Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1661/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
article: art. 127 par. 2, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu, organ II instancji, organ odwoławczy) z [...] lipca 2014 r., znak sprawy: [...], wydana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: z 2011 r., nr 264, poz. 1573 ze zm.), oraz art. 513 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U z 2013 r., poz. 1650 i z 2014 r., poz. 463) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę Republiki A. panią K. K. (dalej: cudzoziemka, skarżąca), od decyzji Wojewody [...] (dalej: Wojewoda, organ I instancji) nr [...] z [...] kwietnia 2014 r., orzekającej o wydaleniu cudzoziemki z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: RP) w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz zakazie jej ponownego wjazdu na to terytorium i państw obszaru Schengen przez okres 3 lat od dnia wykonania decyzji, a gdy nie zostanie wykonana – od ostatniego dnia, w którym powinna zostać wykonana.

W decyzji z [...] lipca 2014 r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w części dotyczącej rozpoczęcia biegu terminu dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemkę terytorium RP i określił początek tego terminu – od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

Stan sprawy przestawiał się następująco.

Komendant Placówki Straży Granicznej w G. w piśmie nr [...] z [...] lutego 2014 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewody o wydalenie z terytorium RP cudzoziemki. Jako podstawę orzeczenia o wydaleniu organ wnioskujący wskazał art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

W uzasadnieniu swojego wniosku Komendant Placówki Straży Granicznej w G. podniósł, że cudzoziemka przebywa aktualnie na terytorium RP nielegalnie. Wjechała bowiem na terytorium RP [...] lipca 2012 r., a następnie Wojewoda w decyzji z [...] lutego 2013 r. odmówił jej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z podnoszoną przez nią okolicznością pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim, panem L. K. Organ stwierdził wówczas, że to małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

W wyniku wniesionego przez cudzoziemkę odwołania, Szef Urzędu w decyzji nr [...] z [...] października 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody. W związku z zakończeniem postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony decyzją ostateczną pobyt cudzoziemki na terytorium RP przestał być uznawany za legalny. Po tym zaś zdarzeniu cudzoziemka nie podjęła żadnych czynności celem ponownego zalegalizowania swojego pobytu na terytorium RP. Organ wnioskujący zwrócił również uwagę, że zostało już raz wykazane, że małżeństwo cudzoziemki z obywatelem polskim, panem L. K., zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wojewoda w piśmie z [...] lutego 2014 r. zawiadomił cudzoziemkę o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydalenia z terytorium RP.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego obejmującego m.in. czynność przesłuchania cudzoziemki oraz jej męża, pana L. K., Wojewoda w decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. postanowił wydalić cudzoziemkę z terytorium RP, określić termin dobrowolnego opuszczenia przez nią tego terytorium na 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP oraz państw obszaru Schengen z określeniem okresu tego zakazu na 3 lata, licząc od dnia wykonania decyzji lub, gdy decyzja nie zostanie wykonana - od ostatniego dnia, w którym powinna zostać wykonana.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podniósł, iż nie ma żadnych wątpliwości, że pobyt cudzoziemki na terytorium RP jest nielegalny, w związku z czym zachodzi podstawa wydalenia określona w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Wojewody, nie istniała jednocześnie żadna z prawnych przeszkód orzeczenia o wydaleniu, określonych w art. 88 ust. 2 oraz art. 89 ustawy o cudzoziemcach. W szczególności organ skupił się na okolicznościach określonych w art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, wskazując, że nie może być mowy o tym, że wobec cudzoziemki zachodzi którakolwiek z podstaw udzielenia zgody na pobyt tolerowany podlegających badaniu w postępowaniu wydaleniowym. Organ wskazał bowiem, że w stosunku do cudzoziemki nie zachodzą przesłanki do udzielenia zezwolenia na pobyt tolerowany.

