Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 1129/98
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2000-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 6
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: 1. Decydujące znaczenie dla bytu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma fakt istnienia po stronie oznaczonego podmiotu jednego z tytułów prawnych do nieruchomości, wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, w tych ramach między innymi fakt samoistnego posiadania nieruchomości.

2. Mimo że nie nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości to zachodzą przesłanki do uznania skarżącego za posiadacza samoistnego wybudowanego warsztatu rzemieślniczego oraz zajętego dla potrzeb tegoż warsztatu gruntu, a tym samym przyjęcie, że na skarżącym w myśl art. 2 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

TEZY

1. Decydujące znaczenie dla bytu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma fakt istnienia po stronie oznaczonego podmiotu jednego z tytułów prawnych do nieruchomości, wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, w tych ramach między innymi fakt samoistnego posiadania nieruchomości.

2. Mimo że nie nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości to zachodzą przesłanki do uznania skarżącego za posiadacza samoistnego wybudowanego warsztatu rzemieślniczego oraz zajętego dla potrzeb tegoż warsztatu gruntu, a tym samym przyjęcie, że na skarżącym w myśl art. 2 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy za skargi Alfreda D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1998 - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją ostateczną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję /nakaz płatniczy/ Prezydenta Miasta S. z dnia 16 lutego 1998 r., którą ustalono Alfredowi D. wysokość podatku od nieruchomości za rok 1998 w łącznej kwocie 2.482,00 zł. Jako podstawę prawną decyzji pierwszej instancji powołano art. 207 ustawy Ordynacja podatkowa /Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926/, ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ ustawę z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444/ rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego /Dz.U 1996 nr 112 poz. 539/ oraz uchwałę Rady Miejskiej w S. (...) z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości, podatku od posiadania psów oraz podatku od środków transportowych na terenie miasta S.

Na kwotę podatku za 1998 rok składa się: 2.055,90 zł za budynki zajęte na działalność gospodarczą o powierzchni 172,04 m2 /stawka 11,95 zł/m2/, 195,70 zł za piwnice związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 50 procent z 32,76 m2 /stawka 11,95 zł/m2/ oraz 230,40 zł za grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 576,00 m2 /stawka 0,40 zł/m2/.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że wysokość podatku od nieruchomości za rok 1998 ustalony został na podstawie złożonego przez podatnika w dniu 4 listopada 1997 r. zeznania podatkowego przy zastosowaniu stawek określonych w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych.

W odwołaniu od tej decyzji Alfred D. podkreślił, że wymierzony podatek jest zbyt wysoki, gdyż stawki podatku od nieruchomości co roku gwałtownie wzrastają. Wskazał, iż ze względu na szkody górnicze stan techniczny budynku warsztatowego znacznie się pogorszył, a Kopalnia nie ma pieniędzy na jego obiecaną naprawę. Za pierwszy kwartał 1998 r. miał bardzo mało zamówień na świadczone przez niego usługi, nie ma podstawowych narzędzi do zmiany profilu działalności i wobec tego nie stać go na zapłacenie żądanego podatku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło powyższego odwołania i wskazało, że stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem. Podatek od nieruchomości zaliczany jest do grupy podatków od posiadania majątku, a stawki podatku zróżnicowane są w zależności od charakteru i sposobu wykorzystywania tego majątku. Artykuł 5 wyżej cytowanej ustawy przewiduje, że w wypadku wykorzystywania nieruchomości lub jej części do prowadzenia działalności gospodarczej stawki podatku są wyższe aniżeli w przypadkach wykorzystywania tejże nieruchomości do innych celów. Dla określenia wysokości stawek podatkowych w podatku od nieruchomości na dany rok podatkowy uprawniona jest rada gminy, która podejmuje w tej sprawie uchwałę.

Następnie organ odwoławczy podkreślił, że wymiaru należnego podatku od nieruchomości za rok 1998 dokonano w oparciu o złożony przez skarżącego wykaz nieruchomości, a także, że zastosowane stawki podatku są zgodne z uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia 18 grudnia 1997 r., (...) w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, podatku od posiadania psów oraz podatku od środków transportowych na rok 1998.

