Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 982/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 351
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia 26 czerwca 2017r. o nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016r. – decyzją z dnia 25 lipca 2017r. o nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 16 marca 2016r. do organu I instancji wpłynął wniosek ww. beneficjenta o przyznanie na 2016r. jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie (PZ), płatności dodatkowej (PD) oraz płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych (PWB). Ww. zadeklarował do płatności [...] oraz dodatkowej, łączną powierzchnię 18,07 ha. W zakresie płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych zadeklarowano 1,14 ha.

Postępowanie zainicjowane ww. wnioskiem dot. płatności [...] oraz [...] za 2016r. zostało zakończone decyzją Kierownika w/w Biura Powiatowego ARiMR z dn. 21 marca 2017r. Na mocy ww. decyzji, powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ oraz dodatkowej ustalono na poziomie 16,12 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną do wsparcia, a stwierdzoną, wyniosła 1,95 ha. Zawyżenie powierzchni dotyczyło działek ewid. nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] i wyniosło 12,10%. Płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych przyznano do obszaru zadeklarowanego we wniosku (1,14 ha). Na podstawie art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 278 ze zm., dalej jako: "ustawa o płatnościach"), przyznano beneficjentowi kwotę płatności w wysokości [...] zł, (JPO - [...] zł, płatność za zazielenienie - [...] zł, płatność dodatkowa - [...] zł, płatność PWB - [...] zł oraz kwota z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej - [...] zł).

Od ww. rozstrzygnięcia ww. złożył odwołanie, zarzucając nieaktualne ustalenia faktyczne w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach ewid. [...], [...], [...], [...] oraz [...].

Postępowanie odwoławcze zostało zakończone decyzją organu II instancji z dnia 6 czerwca 2017r., na mocy której zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Powodem takiej decyzji było skorygowanie raportu z kontroli terenowej, poprzez powtórną weryfikację powierzchni, uprawnionej do płatności na działce ewid. nr [...].

Opisane powyżej postępowanie zostało zakończone decyzją organu I instancji z dn. 26 czerwca 2017r. Na mocy ww. decyzji powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ oraz dodatkowej, ustalono na poziomie 17,23 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną do wsparcia, a stwierdzoną wyniosła 0,84 ha. Zawyżenie powierzchni dotyczyło również działek ewid. nr [...], [...], 353, [...] oraz [...] i wyniosło 4,88%. Płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych, przyznano do obszaru zadeklarowanego we wniosku (1,14 ha). W zakresie płatności JPO, PZ oraz dodatkowej, zasady naliczenia sankcji były analogiczne, jak w przypadku decyzji pierwotnej, przy czym dla płatności JPO oraz dodatkowej, zastosowana sankcja administracyjna, uległa pomniejszeniu o 50% (zgodnie z art. 19a ust 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014). Ostatecznie beneficjent otrzymał kwotę płatności w wysokości [...] zł, (JPO - [...] zł, płatność za zazielenienie - [...] zł, płatność dodatkowa - [...] zł, płatność PWB - [...] zł oraz kwota z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej - [...] zł).

Od ww. rozstrzygnięcia beneficjent złożył odwołanie, w którym zarzucił nieaktualne ustalenia faktyczne w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach ewid. nr [...],[...], [...] oraz na część działki nr [...]. Producent stwierdził, że powtórna decyzja organu l instancji w dalszym ciągu nie uwzględnia wyjaśnień, zawartych w poprzednim odwołaniu, za wyjątkiem działki nr [...], gdzie częściowo uwzględniono jego racje. Beneficjent wyraził też obawę, że powierzchnie, ustalone na podstawie kontroli terenowej będą powodować niezgodności między powierzchniami użytkowanymi rolniczo, a ustalonymi w oparciu o ww. kontrolę w kolejnym roku 2017. Odwołujący się potwierdził powierzchnie użytkowane rolniczo dla działek nr [...],[...],[...], natomiast w szerszy sposób odniósł się do stanu działki nr [...]. Poinformował, że ww. działka jest użytkowana rolniczo od 4 lat i koszona w tym samym kształcie od początku dzierżawy. Stwierdził też, że łąka na działce nr [...] charakteryzuje się bujną roślinnością i w latach ze sprzyjającą pogodą można z niej zbierać nawet trzy pokosy siana. Producent wskazał, że z dzierżawionej powierzchni 2,28 ha, płaci czynsz dzierżawny oraz zarzucił organom ARiMR brak wskazania i uzasadnienia zmienionych powierzchni rolnych. Dodano, że jeszcze przed otrzymaniem decyzji ARiMR z dnia 26 czerwca 2017r., wykonano koszenie ww. łąki na powierzchni 2,28 ha, co mają potwierdzać zdjęcia zał. do odwołania. Producent wniósł o uwzględnienie swoich wyjaśnień i ponowne określenie powierzchni rolnej, zakwestionowanych działek. Zdaniem beneficjenta, oznaczałoby to zmianę decyzji organu I instancji w części dot. działek, wymienionych w odwołaniu.

