Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 531/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-10-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2,  art. 258 par. 2 pkt 7.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. C. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: niedopuszczalności wniesienia odwołania postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2010 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej L. C. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład majątku wchodzi dom o pow. 108 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 10,99 ha stanowiąca współwłasność oraz działka o powierzchni 1,18 ha, będąca wyłączną własnością skarżącego. Ze złożonego formularza wynika, że skarżący nie posiada innego majątku: nieruchomości, przedmiotów wartościowych czy zasobów pieniężnych. Ponadto skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż od chwili śmierci współwłaściciela jego nieruchomości rolnej tj. od dnia 9 lutego 2008r. toczy się postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego, a sąd na czas postępowania sądowego zakazał sprzedaży hodowanych zwierząt - jeleni. Nadto stwierdził, iż w związku z toczącym się postępowaniem sądowym posiada zaległości w KRUS ok. 2.000 zł i Urzędzie Gminy ok. 800 zł z tytułu podatku rolnego.

W związku z faktem, że oświadczenie strony zawarte we wniosku było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego, Referendarz sądowy pismem z dnia 8 września 2010 r., na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych takich jak:

1. przedłożenie odpisów dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego,

2. złożenie oświadczenia z jakich źródeł dochodu pochodzą środki na niezbędne utrzymanie gospodarstwa domowego, w związku ze złożonym oświadczeniem, iż nie posiada żadnych źródeł dochodu,

3. złożenie oświadczenia o posiadanych ruchomościach,

4. przedłożenie innych dokumentów, oświadczeń mogących potwierdzić w ocenie skarżącego trudną sytuację materialną i życiową.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 15 września 2010 r. złożył oświadczenie, że wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego tj. opłaty za prąd, wodę i składkę na KRUS wynoszą ok. 218 zł miesięcznie. Wyjaśnił, że posiada dom jednorodzinny w stanie surowym zamkniętym, którego budowę rozpoczął w 2007 r. i od listopada 2007 r. wstrzymał budowę. Wskazał także, że do marca 2010 r. pomagali mu rodzice. Po śmierci ojca zajmuje się matką. Oświadczył, iż środki pieniężne na niezbędne utrzymanie domu pochodzą z emerytury matki. Podkreślił, że prowadzi gospodarstwo rolne, jednakże w związku z toczącym się procesem sądowym o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego i nałożonym przez sąd zakazem sprzedaży hodowanych jeleni, działalność ta nie przynosi dochodu. Do swojego oświadczenia skarżący załączył fakturę VAT za pobraną wodę, faktury VAT za energię elektryczną.

Dodatkowo na podstawie akt ustalono, że z protokołu majątkowego o stanie majątkowym zobowiązanego rolnika sporządzonego w dniu 12.03.2010r. przez pracownika Urzędu Gminy Kiwity wynika, że skarżący oświadczył, że posiadał 27 szt. jeleni, dom, oraz wyposażenie mieszkania.

Mając na uwadze stanowisko prezentowane przez skarżącego w toku postępowania w kwestii przyznania prawa pomocy należy wskazać, że:

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania czy też nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy uznać należy, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenia zarówno w formularzu wniosku PPF, w udzielonej odpowiedzi na wezwanie z dnia 8 września 2010 r. nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy stwierdzić, że wnioskodawca nie odniósł się do wezwania z dnia 8 września 2010 r. W przedstawionym piśmie z dnia 15 września 2010 r. wskazał wysokość ponoszonych stałych kosztów utrzymania. Oświadczył, iż posiada dom jednorodzinny w stanie surowym zamkniętym oraz, że od marca 2010 r. zajmuję się chorą matką, z której dochodów opłaca wydatki na własne utrzymanie. Przy czym nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy złożonym oświadczeniem do Urzędu Gminy, iż posiada dom oraz urządzenia domowe w postaci: pralki, lodówki, telewizora, komputera a oświadczeniem, iż dom jest w stanie surowym zamkniętym a więc zgodnie z przepisami nie mogącym być w użytkowaniu mieszkalnym. Nie złożył również oświadczenia co do posiadanych ruchomości, nie przedłożył wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych.

Reasumując w ocenie orzekającego skarżący nie wykazał - w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości - że stan majątkowy uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania i tym samym uzasadnionym jest udzielenie mu swoistej dotacji ze Skarbu Państwa (zob. postanowienie NSA z 16 września 2008 r., I FZ 284/08 (orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Skarżąc nie może oczekiwać, jak wskazał NSA, że przy orzekaniu o przyznaniu prawa pomocy, referendarz sądowy poprzestanie na jego oświadczeniu, iż nie posiada jakichkolwiek środków i nie posiada majątku, oceniając je w dodatku z pominięciem treści innych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Jak zauważył NSA w postanowieniu z 10 listopada 2009 r. sygn. I FZ 415/09 (orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), na skutek przyznania prawa pomocy, w istocie podmiot otrzymuje bezzwrotną pomoc ze środków Skarbu Państwa. Sąd musi zatem ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy zostały spełnione okoliczności wymienione w art. 246 § 1 ppsa. Podkreślić przy tym należy, że strona zobligowana jest przedstawić Sądowi nie tylko subiektywny opis zaistniałych faktów, ale przede wszystkim, obiektywne dowody na ich potwierdzenie.

Innymi słowy, na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie taki stan nie został osiągnięty.

Na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, iż skarżący posiada majątek w postaci domu ( nawet przyjmując, iż jest on w stanie surowym) jaki i nieruchomości rolnej o powierzchni 1, 18 ha stanowiących wyłączną własność wnioskodawcy, który to może stanowić zabezpieczenie ewentualnej pożyczki zaciągniętej na koszty sądowe. Niezasadne byłoby przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów skarżącemu i tym samym przerzucenie ciężaru poniesienia ich na Skarb Państwa, a tym samym innych współobywateli skoro skarżący dysponuje majątkiem. Zaznaczyć przy tym należy, że wpis sądowy od złożonej skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Porównując wysokość należnego wpisu od skargi z posiadanym majątkiem przez skarżącego należy uznać, iż jest to niewielki wydatek w stosunku do posiadanych zasobów majątkowych.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.