Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1677/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 50 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 110. art. 111, art. 112, art. 113, art. 114, art. 115, art. 116, art. 117, art. 133
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia del. WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Gl 957/17 w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Przedmiot skargi kasacyjnej i dalsze pisma procesowe

1.1. Z. S. (dalej: Skarżący; reprezentowany przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika radcę prawnego M. M.) pismem z dnia 8 czerwca 2018 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 957/17.

1.2. Powołanym wyrokiem Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), oddalił skargę Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 7 września 2017 r.

Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej: Naczelnik US) z dnia 20 czerwca 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania - z wniosku Skarżącego zawartego w piśmie z dnia 18 maja 2017 r. powołującym się na nowe wymienione w nim dowody - w sprawie zmiany [sześciu] decyzji Naczelnika US z dnia 7 marca 2008 r., nr [...], wydanych w stosunku do B. S.(występującego pod nazwą X ) w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za poszczególne miesiące od marca do sierpnia 2006 r. (taki adresat i zakres decyzji z dnia 7 marca 2008 r. wynika z akt podatkowych przekazanych Sądowi do tej sprawy oraz do drugiej sprawy Skarżącego prowadzonej pod sygn. akt I FSK 2022/18, a dotyczącej zaskarżenia wyroku z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 636/17, rozpoznanej na tym samym posiedzeniu niejawnym przez Naczelny Sąd Administracyjny).

1.3. W niniejszej sprawie skargą kasacyjną Skarżący zaskarżył w całości powołany na wstępie wyrok Sądu pierwszej instancji, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto, w uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej, pismem z dnia 9 lipca 2018 r. wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

1.4. Skarżący zarzucił Sądowi naruszenie:

1) art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) przez błędne przyjęcie, że Skarżący nie posiada legitymacji do bycia stroną w niniejszym postępowaniu, mimo, że posiada interes prawny;

2) art. 50 § 1 P.p.s.a. [przez] błędną interpretację i niezastosowanie;

3) art. 133 w związku z art. 110-117 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.; dalej: O.p.) przez niezastosowanie i ustalenie, że Skarżący nie ma w niniejszej sprawie interesu prawnego.

1.5. Dyrektor IAS odpowiadając pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

1.6. Pismem z dnia 21 sierpnia 2018 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że pomoc ta nie została opłacona w całości ani w części.

1.7. Pismem z dnia 17 czerwca 2021 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w tym piśmie, dopiero uzyskanych i które nie mogły być przedstawione w toku postępowania podatkowego i postępowania przed Sądem pierwszej instancji, na okoliczność: postawienia zarzutów B. S. za działanie w zorganizowanej grupie przestępczej, utrzymania zabezpieczenia na jego majątku oraz wystawiania przez niego "pustych" faktur w celu wyłudzenia podatku VAT.

2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

2.1. Skarga kasacyjna, odmiennie od zawartego w niej wniosku, została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawę do rozpoznania w taki sposób na posiedzeniu niejawnym wyznaczono zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej NSA z dnia 2 czerwca 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.).

W wyniku realizacji powyższego zarządzenia strony postępowania sądowego zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i tym samym miały możliwość i czas do zajęcia pisemnego stanowiska w tym zakresie oraz co do istoty sprawy ze skargi kasacyjnej. W związku z zarządzoną zmianą trybu procedowania strony te nie złożyły jednak dodatkowych wniosków i pism procesowych.

Wobec takiego stanu rzeczy oraz mając na uwadze również charakter sprawy poddanej rozpoznaniu, który nie wymagał stawiennictwa stron do jej dokładniejszego wyjaśnienia, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zasadne było skorzystanie z art. 90 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. i skierowanie sprawy ze skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu jawnym z wyznaczeniem rozprawy. W konsekwencji poprzestał na przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego w terminie i składzie nakreślonym zarządzeniem.

2.2. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Tego rodzaju przesłanek - na podstawie zawartości akt sądowych tej sprawy - z urzędu nie odnotowano.

Podobnie w tym samym trybie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a., niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).

2.3. Wspomnieć należało również, że według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł nie przedstawiać pełnej relacji z przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych zarzutów.

2.4. Wobec powyższego skarga kasacyjna została zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). W takim ujęciu okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.

2.5. Oczywiście chybiony był pierwszy zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 28 K.p.a. (zob. pkt 1.4 ppkt 1 tego uzasadnienia).

Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 pkt 2 K.p.a. (w brzmieniu właściwym dla niniejszej sprawy) przepisów tego Kodeksu nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów działów IV ("Udział prokuratora"), V (uchylony) i VIII ("Skargi i wnioski"). Wymieniony w skardze kasacyjnej przepis Kodeksu postępowania administracyjnego do tych działów nie należy.

Z kolei według art. 1 pkt 1 i pkt 3 ab initio ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawa ta normuje zobowiązania podatkowe i postępowanie podatkowe. W ramach takiego właśnie postępowania podatkowego zostało wydane zaskarżone do Sądu pierwszej instancji postanowienie Dyrektora IAS oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika US. Oba te postanowienia zapadły w oparciu o przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, zatytułowanego: "Postępowanie podatkowe".

Z podanych przyczyn prawnych, odmiennie niż podniesiono w skardze kasacyjnej, nie mogło dojść ani do błędnej interpretacji art. 28 K.p.a., ani do wadliwego braku jego zastosowania, ani tym bardziej do wadliwego przyjęcia na jego podstawie braku legitymacji Skarżącego do bycia stroną postępowania podatkowego w zakresie zmiany decyzji wydanych w stosunku do "właściciela firmy X" - jak to ujęto w skardze kasacyjnej. Powołany w zarzucie kasacyjnym art. 28 K.p.a. nie był i nie mógł być stosowany w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Dyrektora IAS, podobnie jak i w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika US. Tym samym również Sąd pierwszej instancji wydając wyrok oddalający skargę Skarżącego nie mógł go w jakikolwiek sposób naruszyć (przepis ten pozostawał zupełnie obojętny dla sprawy podatkowej).

2.6. Jako nieporozumienie należało zakwalifikować kolejny zarzut skargi kasacyjnej (zob. pkt 1.4 ppkt 2 tego uzasadnienia) dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 50 § 1 P.p.s.a. przez jego błędną interpretację i niezastosowanie.

2.6.1. Po pierwsze, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie powoływał tego przepisu i nie prezentował jego wykładni. Nie sposób zatem przyjąć, że błędnie interpretował art. 50 § 1 P.p.s.a., skoro nie przedstawił własnej jego wykładni. Kompletności zaś uzasadnienia wyroku na tym polu nie kwestionowano.

2.6.2. Po drugie, konstatacja, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie dokonał błędnej interpretacji w/w przepisu uznając, [że] skarżący nie ma interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu", potwierdza wadliwe rozróżnienie przez autora skargi kasacyjnej czynności wykładni prawa i czynności stosowania prawa, a także postępowania administracyjnego/podatkowego i postępowania sądowego /sądowoadministarcyjnego (o czym w kolejnym podpunkcie).

Uznanie, czy Skarżący ma - w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. - interes prawny do bycia stroną w postępowaniu sądowym (bo takiego tylko postępowania dotyczy ten przepis określając podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego), czy takowego interesu nie posiada, jest oceną ze sfery stosowania prawa, a nie wykładni prawa. Przywołany motyw skargi kasacyjnej nie przystawał zatem do zarzutu kasacyjnego o wadliwej interpretacji wspomnianego przepisu.

2.6.3. Po trzecie, całkowicie chybione było twierdzenie Skarżącego, że Sąd pierwszej instancji nie zastosował art. 50 § 1 P.p.s.a.

Wręcz przeciwnie, Sąd ten zastosował wymieniony przepis i to w dodatku zgodnie z jego wykładnią zaprezentowaną przez autora skargi kasacyjnej, który w tym zakresie trafnie odwołał się do cytatu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2007/15, aczkolwiek z tego odwołania wywiódł nieprawidłowe wnioski. Słusznie zwrócono w rzeczonym wyroku uwagę, że interes prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być oparty także na przepisach prawa procesowego lub ustrojowego i że "uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest zatem od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej".

W sprawie sądowej Skarżącego, zważywszy na jej wynik obejmujący oddalenie skargi (a nie odrzucenie skargi), dla Sądu pierwszej instancji nie było wątpliwe, że Skarżący taki interes prawny posiadał, "a tym samym legitymację do bycia stroną w niniejszej sprawie" (tak, jak ujęto to w skardze kasacyjnej, myląc jednak rodzaje postępowań do których należało ową legitymację odnosić). Skarżący mógł być i był stroną postępowania sądowego, zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a., co wyrażało się możliwością zaskarżenia postanowienia Dyrektora IAS i następnie czynnością merytorycznego jej rozpoznania przez Sąd. Gdyby Sąd uznał odmiennie, czyli przyjął brak interesu prawnego, o którym stanowi ten przepis, to skargę Skarżącego by odrzucił jako niedopuszczalną, czego prawidłowo nie uczynił.

