Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2976/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 14 września 2021 r. nr DO3.7611.386.2019.OC w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 września 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy

i Technologii utrzymał w mocy postanowienie tego samego organu

z dnia 11 sierpnia 2021 r. nr D03.7611.386.2019.AB w przedmiocie odmowy

wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] i [...] ozn. hip.

"[...]" rej. hip. [...] i "[...]" rej. hip. [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy m.st. Warszawy, a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. nr 14, poz. 130).

Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie orzeczeniem administracyjnym z dnia 24.06.1964 r. nr GT.III-II-6/B/48/64 odmówiło uprawnionym W. K., J. S. z K. S., S. K., W. K. (1) i A. K. ustanowienia prawa wieczystego użytkowania gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i [...], ozn. nr hip. "[...]" rej. hip. [...] i "[...]" rej. hip. [...], działka nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku A. K. (obecnie A. T.) z dnia 2.12.2004 r. Minister Infrastruktury decyzją z dnia 21.07.2008 r. nr B03o-786-R-235/04 odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 24.06.1964 r., z uwagi na brak interesu prawnego A. K. do złożenia przedmiotowego wniosku. Od powyższej decyzji nie złożono wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Następnie w dniu 22.08.2019 r. A. T. ponownie złożyła do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii postanowieniem z dnia 11.08.2021 r.

nr D03.7611.386.2019.AB odmówił wszczęcia na wniosek A. T. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 24.06.1964 r. nr GT.III-II-6/B/48/64. W uzasadnieniu wskazano, że ze złożonego wniosku nie wynika, aby A. T. była spadkobierczynią dotychczasowych właścicieli przedmiotowej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i [...], ozn. nr hip. "[...]" rej. hip. [...] i "[...]" rej. hip. [...], działka nr [...].

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła A. T.

Minister ponownie rozpatrując sprawę wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Interesu prawnego, do którego odwołuje się wspomniany przepis, nie można przy tym domniemywać. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, jego cechą jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10, publ. Lex nr 1121192).

Podstawą materialnoprawną ustalenia interesu prawnego w niniejszej sprawie

jest art. 7 ust. 1 dekretu, który stanowił, że dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Z brzmienia wskazanego przepisu dekretu wynika, że ustanawiane są określone prawa na rzecz wymienionych w nim podmiotów i to te podmioty mogą żądać wszczęcia postępowania zarówno w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym, tj. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.

Zgodnie z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy dawnymi właścicielami gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i [...], ozn. nr hip. "[...]" rej. hip. [...] i "[...]" rej. hip. [...] byli: W. K., J. z K. S., S. K., W. K. (1), A. K., A. S., M. S., J.S., M. S.(1), B. S., A. B., J. B., S. B., K. B., S. G., J. z K. D. i F. z K. K.

Orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 24.06.1964 r. zostało skierowane m.in. do W. K. i W. K., a nie do W. K.

Wśród dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości były W. K. i W. K.. W. K. z domu W. była żoną A. K. i zmarła w dniu 15.12.1945 r. w B. R., a jej rodzice to A. i P. z H. małżonkowie W. Natomiast W. K. to córka A. i W. z W. urodzona w dniu 18.06.1902 r.

A. T. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia przedłożyła kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 6.04.1993 r. sygn. akt II Ns [...], z którego wynika, że spadek po W. K. zmarłej w dniu 10.06.1962 r. w [...] nabyła córka Z. K. Przedłożyła również kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 30.06.1994 r. sygn. akt II Ns [...] zgodnie, z którym spadek po Z. K., zmarłej w dniu 3.04.1994 r. w [...] na podstawie testamentu nabyła A. K. (obecnie T.).

Z przedłożonego przez A. T. postanowienia spadkowego Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 6.04.1993r. sygn. akt II Ns [...] wynika, że

W. K. z domu T. (a nie z domu W.) była córką K. i K. i zmarła w dniu 10.06.1962 r. w [...]. Zatem należy uznać, że nie była to ani W. K., ani W. K. Wnioskodawczyni jest następczynią prawną W. K. z domu T. córki K. i K., jednak, nie była ona jedną ze współwłaścicielek nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i [...], ozn. nr hip. "[...]" rej. hip. [...] i "[...]" rej. hip. [...], działka nr [...].

W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie przedstawiła stosownych dokumentów, celem wykazania, że legitymuje się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości warszawskiej.

