Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 600/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3, art. 50 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 152, art. 200, art. 205, art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 28, art. 33, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48, art. 103  ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 28  ust. 1, art. 29 ust. 5, art. 37, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi M.H., G.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. oddala skargę G.D., IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M.H. kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., nakazał E sp. z o.o. - zwanej dalej również inwestorem, doprowadzenie obiektu budowlanego tj. sieci napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15kV o symbolu L-405, na odcinku o numeracji słupów nr [...] do stanu zgodnego z prawem przez "wypionowanie" słupów przelotowych o nr [...], oczyszczenie z korozji i zabezpieczenie farbami antykorozyjnymi elementów konstrukcyjnych słupów oraz zamontowanie na słupie nr [...] tabliczki ostrzegawczej.

W uzasadnieniu wskazano, że G.D. działający z upoważnienia właściciela działki nr [...] – M.S.H. zawiadomił organ o samowoli budowlanej polegającej na posadowieniu na tej działce słupów energetycznych. Przeprowadzone w dniu [...] sierpnia 2010 r. oględziny wykazały, że linia główna o symbolu L-405 o numeracji słupów: [...] (wg nazewnictwa E Sp. z o.o.), od stalowego słupa kratowego (Nr [...]) usytuowanego na działce nr [...] (droga gminna) do słupa Nr [...], usytuowanego na działce nr [...], jest wsparta na pojedynczych słupach betonowych o oznaczeniach Nr [...], w tym rozkracznym (A) Nr [...]. Przedmiotowy odcinek linii nie wykazuje niesprawności technicznej, poza słupami Nr [...], które nieznacznie odchodzą od pionu górą.

Wezwaniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ nakazał E sp. z o.o. przedłożenie dokumentów dotyczących wykonania lub remontu linii napowietrznej. Żądane dokumenty nie zostały przedłożone.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na właściciela linii elektroenergetycznej obowiązek przedstawienia oceny technicznej stanu części napowietrznej przedmiotowej linii. W rezultacie złożonego przez G.D. zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższe postanowienie oraz przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że przedmiotowa linia została wybudowana w 1938 r., zaś jej ostatni remont (wymiana słupów) miała miejsce w 1980r. Zatem do oceny jej legalności i stanu technicznego powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej Prawo budowlane z 1974 r.).

2. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr [...], w którym powołując się na art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej prawo budowlane) oraz art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., zażądał od inwestora przedstawienia ekspertyzy technicznej dotyczącej wykonanych robót budowlanych.

Zgodnie z wnioskami i zaleceniami z ekspertyzy (pkt 5): a/ słupy przelotowe o nr [...], typ słupa P-10, należy odkopać do pierwszej prefabrykowanej belki ustrojowej, "wypionować" słupy, wykop zasypać gruntem stabilizowanym (cement 350 w proporcji 100kg na 1m3 zasypki), b/ elementy konstrukcyjne słupów oczyścić i zabezpieczyć farbami antykorozyjnymi poprzez malowanie 1 x farbą podkładową antykorozyjną, 2 x chlorokauczukową, cl na słupie nr [...] zamontować tabliczkę ostrzegawczą od strony pola uprawnego.

Organ wskazał, że odstąpił od zbadania przedmiotu usytuowania wybudowanej linii elektroenergetycznej SN 15kV; L-405, jej zgodności z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, legalności budowy, gdyż obiekt ten został wybudowany w 1938 roku i brak jest na tę okoliczność dokumentów oraz powołał art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., na mocy którego, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych od dostosowania obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

3. Pismem z dnia [...] maja 2012r. odwołanie od decyzji nr [...] wniósł, działający w imieniu M.H., G. D. podnosząc, że słupy są niezgodne z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, w sposób istotny pogarszają warunki użytkowe działki [...], mogą stanowić niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, a wydana decyzja narusza interesy właściciela i osób trzecich.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lica 2012r. utrzymał decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...] maja 2012r. w mocy. W jej uzasadnieniu podzielił tryb postępowania zastosowany w omawianej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

Wskazał, że ustalony zakres robót budowlanych dotyczących odcinka linii energetycznej SN 15kV usytuowanego na działce nr [...], wykracza poza pojęcie remont, określone w ustawie Prawo budowlane z 1994 r. Nadto, że w postępowaniu dotyczącym robót związanych z wykonaniem napowietrznej linii elektroenergetycznej w przypadku braku udzielonego pozwolenia na budowę, ze względu na ustaloną datę wymiany słupów, stosownie do art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego zastosowanie winny mieć przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

Zgodnie ze stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepisem art. 40 tej ustawy organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania decyzji nakazującej inwestorowi wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Decyzję taką organ może wydać wyłącznie w sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.

Punkt pierwszy wskazanego przepisu wiąże konieczność wydania nakazu rozbiórki z usytuowaniem obiektu na terenie, który zgodnie z obowiązującymi aktualnie przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Natomiast pkt 2 przewiduje przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku, gdy obiekt ten powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Po dokonaniu własnych ustaleń organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż omawiana linia elektroenergetyczna znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jakkolwiek ustalenia planu miejscowego przewidują, że teren przedmiotowej działki przeznaczony jest pod funkcję turystyczno-rekreacyjną to jednak w celu jej realizacji w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną plan dopuszcza wykorzystanie istniejącej infrastruktury, do której zdaniem organu II instancji zaliczyć należy rozpatrywany odcinek linii elektroenergetycznej napowietrznej.

Co więcej, z otrzymanego wypisu i wyrysu planu nie wynika w żadnym razie, aby ustalenia planu przewidywały likwidację istniejącej na działce nr [...] napowietrznej infrastruktury elektroenergetycznej, czy też jej przebudowę np. na linię kablową podziemną.

Natomiast z treści przedłożonej na żądanie PINB ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowego odcinka linii elektroenergetycznej sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wynika, że linia "nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia w warunkach normalnej pracy".

Nałożony decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012r. obowiązek wykonania wymienionych w tej decyzji czynności i robót, określonych na podstawie zaleceń zawartych w pkt 5.0 ekspertyzy technicznej linii, w ocenie organu odwoławczego spowoduje jej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

Za niezasadne organ II instancji uznał stanowisko odwołującego się, że podstawę do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej linii stanowi okoliczność, iż jej właściciel nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wyjaśnił, że artykuł 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewiduje braku zgody właściciela jako okoliczności uprawniającej do wydania nakazu rozbiórki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. M.H. oraz G.D., przywołując argumenty przedstawione uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zaskarżyli w całości decyzję organu drugiej instancji. W jej uzasadnieniu wskazali, że posadowienie na działce nr [...] linii napowietrznej zostało dokonane w warunkach samowoli budowlanej z rażącym naruszeniem praw właścicielskich. Nadto, że słupy nie spełniają warunków i norm technicznych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. G.D. wskazał, że przedmiotowa nieruchomość rolna, stanowiąca własność M.H., ma być podzielona na działki rekreacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

4. Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej – p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany dokonać kontroli, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a., przy czym zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przyjęły jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 1 stycznia 1995 roku, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego nielegalnie przed datą 1 stycznia 1995 r. znajduje zatem zastosowanie art. 37 oraz - w określonych okolicznościach - również art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Te zatem przepisy prawa materialnego miały zastosowanie w sprawie, bowiem budowa napowietrznej linii energetycznej (w tym słupów nr [...]) na działce nr [...], nastąpiła jeszcze przed drugą wojną światową, zaś wymiana słupów na żelbetowe została dokonana w roku 1980. Z ustaleń organów wynika, że inwestor, jak i jego poprzednicy prawni nie dysponują ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę linii, czy też wskazanych słupów.

Trafne jest stanowisko organów, że obowiązujące w dacie wymiany słupów przepisy prawa nakładały na inwestora obowiązek uzyskania dla tego typu inwestycji pozwolenia na budowę. W myśl przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. roboty budowlane rozpocząć można było jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie natomiast do treści § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm.) wykonanie stałych linii elektroenergetycznych wymagało ustalenia przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej. Dla takiej zaś inwestycji, zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, wymagane było uzyskanie następnie pozwolenia na budowę, którego następca prawny inwestora w toku niniejszej sprawy nie przedstawił.

Stąd też prawidłowo organy przyjęły, że zastosowanie w sprawie ma art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1).

Terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 (art. 37 ust. 2).

5. W tym zakresie należy jednak wskazać, że stroną postępowania dotyczącego likwidacji samowoli budowlanej jest, zgodnie z art. 28 k.p.a. każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że rzeczą organu prowadzącego postępowanie naprawcze w oparciu o treść art. 37 lub 40 Prawa budowlanego jest ustalenie stron tego postępowania, a więc, jak to przyjęto - właścicieli działek posiadających interes prawny w tym postępowaniu.

Istnienie interesu prawnego lub obowiązku wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny lub obowiązek powinien być przy tym bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz LEX, 2009 wyd. III, komentarz do art. 28 k.p.a., teza 9).

W sprawie nie ma sporu, że nieruchomość (działka nr [...]) stanowi własność M.H.. Natomiast G.D., występujący w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik M.H. (art. 33 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.), nie wykazał żadnego tytułu prawnego do nieruchomości.

W konsekwencji G.D. nie wykazał swojego interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wymaganego przepisem art. 50 § 1 p.p.s.a., gdyż jego naruszenia nie upatruje w normach oddziaływujących na jego prawa lub obowiązki lecz na prawa lub obowiązki innej osoby, w imieniu której działał w postępowaniu administracyjnym. Stąd skarga G.D. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

6. Natomiast taki interes prawny przysługuje niewątpliwie M.H. – właścicielowi nieruchomości, na której znajduje się samowolnie wzniesiony obiekt budowlany. Był ona zatem legitymowany do wniesienia skargi na decyzję ostateczną wydaną w sprawie. W tym zakresie należy wskazać, że oceniając możliwość legalizacji, organ drugiej instancji prawidłowo zbadał, czy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, tj. przesłanki rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku.

Postępowanie prowadzone w razie stwierdzenia samowoli budowlanej nakierowane jest na przywrócenie stanu zgodności danego przedsięwzięcia z ładem architektoniczno-budowlanym. Następuje to albo poprzez zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu, albo też poprzez orzeczenie nakazu jego rozbiórki. Stosowana w tym zakresie procedura jest oderwana od kwestii karania inwestora budującego bez zezwolenia (represji względem niego), a tym bardziej od uprzywilejowywania go w jakikolwiek sposób. Tym samym możliwość zastosowania właściwego trybu postępowania (orzeczenia rozbiórki czy legalizacji), w aspekcie zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi, należy odnosić do stanu aktualnego, tj. na datę rozstrzygania sprawy przez organ.

Dokonując samowolnego wzniesienia budynku inwestor narusza przepisy prawne. Okoliczność ta, tj. samowola, może być jednak ujawniona często wiele lat od daty (okresu) zakończenia budowy. Odnoszenie się w tym przypadku do przepisów planistycznych już nieobowiązujących, jest więc nieuzasadnione. W sytuacji w której nie można ustalić dokładnej daty wykonania samowoli (jej zakończenia), choć wiadomo, że miało to miejsce w latach 80-tych XX wieku, powodowałby również trudności w razie zmiany planów w okresie przyjętym jako ten, w którym dokonano samowoli.

Przemawia to za poglądem, że przywrócenie porządku w zakresie zagospodarowania przestrzeni może nastąpić tylko do obecnie istniejącego stanu prawnego, nie zaś do stanu regulowanego nieaktualnymi przepisami i planami zagospodarowania przestrzennego. Takie stanowisko zgodne jest z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, zaprezentowaną m. in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2012 roku, sygn. II OSK 1978/10, LEX nr 1112024; z dnia 24 sierpnia 2010 roku, sygn. II OSK 1320/09, ONSAiWSA z 2012 roku, nr 1, poz. 11; z dnia 17 maja 2010 roku, sygn. II OSK 878/09, LEX nr 597928.

Organ zasadnie zatem przyjął, że przewidziana w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji. Prawidłowo uznał również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie musi przewidywać lokalizacji na działkach konkretnych słupów, stanowiących element linii energetycznej. Wystarczy bowiem, że zapisy planu miejscowego ustalają dla linii elektroenergetycznych korytarze techniczne, w których muszą być zlokalizowane wszystkie elementy sieci, a więc także należące do ich części składowych słupy.

7. Kolejnym elementem podlegającym ocenie było to, czy obiekt budowlany winien podlegać ewentualnej rozbiórce ze względu na inne przesłanki wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 i w art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 roku. W tym zakresie organy oparły się na ekspertyzie technicznej biegłego E.W., który jednoznacznie stwierdził, że linia napowietrzna na odcinku przebiegającym przez nieruchomość M.H. nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, czy to w zakresie poziomu pól elektromagnetycznych, czy też hałasu oraz zachowuje warunki bezpiecznego użytkowania, ochrony środowiska, bezpieczeństwa pożarowego. Wskazał jednak na konieczność "wypionowania" słupów przelotowych o nr [...], oczyszczenia z korozji i zabezpieczenia farbami antykorozyjnymi elementów konstrukcyjnych słupów oraz zamontowania na słupie nr [...] tabliczki ostrzegawczej. Zalecenia te stały się podstawą nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Także te ustalenia i wnioski należy podzielić. Sporządzona ekspertyza określa jasno i precyzyjnie stan techniczny obiektu. Została sporządzona przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, załączone do akt administracyjnych. Twierdzenia skarżących, dotyczące niezgodności obiektu z normami technicznymi, są ogólnikowe i nie podważają żadnej z stwierdzonych w ekspertyzie okoliczności. Z tych względów trafnie organy uznały je za nieuzasadnione.

8. Uwadze organów umknęła jednak inna kwestia. Mianowicie przepis art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. wymaga ustalenia i wykazania, czy wybudowanie przedmiotowych słupów stanowiło "niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia". Istotne jest bowiem to, że sens tego przepisu nie ogranicza się jedynie do kwestii technicznych, lecz związany jest z funkcjonalnym oddziaływaniem obiektu budowlanego na otoczenie. Przyjmuje się, że pod pojęciem niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia należy rozumieć także zdarzenia, w których samowolnie wzniesiony obiekt budowlany został zrealizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość wykorzystania sąsiedniej działki, w tym jej zabudowy, zwłaszcza w sytuacji, gdy budowa została zrealizowana na nieruchomości nie stanowiącej własności inwestora (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 października 2010 r., II Sa/Lu 291/10, dostępny w bazie wymienionej wyżej).

To do organów, zgodnie z ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., należało ustalenie i wyjaśnienie, czy odcinek linii przebiegający na nieruchomości skarżącego M.H. uniemożliwia lub ogranicza możliwość zabudowy nieruchomości skarżącego. Wbrew stanowisku organów dla wykluczenia, że przesłanki wymienione w art. 37 ust.1 pkt. 2 ustawy nie występują, nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie, że przyłącze zostało wykonane zgodnie z warunkami technicznymi, co potwierdza ekspertyza techniczna. Mimo, że w ekspertyzie tej jest mowa o braku zagrożeń dla warunków użytkowych otoczenia, z jej treści wynika, że chodzi o kwestie techniczne, nie zaś oddziaływanie linii na przyszłą zabudowę nieruchomości w sposób planowany i wstępnie realizowany przez stronę.

W tym kontekście organ nie zbadał, czy na nieruchomości nr 49/6, biorąc pod uwagę jej powierzchnię i istniejący stan, możliwa jest dalsza zabudowa z zachowaniem przepisów techniczno – budowlanych, obiektów lub budowli przeznaczonych do rekreacji, przedstawionych w koncepcji złożonej w toku postępowania administracyjnego przez stronę.

9. Ten zakres ustaleń jest bardzo istotny dla przedmiotowej sprawy, choć niniejszy skład opowiada się za poglądem, wedle którego brak legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością nie jest podstawą do wydania decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu w świetle art. 37 wymienionej Prawa budowlanego z 1974 r. Wniosek ten pozostaje z kolei w zgodności z ogólną konstatacją, iż rozstrzyganie sporów wynikłych na tle prawa własności nie należy do kompetencji organów administracji publicznej, ale podległe jest kognicji sądów powszechnych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt II SA/Po 394/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 291/10, tamże; wyrok NSA oz. w Gdańsku z dnia 16 maja 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 2246/99, tamże; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1998r., sygn. akt IV SA 424/96, Lex nr 43144, dostępne bazie orzeczeń na stronie http:// orzeczenia.nsa.gov.pl;).

Tym samym argumenty skarżącego M.H. odwołujące się do ochrony i wykonywania prawa własności nie miały wpływu na przedmiot i zakres postępowania administracyjnego dotyczącego legalizacji spornego obiektu.

Jednak oceniając, czy sporny obiekt może powodować pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia należy mieć na uwadze, że i przepisy Prawa budowlanego z 197 r. chroniły prawo własności, dopuszczając możliwość zabudowy określonej nieruchomości jedynie w przypadku wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Przepis § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (D. U. z 1975 roku, nr 8, poz. 48 ze zm.) stanowił zaś, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor zobowiązany jest dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję.

Z wskazanych przepisów wynika, że ustawodawca nałożył na inwestora, zamierzającego zrealizować roboty budowlane, pozostające w sferze zainteresowania organów administracji, obowiązek wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Należy także wskazać na treść art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowił, że obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.

Konieczne jest również wskazanie, że do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nie jest wystarczające wykazanie jedynie, że obiekt lub jego część został wzniesiony z naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych. Naruszenie warunków dotyczących sytuowania budynków od granicy i sąsiedniej zabudowy nie może być utożsamiane z "niebezpieczeństwem", które automatycznie skutkuje rozbiórką, albowiem przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć tylko takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Konieczne jest zatem dokładne, szczegółowe zbadanie tej kwestii, wymagające uzupełnienia i pogłębienia postępowania dowodowego, w tym odniesienia się do twierdzeń strony lub jej pełnomocnika oraz wyjaśnienie motywów danego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a. zaskarżoną decyzję należało uchylić. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. w punkcie drugim wyroku stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 209 p.p.s.a. uznając, że skarżącemu M.H., prócz poniesionego wpisu, należy się również zwrot wykazanych kosztów dojazdu jego pełnomocnika, reprezentującego go na zasadzie określonej w art. 35 § 1 p.p.s.a., jako "inny skarżący".