Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 100/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Umorzono postępowanie co do zobowiązania organu do wydania aktu
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny (art.55 ustawy-PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 5 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi K. D. i D. D. na bezczynność [...] Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania pkt 6 wniosku skarżących z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że bezczynność organu w powyższym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałej części skargę oddala, IV. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, V. zasądza od [...] Inspektora Sanitarnego w [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. i D. małż. D. jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (organ) polegająca na nieudzieleniu informacji zgodnie z żądaniem. Skarżący domagają się:

- zobowiązania organu do udzielenia informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

- na podstawie art 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330; dalej: u.d.i.p.) w zw. z art 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: P.p.s.a.) orzeczenia, że bezczynność lub przewlekłe postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- na podstawie art 149 § 2 P.p.s.a. wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art 154 § 6 P.p.s.a. oraz

- zasądzenia kosztów postępowania.

Z akt sprawy wynika, że w odpowiedzi na wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka D. D., skarżący zwrócili się [...] lipca 2019 r. do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zwrócili się do organu z następującymi pytaniami:

1. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne?

2. Czy Światowa Organizacja Zdrowia zaleca przymuszanie do wykonywania szczepień ochronnych?

3. Jak długo maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus Influenzę, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom?

4. Kto, w razie wystąpienia problemów zdrowotnych po podaniu szczepionki, poniesie koszty leczenia dziecka?

5. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce i kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

7. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

8. Dlaczego obowiązkowe szczepienia ochronne dotyczą tylko dzieci, natomiast nie ma obowiązkowych szczepień ochronnych dla dorosłych?

9. Czy szczepienia dorosłych są obarczone przymusem administracyjnym? Jeśli nie to dlaczego?

10. Jaka jest populacja osób dorosłych, którzy poddają się szczepieniom zalecanym?

11. Czy wielkość populacji osób porosłych poddających się szczepieniom zalecanym ma wpływ na tworzenie zbiorowej odporności. Jeśli tak to jaki?

12. Czy w przypadku wystąpienia u dziecka powikłań zdrowotnych w zbieżności czasowej ze szczepieniem, są wykonywane konkretne badania i analizy laboratoryjne w celu obiektywnego stwierdzenia bądź wykluczenia związku ze szczepieniem i składnikami szczepionki ? Jeśli tak, to wnoszę o wymienienie jakie badania i analizy laboratoryjne są wykonywane w przypadku wszystkich niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania oraz ulotkach informacyjnych szczepionek, oraz czy są one wykonywane obligatoryjnie.

13. W jaki sposób można wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem?

Odpowiedzi na wniosek organ udzielił pismem z [...] września 2019 r. – tego samego dnia, w którym wpłynęła doń skarga na jego bezczynność, adresowana do tutejszego Sądu (a nadana [...].09.2019 r.). Organ udzielił następujących informacji:

Ad.1. Na powyższe pytanie proszę zwrócić się bezpośrednio do Światowej Organizacji Zdrowia.

Ad. 2. Żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Ad. 3. Organ jest jedynie dystrybutorem szczepionek na terenie powiatu [...] Nie gromadzi danych w ww. zakresie.

Ad. 4. Koszt leczenia ponosi Narodowy Fundusz Zdrowia.

Ad. 5. Organ nie posiada informacji w ww. zakresie.

Ad. 6. Organ nie posiada informacji o żadnym zgonie w grupie wiekowej 0-19 r.ż. powiązanym czasowo z wykonaniem szczepienia ochronnego.

Ad. 7. Żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Ad. 8. Żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Ad. 9. Żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Ad. 10. Organ nie posiada informacji w ww. zakresie.

Ad. 11. Organ nie posiada informacji w ww. zakresie.

Ad. 12. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 151 ze zm.) obowiązkowe szczepienia ochronne i poprzedzające je badania lekarskie kwalifikacyjne przeprowadzają świadczeniodawcy tj. podmioty lecznicze udzielające świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Zatrudnieniu w POZ lekarze są, zgodnie z art. 17 ust. 9 tej ustawy, zobowiązani do powiadamiania o obowiązku poddania się szczepieniom osoby obowiązanej do poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub sprawującej prawną pieczę nad osobami małoletnimi lub bezradnymi albo opiekuna faktycznego tych osób. Zlecanie wykonania badań diagnostycznych czy wydanie skierowania do specjalisty zależy od decyzji lekarza.

Ad. 13. Organ nie posiada informacji w ww. zakresie.

D. D. i K. D. podnieśli w skardze, wniesionej w przeddzień sformułowania odpowiedzi przez organ, że do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił im żądanych informacji publicznych, ani nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 u.d.i.p. Tym samym organ naruszył 14-dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że 13 pytań skarżących nie powinno być kierowane do organu, gdyż ten nie posiada dokumentów, ani nie dokonywał opinii czy ocen pozwalających na udzielenie odpowiedzi na pytania. Zadaniem organu w zakresie szczepień ochronnych jest jedynie ustalenie zakresu i terminów szczepień oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Organ nie posiada zaś informacji w zakresie, w którym żądali skarżący. Tym bardzie zdaniem organu bezzasadne jest żądanie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i żądanie obciążenia organu grzywną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie jedynie w niewielkiej części.

Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.) niniejsza sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym.

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu.

W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu.

W myśl art. 21 in principio u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.

Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji. Rozpoznawana sprawa dotyczy udzielonej przez organ odpowiedzi na złożony przez skarżących przedmiotowy wniosek.

Skarżący zarzucili organowi bezczynność przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym we wniosku z [...] lipca 2019 r. zakresem (13 pytań).

Zgodnie z art. 1 ust.1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. W myśl art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.i.p. określa, że udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 u.d.i.p. oraz udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 u.d.i.p. Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). W myśl art. 13 u.d.i.p.: udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. (ust. 2). Stosownie do art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1261 ze zm.) – dalej: u.P.I.S.. Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust.1 pkt 3 u.P.I.S.).

Skarżony organ, jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Udzielenie odpowiedzi przez organ na złożony przez Skarżących wniosek nastąpiło z zachowaniem terminu, wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

W sytuacji skierowania do organu administracji żądania w trybie u.d.i.p. organ ten może dokonać następujących działań:

- udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; organ dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej;

- poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej albo wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił bądź też poinformować stronę, iż w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła;

- odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p. w formie decyzji administracyjnej;

- może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 u.d.i.p.

Organ administracji działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 u.d.i.p.).

W ocenie Sądu z analizy dokumentów złożonych do akt sprawy należy przyjąć, iż organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżących z przekroczeniem terminu 14-dniowego od dnia złożenia wniosku. Wniosek skarżących wpłynął do organu [...] lipca 2019 r., a organ odpowiedział nań [...] września 2019 r., udostępniając posiadaną informację publiczną oraz udzielając wyjaśnień co do pytań, które w ocenie organu nie stanowiły informacji publicznej lub nie były w jego posiadaniu.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej; podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych); danych publicznych (treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych); majątku publicznym. Art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odnosi się w pierwszym rzędzie do informacji publicznej dotyczącej sfery faktów (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, T. 2002, s. 35). Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Powyższe oznacza, że nie wszystko to o co się wnioskodawcy zwracają do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p.

Na tym tle w orzecznictwie ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.P.I.S., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez organ dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1866 ze zm.) – dalej: u.z.z.ch.z. oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 254 poz. 1711) [por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17, dostępny j.w.].

Wprawdzie w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. określono sposób udostępnienia informacji zawartych w tym rejestrze, tj. poprzez okazanie rejestru do wglądu, sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii, wydanie oryginału, jednakże ze względu, iż regulacja ta nie ma wyczerpującego charakteru – w pozostałym zakresie nie wyklucza to stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Po 159/17, dostępny j.w.).

Zgodnie z art. 30 ust.1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego.

Powyższe dane stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

Zdaniem Sądu z obszernego zakresu przedstawionych we wniosku skarżących pytań, tylko jedna z podniesionych kwestii może być uznana za żądanie udzielenia przez organ (PPIS) informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, wytworzone lub posiadane przez ten organ. Reszta podnoszonych kwestii dotyczy informacji ogólnych dotyczących ochrony zdrowia, w szczególności związanych z problematyką szczepień. Pytanie zawarte w punkcie 6 wniosku dotyczyło liczby dzieci i dorosłych do 19 roku życia, którzy zmarli do 4 tygodni od szczepienia na terenie właściwości organu w okresie ostatnich 5 lat miało charakter informacji publicznej. Dotyczyło ono bowiem faktycznych danych co do liczby i charakteru odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych, pozostających w związku z zakresem działalności organu. Udzielona pismem z [...] września 2019 r. odpowiedź na to pytanie jest wyczerpująca. Organ wyjaśnił, że nie posiada informacji o żadnym zgonie w grupie wiekowej 0-19 r.ż. powiązanym czasowo z wykonaniem szczepienia ochronnego. W piśmie tym organ przekazał skarżącym, że pozostałe pytania zawarte we wniosku z [...] lipca 2019 r. albo nie stanowią informacji publicznej albo organ informacji takimi nie dysponuje. Sąd akceptuje to stanowisko.

Wymienione we wniosku o udzielenie informacji publicznej pozostałe pytania dotyczyły stanowiska organizacji międzynarodowej w kwestii szczepień ochronnych (pytania 1, 2), prawa krajowego (pytanie 7), polityki ochrony zdrowia w Polsce (pytanie 4, 5, 8, 9, 10, 11), czy kwestii stricte medycznych (pytanie 3, 12, 13). Zagadnienia te nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Wiedza organu o stanowisku WHO w zakresie szczepień ochronnych oraz zapisów prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną.

Ponadto z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wynika, iż w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego ze stanowiskiem organizacji międzynarodowych, czy też racjonalności i celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się do dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej, a do tego sprowadzały się pytanie skarżących kwestionujące bezpieczeństwo szczepień obowiązkowych dla osób im podlegających oraz zgodność działań organów inspekcji sanitarnej w tym zakresie z prawem.

Podkreślenia wymaga, iż aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się ona odnieść do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17; dostępny jw.).

Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia.

Reasumując, przed wydaniem w niniejszej sprawie wyroku organ rozpoznał w całości wniosek skarżących, przy czym jedynie w zakresie pytania 6. wniosku sprawa dotyczyła informacji publicznej, w pozostałym zaś zakresie żądania skarżących nie obejmowało informacji publicznej.

Udzielenie przez organ kompletnej odpowiedzi na wniosek skarżących z [...] lipca 2019 r. w zakresie pytania 6. uczyniło bezprzedmiotowym orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., do wydania aktu lub podjęcia czynności. Dlatego też, Sąd, działając na podstawie art. 161 § 3 P.p.s.a. w punkcie 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd ocenił jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. (pkt II. wyroku). Dokonując powyższej ocen Sąd uwzględnił, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Skoro bowiem termin udostępnienia informacji publicznej został przekroczony w sposób nieznaczny, a organ zrealizował wniosek skarżących, odpowiadając na każde z postawionych przez nich pytań, to nie było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Z tych samych względów Sąd na podstawie 149 § 2 P.p.s.a. oddalił wniosek skarżących o wymierzenie organowi grzywny (pkt IV. wyroku). Wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków. W niniejszej sprawie opisany sposób działania organu w żadnym razie nie uzasadniał zastosowania represji w postaci grzywny.

Sąd uznając, że skarga w pozostałym zakresie była bezzasadna, albowiem nie dotyczyła informacji publicznej, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę (pkt III. wyroku).

Zważywszy, że skarga została uwzględniona jedynie w jej niewielkiej części Sąd, na podstawie art. 206 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości i zasądził zwrot skarżącym tylko części kosztów sądowych w kwocie [...]zł (pkt V. wyroku.).