Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1597/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędziowie NSA Stanisław Gronowski (spr.) Joanna Sieńczyło-Chlabicz Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2179/11 w sprawie ze skargi C Spółki z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 lipca 2011 r. nr w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2179/11, wydanym w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek "Mufa termokurczliwa oraz sposób wytwarzania mufy termokurczliwej" nr [...], oddalono skargę.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Urząd Patentowy udzielił R. Spółce Akcyjnej w Cz. patent PL nr [...] na wynalazek pt. "Mufa termokurczliwa oraz sposób wytwarzania mufy termokurczliwej", zgłoszony do ochrony w dniu [...] sierpnia 2006 r.

Przedmiotem wynalazku jest mufa termokurczliwa z tworzywa sztucznego sieciowanego radiacyjnie, mająca zastosowanie w ciepłownictwie przy wykonawstwie złącz w budowie sieci ciepłowniczych w systemie rur preizolowanych, ale także w gazownictwie i w podobnych zastosowaniach. Przedmiotem wynalazku jest również sposób wytwarzania mufy termokurczliwej dla wskazanych wyżej celów.

W świetle zastrzeżeń patentowych:

1. Mufa termokurczliwa w postaci odcinka kształtki rurowej z polietylenu sieciowanego radiacyjnie, przy czym mufa zawiera co najmniej jeden otwór zadawania środka spieniającego dla celów izolacji cieplnej, znamienna tym, że powierzchnia (3) kształtki rurowej (1), wokół otworu (2) zadawania

środka spieniającego jest niesieciowana.

2. Mufa według zastrz. 1, znamienna tym, że kształtka rurowa (1) ma w przekroju poprzecznym kształt wielokąta.

3. Mufa według zastrz. 1, znamienna tym, że kształtka rurowa (1) ma w przekroju poprzecznym kształt cylindryczny.

4. Mufa według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienna tym, że powierzchnia nie sieciowana (3) wokół otworu (2) zadawania środka spieniającego ma średnicę większą niż średnica tego otworu (2) zadawania środka spieniającego.

5. Mufa według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienna tym, że zawiera dwa otwory (2) zadawania środka spieniającego.

6. Mufa według zastrz. 2, znamienna tym, że co najmniej jeden otwór (2) zadawania środka spieniającego, usytuowany jest na płaskiej ścianie kształtki rurowej (1).

7. Mufa według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienna tym, że zawiera na końcach uformowane kielichy (4).

8. Sposób wytwarzania mufy termokurczliwej polegający na tym, że kształtkę rurową z polietylenu tnie się na odcinki, a następnie każdy odcinek przesuwa się z określoną prędkością w obszarze roboczym akceleratora elektronowego, po czym kształtkę się sezonuje i kolejno wygrzewa w piecu, z kolei rozciąga się mufę średnicowo oraz do założonych rozmiarów i schładza się kształtkę do temperatury otoczenia, znamienny tym, że przed przesunięciem kształtki rurowej (1) z polietylenu w przestrzeń roboczą akceleratora elektronowego, strefę powierzchni (3) materiału pod każdy otwór (2) za dawania środka spieniającego zabezpiecza się przed działaniem wiązki elektronów.

9. Sposób według zastrz. 8, znamienny tym, że po operacji rozciągania kształtki rurowej (1), powierzchnie (3) niesieciowane pod otwory (2) do zadawania środka spieniającego, chłodzi się wstępnie.

10. Sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że chłodzenie powierzchni (3) niesieciowanych prowadzi się za pomocą strumienia powietrza.

11. Sposób według zastrz. 8, albo 9, albo 10, znamienny tym, że schładza się kształtkę (1) do temperatury otoczenia a następnie w powierzchniach niesieciowanych (3) wykonuje się otwory (2) do zadawania środka spieniającego.

W dniu 2 kwietnia 2011 r. C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zwana dalej "skarżącą", wystąpiła do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego o unieważnienie powyższego patentu, zarzucając brak zdolności patentowej spornego rozwiązania, wymaganej przepisami art. 24-26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410), zwanej "p.w.p."

Zgodnie z art. 24 p.w.p., patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

W myśl art. 25 p.w.p, wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki (ust. 1). Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób (ust. 2). Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie (ust. 3). Przepisy ust. 1-3 nie wyłączają możliwości udzielenia patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie (ust. 4).

Stosownie do art. 26 p.w.p., wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki (ust. 1). Przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3 (ust. 2).

Interes prawny w z złożeniu wniosku skarżąca uzasadniała wezwaniem ją przez uprawnionego do zaprzestania naruszania spornego patentu oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] Urząd Patentowy oddalił wniosek.

Odnosząc się do dowodów przedstawionych przez skarżącą w ocenie organu nie uzasadniają one uwzględnienia wniosku, zarówno w odniesieniu do mufy termokurczliwej, jak i sposobu jej wytwarzania.

Jak wskazał organ, zakres przedmiotowy patentu może być określony przez kilka zastrzeżeń patentowych dla jednego wynalazku, wtedy tworzą one układ zastrzeżeń, a w przypadku wielu wynalazków chronionych jednym patentem może być kilka takich układów zastrzeżeń, przy czym w układzie zastrzeżeń dla danego wynalazku pierwsze zastrzeżenie jest zastrzeżeniem niezależnym, a pozostałe zastrzeżeniami zależnymi. Zastrzeżenie niezależne określa główny zespół cech dla danego wynalazku (określony w art. 33 ust .4 p.w.p. jako "ogół cech zgłaszanego wynalazku bądź kilku wynalazków") stanowiąc tym samym rozwiązanie podstawowe. Natomiast zastrzeżenia zależne, zawierając wszystkie cechy zastrzeżenia niezależnego i dodatkowo cechy dodane, jedynie doprecyzowują cechy rozwiązania podstawowego lub służą do chronienia wariantów wynalazku będących dla rozwiązania podstawowego rozwiązaniami dodatkowymi. Wobec powyższego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego należy przede wszystkim przeanalizować zastrzeżenia niezależne jako wyznaczające podstawowe zakresy ochrony wynalazków.

Porównując ze spornymi wynalazkami przeciwstawiony przez skarżącą materiał dowodowy w ocenie organu polski opis patentowy nr [...] (dowód nr 3) nie podważa nowości i poziomu wynalazczego zastrzeżonej istoty spornych wynalazków, bowiem ujawnia on inne rozwiązanie dotyczące mufy dwuwarstwowej, w której jedna warstwa jest sieciowana, umożliwiając obkurczanie, a druga warstwa jest niesieciowana umożliwiając wspawanie zatyczki. Otwory zatyczek przechodzą przez obie warstwy mufy.

Artykuł pod tytułem "Mufy termokurczliwe do sieci preizolowanych" w miesięczniku INSTAL Nr [...] (dowód nr 4) nie podważa nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawnia on wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania ani też jej nie kompletuje, podaje jedynie wyjaśnienie oznaczenia MDKW - "mufa termokurczliwa kielichowa z korkami wtapianymi do zalewania pianką PUR". Zatem, nie wiadomo jednoznacznie za pomocą jakiego rozwiązania osiągnięto zaprezentowany skutek. Natomiast sugestie wynikające ze znanego najbliższego stanu techniki, gdzie rozwiązania są w pełni ujawnione, wskazują tu na mufą wielowarstwową.

Artykuł pod tytułem "Mufy z korkami wtapianymi" w miesięczniku INSTAL Nr [...] (dowód nr 5), nie podważa nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawnia on wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania ani też jej nie kompletuje, podaje jedynie, że korek po połączeniu z mufą (usieciowaną) staje się jedną całością, a miejsce połączenia obu części jest jednorodne i nierozerwalne. Ponadto w tym artykule jest zamieszczony jedynie zewnętrzny widok mufy z korkiem wtapianym. Zatem, nie wiadomo jednoznacznie za pomocą jakiego rozwiązania osiągnięto zaprezentowany skutek. Natomiast sugestie wynikające ze znanego najbliższego stanu techniki, gdzie rozwiązania są w pełni ujawnione, wskazują tu na mufą wielowarstwową.

Reklama produktów termokurczliwych firmy R. S.A. w miesięczniku INSTAL Nr [...] (dowód nr 6) nie podważa nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawnia ona wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania ani też jej nie kompletuje, podaje jedynie nazwę produktu "mufy termokurczliwe z korkami wtapianymi". Ponadto w tej reklamie jest zamieszczony jedynie zewnętrzny widok produktu. Zatem, nie wiadomo jednoznacznie za pomocą jakiego rozwiązania osiągnięto zaprezentowany skutek. Natomiast sugestie wynikające ze znanego najbliższego stanu techniki, gdzie rozwiązania są w pełni ujawnione, wskazują tu na mufy wielowarstwowe.

Artykuł pod tytułem "Mufy termokurczliwe firmy R." w czasopiśmie "Systemy instalacyjne" z września 2005 r. (dowód nr 7) nie podważa nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawnia on wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania ani też jej nie kompletuje, podaje jedynie, że w skład mufy wchodzą: nasuwka termokurczliwa z miejscami przeznaczonymi na wtopienie korków, przy czym po usunięciu korków odpowietrzających rozwierca się otwór pod kołek do wtopienia i to, że korek po połączeniu z mufą (usieciowaną) staje się jedną całością, a miejsce przetopu obu części jest jednorodne i nierozerwalne. Ponadto w tym artykule jest zamieszczony jedynie zewnętrzny widok mufy z pierścieniowymi nieskomentowanymi w tekście oznaczeniami miejsc przeznaczonych na otwory pod korki wtapiane. Zatem, nie wiadomo jednoznacznie za pomocą jakiego rozwiązania osiągnięto zaprezentowany skutek. Natomiast sugestie wynikające ze znanego najbliższego stanu techniki, gdzie rozwiązania są w pełni ujawnione, wskazują tu na mufy wielowarstwowe.

Artykuł pod tytułem "Wpływ rozwiązań technicznych i technologicznych na efektywność w ciepłownictwie" w miesięczniku INSTAL Nr [...] (dowód nr 8) nie podważa nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawnia on wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania ani też jej nie kompletuje, podaje jedynie to co dowód nr 7.

Artykuł pod tytułem "Cały czas stawiamy na rozwój" w czasopiśmie "Elektro systemy" z kwietnia 2006 r. (dowód nr 9) nie podważa nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawnia on dostatecznie szczegółowo zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania ani też jej nie kompletuje, przedstawia jedynie zbyt ogólnie produkt, jako nasuwkę termokurczliwą stanowiącą połączenie standardowej nasuwki nieusieciowanej z usieciowaną, w której tylko pewne miejsca przeznaczone na korki wtapiane są nieusieciowane. Zatem, nie wiadomo jednoznacznie o jakie konkretnie nieusieciowane miejsca przeznaczone na korki wtapiane tu chodzi. Natomiast sugestie wynikające ze znanego najbliższego stanu techniki, gdzie rozwiązania są w pełni ujawnione, wskazują tu na mufy (nasuwki) wielowarstwowe, w których też tylko pewne miejsca przeznaczone na korki wtapiane są nieusieciowane.

Faktura VAT nr [...] z dnia 2006-04-[...] (dowód nr 10) nie podważa nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawnia ona wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania, ani też jej nie kompletuje, podaje jedynie nazwy dla sprzedanego towaru: MUFA M 110 DKW do MUFA M 250 DKW, które na podstawie dowodu nr 4 można zinterpretować jako dotyczące - muf termokurczliwych kielichowych z korkami wtapianymi do zalewania pianką PUR o średnicach od 110 do 250.

Wydruk komputerowy z oferty handlowej firmy RADPOL S.A (dowód nr 11) nie ma wartości dowodowej, ponieważ nie jest opatrzony datą publikacji, a ponadto nie ujawnia on wystarczająco zastrzeżonej spornym patentem istoty rozwiązania, ani też jej nie kompletuje, podaje jedynie skrótowe nazwy produktów z ich wyjaśnieniem, podobnie jak to zostało zrobione w dowodzie nr 4.

Faktura nr [...]z dnia 2006-03-[...] (dowód nr 12) nie podważa nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawnia ona wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania ani też jej nie kompletuje, podaje jedynie nazwy dla sprzedanego towaru np. MUFA M 125 DKW do MUFA M 160 DKW, które na podstawie dowodu nr 4 można zinterpretować jako dotyczące - muf termokurczliwych kielichowych z korkami wtapianymi do zalewania pianką PUR o średnicach od 125 do 160.

