Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 695/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 78 par. 2, art. 80, art. 107 par. 3, art. 8, art. 11, art. 109 ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenia sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym P. N. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług nazwanych umowami o dzieło zawartych

z płatnikiem składek Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Przedmiotem umów było przeprowadzenie wykładów autorskich, w tym ćwiczeń, w Centralnym Ośrodku Szkolenia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w E.. Organ rentowy poinformował w powyższym wniosku, że P. N.

w ww. okresach posiadał inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.

W trakcie prowadzonego postępowania ZUS [...] Oddział w W. przedłożył kopie następujących dokumentów:

- protokół kontroli z dnia [...] października 2014 r., wraz za załącznikami nr 1-5;

- zastrzeżenia do protokołu kontroli;

- informacja o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli;

- pismo ZUS z dnia [...] października 2014 r. skierowane do płatnika składek;

- pismo wewnętrzne płatnika składek z dnia [...] października 2014 r.;

- zawarte przez strony umowy wraz z rachunkami i oświadczeniami.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r Dyrektor [...] OW NFZ po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego P. N. z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, na rzecz płatnika składek: Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego w dniach: [...] września 2012 r., [...] września 2012 r., [...] września 2012 r., [...] września 2012 r., [...] października 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] lutego 2013 r., [...] lutego 2013 r., [...] lutego 2013 r., od [...] maja 2013 r. do [...] maja 2013 r., od [...] czerwca 2013 r. do [...] czerwca 2013 r., od [...] czerwca 2013 r. do [...] czerwca 2013 r., [...] maja 2013 r.; [...] maja 2013 r., [...] maja 2013 r., [...] grudnia 2013 r., [...] grudnia 2013 r., [...] stycznia 2014 r., [...] stycznia 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] kwietnia 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] kwietnia 2014 r., [...] maja 2014 r., [...] czerwca 2014 r.

Na powyższą decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, reprezentowana przez radcę prawnego K. K., wniosła w dniu [...] maja 2015 r. odwołanie, podnosząc że przedmiotem umów było przeprowadzenie szkolenia autorskiego i ćwiczeń z zakresu "Zbierania informacji z otwartych baz danych - tzw. "[...]" oraz

pt. "[...]". W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się

z twierdzeniem NFZ, iż konkretny rezultat pracy ubezpieczonego nie był w umowie oznaczony. Podejmując się wykonania umowy wykonawca miał decydujący wpływ nie tylko na sposób ich wykonania, ale także na osiągnięcie w jego wyniku określonego rezultatu. Treść zawartej umowy wynikała z natury danego stosunku prawnego, zasad współżycia społecznego oraz z zastosowania zasady swobody jej kształtowania. Umowa została bowiem dostosowana do potrzeb funkcjonowania Centralnego Ośrodka Szkolenia ABW, który zajmuje się doskonaleniem umiejętności funkcjonariuszy ABW. Wynikiem umowy były twórcze czynności mające charakter nieucieleśnionych utworów, tj. utworów chronionych prawem autorskim. Zgodnie

z przyjętymi założeniami wykład, który został wygłoszony w COS miał charakter niestandardowy, niepowtarzalny, wypełniający kryteria twórczego i indywidualnego dzieła naukowego. Wykład ten nie miał charakteru ciągłego, odbywał się tylko

w ramach kursów, które były realizowane jedynie w razie zapotrzebowania na nie,

a celem umowy o dzieło było rozliczenie się za wynik i wykonanie niepowtarzalnej pracy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U.

