Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 218/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
659
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 i 19
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Lu 360/13 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi J. H. na przewlekłość postępowania Starosty Bialskiego w przedmiocie wniosku z dnia [...] sierpnia 2003 r. o wszczęcie postępowania wewnętrznego w celu wyjaśnienia nieprawidłowości w postępowaniu scaleniowym postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. J. H. wniósł o wyłączenie sędzi Grażyny Pawlos-Janusz od rozpoznawania niniejszej sprawy. Skarżący zarzucił sędzi wydanie "fałszywych" postanowień z dnia 3 lipca 2013 r. odrzucających jego skargi w tejże sprawie oraz w sprawach II SAB/Lu 358/13 i II SAB/Lu 359/13, a także działanie na jego niekorzyść w wyniku "zmowy ze Starostą Bialskim".

W pisemnym oświadczeniu złożonym w dniu 18 września 2013 r. sędzia Grażyna Pawlos-Janusz wskazała, iż ze skarżącym J. H. nie łączą jej więzy, o jakich mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zdaniem sędzi w sprawie nie zachodzą również żadne inne okoliczności, które w myśl art. 19 § 1 p.p.s.a., mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. Jak wskazał Sąd, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 p.p.s.a., obligujące sąd do wyłączenia sędzi Grażyny Pawlos-Janusz od rozpoznania tej sprawy. Z wyjaśnień złożonych przez sędzię na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a., nie wynika, by istniały jakiekolwiek podstawy do wyłączenia jej od orzekania w tej sprawie. Również skarżący nie wskazał żadnej okoliczności, która uzasadniałaby wyłączenie sędzi.

Sąd podkreślił, iż fakt, że sędzia, której wyłączenia domaga się skarżący, podejmowała w tej oraz w innych sprawach niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia, nie uzasadnia wyłączenia tej sędzi od orzekania w niniejszej sprawie na podstawie powołanych przepisów. Okoliczność ta nie może w szczególności stanowić podstawy wyłączenia wskazanej w art. 19 p.p.s.a. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w tym przepisie, ma zapewnić obiektywizm sądu, a nie może być ono traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Podobnie subiektywny pogląd strony co do braku trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97 oraz z dnia 26 stycznia 2012 r., I FZ 15/12, Legalis).

Na powyższe postanowienie J. H. wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia, podnosząc że objęta wnioskiem sędzia dała się poznać jako niewiarygodna, w pełni stronnicza i zależna od organów administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (patrz: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że z oświadczenia złożonego przez sędzię NSA Grażynę Pawlos-Janusz wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jej wyłączenie. Przyczyną wyłączenia sędziego od rozpoznawania sprawy nie mogą być natomiast subiektywne przekonania skarżącego o braku jego bezstronności, czy niewiarygodności. Tak samo nie uzasadnia wyłączenia sędziego sam fakt jego wcześniejszego udziału w wydawaniu niekorzystnych dla skarżącego orzeczeń. Wobec powyższego skoro nie można stwierdzić, aby w sprawie niniejszej zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanej sędzi orzekającej w tej sprawie, należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.