Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3581/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r. sprawy ze skargi E. S. i Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżących E. S. i Z. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 3581/15

UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].09.2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (zwane dalej SKO lub Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...].07.2015 r. nr [...], określającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, polegającego na budowie czterech budynków inwentarskich do chowu trzody chlewnej o obsadzie 1000 sztuk każdy (tj. łącznie 560 DJP) w systemie chowu rusztowego wraz z niezbędną infrastrukturą, na działce nr ew. [...], położonej we wsi S., gmina L., powiat [...].

Petitum decyzji I. instancji stanowiło co następuje. I. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia. W ramach planowanego przedsięwzięcia przewidziano wykonanie:

1) czterech budynków inwentarskich o wymiarach zewnętrznych 15m x 55m każdy, powierzchni zabudowy łącznej około 3300 m, przeznaczonych do chowu świń w systemie rusztowym,

2) cztery silosy paszowe, krytej konstrukcji stalowej pojemności 22 ton każdy,

3) wewnętrzną sieć kanalizacyjną,

4) sieć elektroenergetyczną,

5) drogi wewnętrzne dojazdowe o powierzchni utwardzonej żwirowej,

6) stałe ogrodzenie wraz z bramą wjazdową,

7) pasy zieleni o roślinności nisko i wysokopiennej, szczególnie od strony zabudowy zagrodowej,

Wójt nadmienił, że dla przedmiotowego obszaru brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wybudowane budynki zasilane będą w wodę ze zbiorowego wodociągu wiejskiego, w energię elektryczną.

W budynkach chlewni zastosowany będzie układ technologiczny podłużny - kojce grupowe, rozmieszczone w dwóch rzędach z korytarzem (przejściem) po środku, który będzie służył do obsługi i kontroli chlewni. System bezściołowy rusztowy (na betonowej podłodze szczelinowej) utrzymania świń charakteryzuje się kojcami grupowymi z rusztami nadkanałowymi, wyprowadzonymi na ok. 2/3 części podłogi każdego kojca. W każdym kojcu świnie utrzymywane będą w zbliżonym wieku.

Chlewnie zasiedlane będą ok. 2-miesięcznymi warchlakami zakupywanymi z zewnątrz, które odchowywane będą do tuczników o wadze jednostkowej od 90 - 110 kg, odbierane przez zewnętrzny podmiot i przekazywane do rzeźni. Okres eksploatacji chlewni około 10,5 miesiąca w roku.

Działka o nr. ew. [...] o powierzchni 4,43 ha jest działką inwestora, położoną na obrzeżach zabudowy zagrodowej miejscowości, wśród użytków rolnych, w dogodnym miejscu pod planowaną inwestycję. Od strony północnej strony pomocnej - grunty rolne, dalej zwarta zabudowa wsi S., od strony południowej - droga gruntowa, dalej grunty orne oraz od strony wschodniej i zachodniej - grunty orne. Najbliższe budynki mieszkalne znajdują się w odległości ok. 450 m od planowanej inwestycji.

II. Warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:

Organ sformułował następnie - w oparciu o postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (zwanego dalej RDOŚ) z dnia [...].11.2014 r. nr [...] oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...].06.2015 r. Nr [...] - jakie działania należy podjąć na poszczególnych etapach inwestycji.

III. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.) w szczególności do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę:

a) zaprojektowanie 4 budynków inwentarskich - chlewni w systemie chowu rusztowego, o obsadzie maksymalnej 1000 sztuk tuczników każdy;

b) zainstalowanie w każdej planowanej chlewni maksymalnie 8 wentylatorów dachowych maksymalnej wydajności 13000 m3/h oraz o poziomie mocy akustycznej nie większym niż 78 dB każdy, z odprowadzaniem zanieczyszczeń 8 emitorami pionowymi, otwartymi o maksymalnej średnicy 0,63 m i minimalnej wysokości 7,0 m każdy;

c) zaprojektowanie 4 silosów paszowych o pojemności maksymalnej 22 Mg każdy;

d) zastosowanie wzdłuż granic działki inwestycyjnej pasa izolacyjnego złożonego z roślin zimozielonych o szybkim przyroście, w tym gatunków zimozielonych takich jak cis, jedlica, świerk, tuja;

e) usytuowanie planowanych budynków inwentarskich w części południowej działki o nr. ew. [...] w miejscowości S.;

f) zaprojektowanie szczelnego zbiornika na ścieki bytowe;

g) zaprojektowanie szczelnych kanałów podrusztowych do magazynowania gnojowicy.

