Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 450/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79 ust. 2, art. 58 pkt 12 lit. b, art. 68
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi I. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania aplikanta adwokackiego I. S. (dalej: skarżąca) od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2011 r. dotyczącej skreślenia z listy aplikantów adwokackich, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę.

Do wydania ww. uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] października 2009 r. skarżąca została wpisana na listę aplikantów adwokackich. W dniu [..] stycznia 2010 r. zawarła umowę o objęcie jej patronatem przez adwokat P. T. Jednocześnie skarżąca zwróciła się do ORA w [...] o wyrażenie zgody na dodatkowe zatrudnienie w charakterze inspektora w Urzędzie Skarbowym w S. i po wyrażeniu zgody przez Patrona otrzymała również zgodę od Dziekana ORA w [...]

Na dzień [...] listopada 2010 r. został wyznaczony termin przeprowadzenia kolokwium rocznego. Skarżąca nie stawiła się, składając pismo z datą [...] listopada 2010 r., w którym wniosła o usprawiedliwienie nieprzystąpienia do kolokwium z powodu zagrożenia zamachami terrorystycznymi w Niemczech (gdzie mieszka), o których ostrzega rząd niemiecki i która to sytuacja wzbudziła niepokój skarżącej. Do wniosku zostały dołączone 3 wycinki z gazet w języku niemieckim i jedna notatka po polsku. Komisja Egzaminacyjna przy ORA w [...] uznała nieobecność skarżącej na kolokwium za nieusprawiedliwioną i uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r. wyznaczyła termin kolokwium rocznego poprawkowego na dzień [...] stycznia 2011 r. m.in. dla skarżącej. Od uchwały skarżąca wniosła odwołanie i uchwałą z dnia [...] stycznia 2011 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchyliło zaskarżoną uchwałę przyjmując za zasadne nieuwzględnienie przyczyn wskazanych przez skarżącą dotyczących jej nieobecności na kolokwium rocznym i uznając jednocześnie, iż uchwałę należało uchylić, aby zapewnić skarżącej właściwy czas na przygotowanie się do kolokwium poprawkowego.

Z opinii o aplikantce złożonej przez Patrona w dniu [...] stycznia 2011 r. po zakończeniu roku szkoleniowego wynika, iż aplikantka ograniczała pobyt w kancelarii do kilku godzin tygodniowo, tj. w piątek od godziny 10 do 13.30, a swą nieobecność tłumaczyła pracą zawodową, trudnościami w dojazdach do P. oraz brakiem zatrudnienia w Kancelarii. Nie przygotowywała projektów pism, a zlecone sprawy pozostawiała niedokończone. Nie sięgała również do literatury prawniczej, nie wykazywała się wiedzą prawniczą, ani zasadami wykonywania zawodu adwokackiego. Nie współdziałała z Patronem, innymi adwokatami i aplikantami. Patron ocenił przygotowane projekty pozytywnie, zaś okres aplikacji w kancelarii negatywnie.

Uchwałą z dnia [...] stycznia 2012 r. ORA w [...] uchyliła swoją uchwałę z dnia [...] listopada 2010 r. oraz wyznaczyła skarżącej termin przeprowadzenia kolokwium rocznego poprawkowego na dzień [...] marca 2011 r.

Dnia [...] marca 2011 r. wpłynęło do ORA w [...] pismo skarżącej z prośbą o usprawiedliwienie nieobecności na kolokwium rocznym poprawkowym oraz na zajęciach szkoleniowych w dniach [...] i [...] marca 2011 r. z powodu choroby. Do pisma dołączono zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy sporządzone w języku niemieckim wraz z tłumaczeniem.

Uchwałą z dnia [...] marca 2011 r. ORA w [...] wyznaczyła skarżącej ponownie termin przeprowadzenia kolokwium rocznego poprawkowego na dzień [...] maja 2011 r.

W dniu [...] maja 2011 r. wpłynęło do ORA w [...] pismo skarżącej o usprawiedliwienie nieobecności na kolokwium rocznym poprawkowym oraz na zajęciach szkoleniowych w dniach [...] i [...] maja 2011 r. z powodu choroby. Do pisma dołączono zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy sporządzone w języku niemieckim wraz z tłumaczeniem.

Uchwałą z dnia [...] maja 2011 r. ORA w [....] wyznaczyła dla skarżącej termin przeprowadzenia kolokwium rocznego poprawkowego na dzień [...] sierpnia 2011 r.

W dniu [...] czerwca 2011 r. wpłynęło do ORA w [...] pismo adw. P. T. informujące, iż skarżąca w okresie [...] lipca 2010 r. do [...] sierpnia 2010 r. była zwolniona od wykonywania czynności aplikanta adwokackiego. Po tej dacie nie zgłosiła się do kancelarii, nie kontaktowała się z patronem, jak również nie wykonywała czynności aplikanta adwokackiego, co powoduje, iż Patron nie miał żadnych możliwości wykonywania swoich obowiązków.

W odpowiedzi na pismo Dziekana ORA w [...] Zastępca Kierownika Szkolenia ORA w [...] poinformował, iż skarżąca w okresie od września 2010 r. do czerwca 2011 r. na trzech szkoleniach opuściła pierwszą lub ostatnią godzinę, sześć nieobecności usprawiedliwiła, trzech nie usprawiedliwiła.

Z notatki służbowej z dnia [...] lipca 2011 r. wynika, iż skarżąca została poinformowana telefonicznie o terminie kolokwium poprawkowego na dzień [...] sierpnia 2011 r.

W dniu [...] sierpnia 2011 r. wpłynęło do ORA w [...] pismo skarżącej o usprawiedliwienie nieobecności na kolokwium rocznym poprawkowym z powodu choroby. Do pisma dołączono zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy sporządzone w języku niemieckim wraz z tłumaczeniem.

W dniu [...] września 2011 r. wpłynęło do ORA w [...] pismo Patrona skarżącej zawierające opinię o aplikantce i informujące o rozwiązaniu przez nią umowy patronackiej ze skarżącą. W uzasadnieniu Patron wskazał, iż skarżąca nie odbywała zajęć praktycznych, nie wykonywała obowiązków aplikanta i nie przestrzegała obowiązków wynikających z zawartej umowy o objęcie patronatem aplikanta adwokackiego, co spowodowało, iż Patron nie miał możliwości wykonywania swoich obowiązków w zakresie kształcenia aplikantki, zaznajamiania jej z zasadami wykonywania zawodu adwokackiego oraz zasadami godności i etyki zawodu, a co za tym idzie nie widzi ona dalszej możliwości współpracy z aplikantką.

W opinii o przebiegu aplikacji adwokackiej skarżącej z dnia [...] września 2011 r. kierownik szkolenia negatywnie zaopiniował przebieg aplikacji adwokackiej skarżącej wskazując, że nie wykonuje ona w sposób należyty obowiązku szkolenia, nie bierze czynnego udziału w życiu samorządu Adwokatury, nie wywiązuje się z umowy zawartej z Patronem i nie wykonuje obowiązków aplikanta, a ponadto uzyskała negatywną ocenę z kolokwium rocznego w 2010 r., na skutek zaś licznych usprawiedliwień nie udało się wyznaczyć jej wiążącego terminu kolokwium poprawkowego. Wszystkie te okoliczności uzasadniają zatem twierdzenie, iż jest ona nieprzydatna do wykonywania zawodu adwokata.

Analogiczną, negatywną opinię o przebiegu aplikacji adwokackiej wyraził także zastępca kierownika szkolenia wskazując, iż skarżąca nieusprawiedliwiła łącznie 12 godzin zajęć szkoleniowych, nie uczestniczyła w sposób czynny w zajęciach aplikacyjnych, nie wykonywała należycie obowiązku szkolenia pod kierunkiem patrona.

Uchwałą z dnia [...] września 2011 r. ORA w [..] skreśliła skarżącą z listy aplikantów adwokackich [...] Izby Adwokackiej stwierdzając jej nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata.

W dniu [...] października 2011 r. do ORA w [...] wpłynęło odwołanie skarżącej od ww. uchwały, której zarzuciła naruszenie:

- art. 61 § 1 w zw. z art. 63 § 2 i 104 § 1 k.p.a. poprzez rozpoznanie wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia niezgodnie z jej żądaniem i orzeczenie przez organ – zamiast w przedmiocie przesunięcia terminu egzaminu – skreślenie z listy aplikantów;

- art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 79 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 t.j.) – dalej p.o.a. i 7 k.p.a. poprzez niezgodne z prawem potraktowanie prośby skarżącej z dnia [...] sierpnia 2011 r. jako wniosku o stwierdzenie nieprzydatności do zawodu adwokata, którego skutkiem może być skreślenie z listy aplikantów;

- art. 8 k.p.a. poprzez wyjście organu poza zgłoszone żądanie i wniosła o jej uchylenie.

Uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 r. Prezydium NRA utrzymało w mocy ww. uchwałę ORA w [...]. W uzasadnieniu, wskazując na przepisy ustawy Prawo o adwokaturze oraz przepisy Regulaminu aplikacji adwokackiej organ uznał, iż aplikantka nie spełniała wymagań w nich określonych. Przede wszystkim nie zaliczyła kolokwium rocznego, gdyż bez usprawiedliwienia nie stawiła się na wyznaczony termin w dniu [...] listopada 2010 r., co spowodowało ocenę niedostateczną, natomiast na wszystkie trzy terminy kolokwium poprawkowego w dniach [...] marca, [...] maja i [...] sierpnia 2011 r. nie stawiła się składając zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy. Organ wskazał, iż co prawda nie posiada uprawnień pozwalających na weryfikację składanych zaświadczeń lekarskich, dotyczących w każdym przypadku terminów kolokwium poprawkowego, natomiast może stwierdzić, iż aplikantka kolokwium rocznego dotychczas nie zaliczyła, co jest równoznaczne z negatywnym jego wynikiem. Negatywne oceny Patrona skarżącej z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz z dnia [...] września 2011 r. a w rezultacie rozwiązanie przez Patrona ze skarżącą umowy patronackiej również wskazują na zaprzestanie wykonywania przez aplikantkę swoich obowiązków. Ponadto ilość nieusprawiedliwionych nieobecności na obowiązkowych szkoleniach oraz negatywne opinie Kierownika i Zastępcy Kierownika Szkolenia mogą stanowić samodzielną podstawę do skreślenia aplikanta z listy aplikantów na skutek stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata.

Organ wskazał również, iż skarżąca w sposób dowolny łączy podjęcie zaskarżonej uchwały ze swoimi wnioskami zmierzającymi do wyznaczania kolejnego terminu kolokwium poprawkowego uznając, że stanowi to wyjście organu poza zgłoszone żądanie. Zaskarżona uchwała nie jest bowiem ustosunkowaniem się do złożonego przez skarżąca wniosku, lecz dokonaniem oceny jej jako aplikanta adwokackiego. Decyzja o skreśleniu z listy aplikantów może być podjęta w każdym czasie, gdy organ uzna, że istnieją uzasadnione podstawy do przyjęcia nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata.

W skardze na powyższą uchwałę skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją uchwały organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6 k.p.a. wskazując, iż działanie zgodne z zasadą praworządności wymagało uchylenia przez organ odwoławczy uchwały organu I instancji;

- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 58 pkt 8 p.o.a. poprzez błędnie określoną formę prawną działania organu odwoławczego, gdyż zamiast uchwały (decyzji) zastosowano formę prawną postanowienia, co ma wpływ na wysokość wpisu od skargi;

- art. 79 ust. 2 i 3 w zw. z art. 68 ust. 5, 6 i 7 p.o.a. oraz art. 61 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię przepisów, gdyż uchwała o skreśleniu z listy aplikantów może zostać podjęta wyłącznie na podstawie uprzednio złożonego wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieprzydatności aplikanta, który to wniosek nie został złożony;

- art. 61 § 1 w zw. z art. 63 § 2, art. 104 § 1, 138 § 1 pkt 1 i 6 k.p.a. poprzez rozpoznanie wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. przez organ niezgodnie z żądaniem skarżącej, tj. zamiast w przedmiocie przesunięcia terminu egzaminu, to w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich;

- art. 8, w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. oraz art. 79 ust. 2 p.o.a. poprzez wyjście przez organ poza zgłoszone żądanie skarżącej oraz wydanie uchwały mimo braku przesłanki nieprzydatności do wykonywaniu zawodu adwokata;

- art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz z § 19 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej, poprzez ograniczenie praw i wolności wyboru zawodu na skutek wydania przez organ decyzji związanej opartej na zapisach Regulaminu sprzecznych z rozwiązaniami ustawowymi, gdyż dających znaczną władze patronowi, kierownikowi szkolenia i zastępcy;

- § 1 ust. 3 Regulaminu aplikacji adwokackiej poprzez nieuwzględnienie okresu wolnego dla aplikantów od obowiązkowego szkolenia przypadającego w miesiącach lipiec i sierpień i wbrew zapisom Regulaminu w czasie wolnym, gdy skarżąca miała zaplanowany znacznie wcześniej urlop wypoczynkowy wyznaczono obowiązkowe kolokwium, a następnie mimo usprawiedliwienia nieprzystąpienia na termin egzaminu z powodu choroby okoliczność ta stała się podstawą skreślenia z listy aplikantów.

