Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 824/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 58, art. 59
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 1 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 roku sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 58 oraz art. 59 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) i w związku z art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201), po rozpatrzeniu zażalenia T. K. na postanowienie z dnia [...].03.2017r. Nr [...], którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w toku postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił

na zaległości T. K. poniższe tytuły wykonawcze, na podstawie których wszczął i prowadzi egzekucję administracyjną:

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 07.10.2009r.

w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 30.09.2009r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 12.11.2009r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia

30.10.2009r. Nr U[...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 05.01.2010r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia

23.12.2009r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 29.03.2010r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 23.03.2010r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 26.05.2010r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 20.05.2010r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 02.08.2010r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 27.07.2010r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 20.09.2010r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BS O/ K. z dnia 16.09.2010r. o numerach [...] - [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 20.09.2010 r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BS O/K. z dnia 16.09.2010r. o numerach [...] - [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 08.04.2009r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 03.04.2009r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 29.04.2009r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BGŻ z dnia 24.04.2009r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. w dniu 21.09.2009r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BGŻ z dnia 17.09.2009r. o numerach [...]

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. w dniu 25.07.2011r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BGŻ z dnia 20.07.2011r. Nr [...].

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny, w ramach realizacji m. in. powyższych tytułów wykonawczych, zawiadomieniem z dnia 15.11.2014 r. Nr [...] dokonał zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. Inspektorat w P. Zawiadomienie doręczono zobowiązanemu w dniu 24.11.2014r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 20.11.2014r. Udzielając odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, dłużnik zajętej wierzytelności wskazał, iż brak jest możliwości dokonywania potrąceń w ramach realizacji zajęcia, gdyż zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]03.2011r. właściwym do dokonywania potrąceń ze świadczeń zobowiązanego jest Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w P.

Z uwagi na zaistnienie do powyższego składnika majątkowego zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej z Komornikiem Sądowym, prowadzącym postępowanie na podstawie nakazu zapłaty, wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w dniu [...].12.2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystąpił do sądu Rejonowego w P. o rozstrzygnięcie zbiegu. Postanowieniem z dnia [...].02.2015r. sygn. akt [...] Sąd oddalił wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 12.12.2014 r. o rozstrzygnięcie zaistniałego zbiegu wskazując, iż stosownie do art. 773 § 2 1 k.p.c. postępowania cywilnego dalsze łączne prowadzenie egzekucji z mocy prawa przejmuje właściwy komornik sądowy. Postanowienie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Urzędu Skarbowego w P. w dniu 14.04.2015r. W związku z powyższym, w dniu 31.07.2015r., akta postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie m. in. przedmiotowych tytułów wykonawczych, przekazane zostały do realizacji przez Komornika Sądowego w P. Natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił dalsze tytułu wykonawcze.

W dniu 24.08.2015 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wpłynęło pismo zobowiązanego, zatytułowane "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej", w którym zobowiązany wskazał, iż wnosi zarzuty w

sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, objętego m. in. tytułami

wykonawczymi, wystawionymi przez ww. organ o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...],[...],[...]. Zobowiązany podniósł, iż egzekucji, prowadzonej na podstawie ww. tytułów wykonawczych, zarzuca naruszenie art. 33 pkt 1 u.pe.a. w administracji w związku z art. 70 § 4 o.p., wnosząc równocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. W uzasadnieniu wskazał na doręczenie zobowiązanemu tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę nastąpiło w dniu 17.08.2015r., tj. po upływie terminu przedawnienia poddanych egzekucji zobowiązań.

Postanowieniem z dnia [...].08.2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiesił od dnia 26.08.2015 r. postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie m. in. ww. tytułów wykonawczych, wskazując, iż zawiesza się postępowanie do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutu.

Natomiast postanowieniem z dnia [...].09.2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., na podstawie art. 17 § 1 w związku z art. 33 pkt 1 ww. ustawy odmówił uwzględnienia zarzutu z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia.

W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w dniu [...] października 2016 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutu z uwagi na uchybienie terminowi do jego wniesienia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując m. in., że niezbędne jest wyjaśnienie przez organ egzekucyjny okoliczności dotyczących doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego Nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy zasugerował również rozpatrzenie w pierwszej kolejności kwestii przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu co skarżący podniósł w zażaleniu.

Następnie postanowieniem z dnia [...].03.2017 r. organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], przywołując daty doręczenia odpisów powyższych tytułów wykonawczych zobowiązanemu, tj. odpowiednio 07.10.2009r., 05.01.2009r., 29.03.2010r., 26.05.2010r., 02.08.2010r., 20.09.2010r., 20.09.2010r., 08.04.2009r., 29.04.2009r., 21.09.2009r., 25.07.2011r., 12.11.2009r. Jednocześnie wypełniając dyspozycję organu nadzoru zawartą w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].10.2016r., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wskazał, że odpis tytułu wykonawczego Nr [...] doręczono zobowiązanemu w dniu 12.11.2009r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 30.10.2009r. na potwierdzenie czego załączył oryginalny dokument potwierdzenia odbioru korespondencji przez adresata. Równocześnie organ zauważył, iż tytuły wykonawcze o numerach [...],[...],[...] zostały zrealizowane przez zapłatę w dniu 2.12.2014 r.

