Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 542/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77  § 13, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15
journal: Dz.U. 2010 nr 112 poz 744
law: Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej - tekst jednolity
article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 17 poz 127
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 54
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 273 poz 1 art. 6
law: Rozporządzenie (WE) NR 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiające przepisy sanitarne dotyczące   produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego i zwierząt oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii zakazał D.B., prowadzącemu gospodarstwo [...] D.B. wprowadzania do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym jaj pozyskanych z tego gospodarstwa drobiarskiego w okresie od [...] kwietnia 2012 r. oraz zwierząt (kur niosek) znajdujących się w tym gospodarstwie w okresie od [...] kwietnia 2012 r. Na podstawie art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego powyższym zakazom został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Zakazy te miały obowiązywać do czasu ich wycofania. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. w ramach monitoringu inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii dokonali pobrania prób pasz znajdujących się w Gospodarstwie D.B. - karmidła w kurniku nr 1. W dniu [...] kwietnia 2012 r. otrzymano, wynik dodatni stwierdzający, iż w pobranej paszy znajduje się substancja niedozwolona, tj. elementy charakterystyczne dla zwierząt lądowych (kości). W dniu [...] kwietnia 2012 r. przeprowadzono kontrolę magazynu paszowego przy wytwórni pasz własnych na terenie gospodarstwa, w toku której stwierdzono 35 big-bagów i 116 worków (ok. 25 ton) zawierających mączkę mięsno-kostną (ustalenia organoleptyczne). Produkt ten znajdował się w nieoznakowanych opakowaniach, nie posiadał dokumentów handlowych i atestów. Kontrole przeprowadzono przy udziale Policji. Pobrano również do badań mieszankę paszową pełnoporcjową z karmideł w kurnikach 1, 2 i 3 oraz 38 prób mączki mięsno-kostnej celem potwierdzenia ustaleń organoleptycznych. Nadto zabezpieczono i zaplombowano magazyn, w którym znajdowała się mączka. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wydano nakaz oczyszczenia linii paszowej, zabezpieczenia mieszanki paszowej oraz wydano zakaz produkcji pasz w wytwórni własnej. Wyniki badań wykazały obecność elementów charakterystycznych dla zwierząt lądowych (kości) w kurnikach nr 1, 2 i 3. Dnia [...] kwietnia 2012 r. w gospodarstwie przeprowadzono kontrolę, podczas której stwierdzono 1.009.451 sztuk jaj oraz 182.100 sztuk kur niosek.

W uzasadnieniu prawnym decyzji Powiatowy Lekarz Weterynarii powołał się na treść art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, art. 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii oraz art. 54 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. W ocenie organu pierwszej instancji produkty te stwarzają potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego bowiem kury nioski, z których uzyskano produkty, były karmione paszą zawierającą substancje niedozwolone. Ze względu na to właśnie zagrożenie decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a.

Od powyższej decyzji D.B. wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając: wydanie zakazów określonych decyzją w sposób bezterminowy, bez jakiegokolwiek określenia przesłanek do ich cofnięcia, a tym samym zupełną dowolność w ocenie podjęcia decyzji co do cofnięcia nałożonych zakazów; art. 10 § 2 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, w sytuacji gdy obowiązek taki został bezwzględnie nałożony na organ prowadzący postępowanie w trybie administracyjnym; art. 8 k.p.a. poprzez podejmowanie decyzji w oparciu o przypuszczalne zagrożenie, bez ustalenia jego realności w toku postępowania dowodowego w sytuacji, gdy zakaz wprowadzenia do obrotu zatrzymanych produktów, o krótkim terminie przydatności do spożycia , może narazić wnioskodawcę na wielomilionowe, nieuzasadnione straty, wynikające z nieuzasadnionego zakazu wprowadzenia do obrotu produktów; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż zatrzymane i zabezpieczone u wnioskodawcy produkty od dnia [...] kwietnia 2012 roku stwarzają potencjalne zagrożenie dia zdrowia i życia ludzkiego, albowiem kury nioski, z których uzyskano produkty były karmione paszą zawierającą substancje niedozwolone, w sytuacji gdy organ prowadzący postępowanie nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia wyżej wymienionego zagrożenia, w szczególności nie przeprowadził badań zatrzymanych produktów w celu ustalenia, czy ich wprowadzenie do obrotu stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż analiza art. 9 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego prowadzi do wniosku, że skoro dopuszczalne jest wprowadzanie do obrotu jedynie produktów pochodzących od zwierząt karmionych paszami spełniającymi wymagania, niedopuszczalne jest wprowadzanie do obrotu produktów pozyskanych ze zwierząt lub od zwierząt, które karmione były paszą nie spełniającą wymogów. Ustawodawca wprowadzając tę zasadę nie uzależnia jej funkcjonowania od potrzeby wykazania, iż produkty uzyskane od zwierząt karmionych paszami niespełniającymi wymogów, są faktycznie zanieczyszczone czy też nie, a zatem czy zawierają substancje niedozwolone czy też nie. Racjonalnie działający ustawodawca w przypadku gdyby miał zamiar uzależnić obowiązujący zakaz od spełnianie dodatkowych przesłanek (potwierdzenia co do zawartości substancji niedozwolonych) uczyniłby to przedmiotem regulacji ustawowej bądź też przedmiotem regulacji rozporządzenia wykonawczego do ustawy.

W analizowanym przypadku nie ma to miejsca i co za tym idzie, sam fakt stwierdzenia karmienia zwierząt paszami niespełniającymi wymogów dyskwalifikuje produkty z nich lub od nich pozyskiwane jako możliwe do wprowadzania do obrotu. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest okoliczność, iż nie istnieją żadne przepisy powszechnie obowiązującego prawa, które zawierają normy ilościowe czy też jakościowe którymi mógłby się kierować organ przy ustaleniu, iż dany produkt jest zanieczyszczony czy też nie. A zatem organ nie ma w tym momencie kompetencji, a nawet możliwości wchodzenia w kwestie oceny czy produkt jest zanieczyszczony czy też nie postępowanie w sprawie bowiem ogranicza się zgodnie z wolą ustawodawcy do stwierdzenia czy pasza, którą karmione było zwierzę, spełnia wymogi określone dla pasz czy też nie. W przypadku uzyskania odpowiedzi negatywnej (wynik dodatni stwierdzający obecność substancji niedozwolonych) organ zobowiązany jest do niezwłocznego podjęcia stosownych kroków mających na celu zablokowanie możliwości wprowadzania produktów pochodzących ze zwierząt karmionych niedozwoloną paszą, jak i samych zwierząt, zgodnie z zasadą, że za zwierzęciem idzie produkt, który może ono dać. W tym stanie rzeczy trudno było uznać za uzasadnione zarzuty, iż organ nie przeprowadził postępowania mającego na celu ustalenia czy produkty zawierają substancje niedozwolone czy też nie.

Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o przypuszczalne zagrożenie stanowi wyraz błędnej interpretacji czy też braku interpretacji art. 9 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Zakazując wprowadzania do obrotu zwierząt czy też produktów nie bada się bowiem nic ponad to, czy zwierzę było karmione paszą spełniającą wymogi czy też nie. Przeprowadzenie postępowania w opisanym wyżej zakresie wystarcza do wydania decyzji.

Już w uzasadnieniu rozporządzenia Komisji (WE) 1292/2005 (pkt 2 preambuły) zmieniającego załącznik IV rozporządzenia (WE) 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady wskazano na potencjalność zagrożenia spowodowaną spożyciem przez zwierzęta hodowlane paszy zawierającej białka pochodzenia zwierzęcego, co jednoznacznie wskazuje na niepomierzalność substancji niedozwolonych, a zatem brak jest kompetencji organu do zbadania czy produkty łub zwierzęta zawierają zabronione substancje.

W zakresie dowolności w ocenie podjęcia decyzji co do cofnięcia nakazów organ odwoławczy stwierdził, iż decyzję tę podejmuje się na podstawie zebranych wtoku sprawy dowodów, a nie w sposób dowolny. Decyzja w sprawie nałożenia zakazów wydana została po przeprowadzeniu postępowania dowodowego dającego wystarczającą podstawę do jej wydania.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 10 § 2 k.p.a. organ nie dopatrzył się naruszenia treści tego przepisu. Jest to bowiem wyjątek od zasady wysłuchania stron. Uczestnik w dniu [...] kwietnia 2012 r. zapoznał się z aktami sprawy, czego dowodem jest złożony przez niego podpis pod informacją o zakończeniu postępowania w sprawie oznaczony datą [...] kwietnia 2012 r. wraz z dopiskiem "zapoznałem się i nie wnoszę uwag". Po zapoznaniu się z aktami sprawy uczestnik odebrał decyzję, zatem nie można twierdzić, iż nie miał możliwości obrony swoich praw. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy organ miał uprawnienie do zastosowania się do wyjątku od zasady wynikającego z treści art. 10 § 1 k.p.a.