Polski opis patentowy nr [...] (dowód nr 13) nie podważa nowości i poziomu wynalazczego zastrzeżonej istoty spornych wynalazków, bowiem ujawnia on inne rozwiązanie, a mianowicie dotyczące mufy w postaci elementu rury okładzinowej z tworzywa, które jest przynajmniej częściowo usieciowane ale z nakładką z tworzywa, które jest przynajmniej częściowo nieusieciowane. Pomimo, że ten wynalazek jest ulepszeniem w stosunku do wynalazku ujawnionego w w/cytowanym polskim opisie patentowym nr [...] (dowód nr 3) to otwory pod korki, także korki wtapiane, według opisu patentowego nr [...] przechodzą przez nakładkę i ściankę elementu rury okładzinowej, a więc nadal przez dwie warstwy. W niniejszym opisie, na rysunku dotyczącym znanego stanu techniki i jest co prawda ujawniona jednowarstwowa tuleja okładziny, która ma otwór na piankę, ale otwór ten jest zamykany nie korkiem wtapianym, a korkiem osadzonym mechaniczne, w którym główną rolę odgrywa styk główki korka z powierzchnią tulei okładziny, co predysponuje takie mechaniczne zamknięcie korkiem jedynie do okładzin o relatywnie większych średnicach, a zastosowanie nakładki według opisu patentowego nr [...] "wypłaszcza" zewnętrzną powierzchnię tulei okładziny i eliminuje powyższe ograniczenie. Z powyższego wynika, że specjaliści z tej dziedziny techniki mieli uprzedzenia do zastosowania w mufie termokurczliwej jednowarstwowej tulei okładziny w miejscu osadzenia korka wtapianego.

Natomiast oświadczenia S. P. P. Sp. z o.o. i Z. P.-U. M. P. R. P. Sp. z o.o. (dowód nr 15) to nie mogą one przesądzić o wcześniejszym jawnym stosowaniu mufy termokurczliwej według spornego patentu, bowiem zostały wydane post factum przez osoby zawodowo nie zajmujące się problematyką patentowania, a dotyczą precyzyjnie określonych w zakresie ochrony cech. Według organu oświadczenie Z. P.-U. M. P. R. P. Sp. z o.o. nie podważa nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawnia ono wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania ani też jej nie kompletuje, jedynie zbyt ogólnie podaje nazwę zakupionego towaru - mufy sieciowane radiacyjnie z otworami z nieusieciowaną powierzchnią do wgrzewania korków. Ponadto oświadczenia te powołują się na faktury o nr: [...] z dnia 2006-03-[...] (dowód nr 12) i W [...] z dnia 2006-04-[...] (dowód nr 10), które jak wyżej to wyjaśniono nie podważają nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawniają one wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania ani też jej nie kompletują. Podają jedynie nazwy dla sprzedanego towaru, które na podstawie dowodu nr 4 można zinterpretować jako dotyczące - muf termokurczliwych kielichowych z korkami wtapianymi do zalewania pianką PUR o różnych średnicach.

Z powyższych względów, zdaniem Urzędu Patentowego, w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania spornego nie zostały wykazane przesłanki uzasadniające zarzuty wnioskodawcy i twierdzenie, iż mufa termokurczliwa w postaci odcinka kształtki rurowej z polietylenu sieciowanego radiacyjnie niesieciowana na powierzchni wokół otworu zadawania środka spieniającego była ujawniona przed datą pierwszeństwa spornego wynalazku. Natomiast o poziomie wynalazczym spornego rozwiązania świadczą powołane przez wnioskodawcę polskie opisy patentowe o nr: [...] i [...], w myśl których przed zgłoszeniem do ochrony spornego wynalazku konstruktorzy, ulepszając mufę termokurczliwą z korkami wtapianymi, na kierunku jej uproszczenia zatrzymali się na rozwiązaniu dotyczącym mufy w postaci odcinka kształtki rurowej przynajmniej częściowo usieciowanej, ale z nakładką przynajmniej częściowo nieusieciowaną, a dopiero rozwiązanie według spornego wynalazku uprościło mufę do postaci odcinka kształtki rurowej ogólnie usieciowanej, z wyjątkiem nieusieciowanego obszaru powierzchni wokół otworu zadawania środka spieniającego, czyli bez dodatkowych nieusieciowanych elementów mufy.

W ocenie organu, zastrzeżenia zależne spornego opisu patentowego jedynie precyzują cechy rozwiązań podstawowych albo tworzą warianty będące dla rozwiązań podstawowych szczegółowymi postaciami rozwiązania, tzn. bez wykluczeń i zamiany cech zawartych w zastrzeżeniach niezależnych, a ponieważ nie rozszerzają zakresu ochrony nie mogą wzruszyć pozytywnej oceny nowości i poziomu wynalazczego zastrzeżonych wynalazków. Ponadto, sporny wynalazek został dostatecznie ujawniony, zrozumiale opisany i zilustrowany. Zastrzegany w spornym opisie patentowym wynalazek w kategorii "wytwór", którym jest urządzenie -"mufa termokurczliwa" został właściwie scharakteryzowany przez cechy budowy (cechy konstrukcyjne), co więcej został podany sposób wykonania tego nowego "wytworu".

Prawidłowo też został określony pierwszy przedmiot żądanej ochrony. Część niezamienna zastrzeżenia niezależnego nr 1 przedstawia znany stan techniki, z którego sporny wynalazek "mufa termokurczliwa" korzysta, a część zamienna tego zastrzeżenia przedstawia cechę, która wyróżnia wynalazek ze stanu techniki. Część niezamienna jedynie ogólnie wskazuje, że kształtka rurowa jest z polietylenu sieciowanego radiacyjnie, a nie że jest ona w całości usieciowana jak sugeruje wnioskodawca. Zatem, część zamienna może uszczegółowić określone ogólnie rozwiązanie w części niezamiennej przez zastrzeżenie szczególnego rozwiązania dotyczącego niesieciowanej powierzchni kształtki rurowej (1) wokół otworu (2).

Jak podniósł organ, materiał dowodowy powołany przez wnioskodawcę, między innymi polski opis patentowy nr 185783 (dowód nr 3), zawiera informacje wskazujące, że w stanie techniki proces sieciowania został opanowany, zatem przy ujawnieniu spornego rozwiązania nie było konieczne podanie parametrów tego znanego procesu. Ponadto proces sieciowania przeprowadza się w obszarze roboczym akceleratora elektronowego, a w literaturze naukowo-technicznej w dacie pierwszeństwa spornych wynalazków opisane było zjawisko osłabienia wiązki elektronów przez warstwę materiału absorbującego, a dla różnych materiałów wyznaczono odpowiednie współczynniki określające wymiernie tę właściwość.

Natomiast pojęcie kształtki rurowej w spornym opisie patentowym należy rozumieć jako tworu rurowego, w którym w odróżnieniu od rury (rurę charakteryzują głównie średnice: wewnętrzna i zewnętrzna, a jej długość jest mniej ważna) również ważna jest jego długość. Zatem, aby otrzymać "kształtkę rurową (1)" o odpowiedniej długości należy pociąć na odcinki inną "kształtkę rurową (w zastrzeżeniu nr 8 występuje ona bez oznaczenia rysunkowego 1)", której długość też powinna być znana i stanowić co najmniej podwójną długość "kształtki rurowej (1)". W zastrzeżeniach zależnych od zastrzeżenia nr 8 występuje konsekwentnie już tylko "kształtka rurowa (1)".

Natomiast odnosząc się do zarzutu niejednolitości wynalazku, zdaniem organu nie jest to okoliczność uzasadniająca unieważnienie patentu. Nie mniej jednolitość wynalazku nie budzi wątpliwości bowiem cechy części znamiennych obu zastrzeżeń niezależnych wyznaczających podstawowe zakresy ochrony dla "mufy termokurczliwej" i dla "sposobu wykonania mufy termokurczliwej" są cechami sobie odpowiadającymi, o których mowa w art. 34 ust. 2 p.w.p. Wobec powyższego nie ma znaczenia stwierdzenie w opinii rzecznika patentowego (dowód nr 14), że "rozwiązanie dotyczące sposobu wytwarzania mufy termokurczliwej nie jest przedmiotem naruszenia". Ponadto zakresy ochrony dotyczące różnych wynalazków nie muszą się przedmiotowo pokrywać, bowiem w przeciwnym wypadku oznaczałoby to jedynie powielanie tego samego zakresu ochrony.

Przechodząc do oceny zdolności patentowej omawianego wynalazku w części dotyczącej sposobu wytworzenia produktu, w ocenie Urzędu Patentowego wynalazek ten także został prawidłowo określony, tzn. za pomocą właściwych dla tej kategorii wynalazku cech, czyli kolejno występujących po sobie czynności i przedstawienia użytych środków. Ponadto ujawniony jest sposób wykonania tego nowego "wytworu", zatem specjalista nie będzie miał żadnego kłopotu z odtworzeniem tego wynalazku. Jak zauważył organ, zakres ochrony drugiego wynalazku określa wariantowość, zastrzeżenie niezależne nr 8 ogólnie określa "strefę powierzchni (3) materiału pod każdy otwór (2)", a zastrzeżenie zależne nr 11 określa szczegółową postać rozwiązania utworzoną na bazie rozwiązania podstawowego (określonego w zastrzeżeniu niezależnym nr 8), w którym "wykonuje się otwory (2)". W związku z powyższym proces można też zakończyć bez wykonania otworów, bowiem pozwala na to zastrzeżenie niezależne nr 8, a otwory w takim wytworze, ale w odpowiednich miejscach, wykona się później, np. na budowie. Zakresy ochrony dotyczące różnych wynalazków nie muszą się przedmiotowo pokrywać, jak sugeruje skarżąca. Zastrzeganie dodatkowych wynalazków powinno zwiększyć zakres ochrony, a nie tylko go powielać przy pomocy ekwiwalentnych sformułowań.

W następstwie skargi skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., o czym była mowa na wstępie, skargę tę oddalił.

W ocenie Sądu pierwszej instancji sporny wynalazek spełniał ustawowe wymogi nowości i poziomu wynalazczego w rozumieniu art. 26 p.w.p., ponieważ nie wynikał dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki. Wynalazek charakteryzuje się dostatecznym poziomem myśli twórczej, a nie tylko prostym wykorzystaniem dostępnej wiedzy i informacji.

O poziomie wynalazczym spornego rozwiązania świadczą powołane przez wnioskodawcę polskie opisy patentowe, w myśl których przed zgłoszeniem do ochrony spornego wynalazku konstruktorzy ulepszając mufę termokurczliwą zatrzymali się na rozwiązaniu dotyczącym mufy w postaci odcinka kształtki rurowej przynajmniej częściowo usieciowanej, ale z nakładką przynajmniej częściowo nieusieciowaną. Dopiero omawiane rozwiązanie uprościło mufę do postaci odcinka kształtki rurowej ogólnie usieciowanej z wyjątkiem nieusieciowanego obszaru powierzchni wokół otworu zadawania środka spieniającego.

Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, Urząd Patentowy podjął wszelkie niezbędne kroki, należycie to uzasadniając, dla oceny merytorycznej i formalnej zdolności patentowej spornego wynalazku, a w szczególności wziął pod uwagę wszystkie przeciwstawione dokumenty, które nie podważyły zdolności patentowej tego wynalazku.

Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. lub ewentualnie rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Skarżąca w pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 133 § 1 oraz 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie za Urzędem Patentowym, że sporny wynalazek jest nowy, posiada poziom wynalazczy i został wystarczająco ujawniony, co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy,

• art. 133 § 1 oraz 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie za Urzędem Patentowym stanu techniki w zakresie oceny poziomu wynalazczego wynalazku, wyłącznie w oparciu o opisy patentowe nr 185783 i 19478, co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy,

• art. 133 § 1 oraz 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 73, art. 77 k.p.a. polegające na wadliwym uznaniu, iż Urząd Patentowy ustosunkował się do wniosku skarżącej z dnia 13 lipca 2011 r. o przesłanie protokołu z rozprawy z dnia 4 lipca 2011 r. w piśmie z dnia 26 lipca 2011 r., podczas, gdy z treści tego pisma wynika wniosek przeciwny, co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy,

• art. 106 § 3 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające uznaniu

braku znaczenia dowodów uzupełniających z dokumentów złożonych na

rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. dla rozstrzygnięcia sprawy, po wcześniejszym dopuszczeniu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z powyższych dokumentów z uwagi na pozostawanie ich w związku z oceną legalności zaskarżonej decyzji, co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy,

• art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego

przepisu w sytuacji wydania przez Urząd Patentowy decyzji z naruszeniem

przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art.

107 § 3 k.p.a., co winno skutkować uwzględnieniem przez Sąd skargi i co w

sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy;

• naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 oraz 141 § 4

p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zgłoszonych przez skarżącą zarzutów i uchybień oraz brak należytego rozważenia i uzasadnienia w zakresie zarzutów do których Sąd

pierwszej instancji się ustosunkował, podczas gdy prawidłowe

rozpoznanie tych zarzutów i uchybień miało istotne znaczenie dla oceny

prawidłowości zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji prowadzi do braku możliwości zrozumienia przez stronę powodów rozstrzygnięcia i dokonania rzetelnej kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, które to uchybienie w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, tj.:

• art. 24, art. 25, art. 26, art. 33 ust. 1 i art. 34 p.w.p. pomimo braku spełnienia, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, przesłanek wskazanych w tych przepisach, co skutkować winno uchyleniem zaskarżonej decyzji,

• art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w

sytuacji wydania przez Urząd Patentowy decyzji z naruszeniem art. 24, art. 25,

art. 26, art. 33 ust. 1, art. 34 p.w.p., co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym dla wzruszenia rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zatem, skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi, a w szczególności formalnoprawne przewidziane w art. 176 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W myśl przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065, a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 2, 382). Naczelny Sąd Administracyjny, jako związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a,), nie ma kompetencji dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego Stanowi to bowiem powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony.

Powyższy mankament skargi kasacyjnej odnosi się do ogólnie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 25, art. 26 i art. 34 p.w.p., składających się z więcej niż jednej jednostki redakcyjnej, bez wskazania, która z nich stanowi podstawę zaskarżenia. Z tych względów powyższe przepisy nie stanowią skutecznej podstawy zaskarżenia.

W sytuacji kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, jak to ma miejsce w okolicznościach sprawy, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Na gruncie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skuteczne oparcie skargi kasacyjnej na tej podstawie zaskarżenia wymaga przeprowadzenia dowodu, iż wskazane naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiej argumentacji skarga kasacyjna skutecznie nie przedstawiła. Ograniczała się jedynie do ogólnikowego wyrażania przeświadczeń, że wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogły mieć wspomniany wpływ na wynik sprawy. Jednakże w ślad za tym skarga kasacyjna powinna była, a czego nie uczyniła, przedstawić argumentację, w świetle której konkretnie sprecyzowane uchybienie przepisowi postępowania prowadziło do błędnego rozstrzygnięcia, a więc mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak można rozumieć intencje skargi kasacyjnej w swej istocie, a przynajmniej w dużej mierze, zarzuca ona organowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji błędnego stanowiska organu, iż przedłożone przez skarżącą dowody nie udowadniają przesłanek braku zdolności patentowej omawianego rozwiązania technicznego, stosownie do hipotez przepisów prawa materialnego, na które powołano się w skardze kasacyjnej. Jednakże, mając na uwadze przepis art. 183 § 1 w związku z art. 176 p.p.s.a., dla rozpoznania tak postawionego zarzutu skarga kasacyjna powinna była, a czego nie uczyniła, podnieść w jej petitum zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów, tym bardziej w sytuacji, gdy uczyniono to wcześniej na etapie składania skargi do Sądu pierwszej instancji.

Odnosząc się chronologicznie do wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, trudno byłoby uznać za zasadny podniesiony w pierwszej kolejności zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, skoro w sprawie miało to miejsce. Przechodząc zaś do kwestii materiału dowodowego akt sprawy, do czego odwołuje się wspomniany przepis, skarga kasacyjna zdaje się nie brać pod uwagę specyfiki postępowania spornego przed Urzędem Patentowym. Postępowanie to oparte jest na zasadzie kontradyktoryjności, co obliguje nie organ, lecz stronę, do przedstawiania dowodów na poparcie swojego stanowiska (por. art. 255 ust. 4 p.w.p.). Toteż, od stron wymaga się aktywności w tym zakresie. Dlatego w postępowaniu spornym Urzędu Patentowego, a tym bardziej sądu administracyjnego nie ciąży obowiązek zbierania materiału dowodowego, jaki na zasadach ogólnych spoczywa na organie (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Przechodząc do rozpatrzenia zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, iż w świetle stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010/3/39, ZNSA 2010/2/122), które podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, powołany wyżej przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja nie ma jednakże miejsca w okolicznościach sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane od wyroku. Przedstawia bowiem stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Natomiast, czego nie bierze pod uwagę skarga kasacyjna, ta część uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego nie powinna łączyć się z oceną pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 119/09; LEX nr 590810). Toteż, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwioną podstawą dla czynienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., w myśl którego Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten nie obliguje Sądu pierwszej instancji do uzupełniającego dopuszczenia dowodu z dokumentu. Innymi słowy, dopuszczenie takiego dowodu stanowi prawo Sądu, nie zaś jego obowiązek.

Skuteczność wskazanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzależniona jest od zasadności podniesionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Jak już wspomniano, obowiązek przedłożenia dowodów w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym spoczywa na stronach, nie zaś na organie. Takie dowody zostały w sprawie złożone. Zatem, nie można skutecznie podnieść zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaakceptowanie stanowiska organu, który przedstawiony przez strony materiał dowodowy uznał za miarodajny dla potrzeb wydania zaskarżonej decyzji. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 73 i art. 77 k.p.a., polegający na wadliwym uznaniu, iż Urząd Patentowy ustosunkował się do wniosku skarżącej z dnia 13 lipca 2011 r. o przesłanie protokołu z rozprawy z dnia 4 lipca 2011 r. Skarga kasacyjna nie wykazała bowiem na ile ten ewentualny mankament postępowania mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na charakter postępowania spornego, jako postępowania kontradyktoryjnego, a więc toczącego się w ramach inicjatywy procesowej stron, w okolicznościach niniejszej sprawy trudno byłoby dopatrzyć się naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., w świetle którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Urząd Patentowy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 k.p.a., w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obszerne uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne uzasadnienia decyzji, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast, o czym była już mowa, osobną kwestią jest ocena materiału dowodowego dokonana przez organ. Jednakże, z uwagi na powołany już przepis art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do analizowania sprawy pod kątem ewentualnego przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, a więc naruszenia art. 80 k.p.a. W petitum skargi kasacyjnej skarżąca nie zarzuciła bowiem naruszenia art. 80 k.p.a. i w tym zakresie brak jest również uzasadnienia, stosownie do wymogów art. 176 p.p.s.a.

Również w kontekście wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżąca nie wykazała, aby wezwanie ją przez organ do ponownego złożenia wniosku o doręczenie dokumentów zawartych w aktach zgłoszenia, w szczególności sprawozdania z badania stanu techniki, co nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego skarga kasacyjna również nie wykazała, aby udzielenie patentu na zgłoszony do ochrony wynalazek nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 24 i art. 33 ust. 1 p.w.p.

Skarżąca, co wymaga podkreślenia, w toku całego postępowania nie wykazała, aby w granicach zastrzeżeń patentowych zgłoszony do ochrony wynalazek został publicznie ujawniony przed datą pierwszeństwa, tj. przed dniem 2 sierpnia 2006 r.

Nie można podzielić stanowiska skarżącej, jakoby dla oceny nowości lub poziomu wynalazczego wynalazku nie jest konieczne przedstawienie jednego dowodu, w którym określone rozwiązanie zostanie całościowo i kompletnie przedstawione, jako identyczne lub podobne do spornego wynalazku, a więc dopuścić możliwość przedstawienia na te okoliczności kilka dowodów rozpatrywanych łącznie. Skarżąca nie bierze tutaj pod uwagę, że odpowiednie zastosowanie w wynalazku znanych ze wcześniejszych rozwiązań środków technicznych może dać efekt nieoczywisty dla znawcy przedmiotu, co nadaje takiemu wynalazkowi przymiot poziomu wynalazczego w świetle art. 26 ust. 1 p.w.p. Zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia Urzędu Patentowego o posiadaniu przez opatentowany wynalazek wymaganego poziomu wynalazczego, w tym możliwości jego przemysłowego stosowania, nie zostało przez skarżącą skutecznie podważone. Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia art. 24 p.w.p.

Zaskarżona decyzja, zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji, jest zgodna z przepisem art. 33 ust. 1 p.w.p., w myśl którego, z zastrzeżeniem art. 936 ust. 1, opis wynalazku, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 2, powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis powinien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określać dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków (jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki) i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku. Sporny wynalazek, jak to niewadliwie ustalił Urząd Patentowy i podzielił Sąd pierwszej instancji spełnia powyższe kryteria. Natomiast trudno byłoby uznać za naruszenie przepisu art. 33 ust. 1 p.w.p. podnoszoną przez skarżącą okoliczność, jaką przykładowo jest brak zdefiniowania prędkości przesuwu kształtki rurowej w obszarze roboczym akceleratora elektronowego. Te czy inne uwagi związane z urzeczywistnieniem wynalazku niewątpliwie nie stanowią istotnego problemu dla znawcy przedmiotu.

Z tych wszystkich względów skarga, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.)