Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1458/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz rozstrzygnięcie nadzorcze
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2 pkt 5, art. 33 ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 36a, art. 5c
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Wiesław Kisiel Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 140/08 w sprawie ze skargi Gminy O. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza O. w sprawie przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora Gminnego Przedszkola Publicznego w O. 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], 3. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Gminy O. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy O. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2007 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza O. w sprawie przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora Gminnego Przedszkola Publicznego w O..

W uzasadnieniu wskazano, że Wojewoda Dolnośląski rozstrzygnięciem nadzorczym w dniu [...] listopada 2007 r. stwierdził nieważność (wydanego przez sekretarza gminnego z upoważnienia Burmistrza) zarządzenia Burmistrza O. nr [...] przedłużającego H. L. powierzenie stanowiska dyrektora Gminnego Przedszkola Publicznego w O. na okres pięciu lat szkolnych tj. od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r., zarzucając, że zarządzenie zostało podjęte z rażącym naruszeniem art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zdaniem Wojewody kompetencje do powierzenia stanowiska dyrektora Gminnego Przedszkola Publicznego w O. posiadał wyłącznie Wójt Gminy, ponieważ żaden przepis prawa nie daje możliwości scedowania tego uprawnienia na inny organ czy podmiot. Nadto, zakres uprawnień sekretarza Gminy O. został zawarty w zakresie obowiązków, będących jego stanowiskową kartą pracy, z której wynika, iż nie posiada on kompetencji do zatrudniania kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.

W skardze do sądu administracyjnego Burmistrz O. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 30 ust. 2 pkt 5 i art. 33 ust. 4 o samorządzie gminnym w zw. z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572), polegające na błędnym uznaniu, że kompetencję do powierzania stanowiska Gminnego Przedszkola Publicznego w O. posiada tylko i wyłącznie Burmistrz O. i że żaden przepis prawa nie daje mu możliwości scedowania niniejszego uprawnienia na inny organ czy podmiot, art. 91 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że zarządzenie Burmistrza O. jest sprzeczne z prawem. W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru oraz o obciążenie Wojewody Dolnośląskiego kosztami postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał swoje stanowisko i dodał jednocześnie, że przepis art. 33 ust 4 ustawy o samorządzie gminnym daje możliwość powierzenia określonych spraw gminy w swoim imieniu, niemniej jednak regulacja ta nie ma zastosowania, uprawnienie burmistrza do powierzenia stanowiska dyrektora gminnego przedszkola wynika bowiem z przepisu art. 30 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto upoważnienie do powierzenia stanowiska dyrektora przedszkola znajduje swoje źródło w ustawie szczególnej o systemie oświaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa. Zgodnie z przepisem art. 36a o systemie oświaty stanowisko dyrektora szkoły lub placówki z zastrzeżeniem ust. 2, powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę (ust. 1). W rozpatrywanej sprawie do powołania na stanowisko dyrektora przedszkola doszło zgodnie z regulacją ujętą w ust. 9 tego artykułu, zgodnie z którym można przedłużyć powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na kolejne okresy wymienione w ust. 8 osobie, która już takie stanowisko piastuje, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej. Ustawodawca wprowadzając zasadę obsadzania stanowisk dyrektorów w drodze konkursu, jednocześnie umożliwił odstąpienie od jego przeprowadzenia, przekazując do wyłącznej kompetencji organu wykonawczego gminy powołanie dyrektora. Z treści tego przepisu rozpatrywanego łącznie z przepisem art. 5c punkt 2 s.o., wynika zdaniem Sądu, iż wszystkie wymienione w nim kompetencje zostały powierzone wójtowi, burmistrzowi (prezydentowi miasta), zarządowi powiatu lub zarządowi województwa. Wójt gminy jest zatem podmiotem, któremu zostały powierzone kompetencje do podejmowania wszystkich czynności związanych z obsadzeniem stanowisk dyrektorów w szkołach publicznych (przedszkolach) prowadzonych przez gminy, brzmienie powołanych przepisów jest kategoryczne i nie wprowadza żadnych odstępstw, a zatem jedynym właściwym organem do powierzenia stanowiska dyrektora przedszkola jest wójt, burmistrz (prezydent miasta). Żaden przepis nie daje możliwości scedowania tego uprawnienia na inny organ czy podmiot.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesiono o jego uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 2 pkt 5 i art. 33 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 5c i art. 36a ust. 1 ustawy o systemie oświaty przez uznanie, że kompetencję do powierzenia stanowiska dyrektora Gminnego Przedszkola posiada tylko i wyłącznie Burmistrz i żaden przepis nie daje mu możliwości powierzenia wykonania tego uprawnienia innej osobie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 5 i art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142,poz. 1270 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie musi być uznany za zasadny.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 5 u.s.g. do zadań wójta należy m.in. zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Z powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisów art. 36a i 5c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r.,Nr 256,poz.2572 ) nie można wyprowadzać wniosku o niedopuszczalności scedowania określonych tam uprawnień wójta (burmistrza, prezydenta miasta) na pracowników urzędu, w tym przypadku sekretarza gminy. Powołany przepis miał na celu rozgraniczenie kompetencji pomiędzy organy uchwałodawcze a organy wykonawcze i określając kompetencje organu wykonawczego gminy nie przesądza w żaden sposób o możliwości (czy niedopuszczalności) ich dekoncentracji wewnętrznej .Z przepisu art. 36a i art.5c ustawy o systemie oświaty w żaden sposób nie wynika , że przypisana wójtowi kompetencja nie może być delegowana. Jest to po prostu jeden z wielu przepisów materialnoprawnych określających kompetencje tego organu i brak podstaw do uznawania że muszą być wykonywane osobiście , na zasadzie wyłączności.

Z kolei w myśl art.33 ust. 4 u.s.g. wójt może powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy w swoim imieniu zastępcy wójta lub sekretarzowi gminy. W gminie O. wójt nie ma zastępcy może zatem powierzyć prowadzenie spraw gminy jedynie sekretarzowi. Przepis ten nie wskazuje przy tym ani zakresu ani rodzaju spraw gminy które mogą być delegowane na zastępcę wójta lub sekretarza gminy, nie zastrzega też żadnych spraw do wyłącznej kompetencji wójta (w powołanym przepisie mowa jest o określonych a nie niektórych tylko kompetencjach wójta). Powierzenie określonych kompetencji do wykonywania oznacza dekoncentrację kompetencji, wójt może jej dokonać w zakresie swojej właściwości w regulaminie organizacyjnym, zakresie czynności lub odrębnym upoważnieniem. Taka dekoncentracja ma cechy trwałości, nie traci mocy obowiązującej ze zmianą lub brakiem piastuna organu. W sytuacji gdy wójt nie ma zastępcy dekoncentracja jego kompetencji ( nawet całości gdy wójt nie może ich wykonywać) na sekretarza także w zakresie spraw związanych z zatrudnianiem i zwalnianiem kierowników jednostek organizacyjnych gminy ma podstawy prawne. Podejmowanie zarządzeń w tym zakresie ma charakter wewnętrzny, na zewnątrz organem właściwym do jego wydania pozostaje wójt. Powierzenie wykonywania określonych czynności przez wójta zastępcy lub sekretarzowi gminy nie oznacza że dochodzi do przeniesienia tych kompetencji na ten organ. Podmiot, na rzecz którego nastąpiła dekoncentracja kompetencji nie staje się organem , działa zawsze w jego imieniu. Dekoncentracja musi jednak być jednoznaczna i musi prowadzić do niebudzącego żadnych wątpliwości upoważnienia sekretarza gminy do wykonywania przekazanych mu kompetencji. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Z uwagi na to, że skarga kasacyjna zawiera jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego , były podstawy do orzekania na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) a tym samym do uchylenia zaskarżonego wyroku a także, z przyczyn wyżej wskazanych, do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcie nadzorczego, naruszającego powołane w skardze kasacyjnej przepisy.