Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 768/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska – Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K.D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Prezydent Miasta, działając jako organ egzekucyjny, w dniu [...] sierpnia 2007 roku wystawił tytuły wykonawcze: nr [...], a w dniu [...] marca 2006 roku tytuł wykonawczy nr [...]. Wszystkie dotyczyły niezapłaconych przez zobowiązanego K.D. kar pieniężnych za nieopłacone postaje w strefie płatnego parkowania na terenie miasta. Tytuły wykonawcze doręczone zostały zobowiązanemu w dniu 19 czerwca 2008 roku.

W dniu [...] czerwca 2008 roku do Prezydenta Miasta wpłynęły zarzuty zobowiązanego K.D. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych doręczonych mu w dniu 19 czerwca 2008 roku. Zobowiązany wnosił w nich o :

umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej wymienionych tytułów egzekucyjnych i doręczenie postanowienia o umorzeniu,

- zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wyczerpania wszystkich przewidzianych prawem środków odwoławczych przysługujących skarżącemu,

- umożliwienie mu złożenia zeznań w charakterze strony oraz przesłuchania świadków na okoliczność, że nie parkował żadnego samochodu w terminach, w czasie i w miejscach strefy płatnego parkowania określonych w notatkach nazywanych raportami bądź mandatami dołączonymi do zaskarżonych tytułów wykonawczych, wystąpienie do pracodawcy z zapytaniem czy w podanych dniach i godzinach przebywał na terenie zakładu pracy,

- przeprowadzenie wniosków dowodowych przedstawionych już uprzednio w pkt 4 i 5 poprzednio zgłoszonych zarzutów z dnia [...] stycznia 2007 roku na okoliczność, iż w terminach i czasie wskazanym w raportach nie przebywał w strefie płatnego parkowania.

- dołączenie raportów wystawianych przez spółkę P. i Z., które rzekomo miały być pozostawiane za wycieraczką parkujących samochodów i wykonanych zdjęć oraz postanowienia Prezydenta Miasta z [...] marca 2007 roku [...] o uznaniu przedmiotowych zarzutów za uzasadnione i umarzającego postępowanie egzekucyjne

- dopuszczenie dowodu z kopii zawiadomień na okoliczność, iż organ wszczynał postępowania administracyjne wobec osób obwinianych o parkowanie aut bez wymaganej opłaty za parkowanie w strefie z pouczeniem o możliwości złożenia wyjaśnień i wniosków dowodowych, a następnie zaczął się uchylać od nakładania kar zgodnie z procedurą tj. na podstawie decyzji administracyjnych,

Zobowiązany zarzucał też brak podstaw do wystawienia tytułów ze względu na brak decyzji o ukaraniu karą pieniężną oraz podnosił zarzut wystawienia tytułów bez podstawy prawnej bowiem powołane przepisy zostały z dniem 30 listopada 2003 roku uchylone przez Trybunał Konstytucyjny jako sprzeczne z Konstytucją, a także zarzut obrazy przez Prezydenta Miasta art. 27 i 15 ustawy o pea.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 roku nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 34 § 1, w związku z art. 33 pkt 1,2,3,4,5,6,10, art. 2 § 1pkt 1 i 2 , art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity - Dz.U. z 2005 roku. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.- dalej jako ustawa o pea ) oraz art. 87 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. z 1998 roku Nr 133, poz. 872) postanowił :

- uznać za uzasadnione zarzuty w odniesieniu do tytułów wykonawczych nr:

[...] i umorzyć prowadzone na ich podstawie postępowanie egzekucyjne ;

- uznać za nieuzasadnione zarzuty w stosunku do tytułów wykonawczych nr [...].

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż z treści pisma zobowiązanego wynika, iż podstawą zarzutów jest: nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanej, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie ze stanem faktycznym i bez jakichkolwiek dowodów, niespełnienie wymogów art. 27 i 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez podanie jako podstawy prawnej orzeczenia, co jest oczywistą nieprawdą oraz wystawienie zaskarżonych tytułów wykonawczych z powołaniem jako podstawy prawnej przepisów uchylonych z dniem 30 listopada 2003 roku wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów organ stwierdził, co następuje:

Kontrolerzy strefy płatnego parkowania, wobec stwierdzenia braku wymaganej opłaty za parkowanie w strefie w okresie [...] marca 2003 do [...] lutego 2004 roku, wystawili wezwania-raporty na pojazd marki [...], będący własnością K.D.. Zobowiązany do zapłaty w związku z wezwaniami i upomnieniami nie wskazał osoby użytkującej jego pojazd, stąd chybiony jest zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Zarzut nieistnienia obowiązku oraz określenia go niezgodnie ze stanem faktycznym i bez jakichkolwiek dowodów również jest niezasadny. Podstawą prawną egzekucji kar pieniężnych ( opłat ) za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Strefie Płatnego Parkowania stanowi ustawa z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku, Nr 71, poz. 838 z późn. zm.), uchwała Rady Miasta nr XLVIII/583/01 z dnia [...] listopada 2001 roku w sprawie wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w Strefie Płatnego Parkowania na terenie Miasta, ustalenia ich wysokości oraz sposobu pobierania oraz uchwała Rady Miasta nr XVII/168/03 z dnia [...] listopada 2003 roku w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania i wysokości stawek i opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w tej Strefie. Z wymienionej ustawy o drogach publicznych wynika, iż zarządca drogi, w tym przypadku Prezydent Miasta, pobiera opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłaty parkingowej. Słowo "pobiera" oznacza, że chodzi o władczą czynność faktyczną w stosunku do należności, której obowiązek powstał z mocy prawa. Przesłanką do wymierzenia opłaty dodatkowej (kary) jest uprzednie stwierdzenie faktu nieuiszczenia opłaty za parkowanie w Strefie. Dowodem nieopłacenia postoju w Strefie jest wystawione przez kontrolera "wezwanie-raport", nazywane przez zobowiązanego notatką. Dokument ten, na etapie kontroli wnoszenia opłaty za parkowanie, wkładany jest za wycieraczkę szyby pojazdu. Ponieważ może ulec zniszczeniu Urząd Miasta wysyła za potwierdzeniem odbioru wezwanie do zapłaty, informujące o okolicznościach nałożenia kary ( obecnie opłaty dodatkowej ). Na podstawie tego wezwania zobowiązany ma możliwość przedstawienia ewentualnych dowodów wskazujących na brak podstaw do żądania od niego opłaty. K.D. nie skorzystał z takiej możliwości, mimo odebrania wezwań osobiście lub przez małżonkę.

Przedmiotem postępowania jest 11 wezwań-raportów z okresu od [...] marca 2003 do [...] lutego 2004 roku. Na dokumentach tych, wbrew twierdzeniu zobowiązanego, widnieje podpis i numer identyfikujący kontrolera strefy, który zastępuje jego nazwisko ze względu na wymogi przepisów dotyczących ochrony danych osobowych. Wezwania-raporty jako druki ścisłego zarachowania stanowią dowód na brak opłaty za parkowanie, w tym przypadku pojazdu marki [...]. W myśl przepisów ustawy o drogach publicznych osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty parkingowej jest osoba korzystająca z miejsca do parkowania w określonym miejscu i czasie za którą stosownie do art. 140 Kodeksu uznać należy właściciela, odpowiadającego za czynności i działania wykonywane tym pojazdem lub osobę przez niego wskazaną, jeżeli właściciel nie rozporządzał pojazdem w określonym miejscu i czasie. Wobec faktu, iż K.D. nie wskazał takiej osoby brak jest podstaw do powoływania na świadków osób podanych przez zobowiązanego na okoliczność, że nie parkował on żadnego samochodu w terminach i miejscach strefy wskazanych w raportach oraz występowania do jego pracodawcy o informację w sprawie miejsca i czasu wykonywania pracy.

Co do rzekomego uchylania się Prezydenta Miasta od wszczęcia postępowania administracyjnego i pozbawienia zobowiązanego możliwości obrony swoich praw należy stwierdzić, że egzekwowane należności są karami porządkowymi, których obowiązek pobierania istnieje z mocy prawa ( tj. z mocy ustawy o drogach publicznych ). Jako czynność o charakterze materialno-technicznym nie wymaga wszczęcia postępowania administracyjnego. Zatem każdy, kto znajdzie się w sytuacji określonej przez przepis rangi ustawowej ( art.13 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych ) czyli każdy kto parkuje pojazd na drodze publicznej w Strefie Płatnego Parkowania jest zobowiązany do ponoszenia opłat w wysokości określonej przepisami prawa miejscowego tj. uchwały Rady Miasta. Każdy natomiast, kto w takiej sytuacji nie uiści należnej opłaty, zobowiązany jest do poniesienia opłaty dodatkowej ( kary ) określonej ustawowo. Faktem jest, że Prezydent Miasta w 2002 roku, w którym przystąpiono do egzekucji tych należności, wszczynał postępowanie administracyjne, lecz po dogłębnej analizie przepisów prawnych odstąpiono od tej procedury. Nie jest także zasadne powoływanie się przez wnoszącego zarzuty na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2005 r. sygn. Akt II S.A/BD754/04 , ponieważ wyrok ten rozstrzygał odmienny stan faktyczny, w którym po wystawieniu raportu nie kierowano do zobowiązanych dodatkowych wezwań o zapłatę. Natomiast w niniejszym postępowaniu po wystawieniu raportu każdorazowo kierowano do zobowiązanego wezwanie do zapłaty, informujące o okolicznościach nałożenia kary, jej wysokości, terminie uiszczenia i konsekwencjach niewypełnienia tego obowiązku, co stwarzało możliwość ustosunkowania się do sprawy. Ponadto kopie raportów-wezwań jako druków ścisłego zarachowania mogły być udostępnione do wglądu również w Biurze Strefy Płatnego Parkowania. Przed wystawieniem tytułu wykonawczego do zobowiązanego wysyłano upomnienie odebrane osobiście lub przez żonę ( upomnienie Nr [...]). Zatem chybiony jest zarzut zarówno braku możliwości obrony swoich praw, a także obrazy art. 15 ustawy egzekucyjnej, tj. braku upomnienia . W zakresie zarzutu, że upoważnienie Prezydenta jako zarządcy drogi do administrowania Strefą Płatnego Parkowania innych podmiotów (spółka P.) niż organ administracji publicznej jest nieważne jako sprzeczne z ustawą o drogach publicznych, to istotnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2002 roku w sprawie P 6/02 uznał art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych , w zakresie w którym przepis ten upoważnia Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz organu właściwego do ustalania tych opłat, za niezgodny z art. 217 Konstytucji RP. Stwierdzono także niezgodność z Konstytucją § 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 27 czerwca 2000 roku, stanowiącego, iż zarząd drogi może upoważnić do kontroli uiszczenia opłat oraz do ich pobierania inne jednostki organizacyjne. Trybunał Konstytucyjny, mając na uwadze problemy związane z wyeliminowaniem z obrotu prawnego art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych , postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej tego przepisu do 30 listopada 2003 roku. Nie oznaczało to jednak , że do czasu utraty mocy obowiązujących przepisów, nie było możliwe wcześniejsze wzruszenie podjętych z naruszeniem prawa umów cywilnoprawnych z firmami parkingowymi. W związku z tym zgodnie z zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2003 roku od dnia [...] lipca 2003 roku Strefę Płatnego Parkowania prowadzi Z., a nie spółka P.. Tym samym wszystkie dochody uzyskiwane ze sprzedaży biletów parkingowych oraz ze sprzedaży abonamentów wpływają na konto dochodów Miasta , czyli pozostają dochodami zarządcy drogi - Prezydenta Miasta

Za zasadny organ uznał zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w odniesieniu do części tytułów wykonawczych poprzez podanie nieprawidłowej podstawy prawnej. Mianowicie w tytułach wykonawczych nr: [...], dotyczących zdarzeń sprzed [...] listopada 2003 roku jako podstawa prawna powinien być wskazany art. 13 ust.2 pkt. 4 oraz ust. 2a, 2b art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 71, poz. 838 tekst jednolity z 2000 r. z późn. zm.). Wskazał, iż naruszenie wymogów art. 27 § 1 pkt. 6 ustawy o pea, zgodnie z normą art. 33 pkt. 10 i art. 29 § 1 tej ustawy uniemożliwia prowadzenie egzekucji. Zatem postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych podlegało umorzeniu.

W zażaleniu na to postanowienie K.D. domagał się jego uchylenia ze stwierdzeniem, iż nie podlega ono wykonaniu, podtrzymując twierdzenia zawarte w złożonych zarzutach jak i zarzutach złożonych poprzednio. Wywodził, iż rażącym naruszeniem prawa jest powoływanie się przez organ na przepisy prawa uchylone przez Trybunał Konstytucyjny. Podnosił, iż przed wszczęciem obecnego postępowania egzekucyjnego organ nie doręczył mu upomnień, a miało to miejsce jedynie w toku wcześniej umorzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie takich samych zarzutów jak obecnie złożone. Organ jedynie oznaczył tytuły kolejną liczbą porządkową nie doręczając ponownie wymaganych przepisami upomnień.

Przekazując zażalenie do rozpoznania organowi II instancji Prezydent Miasta wskazał, iż przedmiotem postępowania są tytuły wykonawcze wystawione w dniu [...] sierpnia 2007 roku. Objęte nimi wierzytelności były już przedmiotem postępowania egzekucyjnego w oparciu o inne tytuły wykonawcze, które zakończono postanowieniem o umorzeniu z powodu niespełnianiania przez te tytuły wymogów z art. 27 ustawy o pea. Po wystawieniu nowych tytułów organ ponownie wszczął egzekucję, a w takiej sytuacji nie zaistniały przesłanki do poprzedzania jej ponownym wysłaniem upomnień.

Pismem z dnia [...] września 2008 roku, w odpowiedzi na wezwanie SKO, K.D. wniósł o ponowne rozpoznanie przez organ II instancji zarzutów wobec wszystkich, a nie tylko wobec nieumorzonych tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z dnia [...] września 2008 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 18 i art.34 § 1 ustawy o pea postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i umorzyć postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 34 § 1 ustawy o pea zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta jest zarówno wierzycielem jak organem egzekucyjnym. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, w sytuacji, gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot, prowadzenie postępowania i wydanie postanowienia w trybie art. 34 § 1 powołanej ustawy należy uznać za bezprzedmiotowe. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2007 roku w sprawie I FPS 4/06 , w którym Sąd ten uznał, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jest jednocześnie organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Takie samo stanowisko zajął ten Sąd w wyroku z dnia 7 czerwca 2006 roku ( sygn. akt I FSK 775/05 ) w punkcie l tezy, stwierdzając, że gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest jeden i ten sam podmiot, to przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 34 stawy jest oczywiście bezprzedmiotowe, gdyż nie tylko nie chroni uprawnień zobowiązanego, ale narusza nadto interesy wierzyciela, prowadząc do oczywistego przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego; podobnie wypowiedział się również w wyroku z dnia 20 grudnia 2005 r., FSK 2677/04. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zgadza się również ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zaprezentowanym w wyroku z dnia 21 grudnia 2005 roku w sprawie I SA/Sz 359/05 w którym stwierdzono, min. że "potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje w sytuacji, gdy egzekucja została wszczęta z urzędu przez organ egzekucyjny będący zarazem wierzycielem, na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, a więc przez jeden i ten sam podmiot, co oznacza też, iż nie zachodzą podstawy prawne do oddzielnego wypowiadania się przez ten sam podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu -najpierw jako wierzyciel i oddzielnie - jako organ egzekucyjny". Zdaniem organu odowławczego, przyjęcie odmiennego stanowiska wskazywałoby, że ustawodawca jest nieracjonalny, skoro temu samemu podmiotowi ( wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym) w tej samej kwestii, tj. zasadności zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego nakazuje wypowiadać się dwukrotnie. W takiej sytuacji organ musiałby uzyskać stanowisko "od samego siebie". W tych okolicznościach SKO uznało, iż brak jest podstaw prawnych do wydawania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, bowiem wierzycielem jest organ, który prowadzi egzekucję. Przyjęcie takiego stanowiska odpowiada z jednej strony potrzebie sprawnego funkcjonowania organu egzekucyjnego, z drugiej natomiast w niczym nie ogranicza możliwości zobowiązanego do ochrony jego interesu prawnego. Sama zasadność zgłoszonych przez niego zarzutów będzie bowiem rozpatrywana w dalszym toku postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów, na które to postanowienie przysługują takie same środki zaskarżania jak na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wskazało w związku z tym, że stosownie do treści art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe. W ocenie Kolegium zaskarżone postanowienie jako wydane przez Prezydenta Miasta, będącego jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, należało uznać za bezprzedmiotowe.

W skardze na to postanowienie skarżący K.D. domagał się jego uchylenia jako sprzecznego z art. 34 §1 ustawy o pea oraz z art. 105 §1 i art. 138 §1 pkt. 2 Kpa oraz zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zarzucał, iż swym rozstrzygnięciem Kolegium w istocie odmówiło merytorycznego rozpoznania zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów, błędnie ustalając, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego jest postanowieniem zawierającym stanowisko wierzyciela a nie postanowieniem organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów. Skarżący wywodził, iż nie neguje, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 §1 ustawy o pea, w przypadku, gdy Prezydent, który jednocześnie jest wierzycielem i organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe, ale skarżący zaskarżył zażaleniem nie postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, lecz postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów. Zwrócił uwagę, że zaskarżonym postanowieniem organ egzekucyjny w znacznej części uwzględnił zarzuty skarżącego i w znacznej części umorzył zaskarżonym postanowieniem postępowanie egzekucyjne. Prezydent w ogóle nie wydał postanowienia jako wierzyciel w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów skarżącego, lecz od razu wydał tylko jedno postanowienie jako organ egzekucyjny i to postanowienie było przedmiotem jego zażalenia. Wydanie przez Prezydenta – działającego jako organ egzekucyjny - zaskarżonego zażaleniem postanowienia w sprawie zarzutów nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa w związku z czym brak było podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania bez merytorycznego rozpoznania wniesionego zażalenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. 153, poz. 1269, ze zmianami ), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych aktów pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy tj. w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - przywoływanej w dalszej części jako: ppsa ).

Orzekając w ramach tak określonej kognicji Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Zaskarżone nią postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostało bowiem z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w stopniu , który miał wpływ na wynik sprawy. Zgodnie ze wskazanym przepisem organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję ( postanowienie ) w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź, uchylając tę decyzję ( postanowienie ) – umarza postępowanie pierwszej instancji albo umarza postępowanie odwoławcze. W związku z tym wskazać należy, iż sentencja zaskarżonego postanowienia brzmi: " uchylić zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i umorzyć postępowanie w sprawie". Tym samym nie odpowiada ona możliwym formom rozstrzygnięć jakie wydać może organ odwoławczy w oparciu o wskazany przepis.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Prezydent Miasta z mocy art. 19 § 2 ustawy o pea, art. 13 f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz.U z 2007 roku, Nr 19, poz. 115 ze zm.) jest zarówno wierzycielem ( art. 1a pkt. 13 ustawy o pea) jak i organem egzekucyjnym ( art. 1 a pkt 7 ustawy o pea) uprawnionym do dochodzenia w trybie przymusowym należności pieniężnych z tytułu opłat dodatkowych za nieuziszczenie opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. Skupienie obu tych statusów w jednym, wskazanym organie rodzi istotne skutki w sytuacji, gdy w po wszczęciu postępowania egzekucyjnego zobowiązany wniesie zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu egzekucyjnym w którym występuje wierzyciel, zobowiązany i organ egzekucyjny wniesienie zarzutów obliguje organ prowadzący egzekucję, stosownie do przepisu art. 34 ust. 1 ustawy o pea, do uzyskania - przed ich rozpoznaniem – stanowiska wierzyciela. Dopiero uzyskanie ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, uprawnia organ egzekucyjny do rozpoznania zarzutów. Rozpoznając je organ wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a w przypadku uznania ich za uzasadnione o umorzeniu postępowania egzekucyjnego ( art. 34 § 4 ustawy o pea). Natomiast w przypadku, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, to przystępuje on od razu do rozpoznania zgłoszonych zarzutów. Kwestię tę, wobec rozbieżności w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądziła ostatecznie uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 roku w sprawie I FPS 4 / 06. NSA stwierdził w niej, iż "wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe". Zatem w tym zakresie zgodzić się należy co do zasady z wywodami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO.

Jednakże istota uchybienia popełnionego przez ten organ sprowadza się - jak słusznie wskazał skarżący - do błędnego przyjęcia, iż zaskarżone przez niego zażaleniem postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2008 roku jest postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela o jakim mowa w art. 34 § 1 ustawy o pea. Uznanie takie, prowadzące w istocie do uchylenia się organu od merytorycznego rozpoznania sprawy ) w zaistniałych okolicznościach nie znajduje uzasadnienia. Wprawdzie w podstawie prawnej postanowienia z dnia [...] lipca 2008 roku Prezydent Miasta powołał przepis art. 34 § 1 ustawy o pea, stanowiący podstawę prawną do wydania postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów, to jednak nie może to przesądzać o zasadności rozstrzygnięcia SKO. Już sam sposób określenia w postanowieniu Prezydenta Miasta przedmiotu rozpoznawanej sprawy ( "po rozpoznaniu zarzutów ... w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego" ) oraz jednoznaczna treść rozstrzygnięcia zawartego w osnowie tego postanowienia oraz jego uzasadnienie wskazuje, iż badany przez SKO akt jest postanowieniem wydanym faktycznie na podstawie art. 34 ust. 4 ustawy o pea. Podkreślenia wymaga, iż uprawnienie w zakresie uznania zgłoszonych zarzutów za uzasadnione i w konsekwencji kompetencja do umorzenia postępowania egzekucyjnego została zastrzeżona wyłącznie dla organu egzekucyjnego ( art. 34 § 4 ustawy o pea) . Wierzycielowi przysługuje natomiast jedynie uprawnienia do zajęcia stanowiska w kwestii podniesionych zarzutów ( art. 34 § 1 ustawy ). Tak więc obowiązkiem SKO jako organu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2008 roku było merytoryczne rozpoznanie złożonego przez skarżącego środka zaskarżenia. Kolegium powinno mieć przy tym na uwadze stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lica 2003 roku w sprawie I SA 371/03 ( Lex 149553 ), iż błędne wskazanie podstawy prawnej lub jej niepowołanie w okolicznościach gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa , a nadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione nie może być uznane za istotne naruszenie prawa , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze wskazane okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł o uchyleniu zaskarżonego skargą aktu. Konsekwencją wyniku sporu było rozstrzygniecie o kosztach postępowania poniesionych przez skarżącego obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł ( art. 200 i 205 § 1 ppsa ).

Ponownie rozpoznając sprawę organ obligowany będzie do rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie Prezydenta Miasta, uznając je za postanowienie wydane na podstawie art. 34 § 4 ustawy o pea.