Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1209/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 7, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E.G. i M.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 25 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazu wykonania urządzeń melioracyjnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej E.G. kwotę 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 marca 2011r., znak: [...] Burmistrz Miasta B., działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz.U. z 2005r. Nr 239 póz. 2019 ze zm.), art. 104 k.p.a., art. 11a ust. 3, art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U.z 2001 r. Nr 142 póz. 1591), w pkt 1 odmówił nakazania Gminie B. wykonania urządzeń melioracji szczegółowej tj. rowu przydrożnego na działkach "1"-"10" użytkowanych jako drogi gruntowe ul. [...] i ul. [...] w J., gmina B., oraz w pkt 2 nakazał S. i J. D., właścicielom działki nr "11" położonej w J., gmina B. przedłużenie istniejącego rowka 5 m poza obręb budynku mieszkalnego oraz do utrzymywania go na całej długości w stanie drożnym poprzez bieżącą konserwację.

W uzasadnieniu organ wskazał na konieczność oceny obecnie istniejących stosunków wodnych na działkach "11" i "12" i zlecenie opracowania "opinii w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez właścicieli dz. nr "11" ze szkodą dla dz. nr "12" w J. gm. B., przy ul. [...]". Poprzednia opinia autorstwa inż. A. K. była wydana w roku 2008, kiedy to warunki hydrologiczne przedmiotowego terenu były różne od obecnych tj. przede wszystkim nie istniał rów odwadniający przy ul. [...], a wykonanie tego rowu przez Gminę B. w 2009 r. wpłynęło pozytywnie na aktualne możliwości odwodnienia działek "11" i "12".

Uzasadniając rozstrzygniecie w zakresie Gminy B., organ podał, że wykonała ona przedmiotowy rów jako inwestycję budżetową w roku 2009. Rów został wykonany zgodnie z projektem technicznym autorstwa mgr inż. J. P. (upr. nr [...]) z lipca 2008 r. (co potwierdzone zostało stosownymi dokumentami -protokołem odbioru, inwentaryzacją powykonawczą) Wykonawcą robót był Zakład Budownictwa Wodnego, "[...]" zgodnie z umową z 10.09.2009 r. nr [...]. Końcowy odbiór robót miał miejsce 5.11.2009 r.

W decyzji [...] z 18.09.2010 r. stwierdzono, że Gmina B. naruszyła stosunki wodne, poprzez podwyższenie poziomu drogi gruntowej sukcesywnie, w miarę potrzeb nawożonej kruszywem, co w efekcie utrudniło naturalny spływ wód opadowych z południa na północ. Jednakże wykonując rów odwadniający spełniła zobowiązanie, wobec czego zasadnym będzie odmowa nakazania wykonania przedmiotowego rowu oraz wyłączenie Gminy z postępowania. Burmistrz Miasta B. zadecydował nakazać S. i J. D. wykonanie przedłużenia istniejącego rowka odprowadzającego wody deszczowe z terenu działki z południa na północ i włączonego poprzez zamknięty system kanalizacyjny (studnia betonowa 01000) do rowu przydrożnego w ul. [...]. Istniejący rowek biegnie wzdłuż działki "11", po zachodniej strome, w odległości ok. 0,5 m od ogrodzenia rozgraniczającego posesje "12" i "11". W opinii organu rowek należy wydłużyć o ok. 5 metrów poza obręb budynku w stronę południową posesji "11", tak by szybciej mógł zbierać całość wód deszczowych z powierzchni działki i dachu budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce "11". Pomimo, iż rowek w obecnej formie według opinii Z. K. (luty, 2011) spełnia swoją funkcje i odprowadza całość wód opadowych z powierzchni rzeczonej działki, a jego parametry są wystarczające do prawidłowego funkcjonowania (str. 7, pkt. 6, ppkt. 3), to według tejże samej opinii przedłużenie istniejącego rowka leży przede wszystkim w interesie właścicieli dz. nr "11", gdyż w momencie wystąpienia intensywnych i długotrwałych opadów, woda z południowej części działki będzie odprowadzana szybciej (str. 7, pkt. 6, ppkt. 4).

Nie jest konieczne aby właściciele dz. "11" wykładali istniejący rowek elementami betonowymi (korytkami ściekowymi), tak jak wnioskował F. D. opierając się na wytycznych w opinii inż. A. K. (luty, 2008), ponieważ jak opisano powyżej rowek w obecnej formie (przy utrzymaniu jego drożności) spełnia swoją funkcję co potwierdza opinia Z. K. (luty, 2011). Wobec powyższego nie ma konieczności nakazania właścicielom dz. nr "11" wyłożenia rowka korytkami. Burmistrz Miasta B. zobowiązuje również właścicieli dz. nr "11" J. i S. D. do utrzymywania wykonanego rowka w stanie drożnym poprzez jego bieżącą konserwację. Aby rowek mógł spełniać swoją funkcję, czyli odwadniać prawidłowo działkę "11" koniecznym jest jego systematyczne konserwowanie.

W ocenie organu doszło do naruszenia stosunków wodnych, na które składają się zachowania dwóch podmiotów.

Z jednej strony Gmina B. - właściciel drogi gruntowej - ul. [...] w J. -poprzez nawiezienie i utwardzenie drogi kruszywem spowodował podniesienie jej poziomu. Już w 2008 roku inż. A. K. w swojej opinii pisała, iż głównym powodem zaburzeń stosunków wodnych na działkach przy ul. [...] jest fakt, iż droga gruntowa (ul. [...]) była sukcesywnie nawożona i utwardzana kruszywem i wykonany w ten sposób nasyp drogowy skutecznie zablokował naturalny spływ wód w kierunku rowu nr 1 (str. 2, pkt 5) a brak rowu melioracyjnego przy ul. [...] uniemożliwiał jakiekolwiek odwodnienie tychże działek. W tym kontekście więc wykonany rowek ziemny wzdłuż działki "11" nie spełniał swojej funkcji, ponieważ pomimo iż zbierał wody opadowe, występował problem ich swobodnego odprowadzenia. Jednakże Gmina B. wykonując rów melioracyjny przy ul. [...] umożliwiła odwodnienie działek nr "12" i "11", wobec powyższego ten powód naruszenia stosunków wodnych został wyeliminowany. Z drugiej strony właściciele posesji "11" podnieśli jej poziom poprzez nawiezienie ziemi przy budowie budynku mieszkalnego, co zaburzyło stosunki wodne pomiędzy działkami "12" i "11". Jednakże z nieprawomocnej decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. znak: [...] z 12.04.2010 r. wynika, że właściciele działki "11" J. i S. D. wykonali obowiązek zebrania nawiezionej ziemi do poziomu działki "12". Wobec powyższego można przypuszczać, iż teren został przywrócony do stanu poprzedniego, sprzed inwestycji. Tym bardziej, iż zgodnie z opinią Z. K. (luty, 2011) "rzędne terenu działek nr "12" i "11" wykazują różnice od kilku do kilkunastu centymetrów raz na plus dla dz. nr "12", a w innym miejscu dla dz. nr "11" ".(str. 9) Sprawa ta jest przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w B..

Odnosząc się do powyższego, w opinii organu l instancji w sprawie, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, bazując na wnioskach z kilkakrotnych oględzin w terenie, zebranych dowodach i dokumentach w sprawie, a także na opinii Z. K. z lutego 2011 właściciele dz. nr "11" nie naruszają stosunków wodnych. Posiłkując się opinią Z. K. (luty, 2011) organ l uzasadnia: "Oceniając aktualne -uwarunkowania hydrologiczne w rejonie działek nr "12" i nr "11" w J. przy ul. [...] gmina B. należy stwierdzić, iż ze strony właścicieli dz. nr "12" nie występuje naruszanie stosunków wodnych ze szkodą dla dz. nr "12"." (str.8, pkt. 7) i dalej: "(...) przy aktualnym systemie odwodnienia terenu po południowej stronie ul. [...], rozpatrywane działki, zarówno dz. nr "12" jak i dz. nr "11" narażone są wyłącznie na działanie wód opadowych w ilości jaka powstanie z opadów deszczu, które spadają na powierzchnie tych działek. W istniejących warunkach topograficznych i hydrologicznych przepływ wód pomiędzy rozpatrywanymi działkami jest nieprawdopodobny, chyba że wystąpiłyby warunki ekstremalne przy których wody z rowu melioracyjnego nr l oraz rowu odwadniającego ul. [...] wystąpiłyby z koryt i zalały przyległe tereny." (str. 7, pkt 6 tejże opinii).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. L. i E. G., kwestionując rozstrzygnięcie w pkt 2 decyzji. Zdaniem odwołujących organ winien zobowiązać właścicieli działki nr "11" do wykonania rowka otwartego na całej długości działki tj. 90 metrów, zabezpieczonego korytkami betonowymi. Tak ustalony obowiązek byłby zgodny z opinią A. K. z lutego 2008 r., z którą strony skarżące w całości się zgadzają.

Decyzją z dnia 26 maja 2011r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 29 ust. 1-3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2005 r. Nr 239 póz. 2019 ze zm), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i podano, iż decyzją z dnia z dnia 16 stycznia 2006 r. znak: [...], Burmistrz B. nakazał S. D. wykonanie obniżenia poziomu działki nr "11" do poziomu działki Z. L. oraz wykonanie wzdłuż wspólnej granicy rowka o głębokości 15 cm, który odprowadzi wody opadowe z rynien. S. i J. D. w trakcie budowy domu podnieśli poziom swojej nieruchomości, co zresztą nie było przez nich kwestionowane. Zatem właściciele działki nr "11" naruszyli stosunki wodne ze szkodą dla gruntu sąsiedniego. Co prawda w aktach sprawy znajdują się dowody na zebranie przez S. i J. D. ziemi z ich działki (m.in. znajdująca się w aktach sprawy nieostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z 12 kwietnia 2010 r. znak: [...]), to jednak właściciele działki nr "11" nie mogli zebrać całej nawiezionej ziemi, skoro na działce tej posadowiony został dom mieszkalny. W tym kontekście wykonanie rowu odwadniającego działkę- połączonego z przepustem pod ulicą [...] stanowi optymalne urządzenie zapobiegające szkodom. Jak jednak stwierdzono w toku postępowania, wykonanie tego obowiązku nie mogło okazać się skuteczne, bowiem koniecznym było wykonanie odwodnienia ulicy [...], tak by rów istniejący na działce S. i J. D. został włączony do systemu odwodnienia drogi ul. [...]. Innymi słowy obowiązek nałożony na właścicieli działki nr "11" mógł tylko wtedy przynieść zamierzony efekt, kiedy Gmina Miasta B. wykona odwodnienie ulicy [...]. W sytuacji wykonania obowiązku przez Gminę B. przedmiotowy rowek może spełniać swoje zadanie odwadniania działki "11" zwód opadowych.

Strony odwołujące, wskazując na stan faktyczny zażądały, aby obowiązek wobec S. i J. D. został sformułowany zgodnie z opinią A. K. sporządzoną w lutym 2008 r. W opinii tej A. K. wskazała, iż na działce nr "11" należy wykonać rów otwarty długości 90 m ubezpieczony korytkami betonowymi po trasie istniejącego rowka, równolegle do ogrodzenia z działką nr "12". Odnosząc się do tego argumentu należy przytoczyć fragmenty opinii A. K.. Dokonując opisu stanu tego terenu wskazała ona, iż "duży wpływ na stosunki wodne położonego po południowej stronie ulicy [...] terenu (również działki nr "11") ma sukcesywne nawożenie i utwardzanie nawierzchni ulicy [...]. Wykonany w ten sposób nasyp drogowy skutecznie zablokował naturalny spływ wód powierzchniowych (wody opadowe, roztopowe) w kierunku rowu Nr 1. Utrudniona została poprzez zagęszczenie gruntu w drodze, filtracja wód gruntowych [...] Wykonany rowek otwarty wzdłuż wschodniej granicy działki nr "11" mający za zadanie odprowadzenie wód powierzchniowych i zapobieganie zalewaniu sąsiedniej działki nr "12" nie spełnia zakładanego zadania. Zbierająca się w nim woda z uwagi na zbyt wysoko posadowiony przepust rurowy w ul. [...] i brak właściwego odpływu od przepustu nie może być odprowadzona poza teren działki. Analiza ukształtowania powierzchni działek "11" i "12" wynikająca z wartości rzędnych po ostatnim pomiarze wskazuje różnice kilku centymetrowe. Takie zróżnicowanie terenu nie może powodować podtopień jak również zagrożeń wynikających z filtracji wody, która jest zależna od różnicy ciśnień hydrostatycznych. W omawianym przypadku wartość ciśnienia jest minimalna". W konkluzji autorka opinii stwierdziła: " Właściwe wykonanie rowka po stronie wschodniej działki nr "11" wzdłuż granicy z działka "12" winno przejąć wody stagnujące. Niezbędne jest wykonanie przebudowy przepustu i odprowadzenia wód od niego poprzez modernizację istniejącego cieku w kierunku północnym do rowu melioracyjnego nr 1 lub wykonanie nowego rowu przydrożnego wzdłuż ul. [...] z wylotem do rowu nr 1".

Organ odwoławczy wskazał, że zarówno opinia A. K. jak i Z. K. są zbieżne, co do tego, że podstawowym problemem na tym terenie była niemożność odprowadzenia wód opadowych z działki nr "11". Jednak przyczyna ta nie tkwiła w długości czy też ukształtowaniu tego rowu, ale z powodu niemożności włączenia go do przepustu w ul. [...]. Obecnie problem ten już nie istnieje ze względu na wykonanie modernizacji przedmiotowej drogi. Prace modernizacyjne pozwoliły na włączenie rowu istniejącego na działce nr "11" do systemu odwodnienia drogi [...], co było postulowane przez A. K. i co, jej zdaniem, stanowiło warunek dla możliwości odprowadzenia wód z terenu działki nr "11". Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż organ l instancji orzekając o obowiązku zasadnie oparł się głównie na opinii Z. K.. Przede wszystkim wskazać należy, iż Z. K. posiada uprawnienia budowlane w zakresie melioracji wodnych, a zatem problematyka ta jest mu dobrze znana. Ponadto Z. K. sporządził opinię w sytuacji wykonania przez Gminę B. modernizacji ulicy [...], co jak wykazano wyżej, stanowiło warunek wstępny dla funkcjonowania odwodnienia działki nr "11". A zatem opinia ta, ma zdaniem Kolegium, ten atut, że została sporządzona w istniejącym stanie faktycznym, podczas gdy zalecenia zawarte w opinii A. K. odnosiły się niejako do przyszłego tzn. pożądanego w przyszłości stanu faktycznego. Nie można także pomijać tego, że w opinii A. K. nie ma stwierdzenia, iż istniejący rów odprowadzający wody jest niewystarczający. Wskazano tylko, iż rów ten nie może spełnić swojego zadania z uwagi na zbyt wysoko posadowiony przepust rurowy w ul. [...]. Dodatkowo dokonując stosownych obliczeń, Z. K. stwierdził, iż w istniejących warunkach topograficznych i hydrologicznych przepływ wód pomiędzy działkami nr "11" i "12" jest niemożliwy, za wyjątkiem sytuacji ekstremalnych, przy których niedrożny będzie główny rów melioracyjny nr 1 oraz rów odwadniający ulicę [...].

W odwołaniu strony skarżące wskazują na fakt, iż działka nr ‘12’ jest niżej usytuowana niż działka nr "11". Jednak dowody zebrane w niniejszej sprawie temu przeczą. Jak już wskazano wyżej w aktach sprawy znajdują się trzy opinie tj. opinia S. P. z 25 lipca 2007 r. oraz opinie A. K. i Z. K.. Autorzy tych opinii zgodnie uznali, iż różnice w wysokościowe pomiędzy przedmiotowymi posesjami są kilkucentymetrowe i takie zróżnicowanie nie może powodować podtopień, jak również zagrożeń wynikających z filtracji wody. W aktach sprawy znajduje się również wykonana przez uprawnionego geodetę W. G. niwelacja przekrojów obrazująca jak kształtuje się poziom działek nr "12" i "11". Z wykonanych pomiarów wynika, iż różnica w wysokości pomiędzy tymi działkami jest nieznaczna, zaledwie kilkucentymetrowa, z tym jednak zastrzeżeniem, że poziom ten jest zróżnicowany tzn. w niektórych miejscach poziom działki nr "12" jest wyższy od działki nr "11" i odwrotnie. Tak więc kwestia ta, jest wyczerpująco wyjaśniona.

W odwołaniu strony skarżące zarzuciły organowi, iż nie wziął pod uwagę, że wody opadowe oraz "podskórne" przesiąkają na działkę nr "12" ze względu na brak rowka, który odprowadzałby je do rowu przy ulicy [...]. Odnosząc się do tego zarzutu organ wskazał na stwierdzenia A. K., która w swojej opinii podała, iż: "nie ma istotnej różnicy pomiędzy poziomem zwierciadła wody gruntowej na działce nr "11" i "12", co wykazane zostało w oparciu o powołane wcześnie prawo Darcy'ego. W związku z tym nie występuje również negatywnie wpływający na działkę nr "12" przepływ wód gruntowych z działki nr "11". Wnioski w tej kwestii są takie same w opiniach S. P. i Z. K..

W odwołaniu strony skarżące wskazały, iż organ nie uwzględnił faktu, iż działki nr "11" i "12" narażone są na wody spływające ze zlewni południowej. Odnosząc się do tego zarzutu, organ wskazał, że pierwotny przebieg wód (z południa na północ) nie został przez właścicieli działki nr "11" zmieniony. W protokole z wizji lokalnej z dnia 9 grudnia 2005 r. wskazano, iż działki nr "12" i "11" leżą w terenie płaskim, jednak począwszy od działek nr "6" i "13" (leżących po stronie południowej działek nr "12" i "11") teren wyraźnie wznosi się w kierunku południowym. Jak wówczas stwierdził organ "w przeszłości ten obszar użytkowany był rolniczo. Wody opadowe spływające ze stoku nie spotykały na swojej drodze żadnych przeszkód- powoli spływały całą powierzchnią w kierunku rowu melioracyjnego. Dodatkowo spływ wód w kierunku północnym na płaskim terenie ułatwiały bruzdy na polach ornych łąkach. Stan ten zaczął powoli ulegać zmianie począwszy od lat 70-tych kiedy został wybudowany na tym terenie pierwszy dom – Z. L.. Część działki nr "12" w tym okresie została podniesiona, część ziemi pochodziła z wykopów pod fundamenty domu, powstało ogrodzenie, wybudowano garaż, utwardzono wjazd. Przez ok. 20-30 lat działki nr "13" i ‘14" były niższe niż podwórze domu P. L. dlatego wody spływające z południowego stoku mogły się na nich gromadzić (wsiąkały w grunt). Wiatach 80— tych zagospodarowano działki nr "15" i "16" przeznaczając je na pracownicze ogrody działkowe. Użytkownicy ogradzali swoje działki, stawiali domki letniskowe. Gmina B., która jest właścicielem drogi ul. [...]- bocznej, na wniosek właścicieli i użytkowników terenów przyległych, zakupiła kruszywo hutnicze na naprawę drogi. W ciągu kolejnych lat droga ta została podniesiona o ok. 30-40 cm. Obecnie utwardzona droga uniemożliwia spływ wód z terenów położonych po jej południowej stronie. W latach 90-tych kolejne działki przy [...] - bocznej były zabudowywane. Przy czym każdy właściciel rozpoczynając budowę nawoził ziemią swoją parcelę, aby nie była niższa niż sąsiednie i aby wody powierzchniowe nie gromadziły na jego podwórzu przy nowo wybudowanym domu. Poprzez nawożenie ziemią swojej działki P D. nie tyle zmienił spływ wody ale stan wody na gruncie dlatego żądanie P. L. jest uzasadnione. Sąsiad nie powinien nawozić swojej działki do poziomu działki sąsiedniej"

Powyższe ustalenia wskazują jak skomplikowane są stosunki wodne na tym terenie. Niemniej głównym problemem jest podniesienie ulicy [...]. Naturalny spływ wód przedstawiał się tak, iż wody opadowe kierowały się z południa na północ. Oczywiście podniesienie poziomu działki nr "11" zmieniło stan wód na gruncie ze szkodą dla działki nr "12", jednakże właściciel działki nr "11" zebrali nawiezioną ziemię, a zatem nie ma podstaw do tego aby obarczać ich dodatkowym obowiązkiem polegającym na wydłużeniu istniejącego rowu odprowadzającego wody opadowe na całej długości działki nr "11".

W niniejszej sprawie przeprowadzono oględziny terenu, wykonane zostały trzy opinie biegłych, a także pomiary poziomu działek sporządzone przez uprawnionego geodetę. Z dowodów tych wynika, iż poprzez nawiezienie ziemi właściciele działki nr "11" zaburzyli stosunki wodne ze szkodą dla działki nr "12". Właściciele działki nr "11" zebrali nawiezioną ziemię oraz wykonano rów odprowadzający wody z działki nr "11", w tym także z dachu domu znajdującego się na tej nieruchomości. Zniknął główny czynnik pogorszenia stosunków wodnych na tym terenie tj. niedroźny przepust pod ulicą [...]. Obecnie przepust ten jest drożny i połączony został z rowem na działce nr "11". W odwołaniu M. L. i E. G. podnieśli kwestię zalania ich nieruchomości w maju 2010 r., na dowód czego włączyli do materiału dowodowego zdjęcia. Odnosząc się do tej kwestii organ podał, że faktem powszechnie znanym, były opady deszczu w maju 2010 r. przyczyniły się do powodzi niespotykanych na terenie [...] od wielu lat. Opady te miały charakter nadzwyczajny i w efekcie przyczyniły się do klęski powodzi. W takiej sytuacji żadne urządzenia wodne, jak zresztą podkreślił w swojej opinii Z. K., nie są w stanie normalnie funkcjonować.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję w zakresie pkt 2 złożyli E. G. i M. L. zarzucając, że:

1) nie precyzuje dokładnie nałożonego obowiązku;

2) nie uwzględnia prawidłowego sposobu odprowadzenia wód opadowych z dachu budynku nr 36;

3) nie uwzględnia stawianych żądań i wniosków przez skarżących w toku postępowania;

4) w konsekwencji nie zapobiega przepływowi - przesiąkaniu wód z działki nr "11" P. D. na działkę nr "12" strony skarżącej ze szkodą dla posesji..

Skarżący wskazali na naruszenie:

- art. 29 ust. 1-3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r Prawo wodne, poprzez nakazanie P. D. na dz. Nr "11" przedłużenia istniejącego rowka o 5 m. poza obręb budynku mieszkalnego bez wykonania wzdłuż całej działki 90 m. długości, co nie uwzględnia odprowadzenia wód z rynien dachu budynku nr [...] i wyłożenia rowku korytkami; nie może stanowić urządzenia, które by zapobiegało powstającym szkodom na dz. Nr "12", nie przedstawia także innego skutecznego sposobu zapobiegawczego;

- art. 7, 77, 79 i 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, nie rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a przez to nieuwzględnienie słusznego interesu strony, co mogło mieć to naruszenie istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając powyższe podtrzymali zarzuty podniesione w odwołaniu w zakresie prawidłowości opinii biegłej A. K. z lutego 2008 r., kwestionując jednocześnie opinię Z. K..

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu l instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

Skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu l instancji uznał, że zaskarżona decyzja z dnia 26 maja 2011 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] narusza prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Organ odwoławczy SKO w [...] prowadząc postępowanie administracyjne w ramach zakreślonych postępowaniem pierwszoinstancyjnym dokonał niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego, choć zebrany materiał dowodowy był pełny. To spowodowało że zaskarżona decyzja z dnia 26 maja 2011 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w takim stanie faktycznym i prawnym musi zostać uchylona.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że decyzja Burmistrza Miasta B. z dnia 16.01.2006 r. znak: [...] pozostaje w obrocie prawnym. W decyzji tej organ nakazał S. D. wykonanie obniżenia poziomu działki nr "11" do poziomu działki Z. L. oraz wykonanie wzdłuż wspólnej granicy rowka o głębokości 15 centymetrów, który odprowadzi wody opadowe z rynien oraz nakazał Z. L. wykonanie wzdłuż wspólnej granicy rowka o głębokości 15 centymetrów, który odprowadzi wody opadowe z rynien.

Decyzja ta została wydana na wniosek Z. L., (decyzja z dnia 16.01.2006 r. znak: [...] k. 10/06 akt adm.).

Obecnie organ administracji prowadząc kolejne postępowanie tym razem z wniosku Z. L. z dnia 5.05.2009 r. zobowiązany był do zbadania jaka nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie stanowiącym własność J. i S. D. ( działka nr "11"), która spowodowała szkodę na gruncie sąsiednim E. G. i M. L. działających jako następców prawnych wnioskodawczyni Z. L. tj. na działce nr "12"- od ostatnio orzeczonych zmian stanu wody na gruncie w decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia 16.01.2006 r. znak: [...] oraz na czym ta zmiana stosunków wodnych miałaby polegać, kiedy powstała oraz jaką wyrządziła szkodę na działce sąsiedniej nr "12" Z. L..

Z opinii inż. A. K., z uprawnieniami budowlanymi, sporządzonej w lutym 2008 oraz z opinii Z. K. ( z uprawnieniami budowlanymi specjalność techniczno-budowlana melioracji wodnych) z lutego 2011 r. wynika, że różnice wysokościowe terenu pomiędzy obiema posesjami są niewielkie i takie zróżnicowanie terenu nie może powodować podtopień, jak również zagrożeń wynikających z filtracji wody na działkach.

Z. K. w swojej opinii stwierdził też, że w istniejących warunkach topograficznych i hydrologicznych przepływ wód pomiędzy działkami nr "11" i działką nr "12" jest niemożliwy za wyjątkiem sytuacji ekstremalnych, przy których niedrożny będzie główny rów melioracyjny nr 1 oraz rów odwadniający ul. [...]. Stwierdził też, że wybudowanie rowu melioracyjnego nr 1 spowodowało znaczną poprawę stanu wody na gruntach. Rów ten wybudowano i odebrano do użytkowania 5.11.2009 r.

Dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego Sąd zobowiązany jest do zbadania z urzędu okoliczności sprawy, które mogłyby mieć wpływ na wydanie decyzji - art. 134 p.p.s.a. W związku z oceną powyższego stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że decyzja organu odwoławczego zawiera sprzeczności pomiędzy ustalonym stanem faktycznym a prawnym sprawy, o których mowa w art. 29 utawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.). Stosownie do tego przepisu w ust. 1 cytowanej ustawy właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2)odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Ustęp 2 - na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Ustęp 3 - jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielom gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Organ odwoławczy nie wykazał co zrobili właściciele działki nr "11" na gruncie- swojej nieruchomości, jaki jest związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zmianą stosunków wodnych na gruncie spowodowaną przez S. D. a szkodą jaka miałaby obecnie powstać na działce sąsiedniej Z. L., na czym ta szkoda miałaby polegać, kiedy powstała i w wyniku jakich konkretnie działań podjętych przez S. D. na jego działce, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy po wydaniu decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia 16.01.2006 r. znak: [...].

Poza tym organ obecnie prowadząc postępowanie o naruszenie stosunków wodnych na gruncie nakładając obowiązek na S. D. nie wskazał konkretnie przepisu prawa materialnego art. 29 ustawy Prawo wodne, który S. D. miałby naruszyć i miałby on mieć zastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy jedynie wskazał na ogólny przepis art.29 cyt. ustawy. Organ odwoławczy nie nie wyjaśnił powyższych okoliczności sprawy, a to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnośnie odmowy nakazania gminie B. urządzeń melioracji szczegółowej orzeczonej w pkt. 1 decyzji organu l instancji z d. 15.03.2001 r. znak: [...] to stanowisko organów obu instancji było uzasadnione, ponieważ gmina wykonała rów melioracyjny nr 1 przy ul. [...] w J. gm. B., który znacznie poprawił stan wód na obu działkach Z. L. i S. D., a jego odbiór został potwierdzony w listopadzie 2009 r. Reasumując należy stwierdzić, że organ odwoławczy w sposób nieprawidłowy dokonał oceny zebranego materiału dowodowego, o której mowa w art. 80 k.p.a. naruszając ten przepis, oraz naruszając zasadę postępowania administracyjnego wyrażaną w przepisie art. 7 k.p.a. tj zasadę ustalenia prawdy obiektywnej. W myśl tego przepisu w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niejedne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia też dyspozycji z art. 107 § 3 k.p.a. w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na podstawie których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia tych wymogów, a dokonana ocena stanu faktycznego sprawy w kontekście przepisu prawa materialnego, art. 29 ustawy Prawo wodne jest niedostateczna. W takiej sytuacji ustalony stan faktyczny sprawy nie może odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu sprawy w oparciu o który organ dokonuje ustaleń prawnych wskazując dokładną podstawę swojego rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśniając. Tych elementów uzasadnienia zaskarżona decyzja nie posiada.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżących E. G. i M. L. działających jako następcy prawni Z. L. należy stwierdzić, że wszystkie zarzuty są bezzasadne w kontekście wyżej wskazanych i omówionych przez Sąd okoliczności sprawy. Co do zarzutu naruszenia art. 29 ust. 1-3 ustawy Prawo wodne odnośnie przedłużenia wykonania rowka do długości 90 metrów przez S. D. Sąd na obecnym etapie postępowania nie może się do tego merytorycznie odnieść, ponieważ organ odwoławczy w sposób niewłaściwy i sprzeczny sam w sobie dokonał oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie. Ocena merytoryczna podstawy prawnej zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie będzie podlegać kontroli Sądu dopiero wówczas, gdy organ odwoławczy przeprowadzi w sposób prawidłowy całe postępowanie administracyjne zgodnie z jego zasadami wyrażonymi w przepisach art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Organ odwoławczy SKO w [...] przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien dokładnie zbadać przesłanki z art. 29 Ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne biorąc pod uwagę zebrany, w sposób prawidłowy, materiał dowodowy sprawy dokonując jego oceny stanu faktycznego i prawnego, biorąc też pod uwagę inne, wyżej naprowadzone okoliczności sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w myśl którego Sąd w razie uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 §1 p.p.s.a.