Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 59/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną odmowę udzielenia informacji prasowej w części
Powołane przepisy: article: art. 32a udt. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 127 poz 1066
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 4 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi P. G. – redaktora naczelnego dziennika [...] na odmowę Polskiego Związku Łowieckiego – Zarządu Okręgowego w przedmiocie udzielenia informacji prasowej I. uchyla zawartą w piśmie Polskiego Związku Łowieckiego – Zarządu Okręgowego z dnia [...] r. L.dz. [...] odmowę udzielenia P. G. – redaktorowi naczelnemu dziennika [...] informacji w części dotyczącej pkt 1 i 2 wniosku z dnia [...] r.; II. w pozostałej części skargę oddala; III. zasądza od Polskiego Związku Łowieckiego – Zarządu Okręgowego na rzecz P. G. - redaktora naczelnego dziennika [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

P. G. - redaktor naczelny dziennika "A." wnioskiem z dnia 25 października 2012 r. zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w L. (dalej Zarządu Okręgowego PZŁ), na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm.), z prośbą o udzielenie informacji poprzez umożliwienie wglądu z możliwością samodzielnego kopiowania:

1) protokołów posiedzeń Zarządu Okręgowego PZŁ odbytych od 1 stycznia 2011 r. do chwili obecnej;

2) sprawozdania finansowego Zarządu Okręgowego PZŁ za rok 2011;

3) sprawozdania Okręgowego Rzecznika Dyscyplinarnego za rok 2011;

4) sprawozdania Okręgowej Komisji Rewizyjnej za rok 2011;

5) sprawozdania Okręgowego Sądu Łowieckiego za rok 2011.

W odpowiedzi na powyższe, Przewodniczący Zarządu Okręgowego PZŁ wystosował do wnioskodawcy pismo z dnia 14 listopada 2012 r., w którym wskazał, że nie może udostępnić protokołów z posiedzeń Zarządu Okręgowego PZŁ ze względu na fakt, że w protokołach tych znajdują się informacje o osobach fizycznych zarówno będących członkami PZŁ jak i nie będących członkami Związku. Udostępnienie protokołów naruszałoby prawo do prywatności oraz przepisy dotyczące ochrony danych osobowych, a Zarząd nie posiada zgody tych osób na udostępnienie tego rodzaju informacji. Odnośnie zaś pkt 2-5 wniosku wskazał, że zapytania te dotyczą okręgowych organów zrzeszenia, które zgodnie ze statutem PZŁ powoływane są przez Okręgową Radę Łowiecką. Dlatego też wniosek w tym zakresie zostanie jej przekazany, celem zajęcia stanowiska.

Po uprzednim wezwaniu Zarządu Okręgowego PZŁ do usunięcia naruszenia prawa i sporządzenia odmowy udzielenia informacji prasowej na piśmie (pismem z dnia 13 listopada 2012 r.), redaktor naczelny dziennika "A." wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na odmowę udzielenia informacji prasowej zawartą w piśmie z dnia 14 listopada 2012 r., zarzucając jej naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą okoliczności odmowy udzielenia informacji prasowej oraz art. 4 ust. 3 tej ustawy, poprzez niezachowanie wymagań jakie powinna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej w postaci wskazania powodów odmowy i zwłokę w jej udzieleniu.

Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej odmowy oraz nakazanie Zarządowi Okręgowemu PZŁ ponowne rozpatrzenie wniosku, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że odmowa udzielenia informacji prasowej ze względu na ochronę prawa do prywatności jest dopuszczalna wyłącznie gdy przepisy rangi ustawowej tak stanowią. Udzielona odmowa nie przywołuje natomiast żadnego przepisu ustawowego. Nadto w tego typu sytuacjach stosowane są różne metody anonimizowania danych osobowych, co jednak jest czynnością stosowaną sporadycznie ze względu na wiążące dziennikarza przepisy ustawy Prawo prasowe. Podniósł, że jakkolwiek należy przestrzegać prawa do prywatności, to jednak jego ochrona nie może być zasłoną dla utrzymywania w tajemnicy tego, czym zajmuje się podstawowy organ PZŁ w L., jakim jest Zarząd Okręgowy PZŁ.