Wszelkie roboty budowlane związane z planowanym przedsięwzięciem powinny być prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, zatwierdzone dokumentacją projektową i w sposób nie zagrażający zdrowiu i życia. Projekt budowlany powinien być wykonany zgodnie z:

ustawą z dnia 16 kwietnia o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 z późniejszymi zmianami);

ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.)

ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2013 poz. 1409)

rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami),

rozporządzenie Ministra rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki rolnicze i ich usytuowanie ( Dz. U z 2014 poz. 81).

IV. Wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych: Dla przedsięwzięcia nie zachodzi konieczność realizacji z uwzględnieniem wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, gdyż nie zalicza się ono do grupy zakładów stwarzających takie zagrożenie.

V. Wymogi w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko.

Przedsięwzięcie nie wywoła oddziaływania transgranicznego, z uwagi na znaczenie oddalenie Inwestycji od granicy państwa oraz stosowanie nowoczesnej technologii I sposób gospodarowania nawozami naturalnymi zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

VI. Wymagania w zakresie zapobiegania, ograniczania oraz monitorowana oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

1. Obowiązek zapobiegania i ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zostanie zrealizowany poprzez dotrzymanie warunków określonych w punktach II i III niniejszej decyzji,

2. Prowadzić na bieżąco jakościową i ilościową ewidencję odpadów wytwarzanych na terenie planowanej inwestycji zgodnie z wymaganiami ustawy o odpadach,

3. Prowadzić pomiar ilości zużytej wody,

4. Ewidencjonowanie ilości zużytych surowców i materiałów,

5. Monitoring emisji zanieczyszczeń do środowiska,

6. Ewidencja ilości wytwarzanych i przekazywanych ścieków bytowych, odpadów i nawozów naturalnych,

7. Kontrolowane i ewidencjonowane cyklicznie stężenia substancji w każdym pomieszczeniach chowu, z uwzględnieniem dotrzymania norm akustycznych,

VII. Wójt nie stwierdził konieczności:

1. Przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. - zwanej dalej o.o.ś.),

2. Wykonanie kompensacji przyrodniczej,

3. Utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania. Zastosowane podczas realizacji i eksploatacji inwestycji rozwiązania techniczne, technologiczne i

organizacyjne zapewnią zachowanie standardów jakości środowiska w obrębie i poza terenem inwestycji.

Na skutek rozpoznania odwołania złożonego przez E. i Z. S., właścicieli sąsiedniej działki łanowej o nr. ew. [...], usytuowanej na wschód od działki przeznaczonej pod przedmiotową inwestycję, SKO utrzymało tę decyzję w mocy.

SKO podało, że uprzednio, po uzupełnieniu przez inwestora raportu stosownym aneksem - postanowieniem z dnia [...].11.2014 r., RDOŚ pozytywnie uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki jakie inwestor musi spełnić. Po uchyleniu pierwszej decyzji środowiskowej, raport ten został uzupełniony kolejnym aneksem, a RDOŚ wydał kolejne postanowienie uzgadniające ([...].06.2015 r.).

W obecnie wniesionym odwołaniu podniesiono, iż organ I. instancji wydając zaskarżoną decyzje naruszył przepisy prawa procesowego, a mianowicie art. 7, 77 § 1 i 107 K.p.a., błędnie przyjmując, że w niniejszej sprawie brak jest ryzyka negatywnego oddziaływania na środowisko i ludzi oraz popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że zaproponowane przez inwestora rozwiązania wykorzystywania odpadów gwarantują bezpieczeństwo dla środowiska. Ponadto odwołujący się podnieśli, iż Wójt nie wziął pod uwagę negatywnej opinii wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. (zwanego dalej PPIS), jak również wskazali na błąd na stronie 13 decyzji, który może prowadzić do wniosku, iż organ I. instancji badał zupełnie inną inwestycję niż zamierzenie inwestora (kurniki, a nie chlewnie).