W wyniku postępowania odwoławczego organ II instancji uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które choćby w części mogły potwierdzać ww. stanowisko beneficjenta. Wskazano, że kontrola terenowa w tej sprawie została wykonywana metodą FOTO (teledetekcji). Łączna powierzchnia uprawniona do płatności była mniejsza, niż łączna powierzchnia, którą ww. zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności. Zakwestionowany obszar w ramach poszczególnych płatności, został wykluczony z wniosku i potraktowany, jako zawyżenie łącznej powierzchni, uprawnionej do tych płatności. W przypadku działek rolnych beneficjenta, odnośnie których nie stwierdzono ww. różnic między powierzchnią zadeklarowaną, a uprawnioną, za uprawnione do wsparcia, uznano powierzchnie zadeklarowane w ramach tych działek. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego nie stwierdzono zmiany powierzchni, uprawnionych do płatności w ramach poszczególnych działek w stosunku do powierzchni, które zostały ustalone w decyzji organu l instancji. W decyzji przedstawiono szczegółowo łączną powierzchnię zadeklarowaną do płatności JPO/PZ oraz dodatkową (18,07 ha), łączną powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ oraz dodatkową (17,23 ha), płatność PWB (1,14 ha); mniejszą od zadeklarowanej powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ oraz dodatkową (szczegółowe dane zawarto w decyzji), różnicę między łączną powierzchnią zadeklarowaną do płatności, a łączną powierzchnią