Przytaczając obowiązujące przepisy organ powołał m. in. zapis art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a, zgodnie z którym zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego. W ocenie organu egzekucyjnego skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w kwestii uchybienia terminu do złożenia zarzutów.

W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia bądź uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z jednoczesnym zobowiązaniem organu egzekucyjnego do przedłożenia oryginałów zwrotek, potwierdzających inną datę doręczenia odpisów tytułów wykonawczych niż 17.08.2015r. Organowi I instancji zarzucił naruszenie:

- art. 80 § 3 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten ustanawia obowiązek organu egzekucyjnego do jednoczesnego doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia skierowanego do banku, a brak jest dowodu, że takie doręczenie faktycznie miało miejsce w innym terminie niż 17 sierpnia 2015r.;

- art. 58 § 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym odmówieniu rozpoznania wniosku, podczas gdy przywrócenie terminu nastąpić może na wniosek zainteresowanego, co jednak nie oznacza, iż wniosek taki należy złożyć odrębnym pismem czy też w sytuacji zawarcia jego elementów w piśmie kierowanym do organu - choćby w odwołaniu - przy braku wyraźnego wskazania, iż pismo to jest równocześnie prośbą o przywrócenie terminu, należało wówczas, gdy istnieją wątpliwości co do intencji strony wyjaśnić je, a nie odmówić uwzględnienia wniosku;

- art. 7 k.p.a. przez wydanie orzeczenia przed pełnym ustaleniem stanu faktycznego, polegające na braku weryfikacji skuteczności doręczenia zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym tudzież na zastosowaniu środka egzekucyjnego oraz braku ustaleń co do ewentualnie statusu osoby odbierającej odpis tytułu wykonawczego;

- art. 15 u.p.e.a. poprzez niezałączenie dowodu doręczenia upomnienia. Natomiast w przypadku braku obowiązku kierowania do zobowiązanego upomnienia, należałoby wskazać konkretny przepis, czego organ jednak nie uczynił.

- art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. poprzez niewydanie decyzji uchylającej i umarzającej postępowanie egzekucyjne z uwagi na zaistnienie zdarzenia opisanego w art. 70 § 1 o.p. oraz poprzez nieuwzględnienie z urzędu obowiązku badania sprawy w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego, które wygasło w sposób określony w art. 59 § 1 pkt 9 ww. ustawy, z uwagi na fakt, że organ nie wskazał trybu i sposobu doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych .

W ocenie skarżącego nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, ponieważ odpisy tytułów wykonawczych oraz zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono podatnikowi dopiero w sierpniu 2015r., czyli po upływie terminu przedawnienia zobowiązania. Tytuły wykonawcze, zdaniem zobowiązanego, zostały wrzucone do jednej koperty, którą otrzymał dopiero w sierpniu 2015r., dlatego wówczas złożył zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Natomiast w datach wskazanych przez organ egzekucyjny, nie mógł odebrać odpisów tytułów wykonawczych, gdyż nigdy nie zostały do niego w sposób prawidłowy doręczone. Ponadto zdaniem zobowiązanego, zarzuty zostały złożone w terminie 7 dniowym, a więc winny zostać rozpatrzone niezależnie od kwestii zasadności przywrócenia terminu do ich wniesienia, która jest kwestią wtórną, bowiem stoi na stanowisku, że odpisy tytułów wykonawczych doręczone zostały mu dopiero w dniu 17.08.2015r. i dlatego też organ winien się do nich odnieść merytorycznie.

Pismami z dnia 19.04.2017 r. i 8.05.2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, kiedy zostały doręczone zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych.

W pismach z dnia 26.04.2017r. i 16.05.2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wskazał w jakich dniach zostały doręczone zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych oraz wyjaśnił, że w sierpniu 2015 r. do T.K. została wysłana korespondencja w sprawie przesłania akt do komornika sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera m. in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (pkt. 9). Pouczenie to jest skuteczne w dniu doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, w związku z czym od tego dnia liczyć należy termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Termin ten ma charakter zawity, co oznacza, że jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia zobowiązanego do skutecznego dokonania czynności. Organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ww. ustawy, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym maja odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W myśl natomiast art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie pismem z dnia 24.08.2015 r. skarżący wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. zarzuty przeciw prowadzonej egzekucji. Natomiast w zażaleniu z dnia 5.10.2015r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].09.2015 r., którym odmówiono uwzględnienia zarzutu ze względu na uchybienie terminu do jego wniesienia, zobowiązany stwierdził, iż już z treści jego pisma z dnia 24.08.2015r. wynika jednoznaczny zamiar, a mianowicie wola przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.

