Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 64/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art.12 par.1-2, art.35 par.1-3,art.36 par.1-2,art.37 par.1 pkt 1,art.77 par.1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.1 par.1-2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.1,art.3 par.2 pkt 8-9,art.53 ust.2b,art.119 pkt 4,art.134 par.1,art.149 par.1 pkt 1 i 3,par.1a,par.2,art.154 par.6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 8 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi W. Sz. na bezczynność Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w sprawie nieważności orzeczenia I. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy wszczętej z urzędu w dniu "[...]" roku w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]"roku wydanego przez Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności - w terminie 14 dni od zwrotu akt; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. nie wymierza organowi grzywny.


UZASADNIENIE

W. S. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie "[...]" (dalej jako: organ II instancji) w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]", domagając się stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zobowiązania organu do dokonania w określonym terminie niezbędnej czynności, wymierzenie organowi grzywny z tytułu bezczynności oraz zwrotu kosztów według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie nieważności wskazanego orzeczenia zostało wszczęte w dniu 9 kwietnia 2019 r., jednakże do dnia 25 lipca 2019 r. sprawa nie została rozstrzygnięta. Tym samym, zostały naruszone terminy na załatwienie sprawy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący dodał, że w dniu 12 lipca 2019 r. zostało wniesione zażalenie do organu na bezczynność, jednakże nie została mu udzielona odpowiedź w terminie 7 dni.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając dokładnie przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Wskazano, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. (dalej jako: organ I instancji) orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]" zaliczył skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 30 listopada 2019 r. Następnie organ II instancji pismem z dnia 9 kwietnia 2019 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w celu stwierdzenia nieważności wskazanego orzeczenia. Jednocześnie poinformowano skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami w terminie od dnia 23 kwietnia 2019 r. do dnia 30 kwietnia 2019 r. w siedzibie organu II instancji. Ponadto pismem z dnia 18 kwietnia 2019 r. organ II instancji wezwał skarżącego do przedstawienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma wyjaśnień w zakresie wiążącym się z właściwością miejscową organu, który wydał przedmiotowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. W odpowiedzi na wezwanie skarżący pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r. wystąpił o przedłużenie zakreślonego przez organ terminu w związku z koniecznością zgromadzenia stosownej dokumentacji medycznej do dnia 15 maja 2019 r. Z kolei w dniu 18 kwietnia 2019 r. do organu II instancji wpłynęło pismo skarżącego z dnia 13 kwietnia 2019r., w którym wystąpił on o wydanie kopii akt sprawy celem ustosunkowania się do wszczętego postępowania. Pismem z dnia 29 kwietnia 2019 r. organ II instancji wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego pisma z dnia 13 kwietnia 2019 r. poprzez wykazanie ważnego interesu prawnego uzasadniającego wydanie kopii akt sprawy. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 maja 2019 r. Przy kolejnym piśmie z dnia 6 maja 2019 r., które wpłynęło do organu 9 maja 2019 r., skarżący ustosunkował się do wezwania organu w sprawie wykazania ważnego interesu celem wydania uwierzytelnionych kopii akt sprawy. Odrębnym pismem z dnia 6 maja 2019 r. skarżący ponownie zwrócił się do organu II instancji o przedłużenie terminu do udzielenia wyjaśnień w zakresie dotyczącym okoliczności wiążących się z właściwością miejscową organu orzeczniczego, do dnia 5 czerwca 2019 r. Organ II instancji przychylił się do wniosku strony. Następnie w dniu 31 maja 2019 r. do organu II instancji wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przedłużenie terminu do przedstawienia żądanych wyjaśnień do dnia 15 lipca 2019 r. W odpowiedzi na pismo skarżącego organ II instancji przesłał skarżącemu kopie akt postępowania stanowiące podstawę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wskazując jednocześnie, że termin 15 lipca 2019 r. należy traktować jako ostateczny do złożenia żądanych wyjaśnień. W dniu 16 lipca 2019 r. do organu II instancji wpłynęło pismo skarżącego z dnia 12 lipca 2019r. zatytułowane "Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego", przekazane następnie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, który postanowieniem z dnia "[...]" uznał, że organ II instancji nie dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu. Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie do sądu administracyjnego. W świetle przedstawionych okoliczności organ II instancji wskazał, że tryb załatwiania niniejszej sprawy wiąże się przede wszystkim z postawą skarżącego, przedkładającego wielokrotnie wnioski z prośbą o odroczenie terminu załatwienia sprawy, które to wnioski były uwzględniane przez organ działający w interesie strony. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że strona skarżąca dopełniła wymogu formalnego, jakim jest, stosownie do art. 53 ust. 2b p.p.s.a., wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia, rozstrzygnięte postanowieniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia "[...]", stwierdzające, że organ nie dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu.

Wyjaśnić również należy, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

W ocenie Sądu wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna.

Podkreślić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania.

