Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1074/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: Art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Dorota Dąbek SO del. Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na akt Prezydenta Miasta z dnia 17 kwietnia 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2012r. M. K. złożyła w Urzędzie Miasta wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy ze względów społecznych (bezdomność, eksmisja bez prawa do lokalu socjalnego, przemoc w rodzinie).

Prezydent Miasta pismem z dnia 17 kwietnia 2012r. nr [...] poinformował M. K., że na podstawie § 20 ust. 5 chwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 5 grudnia 2007 r., nr 850, poz. 5589 z późn. zm. zwaną dalej w skrócie uchwałą), złożony wniosek nie spełniania kryteriów do ubiegania się o pomoc mieszkaniową z zasobów Gminy i nie jest przyjęty do realizacji.

Zgodnie z § 20 ust. 5 uchwały, złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajanie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku. Właśnie ta przesłanka stała się podstawą negatywnego załatwienia wniosku skarżącej już na etapie wstępnej weryfikacji.

Organ ustalił następujący stan sprawy. M. K. w złożonym 8 listopada 2010r. oświadczeniu, wskazała, że od czasu wymeldowania z lokalu przy ul. L (28 marca 2007 r.) zamieszkała u rodziców byłego męża w K przy ul. R. W okresie od 20 lipca 2009 r. do 15 października 2009 r. mieszkała u brata – P. K. w wynajętym przez niego mieszkaniu. Od 15 października 2009 r. mieszkała w wynajmowanym pokoju od znajomego w K przy ul. P, a od 15 marca 2010 r. zamieszkała w K w pokoju przy warsztacie na działce przy ul. S. Natomiast w piśmie skierowanym do tutejszego Wydziału Mieszkalnictwa z 17 października 2006 r. (data wpływu do Urzędu Miasta) jasno wskazuje, że w sierpniu 2006 roku opuściła mieszkanie przy ul. L i zamieszkała u ciotki na os. Z w K. Natomiast jej były mąż A. K. w dniu 21 kwietnia 2008 r. oświadczył, że zamieszkuje wraz z M. K. u swoich rodziców. Przesłuchany w dniu 8 listopada 2010r M. B w charakterze świadka zeznał, że w okresie od 2006 roku do 2008 r., skarżąca zamieszkiwała przy ul. R. M. K. w uzasadnieniu wniosku mieszkaniowego złożonego 14 marca 2012r. wskazuje swoje miejsca zamieszkania i okresy pobytu od czasu wymeldowania

1. Umowę na okres od 14 sierpnia 2006 r. do 14 sierpnia 2007 r., najmu lokalu na os. Z w K -

2. Od września 2007 r. do 31 maja 2008 r na os. K w K,

3. Od lipca 2008 r. do grudnia 2009 r. u brata, P. K., ( dotyczy ul. B. )

4. Umowę obowiązującą od l lutego 2011 r. na okres 5 lat. Wynajmu lokalu na ul. S. W ocenie organu skarżąca składa sprzeczne oświadczenia i dokumenty. Zawierają one wykluczające się dane odnośnie zamieszkiwania w K. W związku z tym brak jest możliwości ustalenia faktycznego miejsca jej pobytu w latach 2006-2011. W tych okolicznościach zdaniem organu, wniosek M. K. nie kwalifikuje się do rozpatrzenia. Na podstawie § 20 ust. 5 uchwały wniosku nie przyjęto do realizacji.

M. K. pismem z dnia 10 lipca 2012r. wniosła skargę na powyższy akt Prezydenta Miasta o odmowie zakwalifikowania jej do ubiegania się o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy. Skarga została poprzedzona czynnością określoną w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na wezwanie organ podtrzymał dotychczasowe argumentując, że przynajmniej część, ze złożonych przez wnioskodawczynie oświadczeń zawiera nieprawdziwe dane. Natomiast odnośnie dołączonego do akt sprawy zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z 14 lutego 2012 r. znak: [...] organ podniósł, że wynika jedynie fakt objęcia M. K. pomocą, natomiast nie potwierdza wiarygodności składanych przez nią oświadczeń.

