Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 777/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 5 ust 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Inne z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Inne na rzecz skarżącej S. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] z siedzibą w W. ("Stowarzyszenie" lub "Strona" lub "Skarżący") złożyło, drogą korespondencji elektronicznej, do [...] Spółki z o.o. z siedzibą

w S. ("Spółka" lub "Zakład") wniosek z dnia 14 lutego 2017 r. dotyczący udostępnienia skanów wszystkich umów na obsługę lub doradztwo prawne tej Spółki (stałe i doraźne) wykonywanych w 2014 r. oraz 2016 r., a nadto wszystkich faktur wystawionych w związku z obsługą prawną lub doradztwem prawnym wymienionej Spółki, w tym także tych które nie wynikają z podpisanych umów, a dodatkowo także – jeżeli w roku 2015 lub 2016 nastąpiła zmiana podmiotu świadczącego obsługę prawną lub doradztwo prawne - Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie informacji, w jakim trybie został wyłoniony poprzedni i nowy wykonawca, co zdecydowało o zmianie trybu udzielenia zamówienia (o ile taki miał miejsce) oraz jakie były kryteria udzielenia zamówienia wobec poprzedniego i nowego wykonawcy.

Powyższa informacja miała zostać udostępniona w formie elektronicznej

na wskazany w piśmie adres e-mail.

Pismem z dnia 28 lutego 2017 r. przesłanym do Strony drogą elektroniczną, Zakład, powołując się na art. 5 ust. 1 i ust. 2, art. 17 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2018.1330 j.t.:

dalej: "u.d.i.p.") odmówił Stronie udostępnienia informacji w zakresie skanów umów

na obsługę lub doradztwo prawne wykonywanych w 2014 i 2016 r., a także faktur wystawionych w związku z obsługą prawną lub doradztwem prawnym w tym tych, które nie wynikają z podpisanych umów – z wyjątkiem informacji dotyczących umów i faktur wystawionych w związku z obsługą prawną świadczoną przez [...] Radcy P. A. M. C. z siedzibą w S..

Jednocześnie Spółka poinformowała, że w latach 2015 – 2016, nie miały miejsca zmiany podmiotów świadczących pomoc prawną na jej rzecz.

Strona wniosła skargę na bezczynność Spółki w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji nastąpiła

z pomięciem formy decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w S. wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017 r., II SAB/Sz 51/17 zobowiązał Spółkę do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia w zakresie w jakim odmówiono udostępnienia informacji publicznej, stwierdzając dopuszczenie się bezczynności przez organ. NSA wyrokiem dnia 6 marca 2018 r., I OSK 2523/17 oddalił skargę kasacyjną

od ww. wyroku.

W konsekwencji Zakład wydał decyzję z dnia 21 maja 2018 r.

nr [...]; [...] której odmówił Stronie udostępnienia informacji publicznej w ww. zakresie objętym wnioskiem, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w sprawie zachodzą okoliczności pozwalające na przyjęcie, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wskazano także, że podmioty świadczące pomoc prawną na rzecz Spółki nie wyraziły zgody na rezygnację z prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy i na udostępnienie wnioskowanych informacji. Jednocześnie Spółka poinformowała, że w dniu 28 lutego 2017 r. udzieliła informacji dotyczących firmy, która wyraziła ww. zgodę, a także został udzielona informacja w pozostałym zakresie wniosku (pkt 3 wniosku z dnia 17 lutego 2017 r.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Zakładowi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w zakresie w jakim z przepisów tych wynikają podstawy ograniczania prawa do informacji

ze względu na m.in. ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych,

przy spełnieniu przesłanki proporcjonalności i konieczności, poprzez ograniczenie prawa do informacji podczas gdy w sprawie nie zachodzi w istocie potrzeba ochrony wolności i praw podmiotu gospodarczego, a przez

to dokonanie ograniczenia prawa do informacji, niespełniającego wymogu konieczności i proporcjonalności dokonanego ograniczenia;

