Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1135/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "S." na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekazania na własność Gminnej Spółdzielni młynu gospodarczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] grudnia 1971r. znak [...], w części dotyczącej nieodpłatnego przekazania na własność Gminnej Spółdzielni S. w C. młyna gospodarczego wł. F.S. w C. wraz z przyległymi nieruchomościami gruntowymi i znajdującymi się na nich budynkami.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wobec stwierdzenia przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2003r, nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 1952 r. (opub. MP Nr [...],poz. [...]) o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: Młyn Parowy spadk. F.S., jako wydanego z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3 poz. 17), uzasadnionym stało się wycofanie z obrotu prawnego podjętych w późniejszym okresie decyzji, których podstawę wydania stanowiło powyższe orzeczenie. Jednocześnie organ dokonał stosownie do treści art. 156 § 2 kpa oceny skutków prawnych, jakie one wywołały, wskazując iż w niniejszej sprawie Młyn Parowy wł. F.S. w C., jako państwowy został na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] grudnia 1971r. znak: [...], wydanej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r., w sprawie przekazania pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz. U z 1969r. Nr 1 poz.1) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lipca 1971r. w sprawie zasad i trybu przekazania organizacjom spółdzielczym młynów gospodarczych (Dz. U nr 18, poz. 179), przekazany nieodpłatnie na własność Gminnej Spółdzielni S. w C., w której posiadaniu jest do chwili obecnej. Tym samym uznano, iż istniej przedmiot, którego prawo dotyczy, zaś nieodpłatne jego nabycie nie powoduje nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa., a zatem zasadnym było stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] grudnia 1971r.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Wojewody [...] wniesionego przez Gminną Spółdzielnię S. w C., decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1pkt 1 utrzymał ją w mocy ww decyzję Wojewody [...].

W uzasadnieniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odnosząc się do zarzutów Spółdzielni S., kwestionujących przysługujące właścicielowi młyna, a zatem i jego spadkobiercom prawo własności gruntów, na których posadowiony jest młyn, wskazał, iż nie znajdują one uzasadnienia. Kwestia ta została już bowiem rozstrzygnięta decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2003r.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia S. w C., żądając jej uchylenia jako naruszającej prawo (art. 7, 77 i 107 kpa). Ponadto wskazała na nieuregulowanie stanu prawnego nieruchomości, na których posadowiony jest młyn. Jak wynika bowiem z protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 29 kwietnia 1953r. w skład młyna wchodził budynek wraz z maszynami i urządzeniami stanowiącymi wyposażenie młyna. Brak jest natomiast jakiejkolwiek wzmianki dotyczącej własności gruntów na którym znajduje się przedmiotowy młyn. Spadkobiercy F.S. własność gruntu wywodzą zaś z umowy z dnia 29 stycznia 1929r. przedmiotem której jest sprzedaż nieruchomości zabudowanej zapisanej w rejestrach gruntów karta-artykuł matrykuły nr [...], obecnie KW nr [...]. Tymczasem dla działki nr [...] na której posadowiony jest młyn prowadzona jest KW [...]. Powstała zaś ona z działki nr [...], która w rejestrze gruntów zapisana była pod kartą Nr [...], a jako jej właściciel figurowała G.C.

Zgromadzone dokumenty w ocenie skarżącego wskazują więc jednoznacznie, iż właścicielem działki nr [...], do chwili jej przekazania na rzecz Spółdzielni, była G.C., a zatem jej następca prawny czyli Powiatowa Rada Narodowa w T. mogła skutecznie przenieść własność przedmiotowej nieruchomości(gruntu) na rzecz Gminnej Spółdzielni S. w C. F.S. nigdy bowiem nie nabył skutecznie własności przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego rozstrzygniecie organu winno zapaść z pominięciem gruntu.

Ponadto skarżący zarzuca, iż żaden organ nie przeanalizował dokumentów dotyczących własności nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy młyn, zaś powództwo spadkobierców właściciela młyna o uzgodnienie zapisów księgi wieczystej w kwestii przedmiotowej nieruchomości zostało oddalone.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczności jej uchylenia.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzająca nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] grudnia 1971r., w części dotyczącej przekazania na rzecz Gminnej Spółdzielni S. w C. Państwowego Młyna Gospodarczego C., położonego na obszarze gromady wraz z przyległym gruntami.

Przejęcie na własność Skarbu Państwa Młyna Parowego wł. F.S. nastąpiło na podstawie orzeczenia Nr [...] Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 1952r. Decyzją z dnia [...] września 2003r. Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej stwierdził zaś nieważność niniejszego orzeczenia w zakresie dotyczącym przejęcia w/w młyna, uznając iż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie w oparciu o zebrany materiał dowodowy ocenił skutki prawne jakie mogło ono wywołać, stosownie do brzemienia art. 156 § 2 kpa i uznał, iż wobec istnienia zarówno przedmiotu prawa jak i podmiotu uprawnionego do jego dochodzenia, nie wywołało ono nieodwracalnych skutków prawnych, co uzasadniało możliwość stwierdzenia jego nieważności.

Mając to na uwadze należy stwierdzić, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia, na podstawie którego przejęto na własność Państwa ww młyn, w konsekwencji spowodowało, iż przestała istnieć niezbędna przesłanka, określona w § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lipca 1971r. w sprawie zasad i trybu przekazywania organizacjom spółdzielczym młynów gospodarczych, uzasadniająca możliwość przejęcia niniejszego młyna na rzecz Spółdzielni. Stosownie bowiem do treści tego paragrafu przekazaniu podlegały młyny stanowiące własność Państwa.

A zatem kwestionowane w sprawie rozstrzygniecie należy uznać za prawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią art. 156 § 1 pkt 2 kpa, przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ administracyjny, jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie wobec wadliwości orzeczenia nr [...] bezprawnie przejęto na rzecz Państwa młyn stanowiący własność osoby fizycznej, który w konsekwencji jako Państwowy przekazano następnie nieodpłatnie na rzecz Gminnej Spółdzielni S. Tym samym stwierdzenie nieważności wadliwego orzeczenia będącego podstawą przejęcia młyna na własność Państwa, wywołało skutek w postaci konieczności stwierdzenia nieważność decyzji Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] grudnia 1971r. w części dotyczącej przekazania na rzecz Gminnej Spółdzielni S. w C., jako państwowego, Młyna Parowego wł. F. S. w C.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej w zakresie niezbadania przez organ kwestii własności gruntu, na którym usytuowany jest Młyn, należy wskazać, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego jak również z uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji organu I instancji jak i decyzji Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z [...] września 2003r. wynika, iż organ dokonał badania kwestionowanego stanu prawnego nieruchomości w zakresie pozwalającym na stwierdzenie, iż orzeczenie Nr [...] orzekające o przekazaniu młyna na własność Państwa nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. W niniejszej sprawie na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] grudnia 1971r. młyn wraz z przyległymi gruntami, został bowiem przekazany nieopłacenie na własność Spółdzielni Gminnej S. w C. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nabycie nieodpłatne nie może zostać ocenione jako powodujące nieodwracalność skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2. (por. wyrok NSA z dnia 6 września 1999r. Sygn. akt IV S.A. 2708/98), w tej sytuacji wszelkie spory zarówno w zakresie poczynionych nakładów jak i własności nieruchomości winne być dochodzone na drodze powództwa cywilnego.

Na marginesie należy jednak zauważyć, iż jakkolwiek zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż co prawda kwestia własności gruntu, na którym posadowiony jest młyn nigdy nie została przez właścicieli młyna uregulowana poprzez założenie księgi wieczystej, to jednak na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 1929 r. nabyli oni przedmiotowy młyn wraz z rolą i zabudowaniami, a z protokołu z dnia [...] lutego 1961r. Sądu Powiatowego w T., sporządzonego w sprawie o założenie księgi wieczystej dla parceli [...] (obecnie [...]) wynika wprost, iż działka ta była własnością F.S..

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.