Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 143/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 10 ust. 3, par. 4 ust. 2 pkt 4 lit. a, par. 6 ust. 2 pkt 7b
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 25 ust. 1, art. 5 pkt 2 b i pkt 2c, art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2012r. sprawy ze skargi U.N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie oddala skargę. /Zgłoszono zdanie odrębne/


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania U. N. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] o odmowie przyznania pomocy na zalesianie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż U. N. w dniu 26 lipca 2011r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2011. We wniosku zadeklarowała jedną działkę rolną oznaczoną literą A o powierzchni 3,26 ha w ramach schematu I - zalesianie gruntów rolnych, położoną na działce ewidencyjnej nr 779/2, obręb Z., gmina P.. Do wniosku dołączyła m.in. opinię Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiskowej o braku sprzeczności zalesienia gruntu z celami ochrony parku krajobrazowego oraz pismo Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiskowej o braku planu ochrony dla obszaru Natury 2000, w związku z czym brak jest podstaw do wydania opinii o braku sprzeczności zalesienia gruntu z celami ochrony obszaru Natury 2000.

Dalej organ wskazał, że wnioski o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2011 rozpatrywane są w oparciu o ustawę z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz. 427 ze zmianami) oraz Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 określonego Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. (Dz. U. z 2009r. Nr 48, poz. 390).

Na podstawie § 10 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r., kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, odmawia przyznania pomocy na zalesianie, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o pomoc zostanie ustalone, że grunty przeznaczone do zalesienia we wniosku o pomoc nie odpowiadają wymaganiom określonym w § 4 ust. 2 lub 3 albo § 5 ust. 2. W myśl § 4 ust. 2 pkt 4 lit. a Rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r., pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi do gruntów, położonych poza obszarami Natura 2000 lub obszarami znajdującymi się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy

z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. Nr 151, poz. 1220, Nr 157, poz. 1241 i Nr 215, poz. 1664 oraz z 2010r. Nr 76, poz. 489), chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów.

Dyrektor wskazał, że wnioskodawczyni zadeklarowała do pomocy na zalesianie działkę, która położona jest na obszarze Natura 2000, co skutkuje koniecznością zaopiniowania planu zalesienia z planami ochrony lub zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000. Ze złożonego pisma Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 26 lipca 2011r. wynika, iż nie może być wydana opinia o zgodności planu zalesienia z planami ochrony lub zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 z powodu braku planów ochrony dla obszaru Natura 2000.

Organ odwoławczy zauważył, że w przypadku położenia działek ewidencyjnych przeznaczonych do zalesienia na obszarach Natura 2000, konieczne jest dołączenie do wniosku opinii o braku sprzeczności planowanego zalesienia

z planami ochrony obszarów Natura 2000. Brak takiej opinii lub brak możliwości wydania takiej opinii przez uprawniony organ nie jest równoznaczny z brakiem przeciwwskazań do wykonania zalesienia na obszarze Natura 2000. Jedną z zasad funkcjonowania obszarów Natura 2000 jest zasada zapobiegania wszelkim pogorszeniom stanu siedlisk i znaczącemu niepokojeniu gatunków, będących

w danym obszarze przedmiotem ochrony. Dotyczy to także zapobieganiu pogorszeniom spowodowanym przez czynniki naturalne, albo pogorszeniom

w wyniku działalności człowieka. Każdy plan lub przedsięwzięcie, które potencjalnie mogłoby wpływać na obszar Natura 2000, musi być ocenione pod kątem jego wpływu na dany obszar. Nie można zezwolić na realizację przedsięwzięcia, którego wpływ na obszar Natura 2000 byłby znacząco negatywny. Obowiązuje przy tym zasada ostrożności tzn. wszystkie racjonalne wątpliwości muszą być interpretowane na korzyść ochrony obszaru, a przeciwko przedsięwzięciu.

