Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2490/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 154 poz 1015

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] Elektrownia Wodna Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...].06.2011 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...].06.2011 r.,A.

W., wniósł o wszczęcie postępowania w przedmiocie wykonania prac

budowlanych na terenie [...] Elektrowni Wodnej [...].

Postanowieniem z dnia [...].07.2011 r., znak: [...].,[...] WINB odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie.

Po rozpatrzeniu zażalenia A. W., reprezentowanego na ww.

postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...].07.2011 r., Główny Inspektor Nadzoru

Budowlanego postanowieniem z dnia [...].10.2011r., znak: [...],

utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora

Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2011r., znak: [...].

Wyrokiem z dnia 08.03.2012r., sygn. akt VII SA/Wa 2736/11 Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Warszawie uchylił ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru

Budowlanego z dnia [...].10.2011r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I

instancji z uwagi na naruszenie normy art. 61 a kpa. Sąd stwierdził, że oceny organów

dokonywane były w kontekście legalności robót związanych z montowaniem nowej

turbiny oraz wypełnienia dyspozycji art. 62 Prawa budowlanego poprzez

przeprowadzenie okresowych kontroli. Tego rodzaju rozważania prowadzone w

uzasadnieniach postanowień nie mają oczywiście charakteru formalnego, lecz

materialnoprawny, a ustaleń takich można dokonywać jedynie we wszczętym już

postępowaniu, gdyż prowadzą one do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu żądania A. W. [...]

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r.

działając na podstawie art. 61 a § 1 kpa po rozpatrzeniu wniosku A. W.

odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykonania prac budowlanych na terenie

[...] Elektrowni Wodnej [...].

Organ I instancji wskazał, że kierował się wskazaną interpretacją Sądu i uznał,

że nie ma podstawy prawnej, która pozwoliłaby na merytoryczne rozpoznanie sprawy

wskazanej we wniosku A. W. przez [...] Wojewódzki

Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zdaniem organu, wystąpiła zatem druga ż przesłanek

wskazanych w art. 61 a § 1 Kpa - inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiające

wszczęcie postępowania administracyjnego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia A.

W., postanowieniem z dnia [...] września 2012r., na podstawie art. 138 § 2

k.p.a. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego

rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przesłanka odmowy

wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych powodów" dotyczy przede wszystkim

sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny

w formie decyzji (ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z

mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do

wydania decyzji).

Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem z przyczyn o charakterze

formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na

tym etapie postępowania nadzorczego bada zatem, czy zachodzą podstawy do

wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe

uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał,

że zaskarżone postanowienie dlatego zostało uchylone ponieważ naruszało normę art.

61a kpa.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła [...] Elektrownia Wodna Sp. z o.o. w

[...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Zdaniem strony skarżącej organ I instancji prawidłowo zastosował normę art. 61 a

§ 1 k.p.a., ponieważ okoliczności sprawy uzasadniały odmowę wszczęcia

postępowania. Zdaniem strony z okoliczności sprawy nie wynika by A. W.

posiadał oparty na przepisach prawa materialnego interes prawny w sprawie

samowolnego zamontowania turbiny.

Ponadto strona wskazała, że wszczęcie postępowania przed organami nadzoru

budowlanego, w zakresie usuwania naruszeń prawa budowlanego określonych w art.

50 Prawa budowlanego następuje z urzędu. Jednakże, zdaniem skarżącego, w sprawie

brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, bowiem

montaż turbiny nie jest robotą budowlaną wymagającą pozwolenia lub zgłoszenia.

Organ winien zatem wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi

na przesłankę art. 61 a § 1 k.p.a., gdyż z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie

nie może być wszczęte.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację

zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują

wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem

zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji

decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia

obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że

zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadą procesową uzasadniającą jego

uchylenie, skarga zaś jest niezasadna.

Jak już Sąd wyjaśnił w uzasadnieniu poprzedniego wyroku z dnia 8 marca 2012r.

zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania

wydaje się, jeżeli zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub gdy z innych

uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wprawdzie nie

wymieniono w tym przepisie wprost przesłanek, które miałyby przesądzać o odmowie

wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn"., nie mniej - mając na

uwadze charakter i usytuowanie tej wstępnej fazy poprzedzającej postępowanie

właściwe - nie ma podstaw do przyjęcia, żeby wydając takie postanowienie o odmowie

wszczęcia postępowania organ rozstrzygał w nim kwestie materialnoprawne. W

postanowieniu tym organ może np. wskazać jako przyczynę uzasadniającą odmowę

wszczęcia to, że sprawa będąca przedmiotem wniosku nie mieści się w ogóle w

kategorii spraw indywidualnych podlegających rozstrzygnięciu w drodze indywidualnego

aktu administracyjnego. Do tej kategorii zaliczyć trzeba sprawy o charakterze cywilnym,

dla których nie przewidziano administracyjnoprawnej formy rozstrzygania, albo też

sprawy należące wprawdzie do spraw publicznoprawnych, ale dla załatwienia których

nie przewidziano żadnej formy aktu administracyjnego. Przesłanka odmowy wszczęcia

postępowania "z innych uzasadnionych powodów" dotyczy zatem przede wszystkim

sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny

w formie decyzji (ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z

mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do

wydania decyzji). Por. W. Chróścielewski Zeszyty Naukowe NSA 9/4/2011, Lex

135465/5.

Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem z przyczyn o charakterze

formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na

tym etapie postępowania nadzorczego bada zatem, czy zachodzą podstawy do

3

wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe

uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku.

W niniejszej sprawie A. W. wyraźnie wskazuje, że "wniosek o

wszczęcie stępowania dotyczy wyłącznie wszczęcia postępowania w przedmiocie

zweryfikowania formalnoprawnej podstawy wykonanych prac budowlanych, których

efektem było uruchomienie drugiej turbiny" - czyli zbadanie legalności wykonanych prac

budowlanych. Żądanie to A. W. uzasadnił tym, że po zrealizowaniu

przedmiotowych robót elektrownia wodna powoduje podtapianie jego nieruchomości,

ponadto wykonane prace budowlane naruszają jego zdaniem przepisy art. 5 ust. 1 pkt

9 oraz art. 28 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010r.

Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Tego rodzaju żądanie może być ocenione tylko w

toku wszczętego postępowania. Wówczas można dokonać niezbędnych ocen w

zakresie treści prawa materialnego, odnoszących się do praw podmiotu wnoszącego

żądanie. Załatwienie takiego żądania następować powinno w drodze wydania decyzji.

Może to być decyzja o umorzeniu postępowania, gdy po przeprowadzeniu

postępowania wyjaśniającego okaże się, że wniosek pochodzi od podmiotu

niemającego legitymacji materialnej do jego złożenia.

Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem z przyczyn o charakterze

formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na

tym etapie postępowania nadzorczego bada zatem, czy zachodzą podstawy do

wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe

uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku co wyraźnie zostało wskazane w

uzasadnieniu poprzedniego wyroku Sądu z dnia 8 marca 2012r.

W świetle powyższych rozważań, zasadnie Główny Inspektor Nadzoru

Budowlanego wskazał [...] WINB, że w sytuacji gdy Skarżący

złożył do organu nadzoru budowlanego wniosek oparty na przepisie prawa

materialnego z żądaniem załatwienia sprawy, złożenie takiego wniosku przez stronę

powinno spowodować wszczęcie postępowania i po przeprowadzeniu postępowania

dowodowego wydanie merytorycznej decyzji.

Z tych wszystkich względów, , Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30

sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr

153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.