Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 33/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 98 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi F. S.A. w W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2010 r. o odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], położoną w W. przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego F. S.A. w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

F. S.A z siedzibą w W. pismem z dnia [...] listopada 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku P. S.A. z dnia [...] stycznia 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę, oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 0,2253 ha z obrębu [...] położoną w [...] W.

W skardze Spółka zarzuciła organowi administracji naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako kpa) i wniosła o: 1) zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie Prezydentowi grzywny oraz 4) zasądzenie kosztów postępowania.

Spółka w uzasadnieniu skargi przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podała, że jest następcą prawnym P. S.A. i jednocześnie następcą prawnym P. S.A. która została pozbawiona prawa użytkowania wieczystego opisanej nieruchomości i która wobec braku woli organu do podjęcia rokowań (art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 518 ze zm.) złożyła wniosek o wydanie decyzji odszkodowawczej. Podała, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. odmówił Spółce ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. I SA/Wa 798/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 687/11 oddalił skargę kasacyjną.

Zdaniem skarżącej postępowanie organu polegające na niewydaniu decyzji w sprawie odszkodowania nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa i zagraża jej interesom, ponieważ jest pozbawiona możliwości dochodzenia odsetek za okres od pozbawienia użytkowania wieczystego do wydania decyzji odszkodowawczej.

W ocenie Spółki nie ma żadnych przeszkód (faktycznych i prawnych) aby organ I instancji rozstrzygnął o odszkodowaniu : po pierwsze - strony nie zawarły porozumienia o wysokości odszkodowania (ówczesny użytkownik wieczysty nieruchomości złożył wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania, a zatem to postępowanie zostało wszczęte); po drugie - Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchylił postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2013 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania; po trzecie - negocjacje toczą się obok postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania (art. 98 ust. 3 u.g.n.).

Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podkreślił, że z inicjatywy [...] toczą się rozmowy w sprawie sposobu i wysokości wypłaty odszkodowania za wszystkie 21 działek wydzielonych pod drogi publiczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie należy wyjaśnić, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.

Trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako ppsa.

Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są sporne. Jak wynika z akt administracyjnych wniosek o odszkodowanie złożył poprzednik prawny skarżącego (P. S.A.) w dniu 22 stycznia 2010 r. Po uchyleniu przez Wojewodę [...] postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania odszkodowawczego (postanowienie Wojewody z [...] kwietnia 2014 r.) organ nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i do dnia orzekania przez Sąd decyzja nie została wydana. Oznacza to, że Prezydent W. pozostaje w tej sprawie bezczynny.

Nie ulega wątpliwości, że postępowanie Prezydenta pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 kpa. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony.

Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 ppsa. Stosownie do tej regulacji, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, termin dwóch miesięcy od daty zwrotu akt organowi, jest po pierwsze terminem, któremu organ jest w stanie podołać (sprawa nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego, sprowadza się w głównej mierze do dokonania wyceny nieruchomości), a po drugie jest to termin, jaki przepisy kpa wyznaczają organom na załatwienie wniosku wymagającego przeprowadzenia postępowania w sprawie szczególnie skomplikowanej. Otóż w świetle art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Tak określony termin jest wobec tego terminem z całą pewnością wystarczającym do tego aby zakończyć postępowanie administracyjnej w niniejszej sprawie.

Według Sądu, stwierdzona bezczynność rażąco narusza prawo, ponieważ od chwili złożenia wniosku o wydanie decyzji do dnia wyrokowania o bezczynności organu w tej sprawie upłynęło ponad pięć lat, a od chwili wydania przez Naczelny Sad Administracyjny wyroku z dnia 5 czerwca 2012 r. minęło prawie trzy lata. Tak długi czas niezałatwienia sprawy (postępowanie w sprawie było zawieszone przez okres pięciu miesięcy) w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącej Spółki do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach kpa.

Podniesione przez Prezydenta w odpowiedzi na skargę argumenty o niepozostawaniu w zwłoce, nie są przekonujące. W niniejszej sprawie nie zawarto porozumienia miedzy organem administracji a Spółką w trybie cywilnoprawnym i zostało wszczęte postępowanie o ustalenie odszkodowania w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że rozmowy ze skarżącym dotyczące ustalenia odszkodowania nie są rokowaniami o których mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n., ale toczą się niejako obok postępowania administracyjnego i nie stoją na przeszkodzie dalszemu procedowaniu z wniosku Spółki o ustalenie odszkodowania

Niepodejmowanie przez organ czynności w sprawie i powoływanie się na trwające negocjacje nie jest więc uzasadnione.

Ponadto, organ nie może w niniejszej sprawie przedstawiać argumentacji dotyczącej prowadzenia rozmów w sprawie zawarcia "ugody" albowiem ugoda administracyjna w rozumieniu, jakie jej nadał ustawodawca na gruncie art. 13 § 1 kpa może zostać zawarta wyłącznie między stronami o spornych interesach. Instytucja ta zatem nie ma zastosowania do porozumienia między organem a stroną, która ma prawo domagać się niezwłocznego rozstrzygnięcia jej wniosku w formie i terminie przewidzianych przepisami prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na wniosek skarżącego postanowił wymierzyć Prezydentowi W. na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 ppsa grzywnę w wysokości 2000 zł. Orzeczenie o ukaraniu grzywną podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej bez nadawania mu klauzuli wykonalności, co wynika z art. 228 ppsa. Orzeczenie nakładające na organ obowiązek załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy licząc od dnia doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy znajduje oparcie w art. 149 § 1 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.