Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1436/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
article: art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
article: par. 4 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.
article: art. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1982 nr 40 poz 268
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, WSA Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. K. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. ustalający policjantowi na dzień ponownego przyjęcia do służby, tj. 16 sierpnia 1994 r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 2%.

W uzasadnieniu podał, że we wniosku z dnia 16 marca 2009 r. D. K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z prośbą o ustalenie prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat obejmującej okres od dnia 3 lutego 1987 r. do dnia 27 stycznia 1992 r. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, którą wykonywał po ukończeniu 16 roku życia. Do wniosku dołączył dokumenty mające potwierdzić zatrudnienie w charakterze pracownika rolnego w gospodarstwie rodziców, tj. oświadczenie wnioskodawcy w sprawie braku dokumentów, potwierdzających jego pracę w gospodarstwie rolnym od dnia 3 lutego 1987 r. do dnia 27 stycznia 1992 r., zeznania dwóch świadków w tej sprawie złożone w Urzędzie Gminy w W., zaświadczenie o zameldowaniu na terenie gospodarstwa rolnego rodziców wydane przez Wójta Gminy w W., zaświadczenie z dnia [...] marca 2009 r. Starosty Powiatowego w W. o posiadaniu przez rodziców wnioskodawcy gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,45 ha na podstawie aktu własności ziemi nr [...] i umowy przekazania gospodarstwa nr [...] z dnia [...] października 1979 r., a przekazanego na następcę na podstawie aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Ponadto dołączył dwa zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w W., dotyczące okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, okresów podlegających zaliczeniu oraz wysokości opłacanych przez rodziców składek.

Organ stwierdził też, iż Komendant Wojewódzki Policji w K. wobec braku wśród złożonych dokumentów zaświadczenia właściwego oddziału regionalnego KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacaniu składek lub o okresach zwolnienia od ich opłacania, a także zaświadczenia właściwego urzędu gminy stwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, ewentualnie postanowienia o odmowie jego wydania oraz zaświadczenia właściwego komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień o okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej wezwał wnioskodawcę do przedstawienia w terminie 14 dni wskazanych dokumentów.

Wnioskodawca w dniu 23 kwietnia 2009 r. złożył pismo z Urzędu Gminy w W. o odmowie wydania zaświadczenia o jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, zaświadczenie z Urzędu Gminy w W. o posiadaniu przez A. K. i J. K. w okresie od dnia 2 lutego 1986 r. do dnia 27 stycznia 1991 r. gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,7 ha fizycznych, stanowiących 8,97 ha przeliczeniowych, dwa zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w W., dotyczące okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, okresów podlegających zaliczeniu oraz wysokości opłacanych składek przez rodziców zainteresowanego, a także zaświadczenie o odbywaniu zasadniczej służby wojskowej od dnia 27 stycznia 1992 r. do dnia 20 lipca 1993 r.

Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. ustalił D. K. na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień 16 sierpnia 1994 r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego w wysokości 2% uwzględniając następujące okresy: zakłady pracy i inne – 1 rok, służba w Policji – 1 dzień, zasadnicza służba wojskowa – 1 rok, 5 miesięcy i 24 dni.

Od powyższego rozkazu personalnego D. K. złożył odwołanie.

Rozpoznając odwołanie Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), ilekroć przepisy prawa lub postanowienie układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Stosownie do art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.) – obowiązującej do dnia 31 grudnia 1990 r. – za domownika w rozumieniu tego aktu prawnego może być uznana osoba, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie domowym stanowiła jej główne źródło utrzymania.

W kontekście tego przepisu organ odwoławczy podniósł, iż wnioskodawca urodził się w dniu [...] lutego 1971 r., w związku z tym w dniu [...] lutego 1987 r. ukończył 16 lat, stąd ewentualne zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego może nastąpić dopiero od dnia [...] lutego 1987 r.

Zdaniem organu przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1987 r. Nr 2, poz. 10 ze zm.) nakładały obowiązek ubezpieczenia zarówno osób prowadzących gospodarstwo jak i domowników pracujących w danym gospodarstwie rolnym.

Nadto przepis § 2 ust. 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia precyzował, iż praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowi jego głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształci się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej. Oznacza to, że w okresie obowiązywania wskazanego aktu prawnego łączenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców z nauką w szkole ponadpodstawowej uniemożliwiało wypełnienie przesłanki codziennej pracy w gospodarstwie. Nie można bowiem uznać okresów pomocy rodzicom w gospodarstwie ucznia lub studenta podczas ferii, wakacji za okresy faktycznej pracy w tym gospodarstwie rolnym.

Natomiast D. K. w okresie od dnia 3 lutego 1987 r. do dnia 31 grudnia 1990 r., tj. pracując w gospodarstwie rolnym rodziców uczył się w szkole ponadpodstawowej – Technikum [...] w W. Fakt łączenia pracy z nauką w szkole stanowi zatem przeszkodę do wliczenia danego okresu do stażu pracowniczego. Pomoc bowiem przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego rodziców, potwierdzona przez zeznania dwóch świadków – nie kwestionowana przez organ I i II instancji – nie oznacza pracy na danym gospodarstwie.

Stan prawny uległ zmianie z dniem 1 stycznia 1991 r. W tym dniu weszła w życie ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.). Stosownie do przepisu art. 6 pkt 2 cytowanej ustawy do elementów pojęcia domownika nie należy już wymóg, aby praca w gospodarstwie rolnym stanowiła główne źródło utrzymania. Stosownie do wskazanego przepisu – w brzmieniu obowiązującym we wnioskowanym okresie, tj. od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 27 stycznia 1992 r. – za domownika w rozumieniu tego aktu prawnego może być uznana osoba, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Ponadto w myśl art. 16 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, na domownika rolnika, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, z mocy samego prawa nałożono obowiązek ubezpieczenia emerytalno – rentowego. Komendant Główny Policji podniósł, że z akt postępowania wynika, iż rodzice zainteresowanego prowadzili gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 7,45 ha, czyli obejmujące obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, a tym samym, gdyby był on domownikiem w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegałby z mocy ustawy obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, a jego rodzice opłacaliby z tego tytułu za niego składki na KRUS.

Zdaniem organu na wnioskodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia, że praca w gospodarstwie rolnym była przez niego wykonywana w charakterze domownika w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w tym, że opłacana była za niego składka na ubezpieczenie społeczne.

Wobec tego, jak stwierdził organ, iż D. K. nie przedłożył zaświadczenia właściwego oddziału regionalnego KRUS o okresach opłacania za niego składek na ubezpieczenie społeczne jako domownika lub zwolnienia z takiego obowiązku, równoznaczne jest to z uznaniem, iż nie został on zgłoszony do ubezpieczenia, a tym samym nie był domownikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zatem okresy jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nie mogły zostać zaliczone do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. K. wniósł o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej, zarzucając decyzjom naruszenie:

- art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.),

- § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732 ze zm.),

poprzez niezaliczenie do wysługi lat pracy w gospodarstwie rolnym rodziców,

- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310),

- art. 77 § 1 w zw. z art. 76 § 3 i w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.),

przez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokonania jego wybiórczej oceny.

Skarżący podniósł, iż do spełnienia przesłanki "stałej pracy w gospodarstwie rolnym" wystarczy przedstawienie stanu faktycznego, z którego wynika, że stale przebywał na jego terenie, bowiem nawet kształcąc się w szkole ponadpodstawowej codziennie wracał do gospodarstwa rodziców i wykonywał tam określone prace. Wskazał, iż żaden z przepisów nie stanowi, że warunkiem koniecznym do zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców jest opłacenie składek za domownika na ubezpieczenie społeczne rolników. Ponadto stwierdził, iż z "obowiązujących, jasnych i stanowczych przepisów wynika", iż nie był osobą zobowiązaną do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, jego rodzice również nie, sama zaś okoliczność opłacania składek, czy też ich braku, nie ma wpływu na okres jego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny i istota sporu sprowadza się do oceny prawnej – tj. wykładni art. 101 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.).

Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia wykonawczego do wysługi lat policjanta zalicza się inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby. Te odrębne przepisy, to ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy do stażu pracy wlicza się przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

W celu zatem oceny czy dany okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców skarżącego może być wliczony do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego ustalić należy w pierwszej kolejności czy D. K. był w tym okresie domownikiem w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych.

Do dnia 31 grudnia 1990 r. obowiązywała ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.), a także wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 94 ze zm.).

Stosownie do art. 2 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy za domownika w rozumieniu tego przepisu miała być uznana osoba pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, która ukończyła 16 lat, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania.

Zgodzić się należy z organem, iż skarżący (czego nie kwestionuje) w okresie od 3 lutego 1987 r. do 31 grudnia 1990 r. uczył się w szkole ponadpodstawowej – Technikum [...] w W., co uniemożliwiło mu wypełnienie przesłanki codziennej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Praca bowiem domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowi jego głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształci się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej. Nie można bowiem uznać pomocy rodzicom przez ucznia lub studenta za okresy faktycznej pracy w gospodarstwie rolnym.

Należy również zauważyć, że ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu rolników indywidualnych i członków ich rodzin (t.j. Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.), wprowadziła obowiązkowe objęcie domowników rolniczym ubezpieczeniem społecznym i obowiązek opłacania składek. Rozwiązanie to zostało powtórzone w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Należy zgodzić się więc ze stanowiskiem organu, iż wobec ustalenia, że D. K. w okresie od 3 lutego 1987 r. do 31 grudnia 1990 r. pobierał naukę w szkole ponadpodstawowej, nie był domownikiem w rozumieniu poprzednio obowiązującej ustawy ubezpieczeniowej (nie spełniał warunku o jakim mowa w art. 2 pkt 2 in fine ustawy). Potwierdza to również fakt niepodlegania przez niego ubezpieczeniu społecznemu rolników co w przypadku spełnienia przesłanek do uznania za domownika było obowiązkiem, a zatem nie można zaliczyć tego okresu do pracowniczego stażu pracy. Stan prawny uległ zmianie z dniem 1 stycznia 1991 r., bowiem z tym dniem weszła w życie ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), która zmieniła definicję domownika.

Pojęcie domownika definiuje art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25).

Pod pojęciem domownika rozumie się osobę, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest wykładnia pojęcia "domownika". Orzecznictwo sądowe, jak też piśmiennictwo, nie są w tym zakresie jednolite. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2001 r., sygn. akt II SA 1858/01 (Lex nr 53365) stanął na stanowisku, że zaświadczenie o pracy w charakterze domownika powinno być wydane w oparciu o definicję domownika zawartą w ustawie, z której nie wynika powiązanie tego pojęcia z ubezpieczeniem społecznym płaconym przez rolnika.

Należy jednak zauważyć, że ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu rolników indywidualnych i członków ich rodzin (t.j. Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.), wprowadziła obowiązkowe objęcie domowników rolniczym ubezpieczeniem społecznym i obowiązek opłacania składek. Rozwiązanie to zostało powtórzone w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy domownik rolnika, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, jeżeli nie podlega on innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. Zgodnie zaś z przepisem art. 16 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny oraz domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1 (art. 16 ust. 1 pkt 2).

W ocenie Sądu, z uwagi na wyżej powołane przepisy, wykładnia literalna przepisu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zawierającego definicję "domownika", nie jest wystarczająca. Należy mieć na uwadze również wspomniane przepisy art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, a zatem dokonać wykładni systemowej tego pojęcia. Taka wykładnia pozwala na przyjęcie, iż "domownikiem" w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jest osoba spełniająca wymogi określone w przepisie art. 6 pkt 2 tej ustawy, a nadto podlegająca jako domownik obowiązkowi ubezpieczenia, za którą były opłacone składki na ubezpieczenie społeczne rolników.

Zbliżony pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 września 1998 r., sygn. akt II UKN 230/98 (OSNP Nr 20, s. 657, Lex nr 37695), stwierdzając o możliwości uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 1 stycznia 1983 r., jeśli dana osoba podlegała jako domownik obowiązkowi ubezpieczenia i zostały za nią opłacone składki na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych (do dnia 31 grudnia 1990 r.) lub ubezpieczenie społeczne rolników (po dniu 31 grudnia 1990 r.).

Należy również zwrócić uwagę, iż przepis art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, odsyła do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a nie jedynie do przepisu art. 6 pkt 2 tej ustawy, co potwierdza tezę, iż pojęcie "domownika" nie da się wyprowadzić wyłącznie w oparciu o wskazaną wyżej definicję.

W literaturze przedmiotu pojawia się ponadto stanowisko, że ustawy z 1982 r. oraz 1990 r., definiujące pojęcie "domownika", nie wskazują wśród elementów definiujących tego pojęcia okoliczności zgłoszenia domownika do ubezpieczenia społecznego i opłacania składek (ewentualnie ich nieopłacania w sytuacji zwolnienia z ich opłacania). Ustawy te jednak ze statusem domownika łączyły obowiązek ubezpieczenia społecznego. Skoro więc definicja "domownika" została skonstruowana po to, by określić, kiedy istnieje obowiązek ubezpieczenia, nie można było definiować domownika poprzez element zgłoszenia do ubezpieczenia (por. Rzepecka – Gil Agnieszka, Komentarz do ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, Lex/el. 2008).

W rozpoznawanej sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący nie wykazał, pomimo wezwania organu prowadzącego postępowanie w pierwszej instancji, że został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego jako domownik oraz opłacane były za niego składki na to ubezpieczenie.

Zasadnie zatem uznał organ w zaskarżonej decyzji, iż D. K. w okresie od 1 stycznia 1991 r. do 26 stycznia 1992 r., nie wykonywał pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wobec tego nie było też podstaw do zaliczenia przedmiotowego okresu do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy.

W konsekwencji nietrafna jest argumentacja skargi i zawarte w niej zarzuty, które w istocie kwestionują prawidłowe wywody organu w tym przedmiocie.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.