Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 367/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2006-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116§1, art. 121§1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: : Ustalenia sądu upadłościowego stanowiące podstawę orzeczenia w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 172 prawa upadłościowego) niezależnie od jego treści w żaden sposób nie wiążą organów podatkowych w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

TEZY

: Ustalenia sądu upadłościowego stanowiące podstawę orzeczenia w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 172 prawa upadłościowego) niezależnie od jego treści w żaden sposób nie wiążą organów podatkowych w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Józef Orzel (spr.), Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki i odsetki za zwłokę Oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., po przeprowadzeniu bezskutecznej egzekucji wobec Spółki z o.o. "L." z siedzibą w B., zwanej dalej Spółką, postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności P. P. B. - jako członka Zarządu Spółki z o.o. "L." za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2003 r. oraz jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za lipiec 2003 r.

Pan P. B. w dniu 10 listopada 2004 r. złożył pismo do Drugiego Urzędu Skarbowego w B., w którym wnosił o przeprowadzenie dowodu z wniosku spółki z o.o. "L." z dnia 12 maja 2003 r. o ogłoszenie upadłości i umorzenie prowadzonego postępowania podatkowego w związku z jego bezprzedmiotowością. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2004 r., pełnomocnik strony wskazywał, że sprawa odpowiedzialności członków Zarządu Spółki była przedmiotem ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy Sąd Gospodarczy w B. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych, który w postanowieniu z dnia [...] listopada 2003 r. (sygn. akt [...]) stwierdził brak podstaw do orzeczenia wobec P. P. B. zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Pełnomocnik strony podkreślał, że pogląd Sądu podzieliła Prokuratura Rejonowa B.-P. w B. umarzając śledztwo w sprawie udaremnienia zaspokojenia wierzycieli przez Prezesa Zarządu "L." Spółki z o.o.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w decyzji nr II [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej Pana P. B. za zaległości podatkowe spółki z o.o. "L." z siedzibą w B. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2003 r., podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za miesiąc lipiec 2003 r. oraz odsetek za zwłokę od wskazanych zaległości podatkowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu podatkowego pełnomocnik strony zarzucił rażące naruszenie prawa:

- przepisów materialnego prawa podatkowego art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej,

- przepisów procesowego prawa podatkowego zawartych w art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze pełnomocnik odwołującego się wnosił o uchylenie decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. oraz o umorzenie postępowania ze względu na bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu odwołujący się wyjaśniał, że naruszenie prawa wynika z błędnej interpretacji art. 116 Ordynacji podatkowej oraz art. 172 w związku z art. 5 § 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe. Zdaniem Strony, organ podatkowy I instancji odrzucił ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy w B. w zakresie odpowiedzialności członków zarządu spółki, naruszając dyspozycję art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 365 § k.p.c. Wydanie bowiem decyzji, której rozstrzygnięcie przeczy ustaleniom dokonanym przez inny organ państwowy, stanowi naruszenie zasady prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Naruszając art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie merytorycznych ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu, pomimo wskazania przez stronę dowodów świadczących o braku uchybienia terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W dalszej części odwołania wyjaśniono, iż w przedmiotowej sprawie Prezes Zarządu Spółki wykazał okoliczność wyłączającą jego osobistą odpowiedzialność, a mianowicie wykazał, że w terminie przewidzianym przez Prawo upadłościowe złożył stosowny wniosek o ogłoszenie upadłości. Wynika to wprost z przedstawionego przez niego postanowienia Sądu Rejonowego Sądu Gospodarczego w B. [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...] listopada 2003 r. (sygn. akt [...]). W ocenie odwołującego się, w rozstrzygnięciu tym Sąd stwierdził brak przesłanek do orzeczenia wobec P. P. B. zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, przewidzianego w art. 172 § 1 Prawa upadłościowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją

nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż kwestią sporną jest, czy wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia 12 maja 2003 r. (data złożenia w Sądzie - 14 maja 2003 r.) został zgłoszony przez Prezesa Zarządu we właściwym czasie. Odpowiedzialność publicznoprawna członków zarządu unormowana w art. 116 Ordynacji podatkowej, wzorowana jest na rozwiązaniach występujących w prawie handlowym, od dnia 1 stycznia 2001 r. - w art. 299 Kodeksu spółek handlowych, a do dnia 31 grudnia 2000 r. - w art. 298 Kodeksu handlowego. Zgodnie z art. 298 § 2 k.h. członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że nie zgłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo wreszcie, że pomimo nie zgłoszenia upadłości oraz nie wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości wierzyciel nie poniósł szkody. Przepis art. 116 Ordynacji podatkowej nie definiuje pojęcia "właściwego czasu". W tej sytuacji organ podatkowy