uznaną na uprawnioną do płatności na wszystkich działkach (0,84 ha). Organ odwoławczy wskazał, że ww. dane i niezgodności ustalono przede wszystkim na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych we wniosku oraz powierzchni referencyjnych (maksymalnych potencjalnie uprawnionych do płatności wg ARiMR, określanych także, jako powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze [PEG], maksymalne kwalifikowalne obszary bądź działki odniesienia lub działki referencyjne), wyliczonych dla poszczególnych działek ewidencyjnych przez ARiMR i zapisanych w prowadzonym systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), opisując dokładnie schemat tego systemu w przedmiotowej decyzji. Następnie podano, że powierzchnie, uprawnione do płatności zostały zaktualizowane w wyniku przeprowadzenia czynności kontrolnych w terenie (metoda inspekcji terenowej), których wyniki zostały opisane w protokole nr [...]. Wyniki ww. kontroli administracyjnej (opartej na dostępnych zdjęciach lotniczych/satelit. terenu) oraz kontroli terenowej nie pozwalały na uznanie, że na całej powierzchni zadeklarowanej, (działki rolne AG, B, O, l oraz L), zgodnie z normami i wymogami, prowadzona była przez rolnika, działalność rolnicza, uprawniająca do otrzymania żądanych płatności, na co wskazano szczegółowo w decyzji i zobrazowano na zdjęciach z kontroli, będących częścią omawianej decyzji. Okoliczności te oznaczały, zdaniem organu odwoławczego, brak możliwości przyznania beneficjentowi płatności w żądanej wysokości. Wynika to w szczególności z art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015r., póz. 351 ze zm.). Według organu, obszar wykluczony z płatności nie był do nich uprawniony, ponieważ niemożliwe było uznanie tego obszaru za grunty, będące kwalifikującymi się hektarami do płatności za rok, którego dotyczył wniosek. W tym zakresie powołano się także na art. 32 ust. 2 i nast. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.) Odnośnie zakwestionowanych gruntów przyjęto, że nie były one: 1. użytkami rolnymi (art. 4 ust. 1 pkt e-k); 2. uprawnioną do płatności częścią gospodarstwa rolnego strony (art. 4 ust. 1 pkt b rozporz. nr 1 307/2013); 3. terenem, na którym była prowadzona działalność rolnicza w okresie, którego dot. wniosek strony (art. 4 ust. 1 pkt c rozporz. nr 1307/2013). Dodano ponadto, że sytuację, w której na danej działce rolnej znajdują się niewielkie obiekty lub roślinność nie związana bezpośrednio z działalnością rolniczą, regulują art. 9 ust. 1-2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 1 1 marca 2014r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48) oraz § 2 i 3 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015r., poz. 336 ze zm.). Podkreślono, że zakwestionowany w sprawie obszar nie pozwalał na zakwalifikowanie go do żadnego z wyjątków, umożliwiających przyznanie płatności do tego terenu. W szczególności obszar ten nie stanowił uprawnionego do płatności zagajnika o krótkiej rotacji (wierzby lub topoli do 8 lat bądź brzozy do lat 10), nie był uprawnioną do płatności szkółką drzew i krzewów (art. 4 lit. j rozporz 1307/2013). Nie był także terenem jakiejkolwiek działalności pozarolniczej, który mógłby zostać zaliczony do obszaru uprawnionego do płatności i nie był sam w sobie elementem krajobrazu, które mogłyby się kwalifikować do żądanych płatności (tj. o szerokości nie większej niż 2 metry). Na zdjęciach wykonanych przez inspektorów terenowych (fot. nr [...]), dot. działki rolnej AG oraz na fot. nr [...] (dot. dz. rolnej B) wyraźnie widać obszary zakrzaczeń oraz strefy zadrzewienia. Nie sposób zatem zdaniem organu, zgodzić się ze stwierdzeniem beneficjenta, że ww. działki rolne są użytkowane rolniczo w całości i nie ma na nich żadnych fragmentów porośniętych samosiejkami lub inną roślinnością charakterystyczną dla terenów nieużytkowanych rolniczo. Zawartość ww. fotografii, wykonanych w okresie aktualnym dla rozpatrywanej sprawy (sezon rolniczy w 2016r.) potwierdza jednoznacznie, że na wykluczonych z płatności fragmentach dz. rolnych AG oraz B, zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Niewielkie obszary wykluczone na dz. ewid. nr [...] oraz [...] wyraźnie różnią się od pozostałego terenu tych działek, uznanego za uprawniony do wsparcia. Stan oraz rodzaj stwierdzonej roślinności na wykluczonych fragmentach działek wskazuje na brak przeprowadzania wymaganych zabiegów agrotechnicznych, np. koszenia lub innych zabiegów w celu usuwania niepożądanej roślinności. Na kolejnych zdjęciach, wykonanych przez inspektorów terenowych (fot. nr [...] oraz 999) i dot. działki rolnej l (dz. ewid. nr [...]) wyraźnie widać obszary nieużytkowane rolniczo lub różnicę między terenami utrzymanymi w dobrej kulturze rolnej, a wykluczonymi z płatności. Według organu odwoławczego, nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem strony, że ww. działka rolna l była użytkowana rolniczo na całej deklarowanej powierzchni (2,28 ha), a na wykluczonych obszarach utrzymywano dobrą kulturę rolną. Zawartość fotografii wykonanych w okresie aktualnym dla rozpatrywanej sprawy (wrzesień 2016r.) potwierdza jednoznacznie, że na wykluczonych z płatności częściach działki rolnej l zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Obszary wykluczone na działce rolnej l wyraźnie różnią się od pozostałego terenu tej działki, uznanego za uprawniony do wsparcia. Stan ww. obszarów uznanych za nieużytkowane rolniczo w 2016r. oraz rodzaj stwierdzonej roślinności ewidentnie wskazuje na brak przeprowadzenia zabiegu agrotechnicznego, np. koszenia lub innego zabiegu(ów) w celu usunięcia niepożądanej roślinności. Taki zabieg jest niezbędny do utrzymania rolniczego charakteru całej powyższej działki. Zgodnie z ww. przepisami, strona powinna wykonać przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek. Obecność stwierdzonej roślinności (m.in. wysokie zachwaszczenie, obszary zakrzaczone) nie świadczy o użytkowaniu rolniczym danego gruntu. Stan ten w ocenie organu II instancji jest ewidentny, co jest widoczne na zdjęciach części działki rolnej l, wykonanych w okresie końcowym sezonu rolniczego. Jest to czas, kiedy podstawowe zabiegi agrotechniczne (jak np. koszenie) powinny być zakończone. Zawartość pozostałych fotografii, wykonanych w czasie kontroli terenowej działki rolnej l, które znajdują się w aktach sprawy również uzasadnia wykluczenie z płatności tych rejonów działki rolnej l, na których stwierdzono brak użytkowania rolniczego, przynajmniej w 2016r. Według organu odwoławczego, charakterystyka zakwestionowanych obszarów działek rolnych AG, B oraz l, oznaczała brak prowadzenia na nich jakiejkolwiek rzeczywistej działalności rolniczej, uprawniającej do uzyskania wsparcia. Stan oraz rodzaj roślinności, stwierdzone na wykluczonych obszarach ww. działek są wyraźnie inne, niż na terenach, uznanych za uprawnione do płatności i ewidentnie wskazują, że obszary wykluczone ze wsparcia mają charakter nierolniczy. Twierdzenie strony, że całe obszary powyższych działek rolnych mają charakter rolniczy i są w pełni użytkowane (tzn. są wykonywane na nich zabiegi agrotechniczne, np. koszenie) nie znajduje potwierdzenia w aktualnym dla sprawy materiale dowodowym. W ocenie organu II instancji, materiały zgromadzone w niniejszej sprawie są wystarczające, aby jednoznacznie określić powierzchnię, sposób użytkowania i stan poszczególnych działek rolnych. Zdjęcia oraz szkice, wykonane podczas kontroli terenowej, umożliwiły dokładną aktualizację obszarów uprawnionych do płatności dla wszystkich działek zadeklarowanych przez stronę we wniosku. Z uwagi na istotną cechę kontroli terenowych związaną z rzeczywistą obecnością kontrolujących w gospodarstwie strony, wyniki tych inspekcji mają zasadnicze znaczenie dla rzetelnej oceny powierzchni upraw deklarowanych przez beneficjentów. Z uwagi na rzetelny oraz obszerny materiał dowodowy w postaci, m.in. ortofotomapy oraz raportu z kontroli terenowej wraz z dostępnymi załącznikami (szkice, zdjęcia), organ II instancji uznał, że wszystkie powierzchnie uprawnione do płatności oraz obszary wykluczone ze wsparcia, zostały ustalone w sposób prawidłowy i wnikliwy. Efekty czynności wyjaśniających nie pozwalały na uznanie, że w przypadku zakwestionowanych obszarów były to tereny faktycznie użytkowane rolniczo, zgodnie z normami i wymogami przez cały rok. Strona nie dochowała bowiem podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w przedmiotowej sprawie. Inne ustalenia dot. powierzchni uprawnionej do płatności, powodowałyby naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach. Konsekwencją wykluczenia ww. terenów było zmniejszenie łącznej powierzchni działek rolnych, uprawnionych do płatności obszarowych. Ustalono ją na poziomie 17,23 ha. Po uwzględnieniu całości okoliczności sprawy, oznaczało to zmniejszenie kwoty, jaką przyznano beneficjentowi. Dodano, że stwierdzone nieprawidłowości, obciążają producenta, gdyż w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane są jej podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podał, że działka rolna AG położona na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 0,33 ha, stanowi jego własność