Bezpodstawne okazały się twierdzenia uczestnika, iż nie wiedział on, że nabywa niedozwoloną mieszankę. Dla sprawy bowiem nie ma znaczenia czy substancja niedozwolona została wprowadzona do paszy celowo czy też przez przypadek (organ nie bada tutaj kwestii winy co pozostaje w zakresie kompetencji organów ścigania). Znaczenie ma jedynie fakt, iż substancja ta stała się składową paszy co potwierdzają przeprowadzone badania i że została podana zwierzętom (kury nioski). Już ta okoliczność stanowi wystarczającą podstawę dla wydania decyzji o treści jak decyzja zaskarżona.

Znaczenia dla sprawy nie mają próby na czystość pobrane po dacie wydania decyzji - próby z dnia [...] kwietnia 2012 r., ponieważ zostały one przeprowadzone na wyraźną prośbę uczestnika i miały one na celu potwierdzenie czy linia została oczyszczona, czy też nie, co nie zmienia faktu, iż do daty oczyszczenia linii, kury były karmione paszą niespełniającą wymogów. Fakt ten skutkuje bezwzględnym zakazem wprowadzania do obrotu produktów pozyskanych od tych zwierząt,

Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii D.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc ojej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez pochopne przyjęcie, że zabezpieczone produkty należące do D.B. stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, bowiem kury nioski, z których uzyskano produkty miały być rzekomo karmione paszą zawierającą niedozwolone substancje, a następnie wprowadzane do obrotu; naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez dowolne podejmowanie decyzji w oparciu o przypuszczalne zagrożenie, bez ustalenia jego realności i poprzez narażenie skarżącego na wielomilionowe straty, które będą konsekwencją zastosowania nieuzasadnionego zakazu wprowadzania produktów D.B. do obrotu; naruszenie art. 7, 10 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe pobranie próbek środków żywienia zwierząt; wydanie zakazów określonych decyzją w sposób bezterminowy i nieadekwatny do zarzucanych skarżącemu czynów, bez jakiegokolwiek określenia przesłanek do ich cofnięcia.

W obszernym uzasadnieniu zarzutów skarżący m.in. zakwestionował fakt, iż karmienie zwierząt paszą pochodzenia zwierzęcego niesie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, zarzucił że organy nie wykazały istnienia takiego ryzyka, zakwestionował również fakt, iż mączka mięsno-kostna była w jego gospodarstwie podawana zwierzętom jako pasza, wyraził wątpliwość odnośnie prawidłowości pobrania próbek z karmideł oraz czy stwierdzona w nich substancja mieści się w definicji "przetworzonego białka zwierzęcego", a także zarzucił niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Nadto decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii cofnął zakazy nałożone własną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. Z treści uzasadnienia tej decyzji wynika, iż w dniu [...] maja 2012 r. organ ten nakazał ubój zwierząt oraz utylizację jaj, których dotyczyła decyzja z [...] kwietnia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, że została wydana z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą ostateczną decyzją organu administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do zbadania czy Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie naruszył obowiązujących przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, utrzymując w mocy w ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy orzeczony przez Powiatowego Lekarza Weterynarii wobec D.B. zakaz wprowadzania do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym jaj oraz zwierząt (kur niosek) znajdujących się w gospodarstwie skarżącego w okresie od [...] kwietnia 2012 r.

Podstawę kompetencyjną dla powiatowego lekarza weterynarii stanowi art. 15 ustawy z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. 2010, Nr 112, poz.744) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii, w myśl którego powiatowy lekarz weterynarii w celu realizacji zadań wynikających z przepisów rozporządzenia WE nr 882/2004 wydaje decyzje administracyjne dotyczące zastosowania środków, o których mowa w art. 54 ust. 2 lit. a-d oraz f i g, rozporządzenia WE nr 882/2004, przy czym w myśl § 4 rozporządzenia z 18 grudnia 2006r. decyzje w tym zakresie wydaje się z urzędu. Z kolei w myśl art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia, w stosunku do powiatowego lekarza weterynarii - jest wojewódzki lekarz weterynarii.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił natomiast art. 54 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE L. z 2004 r. Nr 165, str. 1), w myśl którego w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności. Wśród środków zaradczych jakie podejmuje właściwy organ w przypadku wykrycia niezgodności przewiduje się m.in. ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt (art. 54 ust. 2b rozporządzenia)

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127 ze zm.) produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które:

1) spełniają wymagania weterynaryjne określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt;

2) były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach.

Zastosowanie w sprawie znajdują również przepis art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (Dz. U.UE L z 2001 r. Nr 147, str. 1), w myśl których zabrania się karmienia przeżuwaczy białkami pochodzenia zwierzęcego (art. 7 ust. 1), przy czym zakaz ten rozszerza się na zwierzęta inne niż przeżuwacze oraz ogranicza się, w zakresie karmienia tych zwierząt produktami pochodzenia zwierzęcego, zgodnie z załącznikiem IV pkt I a) rozporządzenia (art. 7 ust. 2), tj. na zwierzęta hodowlane, z wyjątkiem karmienia mięsożernych zwierząt futerkowych wymienionymi tam składnikami.

Z koiei stosownie do treści załącznika I pkt 1a) iii) do niniejszego rozporządzenia w związku z pkt 42 załącznika I do rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r, ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi "przetworzone białko zwierzęce" oznacza białko zwierzęce otrzymane całkowicie z surowca kategorii 3, poddane obróbce zgodnie z rozdziałem II załącznika VII w celu uczynienia go zdatnym do bezpośredniego użycia jako surowiec paszowy lub jakiegokolwiek innego wykorzystania w pokarmach zwierzęcych, włączając karmę dla zwierząt domowych, bądź do wykorzystania w nawozach organicznych lub dodatkach do wzbogacania gleb; jednakże nie obejmuje ono produktów z krwi, mleka, przetworów mlecznych, siary, żelatyny, hydrolizatów białkowych ani fosforanu dwuwapniowego, jaj i produktów z jaj, fosforanu trójwapniowego i kolagenu.

Pojęcie surowca kategorii 3, o którym mowa powyżej, zostało zdefiniowane w art. 6 rozporządzenia Nr 1774/2002 z dnia 3 października 2002 r., surowiec ten obejmuje m.in. produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego odpowiadające opisowi zawartemu w tym artykule lub dowolny surowiec zawierający wymienione tam produkty, m.in. części zwierząt po uboju, nadające się do spożycia przez ludzi zgodnie z ustawodawstwem wspólnotowym, ale nie przeznaczone do spożycia przez ludzi ze względów handlowych, części zwierząt po uboju, odrzucone jako nie nadające się do spożycia przez ludzi, produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego otrzymane podczas wytwarzania produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi, obejmujące odtłuszczone kości i skwarki itp.

Z przytoczonych przepisów prawa unijnego wynika zatem wprost zakaz karmienia zwierząt hodowlanych niebędących mięsożernymi zwierzętami futerkowymi (w tym przypadku kur) białkami pochodzenia zwierzęcego, w tym mączką mięsno-kostną. Obecność tego rodzaju składników w paszy podawanej zwierzętom hodowlanym oznacza, że pasza ta nie odpowiada wymaganiom określonym we wskazanych wyżej przepisach. W konsekwencji zwierzęta nią karmione nie spełniają wymogu z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego i w myśl tego przepisu nie mogą być wprowadzane na rynek.

Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy stwierdzając, że kury w gospodarstwie skarżącego karmione były paszą z zawartością niedozwolonego białka zwierzęcego. Ustaleń tych dokonano w oparciu o protokoły kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego w miesiącu kwietniu 2012 r. oraz wyniki badań laboratoryjnych pobranych próbek pasz. Wbrew twierdzeniom skarżącego brak było podstaw do uznania wyników tych badań za niewiarygodne i niemiarodajne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, aby organy orzekające w sprawie naruszyły zasady postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym wynikające z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w tym zasadę swobodnej oceny dowodów. W szczególności skarżący nie może czynić organowi zarzutu, iż w trakcie jednej z kontroli w dniu [...] kwietnia 2012 r. w gospodarstwie nie było osoby upoważnionej do występowania w imieniu strony, lecz siostra skarżącego, która nie posiadała takiego upoważnienia.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje przy tym, czy obecność niedozwolonego białka w paszy miała charakter ciągły czy incydentalny, albowiem w myś! przywołanych wyżej przepisów zakazane jest stosowanie nawet najmniejszych ilości mączek mięsno-kostnych w paszach. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje również okoliczność dotycząca pochodzenia białka znalezionego w paszy, istotne jest tylko to czy paszami skażonymi niedozwolonymi składnikami były karmione zwierzęta hodowlane. Odpowiedzialność skarżącego w zakresie stosowania pasz wolnych od białka pochodzenia zwierzęcego ma charakter obiektywny i niezależny od winy. Organ nie jest obowiązany do ustalenia za pomocą badań weterynaryjnych jaki wpływ miało spożycie paszy skażonej na stan zdrowia zwierząt. Ustawodawca nie uzależnił przy tym orzeczonego w niniejszej sprawie zakazu od oceny stanu zdrowia zwierząt. Organy nie muszą wykazywać związku pomiędzy potencjalnym zagrożeniem zdrowia i życia ludzkiego a obecnością w karmie zwierząt hodowlanych niedozwolonych składników, gdyż środki prawne przysługujące organom, przewidziane w rozporządzeniach unijnych i ustawie o produktach pochodzenia zwierzęcego znajdują odzwierciedlenie w aktualnej wiedzy naukowej, co zostało wyraźnie podkreślone w preambułach rozporządzeń unijnych znajdujących zastosowanie w sprawie.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zawarty w skardze argument, iż badania kału zwierząt oraz jajek na obecność i identyfikację pałeczek Salmonelli oraz pod kątem bakteriologicznym i mykologicznym (tj. na obecność grzybów) dały wynik negatywny co oznacza, że zwierzęta i jaja są całkowicie zdrowe oraz że były karmione dozwolonymi paszami. Wskazane wyżej akty prawa europejskiego mają na celu eliminację zagrożenia zupełnie innego rodzaju - pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (TSE), w tym gąbczastej encefalopatii bydła (BSE), które są schorzeniami układu nerwowego zwierząt, w pewnych okolicznościach mogą przenosić się z jednego gatunku zwierząt hodowlanych na inny gatunek, jeżeli zwierzęta są karmione paszami pochodzenia zwierzęcego, zaś u ludzi mogą wywoływać chorobę Creutzfelda-Jakoba (por. preambuła rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 999/2001).

Podobnie na uwzględnienie nie zasługują twierdzenia, że mączka znajdująca się w gospodarstwie skarżącego mogła zostać przeznaczona na nawóz w uprawie roślin, albo też że skarżący dopiero po zakupie mączki mięsno-kostnej miał zamiar zbadać, czy jest to substancja dozwolona przy karmieniu zwierząt, skoro obecność tej mączki została stwierdzona w karmidłach znajdujących się w kurnikach.

Podnoszone przez skarżącego w toku postępowania twierdzenia, że śladowe ilości mączki mięsno-kostnej inspektorzy dokonujący kontroli mogli przenieść do kurników sami na swoich ubraniach i rękawiczkach, stanowią niczym nie potwierdzone spekulacje, które stoją w rażącej sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy w sytuacji, gdy w magazynie paszowym na fermie skarżącego w dniu [...] kwietnia 2012 r. inspektorzy przeprowadzający kontrolę znaleźli sto kilkadziesiąt worków zawierających mączkę mięsno-kostną niewiadomego pochodzenia, łącznie 25 ton. W konsekwencji argument ten należy uznać za oczywiście bezzasadny.

Brak jest też podstaw do uwzględnienia zarzutu nieokreślenia przez organy orzekające w sprawie ilości znalezionego białka zwierzęcego, typu zwierzęcia, od którego ono pochodzi oraz określenia, czy było to białko przetworzone czy też nie. Z przytoczonych wyżej przepisów prawa europejskiego wynika bowiem wyraźnie, iż za przetworzone białko zwierzęce uznaje się białko zwierzęce otrzymane całkowicie z surowca kategorii 3 opisanej w art. 6 rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1774/2002 z dnia 3 października 2002 r., poddane obróbce zgodnie z rozdziałem II załącznika VII w celu uczynienia go zdatnym do bezpośredniego użycia jako surowiec paszowy lub jakiegokolwiek innego wykorzystania w pokarmach zwierzęcych, w tym m.in, części zwierząt po uboju, odtłuszczone kości zwierząt i skwarki itp. Stwierdzone w toku kontroli w karmidłach rozdrobnione kości zwierząt lądowych mieściły się zatem w przytoczonej wyżej definicji "przetworzonego białka zwierzęcego".

Z uwagi na opisane wyżej, podkreślane w aktach prawa europejskiego zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego, organy orzekające w sprawie miały również podstawę do zastosowania w sprawie art. 10 § 2 k.p.a. (odstąpienie od umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do całości materiału dowodowego przed wydaniem decyzji). Natomiast w toku postępowania skarżący miał możliwość przedstawiania swojego stanowiska w sprawie np. zgłaszając je do protokołów przeprowadzanych kontroli. Nadto na informacji organu o zakończeniu postępowania w sprawie złożył oznaczone datą [...] kwietnia 2012 r. pisemne oświadczenie, iż zapoznał się z aktami sprawy i nie wnosi uwag. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia podnoszonych przez skarżącego zarzutów pozbawienia go możliwości brania udziału w sprawie.

Z kolei zarzut wydania zakazów określonych zaskarżoną decyzją w sposób bezterminowy i nieadekwatny do zarzucanych skarżącemu czynów, bez jakiegokolwiek określenia przesłanek do ich cofnięcia okazał się bezprzedmiotowy w sytuacji cofnięcia ich późniejszą decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] iipca 2012 r. nr [...].

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.