Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 884/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art 19 ust 5 pkt 1 i 5
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: art 147 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Gorlicach na uchwałę Nr LVI/318/2018 Rady Miejskiej w Grybowie z dnia 30 sierpnia 2018 r. w sprawie przyjęcia "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Grybowa" stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części - tj. w zakresie § 5 ust. 4, § 6 ust. 3 pkt 1, § 7 pkt 1 - 4, § 8 ust. 1 - 4, § 10 ust. 1 pkt 1 - 4, § 12 ust. 1 i 2, § 13 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 Załącznika do uchwały.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w Gorlicach wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na akt prawa miejscowego, a to uchwałę nr LVI/318/2018 Rady Miejskiej w Grybowie z dnia 30 sierpnia 2018 r. w sprawie przyjęcia "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Grybowa", której załącznik stanowił Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

Uchwała została zaskarżona w części, a to w zakresie § 5 ust. 4, § 6 ust. 3 pkt 1, § 7 pkt 1- 4, § 8 ust. 1-4, § 10 ust. 1 pkt 1-4, § 12 ust. 1 i 2, § 13 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 załącznika do uchwały.

Prokurator zarzucił:

1. istotne naruszenie prawa, a to art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity Dz. U. z 2018r., poz. 1152, obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020r. poz. 2028) oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 5 ust. 4 załącznika do zaskarżonej uchwały dodatkowego stanu faktycznego, w którym przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne może wstrzymać dostawę wody lub odbiór ścieków, w sytuacji gdy zagadnienie to zostało uregulowane w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków,

2. istotne naruszenie prawa, a to art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w § 7 pkt 1-4 załącznika do zaskarżonej uchwały okresu obowiązywania umowy o zapatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym a odbiorcą usług pomimo, iż zgodnie z zapisem art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - przedmiotowa materia winna zostać uregulowana w treści umowy o zapatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym a odbiorcą usług,

3. istotne naruszenie prawa, a to art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w § 8 ust. 1-4 załącznika do zaskarżonej uchwały kwestii związanych ze zmianą umowy oraz okoliczności, które nie wymagają zmiany umowy, pomimo, iż zgodnie z zapisem art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - przedmiotowa materia winna zostać uregulowana w treści umowy o zapatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym a odbiorcą usług,

4. istotne naruszenie prawa, a to art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez uregulowanie w § 10 ust. 1 pkt 1-4 załącznika do zaskarżonej uchwały kwestii dotyczącej sposobu ustalania ilości pobranej wody w sytuacji, gdy zagadnienie to zostało uregulowane w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a nadto dokonanie tej regulacji w sposób modyfikujący normę ustawową,

5. istotne naruszenie prawa, a to art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez uregulowanie w § 12 ust. 1 i 2 oraz w § 13 załącznika do zaskarżonej uchwały kwestii dotyczącej sposobu ustalania ilości odprowadzonych ścieków w sytuacji, gdy zagadnienie to zostało uregulowane w art. 27 ust. 4-6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a nadto dokonanie tej regulacji w sposób modyfikujący normę ustawową,

6. istotne naruszenie prawa, a to art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez nałożenie w § 6 ust. 3 pkt 1 załącznika do zaskarżonej uchwały na osobę, która wystąpiła z wnioskiem o zawarcie umowy, obowiązku przedstawienia Przedsiębiorstwu dokumentu określającego aktualny stan prawny nieruchomości, z wyjątkiem sytuacji, o której w art. 6 ust. 4 ustawy,

7. istotne naruszenie prawa, a to art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez nałożenie w § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 załącznika do zaskarżonej uchwały na osobę, która ubiega się o przyłączenie do sieci, obowiązku przedstawienia dokumentu określającego tytuł prawny do nieruchomości, której dotyczy wniosek oraz załączenia mapy sytuacyjnej, określającej usytuowanie nieruchomości, którą planuje się przyłączyć do sieci, względem istniejących sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz innych obiektów i urządzeń uzbrojenia terenu.

Stawiając powyższe zarzuty, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności załącznika do uchwały w zaskarżonym zakresie.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął wskazane wyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wskazał, że argumenty podniesione przez Prokuratora zostały uwzględnione i na ich podstawie Rada Miejska w Grybowie dnia 21 lipca 2021 r. przystąpiła do prac nad podjęciem nowej uchwały w przedmiotowej sprawie. Wyrazem tego było podjęcie uchwały nr XXXI/228/2021 w sprawie przyjęcia projektu "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Grybowa".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 września 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "P.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. Jeżeli akt prawny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. zostanie wydany z naruszeniem prawa, to stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględnia skargę stwierdzając jego nieważność w całości lub w części. Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych.

Skarga Prokuratora wniesiona w niniejszej sprawie, zawierająca żądanie stwierdzenia nieważności w części załącznika do zaskarżonej uchwały, jest zasadna.

Przedmiotem oceny Sądu jest uchwała nr LVI/318/2018 Rady Miejskiej w Grybowie z dnia 30 sierpnia 2018 r. w sprawie przyjęcia "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Grybowa", której załącznik stanowił Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 713 ze zm.) oraz art. 19 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 2028 ), po uzyskaniu pozytywnej opinii Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Zaskarżona uchwała, co nie budzi wątpliwości Sądu i nie było też kwestionowane przez strony, zalicza się do aktów prawa miejscowego, co stanowi o konieczności jej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Przedmiotowa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 10 września 2018 r. poz. 5966. W § 2 ust. 2 zaskarżonej uchwały wskazano, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego.

Przechodząc do oceny zaskarżonych zapisów należy wskazać, że Sąd w pełni podziela argumentację skargi uzasadniającą ich wadliwość. Stąd też w wypowiedzi Sądu zasadniczo zostanie ona powielona, jako trafna i nie wymagająca korekty.

Do istotnych wad uchwały, których wystąpienie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W konsekwencji przekroczenie przez gminę przyznanej jej kompetencji prawotwórczej musi skutkować uznaniem nieważności uchwały (w całości lub w części).

Ma rację skarżący Prokurator, że zaskarżona uchwała w zakresie, w jakim reguluje kwestie związane ze wskazaniem dodatkowego stanu faktycznego, w którym przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne może wstrzymać dostawę wody lub odbiór ścieków, określeniem okresu obowiązywania umowy o zapatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym a odbiorcą usług i kwestii związanych ze zmianą umowy, uregulowaniem sposobu ustalania ilości pobranej wody oraz ilości odprowadzonych ścieków, nałożenia na osobę, która wystąpiła z wnioskiem o zawarcie umowy oraz osobę, która ubiega się o przyłączenie do sieci obowiązku przedstawienia dodatkowych dokumentów jest sprzeczna z prawem.

Zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1152, obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2028) - w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały - regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Organy samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.

Zasada ta znajduje potwierdzenie w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, który w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały stanowił, iż na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

W związku z tym materia uregulowana aktem prawa miejscowego musi wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Z uwagi hierarchiczność źródeł prawa - akty prawa miejscowego mają charakter zależny od ustaw i w związku z tym nie mogą regulować materii w sposób sprzeczny z ustawą.

Organy samorządu terytorialnego stanowiąc akty prawa miejscowego muszą działać wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, stanowiącej podstawę prawną do wydania danego aktu prawa miejscowego. Odstąpienie od tej zasady narusza związek pomiędzy ustawą a aktem prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa.

Stosownie do treści art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały - rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały - regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączenia do sieci;

5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpowodziowe.

W związku z tym należy stwierdzić, że art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków – w sposób jednoznaczny określa kwestie, które mogą zostać uregulowane w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Wskazany przepis nie daje prawa radzie miasta ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących inne zagadnienia niż wymienione w tym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, bowiem oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej.

Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Regulacja ta ma bowiem charakter wyczerpujący. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Przyjęta enumeracja pozytywna kwestii przekazanych do określenia regulaminem sprzeciwia się umieszczaniu zapisów, których przedmiot wykracza poza katalog spraw poddanych kompetencji prawodawczej rady gminy. Tym samym odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2018r. II SA/Kr 448/18).

Tymczasem Rada Miejska w Grybowie w § 5 ust. 4 załącznika do zaskarżonej uchwały określiła, że w przypadku, gdy Odbiorca nie usunie zagrożenia, o którym mowa w ust. 3, pomimo wezwania ze strony Przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, ma ono prawo podjąć wszelkie działania zmierzające do usunięcia zagrożenia na koszt Odbiorcy, włącznie z wyłączeniem dostawy wody lub odbioru ścieków.

Natomiast przepis art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 200Ir, o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały - nie upoważnił rady miasta do wskazywania sytuacji, w których przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne.

Przedmiotowe zagadnienie zostało wprost określone przez ustawodawcę, który w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wskazał, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne, jeżeli;

1) przyłącze wodociągowe lub przyłącze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa;

2) odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległej opłaty;

3) jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pominięcie urządzenia pomiarowego;

4) został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, to jest bez zawarcia umowy, jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych.

Zatem Rada Miejska w Grybowie określając dodatkowy stan faktyczny, w którym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne przekroczyła zakres delegacji ustawowej, wynikającej z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wkroczyła w materię uregulowaną ustawą, co jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie prawa.

Ponadto Rada Miejska w Grybowie w § 7 pkt 1-4 załącznika do zaskarżonej uchwały określiła, że umowa jest zawierana na czas nieokreślony, chyba że:

1) tytuł prawny do nieruchomości przyłączonej do sieci został ustanowiony na czas określony;

2) po upływie określonego w umowie terminu realizacja postanowień umowy nie jest możliwa;

3) umowa na czas określony dotyczy obiektu w budowie - do czasu stwierdzenia prawidłowości wykonania oraz zgodności z wydanymi warunkami przyłączenia i projektem technicznym wykonanych przyłączy potwierdzonych protokołem odbioru końcowego;

4) wnioskodawca składa wniosek o zawarcie umowy na czas określony.

Dodatkowo Rada Miejska w Grybowie w § 8 ust. 1-4 załącznika do zaskarżonej uchwały określiła, że:

1. Wszelkie zmiany faktyczne i prawne skutkujące zmianą treści umowy Odbiorca powinien zgłaszać Przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu w ciągu 7 dni.

2. Nie wymaga zmiany umowy zastosowanie przez Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nowej taryfy lub grupy taryfowej.

3. Zmiana okresu rozliczeniowego stanowi zmianę umowy.

4. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może skrócić okres rozliczeniowy w przypadku niewywiązywania się przez Odbiorcę z terminowego regulowania należności co najmniej dwukrotnie w ciągu roku kalendarzowego.

Tymczasem przepis art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie upoważnił rady miasta do określenia okresu obowiązywania umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzenie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo- kanalizacyjnym a odbiorcą usług oraz do określenia kwestii związanych ze zmianą umowy.

Zgodnie z art. 19 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług, a więc warunki niezbędne które muszą zostać spełnione aby strony mogły skutecznie zawrzeć umowę.

Natomiast powyższe uregulowania wykraczą poza wynikające z art. 19 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy upoważnienie ustawowe do określenia warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług.

Ponadto z zgodnie z zapisem art. 6 ust. 3 ww. ustawy to umowa o zapatrzenie w wodę lub odprowadzenie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług zawiera między innymi postanowienia dotyczące okresu obowiązywania umowy oraz kwestii związanej ze zmianą umowy.

Natomiast określenie elementów umowy przez Radę w Regulaminie stanowi niedozwoloną ingerencję w treść umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, do czego organ stanowiący gminy nie jest upoważniony (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2019 r. II SA/Kr 726/19).

Zatem Rada Miejska w Grybowie określając w § 7 pkt 1 - 4 oraz w § 8 ust. 1-4 załącznika do zaskarżonej uchwały okres obowiązywania umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków zawartej z odbiorcami usług oraz kwestie związane ze zmianą umowy, przekroczyła zakres delegacji ustawowej wynikającej z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co w związku z treścią art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, stanowi istotne naruszenie prawa.

Rada Miejska w Grybowie w § 10 ust. 1 pkt 1 - 4 załącznika do zaskarżonej uchwały określiła, że ilość pobranej wody ustala się na podstawie: 1) wskazań wodomierza głównego; 2) wskazania wodomierzy w lokalach lub przy punktach czerpalnych w budynkach wielolokalowych; 3) przeciętnych norm zużycia wody; 4) oszacowania wysokości średniego poboru wody z trzech okresów rozliczeniowych w przypadku braku odczytu wodomierza głównego z przyczyn stojących po stronie Odbiorcy.

Natomiast przepis art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie upoważnił rady miasta do określenia sposobu ustalania ilości pobranej wody.

Dodatkowo materia ta została uregulowana w art. 27 ust. 1 ww. ustawy, który stanowi, że ilość wody dostarczonej do nieruchomości ustala się na podstawie wskazania wodomierza głównego, a w przypadku jego braku - w oparciu o przeciętne normy zużycia wody.

W związku z tym należy stwierdzić, że Rada Miejska w Grybowie określając sposób ustalania ilości pobranej wody przekroczyła zakres delegacji ustawowej, wynikającej z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i wkroczyła w materią uregulowaną ustawa, co jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie prawa.

Nadto Rada Miejska w Grybowie w § 12 ust. 1 i 2 załącznika do zaskarżonej uchwały określiła, że:

1. Wodomierz na ujęciu własnym wody służy do prawidłowego określenia ilości ścieków odprowadzanych przez Odbiorcę

2. Jeżeli Odbiorca odprowadzający ścieki oraz pobierający wodę z sieci wodociągowej i z własnych ujęć, nie posiada urządzenia pomiarowego, podstawą do ustalania ilości odprowadzonych ścieków jest suma wskazań wodomierza głównego i wodomierza dla pomiaru ilości wody pobieranej z własnego ujęcia.

Ponadto w § 13 załącznika do zaskarżonej uchwały Rada Miejska w Grybowie określiła, że w razie niemożności odczytu wskazań urządzenia pomiarowego lub wodomierza na ujęciu własnym wody przez Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne z powodu jego niesprawności, ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 kwartałów przed stwierdzeniem niesprawności, a gdy nie jest to możliwe - na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania urządzenia pomiarowego lub wodomierza własnego.

Tymczasem przepis art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie upoważnił rady miasta do określenia sposobu ustalania ilości odprowadzonych ścieków.

Przedmiotowa materia została uregulowana w art. 27 ust. 4-6 ww. ustawy który stanowi, że;

4. Ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych,

5. W razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie.

6. W rozliczeniach ilości odprowadzonych ścieków ilość bezpowrotnie zużytej wody uwzględnia się wyłącznie w przypadkach, gdy wielkość jej zużycia na ten cel ustalona jest na podstawie dodatkowego wodomierza zainstalowanego na koszt odbiorcy usług.

Zatem należy stwierdzić, że Rada Miejska w Grybowie określając sposób ustalania ilości odprowadzonych ścieków przekroczyła zakres delegacji ustawowej, wynikającej z art. 19 ust. 5 ww. ustawy i wkroczyła w materią uregulowaną ustawa, dodatkowo ją modyfikując, co jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie prawa.

Kolejno Rada Miejska w Grybowie w § 6 ust 3 pkt 1 załącznika do zaskarżonej uchwały określiła, że wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 (czyli wnioskiem o zawarcie umowy) Wnioskodawca przedstawia Przedsiębiorstwu dokument określający stan prawny nieruchomości, z wyjątkiem sytuacji, o której w art. 6 ust. 4 ustawy.

Ponadto Rada Miejska w Grybowie w § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 załącznika do zaskarżonej uchwały określiła, że do wniosku, o którym mowa w § 17 (czyli wniosku o przyłączenie nieruchomości do sieci), osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci: 1) przedstawia dokument określający tytuł prawny do nieruchomości, której dotyczy wniosek; 2) załącza mapę sytuacyjną, określającą usytuowanie nieruchomości, którą planuje się przyłączyć do sieci, względem istniejących sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz innych obiektów i urządzeń uzbrojenia terenu.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, zgodnie z zapisem art. 6 ust. 2 ww. ustawy, jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług, zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy, może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki albo z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Mając na uwadze powyżej przytoczone zapisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków należy stwierdzić, że ustawodawca wymaga od osoby ubiegającej się o zawarcie umowy tylko fizycznego przyłączenia do sieci oraz złożenia pisemnego wniosku o zawarcie umowy, nie żądając przedstawienia żadnych dodatkowych dokumentów. W związku z tym wskazanie przez Radę Miasta konieczność przedłożenia dodatkowego dokumentu oznacza, że Rada ustanowiła dodatkowe, nieprzewidziane w ustawie warunki zawarcia umowy, co jest niedopuszczalne i istotnie narusza prawo.

Również Rada Miejska w Grybowie istotnie naruszyła prawo nakładając na osobę ubiegającą się o przyłączenie do sieci obowiązek przedstawienia dokumentu określającego tytuł prawny do nieruchomości, której dotyczy wniosek oraz załączenia mapy sytuacyjnej, określającej usytuowanie nieruchomości, którą planuje się przyłączyć do sieci, względem istniejących sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz innych obiektów i urządzeń uzbrojenia terenu.

Obowiązek załączenia przedmiotowych dokumentów nie wynika z ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ani z ustawy z dnia 7 lutego 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z zapisem art. 29a ust. 3, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lutego 1994 r. Prawo budowlane, do zgłoszenia budowy przyłączy inwestor obowiązany jest dołączyć jedynie własne oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Obowiązku przedłożenia tego rodzaju dokumentów nie wprowadzają również art. 6 ust. 2 oraz art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W związku z tym przedmiotowe unormowanie zostało wydane z przekroczeniem ustawowego upoważnienia.

Reasumując przedmiotowe regulacje przekraczają zakres ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co w związku z treścią art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, stanowi istotne naruszenie prawa.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 713 ze zmianami) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia tej nieważności jest ustalenie, że doszło do istotnego naruszenia prawa.

W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się między innymi takiego rodzaju naruszenie prawa jak niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały czy też przekroczenie przez organ uchwałodawczy ustawowego upoważnienia.

Zdaniem Sądu powyższe rozważania wskazują, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem uchwała nr LVI/318/2018 Rady Miejskiej w Grybowie z dnia 30 sierpnia 2018r. w sprawie przyjęcia "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Grybowa" w zakresie zaskarżonym przez wnoszącego skargę Prokuratora w sposób istotny narusza prawo, czego nie zakwestionował organ w odpowiedzi na skargę przyznając, że argumenty podniesione przez Prokuratora zostały uwzględnione i na ich podstawie Rada Miejska w Grybowie dnia 21 lipca 2021 r. przystąpiła do prac nad podjęciem nowej uchwały w przedmiotowej sprawie. Wyrazem tego było podjęcie uchwały nr XXXI/228/2021 w sprawie przyjęcia projektu "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Grybowa".

Sąd zauważa, że z informacji podanych w Biuletynie informacji publicznej wynika, że dnia 31 sierpnia 2021 r. Rada Miejska w Grybowie podjęła nową uchwałę - nr XXXII/230/2021 - w sprawie przyjęcia "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Grybów".

Mając wszystko powyższe na względzie Sąd stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonej części orzekając jak w sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.