Ponadto organ wskazał, że specjalny Obszar Ochrony Natura 2000 (SOO) Wzgórza Chęcińsko-Kieleckie to projektowany obszar ochrony siedlisk lub gatunków wymienionych w załącznikach I oraz II Dyrektywy Siedliskowej (Dyrektywa Rady 92/43/EWG) oraz gatunków załącznika I Dyrektywy Ptasiej (Dyrektywa Rady 79/409/EWG). Zgodnie z opisem obszaru opublikowanym na stronie internetowej http://natura2000.gdos.gov.pl/, jednym z zagrożeń projektowanego obszaru są m.in. zalesianie muraw i łąk, miejscami niewłaściwa gospodarka leśna - nasadzenia niezgodne z typem siedliska, zarastanie siedlisk półnaturalnych. Wobec powyższego nie ma możliwości uznania w chwili obecnej, że zalesienie nie będzie lub będzie miało negatywny wpływ na obszar Natury 2000 do czasu opracowania planu ochrony tego obszaru.

Organ zauważył ponadto, że ze względu na wskazane przepisy prawa krajowego i unijnego nie jest możliwe przyznanie pomocy na zalesienie na podstawie wniosku U. N., gdyż stanowiłoby to naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania pomocy na zalesienie. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności. Pomoc na zalesianie stanowi jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i może być przyznawana producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak

i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa będące przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

wniosła U. N., która domagając się uchylenie obu wydanych

w sprawie decyzji, zarzuciła naruszenie

- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 10 ust. 3 w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. oraz

- prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracji publicznej, określonych w art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że przedmiotowa działka znajduje się jednoczenie w obrębie terenów tworzących obszar chroniony Natura 2000 o nazwie "Wzgórza Chęcińsko-Kieleckie", jak również przynależy do "Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego", a na jej wniosek RDOŚwK wydał dwa dokumenty z których wynikało, że: zalesianie nie jest sprzeczne z planami ochrony "Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego", natomiast w drugim dokumencie stwierdził, iż obszar Natura 2000 "Wzgórza Chęcińsko-Kieleckie" nie posiada w chwili obecnej planu ochrony.

Dalej strona wnosząca skargę cytując § 4 ust. 2 pkt 4 i § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2009r. wskazała, że trudno się zgodzić ze stanowiskiem organów obu instancji, iż załączone do wniosku

o przyznanie pomocy dokumenty wystawione przez RDOŚwK świadczą

o "sprzeczności zalesiania z planami ochrony albo planami zadań ochronnych obszarów chronionych" oraz że RDOŚwK wydał "negatywną opinię" w sprawie zalesienia przedmiotowej działki. Zdaniem skarżącej w § 10 ust. 3 zostały enumeratywnie wymienione przypadki, w jakich należy decyzją odmówić wydania pomocy na zalesianie, a wśród nich brak jest sytuacji, w której właściwy RDOŚ oświadcza, że nie posiada planów ochrony dla terenów objętych ochroną, których obowiązek stworzenia sprecyzowany jest w ustawie o ochronie przyrody. Z § 10 ust. 3 rozporządzenia wynika z pewnością, iż niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ rozstrzyga na podstawie nieistniejącego prawa (niedopuszczalna jest sytuacja, w której administracja, sąd rozstrzyga na podstawie nie istniejącego lub będącego

w trakcie legislacji aktu prawnego). Powyższe twierdzenie spowodowało również, że w odwołaniu została przytoczona glosa Bartosza Draniewicza do wyroku WSA

w Warszawie sygn. akt IV SA/WA 2513/07:

"W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nierzadką sytuacją, w której teren planowanej inwestycji znajduje się zarówno na obszarze "Natura 2000", jaki innej formy ochrony przyrody - tutaj parku krajobrazowego... Po pierwsze, co należy podkreślić, obszary zaliczone (i projektowane) do sieci "Natura 2000" nie są wyłączone z podejmowania na nich działań. Po drugie, zabronione są te działania, które mogą w sposób znaczący wpływać na pogorszenie stanu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony dany obszar "Natura 2000". Inne działania, które nie powodują takiego "znaczącego" wpływu są prawnie dopuszczalne. Ustawodawca posługuje się pojęciem nieostrym "znaczący". "Znaczący" to zgodnie ze Słownikiem języka polskiego "odgrywający ważną rolę". O tym, czy w danym przypadku występuje znaczący wpływ, powinna rozstrzygnąć specjalistyczna opinia. Ocena taka wymaga bowiem wiedzy fachowej, w szczególności na gruncie nauk przyrodniczych. Zgodnie zaś z art. 84 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji państwowej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Ta fakultatywność działania (verba legis - "może zwrócić się") oznacza wprawdzie pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego, jednak granice tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, przez obowiązek podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego". Mając na uwadze treść tej glosy skarżąca uznała, że organ powołany do wspierania rozwoju obszarów wiejskich w oparciu o przepisy kpa w szczególności zawarte w art. 50-56 może dokonać wezwania każdego kto może przyczynić się do ustalenia prawdy obiektywnej w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a także na podstawie art. 84 kpa strona prowadząca postępowanie może powołać biegłego

w sytuacji, w której wymagana jest wiedza specjalistyczna. Zdaniem skarżącego ta ostatnia konieczność jednak nie zachodzi m.in. dlatego, że na stronie internetowej RDOŚwK w dniu 4 lipca 2011r. jak wynika z wpisów pod adresem http.//kielce.rdos.qov.pl/index.php?option=com content&view=article&id=331&ltemid=8 umieszczona została informacja o tworzeniu projektu planu zadań ochronnych dla terenu PLH260041 "Wzgórza Chęcińsko-Kieleckie", a w dniu 17 października 2011r. informacja o przekazaniu projektu planu zadań ochronnych niniejszego terenu do konsultacji społecznych, co świadczy o tym, że RDOŚwK posiada wiedzę o występowaniu lub nie na niniejszej działce gatunków chronionych, jak również o tym czy zalesianie może być szkodliwe dla chronionych na tych terenach gatunków. Dowodem czego może być dołączona do skargi korespondencja elektroniczna

z osobą odpowiedzialną za powstawanie planu zadań ochronnych dla niniejszego terenu z ramienia RDOŚwK".

Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji strona skarżąca zauważyła, że żadne obowiązujące przepisy dotyczące ochrony środowiska nie wskazują jednoznacznie zalesień jako szkodliwych dla obszarów Natura 2000. Podkreśliła, iż otrzymując dokument od RDOŚwK, z którego wynika, iż zalesianie nie jest sprzeczne z planami "Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego" przypuszczała, że w trakcie tworzenia tego planu kierowano się nie tylko czynnikiem krajobrazowym ale również czynnikiem ochrony gatunków roślin i zwierząt występujących na tym terenie co wynikałoby z art. 6 ust.1 pkt. 3 ustawy o ochronie przyrody, gdzie Park Krajobrazowy wymieniony jest jako forma ochrony przyrody,

a przyroda, to co najmniej materia nieożywiona (woda, powietrze, skały) oraz materia ożywiona (rośliny, zwierzęta). Dodatkowo w art. 30 ustawy o ochronie przyrody ustawodawca przewidział, że w sytuacji gdy obszar Natura 2000 znajduje się na obszarze Parku Narodowego, Krajobrazowego lub rezerwatu przyrody plan ochrony uwzględniający zakres, o którym mowa w art. 29 tejże ustawy, staje się planem ochrony dla tej części obszaru Natura 2000. Zaznaczyła, że w wymienionych enumeratywnie w delegacji ustawowej do art. 60 ustawy o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, działaniach jakie mogą znacząco lub potencjalnie znacząco wpływać na obszar objęty programem Natura 2000, wymienione są w § 3 ust. 1 w punktach 89 i 90: "89) zalesienia:

pastwisk lub łąk, na obszarach bezpośredniego lub potencjalnego zagrożenia powodzią,

nieużytków na glebach bagiennych,

nieużytków lub innych niż orne użytków rolnych, znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy;

90) zalesienia o powierzchni powyżej 20 ha inne niż wymienione w pkt 89; zalesiania obszarów powyżej 20ha."

