Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 170/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody D. z dnia 19 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda D., na skutek odwołania złożonego przez K. D. (dalej jako skarżący), decyzją z dnia 19 stycznia 2016 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 35 i art. 69 § 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm., dalej w skrócie u.e.l.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 30 września 2015 r., nr [...], o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. A. [...] w G..

Zaskarżona decyzja Wojewody D. została wydana w następującym stanie faktyczno-prawnym:

Postępowanie w sprawie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. A. [...] w G. zostało wszczęte w dniu 12 stycznia 2015r., na wniosek Z. B.- właściciela przedmiotowego lokalu mieszkalnego, który jest ojcem skarżącego.

Prezydent Miasta G. po przeprowadzeniu obszernego postępowania dowodowego, w ramach którego przesłuchano właściciela lokalu mieszkalnego, skarżącego i licznych świadków, dokonano oględzin przedmiotowego lokalu mieszkalnego, jak też zwrócono się o informacje do Policji i Prokuratury Rejonowej w G., wskazaną na wstępie decyzją z dnia 30 września 2015 r. wymeldował skarżącego z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu przy ul. A., na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm., dalej jako ustawa o ewidencji ludności lub w skrócie u.e.l.) uznając, że nie przebywa on w miejscu stałego zameldowania i nie koncentruje w nim swojego życia. W przekonaniu organu I instancji na wyniki sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do niego. W tym kontekście wskazano, że strony w toczącym się postępowaniu są w konflikcie i nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że tytuł prawny do przedmiotowego lokalu przysługuje ojcu skarżącego, co potwierdza załączony do akt sprawy akt notarialny z dnia 3 grudnia 2014 r. Zdaniem organu I instancji skarżący w przedmiotowym lokalu nie przebywa i nie podejmuje w nim normalnej aktywności związanej z codziennym funkcjonowaniem, natomiast z materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika, że strona wyłącznie wyrażała chęć ponownego zamieszkania w przedmiotowym lokalu, nie podejmując skutecznych działań umożliwiających jej to. Podniesiono, iż organ nie może ograniczyć się tylko do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia woli strony o zamiarze powrotu do miejsca stałego zameldowania, skoro stan faktyczny wskazuje, że koncentruje ona swoje sprawy obecnie poza miejscem stałego zameldowania. Zamiar stałego pobytu nie może być subiektywnym przejawem woli, tudzież własnego przekonania, lecz jego istnienie winno być wykazane - czyli dowiedzione, a nie tylko deklarowane. Długotrwały, utrzymujący się stan faktyczny, w którym osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu w nim rzeczywiście nie mieszka świadczy o tym, że nie wykazuje ona zamiaru, o którym mowa w art. 25 ust. 1 u.e.l., tj. zamiaru stałego przebywania. Organ stwierdził zatem, że jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszkała w innym miejscu, co w przedmiotowym postępowaniu bezsprzecznie potwierdzają w swoich zeznaniach strony oraz świadkowie, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana.

Zdaniem Prezydenta Miasta G. jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, a korzystanie z niego było niemożliwe czy też utrudnione - jak twierdzi skarżący- to jednak brak było z jego strony podjęcia skutecznych środków prawnych umożliwiających mu powrót do lokalu. Długotrwałe bowiem utrzymywanie się stanu pozbawienia posiadania połączone z brakiem skutecznych działań ukierunkowanych na przywrócenie stanu poprzedniego uzasadnia twierdzenie, że doszło do opuszczenia miejsca stałego zameldowania, które posiada cechy trwałości i dobrowolności rozumianej jako co najmniej pogodzenie się z zaistniałą sytuacją.

W uzasadnieniu odniesiono się również do kwestii złożonego zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. i art. 284 § 1 k.k. wskazując, że Prokuratora Rejonowa w G. poinformowała w piśmie z dnia 31 sierpnia 2015 r., że postępowanie o numerze [...] zostało prawomocnie zakończone na etapie "in rem" i w niniejszej sprawie nie zostały przedstawione zarzuty, jak też poruszono kwestię pozostawienia w przedmiotowym lokalu części rzeczy skarżącego, stwierdzając jednakże, iż nawet pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w danym lokalu.

Skarżący od powyższej decyzji złożył odwołanie do Wojewody D. podnosząc, że nie opuścił lokalu przy ul. A. [...] w G. dobrowolnie, lecz został do tego zmuszony przez swojego ojca. Zarzucił również, że organ I instancji pozbawił go uczestnictwa w niniejszej sprawie w charakterze strony na wszystkich etapach toczącego się postępowania.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 19 stycznia 2016 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 30 września 2015 r. W uzasadnieniu podniesiono, że w postępowaniu tym nie budzi wątpliwości sam fakt niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez skarżącego, gdyż osobiście to potwierdził zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w treści odwołania. Fakt ten potwierdzili również wszyscy zeznający w sprawie świadkowie. Istotą sporu jest natomiast ustalenie charakteru opuszczenia tego lokalu, tj. czy było to opuszczenie trwale i dobrowolne. Odnosząc się do przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu podniesiono, że wymóg ten nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale musi być oceniany według kryteriów obiektywnych. Nawet jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostanie z danego lokalu usunięta wbrew jej woli, ale nie podejmuje kroków prawnych umożliwiających powrót do niego, faktycznie zaś mieszka w innym miejscu, wówczas odmowa wymeldowania stałaby się utrzymywaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. Wyjaśniono także, iż tylko skuteczne wykorzystanie przez stronę skarżącą przysługujących jej środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania w stosunku do lokalu może skutkować uznaniem przez organ administracji publicznej, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i co za tym idzie, brak byłoby wówczas podstaw do wymeldowania tej osoby. Tymczasem w opinii organu odwoławczego skarżący nie podjął skutecznych środków w celu powrotu do spornego lokalu, gdyż co prawda wzywał policję w celu umożliwienia mu wejścia do lokalu przy ul. A. [...] w G., jednak podjęte przez niego środki nie przyniosły skutku w postaci jego powrotu do miejsca stałego zameldowania. Przypomniano także, iż na prośbę organu gminy o udzielenie informacji, czy toczy się postępowanie o utrudnianie zamieszkania skarżącemu przez jego ojca Prokuratura Rejonowa w G. odpowiedziała, że postępowanie zostało prawomocnie zakończone i w niniejszej sprawie nie zostały postawione zarzuty, postępowanie zostało zakończone na etapie "in rem".

Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącego kwestii wyrażanej przez niego woli i zamiaru przebywania w przedmiotowej nieruchomości, podkreślono, że postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania wymaga ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru najistotniejsze znaczenie ma zatem to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. W związku z powyższym zwrócono uwagę, że skarżący nie ma tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, a wnioskodawca, składając wniosek o wymeldowanie oraz, w zeznaniach składanych podczas postępowania, nie wyraża zgody na wspólne zamieszkiwanie ze skarżącym. Na zrealizowanie zamiaru powrotu do spornego lokalu ma również wpływ sposób opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez skarżącego, który dokonał się w atmosferze silnego i trwałego konfliktu rodzinnego. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że wyrażany przez skarżącego zamiar powrotu do miejsca stałego zameldowania ma charakter subiektywnych deklaracji i pozbawiony jest obiektywnych możliwości realizacji.

Zauważono ponadto, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych miejsce stałego pobytu osoby jest to miejsce, w którym dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, a żadnej z tych funkcji skarżący bezspornie nie realizuje w przedmiotowym lokalu. Odnośnie natomiast do pozostawienia w miejscu zameldowania rzeczy należących do skarżącego wyjaśniono, że nawet pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w danym lokalu.

Podsumowując rozważania Wojewoda podniósł, iż sporny lokal nie jest centrum spraw życiowych skarżącego i opuszczenie przez niego tego mieszkania należy uznać za dobrowolne, a z uwagi na okres czasu od 24 grudnia 2014 r. - również trwale. Wskazano przy tym, że sam fakt nieposiadania innego mieszkania nie ma znaczenia w postępowaniu o wymeldowanie, bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami dokonanie wymeldowania nie jest uzależnione od pozyskania nowego miejsca pobytu stałego. Przywołując dalej zadania spoczywające na organach gmin prowadzących ewidencję ludności podniesiono, że skoro skarżący opuścił miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się to organ gminy zobligowany został do podjęcia działań i wydania stosownej decyzji administracyjnej, gdyż w przeciwnym wypadku dalsze utrzymywanie zameldowania tej osoby w lokalu przy ul. A. [...] w G. stanowiłoby naruszenie art. 28 ust. 4 u.e.l.

Odnosząc się na koniec do podniesionej w odwołaniu kwestii, że organ I instancji pozbawił skarżącego możliwości uczestnictwa w niniejszej sprawie w charakterze strony na wszystkich etapach toczącego się postępowania stwierdzono, że w ocenie organu odwoławczego wymieniony zarzut należy uznać za pozbawiony uzasadnienia, gdyż skarżący jako strona brał czynny udział w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie: składał zeznania w sprawie, wnosił o powołanie świadków, uczestniczył w oględzinach spornego lokalu, otrzymywał kserokopie protokołów zeznań, o które prosił, przed wydaniem decyzji administracyjnej zapoznał się z aktami sprawy, a następnie otrzymał decyzję administracyjną.

W skardze do tut. Sądu skarżący, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 30 września 2015 r., zarzucił powyższej decyzji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, które miały wpływ na wynik sprawy tj.:

1. niezasadne ustalenie, że spełnione zostały dwie niezbędne przesłanki dokonania wymeldowania tj. że doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu wskutek podjęcia nieprzymuszonej i swobodnej decyzji wymeldowanego w sytuacji, gdy:

a) prawidłowo ustalono jedynie fakt samego opuszczenia (wskutek przymusu) zamieszkiwanego lokalu, zaś pominięto całkowity brak dobrowolności skarżącego w tym względzie oraz podejmowanie przez niego szeregu działań ukierunkowanych na jego powrót do lokalu;

b) zeznania kilkunastu świadków były konsekwentne oraz zbieżne i dowodziły jedynie wyłącznie samego opuszczenia lokalu przez skarżącego, ale w żadnym wypadku istnienia po jego stronie dobrowolności;

2. dowolne przyjęcie, że skarżący winien skutecznie skorzystać z środków prawnych umożliwiających mu powrót do lokalu w sytuacji, gdy istotnym elementem jest już samo podjęcie starań w tym kierunku, nie zaś ich rezultat, co miało miejsce w niniejszej sprawie i wynika z zebranego materiału dowodowego.

W ocenie Skarżącego zaskarżona decyzja zawiera uchybienia w zakresie ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, zaś organ dokonał niepełnej i niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przede wszystkim podkreślono, że w zaskarżonej decyzji Wojewoda D. bardzo pobieżnie odnosi się do zasadniczej kwestii jaką należy ustalić w sprawach o wymeldowanie, tj. czy do opuszczenia lokalu doszło w sposób dobrowolny i bez wyłączenia możliwości swobodnego powzięcia decyzji. W tym kontekście podniesiono, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu winno być następstwem ustalenia nie tylko zamiaru zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, ale również czy zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Tymczasem w niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, że skarżący nie założył żadnego nowego ośrodka swojej egzystencji, a wprost przeciwnie - korzystał z uprzejmości znajomych, którzy umożliwili mu czasowe noclegi w swoich mieszkaniach, w pobliżu lokalu przy ul. A. w G.. O zamiarze powrotu do tego lokalu świadczy chociażby fakt bliskości przebywania skarżącego i jego konsekwentne starania o powrót do lokalu. Twierdzenia te potwierdziły zeznania kilkunastu świadków, które w swojej treści były wyjątkowo zbieżne i spójne. Skarżący wielokrotnie podejmował próby dostania się do lokalu, gdzie pozostały wszystkie jego rzeczy - związana z podstawową i codzienną egzystencją.

Zdaniem skarżącego organ w całości błędnie ocenił działania podejmowane przez niego w celu powrotu do mieszkania, inicjowane przez niego wielokrotnie interwencje policyjne, składanie stosownych zawiadomień prokuratorskich itp. Niezrozumiałym dla skarżącego są wnioski organu polegające na ocenie braku skuteczności podejmowanych działań i z tego względu braku możliwości uznania ich za obiektywne starania w celu powrotu do mieszkania. Obowiązek powstania pozytywnych rezultatów działań przywracających powrót do lokalu nie wynika z obowiązujących regulacji i nie może być podstawą podejmowania decyzji o wymeldowaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie u.p.p.s.a).

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody D. z dnia 19 stycznia 2016 r., którą to decyzją utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 30 września 2015 r. orzekającą wymeldowanie skarżącego z miejsca pobytu stałego.

Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowi przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Wskazany przepis znajduje zastosowanie zgodnie z regulacją zawartą w przepisie przejściowym art. 69 cytowanej ustawy stanowiącym, że postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w sprawach indywidualnych o zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych- prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy.

Ustawa o ewidencji ludności weszła w życie w dniu 1 marca 2015 r. (z wyjątkiem przepisu art. 62). Uprzednio obowiązująca ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w przepisie art. 15 ust. 2 stanowiła, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Z uwagi na zachowaną tożsamość przesłanek decyzji o wymeldowaniu uznać należy, że wypracowane na gruncie poprzedniego stanu prawnego orzecznictwo sądowe dotyczące kwestii wymeldowania pozostaje aktualne.

Wskazuje się mianowicie, że wykładnia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozwala na przyjęcie, że sformułowanie "opuszczenie miejsca pobytu stałego" nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba oceniać na tle konkretnej sytuacji. Podnoszono również (m.in. w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 299/14), że przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą m.in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.

Wskazać należy, że dla orzeczenia o wymeldowaniu nie jest wystarczające stwierdzenie, że zameldowana w danym miejscu osoba w nim nie przebywa, ale konieczne jest również zbadanie, czy ustał rzeczywisty zamiar zamieszkiwania w danym lokalu w sposób stały. Przy czym ocena ta winna uwzględniać całokształt okoliczności związanych z zamieszkiwaniem konkretnej osoby w danym miejscu.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z którym, nie można uznać za dobrowolne takiego opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w ramach którego strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt. II OSK 1577/09, i z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 793/09).

Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów ustalenia w sprawie wymagało, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, czy skarżący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce dotychczasowego pobytu w przedmiotowym lokalu w znaczeniu art. 35 u.e.l. nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Wskazać należy, że ustalenia powyższe winny były zostać poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego, w tym przede wszystkim zgodnie z wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, w świetle której organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy. W tym też celu, zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., decyzja organu powinna zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.

Odnosząc wskazane reguły procesowe do rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że organ I instancji na podstawie posiadanej wówczas wiedzy wyczerpująco zebrał materiał dowodowy, który jednakże nie został w całości prawidłowo oceniony przez organy obu instancji w granicach prawem przewidzianej swobody. Opierając się bowiem na obszernym materiale dowodowym, w tym zeznaniach licznych świadków, wizji lokalnej i pism dotyczących postępowania karnego, wadliwie przyjęto stanowisko, że w sprawie na dzień wydania rozstrzygnięcia brak było faktycznych i prawnych przeszkód do podjęcia decyzji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że skarżący w sposób trwały opuścił wskazany lokal mieszkalny, ale okoliczności związane z tym zdarzeniem nie świadczą jednoznacznie, iż mieliśmy do czynienia z dobrowolnością po stronie skarżącego, a zwłaszcza z zamiarem przeniesienia centrum życiowego poza miejsce dotychczasowego zameldowania. Pomimo wielomiesięcznej nieobecności w przedmiotowym lokalu mieszkalnym skarżący nadal posiadał tam znaczną część swoich rzeczy, w tym też osobistego przeznaczenia, i co istotne nie zerwał psychicznych więzi z miejscem pobytu stałego, gdyż nie założył żadnego nowego ośrodka swojej egzystencji, a wprost przeciwnie, jak to wynika w wyjaśnień skarżącego potwierdzonych spójnymi i zbieżnymi zeznaniami świadków, korzystał z uprzejmości znajomych, którzy umożliwili mu czasowe noclegi w swoich mieszkaniach, w pobliżu przedmiotowego lokalu przy ul. A. w G..

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 945/14, iż "dobrowolność musi wynikać z woli danej osoby, a nie z działania innych osób. W orzecznictwie często uznaje się co prawda, że za dobrowolne opuszczenie lokalu uznać należy także sytuację, w której osoba zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu lub do tego zmuszona, a nie skorzystała w ciągu roku z możliwości wniesienia powództwa do sądu cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania. Jest to pogląd dominujący, jednak nie jedyny. Schematyczne stosowanie takiej kwalifikacji budzi bowiem wiele wątpliwości. Zadaniem organów jest bowiem - przede wszystkim - wszechstronnie wyjaśnienie, czy osoba zamierza dobrowolnie opuścić lokal i czy podejmowane przez nią działania wskazują na to, że nie pogodziła się z faktem konieczności opuszczenia lokalu. W tym kontekście każdą sprawę dotycząca wymeldowania należy rozstrzygać rozważając jej konkretne okoliczności. Jeżeli zatem z okoliczności sprawy wynika, że pomimo niezłożenia pozwu osoba chce powrócić do lokalu, fakt ten nie może być pominięty w postępowaniu jako nieistotny li tylko z powodu niewyczerpania dostępnych osobie środków prawnych w celu ochrony jej naruszonego posiadania.

Kierując się tym zapatrywaniem zgodzić się należy z zarzutem skarżącego, iż organy błędnie oceniły działania podejmowane przez niego w celu powrotu do mieszkania, w tym zwłaszcza inicjowane przez niego wielokrotnie interwencje policyjne czy też składanie stosownych zawiadomień prokuratorskich. Brak skuteczności podejmowanych działań zmierzających do fizycznego powrotu do uprzednio zamieszkiwanego lokalu nie może przekreślić obiektywnego faktu niepogodzenia się z obecną sytuacją i czynienia szeregu starań zmierzających do przywrócenia poprzedniego stanu faktycznego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zobowiązany będzie do uwzględnienia w swoich rozważaniach powyższej oceny prawnej pojęcia dobrowolności opuszczenia lokalu mieszkalnego.

Z tych też względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 u.p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 u.p.p.s.a.