Zdaniem skarżącego chybionym jest również tłumaczenie, że dla udostępnienia rocznych dokumentów sprawozdawczych innych organów okręgowych PZŁ muszą wypowiedzieć się te organy, gdyż są one informacją prasową, są przechowywane w biurze Zarządu Okręgowego, a więc są w jego dyspozycji.

Ponadto odmowa udzielenia informacji prasowej narusza art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe, ponieważ odpowiedź Zarządu Okręgowego PZŁ nie spełnia warunków określonych przez ten przepis.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Zarządu Głównego PZŁ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. W tym zakresie wskazał, że skarżący nie skorzystał z prawa żądania udzielenia odmowy na piśmie zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe, co oznacza, że w sprawie nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i co uzasadnia odrzucenie wniesionej skargi. W dalszej części wskazano, że wniosek o udostępnienie sprawozdań innych podmiotów niż Zarząd Okręgowy PZŁ jest niewłaściwie skierowany. To, że dokumenty te znajdują się pod tym samym adresem co siedziba Zarządu Okręgowego nie uprawnia tego organu do dysponowania tymi dokumentami. Tym samym wniosek o udostępnienie informacji prasowej winien być skierowany odpowiednio do Okręgowej Rady Łowieckiej w L..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty oraz argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę Sąd doszedł bowiem do przekonania, że skarga w części dotyczącej odmowy udzielenia informacji prasowej sprecyzowanej w pkt 1 i 2 wniosku skarżącego z dnia 25 października 2012 r. jest uzasadniona, gdyż odmowa dotycząca tych punktów została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) zwanej dalej w skrócie u.p.p., co miało wpływ na wynik sprawy.

W punkcie wyjścia rozważań należy stwierdzić, zgodnie z art. 1 u.p.p. prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o udzielenie przedmiotowych informacji został złożony przez podmiot należący do kategorii pojęciowej "prasa", zdefiniowanej w art. 7 ust. 2 u.p.p. Tym samym podmiot ten uprawniony był do złożenia skargi w trybie przepisów u.p.p., która w art. 4 ust. 4 dopuszcza taką możliwość w określonych sytuacjach.

W pierwszej kolejności trzeba jednak wskazać, że jak stanowi art. 4 ust. 1 u.p.p. przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności.

W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 u.p.p.).

Podmiotem, którego dotyczy powyższa regulacja, jest niewątpliwie Polski Związek Łowiecki. Nie jest on zaliczany do sektora finansów publicznych, jak również będąc podmiotem zrzeszającym osoby fizyczne i prawne, które czynnie uczestniczą w ochronie i rozwoju populacji zwierząt łownych oraz działają na rzecz ochrony przyrody (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie - Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) nie działa w celu osiągnięcia zysku. Stanowisko to, które Sąd w całości podziela zostało niejednokrotnie wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przy czym należy podkreślić, że dotyczy to również zarządów okręgowych tego Związku (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., I OSK 735/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r., II SA/Wa 1767/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 października 2012 r., II SA/Lu 372/12 - niepublikowane).

Zatem na PZŁ spoczywa obowiązek udzielania prasie informacji o swej działalności, z wyjątkiem odmowy dokonanej ze względu na przeszkody wskazane w art. 4 ust. 1 in fine u.p.p. A zatem odmowa udzielenia informacji prasowej jest możliwa tylko wówczas, gdy żądana informacja objęta jest ustawową tajemnicą i gdy jej udzielenie naruszyłoby prawo do prywatności.

W ocenie Sądu sytuacja taka w części dotyczącej odmowy udzielenia informacji prasowej skonkretyzowanej w pkt 1 i 2 wniosku skarżącego nie zachodzi. Tym samym podjęta przez Zarząd Okręgowy PZŁ w tym zakresie odmowa udzielenia informacji jest wadliwa.

Jak wynika z akt sprawy, redaktor naczelny dziennika "A." wnioskiem z dnia 25 października 2012 r. zwrócił się do Zarządu Okręgowego PZŁ o udzielenie informacji prasowej poprzez umożliwienie wglądu z możliwością samodzielnego kopiowania:

1) protokołów posiedzeń Zarządu Okręgowego PZŁ odbytych od 1 stycznia 2011 r. do chwili obecnej;

2) sprawozdania finansowego Zarządu Okręgowego PZŁ za rok 2011;

3) sprawozdania Okręgowego Rzecznika Dyscyplinarnego za rok 2011;

4) sprawozdania Okręgowej Komisji Rewizyjnej za rok 2011;

5) sprawozdania Okręgowego Sądu Łowieckiego za rok 2011.

Podmiot zobowiązany odmawiając w całości uwzględnienia tego żądania w zakresie pkt 1 i 2 uzasadnił to tym, że żądane informacje nie mogą zostać udzielone ze względu na ochronę danych osobowych oraz prawa do prywatności, gdyż w żądanych dokumentach znajdują się dane osób będących zarówno członkami Zrzeszenia, jak i do niego nienależących. Z takim stanowiskiem nie można jednak się zgodzić.

Przede wszystkim trzeba zaakcentować, że prawo do prywatności jest jednym z podstawowych praw uregulowanych przez Konstytucję RP (rozdział II Konstytucji RP). W szczególności prawo to określa art. 47 Konstytucji RP stanowiąc, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Pojęcie prawa do prywatności nie zostało jednak zdefiniowane w żadnym akcie prawnym.

Nie wchodząc w rozważania natury teoretycznej stwierdzić należy, że prawo do prywatności najogólniej mówiąc to prawo do utrzymania swych danych oraz osobistych zwyczajów i zachowań w tajemnicy. Obejmuje zatem życie rodzinne i sąsiedzkie, życie w gronie przyjaciół, a także przekonania religijne oraz światopogląd.

W tym kontekście nie może uznać, że umożliwienie prasie zapoznania się z treścią protokołów posiedzeń Zarządu Okręgowego PZŁ oraz sprawozdania finansowego Zarządu Okręgowego PZŁ za rok 2011, które to dokumenty przedstawiają kierunki działalności organu oraz wyniki finansowe Zrzeszenia w części dotyczącej okręgu narusza prawo do prywatności jakichkolwiek osób również tych uczestniczących w posiedzeniach tego organu. Jak wskazano na wstępie z treści art. 4 ust. 1 u.p.p. jednoznacznie wynika obowiązek PZŁ udzielania prasie informacji o swojej działalności, z wyjątkiem odmowy dokonanej ze względu na ochronę prywatności oraz ochronę tajemnicy państwowej i służbowej oraz innej tajemnicy chronionej ustawą. Rozpatrzenie pkt 1 i 2 wniosku z całą pewnością mieści się w pojęciu "działalności" podmiotu jakim posługuje się art. 4 ust. 1 u.p.p. Pojęcie to odnosi się bowiem do każdej sfery działań podmiotu, tj. ustawowej i statutowej, w tym właśnie dotyczących zarządzania funduszami i majątkiem Zrzeszenia oraz podejmowanych decyzji w zakresie posiadanych przez Zarząd Okręgowy kompetencji (§ 133 i § 134 Statutu PZŁ). Zatem oczywistym jest, że na Zarządzie Okręgowym PZŁ ciąży obowiązek zapewnienia prasie dostępu do dokumentów łączących się z jego działalnością, jeżeli nie ma ustawowych wyłączeń, a takimi z całą pewnością są protokoły posiedzeń Zarządu oraz roczne sprawozdanie finansowe tego organu. Realizacja uprawnień prasy do uzyskania informacji winna natomiast nastąpić przez podanie jej określonej wiadomości lub udostępnienie w stosownym trybie żądanych dokumentów. To, że w żądanych dokumentach znajdują się informacje o osobach fizycznych nie stanowi żadnej przeszkody w udostępnieniu ich prasie. Bezspornym jest, że prawo do informacji prasowej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Prywatność ta nie jest jednak naruszona udostępnieniem dokumentów zawierających dane tej osoby lub sporządzonych z jej udziałem. Informacje te nie dotyczą bowiem życia prywatnego tej osoby lecz łączą się z działalnością podmiotu, który jest zobowiązany do udzielania prasie informacji o swojej działalności. Podmiot zobowiązany do udzielania prasie informacji o swojej działalności dokonując oceny, czy udzielenie odpowiedzi wkracza w dziedzinę chronionego prawem życia prywatnego nie może pojęcia tego absolutyzować, odmawiając a priori udostępnienia dokumentów zawierających dane osobowe osób fizycznych będących lub nie członkami PZŁ.

Konkludując, udzielenie informacji w omawianym zakresie (pkt 1 i 2 wniosku) nie narusza zatem prawa do prywatności, lecz jak wskazano stanowi pytanie dotyczące "działalności" PZŁ, a zatem podlega w świetle art. 4 ust. 1 u.p.p. udostępnieniu. Zarząd Okręgowy PZŁ, do którego przedmiotowe pytania zostały skierowane miał więc obowiązek żądanych informacji udzielić. Tym samym chybiona jest argumentacja Zarządu Okręgowego PZŁ, że udostępnienie w trybie zapytania prasowego żądanych informacji, naruszałoby prawo do prywatności i ochrony danych osobowych.

Natomiast skarga na odmowę udzielenia informacji prasowej w części dotyczącej pkt 3-5 wniosku z dnia 25 października 2012 r. nie mogła być skuteczna, a to z tego względu, że została wymierzona w podmiot, który nie był uprawniony do jej udzielenia.

Jednoznacznym bowiem w sprawie jest, że żądanie udzielenia informacji prasowej poprzez umożliwienie wglądu do sprawozdania Okręgowego Rzecznika Dyscyplinarnego za rok 2011, sprawozdania Okręgowej Komisji Rewizyjnej za rok 2011 i sprawozdania Okręgowego Sądu Łowieckiego za rok 2011 zostało skierowane do Zarządu Okręgowego PZŁ, a zatem do innego podmiotu niż podmioty dysponujące wskazanymi dokumentami.

Jak bowiem wynika z art. 32a ust. 1 ustawy z 12 października 1995 r. - Prawo łowieckie (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.), organami Polskiego Związku Łowieckiego są: Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego, Naczelna Rada Łowiecka i Zarząd Główny. Zgodnie natomiast z art. 32a ust. 4 tej ustawy statut Polskiego Związku Łowieckiego może przewidywać powoływanie innych organów krajowych i okręgowych, które realizują - na terenie swego działania - zadania określone w art. 34.

Takimi organami w myśl przywołanego statutu, zgodnie z zapisem § 98 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 2 są odpowiednio okręgowy sąd łowiecki, okręgowy rzecznik dyscyplinarny i okręgowa komisja rewizyjna. Tym samym żądanie udzielenia informacji na temat dokumentów pochodzących od tych organów wino zostać skierowane do tych organów, a nie do Zarządu Okręgowego PZŁ, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Udzielenie przez Zarząd Okręgowy PZŁ tych informacji byłoby działaniem z przekroczeniem uprawnień tego organu polegającym na wkroczenie w uprawnienia innego organu okręgowego Zrzeszenia. Tym samym Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. I OSK 735/06, iż obowiązek udzielenia prasie informacji nie ogranicza się tylko do Polskiego Związku Łowieckiego, który posiada osobowość prawną, ale obejmuje również jego organy krajowe i okręgowe powołane zarówno ustawą Prawo łowieckie jak i statutem PZŁ. To natomiast, że żądane dokumenty tych organów znajdują się pod tym samym adresem co Zarząd Okręgowy PZŁ nie uprawnia tego organu do dysponowania nimi. Tym samym skargę w części dotyczącej odmowy udzielenia informacji prasowej w zakresie pkt 3-5 wniosku uznać należało za nieuzasadnioną.

Jednocześnie Sąd za zupełnie nietrafny uznał wniosek PZŁ o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie przez stronę skarżącą środka zaskarżenia w postaci wniosku o sporządzenie odmowy udzielenie informacji prasowej na piśmie (art. 4 ust. 3 u.p.p.). Jednoznacznie bowiem wynika, że żądanie takie zostało zamieszczone już we wniosku z dnia 25 października 2012 r. na skutek, czego została stronie skarżącej doręczona zaskarżona odpowiedź (pismo PZŁ z dnia 14 listopada 2012 r.). Z tych względów zbędnym było ponowne składanie (po otrzymaniu tego pisma) wniosku o doręczenie odmowy na piśmie, a tym samym bez znaczenia jest, czy pismo skarżącego dnia 13 listopada 2012 r. zostało doręczone do Zarządu Okręgowego PZŁ.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 209 tej ustawy, uwzględniając w tym zakresie wniosek zawarty w skardze.