Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 410/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, ust. 1b pkt 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Aldona Gąsecka- Duda / spr./ WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Wojewody [....] z dnia 20 stycznia 2014 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 stycznia 2014 r., znak [...], wydaną na podstawie na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednol. Dz. U. z 2012 r., poz. 83) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. M., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 lutego 2013 r., znak [...].

Orzekając w ten sposób Wojewoda [...] podał, że powyższą decyzją Prezydent Miasta orzekł o odmowie przekształcenia na rzecz A. M. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], o powierzchni 1,1500 ha, dla której Sąd Rejonowy w Tarnowie prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Prezydent Miasta nawiązał do wniosku użytkownika wieczystego A. M. z dnia 12 listopada 2012 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...], położonej w T., powołał treść art. 1 ust. 1b pkt 2ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, oraz na podstawie analizy stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości ustalił, że w dniu 13 października 2005 r. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] przysługiwało Przedsiębiorstwu [...] w T. (ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej nastąpiło 7 listopada 1992 r. na podstawie decyzji Wojewody [...] z 17 grudnia 1991 r. Nr [...], na wniosek z dnia 27 października 1992 r.). W związku z powyższym oraz mając na uwadze okoliczność, że Przedsiębiorstwo [...] w T. jest państwową osobą prawną względem których, zgodnie z art. 1 ust. 1 b pkt 2 powyższej ustawy, wyłączona jest możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a zbycie prawa użytkowania wieczystego po 13 października 2005 r. przez podmiot wymieniony w tym przepisie, któremu w tej dacie przysługiwało prawo użytkowania wieczystego nie wyłącza ustawowego zakazu przekształcenia, Prezydent Miasta orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...], położonej w miejscowości T.

Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 lutego 2013 r., znak [...], wniósł A. M. podnosząc, że z naruszeniem art. 7 k.p.a. organ pierwszej instancji nie przeprowadził dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 4 listopada 2002 r., który dokonał wykreślenia Przedsiębiorstwa [...] w T., będącego państwową osobą prawną, z Krajowego Rejestru Sądowego i w dacie 13 października 2005 r. przedsiębiorstwo państwowe już nie istniało. Nadto organ ten nie uwzględnił w sposób wszechstronny i prawidłowy konsekwencji prawnych umowy notarialnej z dnia 29 stycznia 2002 r., oddającej Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. w T., na czas określony do odpłatnego korzystania zespół składników materialnych i niematerialnych, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmujących wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55. 1 kc, a także nie rozważył w sposób dostateczny celu i zgodnego zamiaru stron powyższej umowy. Analizując dalej zapisy umowy notarialnej z dnia 29 stycznia 2002 r. skarżący wywodził, że Przedsiębiorstwo [...] przekazało Spółce pod firmą Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o. o. z siedzibą w T. przedmiot umowy, w tym prawo użytkowania wieczystego działki [...] obręb [...].

Rozpoznając złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie, Wojewoda [...] w dalszych rozważaniach wskazał na następujące okoliczności.

Przedmiotem postępowania jest kwestia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w Tarnowie, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] o powierzchni 1,1500 ha, dla której Sąd Rejonowy w Tarnowie prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Sprawy z tego zakresu wymagają ustalenia, czy zostały spełnioneprzesłanki takiego przekształcenia określone w ustawie z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

W art. 1 ustawy określony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania jej przepisów . Ustawa wskazuje kryteria podmiotowe (odnoszące się do użytkownika wieczystego) oraz przedmiotowe (odnoszące się do nieruchomości), których łączne spełnienie warunkuje możliwość skorzystania z prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Dodatkowo ustawa zakreśla datę, w której prawo użytkowania musiało istnieć, aby mogło być objęte przekształceniem, oraz datę graniczną, w której najpóźniej można wystąpić z wnioskiem o przekształcenie. Możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność dotyczy jedynie tych użytkowników wieczystych, których prawo istniało w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005 r. oraz ich następców prawnych. W sytuacji stwierdzenia przez organ administracji prowadzący postępowanie braku realizacji którejkolwiek ze wspomnianych przesłanek, organ ten jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej, tzn. odmawiającej takiego przekształcenia.