Jak już wzmiankowano problem z niezasadnością zarzutu co do naruszenia art. 50 § 1 P.p.s.a. w sferze jego zastosowania polega na tym, że w skardze kasacyjnej zupełnie wadliwie interes prawny dający możliwość wniesienia skargi (do czego odnosi się ten przepis) próbowano utożsamić z interesem prawnym koniecznym do bycia stroną w postępowaniu podatkowym. Tymczasem analizowany przepis jest przepisem procedury sądowoadministracyjnej i nie służy on celom postępowania podatkowego (ocenie zasadności lub niezasadności wszczęcia takiego postępowania przez organ podatkowy).

2.6.4. Po czwarte, Skarżący w swoim wnioskowaniu pominął znaczenie zacytowanego przez siebie fragmentu wyroku z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2007/15, w którym odnotowano, że "w postępowaniu administracyjnym interes prawny musi być wywodzony z przepisów prawa materialnego". Takie zaś postrzeganie interesu prawnego Skarżącego było kluczowe na gruncie sprawy podatkowej z jego wniosku, w której końcowo wydane zostało zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS, kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji. Skarga kasacyjna tego elementu jednak nie dostrzegała i na nim nie zbudowano stosownych motywów oraz zarzutów kasacyjnych.

2.7. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ostatni zarzut obejmujący naruszenie art. 133 w związku z art. 110-117 O.p. (zob. pkt 1.4 ppkt 3 tego uzasadnienia) należało uznać za nieusprawiedliwiony zasadniczo z przyczyn konstrukcyjnych, zważywszy na szczątkową tylko namiastkę uzasadnienia tej podstawy kasacyjnej.

2.7.1. Mianowicie w petitum skargi kasacyjnej podano tylko, że do naruszenia wymienionych przepisów doszło z uwagi na ich niezastosowanie i ustalenie, że Skarżący nie ma w niniejszej sprawie interesu prawnego. Są to zatem same stwierdzenia bez jakiejkolwiek warstwy argumentacyjnej. Jako takie nie mogły zostać uznane za czyniące zadość przewidzianemu w art. 176 § 1 pkt 2 in fine w związku z art. 174 P.p.s.a. wymogowi uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Co istotne, brak tego rodzaju nie poddaje się reżimowi przewidzianemu do usuwania braków formalnych skargi kasacyjnej, a wynika to z wyłączenia zawartego w art. 177a P.p.s.a.

2.7.2. Z kolei w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutowi temu poświęcono trzy zdania o charakterze wybitnie hasłowym.

W pierwszym z nich podano - czego nie było w petitum skargi kasacyjnej - że zarzuca się Sądowi także nieprawidłową interpretację art. 133 w związku z art. 110-117 O.p. Zabrakło jednak jakiegokolwiek rozwinięcia tej zdawkowej konkluzji. Zarzut wadliwej wykładni bez wykazania stosowaną argumentacją na czym owa wada polegała, nie poddaje się dalej idącej, merytorycznej weryfikacji. Tak zbudowany zarzut co do wykładni musiał więc zostać oceniony jako nieuzasadniony i na tym wyłącznie stwierdzeniu należało poprzestać.

W kolejnym zdaniu napisano, że w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd powołał się na przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa dotyczące definicji strony w postępowaniu podatkowym. Jest to stwierdzenie prawdziwe i nie sposób z nim polemizować. Nie wnosi ono jednak nic w sferze wykazania zasadności analizowanego tu zarzutu w zakresie zastosowania wymienionych przepisów podatkowych.

Ostatnie zdanie zawierało wskazanie, że "skarżący jest podmiotem, który został określony w przepisach w/w ustawy jako osoby trzecie, gdyż postępowanie organu podatkowego naruszało jego interes prawny". Nie można z takiej redakcji wywieść, w jakiej kategorii różnego rodzaju osób trzecich wymienionych w poszczególnych przepisach art. 110-117 O.p. Skarżący siebie plasuje, a tym bardziej dlaczego tak właśnie należy go postrzegać. Brak motywów na tym polu również pozbawia Naczelny Sąd Administracyjny możliwości prowadzenia dalej idących rozważań prawnych. Autor skargi kasacyjnej w tym miejscu nie podaje także jakie postępowanie organu podatkowego narusza interes prawny Skarżącego i z czego wywodzi ów interes.

