Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3724/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej O. I. i P. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2720/18 w sprawie ze skargi O. I. i P. I. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2018 r., nr 1262/2018 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2720/18, oddalił skargę O. I. i P. I. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2018 r., nr 1262/2018, w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 25 kwietnia 2017 r., nr 37/2017, wydaną w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., zwana dalej: "Pr.bud."), nakazującą O. I. i P. I. rozbiórkę wiaty drewnianej o powierzchni zabudowy 219 m2 wraz z linią technologiczną do obróbki (podajnik do drewna okrągłego, maszyna do obróbki bala, kapowarka do cięcia z długości bala, wielopiła do produkcji gotowej deski), wybudowanej bez pozwolenia na budowę, na terenie zakładu produkcji opakowań drewnianych, na działce nr [...], położonej przy ul. O. [...] w miejscowości [...], powiat [...].

Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyli O. I. i P. I., wnosząc o jego uchylenie i "przekazanie do ponownego rozpoznania" oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez:

a) niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia przywołanych powyżej przepisów k.p.a. przez organ nadzoru budowlanego "polegającego na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów przez organ i niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego polegającego na braku przeprowadzenia oceny czy jest możliwe rozebranie wiaty drewnianej wraz z linią technologiczną o pow. zabudowy 219 m2";

b) błędne przyjęcie przez Sąd, że organy nadzoru budowlanego zebrały pełny materiał dowodowy i wyprowadziły z niego prawidłowy wniosek, iż w omawianej sprawie występuje przesłanka do zastosowania art. 48 Pr.bud., podczas gdy nie było prowadzone postępowanie dowodowe w zakresie czy nie doszło do "przebudowy zakładu opakowań drewnianych co których miałby zastosowanie" art. 50 ust. 1 Pr.bud.;

c) art 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez nie zawieszenie postępowania w sytuacji gdy rozstrzygniecie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżący podnieśli, że Sąd I instancji nie dokonał oceny, czy organ zbadał pełny materiał dowodowy i wyprowadził z niego prawidłowy wniosek, czy w omawianej sprawie występuje przesłanka do zastosowania art. 48 Pr.bud., czy nie doszło do przebudowy zakładu opakowań drewnianych "co których" miałby zastosowanie 50 ust. 1 Pr.bud. Za przebudową zakładu świadczy fakt, iż dokonywane były remonty, przebudowa, montaż nie jednego obiektu, a kilku będących przedmiotem wydania kilku decyzji, a nie jednej. Celowo aby zwiększyć opłatę legalizacyjną zostało wszczętych kilka postępowań w tym samym czasie by skarżący nie byli w stanie w terminie zakreślonym przez organ przedstawić dokumentów. Ponadto rozdzielenie postępowań miało na celu wykazanie, iż nie doszło do przebudowy obiektu, a jego budowy. Strona podkreśliła, że jedynym dowodem na jakim oparł się organ były zdjęcia dołączone do sprawy przez K. S., które to nie były poddane żadnym dowodom autentyczności. Organ nie badał, czy zdjęcia nie były poddane obróbce, przeróbkom. Ponadto organ miał dostęp do sprawy karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] i zebranych materiałach w postępowaniu przygotowawczym gdzie S. S. nie potrafił precyzyjnie określić w jakich latach mógł powstać obiekt, co miało również decydujące znaczenie dla sprawy. Sąd nie analizował, czy organ badał czy samowolnie wybudowana część obiektu budowlanego da się wydzielić z całości obiektu bez uszczerbku dla pozostałej jego części, skoro została wybudowana na istniejącej już wcześniej podmurówce. Organ skupił się jedynie na nieuzupełnieniu dokumentów w wyznaczonym terminie. W ocenie wnoszących skargę kasacyjną, Sąd Wojewódzki naruszył również art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez nie zawieszenie postępowania w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wskazali, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie dotyczące rozpatrzenia skargi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 800/17, w "którym skarżący zarzucił brak ustalenia stanu faktycznego dotyczącego zakwalifikowania robót przy budowie wiaty drewnianej o pow. 219 nr wraz z linią technologiczną do obróbki drewna (podajnik do drewna okrągłego, maszyny do obróbki bala, kapowarki do cięcia z długości bala, wielopiły do produkcji gotowej deski) położonej przy ul. O. [...] w miejscowości [...] jako budowy co do których ma zastosowanie art 48 ust 2 prawa budowlanego a nie przebudowy zakładu opakowań drewnianych co których miałby zastosowanie 50 ust 1 prawa budowlanego.".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosowanie do zarządzenia z dnia 29 sierpnia 2022 r. wydanego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Niezasadny jest zarzut naruszenia tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd uchybień wskazanym wyżej przez organ nadzoru budowlanego "polegających na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów przez organ i niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego polegającego na braku przeprowadzenia oceny czy jest możliwe rozebranie wiaty drewnianej wraz z linią technologiczną o pow. zabudowy 219 m2".

Wbrew treści podniesionego zarzutu, dowody zebrane w sprawie, bezspornie wskazują, że przedmiotowy obiekt powstał w 2013 r., o czym świadczą zdjęcia lotnicze z 20 czerwca 2013 r. i 22 lipca 2014 r., jak również potwierdził tę datę sam inwestor podczas czynności kontrolnych. Ponadto, konstrukcja obiektu wsparta na drewnianych słupach stanowi oddzielną konstrukcję, przylegającą do istniejącego budynku magazynowego na terenie działki. Oznacza to, że wiata może zostać rozebrana jako odrębny obiekt budowlany, mimo przylegania do innego budynku. Fakt posadowienia wiaty na wcześniej wykonanej podmurówce także nie może przemawiać za brakiem możliwości rozebrania wiaty. Skoro słupy konstrukcyjne wiaty osadzono na podmurówce to zawsze istnieje możliwość techniczna ich usunięcia. Skarżący kasacyjnie poza przytoczonym ogólnym stwierdzeniem o braku możliwości rozebrania wiaty, nie sprecyzowali bliżej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej z jakich powodów miałoby dojść, jak to określili, do uszczerbku obiektu. Poza tym, należy zauważyć, że konstrukcja podniesionego zarzutu, jak i jego lakoniczne uzasadnienie, nie odpowiadają wymogom określonym w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. co praktycznie uniemożliwia poczynienie szerszych rozważań w odniesieniu do tego zarzutu.

Nieuprawniony jest także zarzut naruszenia art. 48 Pr.bud., przez jego zastosowanie w sprawie, podczas gdy nie było prowadzone postępowanie dowodowe w zakresie czy nie doszło do "przebudowy zakładu opakowań drewnianych co których miałby zastosowanie" art. 50 ust. 1 Pr.bud. Przede wszystkim, należy zauważyć, że przebudowa może dotyczyć konkretnego obiektu budowlanego a nie całego zakładu produkcyjnego. Przedmiotem postępowania w sprawie była wiata o powierzchni 219 m2 na wybudowanie której skarżący kasacyjnie powinni uzyskać pozwolenie na budowę. W sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że wiata ta została wybudowana w 2013 r. W żadnym wypadku wykonane roboty budowlane nie mogły być zatem zakwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 7a Pr.bud. Obiekt ten przed 2013 r. nie istniał, a zatem nie można było go przebudować. W tych okolicznościach prawidłowo przyjęto, że do wybudowanej bez wymaganego pozwolenia wiaty powinien zostać zastosowany art. 48 ust. 1 Pr.bud. Powyższe okoliczności faktyczne i prawne wykluczają tym samym zastosowanie w sprawie art. 50 ust. 1 Pr.bud.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to zgodnie z jego treścią sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten ma charakter fakultatywny, co oznacza, że ocena zawieszenia pozostawiona została uznaniu sądu, który powinien rozważyć, czy jest w sprawie celowe wstrzymywanie biegu sprawy. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por. wyroki NSA: z dnia 3 marca 2021 r., sygn. I GSK 56/18; z dnia 12 grudnia 2021 r., sygn. I FSK 1560/20). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Skarżący kasacyjnie, jako przesłankę uzasadniającą zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wskazali toczące się rzekomo przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie dotyczące rozpatrzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2018 r, sygn. akt VII SA/Wa 800/17. Powyższa sprawa dotyczyła uchylenia postanowienia o stwierdzeniu wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu na postanowienie dowodowe z art. 48 Pr.bud. Nie dotyczyła zatem kwestii merytorycznych. Ponadto, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, że wskazany wyrok WSA w Warszawie jest prawomocny. Skarżący kasacyjnie powołując się na postępowanie przed NSA we wskazanej sprawie nie podali żadnej sygnatury akt sądowych. Brak jest zatem w powyższej sytuacji możliwości uwzględnienia podniesionego zarzutu.

Mając na uwadze, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są nieuprawnione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.