Wyrok NSA, sygn. akt OSK 768/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 2a ust. 1 pkt 2, art. 43 ust. 2a
journal: Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
law: Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Joanna Runge-Lissowska(spr.), , Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Andrzeja D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 1458/03 w sprawie ze skargi Andrzeja D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 22 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie zmiany formy realizacji i wysokości zasiłku wyrównawczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2. przyznaje adwokatowi Adzie N.-J. od Skarbu Państwa wynagrodzenie w wysokości 180 /sto osiemdziesiąt/ zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18.02.2004 r. II SA/Łd 1458/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Andrzeja D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 22.08.2003 r. (...) w przedmiocie formy realizacji i wysokości zasiłku wyrównawczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Oddziału Obsługi Świadczeń Filii Ł.-Ś. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia 8.07.2003 r. (...), zmieniającą własną decyzję z dnia 17.11.1999 r. (...) w części dotyczącej formy realizacji zasiłku stałego wyrównawczego oraz wysokości tego zasiłku. W wyniku tej zmiany w okresie od czerwca 2003 r. do czerwca 2004 r. kwota zasiłku wyrównawczego dla Andrzeja D. została ustalona na 319,30 złotych, a wypłata tej kwoty - w formie talonów żywnościowych o wartości 90 zł. i 219,30 zł. gotówką. Zmiana ostatecznej decyzji związana była z orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł, z dnia 26.06.2003 r., którym zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności i przyznania z tego tytułu zasiłku pielęgnacyjnego, a wobec tego zmianą sytuacji finansowej Andrzeja D.

W skardze na decyzję Kolegium, Andrzej D. podnosił, że nie istnieją przepisy, które pozwalałyby zaliczać zasiłek pielęgnacyjny do rzeczywistego dochodu i wobec tego wliczenie 141,70 zł. tj. kwoty tego zasiłku dokonane zostało z naruszeniem prawa. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia prawa i przeprowadzając obszerną analizę art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./, obowiązującego w dacie orzekania przez organy, zawierającego definicję dochodu rodziny, wywiódł, że zasiłek pielęgnacyjny wlicza się do dochodu, od którego zależy przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Sąd stwierdził też, że art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy pozwalał na zmianę decyzji na niekorzyść strony w razie zajścia jednej z sytuacji w nim opisanej, a taką jest zmiana w sytuacji dochodowej, co miało miejsce w przypadku Andrzeja D.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Andrzej D., reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, zarzucając naruszenie art. 2a ust 1 pkt 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej, przez niewłaściwą interpretację pojęcia dochód rodziny, przejawiającą się w zaliczeniu do tego dochodu przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego, naruszenie art. 43 ust. 2a tej ustawy przez przyjęcie, że do decyzji zmieniającej nie ma zastosowania art. 43 ust. 6 i zmniejszenie zasiłku za cały miesiąc czerwiec, gdy zasiłek pielęgnacyjny przyznano decyzją z dnia 26.06.2003 r., domagając się uchylenia wyroku i rozpoznanie skargi.

Andrzej D. ze swej strony skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego szereg obszernych pism procesowych, zawierających przede wszystkim polemikę z przyjętą i przez organy i przez Wojewódzki Sąd interpretacją przepisów ustawy o pomocy społecznej, generalnie w zakresie wliczenia do dochodu zasiłku pielęgnacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę kasacyjną należało uwzględnić, bowiem choć zarzut naruszenia art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej nie jest usprawiedliwiony, to zarzut naruszenia art. 43 ust. 2a tej ustawy należy za taki uznać.

Nie można zgodzić się z zarzutami naruszenia art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy i rację przyznać należy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, iż przyznany skarżącemu Andrzejowi D. zasiłek pielęgnacyjny wlicza się do dochodu rodziny. Tak jak to wywiódł Wojewódzki Sąd cyt. ustawa o pomocy społecznej zawiera słowniczek, tj. definicję pojęć używanych w ustawie na jej użytek. Nadto każda definicja określa jedno pojęcie ustawowe, stanowiąc całość bez potrzeby odwoływania się, uzupełniania lub wyjaśniania go przy pomocy innych pojęć, chyba że zawiera wyraźne odwołanie do innego zdefiniowanego pojęcia.

Jeśli idzie o pojęcie "dochód rodziny" to definicja zawarta w art. 2a ust. 1 pkt 2 jest zupełna i nie może być tłumaczona inaczej, aniżeli z przepisu tego wynika. Zgodnie z nim dochód rodziny to suma miesięcznych dochodów osób z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło uzyskania pomniejszona o składniki w tym przepisie wymienione. Wśród składników pomniejszających dochód, nie jest wymieniony zasiłek pielęgnacyjny i wobec tego wliczany jest do sumy dochodu. Skoro zatem Andrzej D. otrzymał zasiłek pielęgnacyjny, to w myśl omawianego przepisu stanowi on jego dochód i rzutuje na wysokość świadczeń, w tym przypadku zasiłku wyrównawczego.

Sytuacja dochodowa skarżącego zmieniła się zatem, skoro uprzednio nie posiadał żadnych dochodów, a po zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności otrzymał zasiłek pielęgnacyjny i wobec tego były podstawy do zmiany decyzji o zasiłku wyrównawczym. Taką podstawę dawał art. 43 ust. 2a ustawy.

Zgodzić się jednak należy z zarzutem naruszenia tego przepisu. Uzależnia on zmianę decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody m.in. od zmiany w sytuacji dochodowej, a wobec tego nie bez znaczenia jest w jakiej konkretnie dacie zmiana tej sytuacji nastąpiła. W skardze kasacyjnej zasadnie zwrócono uwagę na rozbieżność dat, tj. obowiązywania zmiany wysokości zasiłku wyrównawczego i orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wobec tego nie jest jasne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że zasadnie organy przyjęły, iż zmiana sytuacji dochodowej Andrzeja D., o której mowa w art. 43 ust. 2a ustawy nastąpiła od czerwca 2003 r.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzeczono na podstawie par. 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm./.