Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1568/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Joanna Kube (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rektor Uniwersytetu [...] w [...] ,dalej: U[...] decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2018 r. odmawiającą przyznania G. L. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2015/2016.

Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz.1257, z późn. zm.): zwanym dalej K.p.a. oraz art. 200 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 w związku z art. 43 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 207 ust. 1 oraz art. 94 ust. 1 i ust. 6 oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.); zwaną dalej P.s.w., § 12 ust. 1, § 13 ust. 2 i § 14 ust. 3 oraz § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 października 2006 r. w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych (Dz. U. z 2016 poz. 1501), § 3 ust. 1 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich doktorantom U[...], stanowiącego załącznik do Zarządzenia Rektora U[...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., z późn. zm. oraz § 4 i § 8 ust. 2 Zarządzenia Nr [...] Rektora U[...] z dnia [...] września 2017 r. w sprawie przyznawania stypendiów doktoranckich na U[...].

Organ wskazał, że przedmiotowe rozstrzygnięcie wydano w związku z wnioskiem G. L. o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2015/2016, oraz w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 593/17.

Z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że G. L. [...] października 2015 r. złożył wniosek o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej w roku akademickim 2015/2016 na podstawie art. 200a P.s.w., a następnie [...] października 2015 r. wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2015/2016 na podstawie art. 200 P.s.w.

Rektor U[...] decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art. 200a P.s.w., przyznał stronie stypendium doktoranckie z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych obowiązujących doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów Wydziału [...] U[...] w roku akademickim 2015/2016 w kwocie 800 zł miesięcznie od 1 października 2015 do 31 września 2016 r.

Z kolei decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] Rektor odmówił przyznania stypendium doktoranckiego na podstawie art. 200 P.s.w., która po ponownym rozpoznaniu sprawy została utrzymana w mocy decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Rozstrzygnięcie to G. L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 605/16 oddalił skargę. Po rozpoznaniu wniesionej przez G. L. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 października 2017 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 605/16, a także zaskarżoną decyzję z [...] stycznia 2016 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...] listopada 2015 r.

Uzasadniając zaskarżoną aktualnie do Sądu decyzję z [...] lipca 2018 r. nr [...], Rektor U[...] wskazał, że G. L. decyzją z [...] września 2014 r. nr [...], wydaną przez Prorektora ds. studenckich i kształcenia, został przyjęty na studia na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 4 i ust. 4 pkt 2 P.s.w., jako cudzoziemiec, który może podejmować i odbywać kształcenie oraz uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach rozwojowych, na podstawie decyzji Rektora na zasadach odpłatności. Przyjęcie go na zasadach odpłatności gwarantowało mu uzyskanie stypendium wypłacanego przez Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej obecnie Narodową Agencję Wymiany Akademickiej, które G. L. otrzymuje na podstawie § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 października 2006 r. w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych. Stypendium ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na studia doktoranckie doktorant otrzymuje od roku akademickiego 2014/2015 na cały okres trwania studiów (4 lata), tj. do roku akademickiego 2017/2018, z tą też chwilą odbywa studia jako stypendysta strony Polskiej na podstawie art. 43 ust. 4 pkt 1 P.s.w.

W tym samym okresie G. L., jako cudzoziemiec, mógł ubiegać się w roku akademickim 2015/2016 o zwiększenie stypendium doktoranckiego na podstawie art. 200a P.s.w. i skorzystał z tej możliwości, składając [...] października 2015 r. wniosek o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych obowiązujących doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów Wydziału [...] U[...]. W dniu [...] listopada 2015 r. decyzją nr [...] doktorant otrzymał, na podstawie art. 200a P.s.w., przedmiotowe stypendium doktoranckie w kwocie 800 zł w okresie od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r., a zatem nie może już otrzymać stypendium doktoranckiego na tej samej podstawie, co stypendium doktoranckie z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych.

Organ zaznaczył, że zwiększenie to jest finansowane z dotacji podmiotowej uczelni otrzymywanej na podstawie art. 94b ust. 1 pkt 5 P.s.w. na dofinansowanie zadań projakościowych i mogą ubiegać się o nie zarówno doktoranci studiujący na zasadach obowiązujących obywateli polskich, jak i na innych zasadach, w tym także cudzoziemcy będący stypendystami strony polskiej, jeżeli należą do 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.

Przedmiotowe zaś stypendium doktoranckie nie jest finansowane z dotacji, o której mowa w art. 94b, a w szczególności art. 94b ust. 5, bowiem środki te są przeznaczone na stypendia i na dofinansowanie zadań projakościowych, a dokładnie na finansowanie zwiększenia wysokości stypendiów doktoranckich, o których mowa w art. 200a P.s.w., dla nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów w uczelniach publicznych i niepublicznych i na podstawie, którego przepisu G. L. otrzymuje stypendium doktoranckie z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych.

Natomiast stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 P.s.w. jest finansowane w ramach środków, o których mowa w art. 98 ust. 1 P.s.w., którego budżet stanowią środki, w szczególności dotacje z budżetu państwa, o których mowa w art. 94 ust. 1 pkt 1-6, 8, 9 i 11 oraz art. 94b P.s.w., a zatem ze środków, z których cudzoziemcy nie powinni otrzymywać stypendiów doktoranckich. Przy czym zaznaczył, że stypendia doktoranckie są wypłacane wyłącznie z dotacji art. 94 ust. 1 pkt 1-6 P.s.w. czyli dotacji z budżetu państwa na zadania związane z kształceniem studentów studiów stacjonarnych, kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, kształceniem kadr naukowych, utrzymaniem uczelni, w tym na remonty. Stypendium doktoranckie nie jest natomiast finansowane z dotacji, o której mowa w art. 94b, a w szczególności 94b ust. 5, bowiem środki te są przeznaczone na stypendia i na dofinansowanie zadań projakościowych, a dokładnie na finansowanie zwiększenia wysokości stypendium doktoranckich, o których mowa w art. 200a P.s.w., dla nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów w uczelniach publicznych i niepublicznych i na podstawie tego przepisu G. L. otrzymuje stypendium projakościowe.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi G. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał ją za krzywdzącą i wniósł o jej uchylenie.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 200a P.s.w., poprzez jego niezastosowanie wbrew orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 593/17 zgodnie, z którym organ miał rozpoznać sprawę ponownie w świetle regulacji zawartej w art. 200a P.s.w., a nie, jak to uczynił, na podstawie art. 200 P.s.w.

Skarżący wskazał, że w zaskarżonej decyzji podano, iż otrzymał stypendium na mocy art. 200a P.s.w., podczas gdy przyznano mu tylko zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej w kwocie 800 zł, które przysługuje doktorantom tylko na poszczególnym roku studiów, a nie podstawowe ogólnowydziałowe stypendium doktoranckie w roku akademickim 2015/2016 dla doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów Wydziału [...] U[...], które jest przyznawane doktorantom II-IV roku studiów doktoranckich według rankingu na podstawie zupełnie innego wniosku.

W ocenie skarżącego błędne jest stanowisko organu, że przyznanie mu zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej uzasadnia nieprzyznanie mu stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2015/2016 dla doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów Wydziału [...] U[...].

Jego zdaniem, zarówno zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej określa art. 200a, jak i podstawowe ogólnowydziałowe stypendium doktoranckie na drugim i kolejnych latach studiów są przyznawane także na podstawie art. 200a P.s.w. i przysługuje tylko dla 30% najlepszych doktorantów w skali ogólnowydziałowej Wydziału [...]. Wskazał, że choć uzyskał 70 punktów i zajął 23 miejsce listy rankingowej wśród 37 doktorantów to jednak nie przyznano mu stypendium doktoranckiego.

Za nieprawdziwe uznał twierdzenie, że wypłata stypendiów następuje ze środków budżetu państwa. Stwierdził, że finansowanie stypendiów doktoranckich w roku akademickim 2015/2016 dla doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów Wydziału [...] U[...], jak i wniosków o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych są finansowane ze środków własnych uczelni, a nie z budżetu państwa. W jego ocenie cudzoziemcom nie przysługuje tylko stypendium z funduszu pomocy materialnej wymienione w art. 199 P.s.w.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Skarżący pismami procesowymi z [...] października 2018 r., [...] i [...] grudnia 2018 r. podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonego do pisma z [...] grudnia 2018 r. Planu rzeczowo-finansowego U[...] na 2015 i 2016 rok na okoliczność, posiadania przez uczelnię poza środkami z budżetu państwa, wyodrębnionych własnych środków w ramach funduszu stypendialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Na wstępie należy odnieść się do realizacji przez organ wskazań wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 593/17, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 605/16 oraz obie decyzje Retora U[...] wydane w przedmiocie odmowy przyznania G. L. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2015/2016 na podstawie art. 200 ust. 3 w związku z art. 207 ust. 1 oraz art. 98 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.), art. 104 § 1 i art. 107 K.p.a., § 11 ust. 1, § 12 i § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2014 r. poz. 1480) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych (Dz.U. z 2006 r. Nr 190 poz.1406, z późn. zm.), § 3 i § 4 ust. 1 i ust. 2 § 5 ust. 1 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich doktorantom U[...], stanowiącego załącznik do Zarządzenia Rektora U[...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., z późn. zm.

Organ wydając aktualnie zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą zrealizował zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 593/17. Wyjaśnił, dlaczego nie zastosował art. 200a ust. 2 P.s.w. Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd kasacyjny w uzasadnieniu wyroku z 4 października 2017 r. nie zawarł wiążącego stanowiska odnośnie przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego, o którym mowa w art. 200 P.s.w., czy też zwiększenia stypendium z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na podstawie art. 200a tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając decyzje odmawiające przyznania stypendium doktoranckiego w trybie art. 200 ust. 3 tej ustawy wskazał, że zarówno ze złożonego [...] października 2015 r. wniosku, jak i odwołania od decyzji z [...] listopada 2015 r. oraz skargi złożonej od decyzji z [...] stycznia 2016 r. wynika, że skarżący ubiegał się o stypendium na podstawie art. 200a P.s.w., a nie art. 200 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zobligował natomiast organy ponownie rozpoznające sprawę do rozważenia zasadności żądania skarżącego w świetle regulacji art. 200a P.s.w.

Organ rozpoznając ponownie sprawę nie mógł jednak w tym trybie wydać rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna Rektora (wydana z jego upoważnienia przez Dziekana Wydziału [...] U[...]) z [...] listopada 2015 r. nr [...] przyznająca skarżącemu zwiększenie stypendium doktoranckiego w kwocie 800 zł z dotacji podmiotowej na dofinasowanie zadań projakościowych na okres od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. Decyzją tą na podstawie art. 200a ust. 1 P.s.w. rozstrzygnięto sprawę z wniosku skarżącego z [...] października 2015 r. o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych (...) w roku akademickim 2015/2016.

Skoro, zatem skarżącemu zostało już przyznane na jego wniosek z [...] października 2015 r. stypendium projakościowe na podstawie art. 200a P.s.w. na rok akademicki 2015/2016, to organ rozpatrując ponownie wniosek skarżącego z [...] października 2015 r. prawidłowo przyjął, że dotyczy on przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2015/2016 na podstawie art. 200 P.s.w.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji według stanu prawnego na datę złożenia przedmiotowego wniosku uznał, że organ zasadnie odmówił G. L. przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2015/2016 przeznaczonego dla uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na podstawie art. 200 P.s.w.

Jak wynika z prawomocnej decyzji Rektora U[...] z [...] września 2014 r. nr [...], skarżący został przyjęty na studia doktoranckie na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 4 i ust. 4 pkt 2 P.s.w., a zatem jako cudzoziemiec, który może podejmować i odbywać kształcenie oraz uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach rozwojowych, na zasadach odpłatności.

Jako cudzoziemiec skarżący został stypendystą strony polskiej, zostało mu przyznane stypendium ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na studia doktoranckie, poczynając od roku akademickiego 2014/2015 na okres trwania studiów. Gdyby został przyjęty na studia doktoranckie na zasadach obwiązujących obywateli polskich, czyli jako posiadacza Karty Polaka, to nie mógłby ubiegać się o przyznanie powyższego stypendium.

Przyznanie stypendium Rządu Polskiego oznacza, że G. L., mimo, że został przyjęty na studia doktoranckie, jako cudzoziemiec na podstawie art. 43 ust. 4 pkt 2 P.s.w., na zasadach odpłatności, nie ma obowiązku ponoszenia opłat za studia i otrzymuje miesięczne stypendium na podstawie § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 października 2006 r. w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych (Dz. U z 2006 r. Nr 190 poz. 1406, z późn. zm.).

Z uwagi na to, że G. L. został przyjęty na studia doktoranckie, jako cudzoziemiec nie może skutecznie ubiegać się jednocześnie o przyznanie stypendium doktoranckiego przewidzianego w art. 200 P.w.s., gdyż stypendia na podstawie tego przepisu mogą być przyznawane tylko osobom odbywającym kształcenie na zasadach obowiązujących obywateli polskich, ponieważ przeznaczone na nie środki, o których mowa w art. 94 ust. 1 i 6 ustawy, wywodzą się z dotacji pochodzącej z budżetu państwa.

Zgodnie, bowiem z przepisem § 14 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych (który należy stosować do skarżącego) cudzoziemcy wyróżniający się w nauce mogą otrzymywać świadczenia stypendialne, nagrody i wyróżnienia wypłacane ze środków innych niż określone w art. 94 ust. 1 i 6 ustawy, na zasadach i warunkach obowiązujących w danej uczelni. Oznacza to, że cudzoziemcy odbywający studia na zasadach innych niż obowiązujące obywateli polskich, nie mogą korzystać ze stypendiów wypłacanych ze środków przydzielanych uczelniom publicznym na podstawie art. 94 ust. 1 i 6 P.s.w., tj. w formie stypendium socjalnego, zapomogi, stypendium dla najlepszych doktorantów, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia.

W świetle powyższych ustaleń należy zatem stwierdzić, iż organ zasadnie odmówił G. L. przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2015/2016 otrzymywanego przez uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na podstawie art. 200 P.s.w.

Skarżący mógł natomiast ubiegać się o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na podstawie art. 200a P.s.w. Nie jest kwestionowane, że Rektor decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] przyznał skarżącemu zwiększenie stypendium doktoranckiego w kwocie 800 zł na okres od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. Zwiększenie to jest bowiem finansowane z dotacji podmiotowej uczelni otrzymywanej na podstawie art. 94b ust. 1 pkt 5 ww. ustawy na dofinasowanie zadań projakościowych i mogą ubiegać się o nie zarówno doktoranci studiujący na zasadach obowiązujących obywateli polskich, jak i na innych zasadach, w tym także cudzoziemcy będący stypendystami strony polskiej, jeżeli należą do 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze i pismach procesowych oraz uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów postępowania, a także dokonał prawidłowej wykładni przepisów Ps.w. mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.