Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1907/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 58 ust. 2, art. 132
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia WSA del. Marian Wolanin Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 158/13 w sprawie ze skargi R.G. na orzeczenie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia 5 listopada 2012 r. nr [..] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] na rzecz R.G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 158/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.G. na orzeczenie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w [..] z dnia 5 listopada 2012 r. nr [..] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Powiatowy Policji w [..]orzeczeniem z dnia 8 października 2012 r., nr [..], na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności oraz materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec R.G. – specjaliście Sztabu Policji Komendy Miejskiej Policji w [..], obwinionemu o to, że:

1. naruszył dyscyplinę służbową, poprzez wykonanie w sposób nieprawidłowy i w konsekwencji zaniechanie wykonania czynności służbowej w ten sposób, że na ustne polecenie wydane w okresie 22-28 czerwca 2011 r., przez przełożonego Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego podkom. K.S., dotyczącego sporządzenia postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej M.Ż. do sprawy PO-[..]sporządził postanowienie w sposób nieprawidłowy w związku z czym postanowienie nie zostało zatwierdzone przez Komendanta Miejskiego Policji w [..], a następnie do dnia 9 lipca 2011 r. nie sporządził poprawnego postanowienia o dopuszczeniu opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej udając się na urlop wypoczynkowy po powrocie z którego w dniu 22 sierpnia 2011 r., w dalszym ciągu konsekwentnie zaniechał wykonania tej czynności tj. o czyn z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1-3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w zw. z § 41 ust. 3 Zarządzenia nr 1426 – Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców i w zw. z § 13 pkt 1 Zarządzenia nr 21 – Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji;

2. naruszył dyscyplinę służbową, poprzez odmowę wykonania polecenia służbowego w ten sposób, że nie wykonał ustnego polecenia przełożonego Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego podkom. A.R., wydanego w dniach 22-23 sierpnia 2011 r., dotyczącego pisemnego wyjaśnienia przyczyny zaniechania sporządzenia postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej M.Ż. w postępowaniu PO-[..]tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 3 pkt 1-3 – ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 12 pkt 1 Zarządzenia nr 21 – Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. – w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, i za to uznał R.G. winnym popełnienia zarzuconych przewinień i wymierzył karę nagany.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż odnośnie czynu pierwszego zgromadzony materiał dowodowy w pełni go potwierdza. Sprawstwo i wina ww. nie budzą wątpliwości, a sam R.G. nie starał się naprawić swojego zaniechania, mając pełną świadomość popełnienia oraz czas w którym można było tego dokonać. Odnośnie drugiego zarzutu, zdaniem organu nie ulega wątpliwości że z tytułu zajmowanego stanowiska lub na podstawie odrębnego przepisu lub decyzji uprawnionego organu w/wym. był zobowiązany do podporządkowania się w trakcie pełnienia służby lub wykonywania pracy zarządzeniom, rozkazom i poleceniom przełożonego. W tym wypadku są to przepisy wynikające wprost z Zarządzenia nr 21/93 KGP z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

R.G. odwołał się od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [..]do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [..]. W odwołaniu obwiniony wniósł o uniewinnienie go od stawianych zarzutów. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie było prowadzone w sposób opieszały, a rzecznik dyscyplinarny odrzucił wszystkie zgłaszane wnioski dowodowe. W jego ocenie należy wyciągnąć wnioski dyscyplinarne wobec przełożonego dyscyplinarnego Z.L., z uwagi na podejrzenie popełnienia przez niego szeregu przestępstw i nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta, jak również wszcząć postępowanie przeciwko Komendantowi Miejskiemu Policji w [..]. Podkreślił, że drugie postępowanie dyscyplinarne zostało umorzone, a zarzucane czyny w tym postępowaniu uległy przedawnieniu.

Komendant Wojewódzki Policji w [..] orzeczeniem nr [..]z dnia 5 listopada 2012 r., na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, iż zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy potwierdza naruszenie przez wymienionego policjanta dyscypliny służbowej i jest wystarczający do ustalenia zakresu jego odpowiedzialności. Zgodnie z art. 135j i ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie na podstawie oceny całości zebranego materiału dowodowego.

W ocenie organu odwoławczego, przedstawione funkcjonariuszowi zarzuty są zasadne i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia organu I instancji zawiera fakty, które uznano za udowodnione, a także należytą ocenę wiarygodności zgromadzonych dowodów.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, ewentualnie o umorzenie postępowania dyscyplinarnego z powodu przedawnienia karalności zarzucanych mu czynów. Wskazał, że orzeczenie zostało wydane z naruszeniem:

1) art. 132 ust 2 i 3 pkt 1-2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji;

2) art. 7 kpa, art. 8 kpa, 9 i 10 kpa, 75 § 1 i art. 80 kpa oraz art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami postępowania;

3) art. 135e ust. 9 ustawy o Policji, poprzez nie włączenie do akt postępowania dyscyplinarnego odpisów z akt postępowania przygotowawczego [..];

4) art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, poprzez nieumorzenie postępowania dyscyplinarnego pomimo przedawnienia karalności zarzuconych skarżącemu czynów.

W uzasadnieniu skargi ww. zaprzeczył aby popełnił przewinienia dyscyplinarne. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2, zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Przypomniał, że w czasie urlopu trwającego od 9 lipca 2011 r. do 21 sierpnia 2011 r. zastępował go st. sierż. M.B. do którego obowiązków należało ewentualne poprawienie postanowienia o powołaniu biegłego. Nie zgromadzono całego materiału dowodowego, a orzekano w oparciu o wybrany materiał dowodowy. W niewykonaniu przez niego polecenia służbowego nie można upatrywać przesłanki zawinienia (art. 132 ust. 2 ustawy o Policji). Podkreślił, iż nie uwzględniono wniosku o wyłączenie niektórych osób z prowadzenia postępowania. Wskazał, że nie uwzględniono, że odnośnie zarzucanych mu czynów nastąpiło przedawnienie.

Odpowiadając na skargę Mazowiecki Komendant Policji w [..] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, iż odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów uregulowana jest w przepisach rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.) - powoływanej dalej jako "ustawa".

W myśl przepisu art. 132 ust. 1 ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2).

Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 2 naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy.

Następnie Sąd I instancji podkreślił, iż w jego ocenie, postawione skarżącemu zarzuty znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i obowiązujących przepisach, bowiem materiał dowodowy zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego potwierdził bezsprzecznie fakt naruszenia przez nadkom. R.G. dyscypliny służbowej w sposób określony w przedstawionych zarzutach.

Sąd I instancji wskazał przy tym, że zgodnie z art. 135f ustawy o Policji, rzecznik dyscyplinarny w przypadku złożenia przez obwinionego wniosku dowodowego, rozważa czy dowód jest przydatny do stwierdzenia danej okoliczności która ma być udowodniona i czy ma to znaczenie dla sprawy. W przypadku stwierdzenia, że wskazane dowody nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, odmawia uwzględnienia wniosku w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, którym dowodom organ dał wiarę i dlaczego. Zdaniem Sądu, uzasadnienie jest wyczerpujące i przekonujące.

W ocenie Sądu I instancji, nieuprawniony jest zarzut, że podkomisarz A.R.w dniach 22-23 sierpnia 2011 r. nie był przełożonym skarżącego i dlatego nie był uprawniony do wydawania mu poleceń.

Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z § 1 pkt 1 Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania i organizacji hierarchicznej w Policji, przełożonym jest każdy policjant lub pracownik Policji uprawniony z tytułu zajmowanego stanowiska albo na podstawie odrębnego przepisu lub upoważnienia do kierowania przebiegiem służby lub pracy innego policjanta albo pracownika Policji Właśnie w dniach 22-23 sierpnia 2011 r. A.R. pełnił służbę na stanowisku Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w [..],a zatem był uprawniony z tytułu zajmowanego stanowiska był uprawniony do wydawania poleceń służbowych policjantom pełniącym służbę w wydziale.

Sąd I instancji podał, że jeżeli czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego jest lub był przedmiotem innego postępowania, w tym postępowania przygotowawczego przełożony dyscyplinarny może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie akt tego postępowania w całości lub części, decyzja ta ma jednak charakter uznaniowy.

Sąd zauważył również, że ustawa o Policji w art. 134 przewiduje następujące kary dyscyplinarne:

1) nagana;

2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania;

3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;

4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;

5) obniżenie stopnia;

6) wydalenie ze służby.

Nagana jest karą o charakterze najłagodniejszym i w opinii Sądu, została nałożona na skarżącego w okolicznościach sprawy ją uzasadniających oraz adekwatną do stwierdzonych uchybień obowiązkom służbowym. Przedstawione w zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne jakie poczyniły organy Policji oraz wyciągnięte na ich podstawie wnioski znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R.G., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 7, 8 i 11 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy dotyczących wydania ustnego polecenia R.G. przez osobę nieuprawnioną, tj. podkom. A.R., przy czym do uchybienia tego doszło poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z akt osobowych skarżącego oraz zaniechanie przeprowadzenia zgłoszonego na rozprawie przed WSA dowodu w postaci karty opisu pracy na stanowisku, z której wynika, że skarżący podlegał bezpośrednio Naczelnikowi Wydziału Kryminalnego, wyłącznie który mógł wydawać skarżącemu polecenia, nie zaś jego zastępca (brak jest dowodów wykazujących, że podkom. A.R. z tytułu pełnienia funkcji Zastępcy Naczelnika przejął obowiązki Naczelnika); pominięcie faktu, iż zgodnie z pkt. 14 karty opisu pracy na stanowisku R.G. był zobowiązany do: "terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań zleconych w kartach nadzoru postępowań przygotowawczych przez Naczelnika Wydziału, Z-cę Naczelnika Wydziału i Koordynatora Zespołu Dochodzeniowo - Śledczego", co wskazuje na okoliczność, że skarżący miał obowiązek realizować polecenia wpisane do karty nadzoru, zaś ustne tylko na polecenie bezpośredniego przełożonego - tj. Naczelnika Wydziału;

2) art. 151 P.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi;

3) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez zaniechanie w pisemnym uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na jej wynik, w szczególności brak odniesienia się do wszystkich stawianych przez skarżącego w skardze zarzutów orzeczeniu organu administracyjnemu I i II instancji.

Ponadto zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności, iż wydane skarżącemu polecenie sporządzenia postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego w zakończonym postępowaniu z sugestią "antydatowania" tego postanowienia było niezgodne z prawem i wiązało się ze sfałszowaniem takiego dokumentu, zatem R.G., jako funkcjonariusz Policji miał prawo odmówić jego wykonania i mógł zażądać sporządzenia tego polecenia na piśmie;

2) art. 132 ust 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z art. 13 pkt 1 Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie dopuścił się naruszenia zasad dyscypliny służbowej polegającego na niewykonaniu w sposób prawidłowy ustnego polecenia wydanego w okresie 22-28 czerwca 2011 r. przez przełożonego Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego podkom. K.S., dotyczącego sporządzenia postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej M.Ż. do sprawy PO-[..], a następnie do dnia 9 lipca 2011 r. nie sporządził poprawnego postanowienia o dopuszczeniu opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej, udając się na urlop wypoczynkowy po powrocie, z którego w dniu 22 sierpnia 2011 w dalszym ciągu konsekwentnie zaniechał wykonania tej czynności;

3) art. 132 ust 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. Z art. 13 pkt 1 Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji kierarchicznej w Policji, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie dopuścił się naruszenia zasad dyscypliny służbowej polegającego na odmowie wykonania polecenia służbowego Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego podkom. A.R., wydanego w dniach 22-23 sierpnia 2011 r. dotyczącego pisemnego wyjaśnienia przyczyny zaniechania sporządzenia postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej M.Ż. w postępowaniu PO[..];

4) nieważność postępowania przed Sądem I Instancji poprzez pozbawienie strony możności obrony swoich praw, do czego doszło poprzez uniemożliwienie zabrania stronie osobiście głosu oraz złożenie wyjaśnień na rozprawie oraz oddalenie wszystkich zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych (w tym zwłaszcza z karty opisu pracy na stanowisku) i tym samym wyrok został wydany po uwzględnieniu stanowiska procesowego tylko jednej strony, czyli organu administracyjnego- art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.

W konluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpozanie skargi, ewntualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewdzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto wniesono o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci "karty opisu pracy na stanowisku" na okoliczność wykazania faktu, iż Z-ca Naczelnika Wydziału Kryminalnego nie miał prawa bez formalnego przejęcia obowiązków Naczelnika Wydziału Kryminalnego oraz powiadomienia o tym podwładnego wydawać ustnych wiążących poleceń skarżącemu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m. in., że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie ustosunkował się w ogóle do zarzutów skarżącego odnoszących się do przebiegu postępowania zarówno przed organem dyscyplinarnym I jak i II instancji. Pobieżnie stwierdzono, iż w zakresie kompetencji tych organów było podjęcie decyzji o przeprowadzeniu bądź nie wnioskowanych przez stronę dowodów. R.G. na okoliczność swojej niewinności powołał szereg świadków, niestety jego wnioski nie zostały uwzględnione w postępowaniu rozpoznawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawując nadzór zarówno merytoryczny jak i procesowy, winien dostrzec wadliwość postępowania organów administracyjnych, które oddalając wnioski dowodowe strony doprowadziły do sytuacji, w której została ona pozbawiona możliwości obrony swych praw.

Pominięto również istotną okoliczność dotyczącą tego, ze nawet funkcjonariusz Policji działając na zasadzie art. 58 ust. 2 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, które łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Tak też było w przedmiotowej sprawie, gdy zlecono skarżącemu sporządzenie "antydatowanego" postanowienia. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie zajął się tą kwestią, nie przeanalizował podnoszonych przez skarżącego w skardze zarzutów. W konsekwencji Sąd nie rozpoznał istoty sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty na jakich została oparta są uzasadnione.

W całości należy jednak zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że zaskarżony wyrok narusza wszystkie wskazanie w skardze kasacyjnej przepisy postępowania.

Zgodnie z brzmieniem art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2). W myśl ust. 3 pkt. 1 art. 132 ustawy o Policji naruszeniem dyscypliny służbowej jest odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2.

W toku postępowania skarżący wielokrotnie podkreślał, że A.R. nie był uprawniony do wydawania mu poleceń oraz że polecenie wydane przez w/wym. wiązałoby się z naruszeniem prawa.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji powołując się na § 1 pkt. 1 zarządzenia Nr. 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993r. w sprawie funkcjonowania i organizacji hierarchicznej w Policji przyjął, że A.R. będąc zastępcą Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w [..]był uprawniony do wydawania R.G. poleceń służbowych. W rozumieniu powołanego przepisu zarządzenia "przełożony" – to każdy policjant lub pracownik Policji uprawniony z tytułu zajmowanego stanowiska albo na podstawie odrębnego przepisu lub poważnienia do kierowania przebiegiem służby lub pracy innego policjanta albo pracownika Policji. Niewątpliwie A.R. z racji zajmowanego stanowiska zastępcy Naczelnika Wydziału był pośrednio przełożonym skarżącego, jednak ocena niewykonania przez skarżącego wydanego przez A.R. polecenia, w kontekście popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, wymagała uwzględnienia jeszcze innych okoliczności.

Już w orzeczeniu Nr. [..]. Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 maja 2012r. organ odwoławczy uchylając pierwsze orzeczenie dyscyplinarne stwierdził, że zasadnym wydaje się dokonanie ponownej analizy zebranego materiału dowodowego pod kątem prawidłowości wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia ( chodziło o odmowę wykonania przez skarżącego polecenia wydanego przez A.R. ).

Pomimo to zarówno organy ponownie rozpoznające sprawę jak i Sąd I instancji zupełnie pominęły okoliczności podnoszone przez skarżącego, że z pkt. 14 karty opisu stanowiska pracy ( k. 80 ) wynika iż skarżący jest zobowiązany do realizacji zadań zleconych w kartach nadzoru postępowań przygotowawczych, a ponadto że wykonanie polecenia skutkowałoby naruszeniem prawa. Z zeznań A.R. na k. 75 akt adm. wynika że skarżący oświadczył, iż wykona polecenie jeżeli otrzyma je w formie pisemnej tj. wpisane do karty nadzoru. Skarżący stwierdził też, że postępowanie jest zakończone i wydanie postanowienia wymaga jego antydatowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności nie zostały w ogóle wyjaśnione, chociaż mają istotne znaczenie dla przypisania skarżącemu zarzutu opisanego w pkt. II zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego.

Zgodnie z art. 58 ust.2 ustawy o Policji policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa.

Sąd I instancji nie zauważył, że zagadnienie dotyczące legalności polecenia wydanego przez A.R. nie zostało wyjaśnione w toku postępowania dyscyplinarnego, czym naruszył art. 141 § 4 Ppsa, art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, 8, 11 Kpa i art. 58 ust. 2 ustawy o Policji.

Ma rację skarżący kasacyjnie, że Sąd I instancji nie rozważył w sposób dostateczny zarzutu związanego z nieuwzględnieniem przez organ wniosków dowodowych skarżącego. Niewątpliwie ocena zasadności wniosku dowodowego pozostawiona został uznaniu organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne, jednak kontrolując orzeczenie dyscyplinarne sąd administracyjny winien zbadać prawidłowość przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego w pełnym zakresie, w tym ocenić trafność postanowień o oddaleniu wniosków dowodowych składanych przez skarżącego. Nie można w żadnym wypadku takiej oceny sprowadzić wyłącznie do stwierdzenia, że kwestie dowodowe pozostawione są uznaniu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. Takie stwierdzenie świadczy o tym, że Sąd I instancji w ogóle nie ocenił prawidłowości działań organu w tym zakresie, co oznacza że skontrolował postępowanie dyscyplinarne z pominięciem jego najistotniejszej części.

Powyższe odnosi się również do braku w aktach sprawy dowodu w postaci postanowienia o umorzeniu postępowania przez Prokuraturę Warszawa Praga Północ w sprawie [..]. Dowód ten może okazać się istotny w niniejszym postępowaniu i powinien podlegać ocenie.

W kwestii twierdzeń skargi kasacyjnej dotyczących niewyłaczenia od udziału w sprawie rzecznika dyscyplinarnego należy odwołać się do treści art. 135 c ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli:

1) sprawa dotyczy go bezpośrednio;

2) jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez niego pokrzywdzonej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego;

3) był świadkiem czynu;

4) między nim a obwinionym lub osobą pokrzywdzoną przez obwinionego zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek obligujących do wyłączenia rzecznika. Taką przesłanką nie jest fakt prowadzenia postępowania przez tego samego rzecznika po uchyleniu poprzedniego orzeczenia dyscyplinarnego. Niemniej z uwagi na dalsze uregulowania zawarte w art. 135 c ustawy o Policji wniosek obwinionego o wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego wymagał bardzo starannego rozważenia, w szczególności o ile jak twierdzi skarga kasacyjna w postępowaniu rzecznika Prokuratura Warszawa Praga Północ wytknęła mu rażące błędy.

Odnosząc się do materialnych zarzutów na jakich oparta została skarga kasacyjna, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza że są one przedwczesne. Dopóki nie zostanie ustalony niewątpliwy stan faktyczny sprawy niemożliwe jest wypowiedzenie się czy skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne, a tym samym wykluczona jest ocena w zakresie poprawności zastosowania art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt. 1 ustawy o Policji.

Niezależnie od powyższego skarga kasacyjna nie zawiera żadnej argumentacji prawnej dotyczącej przypisania skarżącemu zarzutu nieprawidłowego wykonania polecenia wydanego przez bezpośredniego przełożonego skarżącego, co pozwala uznać, że stan faktyczny sprawy w tym zakresie jest bezsporny.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 Ppsa w zw. z art. 203 pkt. 1 Ppsa orzekł jak w sentencji.

Ponownie rozpoznając sprawę konieczne jest uzupełnienie przez organ dyscyplinarny materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z :

- kart nadzoru postępowania przygotowawczego w sprawie PO – D – 1831/11, RSD – 749/11 oraz kart opisu pracy dla stanowiska obwinionego,

- zeznań świadka M.K., ewentualnie innych osób które były obecne przy rozmowie A.R. z obwinionym na okoliczność, czy wykonanie polecenia wydanego przez A.R. wiązało się z antydatowaniem postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego,

- postanowienia Prokuratury Warszawa Praga Północ z dnia 30 stycznia 2012r.

Tak uzupełniony materiał dowodowy należy ocenić pod kątem, czy skarżący nie wykonując polecenia A.R. popełnił przewinienie dyscyplinarne.