W ocenie SKO, uzupełniony raport spełniał wszystkie wymogi określone w przepisach prawa materialnego. Oceniany dokument zawierał m. in. elementy określone w treści art. 66 ust. 1 pkt 5 o.o.ś. oraz wypełniał pkt 6 tego przepisu, tj. zawierał uzasadnienie wyboru wariantu przewidzianego do realizacji. Posiadał on również opis metod prognozowania zastosowanych w raporcie oraz uwzględniał opis działań jakie należy podjąć, mających na celu zapobieganie oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko. W raporcie zawarto również analizę możliwych konfliktów społecznych zawiązanych z projektowanym przedsięwzięciem. Opracowanie to zostało także streszczone w języku niespecjalistycznym, zgodnie z wymogiem art. 66 ust. 1 pkt 18 cyt. ustawy.

Kolegium rozpatrując niniejszą sprawę nie dopatrzyło się żadnego uchybienia formalnego, które mogłoby stanowić przesłankę do zanegowania, czy też podważenia wniosków płynących ze złożonego dowodu w sprawie. W ocenie Kolegium, w zakresie jego kognicji, przedłożony operat jest wiarygodny, a płynące z niego wywody są logiczne i zrozumiałe, co w efekcie powoduje przyznanie mu pełnowartościowej i miarodajnej mocy dowodowej dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Wobec tego Kolegium przyjęło, że nie było podstaw do wydania decyzji odmownej.

Przedmiotowa inwestycja została pozytywnie uzgodniona z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W. (uzgodnienia wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko) oraz uzyskała opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z.

SKO podkreśliło wiążący charakter uzgodnienia, podczas gdy negatywna opinia PPIS sprowadza się jedynie do wyrażenia poglądu przez ten Organ.

Jednocześnie Organ odwoławczy podniósł, że opinia wydana przez PPIS jest zdawkowa i zawiera jedynie ogóle zastrzeżenia względem planowanej inwestycji. Organ ten nie uzasadnił w jaki sposób dokonał oceny dostarczonego mu materiału dowodowego i które zapisy przedłożonego raportu budzą jego wątpliwości, co w konsekwencji doprowadziło go do wysnucia negatywnych wniosków. Dlatego też zestawiając opinie PPIS z resztą materiału dowodowego oraz chociażby uzgodnieniami RDOŚ, w ocenie Kolegium, należało przyznać większą moc dowodową właśnie tym materiałom, które stoją w oczywistej sprzeczności z ustaleniami płynącymi z negatywnej opinii PPIS.

SKO potwierdziło także, iż teren inwestycji położony jest w granicach obszaru objętego ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.)" tj. Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], na którym - zgodnie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. - zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jednakże zakaz ten nie dotyczy przedsięwzięć, dla których ocena oddziaływania na środowisko wykaże brak znaczącego negatywnego wpływu na ten obszar, o czym stanowi art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Wobec tego zakaz ten nie znajdował zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

W przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu został również w sposób dostateczny zapewniony udział społeczeństwa, które było na bieżąco informowane o jego przebiegu oraz o możliwości składania wniosków i uwag w ustawowym 21-dniowym terminie. Przeprowadzone postępowanie z udziałem społeczeństwa znalazło swój wyraz w decyzji organu I. instancji, który to zgodnie z przepisami ustawy jest Organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. Wnoszone przez społeczeństwo wniosku i uwagi zostały przez ten Organ rozpatrzone, a stanowisko względem nich, zawarte w rozstrzygnięciu tego Organu.

Reasumując SKO stwierdziło, że zamierzona inwestycja nie będzie w sposób znacząco negatywny oddziaływała na środowisko przyrodnicze oraz nie będzie powodowała przekraczania znormalizowanych standardów jakości środowiska na trenach położonych poza granicą terenu wskazanego przez Inwestora, pod warunkiem zastosowania proponowanych w raporcie działań ograniczających.

