Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 21/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności

SENTENCJA

Dnia 21 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność E. sp. z o.o. z siedzibą w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje E. sp. z o.o. z siedzibą w P. do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] listopada 2021 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że E. sp. z o.o. z siedzibą w P. dopuściła się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dnia 29 listopada 2021 r. M. M. (zwana dalej "wnioskodawczynią" lub "Skarżącą") złożyła do E. sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwanej dalej "Spółką") wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Wnoszę o udzielenie informacji publicznej dotyczącej realizowanych przez spółkę E. sp. z o.o. w okresie od 1 stycznia 2017 do dnia 26 listopada 2021 r. na podstawie przepisów art. 7 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne przyłączeniach do sieci dystrybucyjnej dla obszaru stacji WN/SN [...] źródeł współpracujących z siecią, w tym instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 50 kW, poprzez:

1) udostępnienie dokumentów w postaci:

a) wszystkich złożonych wniosków o określenie warunków przyłączenia wraz z załącznikami, które to wnioski:

- są w trakcie procedowania,

- co do których wydano warunki przyłączenia,

- na podstawie których została zawarta umowa o przyłączenie do sieci,

b) wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które nie utraciły ważności do dnia 26 listopada 2021 r.,

c) wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które utraciły ważność (na skutek upływu określonego przepisami okresu lub na skutek ich uchylenia lub rozwiązania) wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy,

d) zawartych umów o przyłączenie do sieci;

2) udzielenie informacji o wnioskach o okresie warunków przyłączenia (w tym w szczególności dane wnioskodawcy, lokalizacja nieruchomości, data złożenia wniosku oraz określona we wniosku moc przyłączeniowa), które zostały cofnięte lub co do których odmówiono wydania warunków przyłączenia wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy".

Wnioskodawczyni złożyła ten wniosek za pośrednictwem poczty elektronicznej i poprosiła, aby odpowiedzi udzielono w tej samej formie lub poprzez udostępnienie ich w siedzibie Spółki w uzgodnionym wspólnie terminie, z możliwością wykonania kopii.

Dnia 30 listopada 2021 r. pracownik Spółki wysłał wiadomość e-mail z podziękowaniem za kontakt ze Spółką oraz informacją, że sprawa została przekazana do odpowiedniej jednostki organizacyjnej Spółki.

Dnia 27 grudnia 2021 r. do siedziby Spółki wpłynęła skarga na jej bezczynność wniesiona przez Skarżącą. Podniesiono zarzut naruszenia:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;

2) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zmianami, zwanej dalej "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku Skarżącej z dnia 29 listopada 2021 r.

Na tej podstawie Skarżąca wniosła o zobowiązanie Spółki do załatwienia jej wniosku oraz zasądzenie od niej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan faktyczny. Skarżąca stwierdziła, że pomimo upływu 14-dniowego terminu udzielenia odpowiedzi na informację publiczną, Spółka nie spełniła swojego obowiązku. Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Jest bowiem podmiotem realizującym zadania publiczne lub dysponującym majątkiem publicznym. Dotyczy to także podmiotów, które mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Powołując się na orzecznictwo, Skarżąca stwierdziła, że Spółka ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dystrybucji energii elektrycznej z uwagi na znaczenie tejże energii w rozwoju cywilizacyjnym i tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego z art. 1 Konstytucji RP. Jedną z tych informacji jest umowa o przyłączeniu do sieci.

W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Spółki – r. pr. M. B. wniósł o oddalenie skargi w całości ewentualnie o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, Spółka wskazała, że jej zaniechanie jest podyktowane brakiem przymiotu informacji publicznej w zakresie danych, o które wystąpiła Skarżąca. Skarżąca nie zwróciła się do Spółki ponownie o udzielenie tych informacji, nie wniosła ponaglenia, a także w żaden inny sposób nie interweniowała w niniejszej sprawie.

Spółka uważa, że wnioskowane informacje nie są informacjami publicznymi, gdyż mają charakter prywatny. Przepisy u.d.i.p. nie służą do zdobywania każdej informacji. Dotyczą tylko informacji publicznych. Warunki przyłączenia nie stanowią informacji publicznej.

Skarżąca nie wykazała obiektywnego interesu, który przemawiałby na rzecz udostępnienia jej tych danych. Nawet gdyby uznać, że rzeczone informacje są informacjami publicznymi, Spółka musiałaby wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na fakt objęcia tych danych tajemnicą przedsiębiorstwa bądź prywatnością osoby fizycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania." Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności Spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 16 maja 2022 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień 21 czerwca 2022 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.