W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że podniesione w odwołaniu przez podatnika okoliczności dotyczące niewspółmiernie wysokiego podatku w stosunku do dochodów jakie uzyskuje z prowadzonej działalności, a także pogarszający się stan budynków nie mają wpływu na wysokość podatku od nieruchomości. Podatek ten bowiem ma charakter majątkowy - opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Alfred D. powtórzył zarzuty sformułowane poprzednio w odwołaniu akcentując, że stawki podatku od nieruchomości są każdego roku podwyższane, przy czym przy ustalaniu ich wysokości nie bierze się pod uwagę dużego bezrobocia występującego na tym terenie, dużej konkurencji w działalności gospodarczej którą prowadzi jak również faktu, że zatrudnia pracowników, szkoli uczniów nie otrzymując w zamian jakiejkolwiek pomocy z Urzędu w postaci np. ulg czy dotacji.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nowiny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowa kontrola decyzji administracyjnych dotyczy badania ich legalności tj. zgodności z prawem. Z tego punktu widzenia skarga Alfreda D. jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja /nakaz płatniczy/ organu pierwszej instancji są zgodne z prawem materialnym, zaś uchybienia proceduralne decyzji pierwszej instancji nie miały wpływu na wynik sprawy.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia wskazać na regulację prawną zawartą w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Przynosi ona bowiem odpowiedź na pytanie, kogo obciąża obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. W szczególności z treści ust. 1 pkt 1 tego przepisu wynika, że wspomniany obowiązek, z zastrzeżeniem ust. 2, który ze względu na ustalony w sprawie stan faktyczny można pominąć, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem. Zgodnie przy tym z treścią art. 6 ust. 1 tej ustawy, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Brzmienie przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że decydujące znaczenie dla bytu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma fakt istnienia po stronie oznaczonego podmiotu jednego z tytułów prawnych do nieruchomości, wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tych ramach między innymi fakt samoistnego posiadania nieruchomości.

Wszystkie dotychczas odnotowane okoliczności mają, zdaniem Sądu, zasadnicze znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że jako właściciele gruntu o powierzchni 3.190 m2, zapisanego w księdze wieczystej KW 8792 figurują Stanisław B. i Aleksandra B. Decyzją Wydziału Urbanistyki i Architektury pozwolenie na budowę warsztatu mechaniki pojazdowej otrzymała Aleksandra B. Zarówno jednak z oświadczenia Aleksandry B. jak i zawiadomienia o oddaniu ww. warsztatu do użytkowania wynika, że jego budowa w całości została zrealizowana i sfinansowana przez Alfreda D. Z akt wynika również, że dla potrzeb prowadzonej działalności skarżącemu została wydzielona część gruntu o powierzchni 576 m2. Powyższe pozwala na przyjęcie, iż mimo że nie nastąpiło przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości to zachodzą przesłanki do uznania Alfreda D. za posiadacza samoistnego wybudowanego warsztatu rzemieślniczego oraz zajętego dla potrzeb tegoż warsztatu gruntu, a tym samym przyjęcie, że na skarżącym w myśl wyżej cytowanego art. 2 i art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Dotychczasowych konstatacji nie mogą zmienić argumenty podnoszone przez skarżącego. Jak bowiem wynika z wcześniejszych wywodów, okoliczność dotycząca rodzaju prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, zatrudniania pracowników, szkolenia uczniów, braku zamówień na prowadzone usługi, płacenia innych zobowiązań podatkowych czy też konieczność przeprowadzenia remontu pozbawiona jest znaczenia z punktu widzenia ciążącego na nim obowiązku podatkowego.

Wszystkie te okoliczności mogą być natomiast podstawą do wystąpienia przez skarżącego z umotywowanym wnioskiem o zastosowanie ulg przewidzianych ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. 1997 nr 137 poz. 962 ze zm./ tj. umorzenie zaległości podatkowych, zaniechanie poboru, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności podatku.

Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wysokości wymiaru podatku także w zakresie zastosowania stawek podatkowych. Uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia 18 grudnia 1997 r., (...) w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, podatku od posiadania psów oraz podatku od środków transportowych na rok 1998 ustaliła stawki podatku od nieruchomości w wysokości nie przekraczającej górnej, dopuszczalnej stawki podatkowej, wynikającej z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wspomniane w początkowej części wywodów uzasadnienia uchybienia proceduralne decyzji pierwszej instancji sprowadzają się do stwierdzenia przez Sąd, a niewłaściwej praktyki powoływania jako podstawy prawnej decyzji administracyjnej całych aktów prawnych zamiast konkretnych przepisów, mających zastosowanie do danej, indywidualnej sprawy administracyjnej. Wadliwość ta może utrudniać stronie zrozumienie treści decyzji i skonfrontowanie jej z treścią obowiązujących przepisów prawnych. Powinna być zatem eliminowana z praktyki orzeczniczej organów administracji. W niniejszej sprawie nieprawidłowość tę w pewnym sensie usunięto w decyzji odwoławczej, wskazując na przepisy mające do niej zastosowanie. W ocenie Sądu, przedstawione wyżej naruszenie art. 210 par. 1 i par. 4 nie wywarło jednak wpływu na wynik sprawy, zatem nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z dotychczasowych spostrzeżeń wynika zatem, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. W związku z tym Sąd, działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.