Odnosząc się do zarzutów poniesionych w złożonym odwołaniu, Kolegium nie uznało ich zasadności.

Stwierdziło, że Skarżący, co do zasady kwestionują w całości ustalenia zawarte zarówno w zaskarżonej decyzji organu I. instancji, jak i zapisy raportu o odziaływaniu przedmiotowej inwestycji na środowisko. Jest to w większości ogólna polemika z wnioskami płynącymi z całości materiału dowodowego, zgromadzonego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Kolegium, z przeprowadzonego postępowania należy wysnuć odmienne wnioski, niż czynią to Skarżący. Analiza zebranych akt sprawy prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa inwestycja nie będzie w sposób znacząco negatywny oddziaływała na środowisko przyrodnicze oraz nie będzie powodowała przekraczania znormalizowanych standardów jakości środowiska. Podkreśliło, że Skarżący nie przedkładają żadnych dowodów na poparcie swoich tez.

Zajmując stanowisko co do kwestii braku "weryfikacji możliwości wykorzystywania gnojówki powstającej w toku hodowli tuczników", SKO stwierdziło, że kwestia posiadania przez inwestora odpowiedniej ilości areału ziemi do zagospodarowania gnojowicą jest istotna jedynie w zakresie prawidłowego ustalenia wysokości tego współczynnika w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Organu, brak jest przesłanek do wymagania, już na tym etapie inwestycyjnym, aby inwestor legitymował się tytułami prawnymi do niezbędnej ilości takich gruntów. Decyzja środowiskowa ma jedynie na celu zbadanie i określenie, w jaki sposób dana inwestycji będzie oddziaływała na środowisko oraz określenie pod jakimi warunkami może być w ogóle przez inwestora zrealizowana. Dlatego też, istotne jest wskazanie wielkości niezbędnych gruntów, co zostało w niniejszym raporcie uczynione. Brak jest natomiast podstaw do żądania od inwestora już w tym momencie, przedłożenia dowodów na posiadanie wskazanego areału do zagospodarowania wytwarzanymi odpadami.

Skarżący zauważyli też, iż na stronie 13 zaskarżonej decyzji Wójt Gminy L. stwierdza: "Emisja substancji do powietrza będzie ograniczona dzięki sprawnemu czyszczeniu kurników i systematycznemu wywozu sztuk padłych". Z uwagi na ten zapis Skarżący wysnuli wniosek, jakoby organ I. instancji dokonał oceny zupełnie innej inwestycji. Z takim stanowiskiem, zdaniem SKO, nie sposób się zgodzić. Użycie przez Wójta Gminy L. sformułowania "kurników" może być wynikiem bardziej omyłki pisarskiej niż zamiarem oceny planowanej inwestycji w sposób sprzeczny niż określone to zostało we wniosku inwestora. Całość materiału dowodowego, jak również sentencja zaskarżonej decyzji oraz jej pozostała treść nie pozostawiają żadnych wątpliwości, iż jest to inwestycja polegająca na budowie czterech budynków inwentarskich do chowu trzody chlewnej o obsadzie 1000 sztuk każdy (tj. łącznie 560 DJP) w systemie chowu rusztowego wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr ew. [...], położonej we wsi S., gmina L., powiat [...] i ona była przedmiotem postępowania prowadzonego przez Wójta i zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2015r., Nr [...]. Dlatego ten zarzut również nie mógł mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

We wniesionej skardze profesjonalny pełnomocnik E. i Z. S., właścicieli sąsiedniej działki zarzucił:

1. naruszenie treści art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedostateczne i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania,

2. naruszenie treści art. 80 w zw. z art. 77 oraz art. 78 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie opinia PPIS nie jest wiążąca i nie stoi na przeszkodzie wydaniu przedmiotowej decyzji.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący podnieśli, że wydane rozstrzygnięcie jest de facto powtórzeniem w całości decyzji organu I. instancji.