2.8. Przeanalizowana skarga kasacyjna w granicach zarzutów w niej postawionych i motywów przywołanych na ich poparcie prowadziła ostatecznie do wniosku, że z przyczyn częściowo merytorycznych, a częściowo konstrukcyjnych nie mogła skutecznie świadczyć o naruszeniu prawa przez Sąd pierwszej instancji. Akceptacja tego Sądu dla procesowego rozstrzygnięcia organu podatkowego o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego o zmianę decyzji w przedmiocie podatku VAT wydanych wobec innego podatnika, tj. B. S., przy tak zbudowanej skardze kasacyjnej nie została podważona. Natomiast rozstrzygnięcie formalne organu oparte zostało na przepisie art. 165a § 1 w związku z art. 133 § 1 i § 2 O.p. i sprowadzało się do konkluzji, że: - w sprawie z wniosku o zmianę decyzji wydanych w stosunku do B. S. stroną mogła być tylko ta osoba jako ich adresat i podatnik podatku VAT, bo to jej wskazanymi decyzjami ustanowiono prawa oraz obowiązki przewidziane ustawą o podatku od towarów i usług; - w odniesieniu do określonych tymi decyzjami obowiązków podatkowych Skarżący nie posiada ani statusu podatnika, ani płatnika, inkasenta bądź osoby trzeciej, o której mowa w art. 110-117 O.p.; - skoro zatem Skarżący nie legitymuje się interesem prawnym, wynikającym z konkretnego przepisu prawa materialnego przyznającego mu prawa lub określającego obowiązki względem tych nakreślonych decyzjami podatkowymi, to zasadna była odmowa wszczęcia postępowania z jego wniosku o zmianę decyzji wydanych wobec B. S.

Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany podstawami skargi kasacyjnej i mając na uwadze konstrukcję wniesionej skargi kasacyjnej, nie mógł wypowiedzieć się i ocenić wszystkich aspektów, które przywołał organ podatkowy i które zaakceptował Sąd pierwszej instancji.

2.9. Przedmiot sprawy podatkowej (tj. odmowa wszczęcia postępowania z wniosku o zmianę decyzji), jak również sama treść skargi kasacyjnej skutkowały tym, że żadnego znaczenia dla jej rozpoznania nie miał wniosek dowodowy zawarty w piśmie z dnia 17 czerwca 2021 r. Okoliczności objęte tym wnioskiem - z prawnego punktu widzenia - zupełnie rozmijały się z przedmiotem sprawy podatkowej Skarżącego zakończonej wyłącznie formalnie i obiektywnie rzecz ujmując nie mogły posiadać jakiegokolwiek znaczenia i oddziaływania na taki jej wynik.

Jedynie na marginesie można wspomnieć, że jeżeli Skarżący uważał, że wystąpiły nowe dowody mogące mieć znaczenia dla ukształtowania jego sytuacji prawnopodatkowej, to tego rodzaju materiały winien spożytkować w odpowiednim trybie we własnej sprawie podatkowej, a nie próbować dochodzić swoich racji w sprawie innego podatnika. Przyjmując odmiennie swoje działania już na wstępie czyni zasadniczo prawnie nieskutecznymi.

2.10. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. Powołując się na ten przepis orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji niniejszego wyroku.

2.11. Wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów z punktu drugiego sentencji, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że: - zaskarżony wyrok oddalał skargę, przy braku wartości przedmiotu zaskarżenia (skarga objęta wpisem stałym); - skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Skarżący; - złożoną w imieniu Dyrektora IAS odpowiedź na skargę kasacyjną sporządził radca prawny, który nie prowadził sprawy przed Sądem pierwszej instancji; - skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron, orzekając o jej oddaleniu.

Wobec takiego stanu faktycznego wskazać należało, że zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która ją wniosła, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach; wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu oddalającym skargę kasacyjną.

Natomiast według § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Stawka minimalna dla takiej sprawy jak niniejsza wynosi 480 zł, o czym stanowi § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c przywołanego rozporządzenia.

Na podstawie wykładni systemowej jego § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a-c przyjęto, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przysługuje wynagrodzenie określone na zasadach wynikających z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu prawnego (analogicznie jak przyjmowano to na gruncie poprzedniego stanu prawnego, w ramach uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).

Wobec powyższego zasądzono na podstawie wymienionych w tym punkcie przepisów od Skarżącego na rzecz Dyrektora IAS kwotę 360 zł (75% z 480 zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

2.12. Wydanie orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu pozostaje w gestii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (art. 254 § 1 P.p.s.a.), który jest właściwym adresatem tego rodzaju wniosku.

s. WSA (del.) E. Olechniewicz s. NSA H. Sęk s. NSA I. Najda-Ossowska