Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1793/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149, 154   par. 1,  art. 154  par. 2,  art. 154  par. 6,  art. 200,  art. 202  par. 2,   art. 286  par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. C., E. P., M. R., A. A., E. S., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S. i Z. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/WA 302/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3000 (trzech tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz S. C., E. P., M. R., A. A., E. S., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S. i Z. L. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13 uwzględnił skargę Z. L., E. P., M. R., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S. i S. C. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w W. przy ul. [...] dz. nr [...], regulowaną w księdze wieczystej Hip "w mieście [...] W. przy ulicy [...] pod nr [...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W związku z niewykonaniem ww. wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (po rozpoznaniu skargi S. C., E. P., M. R., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S. i Z. L. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi W.) wyrokiem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2316/14 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000,00 zł płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Wobec faktu, iż Prezydent W. po ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt I SA/Wa 2316/14 w dalszym ciągu nie rozpoznał wniosku w przedmiocie odszkodowania skarżący S. C., E. P., M. R., A. A., E. S., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S. i Z. L. (po uprzednim wezwaniu Prezydenta W. do wykonania wyroku) pismem wniesionym w dniu [...] lutego 2015 r., wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą wnosząc o powtórne wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem opisanego wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał, że pełnomocnik skarżących został poinformowany o tym, iż w związku z koniecznością uzupełnienia akt o dokumenty z Archiwum Państwowego w W. nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. oraz o przewidywalnym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 stycznia 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę skarżących na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w W. przy ul. [...], regulowaną w księdze wieczystej Hip "w mieście [...] W. przy ulicy [...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Zaznaczyć należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13 wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 2 października 2013 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 2 grudnia 2013 r. i pomimo tego do dnia rozpoznania przez Sąd powyższej skargi, tj. do dnia 15 grudnia 2015 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta.

Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym wyżej art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2014 r. i w drugim półroczu 2014 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło 3.389,90 zł.

Jak już wyżej wskazano, bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 2 października 2013 r., a tym samym termin zakończenia postępowania wyznaczony ww. wyrokiem upłynął z dniem 2 grudnia 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent W. nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2013 r. i nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną nieruchomość. Jednocześnie zauważyć należy, że od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2013 r. minęły już ponad dwa lata. Przy czym, Sąd raz już orzekał w przedmiocie niewykonania powyższego wyroku i wyrokiem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2316/14 potwierdził bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu opisanego wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. i wymierzył organowi grzywnę. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 13 października 2014 r. wpłynęły do Prezydenta m.st. Warszawy w dniu 11 lutego 2015 r. Co istotne w sprawie, po wystosowaniu przez skarżących pisma z dnia 12 lutego 2015 r. wzywającego organ do wykonania wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. oraz wniesieniu przedmiotowej skargi w dniu 19 lutego 2015 r., działanie organu ograniczało się jedynie do zwrócenia się pismem z dnia 7 października 2015 r. do Archiwum Państwowego w W. o przesłanie dokumentacji oraz poinformowanie pełnomocnika skarżących o przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku.

Przy ocenie działania Prezydenta W. na uwadze trzeba mieć fakt, iż prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże organ, także w zakresie terminu wyznaczonego do dokonania określonej czynności. Z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany. Biorąc zatem pod uwagę długotrwałość bezczynności organu, w stosunku do terminów załatwiania spraw wynikających z art. 35 k.p.a. oraz fakt, że Sąd zmuszony jest już po raz drugi orzekać w tym przedmiocie (gdyż poprzednio wymierzona grzywna nie osiągnęła swojego celu), wymiar grzywny został stosownie do tych okoliczności podwyższony do kwoty 3.000,00 zł. "Wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma za zadanie skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, jak również zawiera element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych" (por. wyrok WSA z 30 stzcynia 2008 r. I SA/Wa 1672/07, LEX nr 459927).

Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 302/13 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 9 sierpnia 2013 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął skutecznych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo wezwań skarżących do wykonania wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. Po wystosowaniu przez skarżących ponownego wezwania z dnia 12 lutego 2015 r. do wykonania wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., działanie organu ograniczało się jedynie do zwrócenia się pismem z dnia 7 października 2015 r. (a więc upływie ponad siedmiu miesięcy) do Archiwum Państwowego w W. o przesłanie dokumentacji oraz poinformowanie pełnomocnika skarżących o przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku. Prezydenta nawet nie zmobilizował fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uprzednio wyrokiem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2316/14 ukarał już organ za niewykonanie opisanego wyroku z dnia 9 sierpnia 2013r. grzywną w wysokości 1.000,00 zł.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 200 w zw. z art. 202 § 2 p.p.s.a.