Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 450/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 233 § 1 pkt 2 lit a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Maciej Kurasz, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 731/14 w sprawie ze skargi B. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. T. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt II FSK 450/15

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:

Skarżąca dnia 2.04.2014 r. wniosła o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 11.179,40 zł, podnosząc, że ze względu na konflikt rodzinny nie zdołała zapoznać się z treścią dokumentów, na podstawie których wszczęto egzekucję administracyjną, ale po powzięciu o tym wiadomości niezwłocznie zapłaciła egzekwowaną zaległość wraz z odsetkami za zwłokę. Zapłata wysokich kosztów egzekucyjnych, także ze względu na jej problemy emocjonalne, postawi ją w bardzo trudnej sytuacji, co uzasadnia ich umorzenie ze względu na ważny interes publiczny.

Prezydent Ł. postanowieniem z dnia 12.05.2014 r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, wskazując, że skarżąca nie wykazała, aby ich uiszczenie spowodowało znaczny uszczerbek dla jej finansów, zwłaszcza, że stanowią one tylko 6% należności głównej, a jej dochód w IV kwartale 2013 r. wyniósł 460.463 zł; za umorzeniem tych kosztów nie przemawia także ważny interes publiczny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi postanowieniem z dnia 3.07.2014 r. postanowienie Prezydenta Ł. utrzymało w mocy, stwierdzając, że nie została spełniona żadna z przesłanek, warunkujących umorzenie, a wymienionych w art. 64e § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej: u.p.e.a.), bowiem skarżąca osobiście odebrała decyzję ustalającą wysokość opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, jak również upomnienie poprzedzające wszczęcie egzekucji, a wpłacona przez nią kwota nie pokryła sumy zaległości, co powodowało konieczność kontynuowania egzekucji. Okoliczności te, jak również sytuacja osobista skarżącej, nie przemawiają za wystąpieniem uzasadniającego umorzenie ważnego interesu publicznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła, że ze względu na stres, spowodowany rozstaniem z mężem, nie mogła należycie prowadzić swoich spraw i podejmować racjonalnych decyzji.

Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.04.2010 r. (II FSK 2111/08) stwierdził, że pojęcie "interes publiczny" należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Ponieważ w interesie publicznym niewątpliwie jest skuteczność prowadzonej egzekucji administracyjnej, uznanie, że w przypadku skarżącej nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w art. 64e § 2 u.p.e.a., jest więc słuszne.

Do powstania tych kosztów doprowadziła bowiem sama skarżąca, uchylając się

od spełnienia obowiązku, a jej kłopoty osobiste oraz towarzyszący im stres, poświadczony przez psychologa, nie przeszkodziły w prowadzeniu działalności gospodarczej, zapewniającej jej bardzo dobrą sytuację finansową.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi lub rozpoznanie skargi i "orzeczenie co do istoty sprawy", a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy

z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U.

z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.), wskutek braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokonania jego swobodnej oceny, w szczególności pominięcia pisemnych wyjaśnień skarżącej i zaświadczenia lekarskiego, dotyczących jej złego stanu emocjonalnego i psychicznego, a w konsekwencji niemożliwości należytego prowadzenia swoich spraw, czego wynikiem było wszczęcie postępowania egzekucyjnego i nałożenie na skarżącą kosztów egzekucyjnych;

2. art. 141 § 4 P.p.s.a., przez przyjęcie stanu faktycznego, ustalonego przez organy administracyjne niezgodnie z rzeczywistością i niepodjęcie jakichkolwiek kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie:

3. art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a., przez błędną wykładnię pojęcia "ważny interes publiczny", przez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych wobec skarżącej;

4. art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a., przez niewłaściwe zastosowanie i brak umorzenia kosztów egzekucyjnych, mimo zaistnienia przesłanek określonych w ustawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wbrew podniesionym zarzutom organy administracji publicznej nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego, wymienionych w art. 6 (zasada legalności), art. 7 (zasada prawdy obiektywnej oraz w art. 8 (zasada zaufania) K.p.a., a także unormowanej w art. 77 § 1 - 4 K.p.a. zasady oficjalności, dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z przesłankami wymienionymi w art. 80 K.p.a. i zawierając w podjętych rozstrzygnięciach wszystkie elementy, wymagane przez art. 107 § 1 - 5 K.p.a. (odpowiednio stosowanym do postanowień na podstawie art. 126 K.p.a.). Nie pominięto bowiem ani wyjaśnień skarżącej, ani obrazującego jej stan emocjonalny zaświadczenia psychologa, rozważając wynikające z nich fakty. Wyprowadzonym z nich wnioskom, mimo, że nie odpowiadały oczekiwaniom skarżącej, nie można zarzucić dowolności. Skoro stan emocjonalny skarżącej nie uniemożliwił jej prowadzenia działalności gospodarczej, nie sposób przyjąć, aby wykluczał możliwość zachowania należytej staranności przy prowadzeniu spraw osobistych, zwłaszcza w zakresie dbałości o osobiste interesy majątkowe. Ponadto nie sposób podzielić zapatrywania skarżącej, że mimo tego, iż do wszczęcia postępowania egzekucyjnego doszło z przyczyn leżących po jej stronie, w interesie publicznym leży umorzenie powstałych w ten sposób kosztów, mimo obiektywnej możliwości poniesienia ich przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał więc podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., a jego niezastosowanie odpowiadało prawu.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., bowiem twierdzenie o dokonaniu ustaleń faktycznych przez organy administracji publicznej w sposób niezgodny z rzeczywistością, a także niepodjęcia jakichkolwiek kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pozostają w oczywistej sprzeczności z treścią i podstawami faktycznymi rozstrzygnięć administracyjnych. W konsekwencji zaaprobowanie tych ustaleń przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w żadnym razie nie może uzasadniać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.; nie sposób także uznać, ażeby to Sąd miał czynić, bliżej zresztą nieokreślone, starania zmierzające do uzupełnienia poczynionych już w sprawie ustaleń. Zarzut ten – podobnie, jak pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej - nie jest zresztą należycie uzasadniony, ponieważ wynikającego z normy zawartej w art. 176 P.p.s.a. obowiązku uzasadnienia przytoczonych podstaw kasacyjnych nie może wypełnić zacytowanie wyboru wyroków sądów administracyjnych, bez precyzyjnego ich odniesienia i skonfrontowania z materią rozpoznawanej sprawy i bez odniesienia się do niej.

Jako procesowo nieskuteczne jawią się także zarzuty naruszenia art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a. Uznanie, że wobec skarżącej nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych, nie może stanowić podstawy do twierdzenia o błędnej wykładni przepisu definiującego te przesłanki, a jedynie – ewentualnie – o jego niewłaściwej subsumcji (niewłaściwym zastosowaniu). Prawidłowej, jej zdaniem, wykładni wymienionych przepisów skarżąca jednak nie wskazała, co zarzut ten czyni merytorycznie pustym. Można jedynie dodać, że zanegowanie przyjętej przez organy administracji publicznej i zaaprobowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładni pojęcia "ważny interes publiczny", sprzeciwiającej się utożsamianiu jego zaistnienia w obciążeniu kosztami postępowania egzekucyjnego lokalnej społeczności, mimo obiektywnej możliwości poniesienia ich przez zobowiązaną, która doprowadziła do ich powstania, nie przeciwstawiono adekwatnej, przekonującej argumentacji; dalece niewystarczające jest bowiem odwołanie się tylko do przejściowej niedyspozycji emocjonalnej skarżącej, zwłaszcza, że nie przeszkodziła jej ona w skutecznym prowadzeniu interesów gospodarczych.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.