Zignorowany został przez organy fakt, że przedmiotowa inwestycja posiada negatywne uzgodnienie PPIS, a zastrzeżenia zgłaszane przez ten podmiot, nie zostały usunięte w wytycznych zawartych w decyzji.

Braki opinii PIS dostrzeżone przez organy nie upoważniały organu do pominięcia dokumentu, ale wręcz nakładały na niego obowiązek uzupełnienia informacji przekazanych mu w opinii przez opiniujący organ. Brak takiego działania pozwala przyjąć, że Organ I. instancji a priori założył, że opinia PIS nie jest istotna i nie ma znaczenia dla sprawy. Zdaniem strony Skarżącej, nie sposób zgodzić się z taką argumentacją.

Nie ma jakichkolwiek podstaw, by przyjąć, że negatywna opinia Organu może być pominięta, bez rozważenia przyczyn leżących u podstaw jej wydania. W takim zakresie treść opinii wiąże Organ i jest on zobligowany w merytoryczny sposób odnieść się do twierdzeń wskazanych w opinii. Jeśli opinia wyrażona przez Organ na to nie pozwala (tak jak w niniejszej sprawie) koniecznym jest uzupełnienie jej treści.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji SKO w C., w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga winna zostać uwzględniona, choć nie z przyczyn w niej podniesionych.

Wystąpienie uchybień prowadzących do jej uchylenia Sąd stwierdził działając z urzędu. W znacznej mierze ich przyczyną jest niedopełnienie przez Organ odwoławczy wymogów wynikających z art. 15 K.p.a., a więc obowiązku ponownego wnikliwego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, a nie tylko w zakresie podniesionych w odwołaniu zarzutów.

Jakkolwiek SKO w swym uzasadnieniu zacytowało przepisy wskazujące na taką konieczność, to jednak ponownie rozpoznając sprawę, zbadało ją w sposób jedynie pobieżny, nieadekwatny do skali zamierzonego przedsięwzięcia.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga rozbieżność jak wystąpiła pomiędzy zapisami petitum (sentencji) decyzji I. instancji, a jej uzasadnieniem.

W części III owej sentencji, zatytułowanej - Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.) w szczególności do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, pod lit. b zapisano:

"zainstalowanie w każdej planowanej chlewni maksymalnie 8 wentylatorów dachowych maksymalnej wydajności 13000 m3/h oraz o poziomie mocy akustycznej nie większym niż 78 dB każdy, z odprowadzaniem zanieczyszczeń 8 emitorami pionowymi, otwartymi o maksymalnej średnicy 0,63 m i minimalnej wysokości 7,0 m każdy".

Wynika z niego zatem, że ma być zainstalowanych maksymalnie 8 wentylatorów dachowych o wskazanej mocy, podczas, gdy z uzasadnienia tej decyzji wynika, że jednym z nałożonych warunków jest odprowadzanie zanieczyszczeń z chlewni przez 8 (a więc nie mniej) wentylatorów dachowych (por. wymagania nałożone na inwestora, wymienione na s. 8 decyzji I. instancji). Zmniejszenie ich liczby, może zatem prowadzić do niekontrolowanej emisji odorów, bez ich koniecznej częściowej neutralizacji w urządzeniach wentylacyjnych. Zapis petitum decyzji wskazujący, że ma ich być maksymalnie 8 (a więc może być i mniej), nie został w żaden sposób uzasadniony. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że na s. 13 decyzji I. instancji podano, że "W sentencji niniejszej decyzji, określono ilość i poziom mocy akustycznej planowanych do zainstalowania w budynkach inwentarskich wentylatorów".

Doszło więc do zasadniczej niespójności, by nie powiedzieć rozbieżności pomiędzy zapisem petitum decyzji I. instancji, a jej uzasadnieniem. Z tej decyzji środowiskowej nie wynika jednoznacznie, czy dopuszczalna jest realizacja mniejszej ilości wentylatorów niż 8 dla każdego z planowanych budynków inwentarskich o maksymalnej wydajności 13000 m3/h oraz o poziomie mocy akustycznej nie większym niż 78 dB każdy . Niewątpliwie kwestia owych wentylatorów oraz przyjętej technologii ich pracy (zastosowanego systemu wentylacyjnego przedmiotowych budynków inwentarskich) ma zasadnicze znaczenie w sprawie, zważywszy że jest to inwestycja mogąca zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 o.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. nr 213, poz. 1397), które to przepisy miały zastosowanie w dacie orzekania w sprawie przez Organy.

Wobec tego, obowiązkiem Organu odwoławczego było wnikliwe rozważenie tej kwestii, w szczególności z uwagi na to, że w decyzji I. instancji wyraźnie zapisano, iż źródłem emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji przedsięwzięcia będą właśnie systemy wentylacyjne przedmiotowych budynków inwentarskich, a więc będą nie tylko źródłem emisji hałasu (por. s. 13 decyzji I. instancji).

W tym stanie rzeczy, stało się konieczne zbadanie i wyjaśnienie tej kwestii - przy zastosowaniu art. 136 K.p.a. - a uchybienie temu obowiązkowi wynikającemu z art. 15 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rzeczywistości bowiem doszło do niejednoznacznego uregulowania kwestii wentylacji owych chlewni, a więc produkcji odorotwórczej.

Nie bez znaczenia, w kontekście odorów, jest przy tym skala tego przedsięwzięcia - budowa czterech budynków inwentarskich do chowu trzody chlewnej o obsadzie 1000 sztuk każdy (tj. łącznie 560 DJP). Kwestia owych odorów podnoszona była bowiem już w protestach mieszkańców miejscowości S..

Wobec tego SKO, rozpoznając ponownie sprawę w jej całokształcie, zobowiązane było do wnikliwego rozważenia tej kwestii. W sytuacji gdy Organ I. instancji w swej decyzji wypowiedział się w tym przedmiocie niejednoznacznie, konieczne było zajęcie pogłębionego stanowiska.

Wójt z jednej strony podał, że ustawodawca nie wprowadził odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami, a odór jest substancją niemierzalną, można zatem jedynie badać stężenia amoniaku i siarkowodoru (por. s. 10 decyzji I. instancji), a następnie na dole s. 14 decyzji Wójt stwierdził, że inwestycja ta nie będzie powodowała uciążliwości odorowych (bez podania, o jakie konkretnie chodzi), poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Dopiero na następnej stronie Wójt wspomina o substancjach odoroczynnych jak amoniak, czy siarkowodór, ale już w innym kontekście.

Sformułowanie to zatem staje się niejasne co do zakresu w jakim Organ I. instancji odniósł się do szkodliwego oddziaływania odorów, dokonując oceny prawidłowości i kompletności raportu.

Należy zauważyć, że przy realizacji inwestycji o takiej skali, a więc i znacznych oddziaływaniach odorowych, na co wskazywał pośrednio PPIS w swej opinii, rozważenia wymagało, czy rzeczywiście uprawniona była rezygnacja z przeprowadzenia oceny odziaływania tej inwestycji na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę.

Z dokumentacji zawartej w aktach sprawy wynika, że przeciwko realizacji tej inwestycji protestował dyrektor szkoły, obawiając się o zdrowie uczęszczających tam dzieci. Raport wspomina tylko o zabudowie zagrodowej. Nie ustalono, gdzie względem tej inwestycji położona jest szkoła. Wskazanej kwestii RDOŚ nie skomentował, a organ I. instancji w zasadzie do niej się nie odniósł. Jeśli zatem SKO uznało stanowisko I. instancji także w tym zakresie za prawidłowe, winno wyjaśnić dlaczego stoi na takim stanowisku. Rozważań takich jednak nie zawarło w swym rozstrzygnięciu.

Nie jest też precyzyjnie uregulowana w przedmiotowej decyzji środowiskowej kwestia zieleni izolacyjnej.

W części I. sentencji decyzji I. instancji, zatytułowanej - Rodzaj i Miejsce realizacji przedsięwzięcia - w pkt. 7 podano, że przewiduje się wykonanie pasów zieleni o roślinności nisko i wysokopiennej, szczególnie od strony zabudowy zagrodowej. Od tej strony (północnej) działka inwestycyjna jest najwęższa i nie wydaje się, by realizacja właśnie takiego pasa zieleni mogła znacząco przyczynić się do neutralizacji wydobywających się odorów. Wątpliwe jest więc, czy zastosowane sformułowanie "szczególnie od strony zabudowy zagrodowej" znajduje uzasadnienie, z uwagi na kształt działki inwestycyjnej.

Z kolei, w uzasadnieniu decyzji I. instancji (s. 9), w pkt. 8 podano, że Organ nałożył na inwestora obowiązek zastosowania "wzdłuż działki inwestycyjnej pasa izolacyjnego złożonego z roślin zimozielonych o szybkim przyroście, w tym gatunków zimozielonych takich jak: cis, jedlica, świerk, tuja". W dalszym ciągu nie wynika jednak z tego zapisu, czy wobec tego działka inwestycyjna ze wszystkich stron winna być otoczona tymi pasami zieleni. Kwestia ta także wymagała wyjaśnienia i zajęcia stanowiska przez Organ odwoławczy.

Ponadto, decyzja I. instancji sporządzona została w sposób bardzo niestaranny. Nie odzwierciedla tego jedynie omyłkowe podanie na s. 13 błędnego rodzaju inwestycji (budowa kurników zamiast chlewni), ale także na tej samej stronie rozpoczęto zdanie tyczące źródeł emisji hałasu, by po dwukropku zdanie to urwać.

Reasumując, ocena prawidłowości decyzji I. instancji, z uwagi na jej liczne niekonsekwencje i omyłki, wymagała wnikliwszych ustaleń, które winny znaleźć odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji.

Trzeba też mieć na względzie, że Organ I. instancji począwszy od wszczęcia postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji środowiskowej, do jego zakończenia całą korespondencję, wraz ze swą decyzją, kierował do osoby nieżyjącej – Z. M., który zmarł przed wszczęciem tego postępowania (akt zgonu w aktach sądowych) i był współwłaścicielem działki sąsiadującej z terenem działki inwestycyjnej od zachodu (działka nr [...]). Zwrotki wracały z adnotacją adresat nie żyje, co nie przeszkodziło Wójtowi w kierowaniu do osoby nieżyjącej dalszej korespondencji w tej sprawie. Pisma Organu I. instancji - adresowane do niej - odbierała natomiast żona zmarłego – T. M. Zaistniała sytuacja obligowała Organ I. instancji do ustalenia spadkobierców zmarłego, jako aktualnych - na datę rozstrzygania - współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej względem działki inwestycyjnej (nr [...]).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wadliwość tę najwyraźniej dostrzegł również Organ odwoławczy, ale zamiast naprawić uchybienie I. instancji w tym względzie - skierował swą decyzję do obojga T. i Z. M., by zwrotkę mogła podpisać T. M., co pozwoliło uniknąć adnotacji, że adresat – Z. M. nie żyje. W realiach rozpatrywanej sprawy, tego rodzaju doręczenia nie można uznać za prawidłowe.

Okoliczność ta stanowi ewentualną przesłankę wznowieniową, której jednak Sąd nie uwzględnia z urzędu, a jedynie na wniosek uprawnionego podmiotu, który w tym postępowaniu sądowym nie został zgłoszony.

W tym stanie rzeczy, zważywszy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma jedynie charakter uzupełniający, co może zostać uczynione przy zastosowaniu art. 136 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję.

Jeśli natomiast ustalenia poczynione przez Organ odwoławczy będą prowadziły do stwierdzenia wadliwości raportu podlegającego ocenie, w wyniku choćby zmiany stanu prawnego, konieczne stanie się wyeliminowanie także decyzji I. instancji.

O uchyleniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - w pkt. 1 sentencji.

O kosztach postępowania - w pkt 2 sentencji - orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpoznając sprawę należy zastosować się do wskazań i oceny prawnej zawartych w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, ustalając uprzednio w sposób prawidłowy aktualny krąg stron tego postępowania środowiskowego.