Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 327/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
article: art. 107 par. 3, art. 7, art. 8 par. 1, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 15, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 153, art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Rektora Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w [...] z dnia 30 września 2022 r., nr D2.AF-4050-34/20/22/A w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Rektora Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w [...] na rzecz R. O. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. O. (dalej zwaną też "skarżącą") jest decyzja Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] (aktualnie Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w [...]) z dnia 30 września 2022 r., nr D2.AF-4050-34/20/22/A, którą utrzymano w mocy decyzję Prorektora ds. studenckich i dydaktyki, działającego z upoważnienie Rektora, z dnia 8 września 2022 r., nr D2.AF-4050-34/20/22/A, o skreśleniu skarżącej z dniem 31 października 2020 r. z listy studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] (zwanej dalej też "Uczelnią", "organem" lub "PWSZ w [...]").

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżąca była wpisana na listę studentów studiów stacjonarnych Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...], na kierunku [...] – specjalność [...].

Decyzją z dnia 31 października 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 108 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą oraz na podstawie § 34 ust. 3 pkt 3 Regulaminu studiów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] (zwanego dalej "Regulaminem"), Prorektor ds. studenckich i dydaktyki Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] orzekł o skreśleniu skarżącej z listy studentów z dniem 31 października 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie uzyskała zaliczeń ze wszystkich wymaganych przedmiotów przewidzianych w planie studiów do dnia 31 października 2020 r. pomimo uzyskania zgody na wpis warunkowy do dnia 31 października 2020 r. studentka nie zaliczyła semestru 2.

Skarżąca zakwestionowała powyższą decyzję.

Decyzją z dnia 21 grudnia 2020 r., nr [...], Prorektor utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Powyższą decyzję odwoławczą skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Op 129/21, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] z dnia 31 października 2020 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że uwzględnienie skargi nastąpiło z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania. Decyzje o skreśleniu skarżącej z listy studentów, zarówno w pierwszej instancji, jak i w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zostały wydane przez Prorektora ds. studenckich i dydaktyki, działającego z upoważnienia Rektora udzielonego na podstawie art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 731 ze zm.). Sąd wskazał w uzasadnieniu, że tak udzielone upoważnienie wywiera skutek, iż zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu do podejmowania czynności w prawnych formach, z tym że upoważniony pracownik nie staje się przez to organem administracyjnym - nosicielem kompetencji, lecz pełni – w granicach określonych w upoważnieniu – jedynie funkcje tego organu. Udzielenie przedstawicielstwa administracyjnego jest czynnością o charakterze wewnętrznym i nie powoduje utraty przez organ udzielający upoważnienia kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w tym zakresie, gdyż podmiot upoważniony działa w tym zakresie w imieniu organu i na jego odpowiedzialność. Stosownie do powyższego, uwzględniając upoważnienie udzielone przez Rektora Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Decyzję bowiem z dnia 31 października 2020 r., jak i decyzję wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał i podpisał w imieniu Rektora PWSZ w [...] Prorektor ds. studenckich i dydaktyki. Uzasadniał dalej Sąd, że wskazane naruszenie prawa nie było jedyne, albowiem w pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkującego koniecznością uchylenia decyzji, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Akcentował m.in. Sąd, że decyzja o skreśleniu z listy studentów jest poddana szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. W ramach wskazań co do dalszego Sąd stwierdził, że sprowadzają się one do ponownego rozpoznania sprawy na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego i dania temu wyrazu w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, przedstawiającemu proces dedukcyjny, odpowiadający wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2022 r. Rektor PWSZ w [...], powołując się

na przepis art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., art. 147 K.p.a., art. 149 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., wznowił postępowanie w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów PWSZ w [...], w której to sprawie "wcześniej wydano decyzję z dn. 31-10-2020 r. Nr [...] oraz instancyjnie z dn. 21-12-2020 r., nr [...]". Następnie, w ramach tak wznowionego postępowania, Prorektor ds. nauki i rozwoju PWSZ w [...] decyzją z dnia 7 lutego 2022 r., nr [...], ponownie skreślił skarżącą z listy studentów Uczelni. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją z dnia 15 marca 2022 r., nr [...].

Skarżąca od powyższej decyzji wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 138/22, stwierdził nieważność w/w decyzji oraz postanowienia Rektora PWSZ w [...] z dnia 12 stycznia 2022 r., nr [...], oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarga zasługiwała na uwzględnienie jednakże z innych przyczyn niż wskazanych w skardze. Zaakcentował Sąd, że uchylenie prawomocnym wyrokiem WSA w Opolu z dnia 23 listopada 2021 r. poprzednich ostatecznych decyzji Rektora PWSZ w [...] w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów oznacza, że z chwilą uprawomocnienia się tego wyroku w obrocie prawnym przestała istnieć jakakolwiek decyzja Rektora, a sprawa ewentualnego skreślenia skarżącej z listy studentów winna zostać załatwiona przez wydanie decyzji w trybie zwykłym. Wznowienie postępowania w odniesieniu do nieistniejącej decyzji administracyjnej i podjęcie jakichkolwiek rozstrzygnięć w tak wznowionym postępowaniu stanowi rażące naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 K.p.a., art. 149 K.p.a. oraz art. 151 K.p.a., skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności zarówno obu decyzji Rektora PWSZ w [...], jak i inicjującego to postępowanie postanowienia o wznowieniu postępowania.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia 8 września 2022 r., nr D2.AF-4050-34/20/22/A, działający z upoważnienia Rektora PWSZ w [...], Prorektor ds. studenckich i dydaktyki skreślił skarżącą z listy studentów z dniem 31 października 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca była wpisana na listę studentów studiów stacjonarnych Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...], na kierunku [...] – specjalność [...] w roku akademickim 2017/2018, ale z uwagi na niezaliczenie przedmiotu obowiązkowego został skreślona z listy studentów ostateczną decyzją Rektora Uczelni z dnia 5 czerwca 2018 r. Po ponownym przejściu rekrutacji została ona ponownie przyjęta na studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunek [...], rok pierwszy, w roku akademickim 2018/2019. Skarżąca zaliczyła semestr pierwszy i została wpisana na semestr drugi. Uzasadniał dalej organ, że skarżąca w drugim semestrze uzyskała zaliczenia z 10 przedmiotów (wymienionych w tabeli), ale w wyznaczonym terminie nie uzyskała zaliczenia z niektórych przedmiotów przewidzianych w planie studiów w semestrze drugim, tj. [...], [...], [...], [...]. Przywołując przepis § 30 Regulaminu podniósł organ, że skarżąca, po złożeniu wniosku o wpis warunkowy, uzyskała zgodę Dziekana na wpis warunkowy na trzeci semestr z obowiązkiem zaliczenia zaległości do dnia 31 października 2019 r. Do tego dnia skarżąca nie zaliczyła zaległych z drugiego semestru przedmiotów, tj. [...], [...], [...] i w związku z tym została skreślona decyzją Rektora PWSZ w [...] z listy studentów. Decyzja ta została uchylona w toku instancji decyzją z dnia 17 stycznia 2020 r., a skarżąca została skierowana na powtarzanie semestru drugiego w roku akademickim 2019/2020. Uzasadniał organ, że skarżąca w powtarzanym drugim semestrze nie uzyskała w wyznaczonym terminie określonym Zarządzeniem Nr 49/2019 Rektora PWSZ w [...] z dnia 26 czerwca 2029 r., tj. do dnia 30 września 2020 r. zaliczenia z [...] u koordynatora przedmiotu prof. dr hab. J. L. i w dniu 30 września 2020 r. złożyła wniosek o wpis warunkowy na semestr trzeci, uzyskując w dniu 9 października 2020 r. zgodę Dziekana na wpis warunkowy na trzeci semestr z obowiązkiem zaliczenia zaległości do dnia 31 października 2020 r. Do tego dnia skarżąca nie zaliczyła zaległego z semestru drugiego przedmiotu wyznaczonego jako obowiązkowy do zaliczenia, tj. [...] i w związku z powyższym, na wniosek Dziekana, została skreślona decyzją Rektora PWSZ w [...] z dnia 31 października 2020 r. z listy studentów z dniem 31 października 2020 r. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił dalszy przebieg postępowania, podejmowanych decyzji, składanych środków zaskarżenia oraz zapadłych w sprawie wyroków. Podkreślił, że część zarzutów formułowanych przez skarżącą we wszystkich środkach zaskarżenia dotyczy organizacji procesu dydaktycznego oraz związana jest z wątpliwościami co do kwalifikacji i obiektywizmu pracowników prowadzących zajęcia i dokonujących weryfikacji wiedzy studentki i stąd też nie wymagają one polemiki. Odnosząc się do dostrzeżonych przez Sąd wadliwości w prowadzonym postępowaniu, organ wskazał, że przebieg studiów w PWSZ w [...] dokumentowany jest w protokołach zaliczeniowych oraz kartach okresowych osiągnięć studenta sporządzanych w postaci wydruków danych elektronicznych. Karty okresowych osiągnięć student odbiera w dziekanacie po zakończonym semestrze. Studenci mają na bieżąco wgląd do swoich ocen w indeksie elektronicznym za pośrednictwem aplikacji internetowej. Hasło i login to odpowiednio nr albumu i PESEL. Każda osoba przyjęta na studia w PWSZ w [...] zostaje poinformowana o tym, że nie otrzyma indeksu papierowego i taka też informacja została przesłana skarżącej. Wyjaśnił organ, że zasady organizacji i zaliczania poszczególnych semestrów studiów określa Regulamin studiów PWSZ w [...], który jest dostępny na stronie internetowej Uczelni. Szczegółowa organizacja roku akademickiego 2019/2020 została ogłoszona Zarządzeniem Nr 49/2019 Rektora PWSZ w [...] z dnia 26 czerwca 2029 r. i była zmieszczona na stronie internetowej Uczelni. W powtarzanym semestrze drugim w roku akademickim 2019/2020 skarżąca miała do zaliczenia tylko przedmioty, z których nie uzyskała zaliczenia, a które znajdowały się w załączniku do decyzji Dziekana z dnia 17 stycznia 2020 r. Przedmioty miała zrealizować, zgodnie z planami zajęć dostępnymi na stronie internetowej, z rocznikiem, do którego dołączyła. Skarżąca nie zaliczyła przedmiotu [...] z powodu niespełnienia wymogów zaliczenia, tj. otrzymania pozytywnej oceny zarówno z ćwiczeń, jak i z wykładu. Ćwiczenia zaliczono na podstawie oceny [...]. Podnosił dalej organ, że skarżąca złożyła co prawda pracę, ale została ona oceniona jako niedostateczna. Wyjaśnił w tym zakresie organ, że recenzent pracy stwierdził m.in. "Podstawy braku zaliczenia były przez prowadzącego kilkakrotnie wyjaśniane pani R. O. drogą mailową. Ona jednak uważała, że podstawą do zaliczenia tego przedmiotu winna być przesłana prezentacja multimedialna z przedmiotu [...], co nie było możliwe. Pani R. O. myliła przedmioty, które zaliczała i wymogi do ich zaliczenia, co kilkakrotnie było jej wyjaśniane przez obszerną pisemną korespondencję". Ocena ta znalazła się na protokole zaliczeniowym z tego przedmiotu i formy (ćwiczenia). Dalej uzasadniał organ, że pomimo wskazanych okoliczności Uczelnia dopuściła skarżącą do zaliczenia wykładu, co miało miejsce w dniach 8 października 2020 r. (I termin), 23 października 2020 r. (termin poprawkowy). Jednakże skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na zdane jej pytania w stopniu uprawniającym do zaliczenia przedmiotu, tj. od 50%. Ocena poszczególnych odpowiedzi oraz łączna ocena znalazły odzwierciedlenie na protokole zaliczeniowym wykładu z [...]. W ocenie organu w takim stanie faktycznym i prawnym podjęta decyzja jest zasadna i konieczna.

Nie godząc się z podjętą decyzją skarżąca wniosła do Rektora PWSZ w [...] wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniosła w nim, że nie zgadza się z otrzymaną decyzją o skreśleniu jej z listy studentów, gdyż jest ona bezzasadna i wydana z naruszeniem prawa. Ponadto, zdaniem skarżącej jest ona subiektywna i uwzględnia jedynie stanowisko jednej strony. W dalszej części wniosku skarżąca zwróciła uwagę na podjęte wcześniej decyzje organu w przedmiocie skreślenia jej z listy studentów oraz zapadłe wyroki z tym związane. Wskazała, że organ nie wywiązał się z wyroku WSA w Opolu z dnia 5 lipca 2022 r. i nie wypłacił jej zasądzonego zwrotu poniesionych kosztów. Wskazując na powyższe skarżąca wzywała organ do wypłacenia w/w kosztów. Podnosiła również, że pracownicy Uczelni, tj. Prorektor M. K. i profesor J. L. winni być wyłączeni z udziału w w/w sprawie, a mimo to biorą w niej nadal udział. Zarzuciła organowi, że przy rozpoznawaniu sprawy uwzględnia jedynie opinie i oceny, które nie powinny być brane pod uwagę, pomijając jej wnioski dowodowe, w tym dostarczone do WSA w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 138/22, które świadczą o braku podstaw do skreślenia jej z listy studentów, gdyż uczestniczyła w zajęciach w semestrze III roku akademickim 2020/2021 stacjonarnie i online, wysyłała terminowo wszystkie prace niezbędne do uzyskania zaliczenia z przedmiotu [...]. Wskazując na powyższe sformułowała szereg wniosków m.in. o przywrócenie w prawach studenta PWSZ w [...], wpisania na listę studentów II roku, III semestru studiów stacjonarnych na kierunku [...], uznania, że sporny przedmiot obowiązkowy, tj. [...] został przez nią zaliczony w semestrze II w roku akademickim 2019/2020.

Zaskarżoną decyzją Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] z dnia 30 września 2022 r., nr D2.AF-4050-34/20/22/A, utrzymano w mocy decyzję Prorektora ds. studenckich i dydaktyki, działającego z upoważnienie Rektora, z dnia 8 września 2022 r., nr D2.AF-4050-34/20/22/A nr, o skreśleniu skarżącej z dniem 31 października 2020 r. z listy studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ zawarł w nim stwierdzenie, że przy załatwianiu wniosku dokonano powtórnej analizy akt sprawy, zwłaszcza pod kątem kompletności, legalności i zupełności zgromadzonych w sprawie dowodów. Wskazał, że wniosek jest chaotyczny, nie zawiera konkretnych zarzutów ani natury procesowej ani materialnoprawnej. Formułuje on natomiast żądania, które w świetle prawnego uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej nie są możliwe do uwzględnienia. Żądania te nie zawierają merytorycznego uzasadnienia i stąd też polemika z tak ogólnie sformułowanymi zarzutami jest niemożliwa.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. Regulaminu Uczelni, Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, K.p.a., które zobowiązują Uczelnię do przeprowadzenia egzaminu komisyjnego z udziałem obserwatora wskazanego przez studenta, w sytuacji gdy zgłaszane są zastrzeżenia co do obiektywizmu egzaminatora, a takie zastrzeżenia zostały zgłoszone przez nią w oficjalnym piśmie z dnia 21 października 2020 r., 28 października 2020 r., tj. tuż po egzaminach poprawkowych, które odbyły się w dniu 8 października 2020 r. i 23 października 2020 r. W załączniku skargi w zakresie uzupełnienia sformułowanych ogólnie zarzutów wskazała na naruszenie przez organ przepisów art. 107 § 1 i 3 K.p.a.; art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że zachodzą przesłanki uzasadniające skreślenie z listy studentów, podczas gdy ze stanu faktycznego sprawy wynikają wnioski odmienne; § 26 Regulaminu Studiów przez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek przemawiających za przeprowadzeniem egzaminu komisyjnego, ze względu na brak obiektywizmu osoby przeprowadzającej egzamin; § 30 ust. 2 Regulaminu Studiów przez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku; § 56 ust. 4 Regulaminu Studiów przez przekroczenie uznania administracyjnego i skreślenie z listy studentów pomimo braku ku temu podstaw i wydanie decyzji w obu instancjach, podczas gdy władnym do wydania niniejszych decyzji, był wyłącznie Rektor; art. 6 K.p.a., przez brak działania na podstawie przepisów prawa; art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez brak dokładnej analizy stanu faktycznego sprawy i zgromadzonych dowodów w sprawie, dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego; art. 7a § 1 K.p.a. z uwagi na sprzeczność i konflikt interesów; art. 7b K.p.a., poprzez bezczynne i przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa; art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania względem strony z naruszeniem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; art. 9 K.p.a. w zw. z art. 79a § 1 K.p.a. w zw. z art. 81 K.pa. przez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; art. 10 K.p.a. przez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu; art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez wydanie decyzji nieuzasadnionej pod względem prawnym i faktycznym oraz niewłaściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego; art. 15 K.p.a. przez brak dwukrotnego obiektywnego i merytorycznego rozpatrzenia uwag; art. 67 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 68 § 1 K.p.a. przez niesporządzenie protokołu z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 K.p.a oraz art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.i art. 127 § 3 K.p.a.; art. 104 K.p.a. w zw. z art. 107 K.p.a. przez wydanie decyzji niezawierającej wszystkich jej elementów, w szczególności podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i § 2 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz niezastosowanie; art. 268a K.p.a. przez wydanie decyzji przez osoby nieposiadające pisemnego upoważnienia. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o dopuszczenie szeregu dowodów.

W uzasadnieniu skargi dowodziła, że zapadła decyzja jest wadliwa, a przeprowadzone postępowanie administracyjne nie było rzetelne. Akcentowała, że pomimo licznych dowodów i argumentów organ nadal trwa przy swoim stanowisku i nie przyjmuje i nie uznaje dowodów przedkładanych przez nią oraz nie uwzględnia faktu, że pozostał jej do zaliczenia tylko jeden przedmiot. Podnosiła, że organ nie odniósł się w uzasadnieniu do podnoszonych merytorycznych zarzutów i nie wyjaśnił licznych braków i błędów w zapadłych decyzjach, w tym m.in. dotyczących opinii profesora L., która nie jest spójna, ani obiektywna i odbiega od stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uczelni wniósł o oddalenie lub ewentualnie o odrzucenie skargi. Wyjaśnił, że Sąd po raz trzeci poddaje kontroli decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Wskazał nadto, że wyartykułowane zarzuty w skardze są kopią poprzednich skarg, a ich analiza nie pozwala na uznanie ich zasadności. Skarżąca posługuje się bowiem w prezentowaniu stanowiska swobodną, skrajnie subiektywną i emocjonalną narracją odnośnie do zarówno stanu faktycznego sprawy, jak i działań organu.

Pismem z dnia 15 listopada 2022 r. Rektor PWSZ w [...] poinformował, że od 1 października 2022 r. Uczelnia funkcjonuje jako Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w tych graniach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Postępowanie administracyjne objęte w niniejszej sprawie kontrolą Sądu dotyczyło skreślenia skarżącej z listy studentów z powodu braku uzyskania zaliczenia z obowiązkowego przedmiotu.

Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w tym przedmiocie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 z późn. zm. – aktualnie t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 574), zwanej nadal ustawą oraz przepisy Regulaminu Studiów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...], zwanego dalej Regulaminem, przyjętego uchwałą Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r., nr 41/2018/2019.

Ponadto do postępowania w sprawie wydania zaskarżonej decyzji znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000), zwanej dalej K.p.a. Podkreślić należy, że skreślenie z listy studentów jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, a w zakresie tych spraw ustawodawca w żadnym zakresie nie wyłączył stosowania przepisów K.p.a., tak jak to uczynił w innych sprawach np. w art. 48 ustawy.

Stosownie do art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 108 ust. 3 ustawy). Decyzja taka ma charakter uznaniowy co oznacza, że właściwy organ uczelni orzekając w konkretnej sprawie może, ale nie ma obowiązku skreślenia studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednak dowolny i musi wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, znajdującego następnie odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.

Dokonując takiej oceny w niniejszej sprawie Sąd w pierwszej kolejności uwzględnił, że w przedmiotowej sprawie zapadły już wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Op 129/21, którym uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w [...] z dnia 31 października 2020 r. oraz wyrok z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 138/22, którym stwierdzono nieważność decyzji z dnia 15 marca 2022 r., nr [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 lutego 2022 r., nr [...], oraz postanowienia Rektora PWSZ w [...] z dnia 12 stycznia 2022 r., nr [...]. Powyższe determinowało ocenę podjętych rozstrzygnięć, a to z uwagi na przepis art. 153 P.p.s.a. W uzasadnieniu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 129/21 Sąd wskazał bowiem, że uwzględnienie skargi nastąpiło z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania. Decyzje o skreśleniu skarżącej z listy studentów, zarówno w pierwszej instancji, jak i w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zostały wydane przez Prorektora ds. studenckich i dydaktyki, działającego z upoważnienia Rektora udzielonego na podstawie art. 268a K.p.a. Jednakże nie była to jedyna dostrzeżona wadliwość. Akcentował Sąd, że decyzja o skreśleniu z listy studentów jest poddana szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony organ powinien natomiast wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. Tymczasem, w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne stanowiące podstawę podjętego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji w ogóle nie zostały opisane, natomiast w uzasadnieniu decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy stan faktyczny został opisany w sposób bardzo lakoniczny. Nie zostały rozważone okoliczności, na podstawie których organ uznał, że zaistniała przesłanka skreślenia skarżącej z listy studentów. W szczególności w kontrolowanych decyzjach nie wskazano przebiegu studiów, okoliczności braku zaliczenia semestru (roku), jak również jaki był termin i dokładne warunki takiego zaliczenia. W nadesłanych aktach stanowiących podstawę dokonania ustaleń faktycznych poza wnioskiem Dziekana Wydziału [...] o skreślenie skarżącej z listy studentów, pisemnymi wyjaśnieniami wykładowcy przedmiotu, co do zaliczenia którego powstał spór oraz notatką z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej ze starostą II roku, brak jest jakichkolwiek innych dokumentów dotyczących przebiegu studiów skarżącej i wyników jej kształcenia. Uzasadniał Sąd, że z nadesłanych dokumentów oraz z treści uzasadnienia decyzji nie wynika: jakie przedmioty skarżąca zobowiązana była zaliczyć w trakcie trwania studiów i jakie osiągnęła wyniki w nauce (brak karty przebiegu studiów). Nie wynika też, aby organ dokonał ustaleń stosownie do przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepisów § 31 ust. 4 i § 35 ust. 1 Regulaminu, tj. w zakresie rozważenia przez dziekana wydziału przesłanek ewentualnego udzielenia skarżącej zezwolenia na powtarzanie semestru, nie odniósł się do wniosku o egzamin komisyjny (czy w okolicznościach sprawy studentki w ogóle był możliwy, czy przewidują go przepisy uczelniane, na jakich zasadach etc.). Między innymi też organ nie dokonał ustaleń co do spornej kwestii dotyczącej umożliwienia skarżącej udziału w zajęciach oraz przebiegu egzaminu. Powyższe oznacza, że organ wydając, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzję nie rozważył w sposób prawidłowy i wyczerpujący okoliczności faktycznych i nie rozpoznał ponownie sprawy w jej całokształcie. W konsekwencji, w ocenie Sądu, naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny w wpływ na wynik sprawy, a zaskarżone rozstrzygniecie uznać należało za dowolne.

Przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji należało więc mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, zaś naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Wyjaśnić też należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią natomiast konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zaznaczenia również wymaga, że obowiązek wynikający ze związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Wyłączenie z powyższego obowiązku będzie dopuszczalne także w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych, tj. gdy po wydaniu wyroku, w prowadzonym ponownie postępowaniu zmianie ulegną istotne okoliczności i ustalony zostanie stan faktyczny odmienny od przyjętego przez sąd za podstawę dokonanej oceny. Żadna z powyższych sytuacji nie zachodzi w aktualnie kontrolowanej sprawie.

Odnosząc wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Op 129/21, stwierdzić należy, że organ przy rozpoznawaniu sprawy w I instancji w zasadzie zrealizował wytyczne Sądu jednakże w wyniku złożenia przez skarżącą wniosku o ponowne rozpoznanie zaskarżonej decyzji nie sprostał ciążącym na nim obowiązkom.

Poza sporem jest, że wydanie decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów należało do wyłącznej kompetencji Rektora, a od decyzji tej skarżącej przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z akt administracyjnych wynika, że decyzja z dnia 8 września 2022 r. o skreśleniu skarżącej z listy studentów, jako decyzja zapadła w pierwszej instancji została wydana przez Prorektora do spraw studenckich i dydaktyki, działającego z upoważnienia Rektora z dnia 12 sierpnia 2022 r. Udzielenie pełnomocnictwa (upoważnienia) jest czynnością o charakterze wewnętrznym i nie powoduje utraty przez organ udzielający upoważnienia kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w tym zakresie, gdyż podmiot upoważniony działa w tym zakresie w imieniu organu i na jego odpowiedzialność (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1563/11). Stąd też uznać należało, że w tym zakresie organ nie naruszył prawa.

W sprawie nie budzi również wątpliwości, że decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów ma charakter uznaniowy. Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola sądowa obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu czy wszechstronność oceny faktów. Dotyczy on zatem jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 590/16, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Inaczej mówiąc sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola Sądu obejmuje natomiast zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie oraz, czy nie zaistniały uchybienia w zakresie kompetencji organów wydających decyzję.

Stosownie do powyższego, badając prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ w ogóle nie wyjaśnia motywów wydanego rozstrzygnięcia. Poza tym w postępowaniu o ponowne rozpoznanie sprawy dopuszczono się naruszenia szeregu zasad postępowania administracyjnego przez niedokonanie ponownej oceny merytorycznej całości sprawy. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. istotny element decyzji administracyjnej stanowi powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 4 i 6). Przepis § 3 tej regulacji konkretyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z przywołanych przepisów wynika obowiązek wskazania oraz wyjaśnienia przepisów prawa, które zadecydowały o treści rozstrzygnięcia. Analizując treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że akt ten praktycznie pozbawiony jest uzasadnienia prawnego, jak i faktycznego. Nie przedstawiono oraz nie omówiono w nim bowiem zastosowanych przepisów, nawet ich nie zacytowano. Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie omówił też przesłanek określonych w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy w odniesieniu do okoliczności faktycznych sprawy. Pomimo zakwestionowania przez skarżącą prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej organ nie przedstawił żadnych ustaleń, ani wyjaśnień w tym zakresie. Zaskarżona decyzja nie przedstawia również ustalonego stanu faktycznego, nawet przez powielenie ustaleń przez ten organ poczynionych. Nie odnosi się również do oceny ustalonych faktów dokonanych przez organ przy rozpoznaniu sprawy. Całe stanowisko merytoryczne Rektora sprowadza się w zasadzie do jednego stwierdzenia, że wniosek jest chaotyczny, a polemika z tak ogólnie sformułowanymi zarzutami jest niemożliwa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, jakie okoliczności organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnił i w oparciu na jakiej podstawie uznał, że działając jako organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa. Nie wyjaśnił także, jakie okoliczności stanowiły przedmiot jego analizy. W ocenie Sądu organ, działając jako organ drugiej instancji w swoich rozważaniach pominął okoliczności faktyczne sprawy (nie dał im wyrazu w uzasadnieniu) i nie wyjaśnił zastosowanych podstaw prawnych. Słusznie więc zarzuca skarżąca, że organ odwoławczy z naruszeniem przepisów K.p.a. nie dokonał ponownego rozpatrzenia i oceny zgromadzonego materiału dowodowego sprawy. W związku z uchybieniami organu odwoławczego podkreślenia wymaga, że ustanowiona w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko postępowanie przeprowadzone w opisany wyżej sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści. W myśl zasady ustalonej w art. 8 § 1 K.p.a. organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 K.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 § 1 K.p.a., doniosłą rolę pełni z kolei uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego, a za takie należy uznać zainicjowane wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, powinno służyć przekonaniu strony odwołującej się do tego, że rozważono wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. W uzasadnieniu decyzji należy przedstawić - w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący - tok rozumowania organu, obrazujący proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, aby możliwe było dokonanie w postępowaniu sądowym weryfikacji zajętego przez organ stanowiska. W przeciwnym razie weryfikacja ta jest niemożliwa.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie sprostał powyższym obowiązkom, naruszając wskazane wyżej przepisy. Stanowisko organu podjęte w wyniku ponownego rozpoznania sprawy skreślenia skarżącej z listy studentów nie pozwala na przyjęcie, że doszło do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, co winno znaleźć odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu do decyzji.

W związku z ujawnionymi uchybieniami organu wyjaśnić również należy, że z ustanowionej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania wynika obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. Skuteczne wniesienie odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) przenosi bowiem na organ kompetencję do przeprowadzenia samodzielnych (ponownych) ustaleń faktycznych i dokonania na ich podstawie ponownej oceny z zastosowaniem odpowiednich przepisów prawa. Obowiązkiem organu odwoławczego jest rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Przypomnieć też przyjdzie, że wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. jest konsekwencją stwierdzenia, że decyzja zapadła jako pierwszoinstancyjna jest prawidłowa, jak też konsekwencją dokonania przez organ odwoławczy oceny, która - co do istoty - uzasadnia utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W orzecznictwie przyjmuje się, że nie można sprowadzać celu postępowania przed organem drugiej instancji jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej. Organy obu instancji powinny samodzielnie ustalić oraz uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący na dzień podejmowania rozstrzygnięcia przez dany organ. W orzecznictwie podkreśla się również, że rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. To decyzja organu odwoławczego jest źródłem praw jej adresatów albo nałożonych na nich obowiązków, gdyż ostatecznie kształtuje ona treść stosunku administracyjnoprawnego. Natomiast motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący, aby możliwe było poznanie przez stronę i w miarę możliwości zaakceptowanie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, a w dalszej kolejności - by umożliwić pełną i rzetelną kontrolę takiej decyzji przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 672/10, a także wyrok WSA w Opolu z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II SA/Op 369/10).

W ocenie Sądu wskazanych wyżej powinności Rektor Uczelni nie dopełnił, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń, które nie odnosiły się ani do stanu faktycznego (brak jest jakiegokolwiek wskazania na ustalony stan faktyczny, który stanowiłby podstawę do subsumcji normy prawnej), ani prawnego, jak również odniesienia się do zarzutów odwołania. Poza tym w sytuacji, gdy strona postępowania zgłasza konkretne zarzuty w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, to z uwagi na wymogi stawiane przez ustawodawcę w art. 107 § 3 K.p.a., a także ze względu na zasadę przekonywania, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i obowiązek dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, ma prawo oczekiwać odniesienia się przez organ do przedstawionej argumentacji. Sąd podziela w pełni pogląd prezentowany w orzecznictwie, że nieustosunkowanie się przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1758/12).

Z przedstawionych przyczyn Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył wskazane powyżej przepisy procedury administracyjnej, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powtórzyć przyjdzie, że Rektor nie dokonał ponownego, samodzielnego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. W znaczących, wskazanych wyżej kwestiach nie dokonał oceny prawidłowości stanowiska zaprezentowanego w decyzji pierwszoinstancyjnej. Pominął przy tym obowiązek sporządzenia uzasadnienia z zachowaniem ustawowych wymogów, a więc przede wszystkim zasad ogólnych K.p.a. Stwierdzone uchybienia świadczą o niedokonaniu przez organ odwoławczy kompleksowej analizy sprawy, w tym o braku rozważenia w sposób wyczerpujący spornych okoliczności, w tym w kontekście wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaznaczyć również trzeba, że rolą Sądu nie jest wyręczanie organów w wyjaśnianiu podstaw prawnych rozstrzygnięcia i poszukiwanie argumentacji przemawiającej za zasadnością zaprezentowanego przez organ stanowiska, lecz kontrola zgodności z prawem podejmowanych przez organy działań. To na organie spoczywa obowiązek merytorycznego załatwienia sprawy. Dokonując oceny w opisanym zakresie, Sąd nie rozstrzyga więc o meritum sprawy, gdyż nie będąc kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym, nie zastępuje organów w rozpatrywaniu spraw.

Według Sądu kwestionowane rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli, ponieważ wadliwości jego uzasadnienia - głównie wobec niewyjaśnienia przez Rektora stanowiska zajętego w sprawie - uniemożliwiają dokonanie przez Sąd oceny przesłanek, którymi kierował się skreślając skarżącą z listy studentów. Stwierdzone uchybienia potwierdzają zaś zasadność zarzutów skargi o braku wyczerpującego rozważenia wszystkich zarzutów skarżącej i braku ponownego rozpoznania przez organ sprawy w jej całokształcie, w tym wyczerpującego zbadania spornych okoliczności faktycznych.

W związku z powyższym, Sąd doszedł do przekonania, że uchybienia w postaci niewyjaśnienia w sposób dostateczny podstawy prawnej wydanej decyzji z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy, stanowią o podjęciu rozstrzygnięcia z naruszeniem zwłaszcza wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Dokonana przez organ ocena jest niepełna i nie uzasadnia wystarczająco podjętego rozstrzygnięcia. Nie pozwala przy tym na odtworzenie toku myślowego oraz poglądu prawnego organu, a także nie przekonuje o słuszności podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast stwierdzone uchybienia przepisów prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro rzutowały na rozstrzygnięcie oparte na uznaniu administracyjnym, które wymaga ustalenia stanu faktycznego w sposób zindywidualizowany oraz wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ, tak aby swoboda uznania organu nie przerodziła się w dowolność. Wykazane uchybienia stanowią podstawę do postawienia organowi skutecznego zarzutu naruszenia przede wszystkim art. 107 § 3 K.p.a. oraz zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) oraz zasad ustalonych w art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a.

Reasumując, stwierdzić należy, że brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uznaniowej uniemożliwił ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu prawem działania w ramach uznania oraz, czy podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza te granice i nie jest rozstrzygnięciem dowolnym. Powyższe daje również podstawę do postawienia organom skutecznego zarzutu naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 K.p.a.), a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia.

W kwestii zgłoszonych przez skarżącą środków dowodowych i wniosków zauważyć trzeba, że postępowanie sądowoadministracyjne nie służy wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy przez Sąd. Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów. Co do zasady nie jest zatem umocowany do przeprowadzania całego postępowania dowodowego, w tym dowodów z przesłuchań świadków, strony, czy odtwarzania nagrań i zapisów np. elektronicznej poczty.

Zgłoszony zaś w skardze wniosek o zadośćuczynienie za wyrządzoną krzywdę ma z kolei charakter cywilnoprawny i nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy w jej całokształcie, z uwzględnieniem zgromadzonego materiału dowodowego, ewentualnie uzupełnionego na podstawie art. 136 K.p.a., a następnie - w zależności od dokonanej oceny - do wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. Poza tym rzeczą organu będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.