Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 187/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego – J. S., jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...][...].

Wskazanym postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Prezydent [...], działając na podstawie art. 34 § 1 i § 4 oraz art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., Nr 174, poz. 1015) postanowił nie uznać zarzutów zgłoszonych przez J. S. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] ([...]), [...] ([...]) z dnia [...] października 2011 r. obejmujących zaległości z tytułu opłaty dodatkowej za lata 2008 i 2009 za parkowanie pojazdu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania bez wniesienia należnej opłaty.

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ egzekucyjny podał, iż działając na podstawie art. 79 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym oraz w oparciu o ww. tytuły egzekucyjne pismem z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...]dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego w ZUS [...] [...]. Tytuły wykonawcze Nr [...] ([...]), [...] ([...]) wraz z ww. zawiadomieniem doręczono stronie w dniu [...] grudnia 2013 r.

W dniu [...] grudnia 2013 r. J. S. złożył pismo zatytułowane "Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego", w którym wniósł o nie potrącanie kwoty 315,40 zł z emerytury oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z nieistnieniem obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, brak doręczenia upomnienia, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] Prezydent [...] nie uznał zgłoszonych zarzutów. Natomiast, postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości zaskarżone ww. postanowienie Prezydenta [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nie uznał zarzutów skarżącego dotyczących nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, braku doręczenia upomnienia, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczenia opłat dodatkowych organ wskazał, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej powstaje z mocy samego prawa (art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych – (Dz. U. z 2013 r. poz. 260) w momencie parkowania pojazdu na obszarze SPPN. Oznacza to, iż obowiązek wniesienia stosownej opłaty dodatkowej powstaje, z mocy samego prawa, bez wydawania jakichkolwiek indywidualnych decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych czy innych rozstrzygnięć. Zobowiązany przez przepisy ustawy do poboru opłaty dodatkowej ZDM nie ma żadnego wpływu na fakt powstania obowiązku jej uiszczenia, a wszelkie podejmowane przez ZDM działania (wystawianie wezwań, upomnień, itd.) mają jedynie na celu egzekucję powyższego obowiązku.

W dniach [...] marca 2008 r. (opłata dodatkowa: [...]), [...] października 2008 r. (opłata dodatkowa: [...]), [...] grudnia 2008 r. (opłata dodatkowa: [...]), [...]marca 2009 r. (opłata dodatkowa: [...]), [...] marca 2009 r. (opłata dodatkowa: [...]) oraz [...] marca 2009 r. (opłata dodatkowa: [...]) kontrolerzy Zarządu Dróg Miejskich podczas kontroli wnoszenia opłat za parkowanie zarejestrowali przypadki parkowania pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] na terenie dróg publicznych w strefie płatnego parkowania niestrzeżonego (SPPN) w [...] bez ważnego dowodu wniesienia opłaty parkingowej - brak biletu.

Dokumentacja fotograficzna wykonana podczas kontroli wnoszenia opłat za parkowanie potwierdza parkowanie pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] na obszarze SPPN w [...] dniach: [...] marca 2008 r., [...] października 2008 r., [...] grudnia 2008 r., [...] marca 2009 r., [...] marca 2009 r. oraz [...] marca 2009 r. bez wniesienia obowiązującej opłaty za parkowanie.

Zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) pojazd o numerach rejestracyjnych [...] stanowił własność J. S., zam. [...] ul. [...].

Wezwaniem z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...] skarżący został poinformowany o czasie i miejscu w jakim kierowca parkował pojazd na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego bez wniesienia stosownej opłaty za parkowanie. W pouczeniu do ww. wezwania przytoczony został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 1997 roku (sygnatura I SA/Po1852/96), zgodnie z którym istnieje domniemanie, iż kierującym pojazdem obowiązanym do wniesienia opłaty za parkowanie, a co za tym idzie opłaty dodatkowej, jest jego właściciel. W przypadku, gdy kierującym pojazdem była inna osoba niż właściciel, jest on (właściciel) obowiązany do wskazania tejże osoby, w przeciwnym wypadku obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej obciąża właściciela pojazdu.

W dniu [...] października 2009 r. Zarząd Dróg Miejskich wystawił upomnienie nr [...], które zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] grudnia 2009r., zaś osobą kwitującą odbiór przedmiotowego upomnienia był J.S., o czy świadczy podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Tym samym zarzut braku doręczenia skarżącemu upomnienia organ uznał za bezpodstawny.

Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. skarżący wskazał, iż nie jest on użytkownikiem pojazdu o nr rejestracyjnych [...], zaś "osobami kierującymi pojazdem w przedziale czasowym wyszczególnionym w piśmie (...) mogą być: Pani M. S., Pan M. R. i Pan R.K.".

Pismem Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...] skarżący został zobowiązany do wskazania adresów użytkowników pojazdu, oraz przesłania dokumentów jednoznacznie wskazujących kto w jakim dniu użytkował pojazd, celem przesłania do zobowiązanych wezwań do uiszczenia opłat dodatkowych za powstanie których wskazane osoby są odpowiedzialne.

Skarżący nie ustosunkował się do ww. zobowiązania.

Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanego, organ I instancji stwierdził, że nie powinno budzić wątpliwości, iż w przypadku nie uiszczenia opłaty za parkowanie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej obciąża właściciela pojazdu, gdyż właściciel jest na ogół korzystającym z pojazdu, chyba że udowodni, iż użyczył pojazd innej osobie (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 471/2008). Właściciel pojazdu jest też najlepiej poinformowany co do stanu własnego mienia, jak również prawnie odpowiedzialny za nie. Ustalenie użytkownika pojazdu rozpoczyna się w pierwszej kolejności od pozyskania danych właściciela pojazdu na podstawie numerów rejestracyjnych pojazdu, którego kierowca nie wniósł stosownej opłaty za parkowanie. Organ I instancji podkreślił również, że udostępnienie pojazdu do używania innej osobie nie zwalnia właściciela pojazdu z obowiązków publicznoprawnych związanych z własnością pojazdu. Dodał także, że jeżeli właściciel pojazdu, w postępowaniu poprzedzającym wystawienie tytułu wykonawczego, nie wykazał bezspornie faktu użytkowania pojazdu przez osobę trzecią to zasadne jest wówczas uznać, że to właściciel był korzystającym z drogi w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, mając na uwadze regułę dowodzenia - dowód w tym zakresie obciąża właściciela pojazdu.

Odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 1a pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny to organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanego jego obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym oraz zabezpieczenia wykonania tego obowiązku. Zgodnie zaś z art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Pojęcie to precyzowane jest przez art. 5 § 1 pkt 2 ww. ustawy, w którym wskazuje się, iż uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku. Organ I instancji stwierdził następnie, iż w niniejszym postępowaniu organem egzekucyjnym jest Prezydent [...]. W toku postępowania egzekucyjnego funkcje organu egzekucyjnego pełni Prezydent [...] jako właściwy organ gminy o statusie miasta, zgodnie z art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiącym, iż "Właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu [...] jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ".

W dniu [...] kwietnia 2014 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2014 r. wnosząc o zwrot kwoty 315,40 zł zajętej z emerytury w grudniu 2013 r. oraz o umorzenie prowadzonego postępowania z uwagi na przedawnienie egzekwowanego obowiązku. Zarzucił błąd co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że jest właścicielem samochodu o nr rej. [...], ale samochód użytkował głównie jego syn – T. S., na dowód czego załączył oświadczenie T. S. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Podniósł, że w tytule wykonawczym błędnie wskazany został jego adres zamieszkania, a ponadto opłaty dodatkowe za parkowanie samochodu w 2008 i 2009 r. uległy przedawnieniu i nie mogą być egzekwowane.