Ponadto Minister zaznaczył, że złożone przez wnioskodawczynię dokumenty to kopie dokumentów, które nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem, tymczasem zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Również biorąc pod uwagę ww. przepis dokumenty te nie mogą stanowić dowodów w niniejszym postępowaniu. W ocenie organu jednak, nawet przedłożenie przedmiotowych dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem nie wpłynęłoby na ocenę posiadania interesu prawnego przez A. T. do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 24.06.1964 r. nr GT. III-I I-6/B/48/64.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister zaznaczył, że organ administracji publicznej zobowiązany jest do zgromadzenia materiału dowodowego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jednak to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania posiadania przez niego interesu prawnego do złożenia wniosku i skutecznego zainicjowania postępowania. W przedmiotowym stanie faktycznym A. T. nie udowodniła, że jest następczynią prawną właścicieli przeddekretowych nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] i [...], ozn. nr hip. "[...]" rej. hip. [...] i "[...]" rej. hip.

[...], działka nr [...]. Zgodnie zaś z art. 61 a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn, postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Skargę na postanowienie Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniosła A. T. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

art. 66a §§ 1-3 - przez zaniechanie założenia i prowadzenia metryki sprawy, co znacząco utrudnia lub wręcz uniemożliwia weryfikację tego jakie dokumenty znajdują się w aktach i na jakiej podstawie wydano postanowienie;

art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - przez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia o bliżej nieustalone dowody.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 5 grudnia 2022 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci zaświadczeń Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 8 marca 2004 r. i z dnia 5 maja 2005 r. na okoliczność istnienia W. K. nie będącej ani W. L. K. ani W. P. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1

ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach

danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę

za niezasadną.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie

art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (a zatem żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Zważyć należy, że organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu braku legitymacji wnioskującego, tylko wówczas, gdy brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy jest na tyle oczywisty i bezsporny, że nie ma potrzeby wyjaśniania tej kwestii. Jednakże, jeżeli zbadanie legitymacji procesowej wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz szerszej analizy prawnej, to organ ma obowiązek wszcząć postępowanie i w zależności od rezultatów tych czynności albo umorzyć postępowanie w przypadku, gdy postępowanie wykaże brak legitymacji wnioskodawcy albo wydać decyzję merytoryczną w sytuacji, gdy przymiot strony zostanie wykazany. Natomiast w rozpoznawanej sprawie wystąpiła sytuacja, w której uprawnione byłoby stwierdzenie oczywistego braku legitymacji wnioskodawczyni.

Jak wynika bowiem z materiału dokumentacyjnego skarżąca nie wykazała, że jest spadkobierczynią przeddekretowych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, do których zostało skierowane kwestionowane orzeczenie.

A. T. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia przedłożyła kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 6.04.1993 r. sygn. akt II Ns [...], z którego wynika, że spadek po W. K. zmarłej w dniu 10.06.1962 r. w [...] nabyła córka Z. K. Przedłożyła również kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 30.06.1994 r.

sygn. akt II Ns [...] zgodnie, z którym spadek po Z. K., zmarłej w dniu 3.04.1994 r. w [...], na podstawie testamentu nabyła A. K. (obecnie T.).

Z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 6.04.1993r. sygn. akt II Ns [...] wynika, że W. K. z domu T. (a nie z domu W.) była córką K. i K. i zmarła w dniu 10.06.1962 r. w [...]. Zatem należy uznać, że nie była to ani W. L. K., ani W. P. K. Wnioskodawczyni jest następczynią prawną W. K. z domu T. córki K. i K., jednak, nie była ona jedną ze współwłaścicielek nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i [...], ozn. nr hip. "[...]" rej. hip. [...] i "[...]" rej. hip. [...], działka nr [...].

Wbrew zarzutom skargi to na stronie inicjującej postępowanie administracyjne ciąży obowiązek wykazania, że przysługuje jej legitymacja uprawniająca ją do złożenia wniosku, czyli wykazania, że przysługuje jej przymiot strony, nie zaś na organie administracji publicznej.

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. Sąd dopuścił dowody zgłoszone przez skarżącą, uznając jednak, że nie wnoszą one niczego istotnego do sprawy. W obydwu zaświadczeniach jako współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości figurują dwie W. K., w zaświadczeniu z 8 marca 2004 r. według stanu na 1938 r. wymieniona jest W. L. K. i W. K., zaś w zaświadczeniu z 5 maja 2005 r. według stanu na 1926 r. wymieniona jest W. L. K. i W. P. K. W żadnym z tych zaświadczeń nie figuruje trzecia W. K., zatem rozstrzygnięcie organu uznać należy za prawidłowe, a zarzuty skargi za chybione. Brak uprządkowania dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych i brak prowadzenia metryki sprawy z pewnością stanowi uchybienie, jednak pozostaje ono bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2

i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

orzekł jak w sentencji.