- art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten wysławia przesłankę ograniczania prawa do informacji ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu,

że informacje żądane przez Stowarzyszenie we wniosku z 20 czerwca 2017 r.

o udostępnienie informacji publicznej, objęte są tajemnicą przedsiębiorcy;

- art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p., w zakresie w jakim przepis ten stanowi,

że ograniczenie prawa do informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy nie ma zastosowania względem informacji dotyczących osób pełniących funkcje publiczne, poprzez błędne zastosowanie polegające na zastosowaniu przesłanki ograniczającej prawo do informacji wobec informacji dotyczących osób pełniących funkcje publiczne;

- art. 7 i 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 j.t.; dalej: "K.p.a."), w zakresie w jakim przepisy te stanowią

o tym, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz

że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, polegające na lakonicznym uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów wskazano, że decyzja o odmowie

nie zawiera uzasadnienia, poza wskazaniem, że podmioty, których dotyczą informacje nie wyraziły zgody na jej udzielenie. Nie wskazano na czym polegać ma ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, zwłaszcza na czym polega wartość gospodarcza żądanych informacji oraz dlaczego w niniejszej sprawie konieczne jest odmówienie udostępnienia informacji z uwagi na tę właśnie przesłankę.

Powyższe nie pozwala na odniesienie się w sposób szczegółowy i konkretny

do argumentów, podniesionych przez podmiot zobowiązany. Zdaniem Skarżącego, lakoniczność i ogólność rozstrzygnięcia decyzji oraz jej uzasadnienia, doprowadziły

do nadmiernego, bowiem zbyt ekstensywnego, ograniczenia prawa do informacji publicznej.

Wskazano, że Zakład nie ustalił przede wszystkim, czy jest uzasadniona częściowa odmowa udostępnienia informacji publicznej, natomiast uznał a priori,

że konieczna jest odmowa udostępnienia całych dokumentów.

Wskazując na jawność gospodarki finansami publicznymi, wynikającą

z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

(Dz.U.2017..2077 j.t.; dalej: "u.f.p."), podniósł, że przedsiębiorcy, którzy zdecydowali

się świadczyć usługi prawne na rzecz podmiotu publicznego muszą mieć świadomość tego, że ich wynagrodzenie jest pokrywane ze środków publicznych. Wejście przez tych przedsiębiorców w sferę publiczną wiąże się z tym, że ujawnienie informacji o zasadach współpracy z podmiotami publicznymi nie prowadzi do naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy, która doznaje uzasadnionej ingerencji w tym zakresie, w jakim prowadzona działalność związana jest z gospodarowaniem środkami publicznymi

i wykonywaniem zadań publicznych.

W związku z powyższym odmowa udostępnienia informacji publicznej

w niniejszej sprawie, podyktowana ochroną prywatności osoby fizycznej, jest błędna, bowiem przesłanka ta nie znajduje zastosowania, w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p. osób pełniących funkcje publiczne.

Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem organu co do konieczności odmowy udostępnienia informacji w całości. W jego ocenie organ nie przeanalizował możliwości częściowego udostępnienia informacji, tak aby w sposób proporcjonalny

i adekwatny ograniczyć prawo do informacji. Nie jest bowiem tak, że każda informacja zawarta w żądanych dokumentach dotyczy jakiegokolwiek dobra prawnie chronionego.

W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie powołując argumenty

jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w świetle pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy,

w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.2018.419 j.t.), umowy z przedsiębiorcami — kancelariami adwokackimi i radcowskimi w których określono m.in. zakres świadczonej pomocy prawnej, terminy i warunki jej wykonywania mieszczą się w zakresie tajemnicy

tych przedsiębiorców.

W ocenie Spółki, zatem, skoro przedsiębiorcy świadczący usługi prawne

na rzecz podmiotu zobowiązanego w sposób wyraźny odmówiły ujawnienia

ich tajemnicy osobom trzecim, zasadnym było na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. odmówienie ich udostępnienia Skarżącemu.

