiązań oraz kwestie odsetek.

Zgodnie z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę:

1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;

2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

Według art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej – w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia organowi przez skarżącego rozpoznawanego w tej sprawie żądania, nie zaś w nieobowiązującym już brzmieniu wskazanym przez organ w zaskarżonej decyzji – nadpłata podlega zwrotowi w terminie:

1) 30 dni od dnia wydania nowej decyzji – jeżeli nadpłata powstała w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji;

2) 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty;

3) 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji – jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji;

4) 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 74;

4a) 30 dni od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub od dnia, w którym uchylono lub zmieniono w całości lub w części akt normatywny, jeżeli wniosek, o którym mowa w art. 74, został złożony przed terminem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

5) 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2 pkt 1-3, z zastrzeżeniem pkt 5a i § 2;

5a) 45 dni od dnia złożenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej zeznania, o którym mowa w art. 73 § 2 pkt 1, przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, z zastrzeżeniem § 2;

6) 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze:

a) skorygowanym zeznaniem (deklaracją) – w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 3,

b) skorygowanym zeznaniem (deklaracją) i z umową spółki aktualną na dzień rozwiązania spółki – w przypadku, o którym mowa w art. 75 § 3a

. lecz nie wcześniej niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2, albo 45 dni od dnia złożenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej zeznania, o którym mowa w art. 73 § 2 pkt 1, przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych.

W sprawie niniejszej skarżący zajął w skardze klarowne stanowisko, że ostateczne umorzenie postępowania w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych przez niego płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego, których zwrotu na rzecz organu w związku z tym dokonał, zrodziło obowiązek Państwa nie tylko do zwrotu przyznanych mu z tego tytułu płatności, co nastąpiło, ale również obowiązek zwrotu odsetek za okres, kiedy jego środkami organ faktycznie dysponował, a więc okres, kiedy w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja o ustaleniu wysokości nienależnie pobranych przez niego płatności. Natomiast zdaniem organu, żądanie wypłaty odsetek nie znajduje żadnego oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, stanowisko skarżącego jest – co do zasady – usprawiedliwione, a stanowisko organu błędne. W ustawie z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przewidziano między innymi, że do zadań Agencji należą także sprawy dotyczące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym prowadzenie postępowań w tych sprawach, jak również sprawy o ustalanie należności z tytułu nienależnych kwot pomocy (art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 6a ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. a ustawy o Agencji). Obowiązek zwrotu przez producenta rolnego środków pomocowych, jakie zostały mu przyznane i wypłacone możliwy jest wówczas, kiedy wypłacone producentowi rolnemu płatności, w tym również płatności rolnośrodowiskowe, uznane zostaną (nawet w późniejszym okresie) w całości lub w części – za płatności nienależne. W takim zakresie, w jakim nastąpi ostateczne ustalenie, że wypłacone środki były nienależne, producent rolny zobowiązany jest do ich zwrotu w terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji o ustaleniu wysokości nienależnie pobranych płatności do dnia ich faktycznego zwrotu (art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 29 ust. 1 i 7 pkt 1 ustawy o Agencji). Odsetki za opóźnienie (zwłokę) w spełnieniu tego świadczenia organy ustalają także na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Organy administracji swoje uprawnienia związane z dochodzoną przez siebie należnością z tytułu nienależnie pobranych płatności kształtują zatem w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Oznacza to w konsekwencji, że na symetrycznej zasadzie winny zostać ukształtowane, na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów działu III Ordynacji podatkowej, reguły w zakresie ewentualnych odsetek należnych producentowi rolnemu od organu w sytuacji, kiedy wadliwie (bez należytej podstawy) ustalił on wysokość wypłaconych środków pomocowych uznanych za nienależne, które producent rolny z tej przyczyny organowi zwrócił, a następczo zostały one ponownie wypłacone uprawnionemu wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności i ostatecznym umorzeniu tego rodzaju postępowania w tym przedmiocie.

Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Skarżący jako producent rolny pobierał w latach ubiegłych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Następczo, po pobraniu tego rodzaju płatności organ ustalił, że środki te miały charakter płatności nienależnych, co spowodowało, że skarżący zwrócił organowi z tego tytułu w dniu [...] grudnia 2015 r. kwotę [...]zł, a w dniu [...] sierpnia 2018 r. kwotę [...]zł. Na skutek wynikłego sporu odnośnie tego, czy zwrócone organowi przez producenta rolnego środki rzeczywiście były nienależne, kwestia ta została ostatecznie wyjaśniona w taki sposób, że postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone ostateczną decyzją Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] marca 2019 r. (Nr [...]). Tym samym, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy środki, które skarżący zwrócił organowi jako nienależnie pobrane płatności rolnośrodowiskowe okazały się środkami stanowiącymi płatności rolnośrodowiskowe w pełni skarżącemu należne. Spowodowało to ich zwrot przez organ dopiero w dniu [...] marca 2019 r. na rachunek bankowy skarżącego – w łącznej wysokości [...] zł.

Z faktów tych wynikają określonego rodzaju konsekwencje prawne. Po pierwsze, przyznane pierwotnie skarżącemu środki pomocowe z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego już wówczas stały się jego własnymi środkami. Po drugie, zwrot przez skarżącego przyznanych mu płatności na rzecz organu w oparciu o ostateczną decyzję administracyjną o nienależnym charakterze tych płatności, która została w późniejszym czasie uchylona, skutkuje tym, że organ dysponował zwróconymi mu środkami przez cały ten okres, do czasu ich ponownej wypłaty skarżącemu – w sposób nieuprawniony. Dlatego nie jest zasadne stanowisko organu polegające na tym, że skoro zwrócił on skarżącemu płatności w terminie 30 dni od dnia wydania przez Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzji z dnia [...] marca 2019 r. o uchyleniu w całości decyzji z dnia [...] marca 2018 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego oraz o umorzeniu postępowanie pierwszej instancji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, to uczynił zadość obowiązkowi, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a zatem spełnił świadczenie w ustawowym terminie. Skutkiem powyższej decyzji jest bowiem to, że zwrócone przez skarżącego środki z tytułu pobranych płatności w istocie w żadnym momencie nie były nienależne, choć ostatecznie stwierdzono to dopiero po wydaniu powyższej decyzji. To, że charakter tych płatności został ostatecznie określony dopiero w tym momencie i spowodował przekazanie tych środków osobie uprawnionej, w ogóle nie ma decydującego znaczenia dla prawidłowości dokonanej przez skarżącego oceny, że środki te były mu należne już od pierwotnej decyzji o ich przyznaniu, a ich zwrot pozbawił go należnych środków przez określony czas, w którym nie mógł jako producent rolny z nich korzystać. Tym samym środki, które skarżący zwrócił organowi z tytułu nienależnie pobranych płatności już od daty ich zwrotu były w istocie środkami prywatnymi skarżącego, którymi organ dysponował bez podstawy prawnej. W takiej zaś sytuacji odsetki przysługują uprawnionemu w każdym przypadku pobrania od niego świadczeń nienależnych, wbrew obowiązującemu prawu oraz z przyczyn leżących po stronie organu pobierającego te środki – na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów o nadpłacie podatku, jego zwrocie oraz oprocentowaniu (art. 72 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej).

Z powyższych rozważań – w ocenie Sądu – wywieść zatem należało, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy skarżącemu przysługuje skuteczne uprawnienie do żądania odsetek od zwróconych mu płatności rolnośrodowiskowych, kiedy do ich wpłacenia organowi doszło bez podstawy prawnej, na skutek wydania przez niego wadliwej ostatecznej decyzji administracyjnej o ustaleniu nienależnie pobranej płatności.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania i poczyni wymagane ustalenia w zakresie dat granicznych okresu odsetkowego, czyli ustalenia dat od jakich odsetki winny być w tym przypadku naliczane oraz daty, do której byłoby to uzasadnione, przy uwzględnieniu, że zwrot na rzecz skarżącego płatności rolnośrodowiskowej nastąpił jednorazowo w dniu [...] marca 2019 r., a środki zwracał organowi jako nienależne płatności na podstawie dwóch wpłat. Trzeba też zauważyć, że ustaleń w zakresie wysokości żądanych przez skarżącego odsetek organ w tej sprawie w ogóle nie dokonywał, stojąc na stanowisku, że były one zbędne wobec negatywnego przesądzenia zasady odpowiedzialności organu w zakresie zgłoszonego żądania, a więc przyjęciu na podstawie art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej terminowego spełnienia przez organ świadczenia na rzecz strony w postaci zwrotu na jej rzecz płatności rolnośrodowiskowych, które okazały się należne. W konsekwencji, wymagane będą ustalenia organów w zakresie prawidłowego sposobu obliczenia wysokości przysługujących skarżącemu odsetek, przy uwzględnieniu także właściwej ich stopy procentowej.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 145 ust 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku uzasadnione jest przepisem art. 200 p.p.s.a., a na zasądzone od organu na rzecz skarżącego koszty w wysokości [...] zł złożyła się wyłącznie wysokość uiszczonego przez stronę wpisu od skargi.