II instancji sięgnął do orzecznictwa sądowego do art. 298 k.h. Powołał się mianowicie na wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 1997 r., sygn. akt II CKN 117/97 (LEX nr 50806), oraz Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2000 r., sygn. akt I ACa 620/00 (opublikowane w: Pr. Gosp. 2002/4/49). Zaznaczył, że w wyroku z dnia 11 października 2000 r., sygn. akt III CKN 252/00 (LEX nr 51887), Sąd Najwyższy zauważył, że przy określeniu in concreto czasu "właściwego", musi być uwzględniona funkcja przepisu art. 298 k. h., która jest zarazem funkcją postępowania upadłościowego, a która polega na ochronie interesów wierzycieli w szczególności w sytuacji, kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie wszystkich należności zaspokoić w całości. Nie powinien być zatem uznany za "właściwy" czas zgłoszenia, w którym stan majątkowy spółki kwalifikuje ją jako bankruta, niweczyłoby to bowiem cały sens postępowania upadłościowego, pozbawiając wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej jej interesów.

Organ odwoławczy zaznaczył, że z postanowienia Sądu z dnia 2 września 2003 r., sygn. akt VIII GU 22/03, oddalającego wniosek dłużnika Spółki z o.o. "L." o ogłoszenie upadłości wynika, iż dłużnik zaprzestał płacenia długów w sposób trwały z końcem I kwartału 2003 r. Z bilansu spółki przedłożonego w trakcie postępowania sądowego (na dzień 31 lipca 2003 r.) wynika, że jej zobowiązania opiewają na kwotę 1.287.439,32 zł, zaś aktywa na kwotę 247.753,28 zł. Sąd stwierdził, że skoro dłużnik nie spłacał przeważającej części swoich długów to należy uznać, iż została spełniona przesłanka z art. 1 § 1 i 2 Prawa upadłościowego. Jednakże Sąd podniósł, że obligatoryjnym warunkiem do ogłoszenia upadłości jest posiadanie przez dłużnika majątku wystarczającego, co najmniej na zaspokojenie kosztów postępowania. Na podstawie wyjaśnień dłużnika popartych dokumentami, Sąd ustalił, iż dłużnik nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania. Nie dysponuje on nieruchomościami, a cały majątek ruchomy w postaci przede wszystkim zapasów (meble) i środków trwałych na kwotę 4.017,13 zł, jest przedmiotem przewłaszczenia i zastawu rejestrowego na rzecz banków z tytułu zabezpieczenia udzielonych kredytów. Brak jest majątku wolnego od obciążeń rzeczowych i nie występują podmioty zobowiązane majątkowo wobec wnioskodawcy. Spółka z o.o. "L." nie była nawet w stanie uiścić zaliczki na obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz wstępne koszty postępowania upadłościowego w kwocie 3.000 zł. Zauważono przy tym, iż z wyjaśnień dłużnika wynika, że Spółka w sposób trwały zaprzestała płacenia długów z końcem I kwartału 2003 r., natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony do Sądu w dniu 14 maja 2003 r.

Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku pełnomocnika z dnia 21 marca 2005 r. o przeprowadzenie materiału dowodowego z akt sprawy zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. (sygn. akt [...]), które dotyczyło braku podstaw do orzeczenia prowadzenia działalności gospodarczej w stosunku do P. P. B. Dyrektor Izby Skarbowej w B. podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka do zwolnienia z odpowiedzialności podatkowej członka zarządu.

Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. Pan P. B. za pośrednictwem pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze zarzucił rażące naruszenie prawa w postaci przepisów materialnego prawa podatkowego - art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej oraz przepisów procesowego prawa podatkowego zawartych w art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 194 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego opisał przebieg postępowania przed Sądem Rejonowym Sądem Gospodarczym w B. z wniosku Spółki z o.o. "L." w sprawie ogłoszenia upadłości, jak też przed organami podatkowymi obu instancji w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Pana P. B., jako Prezesa Zarządu Spółki.

W ocenie skarżącego naruszenie prawa wynika z błędnej interpretacji art. 116 Ordynacji podatkowej oraz art. 172 w związku z art. 5 § 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta RP z 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe. Organy skarbowe odrzuciły bowiem ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy w B. w zakresie odpowiedzialności cywilnej członków zarządu spółki naruszając dyspozycję art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 365 k.p.c. Skarżący zarzucił, że wydanie decyzji, której rozstrzygnięcie przeczy ustaleniom dokonanym przez inny organ państwowy, stanowi naruszenie zasady prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zawartej w art. 120 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał na naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, gdyż organy podatkowe zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie merytorycznych ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, pomimo wykazania przez stronę dowodów świadczących o ziszczeniu się przesłanek wyłączających odpowiedzialność Zarządu Spółki. Ponadto pełnomocnik skarżącego postawił zarzut naruszenia zasady państwa prawnego, określonej w art. 120 o.p. oraz art. 365 k.p.c., zawierającego zasadę powagi rzeczy osądzonej. Zgodnie z art. 365 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który ją wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Na potwierdzenie swego stanowiska Skarżący przytacza wyrok Sądu Najwyższego z 12 lipca 2002 r. (sygn. akt V CKN 1110/00) oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 1999 r. (sygn. akt IV SA 2543/98) i z dnia 4 stycznia 2002 r. (sygn. akt I SA/Ka 2164/00).

Wyrokiem z dnia z 6 lipca 2005r. sygn. akt I SA/Bk 132/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] marca 2005r. (nr [...]) w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki i odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu podkreślił, że orany naruszyły przepisy prawa procesowego, które miały wpływ na treść orzeczenia. Stwierdził, że choć co do zasady ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych przewidywanych przez art. 116 Ordynacji podatkowej spoczywa na członku zarządu, to jednak organ podatkowy rozstrzygając taką sprawę nie jest zwolniony z obowiązków przewidywanych w art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że skarżącemu nie można zarzucić bierności w wykazywaniu przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności przewidzianej w art. 116 ustawy. W toku całego postępowania podatkowego wskazywał on bowiem konkretne dowody zgromadzone w aktach sprawy zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w B., stwierdzającym brak podstaw do orzeczenia w stosunku do Skarżącego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto, w piśmie z 21 marca 2005 r. złożył formalny wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt tej sprawy. WSA uznał, że organy podatkowe, nie przeprowadzając wnioskowanych przez skarżącego dowodów naruszyły art. 122, art. 187 § 1, art. 121 § 1 oraz art. 126 Ordynacji podatkowej. Zaniechanie natomiast wydania przez organ formalnego postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu, stanowiło naruszenie zasady pisemności postępowania przewidzianej w art. 126 Ordynacji podatkowej.

Od powyższego wyroku pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w B. wniósł skargę kasacyjną zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji w sytuacji, gdy nie nastąpiło naruszenie wskazanych przez WSA przepisów postępowania;

- art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w aktach sprawy materiału i zawarcia wskazania, że istnieje uzasadniona potrzeba do sięgnięcia do materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach sprawy Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...], podczas, gdy z akt sprawy wynika, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w toku postępowania podatkowego przed organem I instancji, Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek egzoneracyjnych dających podstawę uwolnienia go od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, a dopiero bezpośrednio przed wydaniem decyzji, po upływie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w B. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, miarodajne dla ustalenia, czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we "właściwym czasie" są ustalenia poczynione przez sąd rozpoznający wniosek o ogłoszenie upadłości, gdzie stwierdzono, że spółka zaprzestała płacenia długów w pierwszym kwartale 2003r., natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony dopiero w maju tego roku oraz, że niecelowe jest prowadzenie postępowania upadłościowego w sytuacji, gdy dłużnik nie był w stanie uiścić nawet zaliczki na koszty postępowania upadłościowego. Powołując się na wyrok NSA z 5 marca 2003r. (III SA 2490/01), autor skargi kasacyjnej uznał, że powyższe ustalenia są dla organu wiążące. Przeciwdowodem nie może być orzeczenie, na które powoływał się skarżący stwierdzające brak podstaw do orzeczenia wobec niego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ nie może ono zmienić ustaleń sądu upadłościowego co do daty zaistnienia przesłanek ogłoszenia upadłości.

Wskazano nadto, że postępowania w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej mogą zakończyć dwojakiej treści orzeczenia: bądź to orzekające wspomniany zakaz, bądź to umarzające postępowanie. Stwierdzenie przez Sąd Rejonowy "braku podstaw od orzeczenia zakazu" przy braku uzasadnienia tego orzeczenia, należy rozumieć jako formalne zakończenie postępowania. Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wskazał również, że odmowę przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę uzasadniono w treści samej decyzji kończącej postępowanie. Przy braku uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego, na które powoływał się skarżący, przedmiotem wniosku dowodowego winny być konkretne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, nie zaś same akta. W ocenie pełnomocnika brak formalnego oddalenia wniosku nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ odmowa przeprowadzenia dowodu następuje w drodze niezaskarżalnego postanowienia.

Pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt I FSK 973/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że skarga okazała się zasadna, gdyż Sąd I instancji błędnie przyjął, że materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe był niekompletny. Podkreślił, że w niniejszej sprawie było całkowicie niesporne, że spełnione były wszystkie pozytywne przesłanki orzeczenia odpowiedzialności, tzn. wobec spółki zachodziły przesłanki ogłoszenia upadłości, zaś zaległości podatkowe dotyczyły zobowiązań podatkowych powstałych w czasie, kiedy skarżący był członkiem zarządu a także że egzekucja tych zaległości wobec spółki okazała się bezskuteczna. Strony różniły jedynie stanowiska, co do istnienia przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności. Dyrektor Izby Skarbowej stał mianowicie na stanowisku, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazywał na ich istnienie, skarżący natomiast podniósł, że zachodzą tego rodzaju okoliczności, czego dowodem miały być ustalenia poczynione przez sąd upadłościowy w ramach postępowania w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji reprezentanta lub pełnomocnika przedsiębiorcy, członka rady nadzorczej i komisji rewizyjnej w spółce akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółdzielni.

Sąd kasacyjny wskazał, iż uznanie przez Sąd I instancji, że nieprzeprowadzenie dowodu żądanego przez skarżącego naruszało art. 120, 121§1 i 187§1 o.p. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy było błędne. Wynikało ono z niewłaściwej wykładni art. 116§1 o.p. w zakresie rozkładu ciężaru dowodu co do istnienia przesłanek egzoneracyjnych. Zaznaczył, że przepis ten przewiduje dwojakie rodzaju okoliczności faktyczne. Pierwsze z nich, których wykazanie obciąża organ podatkowy a które warunkują obarczenie członka zarządu odpowiedzialnością podatkową dotyczą istnienia zaległości podatkowej, czasu pełnienia funkcji przez członka zarządu oraz bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowych wobec spółki. Z kolei wskazanie przesłanek negatywnych, tj. złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie w takim czasie postępowania układowego, bądź też, że zaniechanie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania nie było zawinione obciąża członka zarządu. Zaznaczył, że w piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że przerzucenie ciężaru dowodu na członka zarządu co do wykazania przesłanek egzoneracyjnych nie ma charakteru bezwzględnego. Nie wyłącza wszelako obowiązywania ogólnych zasad postępowania podatkowego - w szczególności wynikających z art. 120 i 187 § 1 o.p. Zatem członek zarządu musi przynajmniej - obok postawienia tezy, że zachodzi jedna z okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności, wskazać konkretne okoliczności natury faktycznej na których opiera podnoszony wniosek. Musi skonkretyzować z czego wywodzi twierdzoną okoliczność faktyczną. Skarżący w niniejszej sprawie nie wskazał na takie okoliczności, lecz ograniczył się jedynie do złożenia wniosku o przeprowadzenie dowodu z "akt sprawy" oraz złożył odpis postanowienia wydanego przez sąd upadłościowy w ramach postępowania w przedmiocie zakazu, o którym mowa w art. 172 Pr. upadł. Nie wskazywał też kategorycznie, która z przesłanek egzoneracyjnych zachodzi w jego przypadku. Zważywszy, że postanowienie Sądu Rejonowego w B. nie zawierało pisemnego uzasadnienia, nie mogło ono być w jakikolwiek sposób przydatne do oceny przesłanek, które legły u podstaw jego wydania. Służyło ono jedynie za dowód tego, że postępowanie zakończono określonej treści orzeczeniem. Fakt jego wydania nie był zatem wystarczającym argumentem dla stwierdzenia, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym terminie, bądź też, by jego nieterminowe złożenie było niezawinione w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. "b" o.p.

Wbrew ocenie Sądu I instancji uwzględnieniu w postępowaniu podatkowym nie podlegał również wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżący nie wskazywał na jakiekolwiek okoliczności faktyczne potwierdzające pogląd o braku winy w nieterminowym złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Podkreślił, że ustalenia sądu upadłościowego ległe u podstaw orzeczenia w przedmiocie zakazu o którym mowa w art. 172 prawa upadłościowego niezależnie od jego treści w żaden sposób nie wiązały organów podatkowych w postępowaniu podatkowym dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Kwestia orzeczenia w przedmiocie zakazu, o którym mowa w art. 172 prawa upadłościowego nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do rozstrzygnięcia o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Sąd kasacyjny stwierdził również, że wbrew stanowisku przyjętemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odstąpienie od wydania formalnego postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu nie stanowiło naruszenia art. 216 o.p. wniosek dowodowy został bowiem złożony już po upływie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Zważywszy przy tym, że postanowienia dowodowe nie podlegają zaskarżeniu, a także na fakt, że motywy odmowy przeprowadzenia dowodu wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu względów ekonomii procesowej, tryb postępowania organu odwoławczego należy uznać za prawidłowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji błędnie przyjął,

że materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe był niekompletny.

W niniejszej sprawie było całkowicie niesporne, że spełnione były wszystkie pozytywne przesłanki orzeczenia odpowiedzialności, tzn. wobec spółki zachodziły przesłanki ogłoszenia upadłości, zaś zaległości podatkowe dotyczyły zobowiązań podatkowych powstałych w czasie, kiedy Skarżący był członkiem zarządu a także,

że egzekucja tych zaległości wobec spółki okazała się bezskuteczna. Spór między stronami dotyczył jedynie istnienia przesłanek uwalniających członka zarządu

od odpowiedzialności.

Sąd drugiej instancji wskazał również, że zgodnie z art. 116 § 1 o.p. członek zarządu musi przynajmniej - obok postawienia tezy, że zachodzi jedna z okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności, wskazać konkretne okoliczności natury faktycznej na których opiera podnoszony wniosek. Musi skonkretyzować, z czego wywodzi twierdzoną okoliczność faktyczną. Tymczasem Skarżący w niniejszej sprawie nie wskazał na takie okoliczności, ograniczył się jedynie do złożenia wniosku o przeprowadzenie dowodu z "akt sprawy" oraz złożył odpis postanowienia wydanego przez sąd upadłościowy w ramach postępowania w przedmiocie zakazu,

o którym mowa w art. 172 Pr. upadł. Nie wskazywał też kategorycznie, która

z przesłanek egzoneracyjnych zachodzi w jego przypadku. Zważywszy,

że postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. nie zawierało pisemnego uzasadnienia, nie mogło ono być w jakikolwiek sposób przydatne do oceny przesłanek, które legły u podstaw jego wydania. Fakt jego wydania nie był wystarczającym argumentem dla stwierdzenia, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym terminie, bądź też, by jego nieterminowe złożenie było niezawinione w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. "b" o.p. Podkreślił, że ustalenia sądu upadłościowego ległe u podstaw orzeczenia w przedmiocie zakazu o którym mowa w art. 172 prawa upadłościowego niezależnie od jego treści w żaden sposób nie wiązały organów podatkowych w postępowaniu podatkowym dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Kwestia orzeczenia w przedmiocie zakazu, o którym mowa w art. 172 prawa upadłościowego nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do rozstrzygnięcia o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Mając na uwadze powyższe zapatrywanie Sąd, rozpoznający ponownie sprawę uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa. Organ podatkowy właściwie dokonał subsumcji normy prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny, jak również nie naruszył przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do poszczególnych zarzutów skargi, podkreślić należy, iż organy podatkowe rozpoznające niniejszą sprawę nie naruszyły przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 116§1 o.p. jak i art. 172 prawa upadłościowego. W tym zakresie prawidłowo uznały, iż to na Skarżącym ciąży obowiązek wykazania przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności. Skarżący powinien wykazać, iż we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Z powyższego obowiązku Skarżący w przedmiotowej sprawie się nie wywiązał.

Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej w B., że zgłoszony przez Skarżącego w dniu 14 maja 2003 r. wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we "właściwym czasie". Z postanowienia Sądu Rejonowego w B. [...] z dnia [...]września 2003 r. oddalającego wniosek dłużnika Spółki z o.o. "L." o ogłoszenie upadłości wynika, że dłużnik zaprzestał płacenia długów w sposób trwały z końcem I kwartału 2003 r. Również z wyjaśnień dłużnika wynika, że Spółka zaprzestała płacenia w sposób trwały długów z końcem I kwartału 2003 r. Zatem, skoro stosownie do treści art. 5§1 ustawy prawo upadłościowe przedsiębiorca jest zobowiązany do zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie dwóch tygodni od zaprzestania płacenia długów należało przyjąć, że Skarżący nie złożył stosownego wniosku we właściwym terminie. Tym samym nie można w sprawie mówić o zaistnieniu przesłanki egzoneracyjnej zwalniającej Skarżącego z odpowiedzialności za zobowiązania Spółki "L.".

Podkreślić należy, że dowodem świadczącym, iż wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony we właściwym terminie bądź, że Skarżący nie ponosi winy w nieterminowym złożeniu wniosku nie może być postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. (sygn. akt [...]) o braku podstaw do orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w stosunku do Pana P. B. Zgodzić się należy z Naczelnym Sądem Administracyjnym, że orzeczenie to nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do rozstrzygnięcia o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Dotyczy ono zupełnie innego zagadnienia, którego wydanie opiera się na innych przesłankach, dlatego też powyższym orzeczeniem organy podatkowe nie były związane na podstawie art. 365§1 k.p.c. Treść postanowienia Sądu Rejonowego w B., notabene niezawierające uzasadnienia, w żaden sposób nie wpływała na ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie.

Nie można zgodzić się z twierdzeniami pełnomocnika Skarżącego, iż wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżonej decyzji jest sprzeczne z ustaleniami innych organów państwowych a tym samym stanowi naruszenie zasady prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych – art. 121§1 o.p. Jak wskazano powyżej ustalenia sądu upadłościowego stanowiące podstawę orzeczenia w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 172 prawa upadłościowego) niezależnie od jego treści w żaden sposób nie wiążą organów podatkowych w postępowaniu podatkowym dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Dlatego też organy podatkowe nie miały obowiązku uwzględnienia wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z "akt sprawy" Sądu Rejonowego w B. (sygn. akt [...]) w szczególności, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny został on wadliwie sformułowany. Skarżący winien bowiem wskazać konkretne dowody, których przeprowadzenia żąda a nie całych akt sądowych, które nie mogą być źródłem ustaleń faktycznych w sprawie, tym bardziej, że strona skarżąca nie sprecyzowała tezy dowodowej.

W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że Skarżący, mimo ciążącego na nim obowiązku nie wykazał, iż zachodzi w sprawie jakakolwiek przesłanka uwalniająca go od odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki "L.". Za wypełnienie powyższego obowiązku nie może być uznane złożenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy przeprowadzonej przed sądem upadłościowym w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 172 prawa upadłościowego.

Konkludując wskazać należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego - art. 116§1 Ordynacji podatkowej jak również nie naruszył zasad postępowania podatkowego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie należycie zgromadzonego materiału dowodowego słusznie przyjął, że Skarżący ponosi odpowiedzialność podatkową jako członek zarządu za zaległości podatkowe Spółki "L.". W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącego o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.