Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 782/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt VI SA Wa 782/04  W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. na Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych obciążył B. Sp. z o.o. karą pieniężną w wysokości 1589 zł 85 gr. za przejazd w dniu [...] sierpnia 2001r. pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 51, poz. 607)

Pismem z dnia [...] lutego 2002r. "B." Spółka z o.o. w B. wniosła w ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że w omawianym przypadku ani masa całkowita zestawu, ani ładowność przyczepy nie zostały przekroczone.

Decyzją z dnia [...] marca 2000r. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych uchylił zaskarżoną decyzję w całości i obciążył "B." karą pieniężną w kwocie 2 280 zł.

W uzasadnieniu decyzji podano miedzy innymi, że:

Organ I instancji dnia [...] stycznia 2002r. wydał decyzję nr [...] o obciążeniu strony karą pieniężną w wysokości 1.589,85 zł podając jako podstawę prawną Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 51, poz. 607). Biorąc pod uwagę, że dnia 1 stycznia 2002r. weszły w życie przepisy ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 200lr.(Dz.U. Nr 125, poz. 1371), a w szczególności art. 99 tej ustawy, stanowi to rażące naruszenie prawa, wobec czego należało uchylić decyzję wydaną w pierwszej instancji.

Podstawą prawną obciążenia za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w kwocie: 2.280,00zł jest art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r.(tekst. jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 71, poz. 838, ze zm.) w związku z załącznikiem nr 1 do ustawy Lp. tabeli 5 pkt 1 lit. b oraz pkt 5 lit. a

1. Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.), który stanowi że, jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych, dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w ust. 6, 8, i 10, przejazd pojazdu dozwolony jest tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W sytuacji, gdy nie jest możliwe uzyskanie zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym (np. ładunek jest podzielny i może być przewieziony "na raty" jednym pojazdem lub jednorazowo kilkoma pojazdami) przewoźnik (przedsiębiorca) musi dostosować pojazd wraz z ładunkiem do obowiązujących przepisów, a więc musi sprawić, aby pojazd był normatywny i dopiero wtedy może dokonać przejazdu takim pojazdem. W przypadku dokonania przejazdu pojazdem (z ładunkiem), co do którego nie jest możliwe wydanie zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym - przejazd taki jest przejazdem pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W związku z tym, że w omawianym przypadku strona dokonała przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia z przekroczonymi dopuszczalnymi naciskami osi pojazdu na drogę, zasadnym było obciążenie jej za ten przejazd karą pieniężną.

2. Pojazd poruszający się po drogach publicznych musi spełniać wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 01.04.1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia wymienionym w podstawie prawnej niniejszej decyzji. Ponadto zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 Ustawy Prawo o ruchu drogowym, ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W związku z czym, strona zajmująca się świadczeniem usług transportowych lub przewozowych obowiązana jest bezwzględnie znać i przestrzegać obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Powołane przepisy określają obowiązek zachowania warunków technicznych przez wszystkich użytkowników dróg, również przez podmioty świadczące usługi transportowe.

Nie dają możliwości dowolnego ich stosowania.

3. W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że został przekroczony dopuszczalny nacisk II osi pojazdu na drogę bowiem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 01.04 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia na drodze po której poruszał się pojazd dopuszczalny nacisk osi pojedynczej nie może przekraczać 100 kN (a taką jest oś II). Stwierdzono także, że został przekroczony dopuszczalny nacisk V osi pojazdu na drogę bowiem zgodnie z powyżej wymienionym rozporządzeniem na drodze po której poruszał się pojazd dopuszczalny nacisk osi składowej nie może przekraczać 80.00 kN (a taką jest oś V).

Przeprowadzony pomiar wykazał, że nacisk na oś po odliczeniu tolerancji wyniósł:

II oś - 112,96 a więc jego dopuszczalna wartość została przekroczona o 12,96 kN.

V oś - 82,19 a więc jego dopuszczalna wartość została przekroczona o 2,19 kN.

Za te przekroczenie strona została obciążona karą pieniężną, której wysokość określają przepisy ustawy o drogach publicznych z dnia 21.03.1985r.(tekst. jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 71, poz. 838, ze zm.) załącznik nr 1 do art. 13 ust. 2 lit. a

Zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...].02.2002r. nie mogą stanowić podstawy dla uchylenia zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] października 2002r. W chwili przeprowadzenia kontroli wykazane zostały przekroczenia j.w., a zatem obciążenie strony karą w wysokości 2 280,00 zł jest w świetle obowiązujących przepisów w pełni uzasadnione.

Skargę na powyższą decyzją do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła "B." Spółka z o.o. zwana dalej skarżącą.

W uzasadnieniu skargi podniosła miedzy innymi, że postępowanie administracyjne było długotrwałe, co jest sprzeczne z art. 35 k.p.a.

Ponadto skarżąca podkreśliła, ze w przypadku, gdy ładowność naczepy i masa całkowita zestawu są poniżej dopuszczalnej normy, skarżąca jest nieświadoma faktu, że mogą być naruszone normy nacisku na poszczególne osie. Nie ma żadnej możliwości sprawdzenia czy pojazd trzyma się norm, a zapytanie skarżącej, w jaki sposób można przeliczyć bez ważenia kontrolnego nacisk na poszczególne osie został przez organ pominięty milczeniem.

W odpowiedzi na skardze Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu podano między innymi, że.

Dnia [...] sierpnia 2001r. (zgodnie z protokołem z zatrzymania i kontroli pojazdu) został zatrzymany do kontroli (ciągnik z naczepą) będący własnością spółki "B." sp. z o.o. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 01 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432). W związku z przekroczeniem norm, dnia 19 października 2001r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie obciążenia opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Następnie dnia [...] stycznia 2002r. wydano decyzję o obciążeniu strony opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia (decyzja nr [...]). Od tej decyzji dnia [...] lutego 2002r. strona wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku ze zmianą przepisów na podstawie, których strona została obciążona opłatą drogową, które przestały obowiązywać z dniem 1 stycznia 2002r., decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2002r. została uchylona a jednocześnie strona została obciążona wg nowych przepisów karą pieniężną. Ustawa z dnia 06.09.200lr. prawo transportowe (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) weszła w życie dnia 1 stycznia 2002r., wprowadzając zmianę w ustawie z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U z 2000r., Nr 71 poz. 838 ze zm.) również od dnia 1 stycznia 2002r. odnosząc się do zarzutu strony, iż doszło do naruszenia art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podnosi, że zgodnie z art. 37 § 1 stronie przysługiwało zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a czego strona nie dokonała. Zarzut załatwienia przez organ sprawy w sposób przewlekły jest w świetle określonego powyżej toku postępowania nieuzasadniony.

Skarżący zarzucił, iż przepisy stanowiące podstawę prawną wydania przedmiotowej decyzji są sprzeczne z Konstytucją. Należy jednak stwierdzić, że jak dotąd Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności tych przepisów z ustawą zasadniczą. Zatem obowiązują one nadal i są w pełni wiążące dla ich adresatów.

Zgodnie z art.61 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98 poz. 602 z późn. zm. ) ładunek na pojeździe należy umieścić w ten sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę. W związku z jego przekroczeniem przez ładunek przewożony pojazdem (ciągnik z naczepą) stanowiącym własność skarżącego, co zostało stwierdzone w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia [...] sierpnia 200lr. strona została obciążona w drodze decyzji administracyjnej karą pieniężną, której wysokość określają obecnie przepisy ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r.(tekst. jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 71, poz. 838, ze zm.) W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że został przekroczony dopuszczalny nacisk II osi pojazdu na drogę, bowiem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 01 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia na drodze po której poruszał się pojazd dopuszczalny nacisk osi pojedynczej nie może przekraczać 100 kN (a taką jest oś II). Stwierdzono także, że został przekroczony dopuszczalny nacisk V osi pojazdu na drogę bowiem zgodnie z powyżej wymienionym rozporządzeniem na drodze po której poruszał się pojazd dopuszczalny nacisk osi składowej nie może przekraczać 80,00 kN (a taką jest oś V). Przeprowadzony pomiar wykazał, że nacisk na oś po odliczeniu tolerancji wyniósł:

II oś - 112,96 a więc jego dopuszczalna wartość została przekroczona o 12,96 kN.

V oś - 82,19 a więc jego dopuszczalna wartość została przekroczona o 2,19 kN. Tak więc argumenty przedstawione przez skarżącego uważamy za bezzasadne i w świetle przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst. jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 71, poz. 838, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 01 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) nie mogące być podstawą do odstąpienia od obciążenia przewoźnika karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Ponadto nie ma znaczenia fakt, iż przewoźnik nie posiada możliwości stwierdzenia nacisku osi pojazdu na drogę spowodowanego ładunkiem który transportuje. To strona zajmująca się świadczeniem usług transportowych lub przewozowych w związku z profesjonalnym charakterem swojej działalności jest obowiązana bezwzględnie znać i przestrzegać obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Zatem to na niej spoczywa obowiązek umieszczenia ładunku na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował on przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie (art.61 ust.2. prawa o ruchu drogowym).

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) -sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty podnoszone w skardze nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98 poz. 602 z późn. zm. ) ładunek na pojeździe należy umieścić w ten sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę. W związku z jego przekroczeniem przez ładunek przewożony pojazdem (ciągnik z naczepą) stanowiącym własność skarżącego, co zostało stwierdzone w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia [...] sierpnia 200lr. strona została obciążona w drodze decyzji administracyjnej karą pieniężną, której wysokość określają obecnie przepisy ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r. (tekst. jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 71, poz. 838, ze zm.)

Decyzja z dnia [...] stycznia 2002r. nakładała na stronę karę pieniężną w oparciu o przepisy nie obowiązujące w chwili wydania decyzji i dlatego została uchylona przez organ odwoławczy. Ponadto Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002r. sygn. akt P6/02 wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności §9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 51 poz. 607) z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP, a także z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, orzekł, że § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 1 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.

Decyzja z [...] marca 2002r. wskazała na podstawę prawną, w oparciu o którą ustalona i naliczona została kara pieniężna. Podstawą tą jest art. 13 ust. 2a, zgodnie z lp. 5 pkt 1 lit.b oraz pkt 5 lit. a tabeli załącznika ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zarzut naruszenia przepisów Konstytucji nie jest zasadny, bo nie została stwierdzona ich niekonstytucyjność.

Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych nakłada kary pieniężne za jazdę bez zezwolenia pojazdem, w którym przekroczone zostały dopuszczalne naciski na osie. Odpowiedzialność, o której mowa w art. 13 ust. 2a tej ustawy, ma charakter obiektywny i nie jest warunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd. Na organie nakładającym karę pieniężną nie ciąży obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika. Kara ta, w ściśle określonej ustawą wysokości, zależnej od wielkości przekroczenia nacisku, jako kara administracyjna, jest niezależna od winy czy też zaniedbania właściciela pojazdu i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie skutku tj. przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. W sprawie niniejszej przekroczenie dopuszczalnych paramentów nastąpiło i wobec tego niezależnie od jego przyczyn, kara musiała zostać wymierzona, a wymierzając ją organ nie dopuścił się naruszenia prawa.

W tym stanie rzeczy skargę należy uznać za nieuzasadnioną, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.