Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 344/96
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1997-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 31
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 21
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: 1. Rozgraniczenie sprzecznych interesów: z jednej strony podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa, i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza określony w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnego Sądu Administracyjnego /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony do kontroli pod względem zgodności z prawem.

2. Bezprzedmiotowość orzekania o zaliczkach na podatek dochodowy z dniem, z którym powstaje zobowiązanie w tym podatku, nie przekreśla możliwości rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od nie uiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy.

Jest to jednak zupełnie inne zagadnienie. W postępowaniu bowiem dotyczącym odsetek od nie uiszczonych w terminie zaliczek organ podatkowy rozstrzyga o odsetkach, wysokość zaś zaliczek i wymagany termin ich uiszczenia stają się wyłącznie okolicznościami faktycznymi, których ustalenie jest niezbędne dla rozstrzygnięcia w sprawie.

TEZY

1. Rozgraniczenie sprzecznych interesów: z jednej strony podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa, i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza określony w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnego Sądu Administracyjnego /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony do kontroli pod względem zgodności z prawem.

2. Bezprzedmiotowość orzekania o zaliczkach na podatek dochodowy z dniem, z którym powstaje zobowiązanie w tym podatku, nie przekreśla możliwości rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od nie uiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy.

Jest to jednak zupełnie inne zagadnienie. W postępowaniu bowiem dotyczącym odsetek od nie uiszczonych w terminie zaliczek organ podatkowy rozstrzyga o odsetkach, wysokość zaś zaliczek i wymagany termin ich uiszczenia stają się wyłącznie okolicznościami faktycznymi, których ustalenie jest niezbędne dla rozstrzygnięcia w sprawie.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Przesłanki zastosowania umorzenia zaległości podatkowych zawarte w tym przepisie stanowią tzw. pojęcia niedookreślone /nieostre/, których wykładni na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy dokonuje organ podatkowy. Jednocześnie decyzje wydawane w tego rodzaju sprawach mają charakter uznaniowy; organ podatkowy może wybierać między różnymi rozwiązaniami - od umorzenia zaległości podatkowej w całości przez uczynienie tego w większej lub mniejszej części aż do całkowitej odmowy umorzenia zaległości. Wynika z tego, że nawet w razie zaistnienia podanych w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych "wypadków gospodarczo lub społecznie uzasadnionych" organ podatkowy może, ale nie musi, zastosować ulgi określonej w tym przepisie.

Rozgraniczenie sprzecznych interesów: z jednej strony podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza określony w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony do kontroli pod względem zgodności z prawem. A z tego punktu widzenia zaskarżona decyzja nie może być zakwestionowana. Przede wszystkim Sąd nie doszukał się naruszenia przez organy podatkowe przepisów proceduralnych. Wyjaśniły one okoliczności faktyczne sprawy, w tym dotyczące sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, o czym świadczy znajdujący się w aktach administracyjnych protokół o stanie majątkowym skarżącego i jego rodziny, sporządzony przy udziale skarżącego. Organy podatkowe nie przekroczyły również granic uznania administracyjnego, uznawszy, że nie kwestionowana przez nie trudna sytuacja skarżącego - na tle całokształtu okoliczności sprawy /udzielenie ulgi w postaci rozłożenia płatności zaległości na raty i niepodjęcie żadnych, nawet częściowych, prób spłaty/ - nie stanowi szczególnego wypadku uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej.

Z powyższych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.