Organ prowadzący postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie powinien zatem zbadać czy ustalony stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, że zostały zrealizowane zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe przesłanki takiego przekształcenia, w tym stwierdzić - po pierwsze - czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim wnioskiem.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (w brzmieniu nadanym ustawą z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110), osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.

Kolejnym przepisem determinującym zakres stosowania ustawy jest art. 1 ust. 3, zgodnie z którym z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 b ustawy, przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste Polskiemu Związkowi Działkowców;2) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, póz. 1129);3) nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego.

Przepis art. 1 ust. 3 ustawy przyznaje prawo do wystąpienia z roszczeniem o przekształcenie również następcom prawnym osób wymienionych w art. 1 ust. 1-2 ustawy, a warunkiem przysługiwania roszczenia następcy prawnemu jest istnienie prawa użytkowania wieczystego w dniu wejścia w życie wyżej powołanej ustawy. Sukcesja może nastąpić zarówno pod tytułem ogólnym, jak i pod tytułem szczególnym, jednak aby osoba która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji pod tytułem szczególnym (np. w drodze umowy) podmiot, od którego prawo to nabyto musi spełniać kryteria określone w art. 1 ust. 1, ust. 1a lub ust. 2 ustawy. Należy jednak mieć także na uwadze treść art. 1 ust. 1 b ustawy, który formułuje negatywną przesłankę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Dokonana przez organ odwoławczy analiza zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego w świetle cytowanych przepisów potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

W szczególności, jak wynika z treści umowy z dnia 29 stycznia 2002 r. zawartej w formie aktu notarialnego, Rep. A Nr [...], o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania, działający w imieniu Wojewody [...] - jako pełnomocnika Skarbu Państwa do spraw prywatyzacji Przedsiębiorstwa [...] w T. – A. W., zawarł ze spółką Przedsiębiorstwo [...] spółka z o.o. umowę o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania, na podstawie art. 52 w związku z art. 39 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania należności za korzystanie z przedsiębiorstwa oraz zarządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwa [...] pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] w T.

Zgodnie z treścią umowy o przeniesieniu własności przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55' k.c. z dnia 27 lipca 2006 r. Rep. A nr [...] oraz odpisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, jej właścicielem w dacie 13 października 2005 r. był Skarb Państwa, natomiast jako użytkownik wieczysty figurowało Przedsiębiorstwo [...] w T.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 września 1995 r., sygn. [...] (publ. LEX nr 24921, Prok.i Pr.-wkł. 1996/5/35) -"wykreślenie z rejestru przedsiębiorstwa państwowego po jego prywatyzacyjnej likwidacji uzasadnia ujawnienie w dziale II. księgi wieczystej organu założycielskiego jako dysponenta prawa użytkowania wieczystego przy równoczesnym wykreśleniu zlikwidowanego przedsiębiorstwa jako użytkownika wieczystego. "Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego (wyrażonym m.in. w cytowanym powyżej wyroku tego Sądu z 14 września 1995 r. o sygn. I CRN 136/95)," likwidacja przedsiębiorstwa państwowego, zarządzona przez organ założycielski na podstawie art. 37 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, póz. 2982 późn. zm.), nie powoduje wygaśnięcia przysługującego przedsiębiorstwu państwowemu prawa użytkowania wieczystego. Jest to wyjątek od ogólnej zasady tzw. konfuzji uzasadniony celem prywatyzacji likwidacyjnej. Słusznie bowiem zauważa się, że likwidacja państwowego przedsiębiorstwa w trybie cyt. ustawy prywatyzacyjnej następuje tylko w znaczeniu podmiotowym, tj. takim, że państwowe przedsiębiorstwo z chwilą wykreślenia go z rejestru państwowych przedsiębiorstw przestaje istnieć jako osoba prawna (por. art. 35 i następne k.c.). Likwidowane przedsiębiorstwo państwowe nie traci natomiast swojego bytu jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych (por. art. 55.1 k.c.)" (aktualnie art. 55' Kodeksu cywilnego)."