Skarżąca zarzuciła aktowi Prezydenta Miasta naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędne zastosowanie rozszerzającej wykładni § 20 ust. 5 w zw. z §. 2 ust. 10 uchwały, co doprowadziło do uznania przez organ, że w niniejszej sprawie nie można ustalić miejsca zamieszkania skarżącej w latach 2006-2011.

Nadto naruszenie przepisów proceduralnych, art. 7 w zw. z art. 11 kpa poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz naruszenie art.7 w zw. z art. 77 § l i 4 kpa poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego i błędne uznanie, iż dołączone do akt sprawy zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z 14 lutego 2012 roku znak: [...] potwierdza jedynie fakt objęcia M. K. pomocą, natomiast w żaden sposób nie potwierdza wiarygodności składanych oświadczeń.

Skarżąca podniosła, że nie był to jej pierwszy wniosek o przyznanie lokalu socjalnego, pierwszy wniosek skarżąca złożyła 30 marca 1998 roku, wskutek którego trafiła ona wraz z mężem i dziećmi na ostateczną listę mieszkaniową w 2004 roku, z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu. Niemniej przyczyna ta ze względów obiektywnych odpadła. Drugi wniosek złożyła 26 sierpnia 2010 roku. Trzeci wniosek skarżąca złożyła 15 września 2011r, czwarty wniosek 14 marca 2012 roku wszystkie ze względów społecznych. Na wniosek złożony 14 marca 2012 roku, skarżąca organ odmówił skarżącej uznania, iż w latach 2006 -2011 posiadała ona swoje centrum życiowe w K, a ściśle na terenie Gminy, Zdaniem skarżącej spełniła ona wszelkie wymogi materialnoprawne do uzyskania prawa do lokalu socjalnego, a sprzeczność danych jest wątpliwa, skoro mogła zamieszkiwać na przemian w kilku miejscach w K.

Zdaniem skarżącej, jeżeli nawet przyjąć, iż z dokumentów i oświadczeń wynika sprzeczność w słownikowym znaczeniu słowa (tzn., że nie może się ona powoływać na zamieszkiwanie w dwóch miejscach w K). Nie stanowi, to zatajenia danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, ani nie wskazuje ona na nieprawdziwość danych w zakresie wymaganym uchwałą. W tym zakresie § 2 punkt 10 uchwały stanowi: "centrum życiowe - Gminę uznaje się za centrum życiowe w przypadku udokumentowania przez wnioskodawcę oraz osoby objęte wnioskiem łącznie następujących przesłanek:

a/ faktycznego zamieszkania na terenie gminy. Za udokumentowanie faktycznego zamieszkiwania uznaje się posiadanie na terenie Gminy zameldowania na pobyt stały lub pobyt czasowy. Faktyczne zamieszkiwanie na terenie Gminy można udowodnić również w inny sposób.

b/ posiadania stałego źródła dochodu na terenie Gminy.

c/ w przypadku posiadania dzieci w wieku szkolnym, pobierania przez nie nauki na terenie Gminy.

d/ w przypadku objęcia danej rodziny kontraktem socjalnym lub indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności - realizowanie postanowień kontraktu lub programu."

Zdaniem skarżącej w omawianym okresie zamieszkiwała przejściowo w dwóch rożnych miejscach na zmianę, niekiedy pozostawiając dzieci pod opieką rodziców byłego męża. Posiadała w kwestionowanym okresie czasu niekiedy dwa centra życiowe na terenie Gminy. Organ nie ustosunkował się do kwestii choroby, o której miał wiedzę z urzędu i nie uwzględnił jej przy ocenie spełnienia przesłanek uchwały, na które się powołał. Skarżąca podniosła, iż zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z 14 lutego 2012 roku znak: [...] zostało wydane w związku pobytem przy Ul. R (u teściów z dziećmi), gdzie MOPS przeprowadzał tzw. wywiady środowiskowe potwierdzające fakt zamieszkiwania na terenie Gminy.

Zdaniem skarżącej dochowała ona staranności w utrzymaniu w posiadaniu dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i bytową, w szczególności umów najmu w oryginale, co nie jest łatwe w przypadku okresowej bezdomności, czy innych wskazanych wyżej okoliczności sprawy.