Skarżąca zwróciła uwagę, że przedmiotowa działka jest działką rolną, orną, a w 2011r., działka ta została zgłoszona do dopłat bezpośrednich i uzupełniających. Rozumując logicznie trudno jest zakładać, aby na przedmiotowej działce rolnej, na której znajdują się grunty orne występowały gatunki chronione niezależnie od tego czy są to gatunki roślinne czy zwierzęce.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji w toku postępowania naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę przyznania pomocy na zalesianie, o którą ubiega się skarżąca, stanowi ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 390 ze zm.). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone

w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1, stanowiącym delegację ustawową dla ww. rozporządzenia.

Stosownie natomiast do § 10 ust. 3 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r., kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, odmawia przyznania pomocy na zalesianie, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o pomoc zostanie ustalone, że:

1) wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt 1-3 albo § 5 ust. 1 lub

2) grunty przeznaczone do zalesienia we wniosku o pomoc nie odpowiadają wymaganiom określonym w § 4 ust. 2 lub 3 albo § 5 ust. 2.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji, przyczyną odmowy przyznania pomocy był brak spełnienia warunku określonego w § 4 ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia, zgodnie

z którym pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi do gruntów położonych poza obszarami Natura 2000 lub obszarami znajdującymi się na liście,

o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów.

W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że działka objęta wnioskiem pomocowym znajduje się na terenie Chęcińsko – Kieleckiego Parku Krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009r., Nr 151, poz. 1220) sieć obszarów Natura 2000 obejmuje:

1) obszary specjalnej ochrony ptaków;

2) specjalne obszary ochrony siedlisk;

3) obszary mające znaczenie dla Wspólnoty.

Zgodnie natomiast z definicją zawartą w art. 5 pkt 2b i 2c tej ustawy, obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty. Z kolei obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy, w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego; w przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest obszar w obrębie naturalnego zasięgu takich gatunków, charakteryzujący się fizycznymi lub biologicznymi czynnikami istotnymi dla ich życia lub rozmnażania.

Jak wynika z informacji zawartej na stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (http://kielce.rdos.gov.pl) projektowany Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Natura 2000 PLH260041 "Wzgórza Chęcińsko-Kieleckie"

o powierzchni 8616,5 ha, zatwierdzony został decyzją Komisji Europejskiej Nr 2011/64/UE z 10.01.2011 r. (Dz. U. UE Nr L 33 z 08.02.2011 r.), a zatem jest objęty siecią obszarów Natura 2000 jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty

w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt 3 w zw. z art. 5 pkt 2c ustawy.

Bezsporną w sprawie jest także okoliczność, że dla obszaru Natura 2000, na terenie którego znajduje się działka objęta wnioskiem nie sporządzono planu ochrony ani też planu zadań ochronnych.

Problem w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy w świetle cytowanego wyżej § 10 ust.3 pkt 2 w zw. z § 4 ust.2 pkt 4a rozporządzenia z 19 marca 2009r., brak planu ochrony lub planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 200 jest przesłanką dla odmowy przyznania pomocy na zalesianie dla działki leżącej na terenie takiego obszaru. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2012r. sygn. akt II SA/Ke 144/12, a mianowicie:

Dla prawidłowej interpretacji wymienionych wyżej przepisów niezbędnym jest uświadomienie sobie celu powołania Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, którym jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin

i zwierząt, uważanych za cenne (znaczące dla zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy) i zagrożone wyginięciem w skali naszego kontynentu. Cel ten jest realizowany poprzez wyznaczenie i objęcie ochroną obszarów, na których takie gatunki i siedliska występują. W Dyrektywie Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U.UE.L.1992.206.7) jako cele ochrony wymienione zostały wymagające działań ochronnych typy siedlisk przyrodniczych o znaczeniu dla całej Unii Europejskiej (naturalne oraz półnaturalne tereny lądowe i wodne wyróżniające się specyficznymi czynnikami geograficznymi, fizycznymi cechami środowiska i określonymi zbiorowiskami roślinnymi) oraz wybrane cenne gatunki roślin i zwierząt (poza ptakami). Miejsca ich ochrony wyznacza się jako specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO). Po przedstawieniu przez państwa członkowskie listy leżących na ich terytorium obszarów kwalifikujących się pod względem przyrodniczym, odpowiadających gatunkowo i siedliskowo wymogom zawartym w Dyrektywie Siedliskowej, Komisja Europejska zatwierdza te obszary

w drodze decyzji jako "obszary mające znaczenie dla Wspólnoty" - OZW (Site of Community Importance - SCI). Od tego momentu nabierają one statusu obszarów Natura 2000 i podlegają ochronie w ramach prawa wspólnotowego. Po wyznaczeniu ich odpowiednim aktem prawa krajowego przyjmują nazwę specjalnych obszarów ochrony siedlisk (SOO).

Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 28 ust.1 i 5 ustawy, organ sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 sporządza projekt planu zadań ochronnych na okres 10 lat. Pierwszy projekt sporządza się w terminie 6 lat od dnia zatwierdzenia obszaru przez Komisję Europejską jako obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty lub od dnia wyznaczenia obszaru specjalnej ochrony ptaków. Następnie regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego, w formie zarządzenia, plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 200, kierując się koniecznością utrzymania i przywracania do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 200.

Treść zacytowanych przepisów, a zwłaszcza użyte przez ustawodawcę zwroty "sporządza" (art. 29 ust.1) oraz "ustanawia" (art. 28 ust.5) oznaczają obowiązek właściwych organów do sporządzenia projektu planu zadań ochronnych i planu zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000, co jest niewątpliwie przejawem wyjątkowej dbałości ustawodawcy krajowego i unijnego o zachowanie nienaruszalności środowiska przyrodniczego na tych obszarach.

Wskazać także należy na art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, który wprowadza zakazy podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu

z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których został wyznaczony, czy pogorszyć integralność samego obszaru.

Powyższe wyraźnie wskazuje na wyjątkowość obszarów Natura 2000, co prowadzi do objęcia ich szczególną ochroną zarówno Unii Europejskiej jak i Polski. Każdy plan lub przedsięwzięcie, które choćby potencjalnie mogłoby oddziaływać na ten obszar, musi być dokładnie ocenione, by nie doszło do sytuacji, że wpływ ten byłby negatywny. Obowiązuje przy tym zasada ostrożności tj. wszystkie racjonalne wątpliwości muszą być interpretowane na korzyść ochrony obszaru, a przeciwko przedsięwzięciu. Jak bowiem wynika z art. 6 ust. 3 Dyrektywy Rady w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, każdy plan lub przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, ale które może na nie w istotny sposób oddziaływać, zarówno oddzielnie, jak i w połączeniu

z innymi planami lub przedsięwzięciami, podlega odpowiedniej ocenie jego skutków dla danego terenu z punktu widzenia założeń jego ochrony. W świetle wniosków wynikających z tej oceny oraz bez uszczerbku dla przepisów ust. 4 właściwe władze krajowe wyrażają zgodę na ten plan lub przedsięwzięcie dopiero po upewnieniu się, że nie wpłynie on niekorzystnie na dany teren oraz, w stosownych przypadkach, po uzyskaniu opinii całego społeczeństwa.

Wskazać należy, że w bazie danych sieci Natura 2000, zawierającej informacje na temat obszarów nią objętych, znajdującej się na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (http://www.gdos.gov.pl/), dla obszaru o kodzie PLH260041, tj. Wzgórza Chęcińsko-Kieleckie wskazane zostały następujące zagrożenia:

1. Obniżanie poziomu wód.

2. Presja urbanizacyjna.

3. Zarastanie (sukcesja w kierunku zarośli i lasu) siedlisk półnaturalnych - muraw kserotermicznych, na piaskowych, łąk świeżych i wilgotnych, torfowisk przejściowych.

4. Niekorzystne zmiany sukcesyjne zachodzące w świetlistych dąbrowach.

5. Eksploatacja surowców węglanowych, piasków i torfu.

6. Miejscami niewłaściwa gospodarka leśna - nasadzenia niezgodne z typem siedliska.

7. Zalesianie muraw i łąk.

8. Chemizacja rolnictwa.

9. Nagminne wycinanie przydrożnych drzew.

Nie ulega zatem wątpliwości, że zalesienie działki rolnej wnioskowanej przez skarżącą musi zostać poddane szczegółowej weryfikacji z punktu widzenia zagrożenia, o jakim mowa w pkt 6, co nie jest możliwe bez dokonania oceny w kontekście założeń planu zadań ochronnych opracowanego dla tego obszaru. Z tego też powodu stosownie do treści § 6 ust. 2 pkt 7b rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. do wniosku o przyznanie dopłaty na zalesianie rolnik powinien dołączyć opinię regionalnego dyrektora ochrony środowiska o braku sprzeczności planowanego zalesienia z planami ochrony lub planami zadań ochronnych danego obszaru, jeżeli wnioskowana do pomocy działka położona jest na obszarze Natura 2000. Nie ulega wątpliwości, że opinii takiej U. N. nie złożyła z uwagi na brak planu, o jakim mowa wyżej.

Niezasadnym jest zarzut skargi dotyczący możliwości zastosowania w sprawie art. 30 ust.1 ustawy, zgodnie z którym plan ochrony ustanowiony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody lub parku krajobrazowego położonego w granicach obszaru Natura 2000, uwzględniający zakres, o którym mowa w art. 29, staje się planem ochrony dla tej części obszaru Natura 2000. Wprawdzie działka objęta wnioskiem leży na terenie Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego (obejmującego Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Natura 2000 PLH260041 "Wzgórza Chęcińsko-Kieleckie") dla którego ustanowiono plan ochrony uchwałą Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego Nr XL/700/10 (Dz.Urz.Woj. Św. Nr 254, poz. 2543), jednak z uwagi na fakt, że:

- obszar Natura 2000, o jakim mowa w sprawie zatwierdzony został decyzją Komisji Europejskiej z 10 stycznia 2011 r., a więc po uchwaleniu planu dla parku krajobrazowego, na terenie którego się znajduje oraz

- w planie ochrony dla ww. parku krajobrazowego nie został uwzględniony zakres z art. 29 ustawy, określającego niezbędne elementy jakie zawiera plan ochrony dla obszaru Natura 2000,

nie można przyjąć, aby plan ochrony ustanowiony dla Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego stał się planem ochrony obszaru Natura 2000 w rozumieniu art. 30 ust.1 ustawy.

Podsumowując powyższe rozważania, podkreślić trzeba następujące fakty:

- dla obszaru Natura 2000, w obrębie którego znajduje się wnioskowana działka U. N., nie został sporządzony projekt planu zadań ochronnych ani plan ochrony,

w związku z tym nie można ocenić zgodności bądź sprzeczności planowanego zalesienia z tym planem,

- obszar ten jest objęty szczególną ochroną, której celem jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych i gatunków roślin i zwierząt, które Unia Europejska

i Polska uważają się za cenne,

- istnieją uzasadnione podstawy by stwierdzić, iż niekontrolowane zalesienie może stanowić zagrożenie dla tego obszaru.

Mając na uwadze przedstawione wyżej wywody Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraża pogląd, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy pomoc na zalesianie nie mogła być przyznana, gdyż z uwagi na brak planu ochrony lub planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 nie można ocenić, czy spełnione zostały warunki, o jakich mowa w § 4 ust. 2 pkt 4a rozporządzenia z 19 marca 2009r. Tym samym zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że w świetle powyższego stanowiska nie można zgodzić się ze skarżącą, że do przyznania pomocy "wystarczyła" opinia RDOŚ w Kielcach, że zalesianie nie jest sprzeczne z planami "Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego", skoro plan uchwalony dla tego Parku nie jest planem ochrony dla obszaru Natura 2000, o jakim mowa w art. 30 ust.1 ustawy.

Bez znaczenia pozostaje natomiast fakt, że działka nr 779/2 będąca przedmiotem niniejszej sprawy została w 2011r. zgłoszona do dopłat bezpośrednich

i uzupełniających, gdyż wnioski o przyznanie tych dopłat rozpatrywane są w oparciu

o inne przepisy prawa krajowego i unijnego, nie mające zastosowania w sprawie, podobnie jak przywołane w skardze rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.


ZDANIE ODRĘBNE

V O T U M S E P A R A T U M

Nie zgadzam się ze stanowiskiem, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy pomoc na zalesienie nie mogła być przyznana, "gdyż z uwagi na brak planu ochrony lub planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 nie można ocenić, czy spełnione zostały warunki, o jakich mowa w § 4 ust. 2 pkt 4a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r." w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 2009, poz. 390 ze zmianami).

Zgodnie z § 10 ust. 3 tego rozporządzenia, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji odmawia przyznania pomocy na zalesienie, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o pomoc zostanie ustalone, że:

1) wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt 1-3 albo § 5 ust. 1 lub

2) grunty przeznaczone do zalesienia we wniosku o pomoc nie odpowiadają wymaganiom określonym w § 4 ust. 2 lub 3 albo § 5 ust. 2.

3) właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska wydał negatywną opinię, o której mowa w § 6 ust. 2 pkt 7, lub

4) właściwy dyrektor parku narodowego wydał negatywną opinię, o której mowa w § 6 ust. 2 pkt 8.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ w niniejszej sprawie upatruje podstawy do odmowy przyznania dopłaty w tym, że grunt przeznaczony do zalesienia nie odpowiada wymaganiom określonym w § 4 ust. 2 lub 3 albo § 5 ust. 2, a konkretnie jak należy domniemywać, wymaganiom określonym w § 4 ust. 2 pkt 4a. Zgodnie z tym przepisem pomoc na zalesienie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi do gruntów położonych poza obszarami Natura 2000 lub obszarami znajdującymi się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów. Moim zdaniem użycie sformułowania "nie jest sprzeczne" powoduje, że tylko wówczas można odmówić przyznania w takiej sytuacji ( to jest gdy grunt jest położony na obszarze Natura 2000 ) pomocy na zalesienie, gdy planowane zalesienie jest sprzeczne z planem ochrony. Inna sytuacja zachodziłaby wówczas, gdyby przepis uzależniał przyznanie pomocy od zgodności zalesienia z planem ochrony. Wówczas niewątpliwie brak takiego planu ochrony powodowałby, że nie byłaby spełniona przesłanka zgodności zalesienia z takim planem. Skoro jednak ustawodawca tylko wówczas nakazuje odmówić przyznania dopłaty, gdy zalesienie jest sprzeczne z planami ochrony, przy braku planu nie ma możliwości ustalenia takiej sprzeczności. Poza tym przesłanką odmowy przyznania dopłaty nie może być stwierdzenie, że nie jest możliwa ocena, czy zostały spełnione warunki, ale kategoryczne stwierdzenie, że te warunki nie zostały spełnione. Dlatego też moim zdaniem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem § 10 ust. 3 rozporządzenia.