Pozyskana przez organ pierwszej instancji na potrzeby niniejszego postępowania administracyjnego dokumentacja w postaci: odpisu księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki nr [...], położonej w miejscowości T; umowy z dnia 29 stycznia 2002 r. Rep. A nr [...] o oddania Przedsiębiorstwu [...] sp. z o. o. w T. do odpłatnego korzystania zespołu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, wchodzących w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55.1 k.c. i pozostających we władaniu Przedsiębiorstwa [...] w T.; umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] lipca 2006 r. Rep. A nr [...]; umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 13 grudnia 2011 r. Rep. A nr [...] - potwierdza zatem, że A. M. nabył od spółki pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] sp. z o. o. z siedzibą w T. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], która to spółka uzyskała prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki dopiero na podstawie umowy przeniesienia tego prawa zawartej w formie aktu notarialnego z dnia z [...] lipca 2006 r. Rep. A nr [...] od Przedsiębiorstwa [...] w T.

Należy zatem jako prawidłowe ocenić ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji, zgodnie z którymi do dnia 6 września 2006 r. (a więc także w dacie 13 października 2005 r.) prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przysługiwało nadal i wpisane było w księdze wieczystej na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w T., będącego państwową osobą prawną, w odniesieniu do którego Skarb Państwa jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, póz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, póz. 1129).

Ustalenia te dodatkowo potwierdzone zostały w piśmie Sądu Rejonowego w Tarnowie Wydział VI Ksiąg Wieczystych z [...] stycznia 2013 r. nr [...].

Odnosząc się do podniesionego w treści odwołaniu zarzut braku należytego rozważenia przez organ pierwszej instancji charakteru prawnego i skutków prawnych wynikających z załączonego do odwołania postanowienia Sądu Rejonowego w Krakowie KR. [...] o oddaniu składników materialnych i niematerialnych Przedsiębiorstwa [...] w T. do korzystania przez spółkę Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. oraz braku rozważenia przez organ pierwszej instancji celu i zgodnego zamiaru stron umowy, zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 29 stycznia 2002 r. Rep. A nr [...], wskazać należy, iż jakkolwiek organ ten w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołując się na powyższą umowę wskazał jedynie, że Wojewoda [...] na jej podstawie oddał spółce Przedsiębiorstwo [...] sp. z o. o. w T. na czas określony -10 lat do odpłatnego korzystania zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, wchodzących w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55.1 k.c. i pozostających we władaniu Przedsiębiorstwa [...] w T., to wskazać należy iż po oddaniu użytkowania wieczystego będącego jednym ze składników przedsiębiorstwa jako zorganizowanej całości do odpłatnego korzystania na podstawie umowy z dnia 29 stycznia 2002 r. Rep. A nr [...] Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o., spółka ta jedynie korzystała odpłatnie z majątku oddanego jej do użytkowania, w tym także z prawa użytkowania wieczystego. Spółka ta nie stała się jednak użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości, co powyżej szczegółowo wyjaśnił organ odwoławczy. Samo zaś prawo użytkowania wieczystego Przedsiębiorstwo [...] sp. z o. o. nabyło dopiero na postawie umowy przeniesienia tego prawa sporządzonej w formie aktu notarialnego z 27 lipca 2006 r. Rep. A nr [...].

Ponadto na uwagę zasługuje okoliczność, że stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Na domniemania wynikające z prawujawnionych w księgach wieczystych może się powoływać każdy, kto ma w tym interes prawny "Lege non distinquente, na domniemania z art. 3 ustawy [z 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece] może powołać się każdy, kto ma w tym interes prawny. Można powiedzieć, że są one ustanowione nie tylko na korzyść osoby figurującej w księdze wieczystej, ale także na jej niekorzyść. " (Menes Agata, Rejent. 1994.5.53 "Domniemania wynikające z wpisów do ksiąg wieczystych." Teza nr 3, LEX nr 12503/3). Domniemanie wynikające z art. 3 ust. 1 k.w.h. może zostać obalone jedynie w drodze postępowania sądowego w trybie art. 10 u.k.w.h. Zgodnie z tym przepisem w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności na drodze postępowania sądowego.