z 2016 r. poz. 1793, ze zm.), a także na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2015 r., stwierdzającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego Pana P. N. z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, na rzecz płatnika składek: Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy

o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c., stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy

o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Zgodnie z brzmieniem art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963, ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu

i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Prezes NFZ nie podzielił stanowiska płatnika składek, że w umowach można odnaleźć konkretnie określony rezultat, który charakteryzowałby się indywidualnym, twórczym charakterem. Przygotowanie i wygłoszenie wykładów wraz z ćwiczeniami nt. "[...] - tzw. "[...]" (7 umów) oraz pt. "[...]" (1 umowa - 4 edycja), nawet jeżeli obejmowało wcześniejsze przygotowanie programu, materiałów oraz koncepcji wykładów na określony temat jest szeregiem czynności, wykonywanych z należytą starannością przez ubezpieczonego. Trudno wskazać w badanym przypadku weryfikowalny, samoistny wynik analizowanych umów. Także brak jest w zapisach spornych umów uregulowania kwestii odpowiedzialności P. N. za ewentualne wady dzieła. Natomiast w § 4 pkt 1 umów wskazano jedynie, że wykonawca zapłaci ABW karę umowną w wysokości 10% wynagrodzenia określonego m.in. za nienależyte wykonanie przedmiotu umowy przez wykonawcę. W tym kontekście organ zauważył, że kontrola wykonywania pracy nie jest cechą typową umów o dzieło ale właśnie umów o świadczenie usług. Ewentualną odpowiedzialność za realizację każdej spornej umowy ubezpieczony mógłby ponosić na zasadzie winy polegającej na niestarannym wykonywaniu pracy, charakterystycznej dla umów zlecenia a nie na zasadzie ryzyka, typowego dla umów o dzieło.

Organ podkreślił, że cechą charakterystyczną umowy o dzieło jest samoistność rezultatu rozumiana jako niezależność rezultatu od dalszego działania, a nawet istnienia samego twórcy. Prowadzenie kursu w oparciu o autorskie materiały czy konspekty oraz ewentualnie pozyskana przez uczestników kursu wiedza lub umiejętności nie mogą być rezultatem, który jest samoistny i weryfikowalny.

Prezes wskazał, że oceny charakteru przedmiotowych umów nie zmienia okoliczność, że P. N. zobowiązany był do wykonania umów samodzielnie

i bez jakiegokolwiek stosunku zależności lub podporządkowania względem zamawiającego. W analizowanej sprawie odpowiedzialność spoczywała na płatniku składek, a nie P. N.. W punkcie 1 analizowanych umów wskazano, że wykonawca zobowiązuje się do przeprowadzenia wykładów autorskich wraz z ćwiczeniami nt. "[...]- tzw. "[...]" (7 umów) oraz wykładu autorskiego pt. "[...]" (1 umowa - 4 edycja). W umowach zaznaczono, że prowadzenie wykładów ma się odbywać

w miejscu i terminie ustalonym w umowie (w Centralnym Ośrodku Szkolenia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego). W ocenie organu rozpatrującego odwołanie, umowy o przygotowanie i przeprowadzenie wykładów, w tym również kursów, zajęć, szkoleń, nie stanowią umów o dzieło, ponieważ nie występuje żaden rezultat ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, mają przekazać uczniom. Czynnością początkową procesu w którym uczestniczył P. N. w ramach umów zawartych z płatnikiem składek było przygotowanie i opracowanie wykładów

i ćwiczeń wraz z wcześniejszym przygotowaniem ich koncepcji a końcową - przeprowadzenie opracowanych wykładów. Zatem samo przeprowadzenie wykładów i ćwiczeń jest bez wątpienia czynnością lub szeregiem czynności realizowanych

z należytą sumiennością. Z kolei przygotowany program, materiały czy też koncepcje są jedynie "środkiem do celu", który pozwala "lepiej" i "efektywniej" realizować określone szkolenie.

Ponadto organ II instancji rozpatrując odwołanie stwierdził,

że w przedmiotowej sprawie wykonywane czynności miały miejsce w ramach konkretnych, powtarzalnych zleceń. Pozwala to na przyjęcie, że celem zawartych umów nie było wykonanie konkretnego, twórczego dzieła i rozliczania się za wynik, ale wykonywanie powtarzalnej pracy za wynagrodzeniem ustalonym w odniesieniu do przedziału czasowego (każda umowa zawierała wskazaną liczbę godzin do zrealizowania w ramach szkolenia), a do tego rodzaju czynności zastosowanie ma art. 750 k.c.,

Organ stwierdził, że w niniejszym przypadku organ nie neguje zgodnego zamiaru stron podpisania umów o dzieło, gdyż zgodny zamiar stron obejmował zawarcie przedmiotowych umów, co skutkowało niezgłoszeniem do ubezpieczenia zdrowotnego oraz nieopłacaniem składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dalsze badanie tego zagadnienia potwierdziłoby jedynie, że strony świadomie zawarły umowy o dzieło i taki był ich zamiar.

Pismem z dnia 1 marca 2017 r. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego reprezentowana przez radcę prawnego K. K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 734 - art. 750 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że umowy cywilnoprawne zawarte przez ABW

są w rezultacie umowami zlecenia podczas, gdy zawarte pomiędzy ABW a P. N. umowy są umowami o dzieło, w rozumieniu art. 627 k.c.;

- art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że P. N. realizując na rzecz ABW wykłady określone w zawartych umowach podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu w ramach ww. przepisu podczas, gdy nie wystąpiły przesłanki do jego zastosowania, bowiem świadczenie usług następowało w ramach umowy o dzieło;

- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, kiedy ubezpieczony nie wykonywał pracy na rzecz ABW na podstawie żadnej z umów wymienionych w tym przepisie;

- art. 353¹ k.c. poprzez przekroczenie granic dopuszczalnej oceny zawartych pomiędzy P. N. a ABW umowy, polegające na uznaniu, że strony układając swą relację w formie umowy o dzieło, nie ustaliły jej w sposób odpowiadający właściwości tego stosunku prawnego i wykazania, że łączył je inny stosunek prawny;

- art. 353¹ w zw. z art. 627 k.c. poprzez uznanie, że zawarte pomiędzy stronami umowy nie stanowiły umowy o dzieło, w sytuacji gdy w decyzji NFZ w żaden sposób nie odniósł się do ich treści;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 107

§ 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 109 ust. 5 i 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny i dowodów i ustalenie, że umowy wiążące ABW i P. N. były umowami o świadczenie usług, do których odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy o zleceniu, w sytuacji, gdy na podstawie całokształtu okoliczności w sprawie należało wyciągnąć wniosek,

iż zawarte umowy były umowami o dzieło, a tym samym P. N. nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie

w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego w W. Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu rozwinięto podniesione zarzuty podnosząc na wstępie,

że decyzja została podjęta wyłącznie na podstawie arbitralnej oceny umowy oraz stronniczego wniosku ZUS o objęcie osoby zainteresowanej ubezpieczeniem zdrowotnym. W całości bowiem pominięto zgłaszane przez ABW zastrzeżenia do protokołu kontroli, czy złożone w toku postępowania kontrolnego wyjaśnienia. Organy NFZ nie powinny bezkrytycznie przyjmować danych zawartych we wniosku ZUS

o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym, lecz powinny dążyć do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie przed organami NFZ w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym jest odrębnym i postępowaniem,

w którym niewątpliwie istotną kwestią jest dokładne ustalenie okresu podlegania takiemu ubezpieczeniu. W tym zakresie organy NFZ powinny dokonać własnych ustaleń, tym bardziej w sytuacji, gdy przekazane przez ZUS dokumenty budzą wątpliwości.

Przedmiotem umów było przeprowadzenie szkolenia autorskiego pt. "[...]" i "[...]". W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się

z twierdzeniem NFZ, iż konkretny rezultat ubezpieczonego nie był w umowie oznaczony. Podejmując się wykonania wykonawca miał decydujący wpływ nie tylko na sposób ich wykonania, ale na osiągnięcie w jego wyniku określonego rezultatu.

Przeprowadzenie przez ubezpieczonego czynności polegających na przeprowadzeniu autorskich zajęć szkoleniowych (we wskazanym zakresie) odpowiadało pojęciu w rozumieniu art. 627 k.c.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zgodnie z przyjętym założeniami wykład, który zostały wygłoszony w COS miały charakter niestandardowy, niepowtarzalny, wypełniający kryteria twórczego i indywidualnego dzieła naukowego. Wykład ten nie miał charakteru ciągłego, odbywał się tylko w ramach kursów, które były realizowane jedynie w razie zapotrzebowania na nie, a celem umowy o dzieło było rozliczenie się za wynik i wykonanie niepowtarzalnej pracy.

Z samej treści umowy wynika, że strony nie określały w sposób konkretny

i szczegółowy poszczególnych elementów realizowanego dzieła. Przyjęto bowiem założenie, że wykład ma niepowtarzalny i niestandardowy charakter. Szczegóły jego realizacji były ustalane w drodze ustnych bądź pisemnych kontaktów, które

w umowie były i są nadal obostrzone obowiązkiem zachowania tajemnicy ich treści. Wymagania takie wynikały z niestandardowego grona odbiorców tych wykładów, jak

i jego treści - "[...]" i "[...]". Wykład, co prawda miał

z góry określony temat, który można uznać za ustandaryzowany, ale już zakres przekazywanego materiału i charakter prowadzonych zajęć taki już nie był. Prowadzenie wykładów stanowiło ucieleśnienie danego dzieła i przekazanie go słuchaczom w formie dla nich przystępnej. Istotnym jest bowiem fakt, że zadania

i obowiązki funkcjonariuszy ABW wymagają każdorazowo przekazania wiedzy niestandardowej obejmującej swoim zakresem przestrzeń tematyczną zagadnienia, nieporuszoną na innych tego typu wykładach, a tym bardziej niedostępną na rynku komercyjnym.

NFZ w decyzji w żaden sposób nie odniósł się do powyższej okoliczności, która była podnoszone w toku postępowania kontrolnego ZUS przez ABW. Stanowisko NFZ nie uwzględnia faktu, że dynamika prowadzonych szkoleń oraz wymagań stawianych funkcjonariuszom, jak też zróżnicowanie tematyczne

i specjalizacja grupy odbiorczej wykładów powodowała, że wykładowca każdorazowo musiał w sposób niepowtarzalny i indywidualny wykonać określone w umowie czynności.

Konkludując, istotą zawieranych umowy było osiągnięcie zindywidualizowanego rezultatu w postaci niematerialnej, tj. uzyskanie przez słuchaczy spersonalizowanej wiedzy dotyczącej "[...]" i "[...]". Analiza decyzji prowadzi do wniosku, że oprócz powyższej wskazanych uchybień brak jest niebudzących wątpliwości ustaleń, które pozwoliłyby na uznanie zasadności zakwestionowania ocenianych o dzieło i ustalenia, iż są to umowy zlecenia. NFZ nie dokonał, chociażby oceny złożonych przez ABW wyjaśnień z treścią ustaleń ZUS, w kontekście woli jaką miały strony zawieraniu umowy, istotnych elementów umowy, czy umowy określały konkretny cel, czy też wymagały jedynie staranności od uczestnika postępowania tak, aby dokonać oceny

z elementów, czy z umowy o dzieło czy też z umowy zlecenia przeważają. Dowody powinny zostać ocenione we wzajemnym odniesieniu, a także w odniesieniu do zgromadzonych w postępowaniu dowodów. W konsekwencji stanowisko NFZ wyrażone w zaskarżonej decyzji należy uznać za naruszające art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6, oraz art. 8 k.p.a.

Zdaniem strony skarżącej organ nie uwzględnił specyfiki szkoleń funkcjonariuszy ABW organizowanych w COS, które odbiegają od organizowanych na rynku komercyjnym. Nie jest to, bowiem ośrodek ogólnodostępny i w swojej działalności opiera się na zindywidualizowanych i specjalistycznych szkoleniach, wynikających z ustawowo nałożonych na obowiązków. Dlatego obowiązują w nim określone strefy ochronne (wprowadzone na podstawie przepisów o ochronie informacji niejawnych), oraz stosowne procedury postępowania i funkcjonowania, pozwalające na zachowania bezpieczeństwa funkcjonariuszy ABW - zarówno słuchaczy jak i kadry szkoleniowej. Charakterystyka prowadzonego szkolenia, pozwalała, co do zasady, na wybór przez wykładowcę czasu przeprowadzonych zajęć, jednakże już w zakresie miejsca ta dowolność z uwagi na powyższą specyfikę jest ograniczona. Wykłady w celu zachowania stosownej dyskrecji oraz bezpieczeństwa funkcjonariuszy ABW, mogą odbyć się tylko w COS. W tym też zakresie wykładowcy korzystać mogą jedynie z zaplecza technicznego znajdującego się na terenie COS. W negocjacji prowadzonych pomiędzy stronami jest określany termin, przebieg oraz realizacji szkolenia, który musiał być przez wykonawcę dotrzymany, pod odpowiedzialności na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Wykonanie umowy następowało poprzez przeprowadzenie wykładu autorskiego w określonym przez strony terminie. Odbiorem dzieła było, zatem przeprowadzenie stosownego wykładu w COS. Aby przeprowadzić wykład wykonawca musiał dokonać stosownej rejestracji swojej osoby przed wejściem na teren COS. Tym samym potwierdzał on swoje przybycie i przeprowadzenie wykładu w określonym terminie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone.

Za uzasadnione zdaniem Sądu uznać należy zarzuty skarg dotyczące naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy a to m.in. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spraw. Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wybiórczy

i dowolny, a odmowa przeprowadzenia wnioskowanych przez strony dowodów narusza podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego.

Podzielić należy stanowisko strony skarżącej, że organ zobowiązany był do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia charakteru prawnego umów łączących ABW i wykładowcę w tym powinien wyjaśnić czy wykłady były realizowane przez wykładowcę dla celów dydaktycznych, czy ich przygotowanie wymagało nakładu pracy twórczej wykładowcy, w tym omawiania materiałów przy wykorzystaniu źródeł naukowych oraz własnej praktyki, czy praca wykładowcy była samodzielna i autorska, czy miała charakter twórczy oraz czy była związana z indywidualnym doborem materiałów dla ściśle określonej grupy osób.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na analizie samej treści umowy, bez ustalenia zamiaru i celu stron. Nie ustalił rodzaju, charakteru i sposobu realizacji usług świadczonych przez wykładowcę na rzecz ABW.

Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie do oceny charakteru umów łączących strony skarżące, tj. umów zawartych między wykładowca a ABW niezbędne było dokonanie ich szczegółowej analizy.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II UK 420/13, stwierdził, że "Możliwa jest zatem umowa o dzieło, nieobjęta obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, której przedmiotem jest wygłoszenie wykładu, pod warunkiem jednak, że wykładowi można przypisać cechy utworu. Te warunki spełnia tylko wykład naukowy (cykl wykładów) o charakterze niestandardowym, niepowtarzalnym, wypełniający kryteria twórczego i indywidualnego dzieła naukowego (por. art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2013 r., II UK 26/13, Monitor Prawa Pracy 2014 nr 1, s. 2).

W ocenie Sądu w tej sprawie właściwa ocena charakteru przedmiotowych umów, a więc prawidłowego stanu faktycznego sprawy możliwa będzie jedynie wtedy, kiedy organy przeprowadzą dodatkowe postępowanie dowodowe w sprawie. Dlatego rację mają skarżący podnosząc w skargach, że materiał dowodowy w sprawie był zgromadzony w sposób niewystarczający z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W rezultacie Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te oprócz wskazanych powyżej polegały na naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. art. 8 i 11 k.p.a., w związku z art. 109 ust. 6 ustawy

o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie i pomięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Mając na względzie istotne wady, którymi obarczone było postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że bez ich usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny, nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne.

Rozpatrując sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w wyroku. Z tych wszystkich względów zaskarżonej decyzji należało postawić zarzut naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujący jej uchyleniem na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego.