Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 146/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Inne
Skarżony organ: Rada Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1 pkt 3 lit. b, art. 11 par. 1 pkt 5, art. 383 par. 1 pkt 2, art. 383 par. 2 i 3, art. 384 par. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 21 poz 112
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy.
article: art. 15 ust. 2, art. 21 ust. 7, art. 32 ust. 2 pkt 1, art. 79 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1445
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jedn.
article: art. 7, art. 106 par. 3 i 5, art. 147 par. 1, art. 200 i art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na uchwałę Rady Powiatu S. z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Rady Powiatu S. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2016 r. Rada Powiatu S. (dalej również: "Rada Powiatu" lub "Rada", a także: "skarżony organ" lub "organ") na podstawie art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. nr 21, poz. 112, z późn. zm. – dalej: "Kodeks wyborczy") w zw. z art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1445, z późn. zm. – dalej: u.s.p.), podjęła uchwałę nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego [Rady Powiatu S.] P. K. (dalej również: "radny" lub "skarżący") z powodu utraty prawa wybieralności na skutek zaprzestania stałego zamieszkiwania na obszarze powiatu s.

W uzasadnieniu uchwały Rada Powiatu stwierdziła, że P. K. w wyniku wyborów, które odbyły się w dniu [...] listopada 2014 r. został wybrany radnym do Rady Powiatu S.; ślubowanie złożył na sesji Rady Powiatu S. w dniu [...] grudnia 2014 r.; w oświadczeniu w sprawie wyrażenia zgody na kandydowanie i o posiadaniu prawa wybieralności podał, że posiada prawo wybieralności na terenie Powiatu S.

Dalej Rada stwierdziła, że w lutym bieżącego roku pojawiły się informacje, iż radny nie mieszka już w S. ani na terenie powiatu s. i miejscem jego zamieszkania jest P. Potwierdzeniem powyższej informacji jest zdaniem Rady to, że P. K. w związku z rejestracją pojazdu w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta P. (dalej: Wydział Komunikacji UMP) złożył oświadczenie o miejscu zamieszkania, w którym podał, że mieszka na terenie Miasta P. z zamiarem stałego pobytu i jest to jego centrum życiowe. Rada wyjaśniła, że informacja co do złożenia przez radnego przedmiotowego oświadczenia została również potwierdzona w wiadomości przesłanej przez Dyrektora Krajowego Biura Wyborczego Delegatura w P.

W części prawnej uzasadnienia uchwały Rada przywołała brzmienie przepisu art. 383 § 1 pkt 2, art. 11 § 5 i art. 10 § 1 pkt 3 lit. b Kodeksu wyborczego i stwierdziła, że wobec istotnych podstaw do stwierdzenia braku posiadania przez P. K. biernego prawa wyborczego w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, potwierdzoną złożonym przez niego w Wydziale Komunikacji UMP oświadczeniem o zamieszkiwaniu z zamiarem stałego pobytu na terenie miasta P. oraz wszczęciem procedury rejestracji pojazdu w P. Ponadto w uzasadnieniu uchwały Rada stwierdziła, że przed podjęciem niniejszej uchwały umożliwiono P. K. złożenie wyjaśnień w trakcie sesji Rady, zgodnie z dyspozycją art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego.

Omawiając okoliczności sprawy, Rada wskazała na wyjaśnienia radnego, że w styczniu 2016 r. złożył wniosek o rejestrację samochodu w UMP, ale nie zameldował się w P., ponieważ jego plany uległy weryfikacji, o czym poinformował Radę Powiatu S., Wojewodę Wielkopolskiego oraz Komisarza Wyborczego w P. Nadto stwierdzono, że w wyjaśnieniach pisemnych, które wpłynęły do Starostwa Powiatowego w S. w dniu [...] lutego 2016 r. radny, oświadczył, że nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do zmiany obecnego meldunku na pobyt stały i czasowy; jednocześnie w piśmie tym radny przyznał, że podczas dokonywania procedury rejestracji samochodu w UMP złożył oświadczenie, że zamieszkuje w P. z zamiarem stałego pobytu.

Stwierdzając, że prawo wybierania i prawo wybieralności, zgodnie z Kodeksem wyborczym uzależnione jest od miejsca zamieszkania, a nie od miejsca zameldowania, co Rada wywiodła z art. 5 pkt. 9 Kodeksu wyborczego, Rada Powiatu przedstawiła ocenę okoliczności, że P. K. w toku procedury administracyjnej złożył oświadczenie, iż zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu w P. i jest to jego centrum życiowe. Wobec tego, zdaniem Rady, należało stwierdzić, że doszło do zmiany miejsca zamieszkania radnego, wywołującej skutek w postaci utraty przez niego prawa wybieralności. Ponadto Rada podniosła, że miała także na uwadze to, iż radny przez cztery kadencje był Starostą Powiatu S. i musiał zdawać sobie sprawę z doniosłości prawnej składanego przez siebie oświadczenia oraz podstaw do zarejestrowania samochodu, związanych z miejscem zamieszkania. Zarazem Rada stwierdziła, że w tych okolicznościach brak jest podstaw do kwestionowania prawdziwości złożonego przez radnego oświadczenia.

Rada uznała również, że nie można uwzględnić wyjaśnień radnego w zakresie, w jakim potwierdzeniem zamieszkiwania na terenie powiatu s. ma być okoliczność, iż "na powrót zarejestrował samochód w S.". W tym zakresie Rada zwróciła uwagę na to, że o ponownym zarejestrowaniu pojazdu w S. radny poinformował Radę Powiatu dopiero w dniu [...] lutego 2016 r., a więc w dacie podjęcia niniejszej uchwały. To w ocenie Rady podważa jego wyjaśnienia, że w dniu dokonywania procedury rejestracji (styczeń 2016 r.) odstąpił od zamiaru zamieszkania w P. Zdaniem Rady, gdyby tak było, to Rada Powiatu zostałaby o tym poinformowana wcześniej, a nie w dniu podejmowania przedmiotowej uchwały. Ponadto Rada stwierdziła, że jak wynika z informacji uzyskanych w Wydziale Komunikacji UMP – oświadczenie o miejscu zamieszkania składane jest wraz wnioskiem o rejestrację pojazdu, natomiast odbiór dokumentów następuje natomiast w odstępie czasowym; stąd też powyższe również przeczy wyjaśnieniom radnego dotyczącym odstąpienia od zamiaru mieszkania w P. w dniu złożenia wniosku o rejestrację i przedmiotowego oświadczenia. Ponadto Rada zwróciła również uwagę na nagłówek pisma P. K., w którym jako miejscowość nadania pisma wskazano P.

Zdaniem Rady powyższe okoliczności wskazują na to, że oświadczenie radnego o zamieszkiwaniu w P. pod wskazanym przez niego adresem, złożone w związku czynnością zarejestrowania pojazdu w P., w istocie związane było ze zmianą [dotychczasowego] miejsca stałego pobytu w S.

W terminowo wniesionej skardze na uchwałę nr [...] Rady Powiatu S. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego P. K. wniósł o:

1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały,

2) stwierdzenie, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie,

3) zasądzenie kosztów procesu na rzecz skarżącego według norm przepisanych,

a nadto wniósł o:

4) przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dowodu osobistego skarżącego (do wglądu na rozprawie) oraz z załączonych do skargi dokumentów na okoliczność posiadania przez skarżącego stałego miejsca zamieszkania w S., jak i przebiegu sesji Rady Powiatu, na której podjęto uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, a także treści informacji podawanych przez Starostę, które wprowadzały w błąd głosujących radnych.,

5) przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych w skardze świadków na okoliczność posiadania przez skarżącego stałego miejsca zamieszkania (centrum aktywności życiowej) w S.,

6) zarządzenie, aby skarżący stawił się osobiście na posiedzeniu Sądu celem dokładniejszego wyjaśnienia sprawy.

Zaskarżonej uchwale radny zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności następujących przepisów:

a) art. 383 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 § 1 pkt 5 w zw. art. 10 § 1 pkt 3 lit. b Kodeksu wyborczego poprzez błędne przyjęcie, że skarżący utracił prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) wskutek zmiany przez niego stałego miejsca zamieszkania na obszarze powiatu s.,

b) art. 25 Kodeksu cywilnego (dalej: K.c.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że o miejscu zamieszkania decydują tylko deklaracje zgłaszane przez daną osobę w związku z określoną sytuacją, a nie obiektywne okoliczności faktyczne wskazujące na to, że dana osoba rzeczywiście przebywa z zamiarem stałego pobytu w tej miejscowości,

c) art. 32 ust. 2 pkt 1 u.s.p. poprzez podjęcie uchwały, której projekt nie został przedłożony przez Zarząd Powiatu S., tj. organu posiadającego inicjatywę uchwałodawczą,

d) art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) poprzez podjęcie uchwały bez dokonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, mimo wniosków składanych w tej sprawie przez niektórych radnych i samego skarżącego,

e) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie, przed wydaniem zaskarżonej uchwały, dopełnienia obowiązku zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,

f) art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie wbrew całokształtowi dostępnego materiału dowodowego, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania, uwzględniając tylko fakt złożenia oświadczenia przez skarżącego, a pomijając fakt odwołania tego oświadczenia oraz rzeczywiście istotnych okoliczności dla ustalenia miejsca zamieszkania osoby fizycznej, tj. miejsca jej przebywania i rzeczywistego stałego miejsca pobytu,

g) art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia uchwały faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu radny rozwinął podniesione zarzuty, w tym dotyczące wątpliwości co do zachowania wymogów formalnych w zakresie przygotowania projektu uchwały i czy pochodzi on od Zarządu Powiatu, a w konsekwencji jest zgodny z art. 32 ust. 2 pkt 1 u.s.p., a także z przepisami § 31 § 1 i 3, § 33 ust. 2 i 3 Regulaminu Organizacyjnego Starostwa Powiatowego w S., jak również z § 47 pkt 1 Statutu Powiatu S.

W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu S., działająca poprzez Zarząd Powiatu reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w skarżonej uchwale, a następnie szerzej rozwinięte w replice.

Skarżony organ wniósł o oddalenie wniosków skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, jako wniosków dowodowych niedopuszczalnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jak i wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z publikacji prasowych z uwagi na niedopuszczalność przeprowadzenia przed sądem administracyjnym tego rodzaju dowodu, tj. materiałów niebędących dokumentami w rozumieniu art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.).

Ponadto organ na podstawie art. 48 § 2 P.p.s.a. wniósł o zwrócenie się do Wydziału Komunikacji UMP o udostępnienie dokumentów, w tym oświadczenia o miejscu zamieszkania, które radny P. K. przedłożył w UMP wraz z wnioskiem o dokonanie rejestracji pojazdu, a także o przeprowadzanie dowodu z załączonych do pisma odpowiedzi na skargę dokumentów.

W uzasadnieniu repliki, w odpowiedzi na zarzuty związane z trybem podjęcia uchwały Rady Powiatu S. nr [...], Rada stwierdziła, że przedmiotowa uchwała została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami i podniesione w tym zakresie zastrzeżenia skarżącego nie zasługują na uwzględnienie; podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 pkt 1 u.s.g. jest chybiony, gdyż przedmiotowa uchwała została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami. W tym zakresie podniesiono, że zgodnie z art. 15 ust. 2 u.s.p. rada powiatu może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady, a wprowadzenie dodatkowego punktu do porządku obrad Rady Powiatu w dniu [...] lutego 2016 r. stanowi przejaw realizacji uprawnienia rady powiatu do zmiany zaproponowanego porządku jej obrad. Podniosła, że wniosek o wprowadzenie dodatkowego punktu obrad pochodził od Zarządu Powiatu i występujący w jego imieniu Starosta uzasadnił ustnie konieczność powzięcia uchwały w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, następnie zaś Rada Powiatu przegłosowała wprowadzenie przedmiotowej uchwały do porządku obrad Rady, a za wprowadzeniem zmian do porządku głosowało 14 radnych, przy 6 głosach przeciwnych. W ocenie Rady spełniono zatem wymóg formalny wprowadzenia zmian do planowanego porządku obrad i Rada Powiatu posiadała legitymację do tego, by poddać pod głosowanie uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego P. K. Wobec tego zdaniem Rady nie zasługują na uwzględnienie wątpliwości radnego dotyczące naruszenia procedury związanej z podejmowaniem zaskarżonej uchwały Rady Powiatu. Podnosząc, że zgodnie z art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego w przypadku wygaśnięcia mandatu ładnego z uwagi na utratę prawa wybieralności przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień, Rada stwierdziła, że uzasadnienie skarżonej uchwały nie mogło zostać opracowane przed sesją Rady Powiatu z dnia [...] lutego 2016 r., ponieważ uzasadnienie do uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego powinno uwzględniać wyjaśnienia radnego, złożone bezpośrednio przed głosowaniem nad skarżoną uchwałą. Dalej wywodziła, że uzasadnienie uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego, opracowane po zakończeniu sesji Rady Powiatu, świadczy zaś o tym, że Rada dokładnie zbadała okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę zarówno argumentację przedstawioną przez podmiot wnioskujący o podjęcie uchwały, jak i stanowisko radnego przedstawione w trakcie sesji Rady Powiatu z dnia [...] lutego 2016 r.

Podsumowując tę część rozważań, Rada stwierdziła, że poddany pod głosowanie projekt przedmiotowej uchwały pochodził od Zarządu Powiatu i został przestawiony przez Starostę działającego jako przedstawiciel Zarządu; uchwała pochodzi zatem od podmiotu posiadającego inicjatywę uchwałodawczą i została poddana pod obrady Rady Powiatu zgodnie z obowiązującymi przepisami; uchwała została opracowana przez Zarząd Powiatu S. w trakcie posiedzenia Zarządu, które odbyło się w dniu [...] lutego 2016 r., a opracowany przez Zarząd Powiatu projekt uchwały został zatwierdzony przez radcę prawnego starostwa.

W pozostałej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę Rada przedstawiła szczegółowe stanowisko względem każdego z pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącego.

W toku postępowania doszło do dalszej wymiany pism procesowych pomiędzy stronami.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. pełnomocnik procesowy skarżącego uzupełnił skargę o zarzut naruszenia art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że stałe miejsce zamieszkania determinują oświadczenia osoby zainteresowanej, a nie obiektywne okoliczności faktyczne wskazujące na to, że dana osoba rzeczywiście przebywa w tej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. Nadto wniósł o przeprowadzenie kolejnych dowodów z dokumentów oraz oświadczeń osób fizycznych, w tym z protokołu nr [...] z sesji Rady Powiatu z dnia [...] lutego 2016 r. – na okoliczność braku złożenia przez skarżącego oświadczenia, że centrum jego aktywności życiowej jest P., a także nieustannego posiadania przez stronę stałego, wieloletniego i nieprzerwanego miejsca zamieszkania w S., a w konsekwencji braku wykazania przez Radę, ze faktycznie doszło do zmiany miejsca zamieszkania przez skarżącego.

Przy piśmie przewodnim z dnia [...] kwietnia 2016 r. Starosta Powiatu S. nadesłał uwierzytelnione kopie dokumentów z akt sprawy, a dotyczących rejestracji i ubezpieczenia OC pojazdu należącego do skarżącego. Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. pełnomocnik organu przedstawił stanowisko względem pisma pełnomocnika skarżącego z dnia [...] kwietnia 2016 r., wnosząc m.in. o pominięcie twierdzeń i uzupełniających wniosków dowodowych zawartych w "piśmie skarżącego w toku postępowania" z dnia [...] kwietnia 2016 r., jako złożonego z naruszeniem przepisu art. 66 § 1 P.p.s.a.

Na rozprawie w dnu 20 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie otrzymał pisma strony przeciwnej z dnia [...] kwietnia 2016 r. i nie wysłał swojego pisma z dnia [...] kwietnia 2016 r. na adres pełnomocnika organu ponieważ nie wiedział, że jest on w sprawie ustanowiony. Ponadto podał, że wnosi i wywodzi jak w skardze i pismach procesowych oraz wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały. Z kolei pełnomocnik organu oświadczył, że posiada kopię pisma pełnomocnika skarżącego oraz wnosi o oddalenie skargi.

Sąd na rozprawie postanowił oddalić wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków szczegółowo wskazanych w tym postanowieniu i we wniosku dowodowym zawartym w skardze.

Po zamknięciu rozprawy Sąd postanowił odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia wyznaczyć na dzień 28 kwietnia 2016 r.

Po zamknięciu rozprawy pełnomocnik skarżącego wniósł uzupełniające pismo wyjaśniające, w którym ustosunkował się do pisma organu z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz przedstawionych przez stronę przeciwną dokumentów, kwestionując status części wydruków komputerowych jako dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy, jakkolwiek gros argumentacji w niej podniesionej, w tym w pismach uzupełniających pełnomocnika skarżącego, a także twierdzenia skarżonego organu (zaprezentowane w pismach procesowych pełnomocnika organu) nie wymagały odrębnego rozpatrzenia przez tutejszy Sąd.

W dalszej części uzasadnienia zostaną przedstawione motywy, dla których Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, a zarazem odstąpił od rozpatrzenia szczegółowych stanowisk stron sprowadzających się do wzajemnej polemiki co do spornych okoliczności dotyczących tego, czy skarżący faktycznie przed podjęciem przedmiotowej uchwały zmienił miejsce zamieszkania, a w konsekwencji zaszły podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.

Przed przystąpieniem do omówienia zasadniczych motywów rozstrzygnięcia należy jednak pokrótce przedstawić powody, dla których Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego obejmujący przesłuchanie wskazanych w skardze świadków.

W tym zakresie należy podkreślić, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję czy inny akt prawny rozstrzygający sprawę. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Innymi słowy, przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym – a co za tym idzie, dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w zakresie uzasadnionym celami postępowania sądowoadministracyjnego oraz w celu umożliwienia sądowi dokonania ustaleń, które stanowić mają podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 3 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 544/05, dostępnym w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających ma charakter wyjątkowy, a zatem podlega ścisłej wykładni. Sąd nie ma obowiązku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Może to uczynić, o ile poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy oraz o ile postępowanie takie nie naruszy przewidzianej w art. 7 P.p.s.a. zasady szybkości postępowania sądowego. Dowód z dokumentów może być dopuszczony tylko w toku rozprawy. Dopuszczalny jest jedynie dowód z dokumentu, pełniący rolę uzupełniającą, bowiem postępowanie w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie może zatem zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 3 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3082/12, 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2331/13, 10 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 2574/14 i z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 1124/05 – orzeczenia dostępne jw.).

Uzupełniające postępowanie dowodowe ograniczone jest wyłącznie do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu – zarówno urzędowego, jak i prywatnego. Przeprowadzenie w ramach takiego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. W szczególności przepis nie daje wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z przesłuchania świadków lub z dokumentu, który ma charakter opinii biegłego, bowiem nie mieści się w katalogu dowodów, o których mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. (por. stanowisko NSA w wyrokach z dnia: 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 360/05; 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 727/05; 4 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1855/12 i 16 maja 2006 r. sygn. akt I FSK 590/05 – dostępnych jw.).

W przedmiotowej sprawie Sąd nie mógł zatem przeprowadzić dowodu z przesłuchaniu świadków wskazanych w skardze, bowiem wszystkie wnioski en bloc w tym zakresie nie mogły być skutecznie zgłoszone w ramach przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a. Natomiast materiały (dokumenty) dołączone do skargi, a także do wzajemnie wymienianych przez strony pism procesowych, jak również stanowiska stron Sąd częściowo uwzględnił na zasadzie art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. – w zakresie, w jakim mogły być pomocne dla rozstrzygnięcia, czy skarżony organ należycie rozpatrzył sprawę stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Przede wszystkim jednak całokształt stanowisk stron przeciwnych Sąd wziął pod uwagę na zasadzie przepisu art. 133 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

Motywy, dla których Sąd uznał za zasadne stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. należy zaś zacząć od przedstawienia oceny, czy Rada Powiatu formalnie mogła w przedmiotowej sprawie zająć się kwestią stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego P. K. Czy zaistniały dostateczne przesłanki do skorzystania z takiej kompetencji przez Radę Powiatu.

Zgodnie z art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów. Z kolei przepis art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego przewiduje, że wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 – z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3, 5 i 7, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Natomiast zgodnie z art. 10 § 1 pkt 3 lit. b Kodeksu wyborczego prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego: rady powiatu i sejmiku województwa – obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze, odpowiednio, tego powiatu lub województwa. W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (bierne prawo wyborcze) posiadają osoby mające prawo wybierania tych organów, jak o tym stanowi art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego.

Z powyższych uregulowań wynika, że zarówno dla czynnego, jak i biernego prawa wyborczego istotne znaczenie ma miejsce zamieszkania. O miejscu zamieszkania zasadniczo decydują dwa czynniki: zewnętrzny (faktyczne przebywanie) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wykładnia celowościowa wskazuje na potrzebę utożsamiania pojęcia "mieszkaniec powiatu" z pojęciem "osoby stale zamieszkującej" na obszarze tej jednostki samorządu terytorialnego. Ponieważ miejsce zamieszkania zależne jest od zamiaru, a więc od woli konkretnej osoby, to o tej woli decydują nie tylko deklaracje osoby zgłaszane o związku z określoną sytuacją, ale obiektywne okoliczności faktyczne, wskazujące na zamiar oczywisty. Podobnie wyraził swój pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 530/13 (dostępny jw.), gdzie stwierdzono, że ustalenie faktu stałego zamieszkania dla potrzeb określenia, kto posiada czynne i bierne prawo wyborcze – powinno mieć z jednej strony na względzie ułatwienie obywatelom dostępu do udziału w wyborach, z drugiej zaś strony nie może być jednak przyzwoleniem na nadużywanie tego prawa. Z tego powodu dla oceny stałego miejsca pobytu nie należy kierować się wyłącznie oświadczeniami osoby zainteresowanej, konieczne jest bowiem uwzględnienie okoliczności zewnętrznych mogących świadczyć o tym, że dana osoba rzeczywiście zamierza stale przebywać w tej miejscowości.

Orzecznictwo i doktryna są zgodne co do tego, że przepisy nie zakreślają żadnego terminu, którego upływ jest konieczny do uzyskania statusu mieszkańca. Zdaniem Sądu również nie mają wpływu na ocenę takiego obiektywnego faktu plany życiowe obywatela, gdyż pojęcie "zamieszkiwanie" musi być oceniane w kategoriach konkretnych wyborów samorządowych oraz oceny czynnego i biernego prawa wyborczego danej osoby.

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 K. c.), przy czym można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania (art. 28 K. c.).

Miejsce za mieszkania nie musi pokrywać się z miejscem zameldowania osoby fizycznej, które jest okolicznością o charakterze administracyjnoprawnym. Również fakt posiadania przez osobę fizyczną lokalu mieszkalnego, czy też innej nieruchomości na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, nie ma zasadniczego, decydującego znaczenia dla ustalenia faktycznego miejsca zamieszkiwania. Również płacenie podatków nie ma samodzielnego znaczenia dla obiektywnej oceny zamieszkiwania, a jedynie pomocnicze, bowiem praktyka wskazuje, że są one (a szczególnie podatek dochodowy od osób fizycznych) płacone przez obywateli tak w miejscu zameldowania, jak i w miejscu zamieszkiwania.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie uzależnia korzystania z praw wyborczych od zameldowania, dzięki temu w wyborach mogą brać udział osoby nigdzie nie zameldowane.

Kontrolując zaskarżoną uchwałę, Sąd uznał, że Rada Powiatu zasadnie zajęła się kwestią stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, bowiem informacje, które otrzymała w wyniku analizy doniesień prasowych, jak i wiadomości przekazanej przez Dyrektora Krajowego Biura Wyborczego Delegatura w P. w swej uzasadniały rozpatrzenie przedmiotowej sprawy w trybie właściwym dla obrad rady powiatu. Trzeba też jednoznacznie wyjaśnić, że dla istoty sprawy – z uwagi na wyłącznie obiektywne przesłanki wygaśnięcia mandatu – bez znaczenia jest skąd Rada Powiatu czerpała wiedzę o tym, że w określonym czasie skarżący mógł nie zamieszkiwać na określonym terenie i w konsekwencji nie mieć na tym terenie biernego prawa wyborczego.

Z twierdzeń skarżonego organu, popartego dokumentami zawartymi w aktach postępowania wynika, że podjęcie uchwały nastąpiło w trybie z art. 15 ust. 2 u.s.p., poprzez wprowadzenie zmiany w porządku obrad Rady Powiatu w dniu [...] lutego 2016 r., co nastąpiło bezwzględną większością głosów ustawowego składu Rady.

W ocenie Sądu w sprawie zostały spełnione wymogi formalne samej dopuszczalności wprowadzenia zmian do planowanego porządku obrad na wniosek Zarządu Powiatu, w imieniu którego występował Starosta, jak i to, że Rada Powiatu posiadała legitymację do tego, by poddać pod głosowanie uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego P. K. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w protokole nr [...] z sesji Rady Powiatu z dnia [...] lutego 2016 r. W dalszej części uzasadnienia Sąd przedstawi jednakże zasadnicze zastrzeżenia dotyczące kwestii głosowania zmiany porządku obrad sesji Rady Powiatu oraz głosowania samej uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego P. K.

W tym miejscu trzeba jeszcze zaznaczyć, że również sam projekt uchwały, jako pochodzący od Zarządu Rady Powiatu – tak jak i propozycja wprowadzenia zmian w porządku obrad, został przygotowany we właściwym toku postępowania i w o cenie Sądu nie narusza art. 32 ust. 2 pkt 1 u.s.p.

Warto dodać, że i sam skarżący, po przedstawieniu mu odpowiedzi na skargę, nie kwestionował zresztą w dalszym toku postępowania faktu, że projekt przedmiotowej uchwały pochodził od Zarządu Rady. Niemniej, kwestie dotyczące braku uzasadnienia projektu przedmiotowej uchwały będą jeszcze przedmiotem dalszych rozważań Sądu, bowiem łączą się z ocenę, czy sposób i kierunek przeprowadzenia obrad nad przyjęciem przedmiotowej uchwały były prawidłowe.

Idąc dalej, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 79 ust. 1 u.s.p. zd. pierwsze uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Nie stwierdza się jednak nieważności uchwały w przypadku nieistotnego naruszenia prawa, w takim wypadku organ nadzoru – lub odpowiednio sąd administracyjny – nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 79 ust. 4 u.s.g.). Podstawowym zaś powodem, dla którego Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, jest naruszenie w toku jej podejmowania przepisu art. 21 ust. 7 u.s.g., który to przepis stanowi, że radny nie może brać udziału w głosowaniu, jeżeli dotyczy to jego interesu prawnego.

Podstawą pozbawienia radnego udziału w głosowaniu, o którym mowa w art. 21 ust. 7 u.s.p., jest wystąpienie w sprawie będącej przedmiotem głosowania interesu prawnego radnego. Interes prawny może mieć podstawy zarówno w przepisach prawa materialnego, przepisach prawa procesowego, ale również w przepisach prawa ustrojowego. Dla osób wykonujących funkcje publiczne nie tylko znaczenie prawne ma interes majątkowy, ale również wynikający z regulacji prawnej interes prawny rzetelnego sprawowania urzędu publicznego (patrz: wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1446/12; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt III SA/Po 605/07; wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 507/05 – dostępne jw.).

Omawiany przepis zakazuje udziału w pracach rady i głosowaniu każdego radnego, którego interesu prawnego ono dotyczy. Oznacza to, że nie ma znaczenia dla oceny spełnienia hipotezy tego przepisu kwestia ewentualnego naruszenia owego interesu, gdyż wystarczającym jest to, że przedmiot głosowania go dotyczy. Nie ma też potrzeby analizować materii wyników głosowania i rozważać, czy udział radnego miał albo nie miał wpływu na ostateczny wynik i podjęcie uchwały. Omawiany przepis posługuje się kategorycznym stwierdzeniem, co uzasadnia obiektywne rozumienie ujętego tamże interesu prawnego (por. stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 115/13, dotyczące analogicznego przepisu art. 25a ustawy o samorządzie gminnym – wyrok dostępny jw.). Stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, pomimo występujących również poglądów przeciwnych (patrz: wyrok NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II OSK 900/13 ) – w tym również w doktrynie, wydaje się w tym względzie się być w zasadzie jednolite. Tutejszy Sąd w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (patrz: wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r. – jw.) wskazuje na to, że przepis ten dotyczy wszystkich aktów podejmowanych przez organ gminy czy komisję, oraz wszelkich uchwał, w tym intencyjnych (por. też wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2006/11, dostępny jw.). W uzasadnieniu tego ostatniego wyroku opowiedziano się za przyjęciem tezy, wedle której ocena interesu i skutków jego ewentualnego naruszenia jest wyłączona, bo nawet wówczas gdy interes radnego jest zbieżny z interesem jednostki samorządu terytorialnego [tu: gminy], podlega on wyłączeniu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądy te w pełni podziela, wobec czego stoi na stanowisku, że już tylko sama możliwość dotknięcia interesu prawnego radnego wystarcza dla zastosowania tej normy. Radny, którego interesu dotyczy uchwała może bowiem nie tylko wpływać na jej treść przez głosowanie, ale także w wyniku podejmowania innych działań typu lobbystycznego. Jeżeli zatem radny bierze udział w głosowaniu w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia własnego mandatu radnego, podlega wyłączeniu od głosowania nad uchwałą, która tego przedmiotu dotyczy.

Reasumując tę część rozważań, stwierdzić należy, że samoistną przesłanką wyłączenia radnego z głosowania nad podejmowanym aktem jest przyjęcie, że głosowanie dotyczy interesu prawnego radnego. Warto również dodać, że przepis art. 21 ust. 7 u.s.p. dotyczy wszelkich aktów podejmowanych przez radę powiatu lub komisję, a więc również tzw. uchwał intencyjnych rady powiatu, jak również wszelkich uchwał komisji, które nie mają charakteru prawotwórczego.

W niniejszej sprawie najistotniejszych informacji dotyczących uchybień w procesie podejmowania uchwały w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego dostarcza protokół nr [...] z sesji Rady Powiatu z dnia [...] lutego 2016 r.

Z jego treści wprost wynika, że w XV sesji Rady Powiatu uczestniczyło [...] radnych i rada była "władna do podejmowania prawomocnych decyzji". Sądowi jest też z urzędu znany – na zasadzie tzw. notoryjności, tj. danych opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej (http://bip. [...]/) – fakt, że Rada Powiatu S. liczy [...] członków (radnych).

W głosowaniu nad podjęciem uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego P. K. wzięło udział 21 radnych, bowiem Rada Powiatu podjęła uchwałę nr [...] w tym przedmiocie 14 głosami "za" i przy 6 głosach "przeciw" oraz 1 głosie "wstrzymującym" się. Treść protokołu wskazuje zatem jednoznacznie, że uchwała została podjęta w głosowaniu w pełnym składzie Rady, a tym bardziej przy udziale ("w obecności") wszystkich radnych uczestniczących w sesji Rady Powiatu. Niezależnie zatem od tego, jakiego rodzaju głos oddał w tej sprawie sam skarżący – radny P. K., którego interesu prawnego bezpośrednio dotyczyła przedmiotowa uchwała, już sam fakt wzięcia udziału w głosowaniu nad uchwałą podejmowaną niewątpliwie w jego własnej sprawie stanowił istotne naruszenie prawa, tj. przepisu art. 21 ust. 7 u.s.p. Należy podkreślić, że nawet gdyby faktycznie oddany przez radnego głos był głosem "wstrzymującym się", nie miałoby to wpływu na ocenę zgodności z prawem, zaskarżonej uchwały. Jak to wyżej wskazano, nie ma znaczenia dla tej konkluzji stosunek głosów, czy ewentualne zagrożenie lub naruszenie owego interesu prawnego radnego, bo te nie podlegają tu badaniu i ocenie. Tego rodzaju wada uchwały (procedury jej podejmowania) nie jest uchybieniem nieistotnym, gdyż wprost narusza regułę przepisem art. 21 ust. 7 u.s.p. (por. stanowisko wyrażone wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r. – jw.).

Co więcej, pomimo formalnej dopuszczalności wprowadzenia do porządku obrad sprawy głosowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego (poddania pod obrady projektu uchwały przedstawionej przez Zarząd Rady Powiatu), należy podnieść, że istotną wadą proceduralną, która również samoistnie rzutowałaby na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, było wzięcie przez radnego udziału w głosowaniu nad wprowadzeniem zmiany do porządku obrad. W głosowaniu tym, co do zasady zgodnym z art. 15 ust. 2 u.s.p., wziął udział radny P. K., co wynika z protokołu sesji Rady Powiatu: w głosowaniu nad zmianą porządku obrad wzięło udział 21 radnych, w stosunku 14 głosów "za" i przy 6 "przeciw" oraz 1 głos "wstrzymującym" się. Niewątpliwe zatem wprowadzenie zmiany w porządku obrad nastąpiło z uchybieniem art. 21 ust. 7 u.s.g., skoro i w tym wypadku radny wziął udziału w głosowaniu, które dotyczyło jego interesu prawnego. Interes prawny radnego w tej konkretnej sprawie mógł bowiem wyrażać się utrzymaniem jakiegoś korzystnego stanu prawnego, zaś wynik głosowania w przedmiocie wprowadzenia do porządku obrad sprawy stwierdzenia wygaśnięcia mandatu tego radnego mogło mieć wpływ na to, że procedura głosowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego szkoły w ogóle by się nie rozpoczęła.

Stwierdzone naruszenie prawa przy podejmowaniu uchwały w sprawie stwierdzania wygaśnięcia mandatu radnego, ze względu na jego zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czyniło bezprzedmiotowym zajęcie się przez Sąd oceną prawidłowości podjęcia merytorycznych ustaleń Rady Powiatu w kwestii stwierdzenia, że radny zmienił miejsce zamieszkania i jaki i zachodzenia przesłanek do stwierdzania wygaśnięcia mandatu radnego. Podobnie niecelowe byłoby odniesienie się do wszelkich zarzutów skargi oraz dalszych stanowisk stron zajmowanych w toku postępowania, a dotyczących tej kwestii.

Niemniej jednak Sąd wyjaśnia również, że sposób procedowania przez Radę Powiatu w sprawie, której dotyczył przedłożony przez Zarząd Rady projekt uchwały w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego był wadliwy także z jeszcze jednego powodu. Otóż przepis art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego stanowi, że w przypadkach określonych w § 1 pkt 2, 3, 5 i 7 przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień. Z kolei skarżony organ twierdzi, że przedstawiony radnym projekt uchwały w tym przedmiocie nie mógł zawierać uzasadnienia, gdyż opracowanie uzasadnienia przed sesją Rady Powiatu z dnia [...] lutego 2016 r. nie było możliwe, ponieważ uzasadnienie do uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego powinno uwzględniać wyjaśnienia radnego, złożone bezpośrednio przed głosowaniem nad skarżoną uchwałą. Tymczasem zdaniem Sądu, ze względu na doniosłość rozstrzyganie prze Radę Powiatu kwestii oraz jej skutki prawne i faktyczne, należało tak zorganizować procedurę głosowania w przedmiotowej sprawie, aby umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień w odpowiednim czasie przed podjęciem uchwały, bowiem treść jego wyjaśnień mogła niewątpliwie mieć wpływ również na sam kształt podejmowanej uchwały. Wobec tego wprowadzenie w trybie doraźnym zmiany porządku XV sesji Rady Powiatu zaledwie dzień po uzyskaniu informacji przekazanej przez Dyrektora Krajowego Biura Wyborczego Delegatura w P., a zarazem w tym samym dniu, w którym do Rady Powiatu wpłynęło stanowisko radnego, którego dotyczyła przedmiotowa uchwała, nie służyło zapewnieniu zainteresowanemu radnemu minimum gwarancji procesowych. W istocie bowiem to dopiero postępowanie sądowe stało się płaszczyzną, na której strony wymieniały się argumentami merytorycznymi dotyczącymi ustalenia tej podstawowej kwestii, czy radny faktycznie zmienił miejsce stałego pobytu poprzez zamieszkanie w P.

Dodać należy, że termin miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu, o którym mowa w art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego, a w którym rada powiatu powinna podjąć stosowną uchwałę, jest jedynie terminem instrukcyjnym co oznacza, ze jego przekroczenie nie wywołuje żadnych skutków materialnoprawnych i nie pozbawia rady kompetencji do podjęcia takiej uchwały. Rada musi orzec o wygaśnięciu mandatu, w przypadku zdarzeń mających podstawę w art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego, jednak nie jest wymagane bezwzględne zachowaniu terminu przewidzianego w Kodeksie wyborczym. W orzecznictwie sądowym uchwale stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego przypisuje się bowiem charakter deklaratoryjny (tak np.: uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 23 października 2000 r. sygn. akt OPS 13/00; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1417/04; wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 334/08 – przywołane przez WSA w Gorzowie Wlkp. wyroku z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Go 223/14, dostępnym jw.). Pośpiech działania skarżonego organu w tym względzie nie mógł być zatem uzasadniony wymogami ustawowymi, a Rada Powiatu będzie mogła ponownie zająć się tą sprawą.

Również deklarowana na sesji Rady chęć uniknięcie ryzyka uchylenia – ze względu na, jak można wnioskować ze stanowiska Starosty S. wyrażonego na sesji Rady Powiatu, udział w głosowaniu radnego, którego mandat wygasł – w trybie nadzorczym uchwał podejmowanych w innych istotnych sprawach powiatu nie wydaje się być uzasadniona, gdyż tego rodzaju obawy nie znajdują dostatecznego oparcia w przepisach prawa. Zgodnie z art. 384 § 3 Kodeksu wyborczego wygaśnięcie mandatu radnego następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę, o której mowa w § 1. Zatem w ocenie Sądu wzięcie przez radnego udziału w głosowaniach na uchwałami podejmowanymi przed upływem terminu, o którym mowa w przywalonym przepisie, w zasadzie nie może być rozpatrywane w kontekście determinowania nieważności uchwał podjętych z udziałem takiego radnego.

Co się tyczy wspomnianych już gwarancji procesowych w sprawie stwierdzenia przez właściwą radę wygaśnięcia mandatu radnego, trzeba zaznaczyć, że w postępowaniu, w którym podejmuje się uchwałę o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks wyborczy stanowi swoistą regulację i brak jest podstaw do stosowania w przypadku stwierdzenia wygaśnięcia mandatu innego postępowania, niż przewidziano to w art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego. Nie wyłącza to jednak obowiązku organu zabezpieczenia radnemu minimum gwarancji procesowych, jak chociażby pouczenia radnego o przysługujących mu środkach zaskarżenia uchwały i sposobie wniesienia skargi na uchwałę do sądu administracyjnego. Zobligowanie organu do takiego pouczenia wywieść należy z ogólnej zasady praworządnego działania organów administracji publicznej oraz pogłębienia zaufania do organów administracji publicznej. Z powyższego stanowiska należy wyciągnąć dwojakie wnioski.

Po pierwsze, że całość zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez skarżony organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego była z zasady chybiona i nie wymagała odrębnego ustosunkowania się do nich, bowiem Rada nie mogła co do zasady bezpośrednio naruszyć wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Po drugie zaś, że jednak sposób procedowania przez radę gminy nad kwestią stwierdzania wygaśnięcia mandatu radnego powinien w tym przypadku powinien umożliwić ustalenie przez Radę Powiatu prawdy materialnej co do tej podstawowej okoliczności, czy radny zamieszkał na stałe poza obszarem powiatu, w którym wykonuje mandat radnego (zmienił miejsce zamieszkania).

Wspomniany już nadmierny pośpiech w rozpatrzeniu sprawy nie przysłużył się należytemu wyjaśnieniu przez Radę Powiatu przed podjęciem zaskarżonej uchwały okoliczności doniosłych dla rozstrzygnięcia sprawy. Uchybienie to, w kontekście przebiegu procedury podejmowania zaskarżonej uchwały, należało uznać za istotne naruszenie prawa, dotyczące przepisu art. 383 § 2 i 3 Kodeksu wyborczego, a mające związek z niedostatecznie wnikliwym wyjaśnieniem, czy w odniesieniu do skarżącego radnego ziścił się warunek, o którym mowa w art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego. Stąd też nie można zaaprobować stanowiska Rady, że dokładnie zbadała okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę zarówno argumentację przedstawioną przez podmiot wnioskujący o podjęcie uchwały, jak i stanowisko radnego przedstawione w trakcie sesji Rady Powiatu z dnia [...] lutego 2016 r.

Z powyższych względów skargę jako uzasadnioną należało uwzględnić i na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały podjętej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając wniosek skarżącego i fakt korzystania przez niego z zastępstwa procesowego.