Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 36/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego D.S. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. Zwanej dalej jako "k.p.a.") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego, obory wraz z infrastrukturą oraz zmianie sposobu użytkowania budynków chlewni na obory o łącznej obsadzie 640 DJP na działce nr ewid. [...] obręb B..

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. D.S. zwrócił się do Wójta gminy P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego, obory wraz z infrastrukturą oraz zmianie sposobu użytkowania budynków chlewni na obory na działkach nr ewid. [...] i [...] obręb B. Do wniosku załączył raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.

W dniu [...] czerwca 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wydał opinię sanitarną, w której zaopiniował pozytywnie wniosek D.S. w zakresie wymagań higieniczno-zdrowotnych.

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia (znak sprawy [...]). Jednocześnie określił siedem warunków realizacji inwestycji. I tak zgodnie z wytycznymi tegoż organu należy:

1. Zapewnić szczelność posadzek w obiektach inwentarskich,

2. Pomieszczenia inwentarskie czyścić w sposób niepowodujący powstawania

ścieków,

3. Obornik magazynować na płycie obornikowej oraz w pryzmach formowanych na utwardzonym i nieprzepuszczalnym podłożu pod przykryciem materiałem wodoszczelnym. Ww. nawóz naturalny wykorzystywać na gruntach własnych, a jego ewentualną nadwyżkę przekazywać innym podmiotom,

4. Prowadzić regularne odczyty wody, a wykryte nieszczelności wewnętrznej sieci wodociągowej niezwłocznie naprawiać,

5. Wody opadowe i roztopowe pochodzące z powierzchni dachowych i terenów utwardzonych odprowadzać powierzchniowo do gruntu w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny, w sposób niewywołujący szkody na gruntach sąsiednich,

6. W projektowanym budynku stosować wentylację grawitacyjną w postaci wylotu szczelinowego wzdłuż kalenicy dachu,

7. Zwierzęta padłe magazynować w wydzielonym pomieszczeniu - izolatce, a następnie nie później niż po 24 h, przekazywać podmiotom posiadającym odpowiednie zezwolenia w zakresie gospodarowania nimi.

Ponadto RDOŚ w P. nie stwierdził konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Wójt Gminy P. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego, obory wraz z infrastrukturą oraz zmianie sposobu użytkowania budynków chlewni na obory. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Spółkę A oraz E.W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] grudnia 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na konieczność ustalenia kręgu stron postępowania. Wskazano również na konieczność uzupełnienia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

W dniu [...] maja 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wydał pozytywną opinię sanitarną, a postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. uzgodnił realizacje wnioskowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie określił następujące warunki realizacji inwestycji:

1. modernizowanie i projektowany obiekt inwentarski wykonać w taki sposób, aby maksymalne powierzchnie inwentarskie wynosiły: O-I 1196 m2, O-II 225 m2, O-III 1344 m2.

2. zapewnić szczelność posadzek w obiektach inwentarskich,

3. pomieszczenia inwentarskie czyścić na sucho, tzn. w sposób niepowodujący powstawania ścieków,

4. obornik magazynować na płycie obornikowej oraz w pryzmach formowanych na utwardzonym i nieprzepuszczalnym podłożu pod przykryciem materiałem wodoszczelnym,

5. prowadzić regularne odczyty wody, a wykryte nieszczelności wewnętrznej sieci wodociągowej niezwłocznie naprawiać,

6. wody opadowe i roztopowe pochodzące z powierzchni dachowych i terenów utwardzonych odprowadzać powierzchniowo do gruntu w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny,

7. w projektowanym budynku stosować wentylację grawitacyjną w postaci wylotu szczelinowego wzdłuż kalenicy dachu,

8. zwierzęta padłe magazynować w wydzielonym pomieszczeniu - izolatce, a następnie nie później niż po 24 h, przekazywać podmiotom zewnętrznym zgodnie z przepisami szczegółowymi.

Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Wójt Gminy P. na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 75 ust.1 pkt 4, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz.1235 ze zm. Zwanej dalej jako "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku") a także § 2 ust. 1 pkt. 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) w związku z art. 104 i k.p.a. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego, obory wraz z infrastrukturą oraz zmianie sposobu użytkowania budynków chlewni na obory o łącznej obsadzie 640 DJP na działce nr ewid. [...] obręb B. W uzasadnieniu organ stwierdził, że strony postępowania ustalone zostały prawidłowo. Wskazał, że J. K. nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w B. Wójt stwierdził, że, zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zamyka się w granicy działki, do której inwestor posiada tytuł prawny. Ponadto usytuowanie przedsięwzięcia oraz istniejące warunki atmosferyczne wskazują jednoznacznie, że uciążliwości będą się mieściły w granicach określonych norm prawa. Powołując się na treść raportu, Wójt wskazał, że oddziaływanie przedsięwzięcia nie będzie wykraczać poza granice nieruchomości inwestora. W ocenie Wójt brak było również przesłanek do uznania J.G. za stronę postępowania.

Wójt wskazał, że inwestor przedłożył umowy na zapewnienie odbioru obornika do nawożenia 190 ha gruntów. Wyjaśnił również, że wariant przyjęty do realizacji po przeanalizowaniu zastosowanych rozwiązań technicznych i technologicznych jest najbardziej korzystnym dla środowiska. Wskazał na rozwiązania minimalizujące uciążliwość zapachową oraz brak podstaw do powoływania biegłego z zakresu olfaktometrii. Wójt zwrócił uwagę, że brak jest określonych norm prawnych dotyczących ochrony powietrza przed zapachami. Stwierdził również, że brak było podstaw do powoływania biegłego z zakresu pomiaru hałasu oraz, że wybiegi będą utrzymywane w dobrej kulturze rolniczej. W konsekwencji, organ uznał, że istnieją podstawy do wydania decyzji środowiskowej.

Odwołanie do ww. decyzji wniosła Spółka A, zarzucając decyzji Wójta:

- rażące naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez brak prawidłowego ustalenia stron niniejszego postępowania,

- rażące naruszenie art. 84 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, mimo że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, których organ nie posiadał.

- rażące naruszenie art. 84 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nie powołanie biegłego z zakresu olfaktometrii celem dokładnego określenia rodzaju substancji uciążliwych zapachowo, które będą produkowane przez inwestycję oraz zastąpienie opinii biegłych dokumentem prywatnym jakim jest raport, mimo, że organ nie posiada informacji specjalnych pozwalających na jego weryfikację,

- rażące naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie w sprawie rozprawy administracyjnej, mimo, że w sprawie strony mają sprzeczne interesy i prezentują całkowicie odmienne stanowiska,

- rażące naruszenie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wydanie decyzji niejednoznacznej i brak precyzyjnego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w charakterystyce planowanego przedsięwzięcia dokładnego usytuowania wybiegu dla bydła, przez co inwestor może utworzyć wybieg także na działce nr [...],

- rażące naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie ważnego interesu społecznego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w szczególności interesu mieszkańców wsi B.,

- rażące naruszenie art. 80 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 77 tej ustawy poprzez nieprzeprowadzenie rzeczywistych konsultacji społecznych co do planowanej inwestycji,

- rażące naruszenie art. 74 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 74 ust. 1a ww. ustawy poprzez nie zobowiązanie inwestora do przedstawienia wypisu z rejestru gruntów obejmującego przewidywany teren, na który będzie oddziaływać inwestycja,

- naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i oparcie tezy o braku emisji substancji uciążliwych zapachowo na pomiarach dokonanych przed planowaną inwestycją, a także poprzez jednostronną i bezkrytyczną ocenę dokumentu prywatnego w postaci raportu , kiedy organ nie posiadał nawet wiedzy fachowej, żeby taki raport ocenić,

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak jakiejkolwiek analizy wpływu zanieczyszczeń zwierzęcych pochodzących od zwierząt przebywających na wybiegach na grunt, wody gruntowe oraz emisję substancji uciążliwych zapachowo, a nadto poprzez całkowite pominięcie przez organ kwestii potencjalnego zagrożenia epidemiologicznego planowanej inwestycji,

- art. 77 k.p.a. poprzez niepełne przeprowadzenie i zebranie w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez nie sporządzenie przez organ analizy zarządzania nawozami naturalnymi dla planowanej inwestycji oraz oceny wpływu nawożenia na wody powierzchniowe, gruntowe i podziemne, czego skutkiem jest uniemożliwienie oceny wpływu inwestycji na środowisko,

- art. 79 § 2 k.p.a. poprzez faktyczne uniemożliwienie skarżącemu wzięcia udziału w oględzinach terenu objętego planowaną inwestycją,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Spółka zarzuciła również organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:

- przyjęciu, że uciążliwość zapachowa emitowana z planowanej inwestycji może być wynikiem jedynie emisji amoniaku, siarkowodoru, dwutlenku siarki, tlenku azotu, tlenku węgla oraz pyłu, kiedy organ w ogóle nie wziął pod uwagę emisji kwasów karboksylowych, aldehydów, estrów, heterocyklicznej aminy, tioli, węglowodorów i furanów, co było skutkiem oparcia decyzji jedynie na przeprowadzonych analizach i bezrefleksyjnym przyjmowaniu przez organ stanowiska i tłumaczenia inwestora,

- przyjęciu, że negatywny wpływ na środowisko planowanej inwestycji będzie ograniczony poprzez przewidzenie w decyzji obowiązku regularnego sprzątania odchodów zwierzęcych z wybiegów - 2 razy w miesiącu, kiedy z samych zasad doświadczenia życiowego wynika, że samo czyszczenie wybiegu nawet regularne dla gospodarstwa przekraczającego 640 DJP nie zapobiegnie emisji substancji uciążliwych zapachowo,

- przyjęciu, że regularne czyszczenie wybiegów wystarczy dla ograniczenia negatywnego wpływu inwestycji na środowisko, kiedy w sprawie nie przeprowadzono żadnych analiz ani opinii biegłych, jak produkowane stałe i płynne odchody zwierzęce - zalegające na wybiegu, wpłyną na wody gruntowe oraz tereny sąsiednie,

- przyjęciu, wbrew zasadom doświadczenia życiowego i logicznego myślenia, że po powstaniu inwestycji będzie na jej terenie wiał co do zasady wiatr wschodni, w związku z czym organ zaniechał jakiejkolwiek analizy potencjalnego wpływu emisji zapachowej na tereny znajdujące się na zachód od inwestycji,

- przyjęciu, że raport jest w pełni wiarygodny, kiedy był sporządzany na zlecenie inwestora, który ma interes w pozytywnym załatwieniu sprawy,

- przyjęciu, że zapach czy odór jest substancją niezmierzalną, kiedy pełnomocnik odwołującego wskazywał wielokrotnie, że w sprawie najpierw trzeba określić wszelkie substancje zapachowe, które może produkować inwestycja, a następnie oszacować ich emisję na tereny przyległe, co jest możliwe, ale koniecznym jest w sprawie przeprowadzania opinii odpowiedniego biegłego, czego organ nie uczynił mimo składania wielu wniosków w tym zakresie,

- przyjęcie z jednej strony, że oddziaływanie inwestycji jest ograniczone granicami inwestycji, a z drugiej, że należy liczyć się z pewną emisją odorów, tj. przyjęciu stwierdzeń sprzecznych.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymało ww. decyzję Wójta z dnia [...] sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w sposób szczegółowy przedstawiło stan faktyczny sprawy. Uznało, że organ I instancji w sposób bezzasadny przyjął, iż krąg stron postępowania został ustalony prawidłowo. Wyjaśniło, że w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań krąg stron ustala się na zasadach ogólnych. . Podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest więc stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia.

Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, który powołując się na treść raportu uznał, że oddziaływanie planowanej inwestycji nie będzie wykraczać poza granice nieruchomości inwestora. W ocenie Kolegium raport w tym zakresie jest sprzeczny, bowiem z jednej strony autorzy raportu w Aneksie nr 1 oraz Uzupełnieniu do raportu wskazali, że oddziaływanie przedsięwzięcia ograniczać się będzie do granic nieruchomości inwestora, a z drugiej jednak strony z samego raportu i zawartych w nim analiz stężeń pyłu, dwutlenku siarki, tlenków azotu, tlenku węgła, amoniaku, siarkowodoru czy analiz oddziaływania na klimat akustyczny wynika, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia z całą pewnością nie będzie się zamykać w granicach gospodarstwa rolnego inwestora, co więcej inwestycja będzie oddziaływać nie tylko na właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działkami objętymi wnioskiem, przy czym chodzi tu nie tylko o odziaływanie mieszczące się w granicach prawem przewidzianych ale i oddziaływanie normatywne.

W ocenie Kolegium organ powinien dokonać ponownej analizy co do ustalenia kręgu stron postępowania, mając na uwadze występujące w tym zakresie w raporcie sprzeczności. Ponadto przedłożona do Aneksu nr 1 mapa ewidencyjna obejmująca przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie jak i obszar, na który będzie ono oddziaływać jest w ocenie Kolegium nieprawidłowa. Zdaniem Kolegium, mimo iż na mapie tej wskazano liniami przerywanymi, że oddziaływanie wnioskowanej inwestycji będzie się ograniczać jedynie do nieruchomości inwestora, to przeprowadzone przez autorów raportu analizy świadczą o tym, że obszar ten jest znacznie większy aniżeli wskazany na ww. mapie. Tym samym organ winien wezwać inwestora do przedłożenia mapy z zaznaczonym obszarem wnioskowanego przedsięwzięcia oraz właściwie określonym obszarem oddziaływania. Kolegium zaznaczyło, że wykreślając obszar oddziaływania należy mieć na uwadze także te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Ponadto, inwestor winien również przedłożyć wszystkie wypisy z rejestru gruntów obejmujące obszar, na który będzie oddziaływać inwestycja. Tym samym w ocenie Kolegium wniosek nie odpowiada wymogom określonym w art. 74 ust. 1 pkt 3 i 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

W ocenie Kolegium brak było również podstaw do ograniczenia analizy oddziaływania planowanej inwestycji na tereny sąsiednie znajdujące się na zachód od przedsięwzięcia, bowiem jak wskazał organ I instancji jedynie przeważające wiatry to wiatry zachodnie. Zdaniem Kolegium wynika z tego, iż będą także występowały wiatry wschodnie i nie sposób ograniczać wpływu inwestycji do działek znajdujących się po zachodniej stronie.

Kolegium stwierdziło, że wątpliwości wzbudza także częstotliwość czyszczenia tak pomieszczeń inwentarskich jak i wybiegów dla bydła. W raporcie nie wyjaśniono postępowania z bieżącymi codziennymi odchodami. Ponadto, w uzupełnieniu do raportu zaznaczono, że wybieg będzie przez cały czas utrzymywany w czystości, dbali będą o to pracownicy inwestora, którzy regularnie (co najmniej 2 razy w miesiącu) usuwali będą odchody z powierzchni terenu. Wskazana przez wnioskodawcę częstotliwość czyszczenia wybiegu wzbudza jednak poważne wątpliwości.

Zdaniem Kolegium, charakterystyka przedsięwzięcia, stanowiąca załącznik do zaskarżonej decyzji środowiskowej, jest niekompletna. Charakterystyka ta jest integralną częścią decyzji i powinna być odzwierciedleniem karty informacyjnej przedsięwzięcia.

W ocenie Kolegium, brak jest także podstaw do powoływania się przez organ I instancji na ustalenia dokonane w trakcie oględzin nieruchomości D.S. mających miejsce w dniu [...] sierpnia 2013 r., bowiem zostały one przeprowadzone bez udziału przedstawicieli Spółki A. Inwestor, nie udzielając zgody na wejście na teren jego nieruchomości, uniemożliwił uczestnictwo wspólnika Spółki w tychże oględzinach. Kolegium stwierdziło również, że nie znajduje uzasadnienia powoływanie się na ustalenia dokonane w trakcie wizji terenu nieruchomości inwestora mającej miejsce w dniu [...] października 2014 r., bowiem miejsce rozpoczęcia oględzin winno zostać konkretnie określone, tak aby nie było żadnych wątpliwości, w jakim miejscu strony postępowania zainteresowane wzięciem udziału w przeprowadzonym dowodzie mają się stawić. Dowód z oględzin może bowiem mieć wartość dowodową tylko w przypadku, gdy został przeprowadzony właściwie.

Kolegium stwierdziło również, że w aktach sprawy brak jest potwierdzenia wywieszenia na tablicach informacji skierowanych do społeczeństwa we wsi B.. Znajdują się natomiast jedynie pisma skierowane do sołtysa wsi B. z prośbą o wywieszenie na tablicy ogłoszeń informacji organu prowadzącego postępowanie. Według Kolegium, społeczeństwo winno być powiadamiane o wszystkich zebranych istotnych dla sprawy dokumentach, w tym więc o uzupełnieniach do raportu, o wydanych w sprawie opiniach i uzgodnieniach. Tym samym za niewypełniające wymogów art. 33 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku Kolegium uznało powiadomienie przez organ I instancji społeczeństwa w miesiącu kwietniu 2014 r..

Pozostałe zarzuty podniesione przez Spółkę Kolegium uznało za nieusprawiedliwione.

Kolegium stwierdziło, że sam fakt kwestionowania raportu przez Spółkę nie obliguje do powoływania dowodu z opinii biegłych. Raport przedstawiony przez inwestora ma charakter dowodu, którego nie można podważać gołosłownie. Skuteczne podważenie raportu może nastąpić jedynie w innym opracowaniu. Spółka jednak takiego kontrdowodu nie przedstawiła w toku postępowania.