od 2016r. Składając wniosek o dopłaty do tej działki zobowiązał się do wycięcia zakrzaczeń, rosnących częściowo na tej działce. Zakrzaczenia w południowej części działki ciął i złożył je w jednym miejscu. Po niebezpiecznym skaleczeniu się przy tej pracy nie zdążył już wyciąć krzaków wikliny, rosnących w dnie rowu melioracyjnego w części północnej działki (zdjęcie, zał. nr [...]) i kontrolujący uznali to za niespełnienie jego zobowiązania w całości, pomniejszając powierzchnię rolną o 0,02 ha. Tymczasem faktyczna powierzchnia niewyciętych zakrzaczeń na rowie, oraz tych wciętych i złożonych w jednym miejscu, nie przekracza razem 0,01 ha, czyli dwukrotnie mniej. W ocenie skarżącego, wiadomym jest, że teren, będący przez dziesięciolecia w ciągłym zacienieniu, jak ten uwolniony od tarniny, nie od razu porośnie bujną roślinnością, nawet posianą, w dodatku w niecałe 3,5 miesiąca od wycięcia, a zarzucono mu jej brak. Na stronie 11 zaskarżonej decyzji są zdjęcia obrazujące stan działki nr [...] w czasie kontroli. Zdjęcie nr [...] (a właściwie 685 według załączonego szkicu zdjęć z fot. nr [...]) przedstawiać ma istniejące zakrzaczenia, widać na nim wyraźnie, na tle lasu, że zakrzaczenia te nie mają liści więc są martwe - a więc wycięte, nie przedstawiono zdjęcia terenu wolnego od tych krzaków, bo byłoby to na korzyść skarżącego. Na potwierdzenie powyższego skarżący załączył zdjęcia. Następnie podniesiono, że działka rolna B o pow. 0,30 ha jest położona na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,32. Opisany w zaskarżonej decyzji i przedstawiony w niej na zdjęciu nr [...] fragment tej działki, a wyłączony z płatności znajduje się rzeczywiście w południowo-zachodniej i nigdy nie był ujmowany w powierzchni rolnej działki nr [...], dlatego jej powierzchnia rolna wynosi 0,30 ha. We wcześniejszej decyzji organu I instancji z dnia 26 czerwca 2017r. dotyczącej działki nr [...], położenie terenu wyłączonego z powierzchni rolnej, umiejscowiono w jej północno-zachodniej części. Wykluczony teren z powierzchni rolnej, stanowi sad owocowy i pomimo tego, że skarżący nie objął go w załączniku graficznym, powinien być jego zdaniem zaliczony do powierzchni rolnej tej działki. Zdjęcia tego terenu w ostatniej decyzji nie zamieszczono, dlatego dołączył ona dwa zdjęcia (zał. nr [...]), na których widać wyraźnie drzewa owocowe, a więc teren uprawniony do dopłat. Następnie wskazano, że działka O po pomiarze przez kontrolujących została w swojej powierzchni rolnej zmniejszona z 1,06 ha do 1,05 ha, z czym także skarżący się nie zgodził, gdyż działka O stanowi łąkę i jest przeze niego koszona dokładnie w swoich granicach geodezyjnych. W odniesieniu do działki rolnej I, rolnik wskazał, że od 2014r. kosił ją corocznie, czasem nawet nieco więcej - dla uporządkowania terenu. Wyniki kontroli z 2016r., zarzucające mu niewykonanie nawet jednego koszenia powierzchni łąki w ciągu roku były dla niego zaskoczeniem, tym bardziej zredukowanie jej powierzchni rolnej z 2,28 ha do 0,68 ha. Jego zdaniem, kontrola została przeprowadzona tylko częściowo na jego dzierżawie, gdyż duża część łąki, do której były zastrzeżenia nie była jego dzierżawą. Dodał, że po złożonym przeze niego odwołaniu, przywrócono powierzchnię rolną na tej łące do 1,79 ha, jednak nie do 2,28 ha, ponieważ nadal, wykluczeniu podlega teren 0,49 ha, który w większości jest poza granicą dzierżawy. Nadto użyte w decyzji stwierdzenie "(...) wysokie zachwaszczenie, obszary zakrzaczone", skarżący uznał za nadużycie i nieprawdę. Wykonane rzekomo na jego dzierżawie zdjęcia nr [...] 998, zupełnie nie przedstawiają jego łąki, na zdjęciach 999 i 062 widać ją w niewielkim fragmencie. Tereny, które przedstawiają ww. zdjęcia są prawdopodobnie przedmiotem dzierżawy kogoś innego, gdyż na chwilę obecną zostały uporządkowane. Do skargi załączono szereg dokumentów (w tym zdjęć). Skarżący wniósł o powołanie na świadka J. S., mieszkającego tuż obok wału przeciwpowodziowego rz. W., w bliskiej odległości od jego dzierżawy. Wymieniony nie raz widział tam skarżącego podczas koszenia łąki, także w 2016r. Błąd dotyczący działki L, popełniony przez osobę wypełniającą wniosek o dopłaty, który dobrej wierze skarżący podpisał, uznał za wyjaśniony we wcześniejszych odwołaniach. Dodano, że do błędnie wpisanej powierzchni działki rolnej AE, załącznika graficznego nie było. Zważywszy na powyższe, skarżący wniósł o: "wnikliwe rozpatrzenie skargi w wyniku czego nieprawidłowe ustalenia pokontrolne zostaną zmienione i dzięki temu ustalony będzie stan faktyczny użytkowanych przeze mnie działek rolnych".

