Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 831/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skarg K. S., B. S., S. M., S. P., H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) r. nr (...), (...), (...), (...), (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargi


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i to pod

numerem [...] – w związku z zażaleniem wniesionym przez S. M.

numerem [...] – w związku z zażaleniem wniesionym przez K.S.

numerem [...] – w związku z zażaleniem wniesionym przez B.S.

numerem [...] – w związku z zażaleniem wniesionym przez H.P.

numerem [...] – w związku z zażaleniem wniesionym przez S.p.

Wszystkie wymienione wyżej postanowienia wydano w następujących okolicznościach sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]Burmistrz K. zaopiniował pozytywnie decyzję o udzieleniu koncesji Spółce A na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węgla brunatnego w rejonie "[...]" i "[...]" położonego na terenie gmin M. G. i K. w województwie wielkopolskim, z zastrzeżeniem, że proces wydobycia i przetwarzania węgla brunatnego na ternie Gminy nie ma prawdopodobnie w chwili wydania postanowienia powszechnej akceptacji społecznej.

Postanowienie wydano na wniosek Naczelnika Wydziału [...]z Ministerstwa Środowiska Departamentu Geologii i Koncesji Górniczych na podstawie art. 106 KPA oraz art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r. nr 228 poz. 1947 ze zm.).

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] doręczono wyłącznie Spółce A i Ministerstwu Środowiska.

Przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Postanowienia z dnia 17 lutego 2011 r., które ostatecznie znalazło swój finał w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, gdzie pod sygn. IV SA/Po 284/13 wyrokiem z dnia 26 marca 2014 r. Sąd skargę

mieszkańców oddalił. Wyrok nie jest prawomocny, bowiem S.M. wywiodła od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z inicjatywy mieszkańców K. i M.G. toczyło się również postępowanie o wznowienie postępowania, które to wnioski Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. przekazało w/g właściwości Burmistrzowi M.G. i Burmistrzowi K.

W dniu [...] maja 2014 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wpłynęło pismo z [...] maja 2014 r. zatytułowane wezwanie do rozpatrzenia zażalenia w którym:

S.M.

B.M.

S.P.

H.P.

S.J.

B.D.

R.A.

K.S.

B.S.

J.M.

U.M.

H.J.

J.J.

R.J.

zarzucali, że poza innymi żądaniami [...] kwietnia 2012 r. złożyli zażalenia do Burmistrza K. i Burmistrza M..G. na postanowienie z [...] lutego 2011 r. nr [...]. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydało postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, przy czym osobno wydano postanowienia dotyczące zażaleń, które wpłynęły do Burmistrza K. i do Burmistrza M. G..

W uzasadnieniu postanowień Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zażalenia zostały wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia przewidzianego w art. 141 § 2 K.P.A. Zgodnie ze wskazanym przepisem "zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – do dnia jego ogłoszenia stronie". Organ podkreślił, że przepis art. 141 § 2 K.P.A. brzmi tak samo jak art. 129 § 2 K.P.A., który reguluje kwestię składania odwołań, a różnica dotyczy jedynie długości terminu i wskazał na art. 144 K.P.A., który stanowi, że "w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale (Rozdział 11, Dział II K.P.A.) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań". W konsekwencji zdaniem organu orzecznictwo dotyczące przepisów art. 129 § 2 K.P.A. należy również odnieść do art. 141 § 2 K.P.A.

Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym i doktrynie nie budzi wątpliwości, że termin do wniesienia odwołanie liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu (por. np. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego wz dn. 14 grudnia 2007 r. wydane w spr. sygn. akt II OSK 1759/06 niepubl.)

Termin ten wiąże również stronę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i nie doręczono (czy też nie ogłoszono) jej decyzji, natomiast o wydaniu decyzji dowiedziała się z innych źródeł.

Zdaniem organu brak udziału w postępowaniu administracyjnym to nie tylko nieuczestniczenie w ogóle w tym postępowaniu, lecz również brak udziału w istotnych czynnościach procesowych tego postępowania. Za taką czynność należy bezsprzecznie uznać doręczenie decyzji stronie (tak. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dn. 27 sierpnia 2009 r. w spr. sygn. akt II SA/Ol 585/09 LEX nr 556316).

Strona, której nie doręczono postanowienia, a która dowiedziała się o jego wydaniu, może złożyć zażalenie, jednak nie później niż w terminie do wniesienia zażalenia dla strony, której najpóźniej doręczono postanowienie (podobnie odnośnie odwołania wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2013r. w spr. sygn. akt II OSK 239/14, niepubl.).

W wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. wydanym w sprawie sygn. akt II OSK 1762/09 (LEX nr 746776) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tezie drugiej, Sąd wskazał, że możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję.

Kolegium prezentując powyższe poglądy dotyczące odwołań wskazało, że znajdują one zastosowanie do zażaleń. Ostatnim dniem terminu do złożenia zażalenia (wobec doręczenia postanowienia Spółce A [...].02.2011r.) był [...] luty 2011 r.

Tymczasem zażalenia zdaniem organu

- S.M. złożyła [...] maja 2012

- K.S. złożył [...] lipca 2012

- B.S. złożyła [...] lipca 2012

- H.P. złożyła [...] lipca 2012

- S.P. złożył [...] lipca 2012,

a więc z uchybieniem terminu do jego złożenia.

Skargi na postanowienia opisane na wstępie złożyli: S.M., K.P., B.S., S.P. i H.P. W jednobrzmiących skargach zarzucono SKO w L.:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu faktu braku doręczenia skarżącym oraz pozostałym 279 stronom postępowania postanowienia Burmistrza K. z [...] lutego 2011 r.

- naruszenie art. 134 K.P.A. w związku z art. 39, 46, 125, 106 § 2 i 5 K.P.A., art. 141 Kodeksu Cywilnego

- naruszenie zasad ogólnych K.P.A. w tym art. 6-8, 10 K.P.A. oraz art. 28 K.P.A.

- naruszenie art. 2, 7, 78 Konstytucji RP

- niedopatrzenie się przez Kolegium naruszenia przepisów przez Burmistrza K., które miało istotny wpływa na wynik sprawy tj. naruszenie art. 6, 10, 28, 106 § 2 i 5, 39, 46, 125 K.P.A., naruszenie 2, 7, 78 Konstytucji RP w zw. z art. 16 ust. 4 prawo geologiczne i górnicze z 1994 r. i 141 KC.

W konkluzji skarżący wnieśli o

- uchylenie zaskarżonego postanowienia

- uchylenie postanowienia Burmistrza K. z [...] lutego 2011 r.

i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 111 § 2 Ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) Sąd zarządził połączenie skarg zarejestrowanych pod sygn. IV SA/Po 831/14, IV SA/Po 832/14, IV SA/Po 833/14, IV SA/Po 834/14 i IV SA/Po 853/14 w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i sprawę dalej prowadzono pod sygn. IV SA/Po 831/14.

Natomiast sprawy, ze skarg na postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażaleń z M.G. rozpoznano w Wydziale II Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu pod sygn. II SA/Po 861/14.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o ich oddalenie. O oddalenie skarg wnosiła również Spółka A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargi nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Decyzja (postanowienie) jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 Ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względy na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Z tych też powodów należy stwierdzić, że kontrolą Sadu w niniejszej sprawie są wyłącznie postanowienia stwierdzające uchybienia terminu do wniesienia zażaleń przez skarżących na postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Burmistrz K. opiniujące pozytywnie decyzję o udzieleniu koncesji Spółce A, na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węgla brunatnego w rejonie "[...]" i "[...]" położonego na terenie gmin M.G. i K. w województwie wielkopolskim.

Natomiast nie może by przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu postanowienie Burmistrza K. z [...] lutego 2011 r. Z tych względów żądanie uchylenia tegoż postanowienia i zarzuty dotyczące wadliwości postanowienia nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania. Skarżone postanowienia dotyczą uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Kontrolując w tym zakresie zaskarżone akty, należy w pełni podzielić wywody Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do wykładni art. 141 § 2 K.P.A. Termin do wniesienia zażalenia liczy się od dnia doręczenia postanowienia stronie, która brała udział w postępowaniu. Termin ten wiąże również stronę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i której postanowienie nie zostało doręczone. Tak więc skuteczne wniesienie zażalenia musiałoby nastąpić najpóźniej do [...] lutego 2011 r. skoro stronie biorącej udział w postępowaniu postanowienie doręczono 21.02.2011 r.

Nie można podzielić zarzutów skarg, że SKO w L. przyjęło domniemanie doręczenia postanowienia opiniującego zarówno skarżącym jak i pozostałym 279 uczestnikom. Takie stwierdzenie nie wynika z uzasadnienia postanowień, a wręcz przeciwnie SKO przyznaje, że poza Ministerstwem Środowiska i Spółką A nikt nie był adresatem postanowienia.

Doręczenie postanowienia wnioskodawcy, nie daje powodu również do twierdzenia, że postanowienie to nie funkcjonuje w obrocie prawnym.

Natomiast stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu orzeczenia, gdy było ono już ostateczne przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.P.A. o wznowienie postępowania.

Wobec jednakowo brzmiących przepisów art. 141 § 2 K.P.A. i art. 129 § 2 K.P.A. (za wyjątkiem wskazanych terminów dotyczących odwołań i zażaleń) organ prawidłowo również przywołał orzecznictwo NSA i przytoczył stanowisko doktryny wskazując, że jednolite orzecznictwo dotyczące odwołań należy stosować per analogiam do zażaleń.

Wprawdzie Sąd zauważa rozbieżności w twierdzeniach stron dotyczących terminu wniesienia zażaleń i organu ([...].04.2012, [...].06.2012, [...].07.2012) jednak każdy z tych terminów był spóźnionym do wniesienia zażalenia, gdyż jak już stwierdzono wyżej termin ten upływał [...].02.2011 r.

Oceniając zarzuty skarżących przedstawione w skardze należy stwierdzić, że dotyczą ona w istocie Postanowienia Burmistrza K. z [...] lutego 2011 r. i nie mogą być przedmiotem rozważań przy kontroli postanowień dotyczących stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

Z powyższych względów skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.