Wskazano także, że Spółka jako podmiot zobowiązany nie jest ani organem administracji publicznej ani jednostką sektora finansów publicznych, wykonuje zadania publiczne zlecone przez Gminę Miasto S. w zakresie zbiorowego zaopatrzania

w wodę i odprowadzania oraz oczyszczania ścieków komunalnych. Podmiot zobowiązany jako spółka prawa handlowego prowadzi działalność gospodarczą

w oparciu o rachunek ekonomiczny, świadcząc różnego rodzaju usługi na rzecz swoich kontrahentów, którymi są osoby fizyczne i prawne, przedsiębiorcy i konsumenci.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188 j.t.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U.2018.1302 j.t.; dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art.145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części

(art. 151 P.p.s.a.).

Dokonując oceny zasadności skargi Stowarzyszenia na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje

ona na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konkretyzację powyższego prawa realizuje ww. ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 ustawy). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 ustawy).

Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 ustawy

nie jest to katalog zamknięty. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona

lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść wszelkiego rodzaju dokumentów (wystąpień, opinii i ocen) odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź

w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

W rozpoznawanej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 4

i 5 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że Zakład jest podmiotem obowiązanym

do udostępnienia informacji publicznej.

Natomiast istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy

o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast

do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia

i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy określające tryb dostępu do informacji powinny

być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom

i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny

być rozumiane wąsko (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r., I OSK 678/11).

Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga po pierwsze odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu.

Dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki – 1) są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, 2) są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, 3) przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Brak spełnienia choćby jednej z nich dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa (por. M. Filipek, Zaświadczenie z KRK jako tajemnica przedsiębiorstwa, Zam. Publ. 2010/9/20-23). Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia

te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej.

Wskazać także należy, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń)

oraz formalny – wola utajnienia danych informacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 193/13).

Możliwość ograniczenia prawa na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi

w grę, gdy spełnione są przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę;

2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności,

gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku

o udostępnienie informacji (tak M. J. w opracowaniu – Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, wyd. [...] z o. o. W. 2013, str. 131).

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że z jej uzasadnienia nie wynika zasadność przesłanek, którymi kierował się Zakład odmawiając udostępnienia Skarżącemu wnioskowanych informacji.

W świetle postanowień art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organem władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania

o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Stosownie

zaś do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej

oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym

w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji,

o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 1 - 2 (ust. 2). Z powyższego wynika, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej ma obowiązek stosować przepisy K.p.a. bezpośrednio i w całej rozciągłości. Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej winna zatem zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 K.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie.

W ocenie Sądu, zaskarżona w niniejszej sprawie ww. decyzja z dnia 21 maja 2018 r. nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. oraz w art. 16 ust. 2

pkt 2 u.d.i.p.

Motywując odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej Spółka stwierdziła, że podmioty świadczące pomoc prawną na jej rzecz nie wyraziły zgody

na rezygnację z prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy i na udostępnienie wnioskowanych informacji. Stanowisko to nie zostało poprzedzone żadną analizą omawianego zagadnienia, co musi skutkować uznaniem go na niewystarczające

i niespełniające wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.

Zdaniem Sądu, Spółka nie wyjaśniła jakie działania zostały faktycznie podjęte

w celu zachowania w poufności żądanych informacji, a tym samym, że został spełniony wymóg formalny tajemnicy przedsiębiorcy określony w art. 11 ust. 4 ustawy

o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nie można też uznać, aby w zaskarżonej decyzji została należycie rozważona tajemnica przedsiębiorcy w sensie materialnym. Ogólnikowe twierdzenia w tym względzie nie mogą zastąpić merytorycznego uzasadnienia decyzji. Tajemnica przedsiębiorcy, jak każda tajemnica ustawowo chroniona, ma charakter obiektywny. A zatem dla wykazania, że wnioskowane przez Skarżącego informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i dlatego nie mogą zostać ujawnione, nie wystarczy jedynie powołanie się na tę okoliczność.

Nie jest bowiem możliwe uznanie za tajemnicę przedsiębiorcy wszystkich żądanych przez Skarżącego we wniosku z dnia 14 lutego 2017 r. informacji

bez dokonania ich analizy i zbadania, czy zawierają informacje posiadające wartość gospodarczą, która wymaga ochrony. Tak lakoniczne oświadczenie w żaden sposób

nie pozwala na dokonanie oceny prawidłowości stanowiska Zakładu w zakresie odmowy dostępu do informacji publicznej. Spółka nie podała w ogóle żadnych konkretnych negatywnych następstw ujawnienia treści przedmiotowych umów,

czy choćby wskazania, na czym tajemnica przedsiębiorcy (wartość gospodarcza) polega. Tymczasem kwestie te powinny być wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji odmownej nie tylko w sposób szczegółowy, ale oparty na konkretnych, racjonalnych

i weryfikowalnych argumentach.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że Spółka uznała za tajemnicę przedsiębiorcy informację o umowach i fakturach dotyczących obsługi prawnej wykonywanej przez konkretne podmioty na jej rzecz, jedynie na podstawie oświadczeń tych podmiotów

o niewyrażeniu zgody na ich ujawnienie, nie przedstawiając żadnego dokumentu obrazującego takie oświadczenia, z których wynikałby zamiar zachowania informacji

w poufności. Odnośnie jednego przedsiębiorcy przedstawiono żądane informacje, gdyż wyraził na to zgodę. Przy czym w aktach sprawy brak jest również tych informacji, zatem Sąd nie jest w stanie zweryfikować, na podstawie analizy tych umów i faktur

czy wszystkie elementy tych dokumentów należy zakwalifikować jako tajemnicę przedsiębiorcy, czy była możliwość częściowego ujawnienia danych.

Sąd stwierdza, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu

na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne

ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. W tych przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej

ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący

i precyzyjny. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 192/13).

Brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala ocenić prawidłowości samego rozstrzygnięcia, a przedstawiony w nim powód odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, czyni nieweryfikowalnym. Nie może też odnieść zamierzonego skutku próba sanowania zaskarżonej decyzji poprzez podanie rozbudowanej argumentacji w kwestii tajemnicy przedsiębiorcy w odpowiedzi na skargę, bowiem przedmiotem oceny Sądu

jest zaskarżona decyzja i wskazana w niej argumentacja a nie odpowiedź na skargę.

Oznacza to, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw

do uznania, że powołana przez Zakład w zaskarżonej decyzji argumentacja może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej. Sąd stwierdza, że doszło

do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy

o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, które miało wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia zaś wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., co oznacza, że doszło do naruszenia wskazanego przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu tajemnicy przedsiębiorcy. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne

ze względu na specyficzny charakter objęcia jej ochroną w kontekście prawa

do informacji publicznej. W tych przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione

i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Dopiero taka argumentacja organu,

w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej.

Organ dysponujący informacjami publicznymi nie może polegać wyłącznie

na oświadczeniu przedsiębiorcy, którego dotyczą informacje, co do istnienia tajemnicy, lecz powinien samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem spełnienia przesłanek uznania określonych informacji

za tajemnicę przedsiębiorcy.

Rozpoznając ponownie sprawę Spółka, mając na względzie wszystkie powyższe uwagi, powinna dokonać ponownej oceny wnioskowanych informacji pod kątem wypełnienia kryteriów umożliwiających zaliczenie ich do tajemnicy przedsiębiorcy. Uznając istnienie takiej tajemnicy wobec żądanych informacji Spółka obowiązana

jest wskazać z czego konkretnie utajnienie to wynika.

Mając na uwadze powyższe i uznając, że zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. orzekł natomiast o kosztach, na które składa się wpis od skargi ustalony

w kwocie [...]zł.

Wszystkie powołane powyżej wyroki sądów administracyjnych dostępne

są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.