Organ uznał, że wydalenie cudzoziemki następuje do kraju, w którym nie jest zagrożone jej prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Nie istnieje także obawa, że cudzoziemka zostanie poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu. W ocenie Wojewody, wydalenie cudzoziemki nie naruszałoby też prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm., dalej Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Konwencja). Wprawdzie w Polsce zamieszkuje syn cudzoziemki — pan S. R. z żoną i dziećmi, ale prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe i w żaden sposób nie jest uzależniony od skarżącej. W ocenie organu I instancji, materiał dowodowy nie wskazuje na zależność finansową czy na potrzebę sprawowania opieki na którymś z członków rodziny syna cudzoziemki. Wojewoda podniósł również, że co prawda cudzoziemka pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim, panem L. K., to jednak małżeństwo to zostało zawarte w celu obejścia przepisów prawa. Kwestia ta została zaś rozstrzygnięta decyzją ostateczną Szefa Urzędu w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponadto, organ zauważył, że nawet w obecnym stanie faktycznym, ustalonym za pomocą dowodów przeprowadzonych w toku postępowania wydaleniowego, należy stwierdzić, że pomiędzy cudzoziemką, a jej mężem brak jest zachowań właściwych małżonkom. Przedmiotowa decyzja Wojewody została doręczona cudzoziemce [...] kwietnia 2014 r. W dniu [...] maja 2014 r. cudzoziemka wniosła za pośrednictwem organu I instancji odwołanie od powyższej decyzji do Szefa Urzędu.

Organ II instancji w decyzji nr [...] z [...] lipca 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozpoczęcia biegu terminu dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemkę terytorium RP i określił początek tego terminu od dnia doręczenia swojej decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę na swoją decyzję ostateczną nr [...] z [...] października 2013 r., którą to utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z powodu stwierdzenia, że jej małżeństwo z obywatelem polskim, panem L. K., zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach). W dalszej części uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że w związku z tym, że małżeństwo to zostało zawarte przez cudzoziemkę w określonym celu, to nie zachodzi przeszkoda prawna do orzeczenia o wydaleniu określona w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto, organ II instancji uznał, że nie wystąpiła jakakolwiek inna z prawnych przeszkód orzeczenia o wydaleniu, zaś podstawa słusznie została wywiedziona z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Decyzja organu odwoławczego została doręczona cudzoziemce [...] lipca 2014 r. W dniu [...] sierpnia 2014 r. do Szefa Urzędu wpłynęła skarga cudzoziemki na powyższą decyzję. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona w całości i zarzucono jej:

1. naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach polegające na błędnym przyjęciu, że związek małżeński skarżącej został zawarty w celu uniknięcia wydalenia;

2. naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że ustalenia zawarte w treści decyzji w przedmiocie odmowy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony są wiążące w niniejszym postępowaniu;

3. naruszenie "art. 97 ust. 1a" ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 680, dalej: ustawa o udzieleniu ochrony).

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody oraz zaliczenie wpłaty dokonanie [...] października 2013 r. jako opłaty od skargi.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Szefa Urzędu z [...] lipca 2014 r., wydana, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez cudzoziemkę, od decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2014 r., orzekającej o jej wydaleniu z terytorium RP w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz zakazie jej ponownego wjazdu na to terytorium i państw obszaru Schengen przez okres 3 lat od dnia wykonania decyzji, a gdy nie zostanie wykonana – od ostatniego dnia, w którym powinna zostać wykonana. W decyzji z [...] lipca 2014 r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w części dotyczącej rozpoczęcia biegu terminu dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemkę terytorium RP i określił początek tego terminu – od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Szefa Urzędu z [...] lipca 2014 r., podobnie jak poprzedzająca ją decyzja Wojewody z [...] kwietnia 2014 r. zostały wydane pod rządami ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, która co prawda z dniem 1 maja 2014 r. utraciła moc obowiązującą na podstawie art. 521 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650), to jednak zgodnie z art. 513 ust. 1 pkt 2 tejże właśnie ustawy, do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, wszczętych przed dniem 1 maja 2014 r. i nie zakończonych do tego dnia decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W niniejszej sprawie na podstawie obowiązującej przed dniem 1 maja 2014 r., ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, została przeprowadzona kontroli legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Zgodnie z treścią tego przepisu cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium RP, jeżeli przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium. Dokonując literalnej wykładni powołanego przepisu podkreślić należy, iż użycie przez ustawodawcę określenia "wydaje się decyzję" oznacza, że mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek. Przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". Zasady posługiwania się uznaniem administracyjnym czy, szerzej, władzą dyskrecjonalną nie są wyrażone wprost w polskich regulacjach prawnych Można jednak wskazać przepisy – chociażby art. 2, 7, 31 i 32 Konstytucji RP, art. 7 i in. k.p.a. – wyznaczające w sposób istotny korzystanie z tego rodzaju kompetencji. Korzystanie z władzy dyskrecjonalnej wymaga, co oczywiste, bazowania na właściwym (wszechstronnym i rzetelnym) ustaleniu stanu faktycznego. Niedopuszczalna jest wszelka instrumentalizacja faktów przez organ administracyjny, a także manipulacja faktami dokonywana w celu obejścia prawa, czy też jednostronna urzędowa interpretacja prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, według którego "Organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kpa – załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków" (zob. wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57).

Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. Ustawodawca w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewidział pewne wyjątkowe okoliczności, które mogą powodować możliwość odstąpienia od wydania decyzji o wydaleniu, bądź jej wykonaniu. I tak zgodnie z art. 89 ust. 1 decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli: 1) zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 2) cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia; 3) cudzoziemiec przebywa na terytorium RP na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu i pobytu na terytorium RP w celu, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 26, lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego na podstawie art. 53a ust. 2; 4) cudzoziemiec posiada ważne zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, wydane przez inne państwo obszaru Schengen i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o tym obowiązku przez organ właściwy do wydania decyzji o wydaleniu.

Zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzieleniu ochrony, w brzmieniu obowiązującym do 1 maja 2014 r., cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, jeżeli jego wydalenie: 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Według art. 97 ust. pkt 1a) ustawy o udzieleniu ochrony w brzmieniu obowiązującym do 1 maja 2014 r., cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, jeżeli jego wydaleniu naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. nr 2, poz. 11, dalej: Konwencja o prawach dziecka), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

W myśl art. 90 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w decyzji o wydaleniu: 1) określa się termin dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium RP, który wynosi od 7 do 30 dni, z wyłączeniem przypadków, w których decyzja podlega przymusowemu wykonaniu na podstawie art. 95; 2) można określić trasę przejazdu do granicy i miejsce przekroczenia granicy; 3) można wyznaczyć cudzoziemcowi miejsce zamieszkania do czasu wykonania decyzji i zobowiązać go do zgłaszania się w określonych odstępach czasu do organu wskazanego w decyzji; 4) orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP lub na terytorium RP i państw obszaru Schengen, i określa okres tego zakazu.

Jak wynika z art. 99b ustawy o cudzoziemcach, zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP lub na terytorium RP i państw obszaru Schengen, o którym mowa w art. 90 ust. 1 pkt 4 i art. 97 ust. 2a, określa się na następujące okresy: 1) od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1, 1a, 3, 6, 11 lub 12; 2) od 1 roku do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 lub 8; 3) od 3 lat do 5 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 4, 4a, 7, 9 lub 10; 4) 5 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 5.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Szefa Urzędu jest rezultatem prawidłowych ustaleń faktycznych związanych z istotnymi okolicznościami z punktu widzenia prawa materialnego. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W decyzji w sposób prawidłowy zostały zastosowane także przepisy prawa materialnego, które były wcześniej wyłożone przez organ. W niniejszej sprawie należy podzielić ocenę organu II instancji, iż związek małżeński skarżącej i pana L. K. został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, co wyczerpuje przesłankę wynikającą z 57 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach i obliguje organ do wydania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim lub cudzoziemcem zamieszkującym na terytorium RP, o którym mowa w art. 54, a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

W drugiej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca nie wyjechała z Polski przed upływem terminu legalnego pobytu w Polsce, czym w sposób bezpośredni wyczerpała dyspozycję art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wprawdzie skarżąca pozostaje w formalnym związku małżeńskim z obywatelem polskim, jednak jak prawidłowo stwierdziły organy administracji obu instancji – związek ten został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i zalegalizowania pobytu skarżącej na terenie RP. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że podczas przesłuchania [...] czerwca 2014 r. cudzoziemka stwierdziła, że mając wizę z trzymiesięcznym terminem ważności przyjechała do Polski w celu odwiedzenia rodziny i zamierzała wrócić do kraju pochodzenia. Przesłanka negatywna wydalenia określona w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach dotyczy sytuacji, w której cudzoziemiec, który miałby podlegać wydaleniu jest małżonkiem m.in. obywatela polskiego. Należy podkreślić, że przepis ten chroni przed wydaleniem (albo wykonaniem wydalenia orzeczonego) pod pewnymi warunkami. Dalszy pobyt cudzoziemca nie może stanowić zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, jak też związek małżeński nie mógł zostać zawarty w celu uniknięcia wydalenia.

Przepisy ustawy o cudzoziemcach wskazują na określone negatywne skutki prawne dla cudzoziemców, którzy z zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem polskim (bądź innym cudzoziemcem posiadającym odpowiedni tytuł pobytowy) chcą wyłącznie wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne w sferze legalizacji w ten sposób pobytu na terytorium RP i ochrony przed wydaleniem z tego terytorium. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której cudzoziemiec zawarcie związku małżeńskiego traktuje instrumentalnie w celu osiągnięcia skutku w postaci obejścia obwiązującego prawa. Oznacza to, że "wadliwy" z takiego punktu widzenia związek małżeński nie może być następnie "konwalidowany" przez podjęcie działań, które mają na celu przekonanie organów administracji, że związek małżeński w okresie, na jaki może być udzielone wnioskowane zezwolenie pobytowe nie będzie posiadał cech wskazujących na jego fikcyjność.

W niniejszej sprawie podzielić należy stanowisko organu, według którego wobec stwierdzenia w przeszłości ostateczną decyzją administracyjną Szefa Urzędu (która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego przez sąd administracyjny, ani w żadnym z trybów nadzwyczajnych), że skarżąca zawarła związek małżeński z obywatelem polskim, w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, co skutkowało zastosowaniem w tej decyzji art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W kolejnym postępowaniu administracyjnym ten sam fakt w sposób prawidłowy został uwzględniony w sposób tożsamy. Działanie organu w niniejszej sprawie uwzględniło ustalenia faktów w postępowaniu zakończonym decyzją szefa Urzędu z [...] października 2013 r.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie uzasadniona jest zatem ocena organów administracji, że związek małżeński skarżącej posiada takie cechy, które składają się na jego "wadliwość", również na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Należy wyjaśnić, że organ opierając się na swojej decyzji ostatecznej nr [...] z [...] października 2013 r. w zakresie ustaleń określonych faktów – dokonał w sposób prawidłowy ich prawnej oceny zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, uznając tym samym, że związek małżeński skarżącej z obywatelem polskim, panem L. K., został zawarty w celu uniknięcia wydalenia.

Wyżej wymieniona okoliczność została ustalona w toku postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Szefa Urzędu z [...] października 2013 r. wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W takim stanie rzeczy związek małżeński skarżącej z panem L. K. nie uzasadniał odstąpienia od wydania decyzji o wydaleniu skarżącej z terytorium RP w oparciu o postanowienia art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Wspomniana regulacja odwołuje się do celu zawarcia tego związku, którym ma być uniknięcie wydalenia. Należy jednak stwierdzić, iż bezsprzecznie zostało wykazane, że związek ten został zawarty w celu uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skarżąca w sposób bezzasadny kwestionuje ustalenia organów administracji w tym zakresie.

Przyjęta przez organy ocena celu, w jakim małżeństwo zostało zawarte została podzielona przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Ewentualna późniejsza zmiana relacji łączących małżonków pozostaje bez znaczenia dla oceny celu w jakim związek był zawierany. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 października 2012 r. (II OSK 2038/11), w którym wskazał, że: "zawarcie związku małżeńskiego jest czynnością jednorazową o charakterze konstytutywnym, dokonaną w określonym czasie, to nie ulega wątpliwości, iż ten cel zawarcia związku małżeńskiego jest realizowany właśnie na datę zawarcia tego związku. Na tę datę należy badać zamiar i motywy małżonków. Po skutecznym pod względem prawnym zawarciu tego związku cele i zamiary małżonków mogą już tylko dotyczyć czynności związanych z prawną lub prawną i faktyczną kontynuacją związku. Nie będą odnosiły się do samej czynności «zawarcia» związku małżeńskiego, bo czynność ta pod względem prawnym została już dokonana. Wynika to z faktu, że zawarcie małżeństwa następuje, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenie, że wstępują ze sobą w związek małżeński łub gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego w obecności duchownego oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu i kierownik urzędu stanu cywilnego następnie sporządzi akt małżeństwa, a gdy zostaną spełnione te warunki małżeństwo uważa się za zawarte w chwili złożenia oświadczenia woli w obecności duchownego - o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 788). Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że zgodnie z treścią art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, podjęty i zrealizowany w dacie zawarcia związku małżeńskiego, zamiar małżonków co do samego celu zawarcia tego związku, jest okolicznością niepodlegającą zmianie przez późniejsze zachowania małżonków".

W tych okolicznościach nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 16 § 1 k.p.a. Należy podzielić prezentowane w niniejszej sprawie stanowisko organów administracji, według którego na podstawie art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz mając na uwadze poszanowanie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, organy administracji miały obowiązek uwzględnić to, że w ostatecznej decyzji Szefa Urzędu z [...] października 2013 r., która pozostaje w obrocie prawnym, został stwierdzony określony fakt, który ma takie samo znaczenie prawotwórcze na gruncie zastosowanego w tej decyzji przepisu prawa materialnego (art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach), jak na gruncie przepisu (jako negatywny element hipotezy normy prawnej), którego zastosowanie jest w niniejszej sprawie kontrolowane przez Sąd.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia "art. 97 ust. 1a" ustawy o udzieleniu ochrony, należy przyjąć, że skarżąca miała najprawdopodobniej na myśli art. 97 ust. 1 pkt 1a, który uwzględniając stan prawny sprzed 1 maja 2014 r., przewidywał podstawę udzielenia zgody na pobyt tolerowany, jeżeli wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie art. 97 ust. 1a ustawy o udzieleniu ochrony nie był stosowany.

Wskazując na zarzut skargi dotyczący niezastosowania przez Szefa Urzędu art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzieleniu ochrony, który realizuje zobowiązanie prawnomiędzynarodowe przyjęte przez Polskę, tj. zobowiązanie do zapewnienia ochrony prawa do życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, należy uznać, że z ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że podstawę dla wydania decyzji o wydaleniu skarżącej stanowił jej nielegalny pobyt w Polsce. Ze względu na brzmienie art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium RP orzekające w niniejszej sprawie organy były zobligowane do wydania decyzji o wydaleniu skarżącej.

Związany charakter decyzji wydanej w oparciu o przepisy art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, nie oznacza jednak, że w postępowaniu dotyczącym wydalenia cudzoziemca, który prowadzi w Polsce życie rodzinne, wyłączone zostaje zastosowanie przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Konwencji o prawach dziecka, które stanowią część polskiego porządku prawnego. W powyższym kontekście wskazać należy, że art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności zapewnia każdemu prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, mieszkania i swojej korespondencji. Życie rodzinne w rozumieniu art. 8 Konwencji polega przy tym na istnieniu rzeczywistych bliskich więzi osobistych (por. wyrok ETPC, z 20 czerwca 2002 r. w sprawie Al-Nashif v. Bułgaria oraz wyrok NSA z 30 listopada 2005 r., II OSK 1148/05). Ochronie na podstawie tego przepisu podlega zatem życie rodzinne w rodzinach funkcjonujących prawidłowo, opartych na związkach małżeńskich, lecz również życie w związkach faktycznych. Wymagane są jednak regularne kontakty pomiędzy stronami takiego związku i pewien stopień zażyłości między nimi. Trzeba pamiętać, że zakres ochrony wynikający z art. 8 ust. 1 ww. Konwencji ma jednak względny charakter, dopuszcza bowiem ingerencję państwa w warunkach określonych w ust. 2 tego artykułu, z którego wynika, że ingerencja władzy publicznej w korzystanie z prawa poszanowania życia rodzinnego jest dopuszczalna w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.

Z powyższego wynika, że nie każde działania państwa wywierające wpływ na życie rodzinne można uznać za ingerencję. Nie można w związku z tym przyjąć, że art. 8 Konwencji nakłada na państwo ogólny obowiązek poszanowania wyboru przez cudzoziemca kraju, w którym chciałby on mieszkać. Organy orzekające w sprawie wydalenia, w sytuacji, gdy w grę wchodzi ingerencja w prawa określone w art. 8 ww. Konwencji, muszą jednak ocenić, czy przez swoje działania uzyskają równowagę między interesem publicznym, a prawem cudzoziemca do utrzymania życia rodzinnego. Przy dokonywaniu tej oceny należy wziąć pod uwagę następujące elementy: narodowość (obywatelstwo) innych osób zainteresowanych, sytuację rodzinną cudzoziemca, tj. czynniki wskazujące na charakter życia rodzinnego, długość okresu zamieszkiwania członków rodziny w państwie pobytu, czas trwania ewentualnych okresów separacji, wiek dzieci wskazujący na ich możliwości adaptacyjne oraz inne przeszkody w powrocie (por. orzeczenia ETPC Boultifv. Szwajcaria z 2 sierpnia 2001 r. i Üner v. Holandia z 18 października 2006 r. oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1227/07).

Organy administracyjne orzekające w sprawie wydalenia powinny zatem przed wydaniem takiej decyzji dokonać stosownych ustaleń dotyczących życia rodzinnego cudzoziemki, ocenić charakter więzi łączących skarżącą z mężem panem L. K., wskazujących na istnienie rzeczywistego życia rodzinnego oraz ewentualnych przeszkód wiążących się z prowadzeniem życia rodzinnego poza Polską. W przedmiotowej sprawie ustalenia takie zostały poczynione, a oparto je w szczególności na zeznaniach pani K. R., pana L. K. i skarżącej.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 16 § 1 k.p.a. nie są zasadne.

Na terytorium RP brak jest ponadto innych osób, które mogłyby mieścić się w gronie osób stanowiących rodzinę skarżącej w wąskim rozumieniu tego pojęcia. Syn skarżącej, pan S. R., jest osobą dorosłą, ma własną rodzinę i dzieci. Jego żona jest obywatelką polską. Należy podkreślić, że pomiędzy nimi oraz członkami rodziny syna skarżącej nie występują jakiekolwiek stosunki zależności, które według poglądów orzecznictwa ETPC powodowały by rozciągnięcie ochrony konwencyjnej na życie rodzinne prowadzone przez inne osoby niż członkowie najbliższej rodziny. Skarżąca mieszka osobno, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodziną swojego syna. Obecność skarżącej na terenie RP nie jest konieczna dla prawidłowego funkcjonowania rodziny jej dorosłego syna.

W ocenie Sądu, na gruncie powyższych unormowań prawnych i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji zasadnie przyjęły, iż skarżąca przebywa na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium.

W tym stanie rzeczy, oceniając zaskarżoną decyzję w części orzekającej o wydaleniu skarżącej, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji orzekających o wydaleniu. W rozpoznawanej sprawie, organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia. W sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a ustalone okoliczności faktyczne znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. Nie doszło zatem także do zarzuconego naruszenia artykułów 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, art. 16 § 1 k.p.a. i art. 97 ust. 1a ustawy o udzieleniu ochrony. Decyzja zaskarżona została prawidłowo uzasadniona czyniąc zadość zasadzie przekonywania. Organ odwoławczy dopełnił wymogów wynikających z art. 15 k.p.a., nie ograniczając się w rozstrzyganiu sprawy jedynie do zarzutów odwołania, a rozpoznając sprawę w jej całokształcie.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.