Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1549/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1 pkt 2; art. 138 par 1 pkt 2; art. 146
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1485/19 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od R. S. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2020 r., sygn. V SA/Wa 1485/19 po rozpoznaniu skargi R. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] marca 2019 r. (pkt 1), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2016 r. nr [...] (pkt 2) oraz zasądził koszty postępowania sądowego (pkt 3).

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] lipca 2006 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie (dalej: ARiMR) wpłynął wniosek R. S. (dalej: strona, skarżący) o przyznanie płatności za zalesianie gruntów rolnych na 2006 r. w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006. Ww. wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru 3,71 ha położonego na działce ewidencyjnej nr [...] (pow. o., gm. J., obr. Ż.– obecnie, po podziale – działka ewid. o nr [...]).

Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony zostało zakończone decyzją Kierownika ww. Biura Powiatowego ARiMR (dalej Kierownik, organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...]. Na mocy ww. decyzji stronie przyznano i wypłacano płatności zalesieniowe.

W dniu [...] lipca 2012 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. Kontrola ta wykazała, że powierzchnia zalesień wykonanych na działce nr [...] (działka rolna oznaczona lit. [...]) nie odpowiada powierzchni zgłoszonej do zalesienia tj. 3,31 ha.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Kierownik postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] wznowił sprawę rozpatrywania wniosku strony w sprawie płatności na zalesianie gruntów rolnych za rok 2006 zakończoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...].

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Kierownik stwierdził, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. została wydana z naruszeniem prawa. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było ustalenie organu, że między doręczeniem pierwotnej decyzji dot. ww. płatności, a zakończeniem wznowionego postępowania minęło 5 lat i w związku z tym niemożliwe było orzeczenie o uchyleniu ww. decyzji pierwotnej.

Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie.

Postępowanie odwoławcze zostało zakończone decyzją Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy, organ II instancji) z [...] lutego 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. Strona nie zaskarżyła decyzji z dnia [...] lutego 2013 r.

W dniu [...] maja 2013 r. Kierownik wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez stronę ww. płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych.

Efektem tego postępowania była decyzja organu I instancji z [...] listopada 2013 r. ustalająca kwotę do zwrotu ARiMR w wysokości 33.019 zł, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie.

Równolegle Strona zwróciła się do Prezesa ARiMR o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r.

Po rozpatrzeniu sprawy, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Dyrektora z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...].

W następstwie powyższego, Dyrektor postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Kierownika z dnia [...] listopada 2013 r.

Kolejno Dyrektor decyzją z [...] kwietnia 2014 r. uchylił decyzję Kierownika z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie Kierownik decyzją z dnia [...] września 2014 r. ponownie stwierdził wydanie decyzji pierwotnej z dnia [...] kwietnia 2007 r. z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu zaznaczono, że strona powinna mieć odmówioną płatność, z uwagi na przedeklarowanie pow. uprawnionej do płatności o ponad 20 %. Strona nie zaskarżyła ww. decyzji.

Następnie Dyrektor postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. podjął zawieszone postępowanie odwoławcze od decyzji z [...] listopada 2013 r.

Dyrektor ponownie, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r., a decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika z dnia [...] września 2014 r. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było uznanie, że rażąco naruszała ona § 13 ust. 5 rozporządzenia zalesieniowego oraz art. 146 K.p.a.

Następnie decyzją z [...] lutego 2016 r. Kierownik ponownie stwierdził wydanie decyzji pierwotnej z dnia [...] kwietnia 2007 r. z naruszeniem prawa.

Dyrektor ponownie postanowieniem z [...] października 2016 r., podjął zawieszone postępowanie odwoławcze od decyzji z [...] listopada 2013 r., z uwagi na istotne zmiany okoliczności sprawy ustaleniowej i wyjaśnienie większości kwestii wstrzymujących bieg sprawy.

Zostało ono zakończone decyzją Dyrektora z [...] października 2016 r., którą organ odwoławczy uchylił decyzją z [...] listopada 2013 r. jako nieprawidłową, tj. nie uwzględniającą wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a postępowanie ustaleniowe umorzył jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 u A.R.M.R. W uzasadnieniu wskazano m.in., że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził na koniec, że mimo bezprzedmiotowości, jeżeli organ I instancji dalej uważa, że zwrot jest konieczny, powinien wszcząć nowe postępowanie, badając czy Strona nadal pozostaje właścicielem zalesionych działek i czy zachowuje na nich wymogi związane z zalesieniem.

Następnie, zawiadomieniem z [...] czerwca 2017 r. Kierownik poinformował Skarżącego o wszczęciu nowego postępowania ustaleniowego dot. płatności zalesieniowych przyznanych decyzją Kierownika z [...] kwietnia 2007 r.

Postępowanie ustaleniowe zostało zakończone decyzją Kierownika z [...] listopada 2017 r., na mocy której Stronie nakazano zwrot do ARiMR łącznej kwoty 33.019 zł.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją z [...] lutego 2018 r. wydaną przez Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR.

W następstwie zaskarżenia ww. decyzji WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 417/18 stwierdził nieważność obu ww. decyzji.

Zawiadomieniem z [...] lutego 2019 r. Prezes ARiMR zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego z [...] października 2016 r., a następnie decyzją z [...] marca 2019 r. Prezes ARiMR stwierdził nieważność ww. decyzji.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił istotę nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji jakim jest stwierdzenie nieważności, wyjaśniając w szczególności problematykę rażącego naruszenia prawa, stwierdzając jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki warunkujące rażące naruszenie prawa.

Wskazał, że uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy było niezasadne, oraz że w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności wskazujących na błędne rozstrzygnięcie I instancji (co do zwracanej kwoty i okoliczności skutkujących zwrotem) organ powinien:

1) albo wydać decyzję o uchyleniu decyzji zaskarżonej w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, określając kwotę do zwrotu w nowej wysokości oraz uzupełniając opis okoliczności będących podstawą nowego wyliczenia (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.);

2) albo wydać decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzją w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji (art. 138 § 2 k.p.a.), np. z uwagi na art. 139 k.p.a. (zakaz wydawania decyzji pogarszających sytuację strony) lub gdy konieczny do wyjaśnienia zakres ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i gdy podjęcie decyzji merytorycznej wiązałoby się ze znacznymi utrudnieniami.

Organ I instancji stwierdził, że w sprawie rozstrzygniętej decyzją Dyrektora Małopolskiego OR ARiMR z [...] października 2016 r. nie zaistniały żadne okoliczności powodujące konieczność umorzenia całego postępowania o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności.

Wskazał ponadto, że doszło do rażącego naruszenia art. 7 k.p.a., które polegało na braku podjęcia przez organ II instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stwierdzając jednocześnie, że chodzi w szczególności o brak uwzględniania samodzielnego charakteru postępowania ustaleniowego i całkowite jego zakończenie mimo braku do tego przesłanek.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. do Centrali ARiMR wypłynęło odwołanie R. S.

Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu ww. decyzji Minister m.in. podzielił stanowisko organu I instancji, iż w decyzji Dyrektora Małopolskiego OR ARiMR w Krakowie z [...] października 2016 r. zaistniała przesłanka warunkująca stwierdzenie nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Ministra w prowadzonym postępowaniu administracyjnym Dyrektor Małopolskiego OR ARiMR całkowicie błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, przez co rażąco naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. bowiem zupełnie uszło uwadze tego organu, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie decyzją z [...] lutego 2016 r. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji z [...] kwietnia 2007 r. o przyznaniu płatności skarżącemu na zalesienie gruntów rolnych na rok 2006. W ww. decyzji organ wskazał, że do powierzchni zalesienia (stwierdzono w kontroli na miejscu 2,99 ha) należy doliczyć powierzchnię 0,11 ha olszy, który to obszar nie był uwzględniony we wcześniejszej decyzji. Organ ten wskazał, że w przedmiotowej sprawie przedeklarowanie powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu, do powierzchni deklarowanej, wynosi 19,67 %. Ponadto podkreślił, że zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią kwalifikowaną zalesienia a powierzchnią stwierdzoną, określoną zgodnie z art. 57 rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009, powierzchnia przekracza 0.10 ha ale nie więcej niż 20 % powierzchni kwalifikowanej, płatność jest naliczana do powierzchni kwalifikowanej, a następnie zmniejszana o kwotę przypadającą na dwukrotność stwierdzonej różnicy powierzchni. Minister podniósł, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie w konsekwencji, stwierdzając że decyzja z [...] kwietnia 2007 r. została wydana z naruszeniem prawa, wskazał że ze względu na stwierdzone przedeklarowanie i zgodnie z ww. podstawą prawną Strona powinna otrzymać płatność na zalesienie na rok 2006 w pomniejszonej wysokości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Małopolskiego OR ARiMR z [...] października 2016 r. uznał, że decyzja, której nieważność stwierdzono nie narusza prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd podkreślił, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania jej co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w omawianym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać ją jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., tzn. nie może rozstrzygać jej co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym.

Organy obu instancji uznały, iż Dyrektor Małopolskiego OR ARiMR w Krakowie wydając decyzję z [...] października 2016 r. (a więc tą, której nieważność stwierdzono) dopuścił się rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

W ocenie WSA stanowisko organów wyrażone co do rażącego naruszenia przepisów wyżej wskazanych jest wadliwe.

Decyzją, której nieważność stwierdzono Dyrektor Małopolskiego OR ARiMR uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności zalesieniowych przez Skarżącego i umorzył postępowanie organu I instancji, którego efektem była ww. decyzja.

Zdaniem Sądu I instancji decyzja z [...] października 2016 r. nie naruszała art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi i stanowił w dniu podejmowania ww. decyzji, ze organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tą decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Niewątpliwie więc decyzja z [....] października 2016 r. spełnia wymogi stawiane przez przywołany wyżej przepis.

W ocenie Sądu I instancji nie ma racji organ odwoławczy podnosząc, iż w postępowaniu administracyjnym zakończonym ww. decyzją błędnie ustalono stan faktyczny sprawy, bowiem nie wzięto pod uwagę, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie decyzją z [...] lutego 2016 r. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji z [...] kwietnia 2007 r. o przyznaniu skarżącemu płatności. Przede wszystkim WSA wskazał, iż decyzja z [...] lutego 2016 r. jest chronologicznie trzecią decyzją wydaną w tym przedmiocie.

Po raz pierwszy decyzją z [...] listopada 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie stwierdził, że decyzja z [...] kwietnia 2007 r. została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja z [...] listopada została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Małopolskiego OR ARiMR z [...] lutego 2013 r.

Po raz drugi, Kierownik Biura, o którym mowa powyżej decyzją z [...] września 2014 r. stwierdził wydanie decyzji z [...] kwietnia 2007 r. z naruszeniem prawa. Jednakże Dyrektor decyzją z [...] listopada 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika z [...] września 2014 r. ze względu na to, że rażąco narusza ona § 13 ust. 5 rozporządzenia oraz art. 146 k.p.a.

Po raz trzeci, decyzją z [...] lutego 2016 r. Kierownik biura ponownie stwierdził wydanie decyzji z [...] kwietnia 2007 r. z naruszeniem prawa.

Zdaniem Sądu już choćby powyższa sekwencja zdarzeń prawnych nie pozwalała na przyjęcie, iż to właśnie chronologicznie wcześniejsza decyzja z [...] lutego 2016 r. stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji z [...] kwietnia 2007 r. mogła czy też powinna być podstawą pozwalająca na stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora z [...] października 2016 r. uchylającej w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie z [...] listopada 2013 r. w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez Skarżącego płatności zalesieniowych i umarzającej postępowanie organu I instancji.

Sąd przypomniał, że w uzasadnieniu decyzji z [...] października 2016 r. organ odwoławczy stwierdził m.in., że mimo bezprzedmiotowości postępowania przed organem I instancji organ ten dalej uważa, że zwrot jest konieczny i że powinien wszcząć nowe postępowanie i zbadać czy Strona nadal pozostaje właścicielem zalesionych działek i czy zachowuje na nich wymogi związane z zalesieniem.

Według Sądu I instancji, Kierownik zrealizował powyższą sugestię, wszczął nowe postępowanie ustaleniowe dotyczące płatności zalesieniowych przyznanych decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Jednakże decyzje wydane przez organy obu instancji w ramach tego nowego postępowania nie ostały się w obrocie prawnym, albowiem WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 417/18 stwierdził ich nieważność.

Z kolei powyższy wyrok oraz opinia prawna z [...] września 2018 r. znajdująca się w aktach administracyjnych, stały się "podstawą" podjęcia działań organów zmierzających do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora z [...] października 2016 r. w oparciu o kolejną decyzję stwierdzającą wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa, a mianowicie w oparciu o decyzję Kierownika z dnia [...] lutego 2016 r.

W ocenie WSA takie procedowanie organu oraz usilne poszukiwania podstawy pozwalającej na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Dyrektora z [...] października 2016 r. nie zasługują na aprobatę, a to dlatego, iż w okolicznościach sprawy niniejszej brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących, że ww. decyzja została podjęta w warunkach przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (z rażącym naruszeniem prawa).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2019 poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) wyrokowi Sądu I instancji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 kpa oraz art. 105 § 1, art. 107 § 3 kpa oraz art. 29 ust. l ustawy o ARiMR oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji nadzorowanej, podczas gdy decyzja ta odpowiada prawu jako, że prawidłowo stwierdza wystąpienie w okolicznościach sprawy rażącego naruszenia prawa w decyzji Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nierozważenie i brak oceny w uzasadnieniu orzeczenia wszystkich istotnych aspektów sprawy, tj. brak należytego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia oraz brak wskazania przez Sąd, które ustalenia zostały przyjęte, a które nie zasługiwały na uwzględnienie - co miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem wyklucza kontrolę orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami określonymi w art. 174 ppsa i wskazanymi w art. 176 ppsa wnioskami skargi.

Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Jednak żadna ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty mają usprawiedliwione podstawy.

Należy zgodzić się z organem wnoszącym skargę kasacyjną, że Sąd I instancji w sposób lakoniczny i niepełny wyraził swoje stanowisko w zakresie okoliczności stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2016 r. nr [...] mianowicie: art. 7 k.p.a, art. 105 § 3 k.p.a. oraz art. 29 ust.1 ustawy o ARiMR. Tymczasem organ w kontrolowanej przez ten Sąd decyzji w sposób kompleksowy i trafny wykazał uchybienia w ww. decyzji z dnia [...] października 2016 r. Należy zauważyć, czego nie dostrzegł WSA w zaskarżonym wyroku, że Dyrektor ARiMR w decyzji z dnia [...] października 2016r. w istocie uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co wynika z analizy treści ww. decyzji gdyż nie tylko nie ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności ale również bezpodstawnie umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie wskazując, że organy będą po umorzeniu postępowania wszcząć kolejne postępowanie administracyjne wobec tej samej strony, w tej samej sprawie oraz w tych samych okolicznościach faktycznych. Tymczasem, jak trafnie akcentuje się w skardze kasacyjnej, w ww. sprawie z całą pewnością nie zostały spełnione przesłanki bezprzedmiotowości, co zresztą zostało potwierdzone w uzasadnieniu ww. decyzji z [...] października 2016r. nr [...] Mianowicie wynika z niej, że w wyniku kontroli u beneficjenta stwierdzono liczne nieprawidłowości a także, że usunął on uprawy zobowiązania zalesieniowego o powierzchni 0,11 ha w związku z czym można było wszcząć postępowanie w sprawie ustalenia kwoty należności bez potrzeby wznawiania postępowania w sprawie przyznania płatności. Niewątpliwie wzmiankowane umorzenie, jako bezprzedmiotowego, postępowania administracyjnego organu I instancji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rażąco narusza art. 29 ust.1 ustawy o ARiMR, który nakłada na organy ARiMR obowiązek wszczęcia postępowania i ustalenia kwoty do zwrotu w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, co przesądza o tym, że pozytywne orzeczenie w tym zakresie (stwierdzające nieważność decyzji) może zapaść wyłącznie w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z podstaw określonych w art. 156 § 1 kpa. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności, jaką zawiera art.156 § 1 kpa, jest rażące naruszenie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa w świetle powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z niebudzących wątpliwości przesłanek, co na gruncie tej sprawy organ wykazał. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać za prawidłową zaskarżoną do WSA w Warszawie decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzja z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie oraz uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną na podstawie art.188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego kasacyjnie organu, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm).