Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 991/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 184, art. 207
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Dnia 28 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Zarząd Województwa [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), art. 207 ust. 9 i 12a oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.) w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 1431) po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez A Sp. z o.o. w R., w związku z własną decyzją nr [...] z dnia [...] określającą kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 221 625,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z akt sprawy, Województwo[...] , reprezentowane przez Zarząd Województwa [...] działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] , na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia 30 listopada 2016 r., w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, przyznało A Sp. z o.o. dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 443 250,00 zł na realizację projektu pn.: "Opiekun medyczny - zdobądź nowy zawód i zwiększ swoje szanse na rynku pracy".

Przedmiotem zawartej umowy było, zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu, zwiększenie możliwości zatrudnienia 120 uczniów i słuchaczy szkół policealnych z województwa [...] poprzez objęcie ich wsparciem w zakresie kwalifikacyjnego kursu zawodowego Opiekun medyczny i staży oraz uzyskanie przez min. 90% z nich świadectwa kwalifikacyjnego zawodowego w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r.

Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] okres realizacji projektu określono jako zgodny z okresem wskazanym we wniosku o dofinansowanie, tj. od 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2018r.

Organ wskazał, że w myśl § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie środki stanowiące dofinansowanie projektu wypłacane są w formie zaliczki w wysokości określonej w harmonogramie płatności, stanowiącym załącznik nr 3 do umowy o dofinansowanie.

Za pośrednictwem systemu SL2014 w dniu 16 stycznia 2017 r. Beneficjent złożył

wniosek o zaliczkę nr[...] , który w dniu 17 stycznia 2017 r. został zatwierdzony przez IZ RPO WŁ. Zaliczka w kwocie 221 625,00 zł zgodnie ze zbiorczym wnioskiem o płatność zaliczkową z dnia 23 stycznia 2017 r. została przekazana w dniu 8 lutego 2017 r. na rachunek bankowy Beneficjenta.

W dniu 14 kwietnia 2018 r. IZ RPO WŁ przesłała do strony informację o upływie w ww. dniu terminu złożenia kolejnego wniosku o płatność. W odpowiedzi Beneficjent, tego samego dnia, złożył pismo z prośbą o rozwiązanie umowy o dofinansowanie na mocy porozumienia stron, jako powód wskazując brak zainteresowania udziałem w projekcie potencjalnych uczestników oraz niezrekrutowanie ich wymaganej liczby. Prośba Beneficjenta została zaakceptowana.

W związku z powyższym, pismem z dnia 22 czerwca 2017 r., Instytucja Zarządzająca RPO WŁ w dniu 23 czerwca 2017 r. wysłała pocztą na adres siedziby spółki 4 egzemplarze oświadczenia o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu za porozumieniem stron, z prośbą o ich podpisanie i niezwłoczne dostarczenie do siedziby IZ RPO WŁ. W treści oświadczenia jako podstawę rozwiązania umowy o dofinansowanie wskazano § 26 umowy, zgodnie z którym umowa może zostać rozwiązana w drodze pisemnego porozumienia stron na wniosek każdej ze stron w przypadku wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie postanowień zawartych w umowie. Powyższa korespondencja została odebrana przez Beneficjenta w dniu 26 czerwca 2017 r.

Z uwagi na nieodesłanie przez Beneficjenta podpisanych oświadczeń Instytucja Zarządzająca RPO WŁ w dniu 10 sierpnia 2017 r. skontaktowała się telefonicznie ze stroną ustalając, iż Beneficjent zgubił przedmiotowe oświadczenia. Wobec powyższego uzgodniono, że Spółka prześle do IZ RPO WŁ pismo z prośbą o ponowne przesłanie oświadczeń do podpisu. Na okoliczność ww. rozmowy w dniu 10 sierpnia 2017 r. sporządzono notatkę służbową.

Ponieważ przedmiotowe pismo nie zostało przesłane do Instytucji Zarządzającej RPO WŁ, organ podjął decyzję o zmianie trybu rozwiązania umowy o dofinansowanie.

W dniu 6 listopada 2017 r. przesłano do Beneficjenta Oświadczenie o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu. W uzasadnieniu przedmiotowego Oświadczenia wskazano, że Beneficjent nie przedłożył zgodnie z umową o dofinansowanie wniosków o płatność, wobec czego umowa zostaje rozwiązana na podstawie § 25 ust. 2 pkt 4 umowy. Jednocześnie stronę poinformowano, że zgodnie z zapisami § 27 ust. 3 umowy o dofinansowanie jest zobowiązana przedstawić rozliczenie otrzymanych transz dofinansowania w formie wniosku o płatność w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania umowy oraz zwrócić niewykorzystaną część otrzymanych transz dofinansowania na rachunek bankowy.

Ww. pismo wraz z oświadczeniem o rozwiązaniu umowy zostało odebrane przez Spółkę w dniu 13 listopada 2017 r.

W dniu 5 grudnia 2017 r., za pośrednictwem systemu SL2014, strona przekazała informację, że nie jest możliwe rozliczenie otrzymanych transz dofinansowania w formie wniosku o płatność z uwagi na brak wydatków poniesionych w ramach projektu.

W odpowiedzi z dnia 11 grudnia 2017 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała Beneficjenta, że zgodnie z § 10 ust. 2 w związku z § 8 ust. 2 i 3 umowy o dofinansowanie zobowiązany jest złożyć drugi i kolejne wnioski o płatność zgodnie z zatwierdzonym harmonogramem płatności, a fakt braku wydatków w danym okresie rozliczeniowym nie zwalnia Beneficjenta z ww. obowiązku.

