Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 823/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stan sprawy jest następujący:

w dniu 3 kwietnia 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu członowego marki S. o nr rejestracyjnym [...] z naczepą marki W. o nr rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował H. S. Kierowca przewoził piasek z miejscowości P. do miejscowości D. w imieniu przedsiębiorcy B. D. Do kontroli kierowca okazał wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. Podczas kontroli ustalono również, że w tachografie zamontowanym w pojeździe S. o nr rej. [...] jest wpisany numer [...]. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...].

Decyzją z dnia 5 czerwca 2014 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Drogowego na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2013, poz. 1414 ze zm.), lp. 1. 1, lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do ww. ustawy oraz zgodnie z ustaleniami ww. protokołu kontroli nałożył na B. D. karę pieniężną w wysokości 9000 zł.

Organ uznał, że kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy B. D., gdyż jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę jedynie w Firmie [...]. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że wykonywany w dniu kontroli przejazd nie był przewozem drogowym na potrzeby własne, tylko transportem drogowym, a zatem przedsiębiorca powinien uzyskać licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Wyjaśnienia B. D., że kierowca jest pracownikiem firmy [...], ponieważ zgodnie z umową o pracę z dnia 28 lutego 2014 r. kierowca został skierowany do pracy przez agencję pracy tymczasowej [...], nie zostały uwzględnione. Karę za naruszenie wymierzono w kwocie 8000 zł

Za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, w którym wprowadzony numer rejestracyjny pozjadu nie zgadzał się ze stanem faktycznym wymierzono karę w wysokości 1000 zł.

B. D. złożyła odwołanie od powyższej decyzji wskazując na naruszenie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 poprzez jego błędną wykładnię i lp. 6.1.4 załącznika nr 3 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu odwołania strona wskazuje, że przewóz wykonywany w dniu kontroli był przewozem na potrzeby własne wykonywanym przez pracownika firmy. Organ rozstrzygając sprawę dokonał błędnej wykładni przyjmując, że Pan H. S. wykonujący przewóz nie jest pracownikiem strony skarżącej i tym samym ten przewóz należało zakwalifikować jako krajowy transport drogowy rzeczy, który był wykonywany bez wymaganej licencji. Zdaniem strony skarżącej w doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że pracownicy zatrudnieni przez agencję pracy tymczasowej są pracownikami w rozumieniu przepisów kodeksu pracy i można przyjąć, że są pracownikami przedsiębiorcy wykonującego przewozy na potrzeby własne. Strona skarżąca podnosi również, że nie dopuściła się naruszenia przepisów regulujących kalibrację tachografu. Jej zdaniem tachograf miał ważne badanie okresowe, a rozbieżność w numerze rejestracyjnym pojazdu i numerze rejestracyjnym na tachografie miała jedynie znaczenie techniczne i nie miała wpływu na sposób pracy urządzenia rejestrującego.

Decyzją z dnia 31 lipca 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Drogowego utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie jako zgodne z prawem, nie znajdując podstaw dla uwzględnienia zarzutów odwołania.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu kontroli strona nie wykonywała przewozu na potrzeby własne, ale transport drogowy rzeczy. Aby dany przewóz mógł zostać zakwalifikowany jako przewóz na potrzeby własne, konieczne jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 4 pkt 4 lit a-d ustawy o transporcie drogowym. W sprawie nie został natomiast spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. a, ponieważ osoba dokonująca przewozu piasku – H. S. – w ocenie organu nie jest pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy. Stroną umowy o pracę, na podstawie której został zatrudniony H. S., jest agencja pracy tymczasowej [...]. Strona niniejszego postępowania jest zatem tylko pracodawcą użytkownikiem, a nie pracodawcą w rozumieniu przepisów kodeksu pracy. Ustawa wyklucza możliwość pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu przepisów kodeksu pracy z pracownikiem tymczasowym. Art. 4 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych wskazuje jednoznacznie, że pracodawca nie może być pracodawcą użytkownikiem w stosunku do pracowników pozostających z nim w stosunku pracy. W konsekwencji H. S., mimo iż jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, jednak nie jest pracownikiem strony skarżącej. Przewóz wykonywany przez tegoż kierowcę nie może być więc uznany za przewóz wykonywany przez pracownika przedsiębiorcy [...], a zatem - za przewóz na potrzeby własne. Ponieważ skarżąca posiada tylko zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, a przewóz z dnia kontroli był wykonywany przez osobę niebędącą pracownikiem strony skarżącej - był to transport drogowy rzeczy i strona powinna uzyskać licencję uprawniającą ją do wykonywania transportu drogowego rzeczy.

Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji co do zasadności nałożenia na przedsiębiorcę kary za nieprawidłowość polegającą na wpisaniu w tachografie innego numeru pojazdu. W tym zakresie wskazano, że stosownie do treści ust. 4 pkt 256 rozdziału VI załącznika IB Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia, lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu tocznego opon, lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut, lub przy zmianie numeru VRN i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli. Numer VRN w rozumieniu powołanego rozporządzenia oznacza jeden z numerów identyfikujących pojazd, tj. numer rejestracyjny pojazdu. Tachograf zamontowany w skontrolowanym pojeździe miał numer rejestracyjny inny, niż wynikający z dowodu rejestracyjnego pojazdu. Przesłuchany w charakterze świadka H. S. zeznał, że pojazd wcześniej był w leasingu i prawdopodobnie stąd wystąpiła rozbieżność w numerach. Tę okoliczność potwierdziła B. D., która wskazała, że po zakończeniu leasingu stała się właścicielką pojazdu i dokonała jego przerejestrowania. Nie dopełniła jednak obowiązku związanego z dokonaniem przeglądu okresowego tachografu w związku z dokonaną zmianą numeru rejestracyjnego. Niedopełnienie obowiązku dokonania przeglądu okresowego stanowi naruszenie sankcjonowane karą pieniężną stosownie do treści art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do wymienionej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. D. wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podnosząc zarzuty rażącego naruszenia:

- art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne ustalenie zakresu pojęcia "pracownika", co skutkowało brakiem prawidłowego zastosowania tego przepisu, a w konsekwencji nieprawidłowym uznaniem, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, co ostatecznie skutkowało błędną konstatacją, iż doszło do wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji;

- art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. Nr 166, poz. 1608) poprzez jego niezastosowanie przy ustalaniu zakresu pojęcia "pracownika" w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, co ostatecznie skutkowało błędną konstatacją, iż doszło do wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,

- art. 7, art. 77 § 1 KPA oraz art. 80 KPA poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyciągnięcie błędnych wniosków z dowolnie poczynionych ustaleń, polegające na bezpodstawnym, niezgodnym z rzeczywistością oraz całkowicie nieuzasadnionym stwierdzeniu przez organ II instancji, iż w niniejszym postępowaniu nie wykazano, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia i naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń, których skarżąca nie mogła przewidzieć tj. że nie zaszły przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z treścią którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć

- art. 138 § 1 pkt 1 i 2 KPA poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji.

W ocenie strony pomimo nieunormowania w Kodeksie Pracy stosunku prawnego takiego, jaki występuje w przedmiotowej sprawie pomiędzy kierowcą a przewoźnikiem, nie wyklucza to uznania kierowcy za jego pracownika. Badając przesłanki wykonywania przewozu na potrzeby własne, organ nie powinien się bowiem opierać tylko na badaniu istnienia lub nieistnienia umowy o pracę, ale także badać rzeczywiste istnienie stosunku pracowniczego, kierując się przy tym materialną definicją stosunku pracy i materialnym pojęciem pracownika. W sprawie nie wzięto natomiast pod uwagę, że stosunek pracy łączący przedsiębiorcę z osobą zatrudnioną w celu wykonywania pracy tymczasowej (określonych zadań na rzecz osoby trzeciej) ma cechy charakterystyczne dla stosunku pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t .Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż kontrolowany przewóz nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.). Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zatem dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż wykonywany w dniu 3 kwietnia 2014 r. przewóz samochodem stanowiącym własność strony skarżącej nie miał charakteru niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, ponieważ kierujący kontrolowanym pojazdem nie był pracownikiem strony skarżącej, czyli – nie spełniał warunku wskazanego w cyt. art. 4 pkt 4 lit. a ustawy.

Jest to Istota sporu w niniejszej sprawie.

Organy wyjaśniając pojęcie pracownika odwołały się do definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osobą zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę i – w tej kwestii – do ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnieniu pracowników tymczasowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 166, poz. 1608 ze zm.).

W szczególności z art. 2 pkt. 1 tej ustawy wynika wprost, że pracodawca użytkownik,

to pracodawca lub podmiot niebędący pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy

wyznaczający pracownikowi skierowanemu przez agencję pracy tymczasowej

zadania i kontrolujący ich wykonanie; a z art. 4 – że . pracodawca nie może być

pracodawcą użytkownikiem w stosunku do pracowników pozostających z nim w

stosunku pracy.

Tym samym, zdaniem organów, wykonywanie pracy kierowcy przez H. S. w dniu kontroli przy przewozie rzeczy (ładunku – piasku) samochodem i na rzecz strony skarżącej, tj. firmy [...] nie pozwalało na przyjęcie, iż kierowca był pracownikiem skarżącej, a przewóz stanowił przewóz na potrzeby własne.

W ocenie sądu powyższe stanowisko jest uzasadnione i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie.

Takie też rozwiązanie przyjęły organy obu instancji, uznając iż skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia pracownika na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w kodeksie pracy i – w związku z okolicznościami faktycznymi sprawy – do przepisów ustawy z dnia 9.07.2003 r. o zatrudnieniu pracowników tymczasowych (publ.j.w.).

Ze znajdujących się w aktach dokumentów, w tym w szczególności – z umowy o pracę z dn. 28.02.2014 r. zawartej między [...] a H. S. wynika, iż umowa została zawarta między kierowcą a agencją pracy czasowej, a H. S. zobowiązany został do pracy na stanowisku kierowcy w firmie [...] tj. do pracy tymczasowej u przedsiębiorcy-użytkownika, zgodnie z w/w ustawą (w aktach administracyjnych).

W ocenie Sądu stanowisko organów jest zasadne i znajduje uzasadnienie zarówno w przepisach prawa jak i w wyjaśniającym je orzecznictwie sądów.

Jeśli chodzi o ratio legis przywołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, wyjaśnić należy, że precyzyjne określenie warunków jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne miało na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje nieodpłatnie na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności nie wykonując go w celach zarobkowych i dlatego nie musi ubiegać się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, z drugiej natomiast zapobiec sytuacjom gdy osoba pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. Tym samym przyjąć należy, iż również na przedsiębiorcy, który bez konieczności uzyskiwania licencji może przewozić wyprodukowane, wynajęte, wydzierżawione czy też przez siebie zakupione towary - ciąży obowiązek szczególnego przestrzegania warunków jakim ustawodawca obwarował wykonywanie przewozów na potrzeby własne.

Natomiast w odniesieniu do znaczenia prawnego (treści) stosunku prawnego wynikającego z zawarcia umowy o pracę tymczasową w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (publ.j.w.), to – zarówno przepisy ustawy jak i bogate orzecznictwo sądów oraz doktryna wyjaśniają zgodnie, że pracodawcą pracownika tymczasowego jest agencja pracy czasowej, nie zaś pracodawca użytkownik (por. np. wyrok s .apel. w Białymstoku z dn.30.10.2012 r. sygn.. akt IIIAUa728/12; wyrok wsa w W-wie z dnia 7.03.2006 r. sygn.. akt VI SA/Wa 2396/05; wyrok SN z dn.10.04.2014 r., sygn.. akt IPK 243/13; A. Sobczyk, Komentarz do art. 4 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych i in.; - wszystkie dostępne w systemie informacji prawnej LEX).

Zatem – w ocenie sądu, wbrew zarzutom skargi, organy orzekające słusznie uznały, że przedmiotowy przewóz piasku nie był przewozem na potrzeby własne strony skarżącej i wymagał, dla zgodności z prawem, okazania licencji.

Również nieuzasadniony jest, zdaniem sądu, drugi z zarzutów, tj. zmierzający do zakwestionowania kary nałożonej w myśl cytowanych na wstępie przepisów za brak na urządzeniu rejestrującym – tachografie, numeru rejestracyjnego pojazdu, w którym znajdował się tachograf.

Jest to okoliczność niesporna, a przyczyny zaistnienia takiego stanu rzeczy wyjaśniała strona skarżąca w toku postepowania.

W ocenie sądu organy orzekające w obu instancjach słusznie przyjęły, że dla zaistnienia naruszenia prawa wystarczające jest stwierdzenie niezgodności numeru identyfikującego pojazd z zamieszczonym na tabliczce tachografu, bez potrzeby zaistnienia skutku pod postacią nieprawidłowego działania tachografu.

Skoro tachograf przeznaczony jest do rejestracji danych dot. pracy konkretnego pojazdu i kierowcy, to jest oczywistym, że – aby spełniał ten cel - musi być prawidłowo oznaczony.

Mając powyższe na uwadze i nie stwierdziwszy, by zaskarżone decyzje podjęte zostały z naruszeniem prawa, sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji.