Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 27/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 33 (9)
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.
article: art. 250 pkt 1, art. 252 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: art. 165 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 130 par. 1, art. 169 par. 3
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Protokolant Karol Pachnik po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 września 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 744/09 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską: 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2) zasądza od A. T. na rzecz Ministra Sprawiedliwości koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 280 zł (dwieście osiemdziesiąt złotych).


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 9 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 744/09 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Uchwałą z [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. ustaliła, że A. T. otrzymał z testu wyboru 187 punktów, w związku z czym uzyskał negatywny wynik egzaminu konkursowego. Przepis art. 339 ust. 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059) stanowi bowiem, że pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.

Minister Sprawiedliwości utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę poddał analizie prawidłowość przygotowania egzaminu, jak i jego przebieg oraz odniósł się do poszczególnych pytań i odpowiedzi zakwestionowanych przez skarżącą w odwołaniu.

Omawiając pytanie nr 100 Minister Sprawiedliwości przytoczył jego treść: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie dołączając jednocześnie do wniosku samej apelacji:

A. sąd odrzuci wniosek o przywrócenie terminu,

B. sąd oddali wniosek o przywrócenie terminu,

C. przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia tego braku w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku."

A. T. udzielił na to pytanie odpowiedzi "A". Według klucza odpowiedzi prawidłową była odpowiedź "C", oparta na art. 169 § 3 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296, dalej k.p.c.) w zw. z art. 130 § 1 k.p.c.

Wskazując na orzecznictwo Sądu Najwyższego skarżący podniósł, że pytanie zostało sformułowane w sposób nieprawidłowy, gdyż kwestia, czy niedołączenie apelacji do wniosku o przywrócenie terminu jest brakiem formalnym, nie wynika z przepisów prawa, a jedynie z orzecznictwa. Minister Sprawiedliwości uznał, że okoliczność, iż w danej sprawie wypowiedział się Sąd Najwyższy, nie oznacza, że zagadnienie jest kontrowersyjne, czy też przepis niejasny. Zdaniem organu, jeżeli strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie dołączając jednocześnie do wniosku samej apelacji, to przewodniczący na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. wzywa ją do usunięcia tego braku formalnego pod rygorem zwrotu wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji jest pismem procesowym. Z kolei, niedołączenie do tego wniosku apelacji stanowi jego brak formalny. Nieusunięcie go w trybie art. 130 § 1 k.p.c. powoduje, że pismu nie można nadać dalszego biegu. Wniosku takiego nie można rozpoznać merytorycznie bez usunięcia tego braku. Idąc tokiem rozumowania odwołującego się należałoby przyjąć, że również brak podpisu na piśmie procesowym nie może być usunięty w trybie art. 130 § 1 k.p.c., bowiem przepis ten wprost takiego braku nie wymienia.

Omawiając z kolei pytanie nr 139 Minister Sprawiedliwości przytoczył jego treść: "Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, odwołanemu członkowi zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, niebędącemu jej wspólnikiem, legitymacja do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą:

A. przysługuje,

B. nie przysługuje,

C. przysługuje wyłącznie po wykazaniu interesu prawnego".

Minister Sprawiedliwości podkreślił, że skarżąca zaznaczyła na to pytanie odpowiedź "A", podczas gdy według klucza prawidłową odpowiedzią była odpowiedź "B". Zdaniem organu, prawidłowa odpowiedź na to pytanie wynika z treści art. 250 pkt 1 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037, dalej k.s.h.), to jest, że prawo do wytoczenia powództwa, o którym mowa w tym pytaniu, przysługuje m.in. zarządowi spółki oraz poszczególnym jej członkom. W orzecznictwie przyjęte jest jednolite stanowisko potwierdzające, że odwołany członek zarządu spółki z o.o. niebędący jej wspólnikiem nie ma legitymacji do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenia nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. Potwierdza to także uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego, której nadano moc zasady prawnej.

Sąd pierwszej instancji uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji uznał zasadność zarzutów dotyczących pytań nr 100 i 139, a wadliwość pytania nr 193 wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym granicami skargi. Zgodnie bowiem z treścią art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych pytania testowe na aplikację radcowską powinny być tak sformułowane, aby spośród trzech propozycji istniała tylko jedna i niebudząca wątpliwości odpowiedź.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska organu wyrażonego w zakresie pytania nr 100. Przepis art. 169 § 3 k.p.c. stanowi, że równocześnie z wnioskiem (o przywrócenie terminu) strona powinna dokonać czynności procesowej. Natomiast w myśl art. 130 § 1 zd. 1 k.p.c., jeśli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. O tym, że niedołączenie apelacji jest brakiem formalnym wniosku, nie przemawia literalnie brzmienie art. 169 § 3 k.p.c. Sąd pierwszej instancji podniósł, że to orzecznictwo Sądu Najwyższego przesądziło, że niedopełnienie przez składającego wniosek o przywrócenie terminu wymagań przewidzianych w art. 169 § 3 k.p.c. stanowi brak formalny, którego uzupełnienie powinien przewodniczący zarządzić w trybie przewidzianym w art. 130 k.p.c. (podobnie: I CZ 238/54 z 18 października 1954 r., OSNCP 1955/2/44 i II CR 119/58 z 1 września 1958 r., Preis 1960/2/407). W związku z powyższym budzi wątpliwości formułowanie tego rodzaju pytań w teście na egzaminie konkursowym na aplikację, na które odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z poglądów doktryny i orzecznictwa.

Sąd pierwszej instancji uznał także za trafny zarzut skarżącego dotyczący wadliwego skonstruowania pytania nr 139. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pytania egzaminacyjne powinny być precyzyjne i jednoznaczne, a taka precyzja i jednoznaczność możliwa jest wówczas, gdy poprawna odpowiedź wynika z treści przepisów prawa, nie zaś z ich często niejednoznacznej interpretacji, a ponadto odpowiada wymogom logiki. W ocenie Sądu jest bowiem oczywiste, iż kandydat na aplikanta radcowskiego powinien reprezentować szeroki a zarazem podstawowy poziom wiedzy z wymienionych w ustawie dziedzin prawa, którą to wiedzę będzie dopiero pogłębiał w trakcie aplikacji. W związku z tym jako niedopuszczalne należy traktować formułowanie pytań testowych w taki sposób, aby zgodna z kluczem odpowiedź wymagała od kandydata opowiedzenia się po jednej ze stron sporu doktrynalnego lub orzeczniczego.

Działając na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd stwierdził, że nieprawidłowo zostało sformułowane również pytanie nr 193, którego treść brzmiała: "Zgodnie z Ordynacją podatkową, wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje:

A. w formie postanowienia,

B. w formie zawiadomienia,

C. bez zachowania formy procesowej, z chwilą dokonania pierwszej czynności w sprawie".

W ocenie Sądu, w pytaniu tym żadna z podanych odpowiedzi nie stanowi zdania prawdziwego, również wskazana przez organ odpowiedź "A", bowiem nie zawsze zgodnie z Ordynacją podatkową wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje w formie postanowienia. Wyjątki od tej zasady zostały określone w § 5-7 art. 165 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60). Skoro zatem, jak twierdzi organ pytanie to dotyczyło zasady, co do formy wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu, to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści pytania.

Reasumując Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sytuacji gdy skarżącemu brakowało 3 punktów dla uznania jego wyniku za pozytywny, fakt zakwestionowania prawidłowości sformułowania 3 pytań konkursowych oznacza konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie przez Sąd pierwszej instancji błędnej oceny ich zastosowania przez organ administracji, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. - przez uwzględnienie skargi A. T. w sytuacji, gdy zakwestionowana decyzja Ministra Sprawiedliwości nie naruszała przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza art. 331 i art. 339 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1361), które to naruszenie miałoby polegać na sformułowaniu pytań nr 100, 139 i 193 testu konkursowego na aplikację radcowską w sposób sprzeczny z ww. przepisami.

W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości nie zgodził się z poglądem Sądu pierwszej instancji dotyczącym nieprawidłowości pytania nr 100. Podniósł, że zajęcie stanowiska przez Sąd Najwyższy w kwestii poruszonej w tym pytaniu nie oznacza automatycznie, że zagadnienie jest kontrowersyjne a przepis niejasny. Powoływane przez Sąd pierwszej instancji orzeczenie Sądu Najwyższego zapadło w odmiennym stanie prawnym, tj. przed wejściem w życie ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Wydanie orzeczenia przez Sąd Najwyższy nie oznacza automatycznie, że pojawiło się istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Stwierdził, że w świetle łącznie rozpatrywanych przepisów art. 169 § 3 i art. 130 § 1 k.p.c, a także w świetle pozostałych podanych propozycji odpowiedzi na pytanie nr 100, jedyną poprawną odpowiedzią jest odpowiedź "A". Jeżeli chodzi o pytanie nr 139, to - zdaniem organu - art. 250 k.s.h. wyraźnie wymienia podmioty uprawnione do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników, w tym także m.in. zarząd spółki, członków spółki. Zatem uprawnienie to przysługuje wyłącznie osobom, które w dacie wytoczenia powództwa pełnią funkcję członka zarządu. Na poparcie tego stanowiska organ skarżący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 1 marca 2007 r., wydaną w tej materii. Wspomniana uchwała została wpisana do księgi zasad prawnych, zaś jej treść jest literalnym odzwierciedleniem treści przepisu art. 250 k.s.h.

Minister Sprawiedliwości nie zgodził się również z argumentacją Sądu pierwszej instancji odnoszącą się do pytania testowego nr 193. W ocenie organu sporne pytanie nie zawierało zastrzeżenia, że chodzi o wyjątki określone w ustawie - Ordynacja podatkowa. Jakkolwiek art. 165 § 5-7 ustawy Ordynacja podatkowa przewiduje cztery wyjątki od zasady wszczynania postępowania podatkowego z urzędu w formie postanowienia, to żaden z tych wyjątków nie został uwzględniony w pytaniu i nie dotyczyła go żadna z sugerowanych odpowiedzi. W tym przypadku Sąd pierwszej instancji doszedł więc do mylnego przekonania, że pytanie nr 193 nie zawierało wyłącznie jednej poprawnej propozycji odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. T. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna Ministra Sprawiedliwości ma częściowo usprawiedliwione podstawy. W zaskarżonym wyroku doszło do zarzuconego naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, polegającego na niewłaściwym przyjęciu, że pytanie 139 nie spełnia wymagań określonych w tym przepisie.

Organ niezmiennie wskazywał, że prawidłowa odpowiedź "B" na pytanie nr 139 znajduje jednoznaczne potwierdzenie w treści art. 250 pkt 1 w zw. z art. 252 § 1 k.s.h. Pierwszy z nich stanowi, że prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników przysługuje zarządowi, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz poszczególnym ich członkom, natomiast w świetle drugiego przepisu - osobom lub organom spółki wymienionym w art. 250 przysługuje prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. W ocenianym pytaniu przyjęto założenie, że chodzi o legitymację odwołanego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niebędącego jej wspólnikiem, do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. W obu wymienionych przepisach Kodeksu spółek handlowych nie określono natomiast uprawnień takich osób, które po odwołaniu ze składu organów spółki nie są już jej wspólnikami.

W zależności od rodzaju zastosowanej wykładni tych przepisów, w orzecznictwie Sądu Najwyższego i doktrynie zaznaczyły się wyraźne rozbieżności na tle istnienia lub braku legitymacji do wytoczenia takiego powództwa przez osoby odwołane ze składu organów spółki, niebędące jej wspólnikami. Przykładowo, stosując wykładnię systemową Sąd Najwyższy w wyrokach z 13 lutego 2004 r. II CK 438/02; z 25 listopada 2004 r. III CK 592/03 i z 15 grudnia 2005 r. II CSK 19/05 przyjmował, że byli członkowie zarządu lub rady nadzorczej spółki niebędący wspólnikami mają legitymację do wytoczenia powództwa z art. 252 k.s.h. o stwierdzenie nieważności uchwały o odmowie udzielenia absolutorium tym organom za okres, w którym byli ich członkami. W tych orzeczeniach podkreślono, że rezultat wykładni językowej jest tylko wówczas rozstrzygający, gdy nie podważają go wyniki uzyskane w drodze innych metod wykładni. Dając prymat wykładni językowej, w uchwale z 1 marca 2007 r. III CZP 94/06 (OSNC 2007/7-8/95) Sąd Najwyższy uznał z kolei, że osobie odwołanej ze składu organu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie przysługuje legitymacja do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą (art. 252 § 1 w zw. z art. 250 pkt 1 k.s.h.).

Mimo nadania tej uchwale mocy zasady prawnej, spotkała się ona w pięciu glosach z wysoce zróżnicowaną oceną, także krytyczną.

Trzeba jednak zauważyć, że uchwała ta została podjęta przed egzaminem konkursowym na aplikację radcowską i wyraża wiążące stanowisko Sądu Najwyższego w tej sprawie. Jej skutkiem było usunięcie rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych.

NSA stoi na stanowisku, że pytania na egzaminie konkursowym na aplikacje powinny być skonstruowane w sposób możliwie precyzyjny, w szczególności pytania te (oraz podane w nich trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa) powinny być sformułowane w sposób jasny, jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości. Sposób formułowania pytań testowych nie może także wprowadzać w błąd uczestników konkursu, zaś sposób ich redagowania powinien być tak samo precyzyjny, jak precyzja, której wymaga się od kandydatów na aplikantów (wyrok NSA z 19 listopada 2008 r. sygn. akt II GSK 641/08 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Takie stanowisko nie oznacza jednak, że niedopuszczalne jest wymaganie od kandydatów na aplikantów znajomości podstawowych zasad wykładni prawa, czy analitycznego myślenia. Zdający muszą chociażby umieć rekonstruować nieskomplikowane normy prawne, czy potrafić rozstrzygać proste problemy interpretacyjne.

Ważnym jest też uznanie prymatu wykładni logiczno-językowej, która ma pierwszeństwo przed innymi rodzajami wykładni. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie uważa, że inne rodzaje wykładni mogą być stosowane dopiero w sytuacji, kiedy interpretacja w oparciu o wykładnię logiczno-językową okaże się niemożliwa lub doprowadzi do absurdu (argumentum ad absurdum).

Odczytywanie zgodnie ze wskazaniami przyjętej wykładni pytania nr 139 nie prowadzi do wniosku o jego błędności, ani o prawidłowości innych wariantów odpowiedzi niż wskazana w kluczu, jako poprawna.

Przytaczana już uchwała Sądu Najwyższego wyznaczyła w praktyce linię orzeczniczą na kilka miesięcy przed egzaminem konkursowym na aplikację i usunęła mogące wcześniej powstawać wątpliwości co do prawidłowości zapadających rozstrzygnięć. Wydaje się, że osoby zdające egzamin konkursowy na aplikację powinny umieć zinterpretować zapadłe orzeczenie w ten sposób, utwierdzający w przekonaniu, że prawidłowym jest udzielenie odpowiedzi na pytanie w oparciu o wskazania wykładni logiczno-językowej.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska innych składów orzekających, co do błędności konstrukcji pytania nr 139 (wyrok z 9 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 58/10, wyrok z 9 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 83/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. rozpoznając ponownie sprawę powinien kierować się zawartą powyżej oceną prawną.

Dokonanie oceny, co do prawidłowości konstrukcji pytania numer 139 determinowało uznanie stawianych przez kasatora zarzutów naruszenia prawa materialnego za uzasadnione. Konsekwencją tego było stwierdzenie naruszenia przez sąd prawa procesowego, dochodząc bowiem do przekonania, że organ prawidłowo skonstruował pytanie nr 139 nie można uznać, że uchybił prawu procesowemu nie uznając argumentów skarżącej i nie rozpatrując dostatecznie sprawy.

Nie są natomiast uzasadnione zarzuty Ministra Sprawiedliwości, co do przyjęcia w motywach zaskarżonego wyroku, że w pytaniu nr 193 nie zawarto żadnej propozycji prawidłowej odpowiedzi. Od przewidzianego w art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej wszczynania postępowania podatkowego z urzędu w formie postanowienia przewidziano w jego § 5 wyjątki dotyczące:

– ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie przy niezmienionym stanie faktycznym,

– umorzenia zaległości podatkowych w przypadkach objętych art. 67d § 1,

– nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Nie wszczyna się również w tej formie postępowania podatkowego w sprawach określonych w art. 165 § 6 i 7 Ordynacji podatkowej. Przy tak zróżnicowanej procedurze zawartej w jednym artykule, treść pytania i propozycje odpowiedzi nie spełniały wymogów określonych w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Bez wprowadzenia do nich założenia, że chodzi o zasadę albo o przewidziane do niej wyjątki, nie istniały wyraźnie określone kryteria, według których możliwe było dokonanie obiektywnej oceny prawidłowości udzielonej odpowiedzi.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut Ministra Sprawiedliwości odnoszący się do zakwestionowanego przez Sąd pierwszej instancji pytania testowego nr 100, dotyczącego skutków prawnych złożenia wniosku o przywrócenie terminu bez jednoczesnego wniesienia apelacji. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego powołanych w kluczu odpowiedzi: art. 130 § 1 k.p.c. i art. 169 § 3 k.p.c. nie wynika w sposób jednoznaczny, aby niedołączenie przez pełnomocnika apelacji do takiego wniosku było traktowane jako brak formalny podlegający uzupełnieniu w trybie przewidzianym dla uzupełnienia pism procesowych.

A. T. otrzymał z egzaminu konkursowego 187 punktów, czyli uzyskał wynik negatywny. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sytuacji gdy uczestnikowi postępowania brakowało 3 punktów dla uznania jego wyniku za pozytywny, fakt zakwestionowania prawidłowości sformułowań 3 pytań konkursowych oznacza konieczność uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości. Uwzględnienie skargi kasacyjnej w zakresie jednego z pytań oznacza, iż wynik egzaminu konkursowego pozostaje negatywny (189 punktów).

Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).