Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 955/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant asystent sędziego Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 955/04

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...], nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa obejmującego udział we własności nieruchomości położonej w N., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, objętych księgą wieczystą KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w N., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Zarząd Województwa [...] wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2003 r. wystąpił o stwierdzenie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa obejmującego udział we własności nieruchomości położonej w N., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, objęte księgą wieczystą KW nr [...] – N., prowadzoną przez Sąd Rejonowy w N., powołując się na art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] spornego mienia.

Od decyzji tej odwołał się Zarząd Województwa [...] podnosząc w uzasadnieniu, iż [...] Studium Zawodowe w N. w dniu 1 stycznia 1999 r. władało faktycznie nieruchomością w oparciu o zawartą umowę użyczenia, wobec czego należy uznać, iż Samorząd Województwa powinien nabyć z mocy prawa tę nieruchomość.

Rozpatrując wniesione odwołanie Minister Skarbu Państwa stwierdził, że decyzją nr [...] Naczelnika Miasta w N. z dnia [...] lutego 1976 r. przekazano przedmiotową nieruchomość w użytkowanie Technikum [...] w N. Decyzja ta została zmieniona decyzją Naczelnika Miasta N. z dnia [...] listopada 1984 r., nr [...] i z tym dniem sporna nieruchomość została przekazana nieodpłatnie w użytkowanie Zespołowi Szkół [...] w N.

[...] Studium Zawodowe powstało decyzją Kuratorium Oświaty i Wychowania nr [...] z dnia [...] maja 1984 r. Na mocy zarządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1987 r. – w sprawie zmiany w organizacji Zespołu Szkół [...] weszło w skład Zespołu Szkół [...] w N.

[...] Studium Zawodowe, przejęte do prowadzenia przez Województwo [...], na podstawie zawartej w dniu [...] czerwca 1996 r. umowy, korzystało z obiektu Zespołu Szkół [...] w N. na zasadzie użyczenia.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego staję się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Podmiotem władania jest posiadacz. Istotne znaczenie ma zdaniem organu, przepis art. 341 kc stanowiący o domniemaniu, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym. Oznacza to, że nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu przedmiotowych instytucji i osób prawnych w przewidzianej prawem formie, to jest na podstawie tytułu prawnego.

Organ wskazał, że z materiału zebranego w sprawie wynika, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w użytkowaniu Zespołu Szkół [...], a następnie zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) prawo to przekształciło się w zarząd, który na podstawie art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) przekształcił się z mocy prawa w trwały zarząd.

[...] Studium Zawodowe korzystało ze spornej nieruchomości na podstawie umowy użyczenia. Użyczenie nie wypełnia przesłanek art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r., która nie definiuje pojęcia władania mieniem Skarbu Państwa, dlatego też zdaniem organu, przy wykładni i stosowaniu przepisów ustawy należy sięgnąć do uregulowań prawnych zawartych w kodeksie cywilnym, a w szczególności do art. 336 kc, który to przepis rozróżnia posiadanie samoistne i zależne. Pierwsze jest posiadaniem właścicielskim i charakteryzuje się tym, że posiadacz włada rzeczą w takim zakresie jak właściciel. Posiadaniem zależny w rozumieniu art. 336 kc jest władztwo nad rzeczą w zakresie odpowiadającym prawu podmiotowemu – innemu niż własność.

W przedmiotowej sprawie Zespół Szkół [...] miał prawo trwałego zarządu i na podstawie tego tytułu ma prawo wykonywać swoje władcze uprawnienia, zaś [...] Studium Zawodowe korzystało z wyżej wymienionej nieruchomości na podstawie użyczenia.

Organ podkreślił, że użyczenie nie daje podstaw do nabycia mienia w trybie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie wniosło Województwo [...].

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Skarżący podniósł, że umowa użyczenia z dnia [...] czerwca 1996 r. zawarta pomiędzy Dyrektorem Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w N., a Dyrektorem Wydziału Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Urzędu Wojewódzkiego w N. w przedmiocie współdziałania w prowadzeniu [...] Studium Zawodowego w N. stanowi przewidziany prawem tytuł władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, o którym mowa w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżący powołał się na przepisy art. 336 i 338 kc i podkreślił, że władanie rzeczą jest zarówno jej posiadanie jak i dzierżenie.

Skoro [...] Studium Zawodowe w N. w dniu 1 stycznia 1999 r. władało faktycznie nieruchomością w oparciu o umowę użyczenia zawartą [...] czerwca 1996 r. oraz zważywszy, że udział w przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa znajdował się w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu [...] Studium Zawodowego w N. przejętego do prowadzenia przez Województwo [...], to należy uznać, że stał się on z mocy prawa własnością Województwa [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołał się na okoliczności podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd obowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872).

Zgodnie z treścią tego przepisu mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba, że przepis szczególny stanowił inaczej.

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji pojęcia władania, którym posługuje się nie tylko w treści przepisu art. 60, ale także w innych przepisach.

Problematyka powyższa była przedmiotem analizy Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. w sprawie III RN 206/01. Sąd Najwyższy stwierdził, że nabycie z mocy prawa własności nieruchomości będącej we "władaniu" mogło dotyczyć tylko takiego rodzaju władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki, a więc dawało to takie formy władztwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela.

Sąd w niniejszym składzie całkowicie podziela ten pogląd.

Bezsporne jest, że [...] Studium Zawodowe w N. władało przedmiotową nieruchomością w oparciu o zawartą w dniu [...] czerwca 1996 r. umową użyczenia.

Użyczenie jest umową zobowiązującą, poprzez którą użyczający oddaje biorącemu rzecz do bezpłatnego używania (art. 710 kc). Jednakże użyczający nie traci uprawnień do dysponowania mieniem, a rzecz będąca przedmiotem użyczenia pozostaje w jego majątku. Po zakończeniu okresu użyczenia biorący rzecz do użyczenia obowiązany jest ją zwrócić użyczającemu (art. 718 kc).

Takie władanie rzeczą przez biorącego nie ma cech władania właścicielskiego, wobec czego nie spełnia przesłanki, o której jest mowa w treści przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.