Uzasadniając żądanie przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów zobowiązany podniósł, iż przyczyną jego niedochowania był brak możliwości zrobienia tego wcześniej, ponieważ nic nie wiedział o toczącym się postępowaniu, a nadto nie był nigdy wcześniej o tym pouczony, gdyż tytuły wykonawcze wrzucone były do jednej koperty, którą skarżący otrzymał dopiero w sierpniu 2015r., dlatego wówczas złożył zarzuty wraz z wnioskiem o przywróceniu terminu do ich wniesienia.

W odniesieniu do przedstawionej wyżej argumentacji organ odwoławczy zauważył, że przedmiotem sprawy jest ocena zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Termin do ich wniesienia wynosi 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych Zatem podstawową kwestią jest ustalenie dotyczące doręczenia skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i szczegółowo opisał w jakich dniach zostały doręczone tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu. Powyższe dokumentują zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji.

DIAS zauważył, że tytuły wykonawcze o numerach [...],[...][...] zrealizowane zostały przez zapłatę należności w dniu 2.12.2014 r.

Oceniając skuteczność dokonanej czynności doręczenia odpisów tytułów wykonawczych zobowiązanemu organ zauważył, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru

korespondencji, skierowanej do zobowiązanego, zawierającej zarówno odpisy tytułów wykonawczych jak i zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych wynika, że skierowane zostały na adres zobowiązanego i doręczone jemu osobiście bądź pełnoletniemu domownikowi, tj. bratu, małżonce lub synowi, którzy podjęli się oddania przesyłki adresatowi, potwierdzając odbiór korespondencji własnoręcznym podpisem.

W tym zakresie organ wskazał, że zgodnie z art. 39 k.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Natomiast w myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Na gruncie zatem tego przepisu wystarczy doręczyć do rąk dorosłego domownika korespondencję za pokwitowaniem by uznać, że doręczenie wywołało skutek prawny, a zatem że doszło do skutecznego doręczenia. Przy czym należy zauważyć, iż w świetle przytoczonego wyżej art. 43 k.p.a. wprost wynika, że nie musi to być "członek rodziny" by skutecznie doręczyć korespondencję. Przepis ten wymaga dla skutecznego doręczenia korespondencji adresatowi, by doręczyć korespondencję np. "dorosłemu domownikowi". W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, iż "domownikiem" adresata są osoby zamieszkujące z nim w jednym mieszkaniu lub domu, dorośli krewni i powinowaci niezależnie od tego czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu (np. jako lokatorzy lub sublokatorzy) chyba, że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo. W przeciwnym razie osoby takie należy traktować jako sąsiadów adresata i o fakcie doręczenia im przeznaczonej dla niego przesyłki poinformować zainteresowanego przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia na drzwiach jego mieszkania, względnie izby w jego mieszkaniu .

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., materiał dowodowy wprost wskazuje, że osoby odbierające korespondencję są dla skarżącego jako adresata korespondencji dorosłymi domownikami w rozumieniu art. 43 k.p.a., którym skutecznie doręczono odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych. Twierdzenie to Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. opiera na dowodach z dokumentów w postaci "Potwierdzenia odbioru", na których to dokumentach widnieje podpis brata, małżonki lub syna, na których jako "pełnoletni domownik" złożyli oświadczenie, że podejmują się oddania przesyłki adresatowi. W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. świadczy to o tym, iż ww. osoby są domownikami adresata z punktu widzenia ww. przepisu. Przyjmując zatem za wiążące wskazane daty doręczenia stronie osobiście bądź w trybie art. 43 k.p.a. odpisów tytułów wykonawczych, siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej upłynął w 2009r., 2010r. i 2011 r. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożone zostały przez zobowiązanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w dniu 24.08.2015r. za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w K.. Wobec powyższego, w opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., termin do wniesienia zarzutów nie został przez stronę zachowany.

Organ odwoławczy podkreślił, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wobec powyższego oraz uwzględniając wskazane wyżej faktyczne daty doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych, organ odwoławczy uznał, że nie sposób przyjąć jako okoliczności usprawiedliwiającej niedochowanie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego okoliczności, że odpisy tytułów wykonawczych zostały skarżacemu doręczone w sierpniu 2015r., ponieważ twierdzenie zobowiązanego nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Organ wyjaśnił, że w sierpniu 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wysłał jedynie korespondencję w sprawie przesłania akt do komornika sądowego. Z materiału dowodowego nie wynika, również powołany przez skarżącego w zażaleniu fakt, że "tytuły wykonawcze oraz zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono podatnikowi dopiero w sierpniu 2015 r. ( ... )". Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie zastosował bowiem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, na który powołuje się zobowiązany.

W skardze T. K. zarzucił naruszenie:

- art. 121 § 1 o.p.; art. 122 o.p.; art. 187 § l o.p.; art. 188 o.p.; art. 191 o.p.; art. 192 o.p. polegające na uznaniu, że doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w ramach postępowania toczącego się przed organem I instancji - Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Pabianicach, pomimo nieprzeprowadzenia kluczowego dla sprawy dowodu z zeznań chociażby skarżącego lub któregoś z członków jego rodziny, którzy rzekomo mieli odebrać korespondencję adresowaną do skarżącego, niepodjęcia należytych działań w celu ustalenia, dlaczego dopiero w sierpniu 2015 r. skarżący złożył zarzuty do nadesłanych mu tytułów wykonawczych, a nie w datach wskazanych przez organ I instancji, w których skarżący, miałby otrzymać tytuły, a mimo to nie składałby przez okres kilku lat zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej;

- art. 228 § 1 pkt 2 polegające na wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów co było niezgodne z prawem.

-- art. 125 § 1 o.p. polegające na akceptowaniu przez organ I instancji przewlekłego rozpoznawania sprawy w postępowaniu podatkowym w sprawie, określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług;

- art. 80 § 3 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten ustanawia obowiązek organu egzekucyjnego do jednoczesnego (z przesłaniem powyższego zawiadomienia) zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, przez doręczenie mu odpisu tytułu wykonawczego i odpisu zawiadomienia skierowanego do banku, a brak jest w tym zakresie dowodu, że takie doręczenie miało miejsce w innym terminie niż 17 sierpnia 2015 r., a nadto, iż nawet przy założeniu że doręczono korespondencję któremuś z dorosłych domowników, to, że skarżący zapoznał się z treścią tej korespondencji, albowiem organ I instancji nie przeprowadził żadnego dowodu celem wyjaśnienia tej sytuacji;

- art. 58 § 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym odmówieniu rozpoznania zarzutów, podczas gdy przywrócenie terminu może nastąpić na wniosek zainteresowanego, co jednak nie oznacza, że wniosek taki należy złożyć odrębnym pismem czy też, że w sytuacji zawarcia jego elementów w piśmie kierowanym do organu przy braku wyraźnego wskazania, że pismo to jest równocześnie prośbą o przywrócenie terminu należało wówczas, gdy istnieją wątpliwości co do intencji strony, wyjaśnić, a nie odmówić uwzględnienia wniosku;

- art. 7 k.p.a. przez wydanie orzeczenia przed pełnym ustalenie stanu faktycznego polegające na braku weryfikacji skuteczności doręczenia zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym, tudzież zastosowaniu środka egzekucyjnego oraz braku ustaleń co do ewentualnie statusu osoby odbierającej odpis tytułu wykonawczego w konkretnych datach ze wskazaniem imienia nazwiska osoby odbierającej korespondencję adresowaną do skarżącego, a następnie zaniechania wezwania tych osób(na adres zam. skarżącego) przesłuchania A. K., M.K. oraz Z. K. na okoliczność przekazania korespondencji skarżącemu ( wcześniej tj. przed wydaniem postanowienia z dnia [...] czerwca 2017r. brak było możliwości wskazania tych osób do przesłuchania, gdyż organ I instancji nie wskazywał kto odebrał

przedmiotową korespondencję);

- art. 15 u.p.e.a. przez niezałączenie dowodu doręczenia upomnienia, zaś ewentualnie powołując się w ustawie na brak obowiązku kierowania do zobowiązanego upomnienia, należałoby wskazać konkretny przepis stanowiący o braku tego obowiązku, czego organ jednak nie uczynił

- art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. przez niewydanie w tym trybie decyzji uchylającej I umarzającej postępowanie wobec wnioskowanych tytułów wykonawczych przyczyny niezastosowania się do dyspozycji określonej w art. 208 § 1 w związku z art. 235, z uwagi na zaistnienie zdarzenia opisanego w art. 70 § 1 o.p. oraz poprzez nieuwzględnienie z urzędu obowiązku badania sprawy w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego, które zdaniem strony wygasło w sposób określony wart. 59 § pkt 9 tej ustawy, gdyż organ egzekucyjny nie wskazał trybu i sposobu doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu praw majątkowy: (brak zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych odebranego przez skarżącego).

- art. 162 § 1 o.p. przez nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu mimo istnienia przesłanek ku temu;

- art. 149 o.p. poprzez bezzasadne uznanie, że przesyłka została doręczona skutecznie skarżącemu, podczas gdy brak jest zawiadomienia o doręczeniu pisma osobie trzeciej na "Potwierdzeniu doręczenia pisma" wymaganego art. 149 Ordynacji podatkowej, bowiem nawet samo umieszczenie na "Potwierdzeniu doręczenia pisma" daty i podpisu osoby trzeciej nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia wymagane art. 149 o.p., gdyż brak jest na tych dokumentach wyraźnego zaznaczenia, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowień I i II instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji (postanowień) pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania oraz procedowania organu przed wydaniem decyzji.

Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. ), dalej p. p. s. a., w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według powyższych przepisów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie sporna jest kwestia zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Na wstępie należy wskazać, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2016.poz. 599 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", oraz ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2016.poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.". Wskazać także należy, że - zgodnie z art. 18 u.p.e.a. - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera, m.in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uchybienie terminowi określonemu w tym przepisie powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co może prowadzić do zamknięcia drogi dalszego postępowania, chyba że strona wystąpi o jego przywrócenie, stosownie do treści art. 58 k.p.a.

Nadto, zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Z brzmienia przywołanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne zaistnienie czterech przesłanek: (1) uchybienie terminowi, (2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, (3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz (4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem, w pierwszej kolejności - stwierdzenie, że doszło do jego uchybienia. Tym samym, konieczne jest ustalenie, że termin któremu uchybiono rozpoczął swój bieg, tzn. prawidłowo doręczono stronom decyzję postanowienie lub inny akt, z doręczeniem którego przepis prawa wiąże termin i jego bieg. Prawidłowe doręczenie tytułów wykonawczych ma zatem istotne znaczenie dla określenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W okolicznościach sprawy wskazać należy, że spełnione zostały warunki doręczenia tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu bezpośrednio adresatowi przesyłki tj. skarżącemu oraz warunki doręczenia zastępczego określone w art. 43 zdanie pierwsze k.p.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

Jak bowiem wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił na zaległości T. K. poniższe tytuły wykonawcze, na podstawie których wszczął i prowadzi egzekucję administracyjną (karta 343 i 366-399 akt adm.):

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 07.10.2009r.

w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. (dorosłemu domownikowi – bratu) wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia

30.09.2009r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 12.11.2009r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia

30.10.2009r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 05.01.2010r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia

23.12.2009r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 29.03.2010r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a.(dorosłemu domownikowi – żonie) wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 23.03.2010r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 26.05.2010r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. (dorosłemu domownikowi – bratu) wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 20.05.2010r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 02.08.2010r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a.(dorosłemu domownikowi – bratu) wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 27.07.2010r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 20.09.2010r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a.(dorosłemu domownikowi – synowi) wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BS O/ K. Ł. z dnia 16.09.2010r. o numerach [...] - [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 20.09.2010 r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. (dorosłemu domownikowi – synowi) wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BS O/K. Ł. z dnia 16.09.2010r. o numerach [...] - [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 08.04.2009r. w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. (dorosłemu domownikowi – bratu) wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 03.04.2009r. Nr [...];

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 29.04.2009r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BGŻ z dnia 24.04.2009r. Nr [...];

- Nr SM1/1931/09, którego odpis doręczono zobowiązanemu w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. (dorosłemu domownikowi – bratu)w dniu 21.09.2009r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BGŻ z dnia 17.09.2009r. o numerach [...]

- Nr [...], którego odpis doręczono zobowiązanemu w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. (dorosłemu domownikowi – synowi) w dniu 25.07.2011r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BGŻ z dnia 20.07.2011r. Nr [...].

Jak wynika z powyższego zestawienia:

odpis tytuł wykonawczego Nr [...] wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 30.10.2009r. Nr [...],

odpis tytułu wykonawczego Nr [...], wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 23.12.2009r. Nr [...]

odpis tytułu wykonawczego Nr [...], wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BGŻ z dnia 24.04.2009r. Nr [...]

doręczono adresatowi – skarżącemu odpowiednio w dniach 12.11.2009r., 05.01.2010r., 29.04.2009 r. co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji (dalej ZPO).

Pozostałe tytuły wykonawcze, co również wynika z ZPO odebrali dorośli domownicy skarżącego.

W dotychczasowym orzecznictwie, co do zasady dominował pogląd, zgodnie z którym za domownika uznać można tylko osobę w jakiś sposób spokrewnioną lub spowinowaconą z adresatem oraz mieszkającą z nim pod wspólnym dachem, choć niekoniecznie prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1996 r. sygn. akt III RN 27/96). Obecnie coraz powszechniej aprobowany jest pogląd, zgodnie z którym domownikiem adresata są również osoby przebywające w mieszkaniu adresata za jego zgodą, niespokrewnione z nim i niespowinowacone, na przykład zatrudnione do pomocy w prowadzeniu domu. Są to bowiem osoby, których osobisty związek z adresatem, a zarazem akceptowany przez niego status, wyrażający się w aprobacie dla długotrwałego i nieokazjonalnego przebywania w jego mieszkaniu, uprawdopodobnia właściwe wywiązanie się z obowiązku przekazania odebranej przesyłki adresatowi. Zarazem obecność tych osób w mieszkaniu adresata i kontaktowanie się z innymi osobami, poszukującymi adresata pod tym adresem, upewnia doręczyciela o możliwości i prawidłowości doręczenia dokonanego za ich pośrednictwem (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 426/13). Tym bardziej zaaprobować należy pogląd, że osoba spokrewniona (w szczególności żona, syn, brat adresata), chociażby nawet stale niezamieszkująca z adresatem, jest uprawniona do odbioru przesyłki w jego imieniu. Zatem, przy spełnieniu pozostałych kryteriów doręczenia w przypadku nieobecności adresata, a więc pełnoletniości osoby odbierającej przesyłkę oraz podjęciu się oddania pisma adresatowi, doręczenie uznane być musi za skuteczne. Okoliczności te w niniejszej sprawie wynikają z zapisów w ZPO. Wbrew twierdzeniom skarżącego w orzecznictwie podkreśla się, że wystarczające dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. jest, aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe lub też, aby będąc krewnym lub powinowatym, przebywała ona w mieszkaniu adresata za jego zgodą okresowo, przy czym bez znaczenia jest jakiego okresu to dotyczy oraz czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe. Skuteczne doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. następuje wówczas, gdy pod nieobecność adresata w domu, pismo odbiera dorosły domownik w rozumieniu wyżej podanym, który zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi, przy czym, co do zasady, zobowiązanie to następuje z momentem przyjęcia pisma i złożenia czytelnego podpisu na potwierdzeniu odbioru. Z treści art. 43 k.p.a. wynika, że domniemanie doręczenia pisma odebranego zastępczo przez domownika zasadza się na założeniu, że skoro domownik odebrał pismo, to również przekazał je adresatowi. Analizując treść art. 43 k.p.a. brak jest podstaw, aby twierdzić, że odbierający pismo domownik musi złożyć oświadczenie, że zobowiązuje się oddać pismo adresatowi (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 września 2017 r. sygn.akt II SA/Łd 522/17 LEX 2366392, wyrok NSA z dnia 7 listopada 2017 r. sygn..akt II GSK 436/16 LEX 2400011).

Należy podkreślić, że ZPO posiada cechy dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania prawdziwości, a zatem - wbrew twierdzeniom skarżącego - organ egzekucyjny prawidłowo przyjął je za podstawę ustaleń w sprawie. W tych okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że żona, syn, brat skarżącego byli uprawnieni do odbioru przesyłki, a doręczenie było skuteczne, co potwierdza prawidłowo wypełnione ZPO. Doręczenie przesyłki w trybie art. 43 k.p.a. wywołuje skutki bezpośrednio wobec adresata pisma, a jednocześnie z punktu widzenia poprawności czynności procesowych i biegu postępowania, uznaje się, że adresat zapoznał się z treścią pisma. W postępowaniu administracyjnym prawne skutki są bowiem związane z samym doręczeniem pisma (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 1929/09, wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4015/06).

W literaturze oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie aprobowany jest pogląd, który sąd w składzie orzekającym w sprawie w całości podziela, zgodnie z którym, kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z koniecznością oceny, czy w danym przypadku ta okoliczność istotnie zaistniała, przy czym przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić zatem wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, np. nagły atak zimy, przerwa w komunikacji, nagła choroba, powódź, pożar, itp. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony, a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu. Przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przepis art. 58 k.p.a. nie uzależnia bowiem uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu, wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, rozumianej jako umyślnego, zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź powstrzymanie się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy (por. wyroki NSA: z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1397/05, z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt I FSK 695/07, z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt I FSK 2179/11, a także A. Golęba w: [red.] H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2015, s. 392).

Ponadto, przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt II CKN 8/98 oraz postanowienie NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OZ 354/08).

Mając powyższe rozważania na uwadze, w ocenie składu orzekającego w sprawie, okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że skarżący nie wykazał, iż odbierający przesyłkę nie przekazali jej adresatowi z przyczyn, których nie można było przezwyciężyć przy zachowaniu chociaż minimum staranności, a zatem wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. Podkreśla się bowiem w orzecznictwie, że niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania przesyłki jej adresatowi przez osobę, której doręczono korespondencję zastępczo, nie zwalnia adresata z winy, w razie gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2009 r., I OSK 480/08),

Jak podniósł WSA w Opolu w wyroku z dnia 12 listopada 2012 r. (sygn. II SA/Op 331/12), doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 43 k.p.a., skutkuje tym, że od daty tego doręczenia zastępczego rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania (zażalenia, zarzutów), gdyż pokwitowanie odbioru decyzji (postanowienia, tytułu wykonawczego) przez osobę w tym trybie, uznaje się jak doręczenie jej adresatowi. Jeżeli osoba, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego, nie powiadomiła adresata o decyzji (postanowieniu, tytule wykonawczym) w terminie do wniesienia odwołania (zażalenia, zarzutów), to zaniechanie tej osoby wywołuje skutki dla adresata rozstrzygnięcia i nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej, że uchybienie terminowi do wniesienia dowołania przez adresata nastąpiło bez jego winy. Sąd orzekający w tej sprawie w pełni ten pogląd podziela.

Godzi się również w tym miejscu podnieść, że wbrew twierdzeniom skarżącego zarzucającego, że samo umieszczenie na "Potwierdzeniu doręczenia pisma" daty i podpisu osoby trzeciej nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia wymagane art. 149 o.p., gdyż brak jest na tych dokumentach wyraźnego zaznaczenia, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany, doręczenie zastępcze było skuteczne. Abstrahując więc od tego, że w sprawie nie ma zastosowanie art. 149 o.p. tylko art. 43 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. tylko o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W niniejszej sprawie korespondencję doręczono dorosłym domownikom, zatem co jak podkreślono wyżej powołując się na orzecznictwo, skuteczne doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. następuje wówczas, gdy pod nieobecność adresata w domu, pismo odbiera dorosły domownik, który zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi, przy czym, co do zasady, zobowiązanie to następuje z momentem przyjęcia pisma i złożenia czytelnego podpisu na potwierdzeniu odbioru. Z treści art. 43 k.p.a. wynika, że domniemanie doręczenia pisma odebranego zastępczo przez domownika zasadza się na założeniu, że skoro domownik odebrał pismo, to również przekazał je adresatowi. Analizując treść art. 43 k.p.a. brak jest podstaw, aby twierdzić, że odbierający pismo domownik musi złożyć oświadczenie, że zobowiązuje się oddać pismo adresatowi.

Słusznie zatem organy przyjęły, że skoro żona, syn i brat skarżącego odebrali korespondencję dla skarżącego w ww terminach zawierającą tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych i nie dopełnili obowiązku niezwłocznego jej przekazania skarżącemu, to okoliczność ta nie stanowi przesłanki skutkującej przywróceniem terminu do wniesienia zarzutów, gdyż nie stanowi uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. W takiej sytuacji zaniechanie dorosłych domowników (niedbalstwo), należy traktować tak samo, jak adresata przesyłki (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 7 kwietnia 2011 r., II SA/Po 61/11; wyrok WSA w Opolu z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. II SA/Op 331/12). W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił nawet, że odbierający dla niego korespondencję dorośli domownicy mu jej nie oddali. Nie jest uprawniony w tym kontekście zarzut skarżącego, że organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania poprzez nieprzesłuchanie żony, syna i brata na okoliczność przyczyn dla których nie oddali oni korespondencji skarżącemu. To przede wszystkim sam skarżący powinien uprawdopodobnić brak swojej winy w niezachowaniu terminu poprzez wykazanie przyczyn dla których dorośli domownicy nie przekazali mu korespondencji i uprawdopodobnienie, że odbierający przesyłkę nie przekazali jej adresatowi z przyczyn, których nie można było przezwyciężyć przy zachowaniu chociaż minimum staranności . W okolicznościach przedmiotowej sprawy niewiarygodne jest twierdzenie skarżącego, że przesyłkę zawierającą sporne tytuły wykonawcze otrzymał dopiero w dniu 24 sierpnia 2015 r. chociażby z tego powodu, że z akt sprawy wynika, że odpis tytuł wykonawczego Nr [...] wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 30.10.2009r. Nr [...] doręczono adresatowi – skarżącemu w dniu 12.11.2009r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy ZPO.

Odpis tytułu wykonawczego Nr [...], wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BRE Banku z dnia 23.12.2009r. Nr [...] doręczono adresatowi – skarżącemu w dniu 05.01.2010r. co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy ZPO.

Odpis tytułu wykonawczego Nr [...] wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 24.04.2009r. Nr [...] w BGŻ Centrala doręczono adresatowi – skarżącemu w dniu 29.04.2009 r. co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy ZPO.

Pozwala to stwierdzić, że również pozostałe tytuł wykonawcze zostały doręczone w trybie art. 43 k.p.a. dorosłym domownikom szczególnie, że na potwierdzenie tych okoliczności organy przedstawiły ZPO. Mając taką dokumentację, organy nie miały obowiązku prowadzenia postępowania na okoliczność przyczyn dla których dorośli domownicy nie oddali korespondencji skarżącemu, uprawdopodobnienie tego faktu było obowiązkiem skarżącego. Bowiem to na stronie postępowania która z danego faktu wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne leży obowiązek wykazania (tu uprawdopodobnienia) tego faktu. Należy również podkreślić pewną sprzeczność w argumentacji skarżącego, który z jednej strony twierdzi, że otrzymał tytuły wykonawcze oraz zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę dopiero 17 sierpnia 2015 r., a zarazem złożył wniosek o przywrócenie terminu twierdząc, że domownicy nie przekazali mu odebranej wcześniej korespondencji. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że z wnioskiem o przywrócenie terminu można wystąpić tylko wówczas, gdy do uchybienia terminu doszło, a to wiąże się z wykazaniem doręczenia korespondencji. W ocenie Sądu organy dysponowały prawidłowymi dowodami (ZPO) potwierdzającymi fakt doręczenia skarżącemu korespondencji odpowiednio w dniach 07.10.2009r., 05.01.2009r., 29.03.2010r., 26.05.2010r., 02.08.2010r., 20.09.2010r., 20.09.2010r., 08.04.2009r., 29.04.2009r., 21.09.2009r., 25.07.2011r., 12.11.2009r., zaś skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w zachowaniu terminu do wniesienia zarzutów. Zatem twierdzenie, że skarżący otrzymał tytuły wykonawcze dopiero w sierpniu 2015 r, nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Dodatkowo wątpliwości co do doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych w dniu 17 sierpnia 2015 r. budzi wskazana w zarzutach i w zażaleniu okoliczność doręczenia mu spornych tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wyjaśnił bowiem, że nie zastosował wobec skarżącego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, a to oznacza, że skarżący nie mógł otrzymać takiego dokumentu.

Organ odwoławczy prowadził również dodatkowe postępowania na okoliczność wyjaśnienia jaka korespondencja była kierowana do skarżącego w sierpniu 2015 r. Analiza dokumentacji w tym zakresie wykazała, że w sierpniu 2015 r. do T.K. została wysłana korespondencja w sprawie przesłania akt do komornika sądowego.

Konkludując Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajdują się dowody doręczenia skarżącemu spornych tytułów wykonawczych w dniach 07.10.2009r., 05.01.2009r., 29.03.2010r., 26.05.2010r., 02.08.2010r., 20.09.2010r., 20.09.2010r., 08.04.2009r., 29.04.2009r., 21.09.2009r., 25.07.2011r., 12.11.2009r, zatem wniesienie zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym 24 sierpnia 2015 r. należy uznać za dokonane z uchybieniem zawitego 7-dniowego terminu. Natomiast zasadniczą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Oceniając brak winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy dopełnieniu obowiązku stanęła na przeszkodzie okoliczność nie do przezwyciężenia eliminująca nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczająca w ogóle normalne działanie.

Także powtórzyć należy, iż nie jest wystarczającą przesłanką usprawiedliwiającą przekroczenie terminu brak powiadomienia w terminie adresata o przesyłce, odebranej przez dorosłego domownika (osobę, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego), bowiem zaniechanie tej osoby wywołuje skutki dla adresata rozstrzygnięcia i nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (zarzutów) przez adresata nastąpiło bez jego winy, chyba, że zainteresowany uprawdopodobni, że osoby, którym zastępczo doręczono korespondencje kierowaną do zainteresowanego nie oddały tej korespondencji z przyczyn wystąpienia okoliczności nie do przezwyciężenia (czyli bez ich winy), czego w niniejszej sprawie skarżący nie uczynił i nawet nie próbował. Organ odwoławczy nie miał zatem w tej sprawie podstaw do przywrócenia terminu uchybionego przez skarżącego.

Jednocześnie wbrew twierdzeniom skarżącego, podkreślić należy, że skarżący wielokrotnie podkreślał (również w skardze), że jego intencją było wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, który zdaniem skarżącego został już wyartykułowany w piśmie stanowiącym podstawę wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Godzi się również podnieść, że granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie Sąd oceniał legalność postanowienia w sprawie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Wobec powyższego jako pozostające poza granicami sprawy należało ocenić sformułowane w skardze zarzuty naruszenia:

- art. 125 § 1 o.p. polegającego na akceptowaniu przez organ I instancji przewlekłego rozpoznawania sprawy w postępowaniu podatkowym w sprawie, określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług;

- art. 15 u.p.e.a. przez niezałączenie dowodu doręczenia upomnienia, zaś ewentualnie powołując się w ustawie na brak obowiązku kierowania do zobowiązanego upomnienia, należałoby wskazać konkretny przepis stanowiący o braku tego obowiązku, czego organ jednak nie uczynił;

- art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. przez niewydanie w tym trybie decyzji uchylającej I umarzającej postępowanie wobec wnioskowanych tytułów wykonawczych przyczyny niezastosowania się do dyspozycji określonej w art. 208 § 1 w związku z art. 235, z uwagi na zaistnienie zdarzenia opisanego w art. 70 § 1 o.p. oraz poprzez nieuwzględnienie z urzędu obowiązku badania sprawy w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego, które zdaniem strony wygasło w sposób określony wart. 59 § 1 pkt 9 tej ustawy, gdyż organ egzekucyjny nie wskazał trybu i sposobu doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu praw majątkowy: (brak zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych odebranego przez skarżącego).

Błędem było również powoływanie się w skardze na przepisy Ordynacji podatkowej. Zagadnienie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów regulowane jest przez art. 58 i 59 k.p.a. w związku z odesłaniem do odpowiedniego stosowania zawartym w art. 18 u.p.e.a.

Sąd nie podziela również zarzutów dotyczących naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów postępowania, których podstawą były wprawdzie niemające zastosowania w sprawie przepisy o.p., ale które Sąd rozpoznał stosując odpowiednie regulacje wynikające z k.p.a. Organy egzekucyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie dążąc do realizacji prawdy obiektywnej, podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów zawartą w art. 80 k.p.a. ustaliły stan faktyczny według własnego przekonania, z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia oraz oparły się na całym zgromadzonym materiale dowodowym, a swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.