Za niezasadny Kolegium uznało również zarzut naruszenia art. 89 k.p.a. bowiem to do organu administracji należy ocena wystąpienia przesłanki uzasadniającej przeprowadzenie rozprawy, poza wypadkami, gdy jej przeprowadzenia wymagają przepisy prawa.

W ocenie Kolegium w decyzji organu I instancji określono, iż na wnioskowanej działce zostanie zlokalizowany wybieg dla bydła opasowego ogrodzony płotem z prefabrykatów betonowych. Brak będzie zatem możliwości, ażeby bydło opasowe przebywało na terenie działki nr [...].

Kolegium uznało, również że decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania nie narusza interesu mieszkańców wsi B., a wręcz przeciwnie ma na celu ich ochronę.

Ponadto zdaniem Kolegium, wbrew twierdzeniom Spółki, z informacji uzyskanych od autora raportu wynika, że takie substancje jak kwasy karboksylowe, aldehydy, estry, heterocykliczna amina, tiole, węglowodory i furany nie powstają w wyniku produkcji rolniczej, większość z tych substancji jest wytwarzana w przemyśle.

Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji nie miał obowiązku dokonywania analizy zarządzania nawozami naturalnymi. Inwestor przedłożył umowy na dostawę nawozu naturalnego, zatem organ I instancji dokonał ustaleń w zakresie możliwości rozprowadzenia powstałego nawozu naturalnego

Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a.. Ponadto w ocenie Kolegium fakt, iż raport jest przygotowywany na zlecenie inwestora nie może automatycznie dyskwalifikować tego dowodu. Raport jest sporządzany przez osoby mające wiedzę specjalistyczną z zakresu ochrony środowiska. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że zapach czy odór jest substancją niemierzalną. Zapachy mimo, że mogą być uciążliwe, nie mogą być badane, gdyż w polskim systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów.

Kolegium uznało, że niezbędnym jest uchylenie decyzji organu I instancji bowiem organ odwoławczy jest kompetentny wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części naruszałoby zawartą w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję SKO złożył D.S. wnosząc o jej uchylenie w całości. Zarzucił decyzji Kolegium naruszenie:

- art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych w związku z art. 89 §2 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym bez wyznaczenia rozprawy, pomimo faktu, iż z całokształtu materiału zgromadzonego w postępowaniu wynikało, że w sprawie istnieje konieczność uzgodnienia interesów stron postępowania, jak również dla wyjaśnienia jednego z wątków sprawy, co do którego rozstrzyganiu podlegał zarzut formalny strony skarżącej w postępowaniu odwoławczym, konieczne jest przeprowadzenie dowodu ze świadków, -

- art. 17 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych w związku z art. 7, art. 8 i art. 10 oraz art. 24 §3 i art. 27 §1 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym bez wyznaczenia rozprawy, co uniemożliwiło wnioskodawcy postępowania złożenie wniosku o wyłączenie dwóch członków składu orzekającego kolegium z orzekania w przedmiotowej sprawie, z uwagi na zasiadanie przez nich w składzie orzekającym kolegium, które w przedmiotowym postępowaniu orzekało w postępowaniu odwoławczym zakończonym analogicznej treści decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku,

- art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji po wybiórczej analizie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, co skutkowało uznaniem za uzasadnione niektórych zarzutów strony skarżącej w postępowaniu odwoławczym przy zupełnie niejasnym uzasadnieniu przez kolegium przyczyn takiego stanowiska

- art. 79 §2 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ I instancji uniemożliwił jednej ze stron postępowania czynny udział w przeprowadzanych czynnościach proceduralnych,

- art. 28 k.p.a. oraz art. 29 - 43 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez nieustalenie wzajemnej relacji tychże przepisów w stosunku do siebie, co z kolei miało fundamentalne znaczenie dla kontestowania prawidłowości określenia przez organ pierwszej instancji kręgu stron postępowania,

- art, 74 ust, 1 pkt 3) i 6) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez analizę materiału zebranego w postępowaniu z pominięciem odniesienia dyspozycji tychże przepisów do przepisów traktujących o wyłączeniach od zasad przewidzianych w powyższych przepisach, tj. art. 74 ust. 1a, 1b i1c tejże ustawy,

- art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 74 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez uznanie za uzasadniony zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 74 ust. 1 pkt 3) i 6) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w oderwaniu od treści wniosku w wydanie decyzji środowiskowej oraz raportu oddziaływania inwestycji na środowisko.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że rozpoznanie odwołania na rozprawie umożliwiłoby przeprowadzenie dodatkowego dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób uczestniczących w wizjach lokalnych, ustalenie ponad wszelką wątpliwość, czy w szczególności druga z wizji lokalnych przeprowadzona była w sposób prawidłowy. Zdaniem skarżącego ze szczegółowego jej opisu w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wynika, że Spółka nie była zainteresowana w pojawieniu się na tejże wizji.

Ponadto w ocenie skarżącego zaskarżona decyzja była kompilacją stanowiska wyrażonego w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. i zmodyfikowanych zarzutów formalnych zawartych w odwołaniu. Kolegium nie podjęło zgłębionej analizy ogółu materiału zgromadzonego w postępowaniu, a jedynie dopasowało z góry założoną tezę z wydanej uprzednio decyzji do inaczej stylistycznie sformułowanych zarzutów odwołania.

Zdaniem skarżącego uzasadnienie w zakresie naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. jest tak nieostre i lakoniczne, iż nie sposób go tłumaczyć inaczej jak tylko zupełną dowolnością w ocenie zebranego w postępowaniu materiału.

Jak wskazał skarżący w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie sposób znaleźć szczegółowych wytycznych w zakresie ustalenia stron postępowania. Organ odwoławczy pomieszał pojęcie stron postępowania z osobami uprawnionymi do uczestnictwa w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Członkowie określonej społeczności lokalnej, którym określone uprawnienia w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej przyznaje ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku mogą aktywnie uczestniczyć w toczącym się postępowaniu i zgodnie z przepisami ww. ustawy wykonywać uprawnienia strony postępowania, jednakże w ich przypadku konieczna jest ich osobista aktywność na każdym etapie postępowania, co oznacza, że po stronie organu administracji leży obowiązek podawania do powszechnej wiadomości informacji o poszczególnych fazach postępowania, zgodnie z dyspozycją ww. ustawy, natomiast wszelka aktywność w ramach toczącego się postępowania spoczywa na potencjalnie zainteresowanych obywatelach.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. SKO wyjaśniło, iż nie było zobowiązane do przeprowadzenia rozprawy. Zaznaczyło, że nie przesłuchiwało ono świadków, ani też nie dopuściło dowodu z opinii biegłych, a decyzję wydało w oparciu o materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji. Zdaniem Kolegium przepis art. 24 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w sytuacji rozpatrywania sprawy po uprzednim uchyleniu decyzji organu I instancji i następnie ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji. Za nieuzasadniony Kolegium uznało zarzut wybiórczej oceny materiału dowodowego. Podtrzymało również swoje stanowisko w zakresie wadliwości przeprowadzonej wizji lokalnej oraz błędnego określenia zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ,zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna .

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Sąd w niniejszej sprawie kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2014 roku [...] uchylającą decyzję Wójta Gminy P. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przez D.S. przedsięwizięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego ,obory oraz zmianie sposobu użytkowania budynków chlewni na obory o łącznej osadzie 640DPJ na działce nr ewidencyjny [...] obręb B., przy czym zaznaczyć należy ,że jest to już druga decyzja wydawana przez SKO ( zresztą w tym samym składzie ) ,która uchyla poraz już drugi pozytywną dla inwestora decyzję Wójta.

Wydawanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia reguluje ustawa z dnia 3.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227 ze zm,), zwanej dalej ustawą o dostępie do informacji o środowisku lub ustawą. W świetle ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla przedsięwzięć mogących, jak niniejsze, znacząco oddziaływać na środowisko (w sprawie niniejszej kwalifikacja przedsięwzięcia nie stanowiła przedmiotu sporu i była prawidłowa w świetle obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania Rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko – Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Przez ocenę oddziaływania na środowisko według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

- weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko

- uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień

- zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Trzeba podkreślić ,że w przedmiotowym postępowaniu toczącym się od [...] kwietnia 2013 roku były dwukrotnie wydawane dla planowanej przez inwestora inwestycji opinie i uzgodnienia :

(Opinia Sanitarna z dnia [...] czerwca 2013 roku i postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z [...] października 2013 roku dla inwestycji planowanej na działkach o nr [...] i [...] oraz opina sanitarna z dnia [...] czerwca 2014 roku i postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] czerwca 2014 roku dotyczące zamierzonej inwestycji już po zmianie wniosku ,kiedy inwestor zmienił wniosek pomniejszając przedsięwzięcie o działkę nr [...]. Wielokrotnie był uzupełniany raport złożony przez inwestora.

W myśl art. 62 ust. 1 ustawy, w ramach oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania na środowisko, przed wydaniem decyzji właściwy organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy do jej wydania, zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy). Z mocy art. 80 ust. 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki plan został uchwalony. Elementy decyzji wymienia art. 82 ust. 1 ustawy, a wymogi uzasadnienia takiej decyzji art. 85 ust. 2 ustawy

Postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 ustawy), a właściwym organem do wydania decyzji jest, w odniesieniu do spraw niezastrzeżonych do kompetencji regionalnego dyrektora ochrony środowiska, Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, starosty, czy dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, wójt, burmistrz, prezydent miasta i to nawet wtedy, gdy przedsięwzięcie jest realizowane przez daną gminę (art. 75 ust. 1 pkt 4 i 75 ust. 3 ustawy). W przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, wnioskodawca do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej dołącza raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy), co z woli ustawodawcy sytuuje raport jako dokument prywatny powstający poza postępowaniem.

Z treści ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika także, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia można odmówić jedynie w razie:

- niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy)

- odmowy uzgodnienia warunków realizacji przez organ uzgadniający (art. 77 ust. 1 ustawy), co wynika z wiążącego charakteru uzgodnienia.

- braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy)

- gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy)

- jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy).

- jeżeli z przeprowadzonego postępowania wynikać będzie niemożliwe do zlikwidowania czy zminimalizowania do poziomu dopuszczalnych emisji, negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko

Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie może abstrahować od wynikających z ustawy o dostępie do informacji o środowisku ścisłych ram działania organu właściwego dla wydania decyzji. Pamiętać także należy o tym, że sąd administracyjny będąc wyłącznie sądem kasacyjnym (tj. niemogącym zreformować zaskarżonej decyzji) nie może dokonywać własnych ustaleń stanu faktycznego (nota bene w tym przypadku ustaleń wymagających wiedzy specjalistycznej), gdyż kontroluje tylko, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez właściwe organy I i II instancji. W sytuacji stwierdzenia przez Sąd braku naruszeń procedury podejmowania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, mogących przy tym mieć wpływ na wynik sprawy oraz niedopatrzenia się naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja nie może być przez sąd wyeliminowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ,że decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2014 roku zapadła z naruszeniem przepisów ,które miały wpływ na wynik sprawy.

Sposób wydawania przez organ administracji decyzji w postępowaniu odwoławczym reguluje przepis art. 138 § 1 k.p.a. Określa on sposoby zakończenia postępowania odwoławczego po ustaleniu, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione przez odwołującego się w terminie. Wówczas organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo uchylić tę decyzję i bądź merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, bądź wydać jedno z dwóch rozstrzygnięć procesowych: umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.).

Stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Organ odwoławczy co do zasady, a wynika to z treści art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Obecna konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksowych lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi więc o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W świetle powyższego więc organ II instancji powinien dążyć do wydania decyzji merytorycznej .

W świetle powyższej regulacji Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się uchybienia w procedowaniu przez SKO, które nie wyjaśniło i nie uzasadniło dostatecznie własnej decyzji kasatoryjnej wydanej w zakresie zarzutu co do organu I instancji ,że nie ustalono wszystkich stron postępowania i tym samym naruszono przepis art.28 kpa. Zauważyć należy ,że SKO w dniu [...] lutego 2014 roku uchyliło poraz pierwszy decyzję Wójta Gminy P. z uzasadnieniem takim ,że autorzy raportu wskazali ,że działki sąsiednie zgodnie z przeprowadzonymi analizami i obliczeniami nie znajdują się pod wpływem oddziaływania planowanej inwestycji ,jednak zdaniem SKO nie sposób się zgodzić z tym stwierdzeniem. Już choćby zdaniem SKO z samego raportu i zawartych w nim analiz stężeń pyłu dwutlenku siarki, tlenku azotu, tlenku węgla, amoniaku, siarkowodoru czy analiz oddziaływania na klimat akustyczny wynika, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia z całą pewnością nie będzie zamykać w granicach gospodarstwa rolnego inwestora ,co więcej inwestycja będzie oddziaływać nie tylko na właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działkami objętymi wnioskiem ,przy czym chodzi tu nie tylko o oddziaływanie mieszczące się w granicach prawem przewidzianych i oddziaływanie normatywne.

Po rozpoznaniu przez organ pierwszej instancji sprawy poraz drugi Wójt szczegółowo uzasadnił ,że usytuowanie przedsięwzięcia oraz istniejące w tym rejonie warunki atmosferyczne wskazują jednoznacznie, że uciążliwości będą mieściły się w graniach określonych norm prawa, a ich rozprzestrzenianie zgodnie z różą wiatrów będzie przenoszone od źródła w kierunku wschodnim , niesione wiatrem zachodnim. Z analizy dokumentów wynika(jak twierdził wójt), że strony postępowania zostały ustalone prawidłowo. Został przeanalizowany wpływ, planowanej inwestycji na tereny sąsiadujące. Stronami postępowania mogą być również właściciele nieruchomości, którzy pozostają w zasięgu inwestycji, a nie graniczą bezpośrednio z planowanym terenem inwestycji. Organ I instancji przeanalizował wpływ planowanej inwestycji na tereny sąsiadujące i ocenił, że działki położone po zachodniej granicy działki o nr ewid. [...] nie znajdują się w strefie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, w związku z faktem że emisje które będą powstawały na terenie gospodarstwa, będą unoszone przez wiatr w kierunku wschodnim. Przeważające wiatry to wiatry zachodnie . Uciążliwość zapachowa będzie więc unoszona w kierunku wschodnim na pola uprawne, a ich stężenie jest szybko zmienne w czasie. Ponadto uciążliwość związana z planowaną inwestycją tj. emisja hałasu, emisja amoniaku, siarkowodoru oraz pyłu będzie się zamykała w granicach działki do której Inwestor posiada tytuł prawny. W raporcie przedstawiono skumulowane oddziaływanie gospodarstwa z istniejącą ubojnią. W wykonanych obliczeniach rozprzestrzeniania substancji w powietrzu przyjęto że głównymi źródłami są obory. Ponadto źródłem emisji niezorganizowanej będą silniki pojazdów poruszających się po terenie nieruchomości, które ze względu na charakter przedsięwzięcia oraz niewielkie natężenie ruchu, emisje komunikacyjne zostały pominięte w dalszych obliczeniach.

Z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że oddziaływanie inwestycji nie będzie wykraczać poza granice nieruchomości inwestora, czyli brak jest przesłanek z art.28 kpa do uznania Pana G. oraz Pana K. za stronę tego postępowania. Przedsięwzięcie nie będzie powodować ponadnormatywnej uciążliwości dla właścicieli działek sąsiednich, a tym bardziej na nieruchomości Pana J. G. i Pana J. K.. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2010r, II OSK 223/2009).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając kolejną decyzję kasacyjną w dniu [ ...] listopada 2014 roku ( w tym samym składzie osobowym) ponowiło ten sam zarzut nieustalenia stron postępowania. W uznaniu Sądu Administracyjnego SKO uchyliło się wbrew obowiązującym przepisom od samodzielnych ustaleń w tym zakresie ,co mogłoby znacznie przyspieszyć postępowanie (art.12 kpa). Otóż jeżeli SKO uparcie powołuje się na treść raportu a jednocześnie dysponuje pełnym materiałem dowodowym w postaci map ewidencyjnych( w razie potrzeby może takie mapy uzupełnić) i jest przekonane ,że stronami postępowania powinny być jeszcze inne osoby (chociaż zarzutu potencjalne strony postępowania nie zgłaszają mimo dodatkowych ogłoszeń i informowaniu społeczeństwa ) to powinno jako organ rozpoznający sprawę na nowo wskazać na konkretne dokumenty , dane z raportu z powiązaniem ewidencyjnym działek i w razie potrzeby konkretnie te osoby wskazać. To właśnie SKO mogło celem wyjaśnienia tej kwestii wyznaczyć rozprawę ,wezwać wszystkie strony, autora raportu i ewentualnie zapytać o faktyczne oddziaływanie inwestycji. Wyjaśnić sprzeczności ,które jak twierdzi dostrzegło. Autorzy raportu twierdzą bowiem w pismach ,że oddziaływanie inwestycji zamykać się będzie na terenie do którego inwestor posiada tytuł prawny. Jak już zaznaczono po nowelizacji przepisów rola SKO nie sprowadza się tylko do działań kasatoryjnych ale do wyjaśnienia sprawy w niezbędnym zakresie. W świetle przywołanych unormowań pominięcie w danej sprawie strony postępowania nie zawsze musi oznaczać konieczność zwrócenia sprawy przez samorządowe kolegium odwoławcze (na skutek odwołania) organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; jeżeli przemawiają za tym okoliczności, SKO powinno orzekać merytorycznie (por. wyrok WSA w Olsztynie z 03.04.2012 r., II SA/Ol 124/12, CBOSA porównaj prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu IV SA/Po 312/13 Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).