W wyniku rozpatrzenia złożonego przez skarżącego zażalenia na ww. postanowienie Prezydenta [...], postanowieniem z dnia [...] marca 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało w dniu [...] listopada 2014 r. postanowienie zaskarżone w niniejszej sprawie.

Na wstępie uzasadnienia wydanego orzeczenia Kolegium przywołało treść art. 33 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 13 ust. 1, art. 13 f ust. 1, art. 40d ustawy o drogach publicznych oraz wyjaśniło pojęcie korzystającego z dróg publicznych.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby, która użytkowała samochód w momencie w którym doszło do powstania obowiązku z tytułu opłaty dodatkowej. To na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyroki NSA z dnia: 12 czerwca 2007r, I OSK 209/07, 9 grudnia 2009 r., I OSK 869/09 oraz I OSK 868/09). Wskazanie to powinno nastąpić w ocenie Kolegium już w momencie otrzymania wezwania do zapłaty, kiedy to właściciel pojazdu poweźmie wiedzę o konieczności poniesienia opłaty dodatkowej, najpóźniej w momencie otrzymania upomnienia.

Skarżący wskazał co prawda jako użytkującego przedmiotowy samochód swojego syna T.S. (na dowód czego załączył do akt oświadczenie T. S.), jednakże uczynił to dopiero w momencie gdy doszło do zajęcia prawa (zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]), w zgłoszonym zarzucie w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 2013 r. Na potwierdzenie podniesionego zarzutu skarżący nie przedłożył żadnego dowodu. Oświadczenie T. S. o użytkowaniu pojazdu, wpłynęło do Zarządu Dróg Miejskich dopiero w dniu [...] lutego 2014 r. Na wcześniejszym etapie postępowania tj. w odpowiedzi na otrzymane upomnienia nr od [...] do [...] z dnia [...] października 2009 r., pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. skarżący informował, że użytkownikami pojazdu w podanym przedziale czasowym, mogli być: M. S., M. R., R. K..

W ocenie Kolegium powyższe działania można uznać za skierowane na przedłużenie postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie, przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Albowiem skarżący wskazał na konkretnego użytkownika pojazdu dopiero w grudniu 2013 r., natomiast oświadczenie T. S. wpłynęło do ZDM dopiero w lutym 2014 r. Mając na uwadze okoliczność, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej dotyczy roku 2008 i 2009, organ egzekucyjny nie miałby możliwości wyegzekwowania należności za rok 2008 w stosunku do T. S., z uwagi na upływ wraz z końcem 2013 r., 5-letniego okresu przedawnienia.

Odnosząc się do zarzutu, iż w tytule wykonawczym został wskazany nieprawidłowy adres, organ stwierdził, iż J. S. po otrzymaniu upomnienia miał świadomość toczącego się postępowania egzekucyjnego, a zatem zgodnie z przepisem art. 41 § 1 i § 2 k.p.a., miał obowiązek zawiadomić organ o zmianie adresu. Niedopełnienie tego obowiązku przez stronę nie może stanowić zarzutu, skoro organ doręczył pismo pod wskazany uprzednio adres.

Chybiony jest również zarzut przedawnienia opłat dodatkowych za rok 2008 i 2009. Stosownie do postanowień cytowanego wyżej art. 40d ust. 3 u.d.p., obowiązek uiszczenia opłaty określonej w art. 13f ust. 1 czyli opłaty dodatkowej, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kar) powinny zostać uiszczone. Opłaty dodatkowe za rok 2008 przedawniły się zatem upływem roku 2013, natomiast opłata dodatkowa za rok 2009 przedawni się z upływem 2014 roku. Należy zauważyć, iż obie należności zostały już ściągnięte w trybie egzekucji administracyjnej w roku 2013, a zatem przed upływem okresu przedawnienia.

W skardze na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i umorzenie prowadzonego postępowania.

Ponownie zarzucił błąd co do osoby zobowiązanej, niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przedawnienie egzekwowanej należności oraz błędne wskazanie w tytule adresu skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy, ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) przy czym zgodnie z art. 18 ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala traktować, jako pewną ciągłość postępowania z Kodeksu postępowania administracyjnego i postępowania wykonawczego unormowanego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanego dalej - k.p.a.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione w art. 33 ustawy.

Zgodnie z treścią przepisu art. 33 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie zaś do przepisu art. 26 § 1 ustawy organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1). Przepis art. 1a pkt 13 ustawy wskazuje, że przez pojęcie wierzyciela - rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Natomiast w pkt 7 przywołanego przepisu określono, że pojęcie organu egzekucyjnego obejmuje - organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnych oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Zaś w pkt 14 tego przepisu wskazano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa. Przepis art. 2 ustawy określa jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej. Egzekucji administracyjnej podlegają m.in. - należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw (art. 2 pkt 5 ustawy). Natomiast art. 5 § 1 pkt 2 ustawy stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie, lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.

W świetle przywołanej powyżej regulacji nie ulega wątpliwości, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Bezspornym w sprawie było to, że wystawione tytuły wykonawcze Nr [...] ([...]), [...] ([...]) z dnia [...] października 2011 r. obejmowały zaległości z tytułu opłaty dodatkowej za lata 2008 i 2009 za parkowanie pojazdu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania bez wniesienia należnej opłaty.

Generalnie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując, obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty wynika z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, co poniekąd słusznie zostało podniesione przez organy. Obowiązek poniesienia takich opłat został określony w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z późn. zm.). I tak, stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W przepisie art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wskazał na cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Strefę płatnego parkowania ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób jej pobierania - art. 13b ust. 4 pkt 1) i 3) ustawy o drogach publicznych. Natomiast zgodnie z art. 13f ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych - za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa również rada gminy (rada miasta), przy czym jej wysokość nie może przekroczyć 50,00 zł.

Przedmiotowe opłaty, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Ponadto zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych opłaty określone m.in. w art. 13f ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja opłaty dodatkowej następuje więc w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność pieniężna przekazana do egzekucji administracyjnej na podstawie innej ustawy).

Co prawda z art. 28 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego) - to jednak należy mieć na uwadze zasygnalizowany wcześniej istotny dla sprawy charakter obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jako obowiązek wynikający z ustawy.

Powoduje to, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie mamy więc w tej sytuacji do czynienia z ostateczną decyzją administracyjną (czy postanowieniem). Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo zatem ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 ustawy należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika (tak też: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 107/12 .

Z powyższego wynika, że ponownej weryfikacji winien podlegać zarzut skarżącego nieistnienia obowiązku opłacenia opłaty dodatkowej, a w konsekwencji zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, ciążący na organie obowiązek w tym zakresie został w pełni wykonany.

Należy zauważyć, co podkreślił organ odwoławczy, iż skarżący w odpowiedzi na otrzymane upomnienia nr od [...] do [...] z dnia [...] października 2009 r., pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. kwestionując okoliczność ,iż to on jest zobowiązanym do ponoszenia opłat, poinformował, że użytkownikami pojazdu w podanym przedziale czasowym, mogli być: M. S., M. R., R.K.. Jednak wezwany do wskazania bliższych danych tych osób w tym adresów zamieszkania koniecznych celem zweryfikowania powyższej informacji nie odpowiedział na wezwanie organu.

W sytuacji gdy doszło do zajęcia prawa (zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]), w zgłoszonym zarzucie w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący wskazał jako użytkującego przedmiotowy samochód swojego syna T. S. na dowód czego załączył do akt oświadczenie T. S.. Jednak jak słusznie podniósł organ na potwierdzenie podniesionego zarzutu skarżący nie przedłożył żadnego dowodu i nie wyjaśnił dlaczego wskazanie to nastąpiło tak późno. Dwa oświadczenie T. S. o użytkowaniu pojazdu, noszące daty [...] stycznia 2014r. i [...] kwietnia 2014r.zostało przesłane organowi jako załączniki do zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2014r. z dnia [...] kwietnia 2014r.

Sąd podziela w całości stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 9 grudnia 2009r. w sprawie sygn. akt I OSK 869/09 ,iż "kierowanie egzekucji do właściciela pojazdu opiera się na domniemaniu faktycznym, że to właśnie on był korzystającym z niego wówczas, kiedy opłata parkingowa nie została opłacona. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli bowiem ktoś jest właścicielem pojazdu to przede wszystkim on z niego korzysta. Jeśli jednak samochód był używany dla celów służbowych przez większą ilość osób to obowiązkiem właściciela było prowadzenie stosownej ewidencji w tym zakresie. Informację o nałożonym obowiązku właściciel pojazdu uzyskuje najpóźniej w dniu otrzymania upomnienia. Już, więc wtedy ma możliwość podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia, kto w danym dniu korzystał z pojazdu i nie uiścił opłaty. Ustalenie faktów, o których mowa jest zależne wyłącznie od niego albowiem to on a nie organ posiada wiedzę w tej materii (a przynajmniej powinien ją posiadać)".

W tym kontekście uprawnione jest stanowisko organów, iż domniemanie faktyczne nie zostało przez skarżącego skutecznie obalone.

Uznaje się także, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny (także będący jednocześnie wierzycielem dochodzonej należności) ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu.

To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (vide np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07, Lex nr 344875; 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08 i 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 869/09 i I OSK 868/09, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w szczecinie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 198/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA).

Trzeba tu podkreślić, że właściciel użyczając pojazd innej osobie bierze na siebie ryzyko, że osoba ta nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej i tym samym musi ponieść skutki zaniechania obowiązku przez tę osobą. Wierzyciel, jak i organ egzekucyjny, nie ma możliwości poszukiwania faktycznego użytkownika samochodu. Zasadnie zatem skarżony organ przyjął, że dowód w tym zakresie obciąża właściciela pojazdu, a działaniu organu nie można zarzucić sprzeczności z art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej: k.p.a. Ponadto stanowisko organu w tym przedmiocie zostało wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.

Sąd podziela w całości stanowisko organu, iż działania skarżącego należy interpretować jako zmierzające do przedłużenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, iż w tytułach wykonawczych wskazano adres zamieszkania skarżącego [...] ul . [...] i na ten adres dokonano skutecznego doręczenia upomnienia w dniu [...] grudnia 2009r. W aktach sprawy znajduje dowód zwrotnego potwierdzenia odbioru na który znajduje się podpis skarżącego tożsamy z podpisem pod skargą skierowaną do Sadu. Natomiast okoliczność, iż aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2010r. ( po dacie doręczenia) skarżący wraz z żoną zbyli lokal przy ul. [...] pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem z chwilą otrzymania upomnienia zrodził się po stronie skarżącego obowiązek powiadomienia organu o zmianie adresu zamieszkania zgodnie z przepisem art. 41 § 1 i § 2 k.p.a.

Należy także podzielić stanowisko organu odwoławczego w zakresie podniesionego zarzutu przedawnienia opłat dodatkowych za rok 2008 i 2009.

Zgodnie z brzmieniem art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych., obowiązek uiszczenia opłaty określonej w art. 13f ust. 1 czyli opłaty dodatkowej, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Opłaty dodatkowe za rok 2008 przedawniły się zatem upływem roku 2013, natomiast opłata dodatkowa za rok 2009 przedawniła się z upływem 2014 roku.

Jednak obie należności zostały już ściągnięte w trybie egzekucji administracyjnej w roku 2013, a zatem przed upływem okresu przedawnienia co czyni zarzut nieuzasadnionym.

Mając powyższe na uwadze ,w oparciu o art. 151p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.