Podkreślenia wymaga legitymacja Skarżącej do wniesienia skargi na bezczynność organu. Jest ona wywodzona z art. 21 u.d.i.p., w której wskazuje się, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Należy zatem uznać, że skarga na bezczynność Spółki mogła zostać wniesiona i podlegała rozpoznaniu przez tut. Sąd.

Należy zacząć od tego, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z faktu realizowania zadań publicznych korzystając przy tym z majątku publicznego przeznaczonego na te cele. To z kolei wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 1/21, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Przede wszystkim należy zaznaczyć fakt, że Spółka jest spółką kapitałową prawa handlowego (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), w której największym udziałowcem jest inna spółka kapitałowa prawa handlowego – E. S.A. Z kolei większościowym akcjonariuszem E. S.A. jest Skarb Państwa, co stanowi fakt powszechnie znany. Oznacza to zatem, że działalność, a także wszystkie składniki majątkowe Spółki stanowią przedmiot informacji publicznej. Sposób wykonania zadań publicznych oraz gospodarowanie mieniem publicznym dotyczy skuteczności działania podmiotu prawa działającego w imieniu państwa na rzecz dobra wspólnego. Najmocniej należy jednak podkreślić przedmiot działalności Spółki.

Z treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy A, 2006/7/87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty.

Zgodnie z art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. 2019 poz. 755 ze zmianami, zwanej dalej "p.e.") właśnie przedsiębiorstwo energetyczne jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie: 1) wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi lub 2) przesyłania dwutlenku węgla, lub 3) przeładunku paliw ciekłych. Podstawowym celem działalności Spółki, jest wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel energią elektryczną. Należy zatem uznać, że posiada ona status przedsiębiorstwa energetycznego, działającego w oparciu o przepisy p.e. Stosownie do art. 1 ust. 1 p.e., określa ona zasady kształtowania polityki energetycznej państwa, zasady i warunki zaopatrzenia i użytkowania paliw i energii, w tym ciepła, oraz działalności przedsiębiorstw energetycznych, a także określa organy właściwe w sprawach gospodarki paliwami i energią. Przedsiębiorstwa energetyczne, w związku z powierzeniem im zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju, są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., co zresztą nie budziło zastrzeżeń samej Spółki. Można zatem skonstatować, że bezpieczeństwo energetyczne państwa jest elementem jednej z naczelny zasad konstytucyjnych, jaką jest dobro wspólne. Dobro wspólne definiuje się jako suma warunków rozwoju całego społeczeństwa, a obowiązkiem jego zapewnienia obarcza się państwo (M. Piechowiak, Prawne a pozaprawne pojęcia dobra wspólnego [w:], Dobro wspólne. Teoria i praktyka, pod red. W. Arndt, F. Longchamps de Bérier, K. Szczucki, Warszawa 2010, s. 95-119, a także Z. Duniewska, Podstawowe pojęcia prawa administracyjnego [w:], Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, pod red. M. Stahl, Warszawa 2013, s. 78, M. Piechowiak, Dobro wspólne jako fundament polskiego porządku konstytucyjnego, Warszawa 2012, s. 27). "»Dobro wspólne« w orzecznictwie sądów administracyjnych występuje obok innych zasad i norm konstytucyjnych takich jak: ochrona własności i prawa dziedziczenia, ochrona bezpieczeństwa obywateli, ochrona środowiska na zasadzie zrównoważonego rozwoju kraju i zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego kraju, obowiązek podatkowy. Takiej oceny przepisów prawa energetycznego w związku z konstytucyjne gwarantowanym prawem do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji) dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r., I OSK 1777/13, podzielając pogląd sądu pierwszej instancji, że Spółka E. S.A. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3). Spółka należy do grupy innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, jest bowiem osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą. Stosownie do art. 3 pkt 25 pr. energ. operator systemu dystrybucyjnego to przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją paliw gazowych lub energii eklektycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym, gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Prawo energetyczne, jako część publicznego prawa gospodarczego jest nie tylko instrumentem sterowania procesami gospodarczymi, lecz także służy zabezpieczeniu interesów społecznych, współistotnemu wyznaczaniu dopuszczalnych granic ograniczenia podstawowych wartości gospodarki rynkowej w interesie publicznym." (R. Hauser, Wykładnia przepisów konstytucyjnych w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zagadnienia wybrane [w:], Wykładnia Konstytucji. Aktualne problemy i tendencje, pod red. M. Smolaka, Warszawa 2016, s. 70-71). Skoro więc działalność Spółki – podmiotu zależnego od Skarbu Państwa – koncentruje się na wykonywaniu zadań prowadzących do realizacji dobra wspólnego, to nie można wyprowadzić wniosku przeciwnego niż ten, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Należy natomiast ocenić, czy wnioskowane przez Skarżącą informacje mają charakter informacji publicznej.

Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie prawniczej przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią, zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. Kryterium decydującym o udostępnieniu poszczególnych dokumentów w trybie u.d.i.p. nie jest ich autorstwo, tylko przesądzenie, że służą one realizowaniu zadań publicznych i zostały wytworzone na zlecenie organów administracji publicznej, przy czym informacja publiczna dotyczy sfery faktów.

Z pewnością informacją publiczną objęta jest działalność przedsiębiorstwa energetycznego w zakresie obowiązków operatora systemu dystrybucyjnego o którym mowa art. 9c ust. 3 p.e. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedsiębiorstwo energetyczne realizuje zadania publiczne nie tylko w tym zakresie w jakim wypełnia ona zadania operatora systemu dystrybucyjnego. Według Sądu II instancji, dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" (wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, podobnie wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 714/13, dostępne w CBOSA). Stąd też przedsiębiorstwo ma obowiązek udzielenia informacji nie mieszczącej się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 p.e., jeżeli dotyczy "sprawy publicznej".

Skarżąca wniosła o udostępnienie informacji w postaci dokumentów związanych ze złożonymi wnioskami o określenie warunków przyłączenia, w różnej fazie ich procedowania, przedstawienie tych, które wygasły, utraciły ważność, co do których zwarto umowę o przyłączenie sieci oraz informacje o wnioskach o okresie warunków, które zostały cofnięte. Te wszystkie informacje dotyczą sposobu działania Spółki, która wykonuje swoje zadania określone w przepisach p.e. Sposób wykonania tych zadań stanowi informację publiczną, ponieważ dzięki temu społeczeństwo może sprawować kontrolę nad organami władzy publicznej i podmiotami działającymi na rzecz wykonywania zadań publicznych. Społeczeństwo ma prawo oczekiwać informacji o tym, w jaki sposób funkcjonują podmioty działające na rzecz bezpieczeństwa energetycznego, w więc i ich samych. Zatem potwierdza się, że nie tylko obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienione w art. 9c ust. 3 p.e., ale także dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwa energetyczne na rzecz podstawowych zadań przedsiębiorstw energetycznych, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla kraju, rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli stanowią informacje publiczne (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Rz 96/19, dostępny w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym nie miał zatem żadnych wątpliwości, że wnioskowane informacje mają charakter informacji publicznej.

Należy odnieść się do odpowiedzi na skargę złożoną w toku postępowania przed tut. Sądem. Po pierwsze trzeba zwrócić szczególną uwagę na to, że Spółka zaniechała udostępnienia informacji, ponieważ uważa, że ta nie ma charakteru publicznego. Jest to niedopuszczalne stwierdzenie. Nawet, jeżeli jakikolwiek organ władzy publicznej twierdzi, że posiadane przez niego informacje nie są informacjami z art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., nie może być tak, że organ ten nie udziela odpowiedzi wnioskodawcy. W demokratycznym państwie prawa nie może być tak, że organ władzy publicznej nie udziela odpowiedzi obywatelowi na jego zapytania z uwagi na swoje odmienne przekonanie o sprawie. W tej sytuacji, mimo błędnego twierdzenia o braku charakteru informacji publicznej, Spółka powinna udzielić odpowiedzi Skarżącej broniąc swojego stanowiska. W ten sposób Spółka bezsprzecznie naraziła się na zarzut bezczynności, gdyż odpowiedź nie nastąpiła w terminie 14-dniowym, co już kwalifikuje to jako naruszenie prawa. "Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności." (wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt II SAB/Kr 240/21, dostępny w CBOSA).

Ponadto należy zwrócić uwagę Spółki, że Skarżąca nie miała obowiązku ponownie występować z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ani składać ponaglenia, ponieważ w zakresie u.d.i.p. nie znajdują zastosowania przepisy o procedurze administracyjnej. Wyjątek stanowi sytuacja, w której podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Poza tym jednym przypadkiem przepisy procesowego prawa administracyjnego nie znajdują zastosowania. Tryb udostępnienia informacji publicznej został wyczerpująco uregulowany w u.d.i.p., a Skarżąca postąpiła zgodnie z nimi, co spowodowało, że zaktualizował się obowiązek Spółki do ustosunkowania się do jej żądania.

Dalej, Spółka uznała, że informacje, o jakie wnioskuje Skarżąca mają charakter prywatny. Nie można zgodzić się z tym twierdzeniem, choćby z uwagi na powyższe wywody. Umowy, a także wszelkiego rodzaju dokumenty świadczące o wykonywaniu zadań publicznych stanowią informacje publiczne. Jeżeli te dokumenty zawierają w sobie informacje o podmiotach prawa np. dane o kontrahentach, z którymi Spółka zawiera umowy, dane te podlegają anonimizacji celem zapewnienia ochrony danych osobowych. Spółka nie musi się obawiać, że udostępni dane niepodlegające udostępnieniu. Każdy dokument powinien być zanonimozowany w ten sposób, aby Skarżąca nie mogła w żaden sposób zidentyfikować osób, od których pochodzi wniosek o przyłączenie, a także umowy, jakie ostatecznie zostały zawarte ze Spółką. "Wydatkowanie środków publicznych jest wskazywane jako podstawowy argument przemawiający za nadaniem umowie cywilnoprawnej charakteru informacji publicznej." (wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Łd 209/21, dostępny w CBOSA). Obowiązek zawarcia umowy z art. 7 ust. 1 p.e. należy rozumieć jako faktyczny obowiązek wykonania takiej umowy, co znowu przekłada się na fakt sprawowania działalności polegającej na realizacji zadań publicznych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 355/11, dostępny w CBOSA).

Argumentacja Spółki dotycząca tego, że Skarżąca nie wykazała żadnego interesu publicznego jest całkowicie pozbawiona podstaw. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Oznacza to, że jeżeli osoba nie wnioskuje o udostępnienie informacji podlegającej szczególnej ochronie np. informacji niejawnych albo informacji publicznej o charakterze przetworzonym, to należy każdorazowo udostępniać informacje publiczne pozostające w dyspozycji podmiotu zobowiązanego do ich udzielenia bez jakiegokolwiek dociekania o cel wykorzystania tych informacji (zob. wyroki NSA z dnia: 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 548/21 oraz 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2820/19, dostępne w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym nie odnosi się do kwestii wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jest to zakres sprawy nieobjęty skargą, a Sąd w składzie orzekającym nie może wykraczać poza granice sprawy, co wskazano już powołując art. 134 § 1 p.p.s.a.

Zaniechanie ze strony Spółki w postaci braku jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek Skarżącej bezsprzecznie prowadzi do wniosku, że Spółka dopuściła się bezczynności. W ten właśnie sposób Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt II. sentencji wyroku). Uznano jednak, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądzono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt III. sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Ponadto, odmienny pogląd w zakresie interpretacji przepisów prawa, do którego uprawniony jest podmiot stosujący prawo, a więc także i Spółka, nie przesądza o rażącym naruszeniu prawa.

Przekroczenie musiałoby być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować jakieś wyjątkowo dolegliwe dla strony skutki. "Rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. Ma ona miejsce, gdy brak jest oczywistego podejmowania czynności lub gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony. Taka sytuacja występuje też, gdy organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy lub gdy ewidentnie nie stosuje się do przepisów." (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1589/20, dostępny w CBOSA). Na gruncie niniejszej sprawy nie da się wyprowadzić wniosku, że Spółka działała w sposób lekceważący wobec obowiązku prawnego w postaci rozpoznania wniosku Skarżącej. Jej działanie nie nosiło również cech celowego unikania załatwienia sprawy. Spółka pozostawała w błędnym przekonaniu o znaczeniu przepisów prawa. Błąd nie może prowadzić co do uznania postawy Spółki jako nacechowanej rażącym naruszaniem prawa.

Tak jak wskazano, w demokratycznym państwie prawa, w którym podmiot administracji publicznej (tu: przedsiębiorstwo energetyczne) wykonuje zadania publiczne i jest w posiadaniu informacji publicznych, jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na złożone żądanie w terminie 14 dni. Z uwagi na fakt, że Spółka w ogóle nie udzieliła odpowiedzi na wniosek Skarżącej z dnia 29 listopada 2021 r., należało zobowiązać ją, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do rozpoznania tego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia Spółce odpisu prawomocnego wyroku (pkt I. sentencji wyroku). Wniosek Skarżącej nie może być nierozpoznany.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 535). Sąd zasądził zwrot kosztów w wysokości 100 zł, co stanowi równowartość wpisu od skargi (pkt IV. sentencji wyroku).