Wskazała, że zamieszkiwała na os. Z w K od 14 sierpnia 2006 roku, do 14 sierpnia 2007 roku; na Os. K w K - od września 2007 roku, do maja 2008 roku, a dalszy pobyt w K, do dnia dzisiejszego poświadczony jest zaświadczeniem MOPS (znak [...]), z dnia 14 lutego 2012 roku. Przedmiotowe zaświadczenie na podstawie odrębnych przepisów może być wydane tylko osobie zamieszkującej w obrębie działania MOPS w K tj. na obszarze Gminy, co stanowi spełnienie przesłanki wykazania faktycznego zamieszkiwania na terenie Gminy w inny sposób, zgodnie z Uchwałą (okres od kwietnia 2008 do lutego 2012):

Obecnie - zamieszkuje przy ul. S w K, na podstawie umowy najmu. Jednoczenie wskazuje, iż pobyt w K w okresie 2008-2012 miał miejsce: przy ul. S P (ogródki działkowe), w okresie 2009-2011, wcześniej w 2008 roku zamieszkiwała ona również przejściowo u teściów przy ul. R w K (brak umowy 2008 rok), oraz u brata Pana P. K. przy ul. B (również 2008 rok - brak umowy. W konkluzji skargi, wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu prawnego, oraz zobowiązanie Prezydenta Miasta do przystąpienia do realizacji wniosku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego;

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że dołączone do akt sprawy zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z 14 lutego 2012 r. znak: [...] potwierdza jedynie fakt objęcia skarżącej pomocą, natomiast w żaden sposób nie potwierdza wiarygodności zgromadzonych dowodów. W tej sytuacji, mając na uwadze § 20 ust. 5 uchwały nie jest możliwe przyjęcie wniosku M. K. do realizacji. Nadto zgodnie z § 16 ust. 8 ww. uchwały, wniosek jest oceniany według miejsca zameldowania wnioskodawcy oraz jego małżonka lub - w przypadku braku miejsca zameldowania - według miejsca zamieszkiwania lub pobytu tych osób. Sprzeczne dane przedstawiane przez skarżącą miały decydujące znaczenie dla oceny jej sytuacji mieszkaniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 145, poz. 270 z późn. zm., zwana dalej w skrócie p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga M. K. na wydany na podstawie uchwały Rady Miasta w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy akt Prezydenta Miasta z dnia 17 kwietnia 2012r. w przedmiocie odstąpienia od realizacji jej wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Obowiązująca w K uchwała Rady Miasta dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.

Skarżąca w niniejszej sprawie domagała się od organu przyznania jej lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Skarga jest nie zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organ trafnie ocenił, że przepisy uchwały odnośnie weryfikacji wniosku skarżącej w niniejszej sprawie stanowią podstawę prawną do negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia. Skarżąca nie przedstawiła we wniosku wiarygodnych, nie sprzecznych danych, odnośnie swojego zamieszkiwania na terenie Miasta i Gminy.

Stanowiąca w niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia uchwała Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, wydana została na podstawie upoważnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 266 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.). Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, a więc jednym z powszechnie obowiązujących źródeł prawa, które w świetle rozdziału III Konstytucji RP mogą stanowić podstawę prawną jednostronnych władczych rozstrzygnięć skierowanych do podmiotów zewnętrznych wobec administracji. Na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego) rada gminy umocowana została przez ustawodawcę do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego precyzuje bardziej szczegółowo, co powinny określać uchwalane przez gminy zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Uchwała Rady Miasta w Dziale III rozdziale 1 określa zasady weryfikacji i wstępną weryfikacje wniosków. Uprawnionymi do zawarcia umowy najmu są osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych i niskim dochodzie). Przesłanka niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych może mieć następującą postać: warunki niemieszkalne, nadmierne zaludnienie, wychowankowie placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz rodzin zastępczych, względy społeczne. Zasady weryfikacji i kwalifikowania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali, przewidując w § 16 ust. 2 uchwały, że wstępna weryfikacja wniosku o przydział lokalu następuje w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku wraz z kompletem wymaganej dokumentacji. Natomiast w § 20 ust. 5, stwierdza się, że: "Złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku" Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił w niniejszej sprawie brak występowania przesłanek warunkujących przyjęciem wniosku do realizacji. W oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty organ prawidłowo ustalił, że M. K. sprzecznie przedstawia okresy pobytu. W złożonym 8 listopada 2010r. oświadczeniu (k 237), wskazała, że od czasu wymeldowania z lokalu przy ul. L, a więc od 28 marca 2007r. mieszkała u rodziców męża przy ul, R, a w okresie od 20 lipca do 15 października 2009 r. u brata P. K. Od 15 października 2009r. w pokoju przy ul. P wynajmowanym od znajomego, a od 15 marca 2010r. w pokoju przy warsztacie na działce ul. S. Wszystkie adresy zamieszkania w K.