Zauważyć należy ,że w toku sprawy organ I instancji rozpoznał uwagi zarzucane przez pełnomocnika Spółce A oraz Pani E. W-B. .

Pozostałe strony postępowania: I.S. (współwłaścicielka nieruchomości objętych wnioskiem) , W.C., T.R., S.B., Spółdzielnia A, Spółka B - właściciele nieruchomości sąsiednich nie złożyli żadnych uwag i zastrzeżeń w toku prowadzonego postępowania. W postępowaniu z udziałem społeczeństwa przeprowadzonego po wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. nikt nie zapoznawał się z dokumentacją sprawy i nie wnosił żadnych uwag.

W uznaniu Sądu więc rację ma pełnomocnik skarżącego formułując taki zarzut w skardze, że SKO ani nie dało organowi konkretnych wytycznych do prawidłowego ustalenia kręgu postępowania ani samo stron nie ustaliło . Poza tym jeżeli inwestor za raportem twierdzi ,że oddziaływanie raportu zamyka się w granicach jego nieruchomości ,to trudno mówić o naruszeniu przepisu art.74 ust1 pkt 6 ,który nakazuje do wniosku załączyć wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, z zastrzeżeniem ust. 1a-1c.

Przy czym w wydanej przez siebie pierwotnie decyzji z dnia [...] lutego 2014 roku SKO tego zarzutu nie podnosi natomiast czyni to już przy ponownym rozpoznaniu sprawy w dacie [...] listopada 2014 roku ( w tym samym składzie orzekającym).

Orzecznictwo organu może podlegać zmianom, o ile organ wykaże, że są ku temu uzasadnione podstawy. Wyłącznie nieuzasadniona zmienność poglądu organu stanowi naruszenie art. 8 k.p.a. Zasada zaufania obywatela do państwa nie oznacza bowiem, że organ nie może zmieniać ocen prawnych - w szczególności gdy zmiana prowadzi do prawidłowego zastosowania określonych przepisów - ale że nie może tego czynić dowolnie, w sposób uniemożliwiający kontrolę argumentacji przemawiającej, w jego ocenie, za przedmiotową zmianą.( zobacz Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 roku VIII SA/Wa 12/13 lex nr 1321685). Organ nie wyjaśnił dlaczego w tej samej sprawie w przypadku tej samej inwestycji ( pomniejszonej jedynie o jedną działkę) dopiero za drugim razem przywołuje naruszenie przepisów art.74 ustawy o udziale społeczeństwa.

Decyzja organu II instancji z całą pewnością narusza przepis art.107§ 3 k.p.a .

Decyzja ta zawiera sprzeczne stwierdzenia. Organ na stronie na stronie 19 swojej decyzji podnosi zarzut naruszenia przez Wójta przepisów art.33 ust.1 pkt 5 ustawy przywołanej poddając w wątpliwość powiadamianie mieszkańców wsi B. o toczącym się postępowaniu a już na stronie 21 tej samej zaskarżonej decyzji uzasadnia ,że "decyzja określająca uwarunkowania nie narusza interesu mieszkańców wsi B. a wręcz przeciwnie ma na celu ich ochronę" i to w świetle art.33 i następnych ustawy. W uznaniu Sądu tego typu sprzeczności naruszają przepis art.107§kpa i jednocześnie zasadę przekonywania określoną w art.11 kpa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. ( zobacz Wyrok Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Poznaniu z 13 lutego 2013 roku IV SA/Po 1039 /12 w lex nr 1887174).

Poza tym zauważyć należy ,że SKO w zaskarżonej decyzji oceniło decyzję Wójta jako nieprawidłową w zakresie iż uznało za dowód protokół oględzin nieruchomości inwestora z dnia [...] sierpnia 2013 roku chociaż wizja została przeprowadzona bez udziału strony, a kolejny termin oględzin został wyznaczony na [...] października 2013 roku , w którym pełnomocnik Spółki A nie brał udziału. Jest to uchybienie ,które nie miało zdaniem sądu wpływu na wynik postępowania, gdyż strona miała możliwość zapoznania się z wszystkimi materiałami dotyczącymi merytium sprawy w tym również z protokołem oględzin z [...] października 2013 roku. Organ II instancji zaś w ogóle nie wykazał jak to uchybienie rzutowałoby na wynik sprawy. O ile pierwsze oględziny były przeprowadzone niezgodnie z treścią art.79§2 kpa to co do drugich Wójt wyjaśnił w decyzji, że poinformował Pana P.K. (pełnomocnika stron), iż oględziny w dniu [...] października 2013 r. zostały przeprowadzone zgodnie z zawiadomieniem z dnia [...] września 2013r. W zawiadomieniu wskazano w sposób jednoznaczny termin i miejsce oraz godzinę przeprowadzenia oględzin. Strony postępowania pomimo prawidłowego zawiadomienia o czynnościach przeprowadzenia oględzin nie stawiły się. Strona z własnej winy nie brała udziału w przeprowadzeniu dowodu w dniu [...] października 2013r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ zobowiązany do rozpoznawania merytorycznie sprawy na nowo samo powinno przesądzić ,czy oględziny w sprawie są konieczne a nie zawierać w uzasadnieniu własnej decyzji stwierdzenie "że jeżeli zdaniem organu I instancji przeprowadzenie oględzin jest konieczne to powinien uczynić to zgodnie z art.79§2 kpa". Ponadto jeżeli SKO zauważyło braki w aktach organu I instancji potwierdzenia wywieszenia na tablicach informacji skierowanych do społeczeństwa we wsi B. a tylko wymieniło pisma skierowane do sołtysa wsi B. z prośbą wywieszenie na tablicy ogłoszeń informacji organu prowadzącego postępowanie, powinno takich dokumentów od organu I instancji zażądać i dopiero po odpowiedzi ocenić czy zaszły uchybienia mające wpływ na wynik sprawy. To samo dotyczy zdaniem sądu uchybień których dopatrzyło się kolegium w zakresie art.33 ust.1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Ten przepis stanowi ,że przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji ,bez zbędnej zwłoki ,podaje do publicznej wiadomości informacje o możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją o miejscu , w którym jest ona wyłożona do wglądu. Sąd zwraca jednak uwagę ,że ewentualne naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu musi podlegać ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.( zobacz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2013 roku II SA/Po 823/12 LEX nr 1393296

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wydanej przez siebie decyzji takiej oceny nie zawarło zwłaszcza ,że wniosek inwestora zmodyfikowany (po pierwszej decyzji SKO ) z dnia [...] marca 2014 roku zawierał pomniejszony zakres inwestycji o działkę nr [...] obręb B.