Kwestie terminów załatwiania spraw zostały uregulowane w rozdziale 7 działu I ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r. poz.2096 ze zm., dalej jako: k.p.a.). Zgodnie z ogólną wytyczną zawartą w art. 35 § 1 k.p.a. sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Organ administracji publicznej powinien prowadzić zatem postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że powyższy przepis należy rozumieć jako wskazówkę, by terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 k.p.a. traktować jako terminy maksymalne, a organ prowadzący postępowanie nie tylko zachował terminy określone w k.p.a., ale także w razie możliwości załatwił sprawy w terminie krótszym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt VII SAB/Wa 40/06, LEX nr 255859). Dążenie organu prowadzącego postępowanie do jak najszybszego załatwienia sprawy nie powinno jednak prowadzić do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Długość terminu załatwienia danej sprawy zależy od jej charakteru. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (np. danych z ewidencji, rejestrów). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają nie tylko sprawy proste, lecz także sprawy zawiłe i skomplikowane, w których jednakże nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo materiał ten może być uzupełniony przez organ administracyjny poprzez podjęcie odpowiednich czynności faktycznych. Na gruncie procedury administracyjnej należy przyjąć, że użyte w art. 35 § 2 k.p.a. słowo "niezwłocznie" nie oznacza "natychmiast", organ powinien dysponować realnym – w konkretnych okolicznościach – czasem potrzebnym do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Organ powinien więc wydać rozstrzygnięcie bez nieuzasadnionego odwlekania tej czynności (por. Anna Golęba, (w:) Knysiak-Molczyk Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex/el. 2015). Oczywiście termin załatwienia sprawy, w której nie jest wymagane prowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie powinien być dłuższy niż termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. dla sprawy wymagającej przeprowadzenia takiego postępowania. Sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego, a więc sprawy, których załatwienie wiąże się z koniecznością zgromadzenia dowodów, wyjaśnień i informacji, powinny być załatwiane przez organ pierwszej instancji nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jeżeli natomiast sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany, organ powinien załatwić taką sprawę nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia jej wszczęcia. O szczególnie skomplikowanym charakterze sprawy możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z zawiłym stanem faktycznym sprawy, wymagającym przeprowadzenia licznych czynności dowodowych, jak i ze złożonym, niełatwym do ustalenia stanem prawnym, wymagającym wnikliwej analizy oraz wykładni przepisów prawa. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Stosownie zaś do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. o stanie bezczynności można mówić, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe pozwala przyjąć, że sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym albo wyznaczonym przez organ zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Oznacza to, że przedmiotem skargi na bezczynność jest wyłącznie ocena zachowania organu w postępowaniu administracyjnym przez pryzmat terminowości i ma na celu wymuszenie na organie podjęcia wymaganej prawem czynności lub aktu. Bez znaczenia jest natomiast przyczyna niezałatwienia sprawy, w tym twierdzenia organu o usprawiedliwionej czy nieusprawiedliwionej bierności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organ II instancji, prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]", naruszył obowiązujące w tym zakresie przepisy k.p.a.

Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu w dniu 9 kwietnia 2019r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a mianowicie w związku z naruszeniem przepisów o właściwości organów. Tym samym, od dnia wszczęcia postępowania organ II instancji był zobowiązany do podejmowania działań zmierzających do rozpatrzenia sprawy zgodnie z terminami wskazanymi w przepisach procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. Tymczasem skarżący nie został nawet poinformowany, że sprawa nie zostanie rozpoznana w terminie, jak również o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy ani też nie został mu wskazany nowy termin rozpoznania przedmiotowej sprawy. Należy przy tym podkreślić, ze organ w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest ocena, czy stan faktyczny przyjęty przy wydawaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego odpowiada prawdzie w świetle istniejącego materiału dowodowego. W sytuacji, gdy organ stwierdza, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa winien ją wyeliminować z obrotu prawnego z uwagi na skutki niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 grudnia 2018r., sygn. akt VIII SA/Wa 783/18, LEX nr 2608019).

Ponadto należy zauważyć, że w piśmie z dnia 13 kwietnia 2019r. , które wpłynęło do organu w dniu 18 kwietnia 2019r., skarżący nie tylko wystąpił do organu z wnioskiem o wydanie kopii akt sprawy, ale również odniósł się do kwestii swojego miejsca zamieszkania. Uznając powyższe informacje za niepełne bądź niewystarczające, organ II instancji winien zatem podjąć czynności w celu jednoznacznego ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego na dzień wydania przedmiotowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie opierając się w tym zakresie wyłącznie na wyjaśnieniach skarżącego. Należy bowiem podkreślić, że to organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., która to zasada dotyczy również postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Jednocześnie przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, tj. konieczność gromadzenia dokumentacji, czy też złożony charakter postępowania nie usprawiedliwiają długiego okresu prowadzenia postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 marca 2013r., sygn. akt II SAB/Kr 11/13, LEX nr 1301240). Tymczasem organ II instancji, mimo wniesienia ponaglenia (skargi na przewlekłość postępowania) a następnie skargi na bezczynność do tut. Sądu, nadal nie zakończył przedmiotowego postępowania wydaniem stosownego rozstrzygnięcia, tłumacząc się działaniem w interesie strony.

Nie budzi jednak wątpliwości, że organ II instancji pozostaje w bezczynności w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]", podczas gdy w myśl art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Przepisy o terminach załatwiania spraw stanowią rozwinięcie wskazanej zasady i mają na celu przeciwdziałanie odwlekaniu w czasie wydania rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzenie postępowania w sposób długotrwały może bowiem narazić stronę na różnego rodzaju negatywne konsekwencje natury faktycznej i prawnej, a także podważa zaufanie jednostki do państwa i prawa oraz autorytet władzy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji.

Sąd oddalił również wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny (pkt III sentencji wyroku), uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Jak wynika bowiem z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Sąd może więc orzec jeden z tych środków represyjnych albo oba łącznie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017r., sygn. akt I OSK 1314/16, LEX nr 2255883). Zatem nałożenie na organ grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – podobnie, jak i zasądzenie sumy pieniężnej od organu –jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017r., sygn. akt II GSK 1695/16, CBOSA).