Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1866/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 31, 50 i 52, 68, art. 64e ust. 1 pkt 2, art. 62 ust. 4, art. 62 ust. 4b pkt 1, art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 2, art. 64 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 1155/20 w sprawie ze skargi A.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1155/20, oddalił skargę A.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W dniu 11 czerwca 2019 r. w Oddziale Celnym w L. kontroli został poddany zespół pojazdów, złożony z ciągnika samochodowego oraz z naczepy i przyczepy o numerach rejestracyjnych: [...] (ciągnik samochodowy), [...] (naczepa ciężarowa), [...] (przyczepa). Zespołem pojazdów wykonywano przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego na rzecz przedsiębiorcy A.J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: skarżący lub przedsiębiorca). Zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów: ciągnika samochodowego marki Scania o nr VIN: [...], naczepy marki ROYAL NOOTEBOOM TRAILERS o nr VIN: [...] i przyczepy marki ROYAL NOOTEBOOM TRAILERS o nr VIN: X [...].

Kontrolujący ustalili, że przejazd był wykonywany zespołem pojazdów złożonym z liczby pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.; dalej p.r.d.). Przedsiębiorca wykonywał przejazd trzema pojazdami, podczas gdy można go wykonywać dwoma pojazdami. Przejazd ten zakwalifikowano jako przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII na podstawie art. 64d w zw. z art. 62 ust. 4b pkt 1 p.r.d.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Naczelnik L. Urzędu Celno- Skarbowego w B.- działając na podstawie art. 62 ust. 4, ust. 4b pkt 1 w zw. z art. 64d, art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 4, art. 71 ust. 1, ust. 2, art. 75 ust. 1, art. 129 ust. 2 pkt 2b i 4, art. 129 ust. 4a, art. 140aa ust. 1, 2, 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 140ac ust. 1 i 2 p.r.d. - nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd po drogach publicznych ww. zespołu pojazdów złożonego z ciągnika samochodowego oraz naczepy i przyczepy bez zezwolenia kategorii VII.

Decyzją z dnia [...] września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia i orzekł o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł, zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 140ab ust. 2 p.r.d. za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym o numerach rejestracyjnych: [...] jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy powołując się na przepisy p.r.d. wyjaśnił, że zespół pojazdów może składać się najwyżej z trzech pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny z dwóch pojazdów. Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej. Przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczy pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 p.r.d. wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d p.r.d., zezwolenia kategorii VII. Zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy stwierdził, że skarżący wykonywał przejazd trzema pojazdami. Kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono krajalnicę taśmową do pieczarek z dodatkową głowicą tnącą i przenośnikiem taśmowym typu V w dwóch kontenerach. Przewożony towar stanowił ładunek podzielny.

Organ ustalił, że pod numerem rejestracyjnym [...] zarejestrowano ciągnik samochodowy o numerze identyfikacyjnym VIN [...], wydając dowód rejestracyjny seria i numer: [...] i tablice rejestracyjne nr [...]; pod numerem [...] zarejestrowano naczepę ciężarową o numerze identyfikacyjnym VIN [...], wydając dowód rejestracyjny seria i numer: [...] i tablice rejestracyjne nr [...]; pod numerem [...] zarejestrowano z kolei przyczepę o numerze identyfikacyjnym VIN [...], wydając dowód rejestracyjny seria i numer: [...] i tablice rejestracyjne nr [...].

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. podkreślił, że możliwość użytkowania pojazdów w postaci naczepy o nr rej. [...] i przyczepy o nr rej. [...], w tym techniczne zdolności ich łączenia, nie mogą w żadnej mierze stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości ich urzędowej rejestracji jako odrębnych pojazdów. Każda z dwóch części naczepy posiada nadany przez producenta i wybity na ramie własny indywidualny numer identyfikacyjny podwozia. Przednia część jest oznakowana własnym numerem podwozia [...], który nie stanowi numeru identyfikacyjnego kompletnej złożonej z dwóch części naczepy. Organ wskazał, że definicje pojazdu zawierają art. 2 pkt 31, pkt 50 i pkt 52 i w pojęciu tym mieści się również naczepa i przyczepa.

Według organu II instancji, pomimo złączenia naczepy i przyczepy - nadal w świetle przepisów prawa są to odrębne pojazdy. Organ zwrócił uwagę, że p.r.d., nie wymaga, aby zarejestrowany pojazd był w stanie samodzielnie poruszać się po drodze. Fakt, że przyczepa nie może być samodzielnie użytkowania bez naczepy nie zaprzecza możliwości zakwalifikowania obu tych środków transportu jako osobnych pojazdów. Naczepa może być wykorzystywana jako samodzielny pojazd. Przedsiębiorca natomiast nie musi korzystać z przyczepy, a jeśli to robi - to powinien uzyskać zezwolenie.

Organ odwoławczy uznał, że wobec stwierdzonego naruszenia art. 62 ust. 4 p.r.d., zgodnie z którym zespół pojazdów może składać się najwyżej z trzech pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny z dwóch pojazdów, uzasadnione było nałożenie kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 140ab ust. 2 p.r.d., jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Organ odwoławczy stwierdził brak wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 140aa ust. 4 p.r.d. i podstaw do uwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za powstałe naruszenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2016 r. oddalił skargę strony.

Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Stosownie do art. 140ab ust. 2 ustawy, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, to jest w sytuacji przewozu ładunku innego niż niepodzielny pojazdem nienormatywnym, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I i II, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 62 ust. 4 p.r.d. zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem zyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, albo wypis z zezwolenia w przypadku zezwolenia kategorii I (art. 64 ust. 4 p.r.d.). W myśl art. 62 ust. 4b pkt 1 p.r.d., przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d. Zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI (art. 64d ust. 1).

Następnie Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z art. 71 ust. 1 p.r.d., dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu, który spełnia określone prawem wymagania, w tym również o charakterze technicznym. Dowód rejestracyjny jest dokumentem urzędowym, z którego wynika, że pojazd, którego potwierdzona została rejestracja jest pojazdem w rozumieniu ustawy.

W ocenie Sądu I instancji stanowisko organu dotyczące uznania poddanego kontroli w niniejszej sprawie zespołu pojazdów, który składał się z trzech pojazdów, za nienormatywny jest prawidłowe. Dla każdego z trzech pojazdów, które wchodziły w skład zespołu wystawiony został odrębny dowód rejestracyjny i każdy z tych pojazdów ma własne tablice rejestracyjne i odrębne badania techniczne.

W myśl art. 2 pkt 31 p.r.d. pojazdem jest środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane. Z kolei przyczepa to pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem (art. 2 pkt 50). Natomiast naczepa to przyczepa, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd (art. 2 pkt 52). Zgodnie zaś z art. 2 pkt 68 p.r.d. pojazd skompletowany to taki pojazd, który w celu spełnienia wymagań technicznych oraz uzyskania założonych cech użytkowych powstał w wyniku co najmniej jednego etapu kompletacji. Jeżeli więc naczepa składa się z dwóch elementów oznaczonych dwoma różnymi numerami VIN i posiadającymi odrębne dowody rejestracyjne, to każdy z tych elementów jest odrębnym pojazdem w rozumieniu art. 2 pkt 31 p.r.d.

WSA podkreślił, że status pojazdu określa dowód rejestracyjny, a nie sposób użytkowania. W sytuacji gdy ciągnik, naczepa i przyczepa zarejestrowane były jako odrębne pojazdy, a w tym naczepa i przyczepa posiadały odrębne dowody rejestracyjne, oznacza to, że są trzy pojazdy, a nie dwa - jak twierdzi skarżący.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że adnotacja w dowodzie rejestracyjnym naczepy o nr rej. [...], tj. że pojazd składa się z dwóch części o następujących numerach VIN: cz. I - [...], cz. II. [...] - nie świadczy o tym, że naczepa i przyczepa tworzą jeden pojazd. Sam natomiast fakt odmiennej oceny danego dowodu od oczekiwań strony skarżącej nie dowodzi wadliwości zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi nie mógł naruszyć art. 78 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.), skoro przeprowadził dowód z dołączonej do odwołania kopii dowodu rejestracyjnego naczepy i dokonał jego oceny, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem WSA organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały przez organ wyjaśnione.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.J. zaskarżając ten wyrok w całości i żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

i. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaaprobowanie przez Sąd I instancji zaniechania przez organy prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie normy prawa materialnego, w tym niezbadanie wymiarów zespołu pojazdów oraz niezbadanie walorów użytkowych naczepy Royal Nooteboorns Trailers (Nooteboom [...]) sposobu jej użytkowania, wymiarów - w szczególności długości - każdego z pojazdów;

ii. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ustalenie, że w dniu 11 czerwca 2019 r. kierujący poruszał się zespołem złożonym z 3 pojazdów opierając się na ich odrębnej rejestracji, z pominięciem wnioskowanego przez skarżącego dowodu z dokumentów: kopii dowodu rejestracyjnego naczepy Nooteboom [...] nr rej. [...] oraz specyfikacji naczepy Nooteboom [...] - [...], na okoliczność walorów użytkowych naczepy, możliwości jej łącznego i rozłącznego używania, które to dokumenty miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, w szczególności dla ustalenia, czy w dniu 11 czerwca 2019 r. kierujący pojazdami poruszał się zespołem złożonym z dwóch czy też z trzech pojazdów, która to okoliczność miała kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawy i warunkowała nałożenie kary pieniężnej;

iii. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niepełnym wyjaśnieniu w uzasadnieniu skarżonego wyroku motywów rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie uznania braku konieczności badania wymiarów pojazdów oraz zespołu pojazdów, która to okoliczność warunkowała zastosowanie art. 64e ust. 1 pkt 2) p.r.d.;

2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, a to:

i. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 62 ust. 4, ust. 4b pkt 1 w zw. z art. 64d, art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 4, art. 71 ust. 1, ust. 2, art. 75 ust. 1, art. 129 ust. 2 pkt 2b i 4, art. 129 ust. 4a, art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 140ab ust. 2 p.r.d. polegające na ich nieprawidłowym zastosowaniu i przyjęciu, że w dniu 11 czerwca 2019 r. kierujący ciągnikiem samochodowym oraz naczepą o numerach rejestracyjnych [...] i podczas przedmiotowej kontroli naczepa połączona była w jedną całość (platformę) przewożącą dwa kontenery, co oznacza, że prowadzony, tego dnia zespól składał, się z dwóch pojazdów, a więc nie zaistniały przesłanki do nałożenia na stronę kary pieniężnej;

ii. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. niewłaściwie zastosowanym art. 62 ust. 4 i 4b p.r.d. poprzez uznanie, że kontrolowany zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów, i jego przejazd wymagał zezwolenia, podczas gdy zespól, ten w rzeczywistości składał się z dwóch pojazdów, dla której to liczby zezwolenie nie jest wymagane.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego oraz na naruszeniu przepisów postępowania.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego uzależnione jest bowiem od uwzględnienia treści regulacji prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. To przepisy prawa materialnego determinują przebieg postępowania dowodowego (określają, co i jakimi środkami dowodowymi powinno zostać dowiedzione), które jest przecież prowadzone w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Na usprawiedliwienie nie mogły zasługiwać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, sformułowane w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 62 ust. 4, ust. 4b pkt 1 w zw. z art. 64d, art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 4, art. 71 ust. 1, ust. 2, art. 75 ust. 1, art. 129 ust. 2 pkt 2b i 4, art. 129 ust. 4a, art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 140ab ust. 2 p.r.d. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. niewłaściwie zastosowanym art. 62 ust. 4 i 4b p.r.d. Istota tych zarzutów sprowadza się do twierdzenia autora skargi kasacyjnej, według którego, organy nieprawidłowo uznały, że zespół pojazdów poddany kontroli drogowej składał się z trzech pojazdów: ciągnika silnikowego, naczepy oraz przyczepy. Jak twierdzi bowiem kasator naczepa i przyczepa stanowią jeden pojazd. Wobec tego nie zaistniały przesłanki do nałożenia na stronę kary pieniężnej, ponieważ zespół pojazdów składający się z dwóch pojazdów - nie jest pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 62 ust. 4 p.r.d.

W myśl art. 62 ust. 4 p.r.d. zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Natomiast według art. 62 ust. 4b pkt 1 p.r.d., przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d. Jak stanowi art. 64d ust. 1 p.r.d. zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu.

Zgodnie z art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, to jest w sytuacji przewozu ładunku innego niż niepodzielny pojazdem nienormatywnym, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I i II, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Stosowanie zaś do art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z ustaleniami organów sporny zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów: ciągnika samochodowego, naczepy i przyczepy. Podczas kontroli kierowca nie okazał dowodów rejestracyjnych pojazdów wchodzących w skład kontrolowanego zespołu pojazdów. Oświadczył, że nigdy ich nie widział oraz że nie wie jakie zapisy się w nich znajdują. Natomiast z Centralnego Systemu Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynikało, że na każdy z tych pojazdów był wystawiony odrębny dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne. Ponadto każdy z tych pojazdów posiadał również odrębne numery VIN.

Według przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym dowód rejestracyjny to dokument stwierdzający dopuszczenie do ruchu pojazdu, który spełnia określone prawem wymagania w tym wymagania o charakterze technicznym (art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1). Dowód rejestracyjny jest zatem dokumentem urzędowym, potwierdzającym, że pojazd, którego rejestracja została w ten sposób potwierdzona, jest pojazdem w rozumieniu ustawy - Prawo o ruchu drogowym (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 2754/16).

Definicje pojazdu zawierają zaś art. 2 pkt 31, 50 i 52 p.r.d. W pojęciu pojazdu mieści się również naczepa i przyczepa. Jeżeli zatem zarówno tzw. ciągnik, jak i naczepa oraz przyczepa były zarejestrowane jako odrębne pojazdy, to nie ma podstaw do zarzucenia organowi niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, dotyczących rzeczywistego charakteru połączonych elementów tego zespołu pojazdów. Status pojazdu określa bowiem dowód rejestracyjny, a nie okoliczności faktyczne dotyczące sposobu jego użytkowania – jak chce tego skarżący (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1801/16).

Wymaga również podkreślenia, że zgodnie z art. 2 pkt 68 p.r.d. pojazd skompletowany to taki pojazd, który w celu spełnienia wymagań technicznych oraz uzyskania założonych cech użytkowych powstał w wyniku co najmniej jednego etapu kompletacji. W orzecznictwie NSA został wyrażony pogląd, że o tym, że dany pojazd jest pojazdem skompletowanym, decyduje wyłącznie dowód rejestracyjny. O tym więc, czy mamy do czynienia z dopuszczonym do ruchu pojazdem skompletowanym decyduje wyłącznie dowód rejestracyjny, a nie ustalenia organu wymierzającego karę za przejazd pojazdem nienormatywnym (np. wyroki NSA z dnia: 5 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2798/17; 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 67/16). Jeżeli więc naczepa składa się z dwóch elementów posiadających odrębne dowody rejestracyjne, oznaczonych dwoma różnymi numerami VIN, a także każda z dwóch części naczepy posiada nadany przez producenta i wybity na ramie własny indywidualny numer identyfikacyjny podwozia - to każdy z tych elementów jest odrębnym pojazdem w rozumieniu art. 2 pkt 31 p.r.d., co trafnie stwierdził Sąd I instancji, podzielając stanowisko organu (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2809/14, 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1801/16).

W konsekwencji, za bezzasadne należało również uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Postawione zarzuty opierają się na błędnym założeniu autora skargi kasacyjnej, że organy zaniechały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym nie wzięły pod uwagę wymiarów zespołu pojazdów oraz walorów użytkowych naczepy Royal Nooteboorns Trailers (Nooteboom [...]).

Trafnie również stwierdził Sąd I instancji, że organ odwoławczy - wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej - nie mógł naruszyć art. 78 § 1 i 2 k.p.a., skoro przeprowadził dowód z dołączonej do odwołania kopii dowodu rejestracyjnego naczepy i dokonał jego oceny, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto w rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby podważyć prawdziwość danych zawartych w dowodach rejestracyjnych naczepy i przyczepy. Natomiast podnoszone przez autora skargi kasacyjnej kwestie dowodowe odnoszące się do technicznych możliwości użytkowania pojazdów, tzn. ich łącznego i rozłącznego używania - nie mogą w żadnej mierze być podstawą do kwestionowania prawidłowości ich urzędowej rejestracji jako odrębnych pojazdów. Jak słusznie wyjaśnił Sąd I instancji, bez znaczenia pozostaje, że pojazd nie może samodzielnie poruszać się po drodze, bowiem z definicji zawartej w p.r.d. nie wynika taki obowiązek, a zatem zarzut skarżącego, że organy powinny zbadać kwestię użytkowania naczep, a w szczególności możliwości łącznego i rozłącznego używania naczepy nr rej. [...], jest bezpodstawny.

Autor skargi kasacyjnej - zarzucając organom zaniechanie ustalenia wymiarów zespołu pojazdów - niezasadnie odwołał się do treści art. 64e ust. 1 pkt 2 p.r.d. Powołany przepis stanowi, że art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 p.r.d. oraz ust. 2 i 3 i art. 64a - 64d p.r.d. nie dotyczą pojazdu, którego szerokość i długość bez ładunku nie są większe od dopuszczalnych, przewożącego ładunek na zasadach określonych w art. 61 ust. 6, 8 i 9. Przepisy art. 64 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 i ust. 3 p.r.d. regulują kwestie zezwoleń na przejazd pojazdem nienormatywnym. Natomiast przepisy art. 64a - 64d p.r.d. regulują kategorie zezwoleń na przejazd pojazdem nienormatywnym. Zasady określone w art. 61 ust. 6, 8 i 9 p.r.d. to zasady przewożenia ładunku wystającego poza płaszczyzny obrysu pojazdu.

Z powyższych przepisów wynika, że z obowiązku uzyskania zezwolenia właściwej kategorii zwolnione są m.in. pojazdy, których szerokość i długość bez ładunku nie są większe od dopuszczalnych, przewożące ładunek wystający poza płaszczyzny obrysu pojazdu.

Jednakże w niniejszej sprawie - czego zdaje się nie dostrzegać autor skargi kasacyjnej - przyczyny uznania pojazdu za nienormatywny nie stanowiło przekroczenie wymiarów pojazdu, a stwierdzenie przez organy, że kontrolowany zespół pojazdów składał się z większej liczby pojazdów niż przewidziana w art. 62 ust. 4 p.r.d. Wskazany przez autora skargi kasacyjnej przepis art. 64e ust. 1 pkt 2 p.r.d. nie miał zastosowania w sprawie i nie był podstawą prawną kontrolowanych decyzji, a zatem organy prawidłowo nie prowadziły postępowania w kierunku konieczności dokonywania ustaleń co do okoliczności faktycznych, które wynikają z tego przepisu.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że słusznie organ przyjął, że skontrolowany zespół pojazdów stanowił pojazd nienormatywny z uwagi na naruszenie dyspozycji art. 62 ust. 4 p.r.d. Prawidłowo więc została na skarżącego nałożona kara pieniężna na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 140ab ust. 2 p.r.d. za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym - jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył również art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA przyjmując, że w sprawie nie było konieczności badania wymiarów zespołu kontrolowanych pojazdów. Natomiast okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Zasądzoną na rzecz organu kwotę 2700 zł stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który reprezentował go jedynie w postępowaniu kasacyjnym, za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz. 38).