Zwrócić też należy uwagę ,że organ II instancji nie przeprowadził własnej oceny odnośnie raportu i jego uzupełnień pod kątem art. 66 ustawy o udziale społeczeństwa. Organ II instancji ,który sam przytoczył orzecznictwo co do roli raportu jako dowodu z opinii prywatnej i nie podzielił zarzutów odwołującej spółki co do konieczności powoływania biegłych , sam nie pochylając się nad treścią art.66 ustawy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazuje na wątpliwości co do usuwania bieżących odchodów jednocześnie nie podając w jakim kierunku miałoby pójść uzupełnienie tegoż raportu o ile w ogóle miałoby takowe nastąpić.

Oceny raportu dokonał tylko organ I instancji ,który stwierdził ,że odnosząc się do zarzutów Pana H.P. w ocenie tut. Organu Sporządzony w niniejszej sprawie raport oddziaływania na środowisko autorstwa B.J. i S.F. - wbrew jego zarzutom zawiera wszelkie niezbędne elementy wynikające z art.66 ustawy OOŚ. Autorzy raportu określili przewidywane oddziaływanie wybranego wariantu na środowisko, w tym na powietrze, klimat akustyczny, wody podziemne i powierzchniowe , gospodarkę odpadami, powierzchnię ziemi, krajobraz, gleby, ludzi, rośliny, zwierzęta, obszary Natura 2000 oraz zabytki i dobra kultury, zarówno w fazie realizacji, jak i w fazie eksploatacji, a także w fazie likwidacji. W szczególności zdaniem organu I instancji raport oddziaływania na środowisko wraz z aneksem zawiera opis oddziaływania na środowisko w tym przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia oraz ich wpływ na zdrowie i życie ludzi. Ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapach czy odór jest substancją niemierzalną . Zapachy pomimo że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, bowiem w polskim systemie prawnym nie istnieją normy prawne , które odnosiłyby się do zapachów. W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenia amoniaku i siarkowodoru. Brak jest przepisów dopuszczających poziom zapachów, jednak ustawodawca określił dopuszczalność lokalizowania budowli rolniczych od obiektów służących zamieszkaniu (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 lipca 2008 r. II OSK 766/2007; z dnia 2 lutego 201 Or. II OSK 223/2009). Ponadto podkreślenia wymaga, iż w polskim prawie nie ma przepisów regulujących uciążliwość zapachową .

Przywołana przez Pana H.P. (pełnomocnika Spółki A) norma określa jedynie sposób pomiarów substancji zapachowych w powietrzu, ale nie ustala ich dopuszczalnego poziomu. Nie wprowadza też regulacji w zakresie sposobu oceny uzyskanych wyników .

Raport oddziaływania na środowisko zdaniem organu I instancji wraz z jego uzupełnieniami spełnia wymogi art.66 ustawy OOŚ i jeżeli je spełnia to podlega ocenie jako dowód. Należy także podkreślić że raport został pozytywnie zaopiniowany przez organy współdziałające tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., co do jego kompletności i poprawności merytorycznej.

W orzecznictwie wskazuje się, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujący równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora.( zobacz wyrok NSA W-wa z 2 marca 2014 roku II OSK 2564/12 LEX nr 1511156).

W niniejszej sprawie zaś kontraportu do powyżej przeanalizowanego raportu przez organ I instancji nie przedłożono.

Co się zaś tyczy pozostałych zarzutów skargi.

Zgodnie z Art. 17. 1. Ustawy z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno rozważyć potrzebę przeprowadzenia rozprawy jeżeli są sprzeczne interesy stron i istnieje koniczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Wynikający z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. obowiązek wyłączenia pracownika dotyczy tylko sytuacji, gdy decyzja, przy wydaniu której uprzednio dany pracownik uczestniczył, poddawana jest następnie kontroli - czy to w postępowaniu zwykłym (w toku instancji albo na podstawie art. 127 § 3 k.p.a.), czy nadzwyczajnym (w trybie wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji). Nie odnosi się natomiast do sytuacji, gdy w wyniku zastosowania przez organ odwoławczy kompetencji kasacyjnych, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uchylenie decyzji nie może powodować - gdy sprawa ponownie wróci do organu decyzyjnego - zakazu wykonywania czynności w toczącym się postępowaniu przez tych pracowników, co poprzednio, skoro w takiej sytuacji nie kontrolują oni prawidłowości własnej decyzji. Tak więc w uznaniu Sądu wydawanie dwukrotnie decyzji przez SKO w tym samym składzie w tej konkretnie sprawie nie stanowi uchybienia proceduralnego ,gdyż nie kontrolowali oni swej własnej decyzji. Tak więc Sąd w tym składzie nie zgadza się z zarzutem skargi ,że decyzja SKO z tej przyczyny powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art.145 § 1 punkt 1 c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję . Na podstawie art.152 pppsa określił ,że nie podlega ona wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ppsa

Ponownie rozpoznając sprawę SKO zweryfikuje krąg stron postępowania ustalony przez organ I instancji, a w szczególności wyjaśni i wskaże , jakie jego zdaniem powinny być jeszcze strony postępowania. Przede wszystkim ma dążyć do wydania merytorycznej decyzji chyba że wyjątkowo dojdzie do przekonania, iż sprawa wymaga dalszego postępowania wyjaśniającego w zakresie, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W każdym przypadku rozstrzygnięcie swoje SKO należycie uzasadni, jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.

MZ