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie, natomiast w odpowiedzi na zarzuty skarżącego podał, że podstawą wykluczenia obszaru 0,02 ha na dz. ewid. [...] była ocena materiału dowodowego, pochodzącego z szerszego okresu czasowego, a nie tylko wyniki samej kontroli terenowej z września 2016r. Uwzględniono dodatkowo zawartość ortofotomapy wykonanej w dn. 2 czerwca 2015r. Pomocniczo bazowano również na zdjęciach satelit., pochodzących z innych okresów czasu, dostępnych m.in. na stronie internetowej Google Earth. Zawartość ww. materiałów dowodowych była rozbieżna w zakresie obszaru wykluczonego z płatności na dz. ewid. [...]. Wybrane materiały graficzne dot. działki rolnej AG zawarto na str. 11-tej zaskarżonej decyzji (fot. 1, 2 oraz 699 i 683). Skarżący podniósł w skardze, że część zabiegów agrotechnicznych nie została wykonana, z uwagi na skaleczenie palca prawej ręki. W sprawie nie było jednak zgłoszenia siły wyższej ani nadzwyczajnych okoliczności, zaś termin na zgłoszenie ww. zdarzeń wynosi 15 dni i liczony jest od momentu, w którym takie zgłoszenie było możliwe. Skarżący zarzucił także błędne ustalenia faktyczne na działce ewid. [...], na której zadeklarowano 0,30 ha, a za uprawnione do płatności uznano 0,28 ha. W zakresie ww. działki ewid. (dz. rolna B), organ II instancji uzupełnił (doprecyzował) uzasadnienie decyzji organu l instancji. W przypadku działki ewid. nr [...] teren wykluczony z płatności znajdował się jedynie w południowo- zachodnim krańcu tej działki ewid. i stanowił obszar zadrzewiony (opis, zdjęcia i szkice zawarto w zaskarżonej dec.). Zmierzona powierzchnia ww. obszaru wykluczonego wynosiła 0,04 ha, co oznaczało, że po odjęciu tego obszaru od pow. całej działki ewid. (0,32 ha), powierzchnia rolnicza wyniosła 0,28 ha. Teren zajęty przez sad owocowy, położony w północnej części ww. działki został uznany za uprawniony do wsparcia, co uwidoczniono na szkicu w decyzji organu II instancji (fot. nr [...], str. 12). W pozostałym zakresie powielono fragmenty z treści zaskarżonej decyzji dotyczące ustaleń do poszczególnych działek i uznano, że w sprawie nie można stwierdzić niedostatecznego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, bądź naruszeń k.p.a. lub innych aktów prawnych. W świetle powyższego stwierdzono bezzasadność poniesionych w skardze zarzutów i wniesiono o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r, poz. 1066 ze zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sprawy są dokonane przez organy orzekające ustalenia faktyczne, których wynikiem jest stan prawny przyjęty przez organy za podstawę kwestionowanych przez skarżącego rozstrzygnięć. Niemniej jednak w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, w sposób prawidłowo zgromadzono materiał dowodowy, który nie pozwalał na powstanie wątpliwości co do ustaleń stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Motywy wydanego w niej rozstrzygnięcia zawierają dostatecznie przekonującą argumentację, przemawiającą za prawidłowością podjętych decyzji.

Materialnoprawne podstawy przyznania płatności zostały zawarte w ustawie z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017r., poz. 278 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 przywołanej ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

2. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr [...], wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty [...]euro. [...]

Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr [...], zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr [...], określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów [...]".

Jednocześnie zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015r., poz. 351 ze zm.) - grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, a w przypadku gruntów;

1) ugorowanych, o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. z 2015r. poz. 354), które zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich jako obszary proekologiczne - w terminie do dnia 31 października roku, w którym został złożony ten wniosek;

2) na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach: "Programu rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - w terminie i zakresie określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - w terminie i zakresie określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich [...].

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W myśl art. 3 ust. 2 w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Stanowiąc w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu k.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 3 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Zatem, ciężar wykazania, że zostały spełnione przesłanki, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża rolnika, który wnioskował o ich przyznanie. To wnioskodawca powinien wykazać, że faktycznie użytkował grunty wskazane do przyznania płatności, tj. faktycznie nimi władał i rolniczo gospodarował na tych gruntach.

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organy obu instancji miały pełne podstawy do przyjęcia, że obszar wykluczony z płatności nie był do nich uprawniony.

Przede wszystkim Sąd stwierdza, że organy rozpoznając sprawę po raz ostatni bardzo rzetelnie zgromadziły i rozpatrzyły cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Przy wydaniu rozstrzygnięcia oparto się na wynikach kontroli administracyjnej, kontroli na miejscu (która odbyła się w dniach 15 – 21 września 2016r.), zdjęciach lotniczych i satelitarnych. Porównano powierzchnię zadeklarowaną we wniosku strony z wynikami kontroli terenowej oraz powierzchni referencyjnych wyliczonych dla poszczególnych działek ewidencyjnych przez ARiMR.

Poczynione ustalenia dały podstawę do przyjęcia, iż łączna powierzchnia uprawniona do płatności była mniejsza, niż łączna powierzchnia, którą ww. zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności o 0,84 ba. Zakwestionowany obszar w ramach poszczególnych płatności, został wykluczony z wniosku i potraktowany, jako zawyżenie łącznej powierzchni, uprawnionej do tych płatności. Co istotne, w przypadku działek rolnych beneficjenta, odnośnie których nie stwierdzono ww. różnic między powierzchnią zadeklarowaną, a uprawnioną, za uprawnione do wsparcia, uznano powierzchnie zadeklarowane w ramach tych działek.

W decyzji organu I instancji przedstawiono szczegółowo łączną powierzchnię zadeklarowaną do płatności JPO/PZ oraz dodatkową (18,07 ha), łączną powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ oraz dodatkową (17,23 ha), płatność PWB (1,14 ha); mniejszą od zadeklarowanej powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ oraz dodatkową (szczegółowe dane zawarto w decyzji), różnicę między łączną powierzchnią zadeklarowaną do płatności, a łączną powierzchnią

uznaną na uprawnioną do płatności na wszystkich działkach (0,84 ha). Powyższ opisano także w formie tabelarycznej.

Organ odwoławczy wskazał natomiast, że ww. dane i niezgodności ustalono przede wszystkim na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych we wniosku oraz powierzchni referencyjnych (maksymalnych potencjalnie uprawnionych do płatności wg ARiMR, określanych także, jako powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze [PEG], maksymalne kwalifikowalne obszary bądź działki odniesienia lub działki referencyjne), wyliczonych dla poszczególnych działek ewidencyjnych przez ARiMR i zapisanych w prowadzonym systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), opisując dokładnie schemat tego systemu w przedmiotowej decyzji. Słusznie stwierdzono, że wyniki kontroli administracyjnej (opartej na dostępnych zdjęciach lotniczych/satelitarnych terenu) oraz kontroli terenowej (które były ze sobą zbieżne i wzajemnie się uzupełniały) nie pozwalały na uznanie, że na całej powierzchni zadeklarowanej, (działki rolne AG, B, O, l oraz L), prowadzona była przez rolnika, działalność rolnicza, uprawniająca do otrzymania żądanych płatności. Brak możliwości przyznania beneficjentowi płatności w żądanej wysokości wynikał w tej sytuacji z treści szczegółowo i precyzyjnie wskazanych w treści uzasadnienia decyzji, przepisów ustawy o płatnościach oraz przepisów rozporządzeń prawa wspólnotowego.

W ocenie sądu, organy dokonały prawidłowej subsumpcji ustalonego i potwierdzonego ewidentnymi dowodami, stanu faktycznego – pod określone przepisy prawa. Po kontroli akt postępowania i analizie w ich kontekście zarzutów skargi Sąd w pełni akceptuje dokonane rozstrzygnięcie a poczynione ustalenia uznaje za własne.

Co, istotne, stwierdzone nieprawidłowości, obciążają producenta, gdyż w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane są jej podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. Składając stosowny wniosek o przyznanie płatności osoba taka potwierdza własnym podpisem znajomość zasad przyznawania płatności i obowiązków podmiotu ubiegającego się o przyznanie płatności a następnie otrzymującego te płatności. Bez znaczenia zatem są twierdzenia skarżącego, co do faktu, iż nastąpiła pomyłka w opisie jednej z działek gdyż osoba, która ten wniosek za niego wypełniała źle wpisała czy zaznaczyła pewne dane. Tak samo ocenić należy pomyłkę samego rolnika z zaznaczeniem terenu użytkowanego rolniczo na jednej z działek, która ostatecznie nie była co do zasady kwestionowana chociaż rolnik podnosił, że istnieją poważne i realne trudności w dokonaniu prawidłowego zaznaczenia. Beneficjent płatności do gruntów rolnych odpowiada bowiem w pełnym zakresie za treść i zawartość złożonego wniosku, nie może tej odpowiedzialności przenosić na osoby, które ewentualnie z grzeczności udzieliły pomocy w wypełnieniu wniosku, nie mając tego typu działań w zakresie swych obowiązków. W przypadku trudności z wypełnieniem wniosku beneficjent winien dołożyć należytej staranności, stosownie do otrzymanego przy składaniu wniosku pouczenia.

Trafna jest przy tym ocena organów, że stwierdzone zadrzewienia i zakrzaczenia z uwagi na swoją wielkość i gęstość świadczą o braku rolniczego wykorzystania wyłączonego z tego powodu obszaru, zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej. Grunt deklarowany do przyznania płatności powinien być zdatny do wykorzystania rolniczego a tego rodzaju wykorzystanie wyklucza pozostawanie na działce nie tyko istniejących zadrzewień i zakrzaczeń ale także zaleganie tam wykarczowanego materiału tego rodzaju. To sam rolnik deklarował rolnicze wykorzystanie spornego terenu a zatem powinien obejmować swą świadomością, że skoro wyciętego, skoszonego czy wykarczowanego materiału nie usunął "wykorzystanie rolnicze" nie mogło zostać stwierdzone. Nie mogły też odnieść skutku twierdzenia skarżącego jakoby część zabiegów agrotechnicznych nie została wykonana, z uwagi na skaleczenie palca prawej ręki. Nie jest to fakt kwestionowany, jednak – jak słusznie wskazał organ – rolnik nie zgłosił w tym przypadku w stosownym terminie zaistnienia siły wyższej uniemożliwiającej wykonanie prac rolniczych. Nie byłby też przydatne prowadzenie dowodu z zeznań wskazywanego przez skarżącego, świadka – sąsiada, który miał widzieć skarżącego przy koszeniu czy innych pracach na spornej działce. Nie było bowiem kwestionowane, że skarżący prace takie wykonywał lecz tylko, że ich nie wykonał do końca, doprowadzając grunty do stanu, w którym można mówić o ich wykorzystaniu do działalności rolniczej.

Reasumując, ustalenia co do powierzchni działek, kwalifikujących się do przyznania płatności poczyniono przede wszystkim w oparciu o wyniki kontroli w terenie, przeprowadzonej w dniach 15-21 września 2016r., udokumentowanej protokołem i materiałem zdjęciowym a Sąd nie dopatrzył się przyczyn, dla których dokumentacji tej należałoby odmówić wiarygodności. Uwzględniono dodatkowo zawartość ortofotomapy wykonanej w dn. 2 czerwca 2015r. Pomocniczo bazowano również na zdjęciach satelitarnych pochodzących z innych okresów czasu, dostępnych m.in. na stronie internetowej Google Earth. Skarżący natomiast nie sformułował żadnych zarzutów, mogących podważyć moc dowodową profesjonalnej dokumentacji w tym dokumentacji z kontroli w terenie, a jedynie podejmował polemikę z ustaleniami organów, które na jej podstawie zostały poczynione. Przedkładane przez niego fotografie terenów rolniczych czy terenów zielonych nie były możliwe do odniesienia do realiów występujących w terenie w 2016r., nie istniała bowiem techniczna możliwość zweryfikowania kiedy i w jakim obszarze zostały one wykonane.

Zaznaczyć należy, iż w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie popełnione zostały także przez organ I instancji pewne błędy jednakże na skutek prawidłowych działań organu odwoławczego zostały one wyeliminowane a żądania skarżącego uwzględnione w możliwie dopuszczalnym zakresie. Wydane obecnie decyzje organów obydwu instancji, są prawidłowe.

Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na słuszność ustaleń i ocen organów obu instancji. Sąd zauważa również, że organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji szczegółowo wskazały położenie wykluczonego obszaru i powody tego wykluczenia, a ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym dokumentacji zdjęciowej.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi