Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1796/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji
uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 11 ust. 2,, art. 40 ust. 2, ust. 3, art. 110 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: Art. 5 par. 2 pkt 6 , art. 6, art. 7, art. 8, art. 12, art. 15, art. 17 pkt 1 par. 20, art. 28, art. 35, art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 1 i pkt 2, par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 135, art. 54 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. spraw ze skarg Z. S., J. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2012 r. nr [....] z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [....] w przedmiocie zasiłku celowego oraz z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, a ponadto decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] 2012 r., nr [....] oraz poprzedzającą ją decyzję częściową Wójta Gminy P. z dnia [....] 2012 r., nr [....].


UZASADNIENIE

W dniu 17.06.2010 r. J. S. złożył wniosek o udzielenie pomocy w kwocie do 100 000 zł na remont budynku mieszkalnego położnego w Ł, w związku z jego uszkodzeniem wskutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, które miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r.

Z. i J. S. są właścicielami budynku położonego w Ł nr [...], który uległ uszkodzeniu wskutek powodzi w maju i czerwcu 2010 r. Komisja powołana przez Wójta Gminy P przeprowadziła oględziny budynku i sporządzony został protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości powstałych szkód. Stwierdzono: dom drewniany zalany, woda w domu do wysokości 40 cm. W dniu 16 lipca 2010 r. została sporządzona przez rzeczoznawcę wycena szkód - wartość prac remontowych ustalono na kwotę 40 308 zł.

Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Wójt Gminy P na podstawie art. 104, art. 108 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071, ze zm.), dalej "K.p.a.", w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 2 i 3, art. 7 pkt. 15, art. 14, art. 40 ust. 2 i 3 oraz art. 101 ust. 1, art. 104 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 1, 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362, ze zm.), dalej "u.p.s.":

1. przyznał Z. i J. S. zasiłek celowy w kwocie 40 308 zł na remont budynku w Ł nr [...] w celu doprowadzenia go do stanu sprzed powodzi,

2. zobowiązał do wykorzystania przyznanej kwoty zasiłku zgodnie z przeznaczeniem,

3. zobowiązał do przedłożenia faktur, rachunków lub innych dokumentów potwierdzających dokonanie wydatków na cel określony w decyzji,

4. ustalił ostateczny termin rozliczenia do 30 listopada 2010 r.,

5. zobowiązał do zwrotu przyznanej pomocy jeżeli przyznana pomoc nie będzie wykorzystana w całości,

6. zobowiązał do zwrotu przyznanej pomocy jeżeli przyznana pomoc będzie wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem wskazanym w decyzji oraz w przypadku nieprzedłożenia dokumentów z poniesionych wydatków.

Organ wskazał, że:

- w przypadku wykorzystania zasiłku niezgodnie z przeznaczeniem oraz nieprzedłożenia dokumentów z poniesionych wydatków decyzja zostanie zmieniona zgodnie z art. 11 ust. 1 w zw. z art. 106 ust. 5, art. 40 ust. 3, art. 104 ust. 1 u.p.s.,

- zasiłek zostanie przekazany w ratach i terminach: 1. 20 154 zł do dnia 24 sierpnia 2010 r., 2. 20 154 zł - w terminie 7 dni po przedłożeniu faktur lub innych dokumentów potwierdzających prawidłowe wykorzystanie poprzedniej raty.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wnioskodawca spełnia wymogi określone w art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o sporządzoną wycenę.

Z. i J. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.

Podnieśli, iż nie zgadzają się z wysokością przyznanego świadczenia. Zarzucili usterki w wycenie biegłego a przez to pomniejszenie wysokości strat. Wnieśli o zmianę decyzji tak, by po poprawionej wycenie wzrosła wartość pomocy i wydłużony został termin rozliczenia prac, a także zmieniony został zakres i cel pomocy podnosząc, że zasiłek powinien być przeznaczony na budowę nowego domu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2010r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję nakazując organowi I instancji przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe - na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s.

Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja oparta na art. 40 u.p.s. jest decyzją uznaniową. Realizacją przepisu jest "Procedura" Urzędu Wojewódzkiego w przedmiocie przyznawania dotacji na pomoc udzielaną w trybie art. 40 u.p.s. dla osób, które poniosły straty w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych od maja 2010 r., stanowiąca załącznik nr 1 do pisma znak: [...] z dnia 1 czerwca 2010r. Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego.

Z procedury tej wynika, że dotacja nr 3 - o przyznanie której Z. i J. S. wnioskowali - przeznaczona jest na wypłatę zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.p.s., w maksymalnej kwocie do 100 tysięcy zł na osobę lub rodzinę, które poniosły straty w budynkach lub lokalach mieszkalnych na skutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w okresie od maja 2010 r. Zasiłek ten finansowany przeznaczony jest na pokrycie kosztów remontów lub odbudowy budynków lub lokali mieszkalnych, to jest na zakupione materiały i koszty robocizny.

W sprawie rzeczoznawca sporządził wycenę robót remontowych budynku - szacunkowy koszt robót remontowych wynosi 40.308 zł. Jednakże w dniu 30 sierpnia 2010 r. rzeczoznawca dokonał sprostowania wyceny wskazując, że koszt robót remontowych faktycznie winien wynosić 52.392 zł. Ponadto Kolegium stwierdziło, iż wycena zawiera błędy rachunkowe. Zdaniem Kolegium, wycena nie odzwierciedla w sposób prawidłowy kosztów remontu budynku, co powoduje wadliwość rozstrzygnięcia.

W dniu 5 kwietnia 2011 r. wnioskodawcy zwrócili się z prośbą o zmianę przeznaczenia zasiłku celowego - nie na remont uszkodzonego budynku, a na budowę domu na działce nr [...] w Ł, stanowiącej własności małoletniego syna – W. S.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Wójt Gminy P odmówił przyznania J. S. zasiłku celowego do 100 000 zł z przeznaczeniem na budowę domu.

W motywach wskazano, iż wnioskodawcy odmawiają współpracy z organami pomocy społecznej.

W szczególności w uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 23 września 2010r. doręczone zostało do Urzędu Gminy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 września 2010r., znak [...] zobowiązujące J. S. do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku nr [...] w Ł, szczegółowo określającej zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania w celu eliminacji ewentualnego zagrożenia życia lub zdrowia osób przebywających w budynku. Postanowienie to było przedmiotem zażalenia i zostało uchylone, a sprawa zakończyła się kolejnym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 grudnia 2010r., znak [...] nakazującym przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego budynku w terminie do dnia 30 marca 2011 r. Kolejno decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2011 r. nakazano J. S. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przez wykonanie wskazanych w niej robót budowlanych w terminie do 30 września 2011 r.

Wnioskodawcy zwrócili się z prośbą o zmianę przeznaczenia zasiłku celowego na budowę domu na działce nr [...] w Ł, stanowiącej własność małoletniego syna W. S., co pociągało za sobą konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego.

Na podstawie opinii Państwowego Instytutu Geologicznego ustalono, że działka [...] nie leży na terenie zalewowym ani osuwiskowym.

W opinii Urzędu Wojewódzkiego, taki stan własności działki budowlanej powoduje, że wnioskodawcy zobowiązani są przedstawić umowę notarialną, która będzie im gwarantowała dożywotnie prawo zamieszkania w wybudowanym budynku. Skarżący doręczył akt notarialny z dnia 29 listopada 2011 r. repertorium A numer [...], mocą którego syn W. S. zobowiązał się do ustanowienia na rzecz skarżących osobistej, dożywotniej, bezpłatnej służebności mieszkania w całym budynku mieszkalnym po jego wybudowaniu na działce stanowiącej jego własność.

W dniu 16 maja 2011r. rzeczoznawca sporządził aneks do pierwotnej wyceny do kwoty 72 680 zł.

W dniu 13 grudnia 2011 r. pismem znak [...] otrzymano akceptację wniosku o dotację na zasiłek celowy dla wnioskodawców w kwocie 72 680 zł. Środki jednak nie zostały przekazane na rachunek GOPS. Pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. GOPS został poinformowany, że zostaną przekazane dopiero w 2012 r. z uwagi na to, że skarżący nie posiadają pozwolenia na budowę.

Organ skierował do wnioskodawców, zgodnie z zaleceniami Urzędu Wojewódzkiego (pismo z dnia 20 grudnia 2011 r.), pismo w dniu 4 stycznia 2011 r. o podjęcie starań zmierzających do uzyskania pozwolenia na budowę oraz o złożenie oświadczeń celem ustalenia terminów rozliczenia zasiłku celowego przeznaczonego na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w Ł oraz terminów wypłaty II i III raty zasiłku, a także do złożenia oświadczenia o planowanym terminie zakończenia budowy i rozpoczęcia wykorzystywania budynku do celów mieszkalnych. Wnioskodawcy nie złożyli wymaganych oświadczeń. W dniu 27 stycznia 2012 r. stawili się w siedzibie GOPS ale odmówili złożenia oświadczeń.

Organ wskazał, że straty powstałe po powodziach w Gminie były znacznych rozmiarów, dlatego przyznawane zasiłki w pełnym zakresie dotowane są ze środków pochodzących z budżetu państwa. Środki na pomoc dla osób dotkniętych skutkami powodzi i osuwisk są przekazywane przez Urząd Wojewódzki.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 u.p.s., do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Środki na ten cel zapewnia budżet państwa. Do zadań wojewody należy ustalenie sposobu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego (art. 22 pkt 1 u.p.s.). Gmina (ośrodki pomocy społecznej) zaś realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę (art. 110 ust. 2 u.p.s.), jest nimi związana.

Wojewoda, korzystając z ustawowych uprawnień, przekazał gminie pismem z dnia 13 października 2010r. znak [...] wytyczne dotyczące sposobu podziału przekazywanych środków z przeznaczeniem na zasiłki celowe w związku z udzieloną pomocą na usuwanie skutków powodzi. Procedura oparta została na postanowieniach programu pomocy dla poszkodowanych opracowanego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w wytycznych z dnia 24 czerwca 2010r. Uwzględniając zasadę legalizmu i praworządności (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a.) gminy zobowiązane były przestrzegać określonych zasad wydatkowania środków otrzymanych z budżetu państwa. Stosownie do regulacji zawartej w art. 110 ust. 2 u.p.s. przyjęto kryterium udzielania pomocy osobom/rodzinom, które doznały strat w jednym miejscu zamieszkiwania. Takie działanie organów w sprawie jest zgodne z literą prawa i świadczy o tym, że nie można im skutecznie zarzucać przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Organ kierował się tymi Wytycznymi oraz zaleceniami Urzędu Wojewódzkiego na bieżąco pozyskiwanymi w sprawie. Z zaleceń wynikał obowiązek złożenia przez wnioskodawców informacji o terminie rozpoczęcia i zakończenia budowy w celu zapewnienia, że przyznany zasiłek celowy będzie wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem. Zgodnie z pismem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji znak [...] z dnia 24 czerwca 2010 r., "Pomoc ta ma umożliwić poszkodowanym zaspokojenie ich potrzeb mieszkaniowych, których nie mogą zrealizować wskutek szkód wyrządzonych powodzią." Jeśli strona otrzyma środki finansowe, ale nie rozpocznie, albo też nie będzie w stanie zakończyć budowy, to cel pomocy nie zostanie zrealizowany, a środki budżetu państwa zostaną zmarnotrawione.

Informacji tej zażądano w oparciu o § 8 ust. 2 rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 27, poz. 138), który stanowi, że "W przypadku gdy okoliczności sprawy mające wpływ na prawo do świadczeń wymagają potwierdzenia innym dokumentem niż wymienione w ust. 1, można domagać się takiego dokumentu".

Organ uznał, że informacja o sposobie wykorzystania budynku uszkodzonego w czasie powodzi jest niezbędna celem ustalenia, czy występuje trudna sytuacja życiowa, której wnioskodawcy nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, jak stanowi art. 2 u.p.s. Jeżeli wnioskodawcy mogliby nadal zamieszkiwać w tym budynku, brak byłoby podstaw do udzielania im zasiłku celowego na budowę nowego budynku.

W konsekwencji, wobec przekazanych przez Wojewodę wytycznych, interpretacji i zaleceń organ uznał, że wnioskodawcy odmawiając złożenia tych oświadczeń, nie współdziałali w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Stąd też należało odmówić przyznania świadczenia w oparciu o art. 11 ust. 2 u.p.s.

Z. i J. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2012 r. sygn. akt: [...] uchyliło decyzję z dnia [...] 2012 r. nr [...] przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji.

Kolegium zaleciło uwzględnić fakt możliwości przyznania zasiłku ratami. Wskazało też, że Z. S. ma status strony postępowania.

Organ odwoławczy podkreślił, że "Zasady..." formułują sposób kontroli wykorzystania przyznanych środków wskazując, iż osoby uprawnione zobowiązane są do przedstawienia faktur i rachunków potwierdzających poniesienie wydatków dokonanych z kwoty przyznanego zasiłku. W przypadku jednak, gdy osoba uprawniona nie rozliczy poniesionych wydatków, albo przeznaczy pomoc na cel niezgodny z celem na jaki została ona udzielona, zwrot pomocy następuje na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji posiada zarówno instrumenty umożliwiające przyznanie wnioskowanego zasiłku, jak i te które gwarantują ewentualny zwrot niewykorzystanych bądź wykorzystanych niezgodnie z celem środków.

Podkreślił, że wnioskodawcy w piśmie z dnia 16 marca 2012r. podali, iż inwestycję budowy budynku mieszkalnego planują przeprowadzić w latach 2014 - 2018. Nadto wskazali, że wydatki z przyznanego zasiłku szacunkowo rozliczą np. w 6 miesięcy po przyznaniu zasiłku. Jak z powyższego wynika wnioskodawcy określili czasokres w jakim budynek mieszkalny zostanie zrealizowany, jak również wskazali potencjalny termin rozliczenia poniesionych wydatków.

W tym stanie rzeczy organ l instancji korzystając z zaleceń wynikających z omówionych wyżej zasad może przyznać wnioskowaną pomoc na podstawie jednej bądź kilku decyzji w ratach, z których pierwsza wyniosłaby do 30% kosztów budowy obiektu. Celem rozliczenia udzielonej pomocy organ l instancji winien zobowiązać wnioskodawców do przedłożenia w ustalonym terminie stosownych faktur i rachunków potwierdzających poniesione na realizację inwestycji wydatki. Stan faktyczny i prawny sprawy wbrew negatywnemu stanowisku organu l instancji daje możliwość udzielenia wnioskowanej pomocy.

Wnioskodawcy przekwalifikowując wniosek wystąpili do organu l instancji o przyznanie zasiłku celowego na budowę budynku mieszkalnego na działce małoletniego syna W. S., wskazując nowy cel - decyzja winna być wydana na J. i Z. S.

Nie przesądzając rozstrzygnięcia Kolegium uznało, że zachodzi konieczność powtórnego rozważenia przez organ I instancji w oparciu o poczynione wyżej ustalenia, możliwości przyznania wnioskodawcom zasiłku celowego z przeznaczeniem na budowę domu.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Wójt Gminy odmówił przyznania zasiłku celowego J. S. z przeznaczeniem na budowę domu - na podstawie art. 104 K.p.a. w zw. z art. 14, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4, art. 11 ust. 2, art. 40 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, 2 i 7 u.p.s.

W uzasadnieniu decyzji organ powtarzając argumentację z poprzedniej decyzji z dnia [...] 2012 r. nr [...], wskazał ponadto, że powodem odmowy jest brak wskazania sposobu wykorzystania starego domu po wybudowaniu nowego, brak dostarczenia pozwolenia na budowę oraz przedwczesność zasiłku na chwilę obecną.

Organ rozważył sugestie organu II instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2012 r. sygn. akt: [...], jednakże wytyczne Urzędu Wojewódzkiego jednoznacznie stwierdzają, że decyzja przyznająca zasiłek celowy wnioskodawcom w aktualnym stanie faktycznym byłaby przedwczesna. Na tym etapie postępowania powstaje wątpliwość co do tego, jakie będzie faktyczne przeznaczenie zasiłku. Stąd zasadnym jest żądane od wnioskodawców pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym. Stanowiłoby to argument za uznaniem, że wnioskodawcy rzeczywiście zmierzają do wybudowania nowego budynku mieszkalnego i do zamieszkania w nim. Zasiłek celowy z pomocy społecznej zmierza, bowiem do jak najszybszego zaspokojenia potrzeb życiowych a nie do odwlekania ich czasie. Jak można wnioskować ze sposobu postępowania wnioskodawców część środków chcą przeznaczyć na remont domu a część na budowę nowego domu. Taka sytuacja jest niedopuszczalna z punktu widzenia pomocy społecznej. Skoro, bowiem wnioskodawcy mają zamiar przeprowadzić remont budynku w zakresie niezbędnym do zamieszkania w nim, to traci rację bytu zasiłek na budowę nowego domu.

W konsekwencji, wobec przekazanych przez Wojewodę wytycznych, interpretacji i zaleceń organ uznał, że wnioskodawcy odmawiając złożenia wskazanych oświadczeń, nie współdziałali w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Stąd też należało odmówić przyznania świadczenia w oparciu o treść art. 11 ust. 2 u.p.s.

Organ wskazał, że decyzja nie wyklucza możliwości złożenia przez Z. i J. S. powtórnego wniosku o przyznanie zasiłku celowego po uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na budowę i złożeniu oświadczenia o przeznaczeniu budynku w Ł na cele niemieszkalne.

Z. i J. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 października 2012 r. nr [...] - uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji - na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe ustalając stanowisko w sprawie.

W dniu 13 sierpnia 2012 r. organ l instancji wyjaśnił UW, że w stosunku do skarżących PINB wydał decyzję o remoncie uszkodzonego budynku, natomiast nie ma decyzji nakazującej jego opróżnienie. Nadto wskazano, że wnioskodawcy złożyli w ostatecznej wersji wniosek o przyznanie zasiłku celowego na budowę domu w nowym miejscu jednak do tej pory nie przedłożyli dokumentów o pozwoleniu na budowę.

Mając na uwadze przywołane wyżej ustalenia z UW, w dniu 13 sierpnia 2012r. Kierownik GOPS poinformował o nich Z. i J. S. Pouczono skarżących, iż jeżeli nie złożą wniosku do PINB o zmianę decyzji i oświadczenia o zamiarze wykorzystania uszkodzonego budynku wyłącznie do celów gospodarczych, nie będzie możliwe orzekanie o zasiłku celowym i organ będzie zmuszony wydać decyzję odmawiającą udzielenia zasiłku celowego na budowę domu z terminem wypłaty w 2012 r. Jednocześnie wskazano, że będą mogli złożyć kolejny wniosek o zasiłek celowy po zebraniu dokumentacji niezbędnej do rozpoczęcia budowy, nie wcześniej niż na dwa miesiące przed datą wypłaty ewentualnego zasiłku.

W odpowiedzi na pismo z dnia 13 sierpnia 2012 r. wnioskodawcy stwierdzili, że budowę planują rozpocząć wkrótce po otrzymaniu zasiłku, a dopiero zakończyć w 2014 r., wobec czego ich zdaniem pogląd jakoby chcieli rozpocząć budowę w 2014 r. jest fałszywy. Jednocześnie podkreślili, że pieniądze z zasiłku chcą przeznaczyć w zdecydowanej większości na budowę domu a na remont dotychczasowego tylko w minimalnym zakresie.

Zasiłek celowy w oparciu o art. 40 u.p.s. może być przyznany jak wynika to z "Zasad udzielania pomocy społecznej osobom i rodzinom, których budynki mieszkalne lub lokale mieszkalne zostały zniszczone w wyniku powodzi, osunięcia się ziemi lub silnych wiatrów" - opracowanych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji na odbudowę albo budowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego oraz na zakup działki budowlanej, jeżeli dotychczasowy budynek mieszkalny został zniszczony w wyniku powodzi. Jak z powyższego wynika w treści przywołanych zasad alternatywnie pomoc w postaci zasiłku celowego przyznawana jest bądź to na budowę budynku bądź na odbudowę (remont) budynku wobec czego niedopuszczalne jest wykorzystanie przyznanego zasiłku na podwójny cel, o jakim wspominają wnioskodawcy.

Brak dostarczenia żądanych dokumentów zgodnie z sugestią Wojewody organ l instancji zasadnie poczytał za brak współdziałania ze strony wnioskodawców z organem w oparciu o dyspozycję art. 11 ust. 2 u.p.s.

Zaskarżona decyzja nie mogła się jednak ostać z uwagi na zastrzeżenia dotyczące pominięcia zarówno w uprzednio wydanej przez organ l instancji decyzji z dnia [...] 2012r. nr [...], jak i w zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2012r., Z. S. Skoro zarówno Z. i J. S. przekwalifikowując uprzednio złożony wniosek wystąpili do organu l instancji o przyznanie zasiłku celowego na budowę budynku mieszkalnego na działce małoletniego syna W. S., decyzja winna być wydana na J. i Z. S.

Z. i J. S. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sprawa została zarejestrowana do sygn. III SA/Kr 1796/12.

Zaskarżyli decyzję w zakresie w jakim nie orzeczono o:

a. zaskarżonych postanowieniach oddalających wnioski dowodowe i wyznaczających termin do załatwienia sprawy,

b. wniosku o skorzystanie przez SKO z dyspozycji art. 20 ust. 1 ustawy z 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych celem doprowadzenia do usunięcia stanu ciągłego naruszania prawa i porządku prawnego przez organ I instancji - organ pomimo pouczenia zawartego w poprzedniej decyzji uchylającej - nadal wadliwe zastosował przepisy proceduralne i uporczywie odmawiał Z. S. statusu strony postępowania.

Zaskarżyli decyzję również w zakresie uzasadnienia orzeczenia, co do wadliwych ustaleń faktycznych, ustaleń prawnych, które nie wypowiadają się o argumentach odwołania.

Zarzucili decyzji i jej uzasadnieniu naruszenie norm postępowania mających wpływ na wynik sprawy - w szczególności:

1. art. 8, 11 i 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. - przez zaprzeczenie zasadzie zaufania oraz zasadzie przekonywania w ten sposób, iż w decyzji nie odniesiono się do większości przedstawionych w odwołaniu zarzutów oraz argumentów, które to uchybienia spowodowały, iż niemożliwym jest poznanie wszystkich racji jakie kierowały organem II instancji przy wydawaniu decyzji - w tym w szczególności wskazujących, iż stanowisko organu I instancji co do odmowy przyznania zasiłku z powołaniem się na brak współpracy jest zasadne - oraz motywów braku rozpatrzenia wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu;

2. art. 7 K.p.a.- przez brak dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie uwzględnienie słusznego interesu obywateli i pominięcie w rozstrzygnięciu faktu, iż już od momentu wniesienia odwołania od decyzji GOPS z [...] 2010 r., znak: [...] skarżący wnosili o możliwość przeznaczenia zasiłku celowego nie na remont dotychczasowego budynku, lecz na budowę nowego domu,

3. art. 107 §1 i 3 K.p.a.- przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia i niezasadne objęcie częścią zawierającą uzasadnienie prawne ustaleń faktycznych w sprawie.

Wskazali, iż sprawa dotyczy zasiłku powodziowego i ciągnie się już ponad 2 lata, a mając świadomość, iż stan sprawy o przyznanie zasiłku ulega ciągłym zmianom, skarżący sporządzili chronologiczny przebieg zdarzeń w sprawie. Pokazuje on jak wielkie bariery są skarżącym stawiane i jak wadliwie działa od ponad dwóch lat administracja publiczna. Skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Wójt Gminy odmówił przyznania zasiłku celowego Z. i J. S. z przeznaczeniem na budowę domu - na podstawie art. 104 K.p.a. w zw. z art. 14, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4, art. 11 ust. 2, art. 40 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, 2 i 7 u.p.s.

W uzasadnieniu decyzji organ powtarzając argumentację z poprzednich decyzji wskazał, że rozważył sugestie organu II instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2012 r. sygn. akt: [...], jednakże wytyczne Urzędu Wojewódzkiego jednoznacznie stwierdzają, że decyzja przyznająca zasiłek celowy wnioskodawcom w aktualnym stanie faktycznym byłaby przedwczesna. Już bowiem na tym etapie postępowania powstaje istotna wątpliwość co do tego, jakie będzie faktyczne przeznaczenie zasiłku. Stąd zasadnym jest żądane od wnioskodawców pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym. Stanowiłoby to argument za uznaniem, że wnioskodawcy rzeczywiście zmierzają do wybudowania nowego budynku mieszkalnego i do zamieszkania w nim.

Zasiłek celowy z pomocy społecznej zmierza bowiem do jak najszybszego zaspokojenia potrzeb życiowych a nie do odwlekania ich czasie. Tymczasem jak można wnioskować ze sposobu postępowania wnioskodawców część środków chcą przeznaczyć na remont domu a część na budowę nowego domu. Taka sytuacja pozostaje niedopuszczalna z punktu widzenia pomocy społecznej. Skoro bowiem wnioskodawcy mają zamiar przeprowadzić remont budynku w zakresie niezbędnym do zamieszkania w nim, to traci rację bytu zasiłek na budowę nowego domu.

Organ wskazał, że J. S. w postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego oświadczył, że ma zamiar przeznaczyć zasiłek celowy na remont budynku położonego w Ł. Rodzi to poważne wątpliwości co do rzeczywistego przeznaczenia wnioskowanego zasiłku.

W świetle tych wątpliwości organ stwierdził, że pozwolenie na budowę będzie stanowić domniemanie gwarancji, że wnioskodawcy rzeczywiście pomimo posiadania domu mieszkalnego i pomimo decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o konieczności jego remontu, środki z zasiłku celowego przeznaczą na budowę domu.

W konsekwencji, wobec przekazanych przez Wojewodę wytycznych, interpretacji i zaleceń organ uznał, że wnioskodawcy odmawiając złożenia wskazanych oświadczeń, nie współdziałali w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Stąd też należało odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia w oparciu o treść art. 11 ust. 2 u.p.s.

Organ wskazał, że decyzja nie wyklucza możliwości złożenia przez Z. i J. S. powtórnego wniosku o przyznanie zasiłku celowego po uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na budowę i złożeniu oświadczenia o przeznaczeniu budynku w Ł na cele niemieszkalne.

Z. i J. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.

Podnieśli szereg zarzutów zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania, obrazę prawa materialnego, błędy w ustaleniach faktycznych.

Wadliwe jest zdaniem skarżących ustalenie, iż dopiero w dniu 5 kwietnia 2011r. zwrócili się do GOPS o zmianę przeznaczenia zasiłku celowego z remontu dotychczasowego budynku na budowę nowego domu. Takie żądanie zawarli już bowiem w odwołaniu z 31.08.2010 r. od decyzji GOPS z [...] 2010 r., znak: [...].

Podnieśli, że podjęli kroki związane z przygotowaniem działki pod budowę - stworzenie nasypu pod fundamenty, wyrównanie terenu opinia geologa o przydatności działki pod budowę domu. Nie dokonywali jednak ani zakupu planu budowlanego, ani też wszczynania procedury o pozwolenie na budowę, gdyż wiąże się to z kosztami, a środków na to nie mają. Zresztą gdyby koszty takie ponieśli przed wydaniem decyzji nie mogliby ich rozliczyć z kwoty zasiłku (w taki bowiem sposób postępowano z innymi poszkodowanymi z terenu Gminy P, którzy pospieszyli się z wydatkami przed przyznaniem zasiłku). Skarżący pisali o tym wielokrotnie - w tym m.in. w odwołaniu z 11.09.2012 r. Brak ustosunkowania się do tych argumentów przez GOPS i stwierdzenie, iż "nie staramy się o pozwolenie na budowę" jest arogancją.

Wersja, iż pozwolenie to jest niezbędne do przyznania zasiłku jest umyślnym wprowadzaniem skarżących w błąd.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu l instancji - na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 7 września 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie J. S. od decyzji z dnia [...] 2012r. odmawiającej wnioskodawcy stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji z dnia [...] 2011 r. znak: [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że J. S. nie przedstawił żadnych dowodów, które potwierdzałyby zamiar rozpoczęcia budowy, np. posiadanie pozwolenia na budowę.

Organ l instancji w następstwie decyzji Kolegium przeprowadził postępowanie uzupełniające w zakresie możliwości przyznania ewentualnego zasiłku celowego.

Poprzez szeroką wymianę pism z Dyrektorem Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego ustalono stanowisko w sprawie.

Organ odwoławczy stwierdził, że dniu 12 lipca 2012 r. Wójt Gminy P wystosował do Urzędu Wojewódzkiego pismo, w treści którego skierował pytanie czy w sytuacji braku prawomocnego pozwolenia na budowę zasadnym i możliwym byłoby przyznanie zasiłku celowego w kilku ratach, w tym warunkowanie wypłaty II i kolejnych rat rozliczeniem wydatków z raty l oraz przedłożeniem prawomocnego pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej UW pismem z dnia 27 lipca 2012r. wyjaśniła, iż zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego strona jest zobowiązana do remontu budynku położonego w Ł nr [...]. W dalszej części podała, że jeżeli strona zamierza odstąpić od remontu budynku i wykorzystywać go wyłącznie dla celów gospodarczych w rolnictwie powinna zwrócić się o stosowną zmianę decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto stwierdzono, że jeżeli strona zamierza rozpocząć budowę w 2014r. to przedwczesne jest wydawanie decyzji w sprawie wobec czego należy pouczyć stronę, że może wystąpić o zawieszenie postępowania. Jeżeli jednak strona nie złożyłaby takiego wniosku należy w sprawie wydać decyzję odmawiającą udzielenia zasiłku celowego na budowę domu z terminem wypłaty w 2012r.

W dniu 13 sierpnia 2012 r. organ l instancji wyjaśnił UW, że w stosunku do skarżących PINB wydał decyzję o remoncie uszkodzonego budynku, natomiast nie ma decyzji nakazującej jego opróżnienie. Nadto wskazano, że wnioskodawcy złożyli w ostatecznej wersji wniosek o przyznanie zasiłku celowego na budowę domu w nowym miejscu jednak do tej pory nie przedłożyli dokumentów o pozwoleniu na budowę.

Mając na uwadze ustalenia z UW, w dniu 13 sierpnia 2012r. Kierownik GOPS poinformował o nich wnioskodawców. Pouczono skarżących, iż jeżeli nie złożą wniosku do PINB o zmianę decyzji i oświadczenia o zamiarze wykorzystania uszkodzonego budynku wyłącznie do celów gospodarczych, organ będzie zmuszony wydać w sprawie decyzję odmawiającą udzielenia zasiłku celowego na budowę domu z terminem wypłaty w 2012 r.

W odpowiedzi wnioskodawcy stwierdzili, że budowę planują rozpocząć wkrótce po otrzymaniu zasiłku, a zakończyć w 2014r., że pieniądze z zasiłku chcą przeznaczyć w zdecydowanej większości na budowę domu a na remont dotychczasowego tylko w minimalnym zakresie.

Jednocześnie organ I instancji zweryfikował swoje rozstrzygniecie, co do osoby Z. S., przez co zastosował się do zaleceń Kolegium.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe ustalając stanowisko w sprawie.

Z prowadzonej korespondencji z Urzędem Wojewódzkim wynika, że Wojewoda postawił warunki jakie wnioskodawcy winni spełnić aby mógł uruchomić środki, które następnie przekazałby Gminie celem przyznania objętego wnioskiem świadczenia. Wojewoda powołał się na § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011 r., który stanowi, że w przypadku gdy okoliczności sprawy mające wpływ na prawo do świadczeń wymagają potwierdzenia innym dokumentem niż wymienione w ust. 1, można domagać się takiego dokumentu. W tym przypadku takim dokumentem jest decyzja o pozwoleniu na budowę, która daje pewnego rodzaju uprawdopodobnienie intencji wnioskodawcy tj. chęci budowy domu.

Z materiału dowodowego wynika jednak, że wnioskodawcy takiej decyzji organowi l instancji mimo stosownego wezwania nie przedłożyli. Z uwagi na brak żądanych dokumentów organ powziął wątpliwość co do tego jakie będzie faktyczne przeznaczenie zasiłku. Wątpliwość ta wynika, jak się wydaje chociażby z oświadczenia wnioskodawców, którzy jak podali zamierzają wykorzystać przyznany zasiłek na budowę domu oraz w minimalnym stopniu na remont budynku.

Brak dostarczenia żądanych dokumentów zgodnie z sugestią Wojewody organ l instancji zasadnie poczytał za brak współdziałania ze strony wnioskodawców z organem w oparciu o dyspozycję art. 11 ust. 2 u.p.s.

Niezasadne jest twierdzenie skarżących jakoby organ l instancji posiłkując się konsultacjami z UW wydawał decyzje niesamodzielnie. Wojewoda, jako dysponent środków pochodzących z budżetu państwa przyznaje je na wniosek gminy po uprzednim zbadaniu ich właściwego przeznaczenia. Jest to szczególnie istotne z uwagi na cele i zadania pomocy społecznej, która realizowana winna być przez organy w sposób uzasadniony.

Niepodejmowanie przez strony działań w celu uprawdopodobnienia właściwego wykorzystania przyznanych środków, jak słusznie wskazał organ l instancji nie daje gwarancji rzetelnego ich wykorzystania. W konsekwencji organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu l instancji.

Pozostałe zarzuty, dotyczące niewłaściwej zdaniem stron interpretacji wytycznych UW przez organ l instancji, czy też interpretacji art. 40 ust. 1 u.p.s. nie znajdują oparcia w materiale dowodowym, który wskazuje motywy, którymi kieruje się organ l instancji podejmując stosowne rozstrzygnięcia.

Z. i J. S. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sprawa została zarejestrowana do sygn. III SA/Kr 193/13.

Zarzucili zaskarżonej decyzji:

1. niezasadne przyjęcie, iż decyzję pierwszoinstancyjną wydała osoba właściwa mimo, iż nie rozstrzygnięto w sposób ostateczny wniosku o wyłączenie;

2. brak uwzględnienia, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym poprzedzającym wydanie decyzji z [...] 2012 r. rażąco naruszono art. 10 §1 K.p.a. i pozbawiono skarżących możliwości działania;

3. brak zastosowania dyspozycji art. 97 §1 pkt 4 lub art. 98 §1 K.p.a. przez zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez WSA w Krakowie sprawy o sygn. III SA/Kr 1796/12 merytorycznie powiązanej z niniejszą;

4. oparcie decyzji na fałszywych danych i poświadczenie nieprawdy w treści orzeczenia przez M. N.;

5. naruszenie art. 8, 11 i 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.- przez zaprzeczenie zasadzie zaufania oraz zasadzie przekonywania w ten sposób, iż w decyzji nie odniesiono się do większości przedstawionych w odwołaniu zarzutów oraz argumentów, które to uchybienia spowodowały, iż w niemożliwym jest poznanie racji jakie kierowały organem II instancji przy wydawaniu decyzji w tym w szczególności wskazujących, że stanowisko organu I instancji co do odmowy przyznania zasiłku z powołaniem się na brak współpracy jest zasadne oraz motywów braku rozpatrzenia wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu (obalających niezasadne żądania dotyczące pozwolenia na budowę);

6. naruszenie art. 7 K.p.a.- przez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie uwzględnienie słusznego interesu obywateli i pominięcie w rozstrzygnięciu faktu, iż już od momentu wniesienia odwołania od decyzji GOPS z [...] 2010 r., znak: [...] wnosili o możliwość przeznaczenia zasiłku celowego nie na remont dotychczasowego budynku, lecz na budowę nowego domu,

7. naruszenie art. 107 §1 i 3 K.p.a.- przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia i niezasadne objęcie częścią zawierającą uzasadnienie prawne ustaleń faktycznych w sprawie.

W dniu 3 sierpnia 2012 r. Z. i J. S. złożyli wniosek o "zwiększenie kwoty zasiłku na usuwanie skutków powodzi z 2010 r." o kwotę 581,45 zł stanowiącą poniesione przez wnioskodawców:

- koszty sprawy sądowej o ustanowienie kuratora dla małoletniego syna wnioskodawców – W. celem złożenia oświadczenia woli o zobowiązaniu się jako właściciela działki [...] - w kwocie 40 zł

- oraz koszt aktu notarialnego ustanawiającego ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości - w kwocie 541,45 zł,

- łącznie 581,45 zł.

Wójt Gminy P decyzją częściową z dnia [...] 2012 r. nr [...] odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 581,45 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów sprawy sądowej i aktu notarialnego - na podstawie art. 104 § 2, art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1 i art. 40, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1 i 7 u.p.s.

Organ uznał, że zachodzi tożsamość spraw ze sprawą wszczętą wnioskiem z dnia 2 grudnia 2011 r. rozstrzygniętą pozostającą w obrocie prawnym ostateczną decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...].

Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nr [...], z urzędu sprostował decyzję z dnia [...] 2012 r. przez zastąpienie zwrotu "odmawiam przyznania" zwrotem "umarzam postępowanie w sprawie przyznania" - na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. w zw. z art. 14 oraz art. 110 ust. 1 i 7 u.p.s. Wskazał, że z podstawy prawnej i uzasadnienia prostowanej decyzji jednoznacznie wynika, że decyzja dotyczyła umorzenia postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 października 2012 r. nr [...] uchyliło decyzję z dnia [...] 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji - na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s.

Wskazało, że w sprawie zachodzi wynikający z treści art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. przypadek – sprawy prawomocnie osądzonej. Kolegium stwierdziło, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] utrzymana w mocy przez SKO ostateczną decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...]. Kolegium zaleciło organowi I instancji rozważenie umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a.

Postanowieniem z dnia 15 października 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie z dnia [...] 2012 r. nr [...] i umorzyło postępowanie I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 113 § 1 K.p.a.

Kolegium uznało, że sprostowanie stanowiło niedopuszczalną ingerencję w treść aktu administracyjnego.

Wójt Gminy, decyzją częściową z dnia [...] 2012 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie przyznania Z. i J. S. zasiłku celowego w kwocie 581,45 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów sprawy sądowej i aktu notarialnego na podstawie art. 104 § 2, art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 14 oraz art. 39 ust. 1 i art. 40, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1 i 7 u.p.s.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 3 sierpnia 2012 r. Z. i J. S. złożyli wniosek o "zwiększenie kwoty zasiłku na usuwanie skutków powodzi z 2010 r." o kwotę 581,45 zł, że powyższe koszty zostały poniesione z inicjatywy organu w świetle wytycznych Urzędu Wojewódzkiego oraz że istnieje bezpośredni związek pomiędzy zdarzeniem losowym w postaci powodzi a skutkiem w postaci konieczności poniesienia tych kosztów.

Zdaniem organu wniosek nie wszczyna w zamyśle wnioskodawców samodzielnej sprawy, ponieważ stanowi modyfikację - rozszerzenie - wniosku o zasiłek celowy na odbudowę domu zalewanego przez powódź w 2010 r., jednakże organ uznając, że sprawa nadaje się do wyodrębnienia i samodzielnego rozstrzygnięcia, postanowił wydać decyzję częściową w oparciu o art. 104 § 2 K.p.a.

Sprawa o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie wskazanych opłat z wniosku Z. i J. S. stanowiła już przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ. W obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja z dnia [...] 2011 r. znak [...] wydana przez Wójta Gminy P, w której to organ odmówił przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów aktu notarialnego. Sprawa była również przedmiotem rozważań Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zakończona decyzją z dnia [...] 2012 r. sygn. akt [...].

Organ uznał, że zachodzi tożsamość spraw co do przedmiotu i podmiotu wyłączająca możliwość ponownego orzekania w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 2.12.2011 r. Przyczynę bowiem, z powodu której organ odmówił przyznania zasiłku celowego stanowiła okoliczność, że z zasiłku celowego z pomocy społecznej mogą być finansowane jedynie niezbędne potrzeby bytowe człowieka. Organ uznał, że wydatki z tytułu opłat sądowych i notarialnych nie stanowią takich potrzeb, stąd nie jest zasadne przyznanie na wskazany cel zasiłku pomocowego. Prawidłowość takiej argumentacji została potwierdzona przez organ odwoławczy.

Wprawdzie podstawą orzekania wówczas był wskazany w decyzji art. 39 u.p.s., natomiast wnioskodawcy opierają swoje żądanie na treści art. 40, to w świetle przyczyny z powodu której odmówiono przyznania zasiłku celowego okoliczność ta nie ma znaczenia. W tej bowiem mierze zachodzi również tożsamość podstawy prawnej orzekania dlatego, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, art. 40 u.p.s. winien być rozpatrywany przez pryzmat art. 39. Tylko wskazane w art. 39 potrzeby bytowe mogą być zaspokajane z zasiłku celowego z pomocy społecznej.

Stąd też organ uznał, że sprawa zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłaty sądowe i notarialne została już rozpatrzona całościowo i załatwiona pozostającą w obiegu prawnym ostateczną decyzją i nie może być ponownie rozpatrywana, dlatego też postępowanie musi zostać umorzone zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. - gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Zdaniem organu postępowanie wszczęte wnioskiem Z. i J. S. zawierającym żądanie udzielenia pomocy finansowej na pokrycie kosztów aktu notarialnego jest bezprzedmiotowe.

Z. i J. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.

Podnieśli, że decyzja wadliwie ocenia przedmiot wniosku. Nie jest ono bowiem tożsame z wnioskiem co do którego wydano ostateczną decyzję [...]. Tam bowiem skarżący domagali się przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów aktu notarialnego. Teraz zaś chcieli, by wszystkie poniesione przez nich na żądanie GOPS wydatki objąć zasiłkiem powodziowym głównym. Poprzednia sprawa dotyczyła więc innego zasiłku oraz innego zakresu wydatków, obecna zaś - odrębnego zasiłku i większych wydatków (akt notarialny oraz postępowanie sądowe).

Sprawy nie pokrywają się zatem, a przedmiotem obu rozstrzygnięć nie jest ten sam zakres poniesionych kosztów. W postępowaniu z 2011 r. GOPS stwierdził, iż z uwagi na kryterium dochodowe nie przyzna zasiłku celowego na koszty aktu notarialnego, gdyż nie jest to niezbędna potrzeba bytowa - podstawą orzekania był wówczas art. 39 u.p.s. Obecny wniosek dotyczy zasiłku powodziowego z art. 40 u.p.s. i dotyczy wydatków poniesionych u notariusza oraz kosztów sprawy sądowej niezbędnej do prawnej możliwości zawarcia takiego aktu notarialnego.

Decyzja [...] dotyczy tylko i wyłącznie zasiłku na pokrycie kosztów aktu notarialnego, ale nie sprawy sądowej - nie można więc mówić o powadze rzeczy osądzonej, i w takim kontekście decyzja umarzająca postępowanie jest rażąco krzywdząca i w sprzeczna z prawem (w zakresie w jakim nie wydano dotąd żadnego orzeczenia nie można mówić, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe wg art. 105 §1 K.p.a.).

Decyzja jest też przedwczesna i postępowanie winno ulec zawieszeniu do czasu rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny innej sprawy powiązanej z niniejszą. Decyzja GOPS w P z [...] 2011 r., znak: [...] dotycząca zasiłku na pokrycie kosztów (tylko) aktu notarialnego została utrzymana w mocy decyzją SKO z [...] 2012 r., znak: [...], ale to ostatnie orzeczenie zostało zaskarżone do WSA w Krakowie w dniu 5.03.2012 r., a sprawa o sygn. III SA/Kr 380/12 nie została dotychczas prawomocnie zakończona. Jej wynik będzie mieć decydujące znaczenie dla bytu niniejszego postępowania. Jeśli WSA uzna racje skarżących - to skarżona tam decyzja zniknie z obrotu prawnego i przedmiot postępowania znowu będzie podlegał ocenie merytorycznej.

Jeśli zaś WSA oceni skargę negatywnie, to i tak nie będzie to oznaczać, iż sprawa została rozstrzygnięta - przedmiotem tamtego postępowania był bowiem odrębny zasiłek celowy na pokrycie wydatków poniesionych na wyłączne żądanie organów administracji (gdzie uznano, iż nie ma zastosowania art. 40 u.p.s. i musi być w związku z tym stosowane kryterium dochodowe oraz ogólne warunki udzielania pomocy społecznej).

Przedmiotem niniejszego postępowania jest odrębna kwestia, tj. wyrównanie tych wydatków w zasiłku udzielanym w związku z powodzią - a więc opartego na innej podstawie prawnej i w innej wysokości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s.

Zdaniem organu odwoławczego, zaskarżona decyzja z dnia [...] 2012r. jest prawidłowa. W obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] 2011r. znak: [...], utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] 2012r. Sygn. akt: [...]. W tym stanie rzeczy w tym wypadku zachodzi wynikający z treści art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. przypadek rei iudicatae (sprawy prawomocnie osądzonej). Organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją ostateczną. Przepis pkt 3 stoi na straży trwałości decyzji ostatecznych.

Z. S. i J. S. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sprawa została zarejestrowana do sygn. III SA/Kr 194/13.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. niezasadne przyjęcie, iż decyzję pierwszoinstancyjną wydała osoba właściwa mimo, iż nie rozstrzygnięto wobec niej do dziś w sposób ostateczny i prawomocny wniosku o wyłączenie;

2. brak uwzględnienia, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym poprzedzającym wydanie decyzji z [...] 2012 r. naruszono art. 10 §1 K.p.a. i pozbawiono skarżących możliwości jakiegokolwiek działania w toku procedowania;

3. niewłaściwą ocenę przedmiotu żądania przez uznanie, iż w sprawie zakończonej decyzjami: GOPS z [...] 2011 r., znak: [...] oraz SKO z [...] 2012 r., znak: [...] (będąca przedmiotem rozpoznania przez WSA w Krakowie w sprawie III SA/Kr 380/12) przedmiot postępowania był identyczny z obecnym;

4. błędne przyjęcie, iż całość żądania została już rozpoznana w ww. innym postępowaniu, choć co do kosztów sprawy sądowej nie składali dotąd wniosku o zasiłek i w tym zakresie jest to pierwsze postępowanie;

5. brak zastosowania dyspozycji art. 98 §1 K.p.a. przez zawieszenie postępowania w sprawie na wniosek skarżących do czasu rozstrzygnięcia przez WSA w Krakowie sprawy o sygn. III SA/Kr 380/12 merytorycznie powiązanej z niniejszą.

Uzasadniając zarzuty skarżący powtórzyli argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Skarżący w piśmie procesowym nazwanym "Replika na odpowiedź SKO z [...] 2012 r. na skargę", do sprawy o sygn. III SA/Kr 1796/12 podnieśli, że pismo będące odpowiedzią na skargę nie spełnia wymogów z art. 54 § 2 P.p.s.a. W tego typu piśmie procesowym organ orzekający winien, bowiem odnieść się konkretnie do podniesionych przez skarżących zarzutów. SKO powtórzyło tylko argumentację prawną zawartą w zaskarżonej decyzji. Zdecydowana większość pisma jest przepisaniem zaskarżonej decyzji, jest to przejaw rażącej biurokracji. Dopiero ostatnie 7 akapitów w szczątkowej formie odnosi się do zarzutów skargi, przy czym aż 5 z nich dotyczy kwestii wyłączenia kierownika GOPS od rozpoznawania sprawy - co jednak nie było przedmiotem skargi.

W sytuacji gdy SKO nie zajęło żadnego stanowiska w sprawie i nie spełniło obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., winno to znaleźć konsekwencję w zastosowaniu przez Sąd sankcji przewidzianej przez art. 55 § 1 P.p.s.a. Dlatego skarżący wnieśli o wymierzenie przez Sąd grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a.

Do pisma skarżący dołączyli kopię decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 maja 2013 r. znak [...] o zmianie własnej decyzji ostatecznej z dnia 1 marca 2011 r. znak [...] – w ten sposób, że nakazano J. S. usunąć stwierdzone nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym o numerze [...] zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości Ł gm. P, przez wykonanie robót budowlanych szczegółowo wskazanych w terminie do 31 grudnia 2014 r.

Także w sprawie do sygn. III SA/Kr 193/13 skarżący złożyli pismo procesowe z dnia 16.04.2013 r. wskazując na niewłaściwą treść odpowiedzi na skargę. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 12.06.2013 r. skarżący przywołali odnieśli się do treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 maja 2013 r. znak [...].

Skarżący w piśmie procesowym z 16 kwietnia 2013 r. zatytułowanym replika na odpowiedź na skargę w sprawie do sygn. III SA/Kr 194/13 zarzucili, że pismo SKO nie spełnia wymogów z art. 54 § 2 P.p.s.a., bowiem nie odniesiono się w nim do wszystkich zarzutów skarżących. Zdaniem skarżących SKO ograniczyło się do powtórzenia argumentacji z zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że sprawa zakończona nieprawomocnym wyrokiem III SA/Kr 380/12 dotyczyła wydatków w innej kwocie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. III SA/Kr 380/12 oddalił skargi Z. S., J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2012r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2011 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. w zw. z art. 14, art. 2, art. 3 art. 6 pkt 10, art. 8, art. 39, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 1 i 7 u.p.s., odmówił Z. i J. S. przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów aktu notarialnego.

W uzasadnieniu organ l instancji podał, że w dniu 2 grudnia 2011 r. Z. i J. S. złożyli wniosek o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego w kwocie 523 zł na pokrycie kosztów aktu notarialnego, w tym taksy notarialnej, opłaty sądowej, opłaty w starostwie oraz opłaty w Urzędzie Gminy w kwocie 17 zł. Wnioskodawcy wskazali, że koszty te przekraczają ich możliwości finansowe, a poniesione zostały na polecenie GOPS.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 2, art. 3, art. 8, art. 39 u.p.s., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Nie stanowi przedmiotu kontroli w niniejszym postępowaniu prawidłowość wezwania skarżących przez organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania zasiłku z art. 40 u.p.s., o przedstawienie umowy (aktu notarialnego), na mocy której skarżący zagwarantowane będą mieli dożywotnie prawo zamieszkania w mającym się wybudować przez nich budynku mieszkalnym na działce stanowiącej własność syna skarżących.

Argument zatem stanowiący zarzut skargi, iż skarżący byli zmuszeni przez organy do przedstawienia takiego dokumentu, oraz że zachodzi bezpośredni związek pomiędzy zdarzeniem losowym w postaci powodzi a skutkiem w postaci konieczności poniesienia kosztów sporządzenia aktu notarialnego, nie może wpłynąć na prawidłowość dokonanej przez organy oceny sprowadzającej się do uznania, że koszty sporządzenia aktu notarialnego, na mocy którego syn skarżących ustanowił na rzecz skarżących prawo użytkowania należącej do niego działki, nie stanowią kosztów niezbędnej potrzeby życiowej.

O ile bowiem pomoc finansowa przeznaczona na usunięcie szkód powstałych w miejscu zamieszkania (art. 40 u.p.s.) bezsprzecznie mieści się w celach pomocy społecznej oraz daje podstawę do przyznania zasiłku celowego, to koszty czynności prawnych dokonywanych nawet w celu umożliwienia wykorzystania środków pomocy przyznanych z powodu wydarzeń, o których mowa w art. 40 u.p.s. nie tylko nie są niezbędnymi potrzebami życiowymi w rozumieniu art. 3 i art. 39 u.p.s., na które może być przyznany zasiłek celowy, ale w ogóle nie mieszczą się w celach pomocy społecznej. To, w jaki sposób rodzina skarżących zarządza posiadanymi nieruchomościami, znajduje się poza zakresem działania organów pomocy społecznej, a koszty działań skarżących podejmowanych w tej dziedzinie nie mogą być finansowane ze środków pomocy społecznej.

Z tych względów zaskarżoną decyzję należało uznać za prawidłową, ponieważ przytoczone przepisy ustawy o pomocy społecznej nie dają podstawy do przyznania zasiłku celowego na cel wskazany we wniosku skarżących.

W trakcie rozprawy przed Sądem pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o oddalenie skarg oświadczając, że rozstrzygając sprawy organ I instancji miał "związane ręce", ponieważ Wojewoda stawiał jednoznaczne warunki wnioskodawcom i w razie podjęcia innych decyzji organ I instancji nie otrzymałby środków finansowych od Wojewody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 P.p.s.a., a więc m. in. z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 a P.p.s.a.), z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargi zasługiwały na uwzględnienie.

Zasiłek celowy z pomocy społecznej uregulowany w art. 40 ust. 2 u.p.s. zmierza do jak najszybszego zaspokojenia potrzeb życiowych osób i rodzin dotkniętych powodzią a nie do odwlekania ich w czasie - na co słusznie zwracały uwagę organy - której to zasady w sprawach poddanych kontroli Sądu nie przestrzegały. W sprawach tych szczególne znaczenie ma przestrzeganie przez organy pomoc społeczną świadczące fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego takich jak zasady szybkości i ograniczonego formalizmu (art. 12 K.p.a.), zasady załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 K.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli (art. 7 K.p.a.), zasady zaufania (art. 8 K.p.a.). W takich sprawach, zatem organy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli o którym mowa w art. 7 K.p.a. nie mogą dawać prymatu żadnemu z nich.

W sprawach postępowanie zainicjowanie wnioskiem złożonym w dniu 17.06.2010 r. trwało prawie 3 lata. Narusza to niewątpliwie rażąco powyżej wskazane zasady postępowania administracyjnego mając na uwadze to, że postępowanie dotyczy pomocy społecznej osobom dotkniętym powodzią w 2010 r. Jak już podniesiono, niewątpliwie przyznanie zasiłku celowego z art. 40 ust. 2 u.p.s. decyzją uznaniową ma z samej istoty sens jeżeli pomoc ta przyznawana jest w miarę możliwości szybko uwzględniając trudną sytuację życiową osób powodzią dotkniętych i bez nadmiernej formalności.

Skoro bezspornym jest, że skarżący zostali dotknięci powodzią w 2010 r., że na skutek powodzi został uszkodzony ich dom to trudno odmówić trafności argumentacji i irytacji skarżących, że mimo tak znacznego upływu czasu nie otrzymali pomocy jak inni mieszkańcy.

Należy jednoznacznie podkreślić, że treść art. 110 ust. 2 u.p.s. nie upoważnia wojewody do wkraczania, czy nawet wyłączania materii uregulowanej ustawowo. Powyższy przepis nie upoważnia wojewody do zastępowania jego ustaleniami (wskazówkami, wytycznymi, czy zaleceniami) badania przesłanek ustawowych przy przyznawaniu pomocy przez organ pomocy społecznej, ani też do rozstrzygania konkretnej sprawy zamiast organu właściwego. Organem wyższego stopnia w stosunku do wójta, jako organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 5 § 2 pkt 6 K.p.a.), niezależnie od tego, jakie wykonuje zadania, zgodnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Zdaniem Sądu, przywoływane przez organy wytyczne i zasady procedowania niewątpliwie pomocne w tego typu postępowaniach i ujednolicające postępowania w podobnych sytuacjach nie zwalniają organów pomoc świadczących od podejmowania rozstrzygnięcia w tych sprawach ani też nie przenoszą tego obowiązku i jednocześnie uprawnienia na Wojewodę czy pracowników urzędu wojewódzkiego.

Zatem wskazywana przez organy obszerna korespondencja z Urzędem Wojewódzkim w sprawie mogła mieć wyłącznie znaczenie "wewnętrzne"- dotyczące organu i UW natomiast nie mogła być w żadnej mierze przesądzająca w rozstrzygnięciu wniosku skarżących o przyznanie pomocy społecznej. Argumentacja zawarta w uzasadnieniach decyzji poddanych kontroli Sądu wskazuje jednakże, że organy traktowały stanowisko UW jako przesądzające o rozstrzygnięciu w przedmiocie wnioskowanego świadczenia. Potwierdza taką ocenę również stanowisko pełnomocnika SKO wyrażone w trakcie rozprawy, że rozstrzygając sprawy organ I instancji miał "związane ręce", ponieważ Wojewoda stawiał jednoznaczne warunki wnioskodawcom i w razie podjęcia innych decyzji organ I instancji nie otrzymałby środków finansowych od Wojewody.

Narusza to w tym znaczeniu również zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 K.p.a. Dlatego też zasadnie skarżący podnosili, że organ I instancji odmawiając zasiłku podejmował rozstrzygnięcia niesamodzielnie, co narusza art. 6 K.p.a.

1. Użycie w art. 138 § 2 K.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

2. Istota decyzji kasacyjnej polega na wyeliminowaniu decyzji pierwszoinstancyjnej w celu ponownego - tym razem prawidłowego - rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, stąd merytoryczne odniesienie się do materii sprawy nie może być traktowane jako mieszczące się w powinności wskazania, "jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".

3. Organ pierwszej instancji po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy samodzielnie dysponuje zakresem postępowania wyjaśniającego i nie jest w tym zakresie związany zaleceniami organu odwoławczego, a w związku z tym wskazania organu odwoławczego, o których mowa w art. 138 § 2, mogą mieć jedynie niewiążący prawnie charakter (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. II SA/Kr 1597/12, LEX nr 1277990).

W pełni podzielając to stanowisko, zdaniem Sądu w odniesieniu do sprawy należy stwierdzić, że zawarte w wydawanych decyzjach kasacyjnych stanowisko organu odwoławczego nie wiązało organu I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Jednakże narusza nie tylko zasadę ustalania właściwości rzeczowej organu (art. 20 K.p.a.), zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.) sytuacja w której organ I instancji ignoruje te wskazania, natomiast uznaje za wiążące wskazania innego organu a nie organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 1 K.p.a., a organ odwoławczy w kolejnych decyzjach stanowisko to akceptuje zmieniając swoje uprzednio wyrażone stanowisko. W sprawie przebieg postępowania, treść wydawanych decyzji jednoznacznie wskazuje, że taka sytuacja zaistniała.

Nie jest rolą Sądu zastępowanie organów w rozstrzyganiu sprawy decyzją uznaniową, jednakże nie sposób nie podnieść, że wszystkie wytyczne i zasady procedowania w tego typu sprawach dotyczących przyznawania zasiłku celowego z art. 40 ust. 2 u.p.s. na usuwanie skutków powodzi, przywoływane przez organy nie stoją na przeszkodzie a wręcz umożliwiają przyznanie skarżącym takiej pomocy. Możliwe jest, bowiem przyznanie takiej pomocy w ratach warunkując tym samym dokonywanie wypłaty kolejnych rat od rozliczenia kwot dotychczas wypłaconych przez udokumentowanie dokonanych wydatków z zastrzeżeniem wykorzystania przyznanej kwoty zasiłku zgodnie z przeznaczeniem, zobowiązania do przedłożenia faktur, rachunków lub innych dokumentów potwierdzających dokonanie wydatków na cel określony w decyzji, ustalenia ostatecznego termin rozliczenia przyznanego zasiłku. Możliwe jest także zobowiązanie do zwrotu przyznanej pomocy jeżeli przyznana pomoc nie będzie wykorzystana w całości, lub jeżeli przyznana pomoc będzie wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem wskazanym w decyzji oraz w przypadku nieprzedłożenia dokumentów z poniesionych wydatków zgodnie z art. 11 ust. 1 w zw. z art. 106 ust. 5, art. 40 ust. 3, art. 104 ust. 1 u.p.s.

Takie zresztą rozstrzygnięcie zawierała pierwsza wydana w sprawie decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 2010 r. nr [...] w której przyznał Z. i J. S. zasiłek celowy w kwocie 40 308 zł na remont budynku w Ł nr 19 w celu doprowadzenia go do stanu sprzed powodzi, z określeniem warunków i zobowiązań.

Poprawności takiego stanowiska nie zakwestionowało też Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które w decyzji z dnia [...] 2010r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję nakazując organowi I instancji przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe wskazując na sprostowanie przez rzeczoznawcę wyceny, że koszt robót remontowych faktycznie winien wynosić 52.392 zł. oraz, że wycena zawiera błędy rachunkowe powodujące zaniżenie kosztów robót.

Na dopuszczalność takiego rozstrzygnięcia zwracało Kolegium już w kolejnej decyzji kasacyjnej w sprawie wydanej po modyfikacji przez skarżących wniosku co do przeznaczenia zasiłku na budowę nowego domu, zawartej w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy P z dnia [...] 2010 r. nr [...], oraz w piśmie z dnia 5 kwietnia 2011 r. w którym zwrócili się z prośbą o zmianę przeznaczenia zasiłku celowego - nie na remont uszkodzonego budynku, a na budowę domu na działce nr [...] w Ł stanowiącej własności małoletniego syna – W. S.

Trafnie, bowiem realizując swoje uprawnienia wynikające z art. 138 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2012 r. sygn. akt: [...] uchyliło decyzję z dnia [...] 2012 r. nr [...] którą organ I instancji odmówił przyznania J. S. zasiłku celowego do 100 000 zł. z przeznaczeniem na budowę domu - przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji

W powyższej decyzji Kolegium wskazało, że "Zasady..." formułują sposób kontroli wykorzystania przyznanych środków wskazując, iż osoby uprawnione zobowiązane są do przedstawienia faktur i rachunków potwierdzających poniesienie wydatków dokonanych z kwoty przyznanego zasiłku. W przypadku jednak, gdy osoba uprawniona nie rozliczy poniesionych wydatków, albo przeznaczy pomoc na cel niezgodny z celem na jaki została ona udzielona, zwrot pomocy następuje na podstawie ustawy o pomocy społecznej.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji posiada zarówno instrumenty umożliwiające przyznanie wnioskowanego zasiłku, jak i te które gwarantują ewentualny zwrot niewykorzystanych bądź wykorzystanych niezgodnie z celem środków.

Podkreślił, że wnioskodawcy w piśmie z dnia 16 marca 2012r. podali, iż inwestycję budowy budynku mieszkalnego planują przeprowadzić w latach 2014 - 2018. Nadto wskazali, że wydatki z przyznanego zasiłku szacunkowo rozliczą np. w 6 miesięcy po przyznaniu zasiłku. Jak z powyższego wynika wnioskodawcy określili czasokres w jakim budynek mieszkalny zostanie zrealizowany, jak również wskazali potencjalny termin rozliczenia poniesionych wydatków.

W tym stanie rzeczy organ l instancji korzystając z zaleceń wynikających z omówionych wyżej zasad może przyznać wnioskowaną pomoc na podstawie jednej bądź kilku decyzji w ratach, z których pierwsza wyniosłaby do 30% kosztów budowy obiektu. Celem rozliczenia udzielonej pomocy organ l instancji winien zobowiązać wnioskodawców do przedłożenia w ustalonym terminie stosownych faktur i rachunków potwierdzających poniesione na realizację inwestycji wydatki.

Opisany stan faktyczny i prawny sprawy wbrew negatywnemu stanowisku organu l instancji daje możliwość udzielenia wnioskowanej pomocy.

Z. i J. S. przekwalifikowując wniosek wystąpili do organu l instancji o przyznanie zasiłku celowego na budowę budynku mieszkalnego na działce małoletniego syna W. S., wskazując nowy cel - decyzja winna być wydana na J. i Z. S.

Nie przesądzając podjętego przez organ l instancji rozstrzygnięcia Kolegium uznało, że zachodzi konieczność powtórnego rozważenia przez organ I instancji w oparciu o poczynione wyżej ustalenia, możliwości przyznania Wnioskodawcom zasiłku celowego z przeznaczeniem na budowę domu.

Zatem wskazania te nie wiązały organu I instancji ale niewątpliwie winny być rozważone przez organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy samodzielnie.

Tak się jednak nie stało. Wprawdzie jak wynika z treści uzasadnienia wydanej w sprawie kolejnej decyzji Wójta Gminy P z dnia [...] 2012 r. nr [...] w której odmówił przyznania zasiłku celowego J. S. z przeznaczeniem na budowę domu, organ powtarzając argumentację z poprzedniej decyzji z dnia z dnia [...] 2012 r. nr [...], wskazał ponadto, że powodem odmowy jest brak wskazania sposobu wykorzystania starego domu po wybudowaniu nowego, brak dostarczenia pozwolenia na budowę oraz przedwczesność zasiłku na chwilę obecną.

Organ rozważył sugestie organu II instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2012 r. sygn. akt: [...], jednakże wytyczne Urzędu Wojewódzkiego jednoznacznie stwierdzają, że decyzja przyznająca zasiłek celowy wnioskodawcom w aktualnym stanie faktycznym byłaby przedwczesna. Na tym etapie postępowania powstaje wątpliwość co do tego, jakie będzie faktyczne przeznaczenie zasiłku. Stąd zasadnym jest żądane od wnioskodawców pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym. Stanowiłoby to argument za uznaniem, że wnioskodawcy rzeczywiście zmierzają do wybudowania nowego budynku mieszkalnego i do zamieszkania w nim. Zasiłek celowy z pomocy społecznej zmierza, bowiem do jak najszybszego zaspokojenia potrzeb życiowych a nie do odwlekania ich czasie. Jak można wnioskować ze sposobu postępowania wnioskodawców część środków chcą przeznaczyć na remont domu a część na budowę nowego domu. Taka sytuacja jest niedopuszczalna z punktu widzenia pomocy społecznej. Skoro, bowiem wnioskodawcy mają zamiar przeprowadzić remont budynku w zakresie niezbędnym do zamieszkania w nim, to traci rację bytu zasiłek na budowę nowego domu.

W konsekwencji, wobec przekazanych przez Wojewodę wytycznych, interpretacji i zaleceń organ uznał, że wnioskodawcy odmawiając złożenia wskazanych oświadczeń, nie współdziałali w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Stąd też należało odmówić przyznania świadczenia w oparciu o treść art. 11 ust. 2 u.p.s.

Takie stanowisko zdaniem Sądu, potwierdza ocenę o naruszeniu zasady praworządności wynikającej z art. 6 K.p.a., ponieważ jak już wskazywano żaden przepis nie zmieniał właściwości organów pomocy społecznej przenosząc uprawnienie do rozstrzygania sprawy na Wojewodę.

Wadliwości tej nie zauważył organ odwoławczy, zmieniając ponadto swoje poprzednie stanowisko co do możliwości przyznania skarżącym wnioskowanego świadczenia, skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 października 2012 r. nr [...] - uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że organ l instancji przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe ustalając stanowisko w sprawie stwierdzając jedynie, że zaskarżona decyzja nie mogła się jednak ostać z uwagi na zastrzeżenia dotyczące pominięcia zarówno w uprzednio wydanej przez organ l instancji decyzji z dnia [...] 2012r. nr [...], jak i w zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2012r., Z. S.

Przywołany przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. nie upoważniał do wydania decyzji kasacyjnej, ponieważ decyzja kasacyjna mogła być wydana tylko w sytuacji gdy konieczny do wyjaśnienia zakres ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie sprawy. Przekazując sprawę organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Takich wskazań ani konieczności dodatkowego wyjaśnienia nie było i ich nie określono. Stwierdzenie jedynie naruszenie przepisów postępowania przez pominięcie jako adresata decyzji Z. S. było, więc niewystarczające do wydania decyzji kasacyjnej a obligowało organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Zatem powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania we wskazanym zakresie co miało wpływ na wynik postępowania i należało ją wyeliminować z obrotu prawnego. Z kolei poprzedzająca ją decyzja organu I instancji była wadliwa także dlatego, że pomijała jako adresata decyzji Z. S. i to naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 28 K.p.a. miało wpływ na wynik postępowania.

W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2012 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego J. S. z przeznaczeniem na budowę domu.

Ponadto Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego Z. i J. S. z przeznaczeniem na budowę domu, ponieważ decyzje te były następcze i zostały oparte na uchylonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2012 r. nr [...], oraz wydane zostały z analogicznymi jak powyżej wadliwościami postępowania dotyczącymi niesamodzielnego rozpoznania sprawy.

Pozostaje zatem w obrocie prawnym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2012 r. sygn. akt: [...] uchylająca decyzję z dnia [...] 2012 r. nr [...] którą organ I instancji odmówił przyznania J. S. zasiłku celowego do 100 000 zł. z przeznaczeniem na budowę domu - przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji.

Jak już wskazano powyżej trafnie w ocenie Sądu, Kolegium zaleciło uwzględnić możliwość przyznania zasiłku ratami oraz fakt, że organ l instancji posiada zarówno instrumenty umożliwiające przyznanie wnioskowanego zasiłku, oraz takie które gwarantują ewentualny zwrot niewykorzystanych bądź wykorzystanych niezgodnie z celem środków. Wskazało też, że Z. S. ma status strony postępowania.

Organ I instancji ma zatem rozpoznać sprawę z uwzględnieniem tego, że skarżący zwrócili się z prośbą o zmianę przeznaczenia zasiłku celowego - nie na remont uszkodzonego budynku, a na budowę domu na działce nr [...] w Ł, stanowiącej własności małoletniego syna – W. S.

Powracając do istoty sprawy dotyczącej wnioskowanego świadczenia w formie określonej w art. 40 ust. 2 u.p.s. Sąd respektując uprawnienia organu wynikające z zasad decyzji uznaniowej zauważa, że nadmiernym formalizmem jest domaganie się już na etapie rozstrzygania sprawy o przyznanie zasiłku powodziowego zezwolenia na budowę czy projektu budowlanego.

Ponadto zdaniem Sądu, w ramach zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi określonego w art. 40 ust. 2 u.p.s. dopuszczalne jest objęcie nim także wydatków poniesionych u notariusza oraz kosztów sprawy sądowej niezbędnej do prawnej możliwości zawarcia aktu notarialnego, które jak zasadnie argumentowali skarżący ponieśli na żądanie organu, w toku postępowania o przyznanie tego zasiłku na budowę domu uszkodzonego w trakcie powodzi.

Niewątpliwie trafnie skarżący podnieśli argumenty, że budowę tę przeprowadzić mogą skarżący jednak tylko na działce będącej własnością ich małoletniego syna W. Skoro zaś inwestycja prowadzona ma być w ten sposób, to GOPS (powołując się na wytyczne Urzędu Wojewódzkiego) zażądał od nich dostarczenia aktu notarialnego, w którym właściciel działki na której będzie wybudowany dom ze środków pochodzących z zasiłku, zobowiąże się do ustanowienia w przyszłości (tzn. już po wybudowaniu tegoż obiektu) służebności mieszkania na rzecz skarżących.

Aby móc sporządzić taki akt notarialny konieczne jednak stało się uzyskanie zgody Sądu opiekuńczego na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniego oraz wyznaczenie przez Sąd kuratora, który dokona tej czynności prawnej wobec skarżących imieniem małoletniego. Istnieje tu więc związek pomiędzy zdarzeniem losowym w postaci powodzi, a skutkiem w postaci konieczności poniesienia wszelkich kosztów na uzyskanie ww. aktu notarialnego. Istnieje też bezpośredni związek pomiędzy postępowaniem administracyjnym głównym (o przyznanie zasiłku celowego w kwocie do 100.000 zł na odbudowę domu po powodzi) a koniecznością poniesienia wszelkich kosztów na uzyskanie tego aktu notarialnego.

Rozstrzygając w tym przedmiocie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. utrzymało w mocy decyzję częściową Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. nr [...] którą umorzył postępowanie w sprawie przyznania Z. i J. S. zasiłku celowego w kwocie 581,45 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów sprawy sądowej i aktu notarialnego

Zdaniem Sądu, jak trafnie podnosili skarżący, wadliwie organy uznały, że zachodzi tożsamość spraw co do przedmiotu i podmiotu wyłączająca możliwość ponownego orzekania w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 2.12.2011 r. Organy błędnie stosując art. 105 § 1 K.p.a. uznały, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia 15.12.2011 r. znak [...] Wójta Gminy, w której odmówił przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów aktu notarialnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2012 r. sygn. akt [...], które uznało, że w tym wypadku zachodzi wynikający z treści art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. przypadek rei iudicatae (sprawy prawomocnie osądzonej), a organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją ostateczną.

Trafnie skarżący zarzucili, że decyzja wadliwie ocenia przedmiot wniosku. Nie jest on bowiem tożsamy z wnioskiem co do którego wydano ostateczną decyzję nr [...]. Tam, bowiem skarżący domagali się przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów aktu notarialnego. Teraz zaś chcieli, by wszystkie poniesione przez nich na żądanie GOPS wydatki objąć zasiłkiem powodziowym głównym. Poprzednia sprawa dotyczyła więc innego zasiłku oraz innego zakresu wydatków, obecna zaś - odrębnego zasiłku i większych wydatków (akt notarialny oraz postępowanie sądowe).

Sprawy nie pokrywają się zatem, a przedmiotem obu rozstrzygnięć nie jest ten sam zakres poniesionych kosztów. W postępowaniu z 2011 r. GOPS stwierdził, iż z uwagi na kryterium dochodowe nie przyzna zasiłku celowego na koszty aktu notarialnego, gdyż nie jest to niezbędna potrzeba bytowa - podstawą orzekania był wówczas art. 39 u.p.s. Obecny wniosek dotyczy zasiłku powodziowego z art. 40 u.p.s. i dotyczy wydatków poniesionych u notariusza oraz kosztów sprawy sądowej niezbędnej do prawnej możliwości zawarcia takiego aktu notarialnego.

Decyzja Wójta Gminy z [...] 2011 r., znak: [...] dotyczyła, zatem tylko zasiłku na pokrycie kosztów aktu notarialnego i została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2012 r., znak: [...]. To ostatnie orzeczenie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i sprawa została prawomocnie zakończona wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. III SA/Kr 380/12 oddalającym skargi Z. i J. S. na powyższą decyzję.

Analiza treści uzasadnienia wskazanego wyroku jednoznacznie potwierdza wadliwość uznania tożsamości przedmiotu żądania i podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji.

W dniu 3 sierpnia 2012 r. Z. i J. S. złożyli wniosek o "zwiększenie kwoty zasiłku na usuwanie skutków powodzi z 2010 r." Kwota zasiłku powinna zostać zwiększona o kwotę 581,45 zł stanowiącą poniesione przez wnioskodawców: koszty sprawy sądowej o ustanowienie kuratora dla małoletniego syna wnioskodawców – W. celem złożenia oświadczenia woli o zobowiązaniu się jako właściciela działki [...] - w kwocie 40 zł, oraz koszt aktu notarialnego ustanawiającego ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości - w kwocie 541,45 zł, łącznie 581,45 zł. Podstawą prawną był zatem art. 40 ust. 2 u.p.s. a wniosek dotyczył zasiłku powodziowego i wydatków poniesionych u notariusza oraz kosztów sprawy sądowej niezbędnej do prawnej możliwości zawarcia takiego aktu notarialnego.

Z kolei w uzasadnieniu wyroku 29 stycznia 2013 r. sygn. III SA/Kr 380/12 Sąd wskazał, że Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2011 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. w zw. z art. 14, art. 2, art. 3 art. 6 pkt 10, art. 8, art. 39, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 1 i 7 u.p.s., odmówił Z. S. i J. S. przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów aktu notarialnego.

W sprawie tej w dniu 2 grudnia 2011 r. Z. i J. S. złożyli wniosek o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego w kwocie 523 zł na pokrycie kosztów aktu notarialnego, w tym taksy notarialnej, opłaty sądowej, opłaty w starostwie oraz opłaty w Urzędzie Gminy w kwocie 17 zł. Wnioskodawcy wskazali, że koszty te przekraczają ich możliwości finansowe, a poniesione zostały na polecenie GOPS.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 2, art. 3, art. 8, art. 39 u.p.s., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zatem wnioski skarżących z dnia 3 sierpnia 2013 r., oraz z dnia 2 grudnia 2011 r. nie były tożsame zarówno co do przedmiotu w odniesieniu do zakresu wnioskowanej pomocy jak i podstawy prawnej. Odmienne stanowisko zajęte przez organy w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...], oraz w utrzymanej w mocy poprzedzającej ją decyzji częściowej Wójta Gminy P z dnia [...] 2012 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie przyznania Z. S. i J. S. zasiłku celowego w kwocie 581,45 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów sprawy sądowej i aktu notarialnego – było wadliwe. Decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie powyżej określonym, co mogło mieć i miało wpływ na wynik postępowania.

Z treści art. 135. P.p.s.a. wynika, że zakresem rozpoznania sądu objęte są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zostały wydane, jednak zawsze tylko w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę administracyjną.

Dlatego też Sąd uznał za wadliwe decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą decyzję częściową Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego w kwocie 581,45 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów sprawy sądowej i aktu notarialnego. Zdaniem Sądu, błędnie organy uznały, że zachodzi tożsamość spraw ze sprawą wszczętą wnioskiem z dnia 2 grudnia 2011 r. rozstrzygniętą pozostającą w obrocie prawnym ostateczną decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...]. Ponadto organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzje organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, skoro nie wymagało to wyjaśnienia przez organ I instancji sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zatem decyzje te jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie powyżej określonym, co mogło mieć i miało wpływ na wynik postępowania, należało uchylić.

Skarżący wnieśli o wymierzenie przez Sąd grzywny organowi administracji w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. kwestionując treści zawarte w odpowiedziach na skargi.

Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a.: skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Zgodnie z kolei z art. 55 § 1 P.p.s.a.: w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Przede wszystkim należy wskazać, że postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny wszczynane jest na wniosek skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08 (Lex 360881) uznał, że wspomniany wniosek jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 P.p.s.a. Na postanowienie o wymierzeniu grzywny wydane na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. przysługuje zażalenie (art. 173 in fine P.p.s.a. w związku z art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a.).

Ponadto wniosek taki może dotyczyć tylko sytuacji nieprzekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.

Wnioski skarżących o wymierzenie przez Sąd grzywny organowi administracji w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. odwołujące się do niewłaściwej zdaniem skarżących, treści odpowiedzi na skargi zawarte w pismach procesowych złożonych w sprawach w których skargi zostały przekazane sądowi, nie mogły zatem wywołać skutku procesowego, ponieważ nie zainicjowały odrębnych postępowań sądowych w których konieczne byłoby rozstrzygnięcie w przedmiocie tych wniosków.

Reasumując - uznając, że zaskarżone decyzje, poprzedzające ją rozstrzygnięcia organu I instancji oraz wskazane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.