Natomiast w aktualnym wniosku wskazała umowę najmu mieszkania z 14 sierpnia 2006r na oś. K (k-297) oraz umowę najmu mieszkania z 19 sierpnia 2007r. przy ul. Z na okres jednego roku (k-296), oraz oświadczenie jej brata, że mieszkała u niego w okresie od połowy 2008r. do grudnia 2009r. ( k-298). Sprzeczności we wskazanych przez skarżącą oświadczeniach i dokumentach odnośnie miejsca pobytu są oczywiste. Dodatkowo te sprzeczności pogłębiają zeznania przesłuchanego w charakterze świadka M. B., który zeznał, że w okresie od 2006 roku do 2008 r. M. K. zamieszkiwała przy ul. R z mężem i teściami. Obowiązkiem wnioskodawcy, jest przedstawić, wiarygodnie udokumentowany okres pobytu na terenie Gminy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest prawdziwe przedstawianie swojej sytuacji, a nie tworzenie mylnych wyobrażeń o tej sytuacji. Skarżąca składając wcześniejszy wniosek nie powoływała się na umowy najmu lokali, które jeżeli przyjąć wersje skarżącej wówczas już je posiadała i tam mieszkała. Należy wskazać, że w postępowaniu z 19 sierpnia 2008r o pozbawienie władzy rodzicielskiej nad czwórką jej dzieci Sąd Rejonowy musiał ustalić kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu M. K. (k-217). W aktach sprawy znajduje się także protokół z 13 października 2009r. z którego wynika, że skarżąca podała adres do korespondencji K ul. L, a z aktualnego wniosku wynika, że od lipca 2008 r. do grudnia 2009 r. mieszkała wówczas u brata, P. K., (ul. B), naturalne zatem byłoby aby tam kierować korespondencje. Organ zasadnie powołuje się na nieprawdziwość danych zawartych w dokumentach i złożonych oświadczeniach, co istotnie wynika z analizy porównawczej tych danych. Niewątpliwie w toku prowadzonego postępowania wnioskodawczyni składała oświadczenia i dokumenty zawierające sprzeczne dane dotyczące okresów przebywania w K. Organ ma rację, że brak jest możliwości ustalenia faktycznego miejsca pobytu wnioskodawczyni w latach 2006-2011.

Sąd podziela stanowisko organu, że dołączone do akt sprawy zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z 14 lutego 2012 r. znak: [...] potwierdza jedynie fakt objęcia skarżącej pomocą, natomiast w żaden sposób nie potwierdza wiarygodności okresów pobytu w K. Ponadto należy zauważyć, że skarżąca przedłożyła decyzje o przyznaniu jej pomocy z MOPS z daty [...] 2008r. (k-285), a kolejne decyzje dopiero z końca 2011r i 2012r. (k 285- 290). Zatem ma rację organ, że brak jest uwiarygodnienie pobytu skarżącej w okresie 2008 do 2011r.

W tej sytuacji, mając na uwadze § 20 ust. 5 uchwały nie jest możliwe przyjęcie wniosku. Rzetelność w przedstawianiu własnej sytuacji odnośnie przyznania lokalu z zasobów gminy jest bezwzględnie konieczna, wynika to z uchwały, a faktu znanemu Sądowi z urzędu, że około dwa tysiące rodzin w K oczekuje na mieszkania socjalne. Mieszkanie, zatem powinni otrzymać ci, którzy spełniają wszystkie przesłanki określone uchwałą.

Mając na uwadze powyższe, w wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonego aktu Prezydenta Miasta Sąd doszedł do przekonania, że akt ten zapadł po wyjaśnieniu sprawy i jest zgodny z prawem materialnym i procesowym. Zarzuty skarżącej nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd orzekł jak w sentencji, skarga została oddalona, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.