W powyższym kontekście nie ma wątpliwości, że Przedsiębiorstwo [...] w T., na rzecz którego w dniu 13 października 2005 r. wpisane było w księdze wieczystej nr [...] prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], położonej w T., realizuje przesłanki wymienione w art. 1 ust. 1 b ustawy, co w konsekwencji wyklucza możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Jak to już wskazano w pierwszej części decyzji, przepis art. 1 ust. 1 b statuuje bowiem negatywną przesłankę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w związku z czym stwierdzenie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne spełnienia w danej sprawie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w pkt. 1-3 tego przepisu wyklucza takie przekształcenie. Również zbycie prawa użytkowania wieczystego po 13 października 2005 r. przez podmiot wymieniony w art. 1 ust. 1 b pkt 2 ustawy, któremu w tej dacie prawo to przysługiwało, nie wyłącza ustawowego zakazu przekształcenia (por. M. Gdesz, Komentarz do ustawy o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, Zielona Góra 2011, s. 52-53)

Mając na uwadze powyższe uwagi należało utrzymać w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 lutego 2013 r., znak [...] wobec zaistnienia w przedmiotowej sprawie negatywnej przesłanki przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, określonej w art. 1 ust. 1 b pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzje Wojewody [...] z dnia 20 stycznia 2014 r., znak [...], A. M. domagał się uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 lutego 2013 r., znak [...], a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

A. M. zarzucał, że zakażona decyzja została wydana:

1. z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 1 ust. 1 b pkt 2 i ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że w przedmiotowej sprawie istnieje negatywna przesłanka przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

2. z naruszeniem przepisów postępowania, a to :

- art. 12 k.p.a.- poprzez prowadzenie przez organ odwoławczy postępowania w niniejszej sprawie przez okres jednego roku, przy jednoczesnym oparciu treści decyzji organu na materiale dowodowym zgromadzonym wyłącznie w postępowaniu pierwszo instancyjnym;

- art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieistniejący akt prawny, a zatem bez podstawy prawnej.

Rozwijając powyższe zarzuty w uzasadnieniu skargi A. M. wskazał, że ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. 1990 nr 51, poz.298) została uchylona z dniem 8 stycznia 1997 r. w związku z tym powoływanie się na orzeczenie wydane na jej podstawie przez Wojewodę w decyzji z dnia 20 stycznia 2014 r., znak [...], uznać należy za niezasadne. Powołanie przez organ błędnej podstawy prawnej może mieć wpływ na ważność wydanej decyzji z uwagi na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak wynika z poglądu prezentowanego w orzecznictwie, nie można uznać za wydaną bez podstawy prawnej decyzji, w której nie wskazano właściwie podstawy prawnej w rzeczywistości istniejącej, albo podstawę prawną niewłaściwie powołano. Fakt powołania się przez organy administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy (wyrok NSA z dnia 8 lutego 1983 r. I S.A. 1294/82).Inaczej jednak należy potraktować decyzję administracyjną, w której organ wskazał jako podstawę prawną przepis prawa materialnego, który w konkretnym stanie faktycznym nie miał zastosowania. Mowa tutaj więc o przypadku, gdy to nie przepis, a cały akt prawny został błędnie zakwalifikowany do konkretnego przypadku, co w przedmiotowym postępowaniu nastąpiło. Dlatego też stwierdzenie nieważności decyzji w części odpowiadającej powoływaniu się przez Wojewodę [...] na ustawę już nieobowiązującą może mieć zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o nieobowiązujące już przepisy, a w przedmiotowym postępowaniu na cały akt prawny, świadczy o wadliwości działania organu, który tego dokonał, co w rezultacie winno skutkować nieważnością decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś podnoszone w niej zarzuty nie są trafne. W ramach przeprowadzonej dalej idącej kontroli wydanych w sprawie niniejszej aktów administracyjnych nie dostrzeżono również innych uchybień uzasadniających eliminację obrotu prawnego zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 lutego 2013 r., znak [...], z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek A. M. z dnia 12 listopada 2012 r. o przekształcenie przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...], położonej w T., obręb [...], o powierzchni 1,1500 ha.

Zarówno z osnowy, jaki uzasadnienia kontrolowanych decyzji wynika, że materialnoprawną podstawą wydania rozstrzygnięcia były wyłącznie przepisy ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednol. Dz. U. z 2012 r., poz. 83), a nie przepisy ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. 1990 nr 51, poz.298).

W zaskarżonej decyzji ustalono wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w tym również okoliczności podnoszone dodatkowo w odwołaniu, które poddano określonej analizie.

Ustalenia te zostały dokonane na podstawie dokumentów urzędowych, których prawdziwość oraz walor dowodowy, określony w art. 76 § 1 i 2 k.p.a., nie były kwestionowane w toku postępowania administracyjnego, także w przypadku przedstawienia kserokopii a nie oryginałów dokumentów. Odrębnym zagadnieniem jest wskazanie przez skarżącego na niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości oraz dopuszczalność stosowania w sprawie niniejszej art. 76 § 3 k.p.a. z uwagi na domniemanie jawności materialnej statuowane w art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r.

o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednol. Dz.U. z 2013 poz.707 - dalej w skrócie u.k.w.h.).

W ramach przeprowadzonej kontroli sądowej ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie budzą zastrzeżeń w świetle zgromadzonego materiału, który jest dostateczny dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś fakt iż skarga nie zawiera w tym przedmiocie zarzutów upoważnia do odstąpienia od szerszych rozważań dotyczących podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.

A. M. zarzuca, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 1 ust. 1 b pkt 2 i ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że w przedmiotowej sprawie istnieje negatywna przesłanka przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Zarzut ten nie został rozwinięty w uzasadnieniu skargi, stąd nie jest wiadomym w czym konkretnie skarżący upatruje błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wskazanych regulacji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego taka wadliwość nie zachodzi.

W szczególności, w zaskarżonej decyzji trafnie zwrócono uwagę na konieczność zbadania w sprawie przesłanek wymienionych w art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w brzmieniu nadanym ustawą z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110) o treści :

1. Osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.

1a. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:

1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;

2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

1b. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste Polskiemu Związkowi Działkowców;

2) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129);

3) nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego.

2. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:

1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;

2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

3. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

4. Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r.

W sprawie niniejszej skarżący, będący osoba fizyczną, występował jako następca prawny podmiotu, któremu w 13 października 2005 r. miało przysługiwać użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], o powierzchni 1,1500 ha, dla której Sąd Rejonowy w Tarnowie prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa - co uwzględniając powyższą regulację nawiązuje do okoliczności objętych hipotezą art. 1 ust. 1 i ust. 3.

Trafne jest stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji, że przepisu art. 1 ust. 1, nie stosuje się w przypadkach wymienionych w ust. 1b, co wynika wprost z brzmienia tego ostatniego przepisu. Nie istnieją jakiekolwiek powody by tejże regulacji nadać inną treść ze względów celowościowych albo uwzględniając kontekst historyczny zmian dokonanych na przestrzeni czasu w analizowanym akcie prawnym. Pomiędzy przepisem art. 1 ust. 1 i ust. 1b ustawy zachodzi zatem taka relacja, że art. 1 ust. 1 zawiera zasadę ogólną, zaś ust. 1b regułę szczególną, która dla określonych podmiotów będących w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości przewiduje inny skutek, niż określony w ust. 1, tj. brak możliwości wystąpienia z żądaniem o przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ograniczenie to ma zastosowanie tylko do podmiotów, których reguła szczególna dotyczy. Skoro zaś w przypadkach wymienionych w ust.1 1b nie stosuje się ust. 1 tego artykułu, to bezprzedmiotowa staje się także regulacja dotycząca następstwa prawnego z ust. 3.

