Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2116/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 4 pkt 4, art. 33 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 4 ust 2.
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 864.
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. L. kwotę 577 (pięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] lutego 2009 r. inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] przeprowadził kontrolę drogową na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...]. Skontrolowano pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...] wraz z przyczepą nr [...], którym kierował W. Ł.. Kierowca okazał do kontroli m.in. umowę o pracę na czas nieokreślony zawartą między nim a P.P.H. W. spółka cywilna, której wspólnikami są J. L. i M. R.. Kierowca przedłożył m.in. wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne wystawionego dla P.P.H. W. s.c. J. L., M. R. oraz faktury VAT. Analiza okazanych faktur VAT wykazała, że w chwili kontroli wykonywano transport drogowy rzeczy, a nie przewóz na potrzeby własne. Na fakturach nr [...] i [...] jako sprzedawca widnieje W. Spółka z o.o. natomiast na fakturze nr [...] ww. podmiot występuje jako nabywca.

W związku z tym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Ponadto w toku kontroli stwierdzono samowolną ingerencję w funkcjonowanie cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...].

Pismem z dnia 25 lutego 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił J. L. i M. R. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzonych naruszeń ustawy o transporcie drogowym.

Postępowanie w sprawie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą nałożono na J. L. i M. R.P.P.H. "W." spółka cywilna karę pieniężną w kwocie 10500 zł. Karę tę nałożono w związku ze stwierdzonymi naruszeniami w postaci: wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji (8000 zł), samowolnej ingerencji w funkcjonowanie cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe (2000 zł), wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (500 zł).

M. R. i J. L. wnieśli odwołanie od tej decyzji.

W wyniku rozpoznania tego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8000 zł w zakresie naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałej części.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił J. L. i M. R. o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. L. i M. R. karę pieniężną w wysokości 8000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Strony wniosły odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję z [...] października 2009 r. a sprawę przekazał organowi I instancji celem jej ponownego rozpoznania.

Decyzja ta nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Pismem z dnia 4 lutego 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił J. L. o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.

Pismem z tej samej daty, osobno zawiadomiono również M. R. o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. R. karę pieniężną w wysokości 8000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.

M. R. wniosła odwołanie od tej decyzji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

M. R. wniosła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2010 r. (sygn. akt VISA/Wa 2105/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę wniesioną przez M. R.. Postanowienie w tej sprawie jest prawomocne.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. L. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Decyzja wydana została w oparciu o ustalenia poczynione w toku kontroli drogowej przeprowadzonej [...] lutego 2009 r. i prowadzonego postępowania administracyjnego. Organ I instancji ustalił, iż wykonywany transport nie był przewozem na potrzeby własne, bowiem przewożone towary były własnością innego podmiotu, zaś wspólnicy spółki cywilnej wykonującej przewóz M. R. i J. L. nie posiadali licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.

Od tej decyzji J. L. wniósł odwołanie. Podniósł, że w dniu kontroli wykonywany był przewóz drogowy na potrzeby własne, a nie transport drogowy rzeczy, gdyż strony prowadzą rodzinną działalność w formie dwóch różnych podmiotów o podobnej nazwie: W. spółka cywilna i W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Podstawową działalnością w/w podmiotów nie jest świadczenie usług transportowych; transport ma charakter "wybitnie pomocniczy", dlatego też uznanie przez organ I instancji, że ma do czynienia ze świadczeniem usług transportowych jest, zdaniem strony, "oderwane od stanu faktycznego i powinno być ocenione jako pobieżne i błędne". Skarżący zarzucał organowi I instancji niewłaściwą interpretację art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym twierdząc, że sprzedaż bądź zakup rzeczy przewożonych nie muszą być bezpośrednio związane z dokonywanym transportem. Podnosił również, że nie można uznać, że każdy ze wspólników świadczył faktycznie usługi transportowe. Fakt, iż w umowie spółki cywilnej nie wyszczególniono ich obowiązków nie może przesądzać o tym, że obydwoje są podmiotami wykonującymi transport drogowy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powołując definicje ustawowe zawarte w art. 4 pkt 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że strony nie spełniły wszystkich przesłanek wymaganych do uznania wykonywanego przewozu za przewóz na potrzeby własne. Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym protokołu kontroli oraz faktur VAT wynika, że do części przewożonego towaru strony nie posiadały tytułu prawnego. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżących, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w związku z odmową ponownego przesłuchania Pana W. Ł. Stwierdził, iż organ prowadzący postępowanie w I instancji nie miał takiego obowiązku. W gestii organu administracji publicznej leży zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący, jednakże żaden przepis nie nakazuje organowi posługiwać się wszystkimi dostępnymi środkami dowodowymi w sytuacji, gdy teza dowodowa jest udowodniona przy pomocy dowodu innego niż dowód z przesłuchania świadka.

W odpowiedzi na zarzut strony dotyczący naruszenia przez organ I instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy uznał, iż postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy zauważył, że licencja jest uprawnieniem osobistym, przysługującym każdemu ze wspólników z osobna. Obowiązkiem przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego jest uzyskanie licencji, która udzielana jest na wniosek przedsiębiorcy. Definicję przedsiębiorcy zawiera art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W związku z tym, do wykonywania działalności gospodarczej w ramach prowadzonej przez strony spółki cywilnej niezbędne jest, by każdy ze wspólników posiadał uprawnienie w postaci licencji. Jak wykazało postępowanie wyjaśniające, żaden ze wspólników rzeczonej licencji nie posiadał, ani na wykonywanie krajowej, ani międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał również, iż w niniejszej sprawie nie ma znaczenia fakt, iż przedsiębiorcy prowadzą działalność w różnej formie prawnej - spółki cywilnej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Są to odrębne podmioty o różnych prawach i obowiązkach, a ich działanie regulują inne akty prawne.

Nie można zatem w rozpatrywanym przypadku uznać, że pomiędzy ww. podmiotami zachodzi tożsamość podmiotowa.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. wywiódł J. L. żądając uchylenia jej oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 10 w związku z art. 140 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepoinformowanie skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego oraz niezapewnienie skarżącemu możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego,

2) naruszenie art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego, a co za tym idzie art. 78 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez nierozpoznanie sprawy i ograniczenie się do kontroli i powielenia argumentacji organu I instancji zamiast powtórnego rozpatrzenia sprawy w ramach postępowania w II instancji,

3) naruszenie art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów wnioskowanych przez skarżącego, co doprowadziło do pobieżnego i niedokładnego wyjaśnienia części stanu faktycznego sprawy,

4) naruszenie w kwestionowanej decyzji art. 4 punktu 4 lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że skontrolowany w przedmiotowej sprawie przewóz jest transportem drogowym wymagającym licencji, zamiast uznania go za przewóz na potrzeby własne,

5) naruszenie w kwestionowanej decyzji art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez jego błędne zastosowanie prowadzące do nałożenia kary na skarżącego pomimo niewyjaśnienia, który ze wspólników spółki cywilnej W. wykonywał transport, a co za tym idzie niewykazania, że to skarżący naruszył obowiązek poddania licencji na wykonywanie transportu z uwagi na wykonywanie transportu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie popierając dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w treści skargi.

W przedmiotowej sprawie rozpoznawana jest skarga na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu kary 8000 zł. na J. L. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż ustalenia organu w zakresie uznania kontrolowanego przewozu za transport drogowy, nie zaś przewóz na potrzeby własne są prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją".

Zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy - to przewóz na potrzeby własne - stanowiący każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 1 u.t.d. przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że przewóz drogowy na potrzeby własne, który może być realizowany na podstawie zaświadczenia, a nie licencji stanowi wyłom od ogólnej zasady określonej w art. 5 ust. 1 u.t.d., że wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Skarżący nie kwestionuje ustaleń organu, że przewożone w momencie kontroli towary stanowiły własność innego podmiotu tj. spółki z o.o. wskazuje jednak na powiązania osobowe i organizacyjne z rzeczoną spółką i z stąd wywodzi, że przedmiotowy przewóz był przewozem na potrzeby własne.

W ocenie Sądu ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe. Kontrolowany transport nie spełniał powołanej definicji przewozu na potrzeby własne, która jest ścisła, jasna i nie może być interpretowana rozszerzająco jak chce tego skarżący. Powiązania osobowe, kapitałowe, czy organizacyjne między podmiotami wykonującymi transport drogowy nie mogą zmienić powołanej definicji przewozu na potrzeby własne.

Uznając kontrolowany przewóz za transport drogowy organ słusznie przyjął zatem, że zgodnie z powoływanym wyżej art. 5 u.t.d. wymaga on uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego, której skarżący nie posiadał.

Wadliwe działanie organów administracyjnych transportu drogowego polegało na tym, iż ustalenia jednej kontroli stały się podstawą wszczęcia dwóch spraw administracyjnych w stosunku do każdego z osobna wspólnika spółki cywilnej.

W ocenie Sądu taka praktyka działania organów transportu drogowego w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 92 ust. 2 u.t.d.

Stosownie do tego przepisu suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty:

1)15.000 złotych - w odniesieniu do kontroli drogowej;

2) 30.000 złotych - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie.

Niewątpliwie w dniu [...] lutego 2009 r. doszło do kontroli drogowej na drodze krajowej nr [...]. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] i stały się podstawą do nałożenia kar pieniężnych w wysokości po 8. 000 zł na oboje wspólników za brak licencji oraz kary w kwocie 2500zł za pozostałe stwierdzone w toku kontroli naruszenia na oboje wspólników spółki cywilnej. W sumie zatem w oparciu o jedną kontrolę wymierzono karę pieniężną w kwocie 18500 zł. Tym samym górna granica kary określona w art. 92 ust. 2 pkt 1) u.t.d. została przekroczona.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż unormowania art. 92 ust. 1 i 2 u.t.d. wynika, że przedmiotem sprawy administracyjnej jest nałożenie kary pieniężnej za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli. Niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów będzie to jedna sprawa administracyjna załatwiana jedną decyzją administracyjną określającą karę pieniężną, na którą będą się składać kary za poszczególne naruszenia. Za przyjęciem takiej wykładni omawianego przepisu przemawia także art. 92 ust. 2 u.t.d., który ogranicza sumę kar pieniężnych nakładanych podczas jednej kontroli. Zważywszy, że ustawodawca nie przewidział żadnego trybu ustalania "łącznej kary pieniężnej", to przy założeniu wielości spraw administracyjnych załatwianych odrębnymi decyzjami przestrzeganie zakazu przekroczenia określonej w art. 92 ust. 2 u.t.d. sumy kar pieniężnych byłoby w praktyce niemożliwe, (por. wyroki NSA z 11 kwietnia 2008 r. II GSK 29/08, z 30 czerwca 2009 r. II GSK 1049/08, z 14 lipca 2009 r. , II GSK 1091/08).

Zdaniem Sądu tę regułę należy zastosować odpowiednio do wspólników spółki cywilnej, pomimo iż wspólnicy spółki cywilnej jako osoby fizyczne w myśl art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.- dalej ustawa o s.dz.g.) są traktowani jako oddzielni przedsiębiorcy w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Fakt, ze wspólnicy spółki cywilnej są oddzielnymi przedsiębiorcami nie oznacza jednak, że, należało wydać tyle decyzji administracyjnych ilu jest wspólników w spółce. Wspólnicy ci realizują jednak jeden wspólny cel gospodarczy czy prowadzą bowiem jedno przedsiębiorstwo. Prezentowane przez organy rozumienie odpowiedzialności administracyjnej wspólników spółki cywilnej narusza art. 92 ust. 2 u.t.d. Natomiast uznanie stanowiska organów za prawidłowe prowadziłoby do utrwalenia błędnej praktyki, w myśl której ilość decyzji, a co zatem idzie ilość nałożonych kar pieniężnych w ramach jednej kontroli (drogowej, przedsiębiorstwa) odpowiadałaby liczbie wspólników w spółce cywilnej.

W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż pojęcie "zobowiązania spółki" użyte w art. 864 kodeksu cywilnego stanowi pewne uproszczenie i obejmuje te wszystkie zobowiązania, których podmiotami są łącznie wszyscy wspólnicy i które powstały po ich stronie na skutek tego, że są wspólnikami spółki cywilnej. Do zobowiązań spółki należy również zaliczyć takie, które powstają po stronie wspólników na mocy regulacji publicznoprawnych (z tytułu podatków czy ubezpieczenia społecznego); tak J. Gudowski (w:) G. Bieniek, Komentarz, t. II, 2006, s. 689; J. Jezioro (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1303; B. Łubkowski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1698; K. Pietrzykowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2004, s. 564; na temat rodzajów zobowiązań spółki cywilnej zob. także A. Herbet, Spółka..., s. 376 i n. Zasada solidarnej odpowiedzialności wspólników ma przy tym zastosowanie, o ile przepisy szczególne, dotyczące danego rodzaju zobowiązań, nie stanowią inaczej . W szczególności odpowiedzialność za zaległości podatkowe reguluje art. 115 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (por. Pawlik Zdzisław, Janiak Andrzej, Kidyba Andrzej, Kopaczyńska-Pieczniak Katarzyna, Kozieł Grzegorz, Niezbecka Elżbieta, Sokołowski Tomasz, Komentarz do kodeksu cywilnego (Dz.U.64.16.93), [w:] Z. Gawlik, A. Janiak, A. Kidyba, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX, 2010). Na użytek rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że art. 864 k.c. posługuje się także pojęciem " spółki". Ponadto przepisy ustawy o transporcie drogowym nie wyłączają solidarnej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że nałożenie kary pieniężnej w trybie art. 92 ust. 1 u.t.d. dotyczy tego, " kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów:..". W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że przewóz drogowy wykonywali wspólnicy spółki cywilnej w ramach wspólnego przedsiębiorstwa -spółki, samochodem kierował zatrudniony przez nich wspólnie kierowca. W takim przypadku, gdy w praktyce na skutek jednej kontroli (drogowej lub przedsiębiorstwa) okazuje się, iż przewóz drogowy wykonywany jest w istocie nie przez spółkę cywilną lecz przez jej wspólników, nakładana kara powinna w ocenie Sądu podlegać ograniczeniom wynikającym z art. 92 ust. 2 u.t.d. niezależnie od liczby poszczególnych naruszeń, których dopuścili się wspólnicy i które to naruszenia powinny być określone w jednej decyzji administracyjnej.

Oddzielnego omówienia wymaga natomiast kwestia braku licencji posiadanej przez każdego ze wspólników. Tego zagadnienia dotyczyła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., II GPS 5/08, w myśl której w spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego, świadczenie tych usług przez inną osobę niż licencjobiorca oznacza przeniesienie uprawnień wynikających z licencji na osobę trzecią z naruszeniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.). W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono m.in., że licencja na prowadzenie transportu drogowego udzielona jednemu ze wspólników nie jest składnikiem wspólnego majątku spółki ani też przedsiębiorstwa wchodzącego w skład tego majątku. Nie może więc być wykorzystywana przez wspólników nielegitymujących się uprawnieniami z licencji bez przeniesienia tych uprawnień. Ponadto NSA wskazał, że uzyskane w sferze stosunków publicznoprawnych uprawnienie do wykonywania transportu drogowego nie ma charakteru majątkowego i nie może być przedmiotem wkładu.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać , że skoro obowiązek posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego obejmuje każdego ze wspólników spółki cywilnej indywidualnie, zaś w wyniku kontroli (drogowej bądź przedsiębiorstwa) ustalono brak takich licencji, zatem dopuszczalne jest nałożenie na każdego ze wspólników spółki kary po 8.000 zł zgodnie z art. 92 ust. 1 u.t.d. w związku z Ip. 1.1 załącznika do u.t.d. Jednakże stosownie do opisanej wyżej zasady przyjętej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym tego rodzaju naruszenia prawa muszą być wymienione w decyzji, natomiast wymierzona kara pieniężna nie może ostatecznie przekroczyć kwot określonych w art. 92 ust. 2 u.t.d. W konsekwencji organ powinien w ramach jednej kontroli (drogowej lub przedsiębiorstwa) wydać jedną decyzję administracyjną, której adresatami będą wymienieni z imienia i nazwiska wspólnicy spółki cywilnej.

Ponieść również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II GSK 173/09 wskazał, że stronami postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 utd są ci wspólnicy spółki cywilnej (przedsiębiorcy), którzy wykonywali przewóz drogowy z naruszeniem warunków ustawy o transporcie drogowym. Z kolei w wyroku z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1137/06 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że stronami postępowania przed organami administracji publicznej, którego przedmiotem jest nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym na jednego ze wspólników spółki cywilnej, a więc kary ściśle związanej z prowadzoną wspólnie przez przedsiębiorców działalnością gospodarczą powinno toczyć się z udziałem wszystkich wspólników.

W rozpatrywanej sprawie organy rozdzieliły toczące się początkowo jedno postępowanie na dwa, z których każde toczyło się w stosunku do jednego ze wspólników spółki cywilnej, bez udziału drugiego wspólnika. Nie budzi wątpliwości Sądu, że stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją był wyłącznie J. L.

Rozpatrując sprawę ponownie organy transportu drogowego wezmą pod uwagę powyższe okoliczności i podejmą stosowne działania mające na celu ograniczenie nałożonej kary pieniężnej stosownie do art. 92 ust. 2 u.t.d.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.