Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2628/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 4, art. 40 ust. 2 pkt 4, art. 40d
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: par. 1 pkt 4, par. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1608
law: Rozporzadzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których  zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. S. i J.S. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (zwany dalej organem/Generalnym Dyrektorem) decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B. S. i J. S. (zwanych dalej skarżącymi) od decyzji Kierownika Rejonu w K. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (zwanego dalej organem I instancji) z [...] maja 2016 r. nr [...] wymierzającej skarżącym karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W dniu [...] marca 2016 r. w trakcie objazdu przedmiotowego odcinka drogi służby drogowe stwierdziły pozostawienie w pasie drogowym urządzeń nie związanych z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego tj. elementów betonowych (krawężniki, płyty betonowe) po demontażu reklamy "[...]", bez zezwolenia zarządcy drogi. Reklama zlokalizowana była w całości w pasie drogowym drogi krajowej Nr [...] odcinek [...] - [...], w miejscowości K., w km 355+540, strona lewa, obszarze zabudowanym, bez zezwolenia zarządcy drogi (w związku z umieszczeniem reklamy organ prowadził odrębne postępowanie administracyjne).

W dniu [...] marca 2016 r. służby drogowe dokonały obmiaru powierzchni zajęcia pasa drogowego przez pozostawione elementy betonowe. Zgodnie z obmiarem przeprowadzonym w dniu oględzin, ustalono zajęcie pasa drogowego - powierzchnia pasa drogowego zajęta na prawach wyłączności przez elementy betonowe pozostawione na gruncie o wymiarach 5,40 m x 3,60 m = 19,44 m2.

Na podstawie posiadanych dokumentów przez organ, tj. mapy sytuacyjno - wysokościowej, wskazań przez biegłego sądowego geodetę przebiegu granicy podczas wznowienia granicy w 2010 r. pomiędzy działkami nr [...] a działką nr [...], której Skarb Państwa jest zarządcą oraz przeprowadzonych pomiarów w terenie pasa drogowego i obmiaru zajętej powierzchni przez elementy betonowe, wykonanej z miejsca zajęcia dokumentacji fotograficznej oraz szkicu technicznego organ ustalił, co następuje:

granica pasa drogowego drogi krajowej nr [...] usytuowana jest w odległości 19,46 m od osi jezdni drogi, czyli 15,10 m od zewnętrznej krawędzi nawierzchni jezdni wyznaczonej krawężnikiem,

w km 355+540 po lewej stronie drogi krajowej Nr [...], w odległości 8,00 m od krawędzi jezdni (wyznaczonej krawężnikiem), w miejscu gdzie była ustawiona reklama, zalegają pozostawione po demontażu reklamy elementy betonowe. Zajęta powierzchnia pozostałych elementów pasa drogowego posiada wymiary: 5,40 m x 3,60 m. Zajęta powierzchnia pasa drogowego wynosi 19,44 m2. Reasumując, wewnętrzna krawędź zajętej powierzchni zlokalizowana jest w odległości 8,0 m od krawędzi jezdni (wyznaczonej krawężnikiem), natomiast jej zewnętrzna krawędź (maksymalnie wysunięty element w stosunku do jezdni) zlokalizowana jest w odległości 13,40 m od zewnętrznej krawędzi jezdni,

obmiary w terenie w świetle posiadanego dokumentu geodezyjnego (map sytuacyjno - wysokościowych) potwierdziły, że elementy betonowe w całości zlokalizowane są w pasie drogowym drogi krajowej.

Organ ustalił strony postępowania na etapie postępowania w sprawie umieszczenia w pasie drogowym reklamy, w oparciu o uzyskany ze Starostwa Powiatowego w K., Wydział Geodezji I Gospodarki Nieruchomościami wykaz podmiotów i działek dla działki nr [...]. Przedmiotowa działka zlokalizowana jest w miejscowości K. w obrębie ewidencyjnym K. Stacja Kolejowa, na której to działce w budynku pod szyldem "[...]" prowadzona jest działalność gospodarcza. Przedmiotowa reklama powiązana jest z działalnością gospodarczą prowadzoną na działce o nr ewid gruntu [...].

W wykazie podmiotów i działek dla działki nr [...] widnieje Gmina Miasto K. z siedzibą ul. L. [...], [...] [...] oraz Państwo S. J. W. i S. B. Z. zam. ul. [...] [...],[...] L. W wyniku ustalania strony postępowania Gmina Miasto K. poinformowała zarządcę drogi, że nie jest inwestorem ani współinwestorem przedmiotowej reklamy "[...]". Na podstawie wpisów dokonanych w Centralnej Ewidencji i informacji o działalności gospodarczej strona postępowania została określona jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą "[...]".

W związku z powyższym w stosunku do współwłaścicieli działki nr [...] (S. J. W. i S. B. Z. zam. ul. [...] [...],[...] L.) pismem z dnia [...] marca 2016 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego poprzez pozostawienie w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] odcinek. [...] - [...] w km 355+540, strona lewa, urządzeń nie związanych z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego tj. elementów betonowych (krawężniki, płyty betonowe) po demontażu reklamy "[...]", składowanych na powierzchni o wymiarach 5,40 m x 3,60 m, bez zezwolenia zarządcy drogi.

W związku z powyższym w stosunku do współwłaścicieli działki nr [...] zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego poprzez umieszczenie w pasie drogowym drogi krajowej reklamy jednostronnej, w wyniku którego wymierzono skarżącym karę pieniężną w opisanej w decyzji wysokości.

Odwołanie od ww. decyzji złożyli skarżący wskazując, że nie ponoszą odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego. Wskazali, że nie są stronami postępowania a pozostałości po reklamie powinny być usunięte przez podmiot ją nabywający.

Organ uznał, że zarzuty skarżących są niezasadne a decyzja jest prawidłowa. Wskazał, że zgodnie z art. 40 udp prawidłowo nałożono na skarżących jako inwestora opłaty za umieszczenie w pasie drogowym reklamy.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa,

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w całości stanu faktycznego leżącego u podstaw wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejsze sprawie, co w konsekwencji powodowało niewłaściwe ustalenie stron przedmiotowego postępowania administracyjnego,

Zauważyli, iż w sprawie mamy do czynienia z dwoma decyzjami organu I instancji dotyczącymi nałożenia na skarżących kary pieniężnej w kwocie [...] zł. Jedna decyzja z dnia [...] maja 2016 r. skierowana do J. S., druga decyzja z dnia [...] lipca 2016 r. skierowana do B. S. Ich zdaniem w obrocie prawnym pozostają dwie decyzje, z różnych dat, mocą których na Państwo J. i B. małżonków S., nałożono karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego drogi, bez zezwolenia zarządcy drogi.

Wskazali na nietrafne rozważania organów administracji w zakresie adresów doręczania pism i decyzji, ustalonym przez te organy stronom postępowania.

Ich zdaniem, skoro przedmiotowa reklama, w dniu [...] lutego 2016 r., została zbyta, to skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, za okres poczynając od powyższej daty, gdyż przestała być właścicielem tejże reklamy, przestała też faktycznie zajmować pas drogowy bez zezwolenia.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] września 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2016 r. wymierzającą skarżącym karę pieniężną

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

W ocenie sądu chybiony jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kpa, polegający na wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Organ prawidłowo wywiódł, że niezasadne są wywody skarżących, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje administracyjne organu pierwszej instancji dotyczące nałożenia na skarżących kary pieniężnej w kwocie [...] zł, jedna decyzja z dnia [...] maja 2016 r. skierowana do Pana J. S., druga z dnia [...] lipca 2016 r. skierowana do Pani B. S. Strona otrzymała jedynie projekt decyzji, bowiem decyzja ta była wysłana stronie bez podpisu osoby upoważnionej do jej wydania.

Sąd stwierdza, że organ w toku prowadzonego postępowania prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy opisany niżej.

W pasie drogowym drogi krajowej nr [...], została zlokalizowana reklama o treści "[...]", bez zezwolenia zarządcy drogi. Dnia [...] marca 2016 r. reklama została rozebrana przez strony, co wyjaśnia Pani B. S. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r.a organ tę okoliczność potwierdził w trakcie wykonywania codziennych objazdów drogi krajowej nr [...], Jednakże w miejscu gdzie była zlokalizowana reklama pozostawiono elementy betonowe, stanowiące jej fundament, tzw. "posadowienie" reklamy.

W przedmiotowej sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego, bez zezwolenia zarządcy drogi, poprzez pozostawienie w nim ww. elementów betonowych, uprzednio usuniętej reklamie. Pozostałości po reklamie nie stanowią obiektów, urządzeń przedmiotów i materiałów związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego i nie zostały one pozostawione w tym pasie przez zarządcę drogi lub przez podmiot działający na jego zlecenie np. realizujący utrzymanie, remont, przebudowę drogi.

Organ słusznie wskazał, że opisany i ustalony w toku postępowania stan faktyczny, wyczerpuje dyspozycje art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Zgodnie z art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt. 3 i 4 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy między innymi:

umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam,

zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt. 1-3 art. 40 ust. 2.

Natomiast w myśl art. 40 ust. 12 pkt. 1 w/w ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza karę w wysokości 10-krotnej opłaty ustalonej zgodnie z art. 40.ust. 4 i 6.

W niniejszej sprawie pozostawienie elementów betonowych nastąpiło bez zezwolenia zarządcy drogi, a czynności strony wypełniają dyspozycję art. 40 ust. 1 i 2 pkt. 4 ustawy o drogach publicznych. Konsekwencją powyższego jest naliczenie na podmiot który dokonał takiego zajęcia, opłat w wysokości 10 - krotności opłaty pobieranej przez zarządcę drogi zgodnie z art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych.

Na podstawie art. 40 ust. 4 w związku z ust. 2 pkt. 4, opłata ta stanowi iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie lm2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowany jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.

Z wyjaśnień skarżących wynika, iż to strony dokonały rozbiórki reklamy i pozostawiły w pasie drogowym elementy prefabrykowane, bez zezwolenia zarządcy drogi. Niemniej jednak przez wskazany organ czas pozostałości po reklamie pozostawały w pasie drogowym.

Należy zauważyć, że strony postępowania ustalono w toku postępowania poprzedzającego niniejsze postępowanie tj. w toku postępowania o zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie w nim reklamy, które jest przedmiotem odrębnej skargi do WSA.

Organ prawidłowo ustalił, że jedna ze strony postępowania.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ppsa orzekł jak w sentencji.