Z ust. 1b pkt 2 wynika w szczególności, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129). Mając na uwadze, że w treści 1 ust. 1 wprowadzono konkretną datę dokonywania określonych ocen, spójność regulacji wymaga by również zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 1b pkt 2 badać na datę13 października 2005 r. Odmienne podejście i wprowadzanie w tym przypadku, jako momentu ocen innej daty - np. złożenia wniosku, nie ma uzasadnienia:

- z uwagi na wykazaną już relację pomiędzy art. ust. 1 i art. 1b pkt 2 ( zasada i wyjątek);

- wobec brzmienia ust. 3, który przewidując następstwo prawne odnosi się jednoznacznie wyłącznie do ust. 1 i 1a, oraz ust. 2,

- uwzględniając brzmienie ust. 4 , stanowiącego iż przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r., co dowodzi iż ustawodawca przewidział przypadki, w których znaczenia ma inna data niż 13 października 2005r.

Takie trafne podejście prezentuje się w zaskarżonej decyzji, w której badanie dopuszczalności stosowania art. 1 ust. 1 odbywa się przy uwzględnieniu negatywnej przesłanki wprowadzonej w ust. 1b pkt 2, zaś jej wystąpienie oceniane jest na dzień 13października 2005 r.

Ustalenia czynione są przy tym w taki sposób, że organ administracji publicznej nie wkracza w sfery nie należące do jego kompetencji, w szczególności nie bada legalności procesu prywatyzacji pod katem ważności wydawanych w nim aktów administracyjnych i umów cywilnoprawnych, czy także skuteczności takich umów względem określonych osób. Kontrola ostatecznych aktów administracyjnych jest możliwa bowiem jedynie w wewnętrznych i zewnętrznych trybach nadzwyczajnych, a jej uruchomienie warunkuje szereg przesłanek. Badanie zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej albo ważności, czy skuteczności umów należy do drogi procesu cywilnego i może odbywać w różnego typu postępowaniach, w tym wymienionym w art. 10 u.k.w.h. albo jako ocena jednej z przesłanek orzekania.

Zasady objętej regulacją art. 10 u.k.w.h., względnie kompetencji sądów powszechnych nie narusza fakt, że w sprawie niniejszej uznano za udowodniony fakt, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia z dnia 4 listopada 2002 r., sygn. akt KR.XII [...], wykreślono Przedsiębiorstwa [...] w T., będącego państwową osobą prawną, z Krajowego Rejestru Sądowego i w dacie 13 października 2005 r. takie przedsiębiorstwo już nie istniało w senesie podmiotowym, zaś było nadal wpisane w księdze wieczystej nieruchomości jako jej użytkownik wieczysty. W tym zakresie w zaskarżonej decyzji wskazano bowiem na zasadę z art. 3 u.k.w.h. O ile zatem w ramach ustaleń prawidłowo uwzględniono powyższe postanowienie, to nie mniej jednak słusznie zaniechano podejmowania takich czynności, które można by uznać za prowadzenie postępowania dowodowego mającego służyć ustaleniu rzeczywistego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości w zakresie istnienia albo wygaśnięcia sprawa użytkowanie wieczystego na 13 października 2005 r. Akcentowano również niemożność obalenia w postępowaniu administracyjnym skutków domniemania z art. 3 u.k.w.h., czemu służy powództwo z art. 10 u.k.w.h.

W zaskarżonej decyzji poza wpisem w księdze wieczystej nieruchomości stanu prawnego na datę 13 października 2005 r., gdzie nadal figurowało przedsiębiorstwo państwowe, uwzględniono także treść umowy z dnia 29 stycznia 2002 r. , zawartej w formie aktu notarialnego, Rep. A Nr [...], o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania, przez działającego w imieniu Wojewody [...] - jako pełnomocnika Skarbu Państwa do spraw prywatyzacji Przedsiębiorstwa [...] w T. - A. W. z Przedsiębiorstwem [...] spółka z o.o. w T. Treścią umowy było oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania, na podstawie art. 52 w związku z art. 39 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania należności za korzystanie z przedsiębiorstwa oraz zarządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] w T.

W świetle treści tej umowy uznano prawidłowo, że nie ma w niej mowy o ustanowieniu albo przeniesienia użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa [...] spółka z o.o. w T.. Czym inny jest bowiem stan prawny, w którym określonej osobie służy prawo użytkowania wieczystego, jako prawo własne, czym innym zaś sytuacja, gdy dany podmiot korzysta odpłatnie z masy majątkowej, w skład której wchodzą określone prawa do rzeczy.

W zaskarżonej decyzji nie tylko wskazano trafnie na treść wpisów w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości na dzień 13 października 2005r., oraz umowy notarialnej z dnia 29 stycznia 2002 r. Rep. A Nr [...], ale także kolejnej umowy - z dnia 27 lipca 2006 r. Rep. A nr [...], mocą której Przedsiębiorstwo [...] sp. z o. o. z siedzibą w T. nabyło prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...]. Następcą prawnym tego właśnie podmioty jest skarżący na podstawie umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego, sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2011 r. Rep. A nr [...]

Ustalenia czynione na tych podstawach, są zgodne z treścią dokumentów, natomiast organy administracji publicznej nie były upoważnione ani do oceny legalności procesu prywatyzacji, ani też ważności albo skuteczności umów, do czego zmierzało w istocie zawarte w odwołaniu żądanie, by w sprawie rozważono w sposób dostateczny cel i zgodny zamiar stron umowy z dnia 29 stycznia 2002 r. Rep. A Nr [...]. Przyjęcie twierdzeń skarżącego co do tego celu i zgodnego jest zagadnieniem cywilnoprawnym, które może rodzić określone dla później następujących zdarzeń objętych wpisami w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości.

Pomimo określonych twierdzeń skarżącego na temat interpretacji umów, czy ustalenia faktu wydania postanowienia postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia z dnia [...] listopada 2002 r., sygn. akt [...], brak było podstaw do stosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ zawiesi postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu tego wynika, że zagadnieniem wstępnym można określić zagadnienie, które musi być najpierw rozstrzygnięte, aby można było zbadać zaistnienie, w chwili rozstrzygania sprawy, określonych przesłanek wynikających z konkretnych przepisów prawa, co oznacza, że zagadnienie wstępne warunkuje rozpoznanie określonej sprawy administracyjnej. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała.

O ile w zaskarżonej decyzji zacytowano pogląd Sądu Najwyższego wyrażony wyroku z dnia 14 września 1995 r., sygn. I CRN 136/95SN, który prywatyzację przedsiębiorstwa państwowego uznał ówcześnie za wyjątek od skutków tzw. konfuzji ( która z zasady prowadzi do wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego ), to taką wypowiedź należy uznać nie za stosowanie przepisów, lecz udzielenie informacji na temat wykładni ich i stosowania w orzecznictwie, wyłącznie w takim aspekcie.

Za bezzasadny należy uznać zatem zarzut naruszenia art. - art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.

Trafny jest natomiast zarzut skarżącego co do tego, że Wojewoda uchybił terminom rozpoznawania spraw przewidzianym w art. 35 §1-3 k.p.a, stąd można było temu organowi postawić w toku postępowania zarzut bezczynności. Nie można jednak nie dostrzegać, że skarżący nie podejmował działań przed organem nadzoru, dla przeciwdziałania praktyce kilkakrotnego, nieuzasadnionego przedłużania terminu załatwienia sprawy, które mogły wywołać skutek dyscyplinujący Wojewodę [...], stąd stwierdzonej bezczynność nie można uznać za mającej cechy rażącego naruszenia prawa.

Bezczynność organu administracji publicznej, czy przewlekłość w prowadzeniu postępowania przed upływem terminów ustawowych załatwiania spraw nie należy do uchybień istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi – jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.

Uwzględniając treść w świetle art. 200p.p.s.a. i art. 208 p.p.s.a, wynik i przebieg postępowania sądowoadministracyjnego nie stwarza podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zasądzenie od Wojewody [...] związanych z nim kosztów.