W związku z nieprzedstawieniem przez stronę postępowania rozliczenia otrzymanych transz dofinansowania w obowiązującym terminie oraz brakiem zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz dofinansowania, pismem z dnia 22 stycznia 2018 r., na podstawie § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie oraz art. 207 ust. 8 w związku z art. 207 ust. 1 u.f.p., IZ RPO WŁ wezwała spółkę do zwrotu kwoty 221 625,00 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek Beneficjenta, tj. od dnia 8 lutego 2017 r., do dnia zwrotu środków.

Wezwanie do zwrotu środków zostało odebrane przez Spółkę w dniu 25 stycznia 2018 r.

W związku z brakiem zwrotu należności, do którego strona została zobowiązana wezwaniem z dnia 22 stycznia 2018 r., w dniu 12 kwietnia 2018 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji określającej kwotę podlegającą zwrotowi.

W dniu [...] Zarząd Województwa [...] wydał decyzję nr [...] określającą kwotę do zwrotu w łącznej wysokości 221 625,00 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie strona wskazała, że działanie organu nie ma oparcia ani w istniejącym stanie faktycznym, ani w obowiązujących przepisach prawa oraz w zawartej umowie. Zdaniem pełnomocnika strony analiza postanowień umowy zawartej pomiędzy Województwem [...] a spółką daje podstawy do twierdzenia, że wnioski o płatność składane są zgodnie z harmonogramem, wówczas gdy beneficjent poniósł wydatki w ramach realizacji projektu. Wobec powyższego pełnomocnik strony stoi na stanowisku, że złożenie zgodnie z § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie wniosku o płatność było niemożliwe, z uwagi na brak wydatków poniesionych przez beneficjenta w danym okresie rozliczeniowym. Pełnomocnik strony podniósł zarzut, że IZ RPO WŁ może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w § 25 ust. 2 umowy o dofinansowanie. Zdaniem pełnomocnika strony w analizowanej sprawie takiego uprawnienia IZ RPO WŁ nie posiadała, z uwagi na fakt, iż Beneficjent nie miał możliwości złożenia wniosku o płatność. W świetle powyższego, w ocenie pełnomocnika Strony umowa o dofinansowanie w dalszym ciągu obowiązuje, a żądanie zwrotu przyznanego dofinansowanie jest nieuprawnione. Wobec powyższego pełnomocnik strony wnosi o wydanie decyzji umarzającej postępowanie z uwagi na wykorzystanie dotacji zgodnie z umową o dofinansowanie oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżoną decyzją Instytucja Zarządzająca RPO WŁ utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] Organ wskazał, że naruszenie przy realizacji programu ww. przepisów skutkuje zastosowaniem określonych sankcji. Zgodnie z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013, "nieprawidłowością" jest każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Definicja ta przyjęta została w całości na gruncie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 2 pkt 14 tejże ustawy, definiując nieprawidłowość indywidualną, odsyła bowiem wprost do art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013. W myśl art. 73 Rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013, zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego, państwa członkowskie i Komisja są odpowiedzialne za zarządzanie programami i za ich kontrolę ( ... ). Zgodnie z art. 4 ust. 8, Komisja i państwa członkowskie stosują zasadę należytego zarządzania finansami. Systemy zarządzania i kontroli zapewniają natomiast zapobieganie nieprawidłowościom, w tym nadużyciom finansowym, oraz ich wykrywanie i korygowanie, oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zwrotu tych kwot po terminie, o czym stanowi art. 72 pkt h ww. rozporządzenia.

Organ wskazał, że u.f.p. normuje zasady wydatkowania środków publicznych, w tym środków z funduszy europejskich. W myśl art. 184 tej ustawy, wydatki związane z realizacją programów i projektów z ww. środków są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Stosownie zaś do art. 206 u.f.p., szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa wart. 2 pkt 26 ustawy wdrożeniowej.

Instytucja Zarządzająca RPO WŁ po ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdziła, że strona naruszyła zapisy umowy o dofinansowanie, co skutkuje koniecznością zwrotu

wypłaconych w ramach dofinansowania środków. Na podstawie umowy nr [...] przyznała spółce dofinansowanie na realizację projektu pn. "Opiekun medyczny - zdobądź nowy zawód i zwiększ swoje szanse na rynku pracy" współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020. Umowa o dofinansowanie określa procedury, zasady, warunki i tryb, na jakich Beneficjentowi zostało przyznane dofinansowanie oraz konsekwencje wynikające m.in z naruszenia postanowień umowy i niezrealizowania projektu. Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z umową, o czym stanowi § 4 ust. 1 umowy cyt.: "Beneficjent odpowiada za realizację Projektu zgodnie z niniejszą umową, w szczególności z wnioskiem o dofinansowanie, w tym za (..) 2) realizację Projektu w oparciu o harmonogram realizacji Projektu określony we Wniosku (. . .)"

W myśl § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie Beneficjent składa drugi i kolejne wnioski o płatność zgodnie z harmonogramem płatności, o którym mowa w § 8 ust. 1 w terminie do 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego. Ww. § 8 ust. 1 umowy stanowi, że dofinansowanie jest wypłacane w formie zaliczki w wysokości określonej w harmonogramie płatności stanowiącym załącznik nr 3 do umowy o dofinansowanie. W harmonogramie Beneficjent wskazał kwoty wydatków kwalifikowanych, jakie planował rozliczyć we wnioskach o płatność składanych w danym okresie oraz kwoty transz dofinansowania, o które zamierzał wnioskować.

Organ wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dniu 14 kwietnia 2017 r. IZ RPO WŁ powiadomiła Beneficjenta o upływie terminu na złożenie kolejnego wniosku o płatność, do czego obligował Beneficjenta ww. § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu. W odpowiedzi spółka (w dniu 14 kwietnia 2017 r.) złożyło pismo z prośbą o rozwiązanie umowy o dofinansowanie na mocy porozumienia stron, z uwagi na brak zainteresowania udziałem w projekcie potencjalnych uczestników oraz niezrekrutowanie ich wymaganej liczby.

Instytucja Zarządzająca RPO WŁ zaakceptowała prośbę Beneficjenta i przesłała do strony 4 egzemplarze Oświadczenia o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 nr RPLO.11.03.01-10-0078/16-00 za porozumieniem stron, z prośbą o ich podpisanie i niezwłoczne dostarczenie do siedziby IZ RPO WŁ.

Organ stwierdził, że działał zgodnie z postanowieniami umowy, tj. § 26 umowy, w myśl którego umowa może zostać rozwiązana w drodze pisemnego porozumienia stron na wniosek każdej ze stron w przypadku wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie postanowień zawartych w umowie. Ww. okoliczność ziściła się w przedmiotowej sprawie, ponieważ brak zainteresowania projektem ze strony potencjalnych uczestników uniemożliwia jego prawidłowe rozpoczęcie, a tym samym osiągnięcie założeń projektu wyrażonych wskaźnikami produktu i rezultatu. Beneficjent, pomimo, że odebrał w dniu 26 czerwca 2017 r. ww. oświadczenia, nie odesłał podpisanych dokumentów do IZ RPO WŁ. W wyniku przeprowadzonej w dniu 10 sierpnia 2017 r. rozmowy telefonicznej, pracownik organu otrzymał informację o zagubieniu przez Spółkę ww. oświadczeń. Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej na okoliczność ww. rozmowy uzgodniono, że beneficjent prześle do IZ RPO WŁ pismo z prośbą o ponowne przesłanie oświadczeń do podpisu. Do dnia 6 listopada 2017 r. ww. pismo nie wpłynęło do Instytucji Zarządzającej RPO WŁ. Organ podkreślił, że zgodnie z harmonogramem płatności (Załącznik nr 3 do umowy o dofinansowanie) Beneficjent powinien w kwietniu 2017 r., a następnie w lipcu 2017 r. oraz kolejno w październiku 2017 r. złożyć wymagane wnioski o płatność. Ponieważ Beneficjent . nie przesłał do IZ RPO WŁ podpisanego Oświadczenia o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu za porozumieniem stron, a jednocześnie żaden z ww. wniosków o płatność nie został złożony, IZ RPO WŁ w dniu 6 listopada 2017 r. przesłała do spółki oświadczenia o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Natomiast spółka w dniu 5 grudnia 2017 r. za pośrednictwem systemu SL2014 przekazała informację, że nie jest możliwe rozliczenie otrzymanych transz dofinansowania w formie wniosku o płatność z uwagi na brak wydatków poniesionych w ramach projektu. W odpowiedzi z dnia 11 grudnia 2017 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała Beneficjenta, że zgodnie z § 10 ust. 2 w związku z § 8 ust 2 i 3 umowy o dofinansowanie, zobowiązany jest złożyć drugi i kolejne wnioski o płatność zgodnie z zatwierdzonym harmonogramem płatności, a fakt braku wydatków w danym okresie rozliczeniowym nie zwalnia Beneficjenta z ww. obowiązku.

Organ uznał, że Beneficjent nie wypełnił określonych w umowie o dofinansowanie obowiązków, jakie przyjął do realizacji podpisując umowę o dofinansowanie projektu. Beneficjent zaniechał procedowania rozwiązania umowy o dofinansowanie, zatem winien był złożyć wnioski o płatność zgodnie z harmonogramem płatności, o czym stanowi § 10 ust. 2 umowy, czego nie uczynił.

W konsekwencji IZ RPO WŁ rozwiązała umowę o dofinansowanie projektu. Działanie organu należy uznać za prawidłowe i zgodne z postanowieniami umowy o dofinansowanie, bowiem jak stanowi § 25 ust. 2 pkt 4 umowy IZ RPO WŁ może rozwiązać umowę jeżeli Beneficjent nie złożył zgodnie z umową wniosków o płatność. W treści oświadczenia z dnia 6 listopada 2017 r. o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie poinformowano Beneficjenta o obowiązku przedstawienia, zgodnie z zapisami § 27 ust. 3 umowy, rozliczenia otrzymanych transz dofinansowania w formie wniosku o płatność w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania umowy oraz konieczności zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz dofinansowania. Beneficjent, z uwagi na brak zainteresowania udziałem w projekcie potencjalnych uczestników i niezrekrutowanie ich zakładanej liczby, nie rozpoczął wdrażania działań merytorycznych i nie rozpoczął realizacji projektu w okresie zgodnym z harmonogramem realizacji określonym we wniosku o dofinansowanie. Jak sam przyznał

Beneficjent w korespondencji z dnia 5 grudnia 2017 r., żadne wydatki w ramach realizacji projektu nie zostały poniesione. Zatem Beneficjent powinien dokonać zwrotu całości zaliczki w kwocie 221 625,00 zł, która zgodnie ze zbiorczym wnioskiem o płatność zaliczkową z dnia 23 stycznia 2017 r. została przekazana w dniu 8 lutego 2017r. na rachunek bankowy Beneficjenta.

Organ stwierdził, że Beneficjent naruszył również § 27 ust. 3 umowy, gdyż mimo otrzymania oświadczenia o rozwiązaniu umowy, nie zwrócił otrzymanych środków we wskazanym terminie, tj. 30 dni od dnia rozwiązania umowy. Z uwagi na niewywiązanie się spółki z powyższego zobowiązania IZ RPO WŁ wezwała Stronę do zwrotu kwoty 221 625,00 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych na podstawie § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie oraz art. 207 ust. 8 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Pomimo wystosowania

przedmiotowego wezwania, Beneficjent nie dokonał zwrotu środków, naraził się zatem na wszczęcie przez organ postępowania w sprawie zwrotu kwoty 221 625,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.

IZ RPO WŁ podtrzymała stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji ZWŁ z dnia 12 czerwca 2018 r., że podstawą do żądania zwrotu wypłaconej Beneficjentowi w dniu 8 lutego 2017 r. kwoty dofinansowania jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., który ma zastosowanie w przypadku, gdy doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. W myśl art. 184 ustawy o finansach publicznych wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa wart. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Organ wskazał, że wobec brzmienia art. 184 u.f.p. te należy rozumieć szeroko tzn. jako ogół wszystkich procedur (unijnych i krajowych), a także postanowień umowy o dofinansowanie projektu, zgodnie z którymi dokonywane jest wydatkowanie środków europejskich.

Organ podkreślił, że beneficjent zawierając w dniu 30 listopada 2016 r. umowę o dofinansowanie projektu przyjął na siebie obowiązki wynikające wprost z zapisów umowy, które stanowią element szeroko pojętej procedury wdrażania, do której odnosi się art. 184 ustawy o finansach publicznych. Umowa zawierana pomiędzy Instytucją Zarządzającą a Beneficjentem reguluje zatem szczegółowe zasady dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane. Spółka decydując się na udział w konkursie i przedstawiając wniosek o dofinansowanie projektu, a następnie uzyskując dofinansowanie, zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z umową.

Pełnomocnik w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionuje obowiązek złożenia wymaganego wniosku o płatność, stojąc na stanowisku, że nie jest możliwym złożenie wniosku o płatność, jeżeli wydatki nie zostały poniesione przez Beneficjenta. Przywołując postanowienia § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie pełnomocnik Strony wskazał, że wnioski o płatność składane są dopiero wtedy, gdy Beneficjent określone wydatki poniósł. W odpowiedzi IZ RPO WŁ wskazała, że § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie jednoznacznie wskazano, że Beneficjent składa drugi i kolejne wnioski o płatność zgodnie z harmonogramem płatności, w terminie 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego (w analizowanym projekcie okresem

rozliczeniowym był kwartał). Harmonogram płatności stanowi Załącznik 3 do umowy o dofinansowanie projektu. W harmonogramie Beneficjent wskazał kwoty wydatków kwalifikowalnych, jakie planował rozliczyć we wnioskach o płatność składanych w danym okresie oraz kwoty transz dofinansowania, o które zamierzał wnioskować.

Organ wskazał, że zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym za pośrednictwem systemu SL2014, w dniu 16 stycznia 2017 r. Strona złożyła wniosek o zaliczkę, który w dniu 17 stycznia 2017 r. został zatwierdzony przez IZ RPO WŁ. Zaliczka w kwocie 221 625,00 zł została przekazana w dniu 8 lutego 2017 r. na rachunek bankowy Beneficjenta. IZ RPO WŁ wskazała, iż w analizowanej sprawie Beneficjent początkowo sam zwrócił się do organu z prośbą o rozwiązanie umowy o dofinansowanie projektu na mocy porozumienia stron, z uwagi na brak zainteresowania udziałem w projekcie potencjalnych uczestników oraz niezrekrutowanie ich wymaganej liczby. Następnie pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. poinformował, że żadne wydatki w ramach zawartej umowy o dofinansowanie projektu nie zostały poniesione. Natomiast na obecnym etapie pełnomocnik Strony uważa, że gdy Beneficjent nie poniósł żadnych wydatków organ nie może wymagać, by złożył wniosek o płatność. Odpowiadając na powyższy zarzut IZ podkreśliła, że w analizowanym przypadku wymagany wniosek o płatność stanowi rozliczenie zaliczki przekazanej na rachunek bankowy Beneficjenta w dniu 8 lutego 2017 r. W ocenie Instytucji Zarządzającej RPO WŁ stanowisko pełnomocnika strony nie znajduje odzwierciedlenia w postanowieniach umowy. Postanowienia umowy w żaden sposób nie zwalniają Beneficjenta z obowiązku przedkładania wniosków o płatność z wypełnioną częścią dotyczącą przebiegu realizacji projektu w przypadku braku wydatków. Zgodnie z dyspozycją § 30 umowy o dofinansowanie w sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie mają odpowiednie reguły i warunki wynikające z Programu, a także odpowiednie przepisy prawa unijnego krajowego, w szczególności: ( ... ) 9) rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Z §5 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, iż rozliczenie zaliczek polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki.

Zdaniem organu bez znaczenia pozostaje fakt braku wydatków poniesionych w ramach projektu, a IZ RPO WŁ stoi niezmiennie na stanowisku, że skoro Strona postępowania zaniechała procedowania rozwiązania umowy o dofinansowanie na mocy porozumienia stron, to powinna przedłożyć wnioski o płatność zgodnie z § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu. W tej sytuacji, naruszenie § 10 ust. 2 przedmiotowej umowy o dofinansowanie projektu z dnia 30 listopada 2016 r., stanowi bezwzględnie naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa wart. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, tj. są dokonywane niezgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, podlegają zwrotowi przez Beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p.

Zasady wydatkowania środków przyznanych na realizację projektu określone są ponadto w regulacjach prawa unijnego oraz prawa krajowego. Naruszenie przy realizacji programu tych przepisów, skutkuje zatem zastosowaniem określonych sankcji

przewidzianych w cytowanym przepisie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Również zawarta ze spółką, umowa o dofinansowanie projektu, w § 13 ust. 2, obligowała Beneficjenta do zwrotu środków na zasadach analogicznych jak wart. 207 u.f.p., natomiast § 13 ust. 4-6 umowy wskazuje konsekwencje niedokonania zwrotu dofinansowania w wymaganym terminie.

Opisane wyżej nieprawidłowości w realizacji przez stronę projektu pn. "Opiekun medyczny - zdobądź nowy zawód i zwiększ swoje szanse na rynku pracy", w pełni wypełniają zdaniem IZ znamiona nieprawidłowości z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013.

W ocenie organu w analizowanej sprawie mamy do czynienia ze szkodą realną. Beneficjent naruszył postanowienia umowy nie składając wymaganego wniosku o płatność, a tym samym nie dokonał rozliczenia środków otrzymanych w formie zaliczki. Beneficjent nie rozpoczął realizacji projektu, jak sam wskazał (w dniu 5 grudnia 2017 r., za pośrednictwem systemu SL2014), nie poniósł żadnych wydatków w ramach jego realizacji. Co za tym idzie brak jest podstaw do jakiegokolwiek wsparcia finansowego w ramach projektu. Realizacja projektu nie została rozpoczęta, projekt, do którego zrealizowania Spółka zobowiązała się podpisując umowę o dofinansowanie, nie został zrealizowany, zatem określony w umowie cel projektu nie został osiągnięty. Nie podlega wątpliwości, że niezrealizowanie projektu i nieosiągnięcie zakładanych celów przy jednoczesnej wypłacie środków publicznych na realizację tego projektu stanowi szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez finansowanie nieuzasadnionych wydatków. Podkreślić należy, że umowa o dofinansowanie nie jest umową starannego działania, ale jest umową celową, tj. Beneficjent otrzymał środki na realizację konkretnego celu, którym było zrealizowanie projektu i osiągnięcie założonych wskaźników. Konsekwencją niedotrzymania przez Beneficjenta obowiązków nałożonych umową o dofinasowanie jest w analizowanej sprawie fakt wystąpienia w nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Beneficjent naruszył § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu zatem nie dochował wymogów realizacji projektu, a opisane działanie przekłada się na szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w wysokości równej kwocie wypłaconej zaliczki, poprzez sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Powyższe okoliczności w sposób oczywisty wskazują, że zaszły podstawy do zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Organ wskazał, że środki w wysokości przekazanej Beneficjentowi mogłyby zostać przez IP II przekazane na dofinansowanie innego projektu w ramach RPO WŁ i inny Beneficjent realizując zapisy umowy o dofinansowanie mógłby je wykorzystać z korzyścią dla rozwoju regionu[...].

Organ podkreślił, że w konsekwencji opisanych wyżej nieprawidłowości jakich dopuścił się Beneficjent w toku realizacji projektu pn.: "Opiekun medyczny - zdobądź nowy zawód i zwiększ swoje szanse na rynku pracy", Instytucja Zarządzająca RPO WŁ zdecydowała o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie z dnia 30 listopada 2016 r. , w oparciu o § 25 ust. 2 pkt 4 tejże umowy. W ocenie pełnomocnika Beneficjenta w analizowanej sprawie takiego uprawnienia IZ RPO WŁ nie posiadała, z uwagi na fakt, że Beneficjent nie miał możliwości złożenia wniosku o płatność. W świetle powyższego, w ocenie pełnomocnika Strony umowa o dofinansowanie w dalszym ciągu obowiązuje, a żądanie zwrotu przyznanego dofinansowanie jest nieuprawnione. IZ RPO WŁ dowiodła już we wcześniejszych rozważaniach, że Beneficjent w myśl postanowień umowy o dofinansowanie zobowiązany był złożyć wniosek o płatność zgodnie z harmonogramem płatności. Naruszenie postanowień umowy w powyższym zakresie stanowiło podstawę do rozwiązania umowy z jednomiesięcznym wypowiedzeniem na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 4, który jako jedną z enumeratywnie wymienionych przesłanek wskazuje niewywiązanie się przez Beneficjenta z obowiązku złożenia wniosków o płatność. Bezsprzecznie, jak już wspomniano we wcześniejszych rozważaniach, działanie organu było zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu. Organ podkreślił, że przedmiotem prowadzonego postepowania administracyjnego nie jest nie może być kwestia prawidłowości rozwiązania umowy o dofinansowanie i towarzyszących temu rozwiązaniu okoliczności. bowiem przepisy ustawy o finansach publicznych nie uzależniają ani wszczęcia, ani też wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu środków od rozwiązania umowy o dofinansowanie. Rozwiązanie umowy przez Zarząd Województwa [...] ze względu na niezrealizowanie jej treści, zawsze będzie prowadziło do stanu, w którym środki podlegają zwrotowi.

W skardze A sp. z o.o. w R. zarzuciło naruszenie:

A. przepisów postępowania:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie

2. art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej

3. art. 80 k.p.a. przez dowolną, a nie wszechstronną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na uznaniu, że w sprawie zachodzą przesłanki do orzeczenia obowiązku zwrotu udzielonej dotacji.

B. prawa materialnego art. 207 ust. 1 we zw. z art. 206 u.f.p. przez uznanie, że skarżący naruszył zapisy umowy o dofinansowanie, w sytuacji gdy takiego naruszenia w sprawie nie sposób stwierdzić.

Spółka wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji raz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] w przedmiocie określenia A sp. z o.o. z siedzibą w R. kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości 221 625 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów procedury ani prawa materialnego, które obligowałoby do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a z.p.p.r., że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. Nr 210, poz. 25 ze zm.; dalej jako rozporządzenie nr 1083/2006).

Podstawę działania instytucji stanowił art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 i ust. 12 w zw. z art. 184 u.f.p. Według art. 207 ust. 1 u.f.p., gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Stosownie do art. 207 ust. 8 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Artykuł 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. stanowi natomiast, że po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo ustawy o zasadach realizacji programów, - wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2.

W myśl art. 184 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przedstawionymi zasadami, a przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego. Przede wszystkim należy zauważyć, że uzasadnienie decyzji w pełni odpowiada wymogom, zawierając prawidłowo ustalony stan faktyczny, obszerną ocenę prawną przyjętych ustaleń oraz odniesienie się do zarzutów strony skarżącej. Nie są więc zasadne zarzuty skargi w tym zakresie.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka zawarła z organem w dniu 30 listopada 2016 r. umowę na dofinasowanie projektu pt. "Opiekun medyczny - zdobądź nowy zawód i zwiększ swoje szanse na rynku pracy". Okres realizacji projektu ustalono od 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. W umowie określono szczegółowo zasady jej realizacji, prawa i obowiązki stron oraz konsekwencje naruszeń i nieprawidłowości.

Określona w decyzji kwota przypadająca do zwrotu stanowi pierwszą transzę przekazaną w dniu 8 lutego 2017 r. na wniosek spółki zgodnie z harmonogramem płatności stanowiącym załącznik nr 3 do umowy (na rachunek bankowy strony). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że spółka nie zrealizowała projektu, którego dotyczyła zawarta z Zarządem umowa, wskazując na brak zainteresowania udziałem w projekcie osób, które mogłyby odbyć szkolenie i 14 kwietnia 2017 r. przesłała prośbę o rozwiązanie umowy, ale nie podpisała i nie odesłała oświadczenia o rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron. Spółka nie złożyła też kolejnego wniosku o płatność ani następnego. Zarząd skierował więc oświadczenie o rozwiązaniu umowy z zachowaniem 1-miesięcznego okresu wypowiedzenia, powołano § 25 ust. 2 pkt 4 umowy i wezwał stronę do przedstawienia rozliczenia otrzymanych transz w terminie 30 dni. Instytucja Zarządzająca wzywała spółkę do rozliczenia otrzymanych transz, a wobec braku zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz do zwrotu kwoty dofinansowania. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 u.f.p.

Warto zaznaczyć, że stosownie do treści § 10 ust. 2 umowy Beneficjent składa drugi i kolejne wnioski o płatność zgodnie z harmonogramem płatności, o którym mowa w § 8 ust. 1 w terminie do 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego. Z kolei § 8 ust. 1 umowy stanowi, że dofinansowanie jest wypłacane w formie zaliczki w wysokości określonej w harmonogramie płatności stanowiącym załącznik nr 3 do umowy o dofinansowanie.

W ocenie Sądu oświadczenie o wypowiedzeniu umowy przez organ ma niewątpliwie charakter materialnoprawny. Jeśli zatem spółka chciała uchylić się od skutków prawnych tego oświadczenia, mogła wnieść stosowny pozew do sądu cywilnego. Nie należy bowiem do kompetencji sądów administracyjnych ocena oświadczeń woli składanych przez podmioty w związku z łączącym te podmioty stosunkiem cywilnoprawnym.

Wskazanie powyższych okoliczności odnoszących się do treści umowy i faktu jej rozwiązania ma w sprawie znaczenie w zakresie związanym z ustaleniami faktycznymi, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Na skutek rozwiązania umowy, spółka przestała bowiem być podmiotem uprawnionym do otrzymywania dofinansowania ze środków Programu Operacyjnego, a więc utraciła status beneficjenta Programu. Powyższa okoliczność stanowi istotny element stanu faktycznego zaskarżonej decyzji. Decyzja ta (jak i poprzedzająca ją decyzja z 12 czerwca 2018 r.) wydana została na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. i jest przedmiotem kontroli sądowej. Przedmiotem tej kontroli nie jest jednak i nie może być rozwiązanie umowy i towarzyszące temu rozwiązaniu okoliczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. II GSK 732/11, z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. II GSK 1364/15, z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. II GSK 639/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Unormowania regulujące zasady zwrotu środków przekazywanych z programów operacyjnych na dofinansowanie projektów zawarte są zarówno w prawie krajowym, jak i wspólnotowym. W krajowym porządku prawnym zasady realizacji programów operacyjnych określa ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zadania instytucji zarządzającej określone zostały szczegółowo w art. 26 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma wynikające z art. 26 ust. 1 pkt 15 z.p.p.r. nałożone na tę instytucję zadanie "odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych". Aktem prawnym, który zawiera takie przepisy jest, mająca zastosowanie w niniejszej sprawie, ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Jak wspomniano, decyzja w rozpoznanej sprawie znajduje oparcie w art. 207 ust. 1 u.f.p., który stanowi, że: "w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy".

Zacytowany przepis stanowi materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji. W ramach sprawowanej przez sąd kontroli badaniu podlega więc, czy prawidłowo ustalone zostały wymienione w przepisie przesłanki zwrotu dofinansowania i czy ustalone przez organ okoliczności dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Po rozwiązaniu umowy i bezskutecznym upływie terminu do zwrotu środków, konieczne stało się wszczęcie przez Zarząd Województwa [...] postępowania administracyjnego celem wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu - postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia 12 kwietnia 2018 r. Postępowanie to przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd nie zgodził się z zarzutami skargi dotyczącymi naruszenia przez organ przepisów procedury administracyjnej, takich jak: art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

Odnosząc się po powyższych zarzutów zgodzić się trzeba ze stroną skarżącą, że postępowanie administracyjne powinno być prowadzone sprawnie z zachowaniem ww. zasad, w tym zasady prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony. Do takiego procedowania obligują bowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można jednak pomijać konkretnych okoliczności sprawy, związanych z jej charakterem, w tym przede wszystkim z rozwiązaniem umowy o dofinansowanie. W opisanych w skardze okolicznościach, nie można mówić o naruszeniu zasady zaufania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu nie doszło także do naruszenia zasad prawdy materialnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz kompletności materiału dowodowego. Spółka miała niewątpliwie zapewniony w postępowaniu czynny udział. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania. Jednym z przejawów tego udziału jest m. in. wymiana licznej korespondencji pomiędzy skarżącą a Instytucją Zarządzającą w toku postępowania. Z faktu, że poczynione przez organ ustalenia nie odpowiadają tezom strony skarżącej, nie wynika naruszenie w postępowaniu zasady prawdy obiektywnej.

Należy podkreślić, że eksponowane w skardze kwestie przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów zmierzają do zanegowania stanowiska organu, że w sprawie zachodzą przesłanki do orzeczenia zwrotu udzielonej dotacji. W ocenie strony IZ nie miała możliwości rozwiązania umowy w oparciu o § 25 ust. 2 umowy, ponieważ spółka nie mogła złożyć wniosków o płatność. Skoro spółka nie mogła zgodnie z umową przedstawić IZ wniosków o płatność, to uprawnienia do wypowiedzenia zawartej umowy nie przysługiwało. Zdaniem strony umowa o dofinansowanie nadal obowiązuje, a żądanie zwrotu dofinansowania jest nieuprawnione. W ocenie strony, skoro nie doszło do naruszenia warunków umowy, nie można również stawiać beneficjentowi zarzutu, że wykorzystał środki otrzymane na podstawie umowy z dnia 30 listopada 2016 r. z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Nie sposób zgodzić się z powyższym stanowiskiem. W ocenie Sądu, Instytucja Zarządzająca prawidłowo ustaliła, że zachodzą przewidziane w cytowanym wyżej art. art. 207 ust. 1 u.f.p. przesłanki zwrotu dofinansowania. Podkreślić należy, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, różna jest tylko ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonana przez organ i przez skarżącego. Zdaniem Sądu, dokonana przez organ analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wyciągnięte z tej analizy wnioski uznać należy za prawidłowe.

Zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że strona naruszyła przepisy umowy o dofinansowanie, co skutkowało obowiązkiem zwrotu. Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z umową, w tym składania wniosków o płatność w określonych terminach wskazanych w harmonogramie. Pismo z prośbą o rozwiązanie umowy zostało złożone już po upływie terminu na złożenie kolejnego wniosku o płatność. Brak wydatków nie zwalniał strony ze składania wniosków o płatność, jak również spółka mogła w odpowiednim terminie rozwiązać umowę. A okoliczność, że z powodu problemów kadrowych pismo z oświadczeniami nie zostało odesłane obciąża jedynie spółkę i nie może stanowić usprawiedliwienia. Podkreślić trzeba, że zawarta umowa nie zwalniała z obowiązków zgłoszenia wniosków o płatność. Jeżeli strona zaniechała rozwiązania umowy to powinna złożyć wniosek o płatność. W wyroku z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. II GSK 999/14 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zaliczek (rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, Dz. U. z 2009 r. nr 223, poz. 1786) wynika, iż rozliczenie zaliczek polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki. Generalnie więc przepis ten zakłada, iż beneficjent poniesie wydatki na realizację projektu, które będzie zobowiązany rozliczyć. Niemniej jednak nie oznacza to wyłączenia spod zakresu tej normy przypadków nieponiesienia wydatków wskutek np. trudności w realizacji projektu. W takich przypadkach beneficjent powinien albo uzyskać zgodę na zmianę realizacji projektu, albo też zwrócić zaliczkę, co jest traktowane na równi z jej rozliczeniem. Nie jest jednak tak, iż zwrot może być dokonany w dowolnym terminie. Beneficjent w tym zakresie winien dochować terminów określonych co do zasady w umowie. Odmienny pogląd uprawniałby go w istocie do dowolnego decydowania o terminie zwrotu środków publicznych. Zdaniem NSA z omawianej normy prawnej wynika zatem, iż również nieponiesienie jakichkolwiek kosztów kwalifikowalnych nie oznacza zwolnienia beneficjenta z obowiązku rozliczenia zaliczki. Usankcjonowaniem powinności w tym zakresie jest obowiązek organów naliczenia odsetek. Pełnią one rolę swoistej gwarancji prawidłowości i efektywności wykorzystania środków publicznych. Sąd obecnie rozpoznający sprawę podziela powyższe stanowisko. Podkreślić trzeba jednak, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ wypowiedział umowę i wezwał stronę do zwrotu pobranego dofinasowania. Jak już wskazano okoliczności towarzyszące rozwiązaniu umowy o dofinasowanie nie mają bezpośredniego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Sąd podzielił stanowisko organu, że Spółka naruszyła § 10 ust. 2 umowy o dofinasowanie, gdyż zgodnie z jego postanowieniami była zobowiązana do złożenia drugiego i kolejnych wniosków o płatność zgodnie z harmonogramem płatności, o którym mowa w § 8 ust. 1, w terminie do 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego, a końcowy wniosek o płatność w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji Projektu, z zastrzeżeniem ust. 3.

Zasadnie uznano także, że strona naruszyła również § 27 ust. 3 umowy, stanowiący, że w przypadku rozwiązania umowy w przypadku o którym mowa w ust. 2 (w trybie § 25 ust. 2 i § 26), Beneficjent jest zobowiązany przedstawić rozliczenie otrzymanych transz dofinansowania, w formie wniosku o płatność w terminie 30 dni kalendarzowych od rozwiązania umowy oraz jednocześnie zwrócić niekorzystaną część otrzymanych transz dofinansowania na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Zarządzającą. Spółka nie zwróciła bowiem otrzymanych środków w terminie. Naraziła się zatem na wszczęcie przez organ postępowania w sprawie zwrotu kwoty 221 625,00 zł wraz z odsetkami. W konsekwencji spowodowało to, wydanie przez Instytucję Zarządzającą rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu.

W zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, Instytucja Zarządzająca odwołuje się do postanowień umowy o dofinansowanie jako kryterium oceny działań beneficjenta i ustalenia przesłanek zwrotu dofinansowania. Takie stanowisko organu jest w ocenie Sądu zgodne z prawem i znajduje oparcie w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p, który nawiązuje do treści art. 184 tej ustawy. Przesłanką zwrotu środków jest bowiem ich wykorzystanie z naruszeniem procedur, które określone zostały w art. 184 ust. 1 u.f.p. Przepis ten stanowi, że "wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu".

W świetle utrwalonego w tym względzie orzecznictwa sądowego, nie budzi wątpliwości, że ustawodawcy nie chodziło wyłącznie o procedury uregulowane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Pod pojęciem "inne procedury" rozumieć należy także postanowienia umowy o dofinansowanie. Naruszenie tych postanowień może zatem rodzić obowiązek zwrotu przyznanych środków (por. wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 732/11 i z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1546/12, z 22 listopada 2016 r. sygn. II GSK 639/15, z dnia 20 października 2016 r. sygn. II GSK 733/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] szczegółowo wskazują, które z postanowień umowy zostały przez spółkę naruszone. Są to m.in. postanowienia wynikające z powołanych wyżej: § 10 ust. 2, § 27 ust. 3, § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie. W ocenie Sądu, obie decyzje wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące na naruszenie przez spółkę tych postanowień umowy. Zdaniem Sądu stanowisko organu jest trafne i zgodne ze wskazanymi wyżej regułami postępowania. Podkreślić należy, że to beneficjent odpowiada za realizację Projektu zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie i zgodnie z harmonogramem realizacji Projektu, co wynika wprost z § 4 umowy o dofinansowanie . W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że Projekt nie został zrealizowany, co więcej strona nie przystąpiła nawet do jego realizacji, a więc nie wywiązała się z umowy. Prawidłowo zatem organ ustalił, że działania spółki stanowiły naruszenie procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., co dawało podstawę do rozwiązania umowy oraz orzeczenia o zwrocie środków. Odnosząc się do zarzutów skargi sformułowanych w związku z tymi ustaleniami i ocenami organu, stwierdzić należy, że są one niezasadne.

Mając na względzie powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

W toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy z uwagi na treść załączonych przez pełnomocnika strony skarżącej odpisów aktów notarialnych związanych ze zbyciem udziałów w spółce, powołaniem nowego Zarządu spółki i zmianą umowy spółki, Sąd powziął wątpliwość dotyczącą aktualnej siedziby spółki oraz braków aktualizacji wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, m.in. w zakresie siedziby spółki. W toku postępowania zobowiązano pełnomocnika spółki do wyjaśnienia przyczyn niezłożenia wniosków aktualizacyjnych w KRS . W piśmie z dnia 6 marca 2019 r. (k. 55) pełnomocnik spółki oświadczył, że nie ma wiedzy co do przyczyn niezgłoszenia zmian w KRS. Z załączonego aktualnego odpisu pełnego z KRS wynika, że siedzibą spółki jest R. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. 2018 r., poz. 986 ze zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Zmiana siedziby spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga zmiany umowy spółki. co wynika wprost z art. 255 w związku z art. 157 Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. 2019 r. poz. 505). Zgodnie z art. 255 § 1 k.s.h zmiana umowy spółki wymaga uchwały wspólników i wpisu do rejestru. Nowy adres siedziby należy więc ujawnić w rejestrze przedsiębiorców KRS. Zmiana umowy spółki jest skuteczna dopiero z chwilą wpisu do rejestru. Wpis ten ma charakter konstytutywny, a art. 255 ma charakter bezwzględnie obowiązujący i jako taki nie może być zmieniony wolą stron. Zmiana siedziby spółki wynikająca z Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 24.04.2018 r. nie wywołała więc skutków prawnych. Zgodnie z art. 168 w związku z art. 166 § 1 k.s.h., wszelkie zmiany danych wymienionych w art. 166 § 1 i 2 zarząd powinien zgłosić sądowi rejestrowemu w celu wpisania do rejestru lub ujawnienia. Z akt sprawy wynika, że spółka z takim wnioskiem nie wystąpiła. Wobec powyższego Sąd uznał, że siedzibą spółki jest nadal R., bowiem do pisma z dnia 24 maja 2019 r. pełnomocnik spółki nie załączył żadnego dokumentu (k. 98), z którego wynikałaby zmiana siedziby spółki.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

d.j.