- § 1 ust. 2 Regulaminu aplikacji adwokackiej w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ przyczyn opieszałości w poinformowaniu przez Patrona aż do dnia [...] czerwca 2011 r. o długotrwałej nieobecności skarżącej w kancelarii oraz niewyjaśnienie czy Patron faktycznie umożliwiła stronie wywiązywanie się z powinności aplikanta.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż w sprawie nie został złożony wniosek o stwierdzenie nieprzydatności do zawodu adwokata, który mógłby skutkować skreśleniem z listy aplikantów, lecz jedynie wniosek o przesunięcie terminu egzaminu na listopad 2011 r. Organ powinien zatem był rozpoznać wniosek strony, nie zaś wychodzić poza zgłoszone żądanie. Jednocześnie organ nie wzywał skarżącej do wyjaśnienia treści żądania zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r., nie zawiadomił skarżącej o prowadzeniu odrębnego postępowania w tym zakresie ani nie umożliwił wypowiedzenie się skarżącej co do skreślenia z listy aplikantów.

Skarżąca wskazała również, iż w jej ocenie, z uwagi iż do skreślenia aplikanta adwokackiego z listy aplikantów stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wpisu na listę aplikantów wymaganej jest złożenie wniosku o skreślenie z listy aplikantów, bądź wniosku o stwierdzenie nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata.

W ocenie skarżącej organ nie ustalił także, czy jest ona nieprzydatna do wykonywania zawodu adwokata. Przeszkody w odbywaniu aplikacji, obecne warunki odbywania aplikacji, napotykane przez skarżącą przeszkody ze strony Patrona nie mogą stanowić podstawy o nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata. Organ powinien zatem, zdaniem skarżącej, ustosunkować się do jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. o przesunięcie terminu kolokwium na listopad 2011 r., dokładnie wyjaśnić okoliczności sprawy, w tym wysłuchać skarżącą oraz podjąć działania zmierzające do dalszego odbywania aplikacji pod kierunkiem innego patrona.

Jednocześnie skarżąca zarzuciła organowi wyjście poza granice uznania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, dowolność i ograniczanie konstytucyjnego prawa do wyboru i wykonywania zawodu adwokata.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale.

W uzasadnieniu organ podkreślił, iż przepis art. 79 ust. 2 p.o.a. stanowi podstawę do fakultatywnego działania okręgowej rady adwokackiej pozostawiając do jej uznania podjęcie decyzji o skreśleniu z listy aplikantów w przypadku stwierdzenia jego nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata. Natomiast konstrukcja § 19 Regulaminu aplikacji adwokackiej w związku z § 8 wskazuje, iż każda z określonych przyczyn może stanowić przesłankę stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata. Skarżąca wypełniła natomiast każdą z przesłanek wymienionych w art. 79 ust. 2 p.o.a., co skutkowa wydaniem zaskarżonej uchwały. Dlatego też nie można zgodzić się z zarzutem, iż organ nie ustalił, czy aplikantka jest nieprzydatna do wykonywania zawodu adwokata. Skarżąca, pomimo wyznaczania kilkukrotnie terminu kolokwium poprawkowego, na skutek licznych usprawiedliwionych nieobecności, do września 2011 r. (a więc ponad pół roku od czasu wyznaczenia pierwszego terminu kolokwium poprawkowego) nie przystąpiła do kolokwium. Uzyskała również negatywną opinię Patrona, gdyż nie wykonywała praktyk w kancelarii Patrona, o czym w żaden sposób nie informowała i czego nie ustalała z patronem oraz negatywne opinie kierownika szkolenia i zastępcy kierownika szkolenia.

W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. złożonym na rozprawie skarżąca podtrzymała swoją argumentację wskazując jednocześnie na sprzeczność przepisu § 19 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej z konstytucyjną zasadą równości określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zakwestionowała również stanowisko organu, że wniosek strony o przesunięcie terminu egzaminu jest sprawą wewnątrzorganizacyjną adwokatury nie wymagającą wydania decyzji w indywidualnej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała i poprzedzająca ją uchwała organu I instancji nie naruszają prawa.

Skarżąca w skardze zakwestionowała istnienia przesłanek stwierdzenia nieprzydatności skarżącej do wykonywania zawodu adwokata, co może być podstawą do skreślenia z listy aplikantów adwokackich. W myśl art. 79 ust. 2 p.o.a. ora może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata. Przepis ten daje podstawę do rozważenia możliwości skreślenia aplikanta z listy, w sytuacji gdy ziści się stan faktyczny odpowiadający nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata. Jak wielokrotnie podkreślały sądy administracyjne używając słowa "może" ustawodawca wyraźnie wskazał, że decyzja (uchwała) we wskazanym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Decyzje uznaniowe (swobodne) oparte są o uznanie administracyjne, a więc w określonym stanie faktycznym organ ma prawo wyboru jednego z dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności. Organ działający w ramach uznania administracyjnego obowiązany jest posługiwać się zgodnymi z prawem kryteriami, a celem ich zastosowania wnikliwie i wszechstronnie wyjaśnić stan faktyczny. Decyzje uznaniowe wymagają wnikliwego i logicznego uzasadnienia, które odzwierciedla proces dokonywanych ustaleń faktycznych i zastosowanych kryteriów uznania administracyjnego (por. m. in. wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982 r., sygn. akt II SA 883/82). Jednocześnie należy zauważyć, iż zasadnicze znaczenie dla zastosowania art. 79 ust. 2 p.o.a. ma rozumienie pojęcia nieprzydatności aplikanta do zawodu oraz kryteria oceny nieprzydatności wprawdzie nie wymienione w ustawie ale wynikające pomocniczo z przepisów wykonawczych do ustawy Prawo o adwokaturze.

W art. 58 pkt 12 lit. b p.o.a. ustawodawca upoważnił Naczelną Radę Adwokacką do uchwalenia regulaminów dotyczących zasad odbywania aplikacji adwokackiej.

W myśl § 19 uchwalonego na tej podstawie Regulaminu aplikacji adwokackiej (uchwała NRA nr 55/2009 z dnia 12 września 2009 r.), podstawą do stwierdzenia przez okręgową radę adwokacją nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu stanowią w szczególności: negatywny wynik kolokwium rocznego, negatywna opinia patrona lub negatywna opinia kierownika szkolenia o przebiegu aplikacji adwokackiej. W ocenie Sądu każda z tych przyczyn może stanowić przesłankę stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata – jednakże pod warunkiem dokonania przez organu samorządu adwokackiego oceny przydatności aplikanta do zawodu adwokata w oparciu o wszelkie okoliczności dotyczące przebiegu aplikacji. Organ ma zatem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności dotyczące przebiegu aplikacji, w tym opinie patrona, kierownika szkolenia, czy wyniki kolokwium rocznego. Natomiast sądowa kontrola decyzji uznaniowych ogranicza się do badania zachowania reguł proceduralnych przy ich podejmowaniu, zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił swoje stanowisko dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, że nie można mu postawić zarzutu dowolności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2112/11).

W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, wbrew temu co twierdzi skarżąca, iż zaszły przesłanki pozwalające stwierdzić nieprzydatność skarżącej do wykonywania zawodu adwokata co skutkowało skreśleniem jej z listy aplikantów adwokackich. Skarżąca uzyskała negatywny wynik z kolokwium rocznego, a na wyznaczane trzykrotnie terminy kolokwium poprawkowego nie stawiała się, usprawiedliwiając swoją nieobecność zwolnieniami lekarskimi, co uniemożliwiło skuteczne przeprowadzenie w stosunku do niej kolokwium poprawkowego. Uzyskała również negatywną opinię Patrona oraz Kierownika Szkolenia Aplikantów i jego zastępcy. Jednocześnie należy zauważyć, iż skarżąca przez okres około roku nie kontaktowała się ze swoim Patronem i zaprzestała wykonywania swoich obowiązków, co spowodowało ostatecznie rozwiązanie przez Patrona umowy patronackiej. Skarżąca nie przedstawiła również żadnych okoliczności, które w jakikolwiek sposób uzasadniałyby jej zachowanie, dlatego też za niezasadne należy uznać jej zarzuty odnośnie nie zbadania przez organ, czy patron faktycznie umożliwiał jej wywiązywanie się z powinności aplikanta. Skarżąca w żadnym piśmie skierowanym do ORA w [...] nie występowała o zmianę Patrona, w żaden inny sposób nie sygnalizowała problemów we współpracy z Patronem. Z uwagi na fakt, iż aplikant odbywa aplikacje pod kierunkiem patrona i ma obowiązek wykonywać zlecone przez patrona zadania i ćwiczenia praktyczne, zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, iż samowolne zaprzestanie przez skarżącą praktyki pod kierunkiem Patrona oraz rozwiązanie przez Patrona umowy z aplikantką i negatywna opinia również pozwalają stwierdzić nieprzydatność skarżącej do wykonywania zawodu adwokata.

Wbrew zarzutom skarżącej należy również uznać, iż przepis § 19 Regulaminu aplikacji adwokackiej nie jest sprzeczny z konstytucyjną zasadą równości określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przede wszystkim, jak wskazano wyżej, NRA ma ustawowe uprawnienie do uchwalenia takiego regulaminu, który będzie precyzował zasady odbywania aplikacji pozwalające na sprawne i prawidłowe jej przeprowadzenie. Fakt, iż ustawodawca przyjął możliwość dojścia do zawodu adwokata również bez obowiązku odbywania aplikacji nie można uznać za naruszenie zasady równości, tym bardziej, że wpis na listę adwokatów wymaga spełnienia określonych warunków. To zaś jaki tryb dana osoba wybierze, aby zostać wpisana na listę adwokatów zależy od niej.

Niezasadny również jest zarzut skarżącej dotyczący błędnej wykładni art. 79 ust. 2 i 3 p.o.a. polegający na wydaniu uchwały o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich wyłącznie na podstawie uprzednio złożonego wniosku. Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z ust. 3 tego artykułu do skreślenia aplikanta adwokackiego z listy aplikantów stosuje się odpowiednio przepisy art. 68 ust. 5, 6 i 7 p.o.a. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany. Zdaniem Sądu skarżąca błędnie uznaje, iż odpowiednie stosowanie przepisu art. 68 p.o.a. nakazuje wszcząć postępowanie o skreślenie z listy aplikantów adwokackich jedynie na wniosek. Przepis art. 79 ust. 2 p.o.a., jak prawidłowo wskazał organ, stanowi podstawę do fakultatywnego działania okręgowej rady adwokackiej i w przypadku uznania, że zachodzą okoliczności pozwalające przyjąć nieprzydatność aplikanta do wykonywania zawodu adwokata może ona z urzędu wszcząć postępowanie odnośnie skreślenia takiego aplikanta z listy. Odmienna wykładnia prowadziłaby bowiem do sytuacji, gdy organy samorządu, mimo istnienia przesłanek pozwalających na wszczęcie postępowania w zakresie skreślenia z listy aplikantów nie mogłyby tego dokonać bez stosownego wniosku. Jednocześnie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony bądź z urzędu. Dlatego też, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności towarzyszące odbywaniu aplikacji przez skarżącą, organ prawidłowo uznał, iż zachodzą przesłanki pozwalające na wszczęcie w stosunku do niej postępowania zgodnie z art. 79 ust. 2 p.o.a.

Nie można również uznać za zasadny zarzut skarżącej, iż organ wyszedł poza granice jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. uznając go za wniosek dotyczący skreślenia z listy aplikantów zamiast w przedmiocie przesunięcia terminu egzaminu. Jak bowiem wskazał organ podjęta uchwała nie jest ustosunkowaniem się do złożonego wniosku lecz dokonaniem jej oceny jako aplikanta adwokackiego. Okręgowa rada adwokacka może taką uchwałę podjąć z urzędu po zaistnieniu odpowiednich przesłanek. Dlatego też organ nie miał obowiązku występowania do skarżącej o sprecyzowanie jej wniosku, tym bardziej, że wniosek ten był jednoznaczny i nie stanowił podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Rację ma natomiast skarżąca wskazując, iż organ uchybił obowiązkowi umożliwienia wypowiedzenia się przez aplikanta odnośnie skreślenia z listy, jednakże ta okoliczność nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż na dalszym etapie postępowania skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący wyznaczenia skarżącej obowiązkowego egzaminu na dzień [...] sierpnia 2011 r., tj. w miesiącu wolnym od obowiązkowych zajęć szkoleniowych. Należy zauważyć bowiem, iż termin kolokwium poprawkowego był wyznaczany trzykrotnie i na żaden z nich skarżąca nie stawiła się. Poza tym § 1 ust. 3 Regulaminu aplikacji adwokackiej wskazuje, że miesiące lipiec i sierpień są wolne od obowiązkowych zajęć szkoleniowych, nie dotyczy to zaś terminów egzaminów.

Prawidłowo również organ uznał, iż uchwała o wyznaczeniu terminu kolokwium nie podlega orzecznictwo sądów administracyjnych. Są to bowiem akty administracyjne wewnętrzne skierowane do członków danej korporacji zawodowej określające szczegółowe powinności aplikantów w zakresie kształcenia w ramach aplikacji.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Z tych względów Sąd, stosownie do art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.