Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 388/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję A Sp. z o.o. w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej: I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od A Sp. z o.o. w C. na rzecz skarżącego K. N. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. N. jest decyzja A sp. z o.o. w C. z dnia [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętej punktami (pytaniami) nr 8 i 9 wniosku z dnia 22 marca 2021 r.

Jak wynikało z akt sprawy ww. wnioskiem z dnia 22 marca 2021 r. Skarżący powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.) oraz art. 61 Konstytucji RP wystąpił do A sp. z o.o. z/s w C. (organ) o udostępnienie informacji publicznej m.in. w zakresie: skanu umów zlecenia, o dzieło lub innej umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy, przez, na rzecz A sp. z o.o. C. a osoby publicznej – K. W. od 1 stycznia 2021 r. do dnia ostatecznej odpowiedzi na informację publiczną (pkt 8 wniosku) oraz zakresu obowiązków osoby publicznej K. W. wobec A sp. z o.o. C. (pkt 9 wniosku). Skarżący wnosił o udostępnienie ww. informacji w formie elektronicznej na podany we wniosku adres.

Pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r. organ wezwał Stronę do wskazania powodów, dla których spełnienie żądania wniosku będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Stwierdził, że żądanie obejmuje obowiązek przetworzenia informacji. Powołał się na art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych definiujące informację przetworzoną, wywodził, że realizacja wniosku wymaga anonimizacji danych, co stanowi informację przetworzoną. Nadto wskazał na ograniczenie udostępnienia informacji wynikające z ochrony prywatności osób fizycznych, stwierdzając, że wniosek Strony dotyczy osoby niepełniącej funkcji publicznej. Organ zakreślił Stronie 14 dniowy termin na wskazanie interesu publicznego, pouczając, że brak odpowiedzi będzie skutkował pozostawieniem wniosku bez odpowiedzi.

W odpowiedzi, datowanej na dzień 6 kwietnia 2021 r. Skarżący wyjaśnił, że żądane informacje stanowią informację prostą, niewymagającą czasochłonnych czynności ani przetworzenia, a tym samym wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

W piśmie z dnia 20 kwietnia 2021 r. organ poinformował Stronę, że nie posiada informacji objętych punktami od 1 do 7 oraz od 10 do 11 wniosku. Zaś w zakresie pytań oznaczonych nr 8 i 9 zostanie wydana decyzja.

W dniu [...] organ wydał decyzję, w której odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym pytaniami nr 8 i 9 wniosku. W podstawie prawnej wskazał na art. 104 § 1 i art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018 r., poz. 2096 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 i ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W uzasadnieniu wskazał, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Przywołując art. 115 § 19 oraz § 13 kodeksu karnego i zawartą w nim definicję funkcjonariusza publicznego oraz orzecznictwo odnoszące się do tej tematyki (w tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 17/05) stwierdził, że K. W. nie jest osobą publiczną. Z tego grona należy wyłączyć osoby zajmujące stanowiska usługowe i techniczne. Organ wskazał, że osobą publiczną jest osoba pełniąca funkcje publiczne w organach władzy publicznej lub strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeśli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Już zatem z tego powodu zaistniała przesłanka do odmowy udzielenia informacji publicznej.

Dalej organ administracji wywodził, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej można jej żądać w sytuacji gdy spełnione są cele dla jakich ustawa dała możliwość pozyskiwania informacji, a zatem winna stwarzać możliwość wykorzystania informacji do poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. W opinii organu wniosek Strony został złożony nie ze względu na troskę o dobro publiczne, ale z uwagi na osiągniecie własnych celów. Pozyskane informacje są wykorzystywane do redagowania materiałów prasowych na stronie prywatnej Skarżącego, w sposób oszczerczy w stosunku do osób związanych z Gminą C. Organ wskazał, że Strona w 2019 występowała z kilkudziesięcioma wnioskami o udzielnie informacji publicznej zawierającymi ok 130 indywidualnych zapytań w różnych sprawach, podobnie było w 2000 r. Dla ich udzielenia konieczny jest duży nakład pracy, analiza obszernej dokumentacji i wyszukanie konkretnych danych, sporządzenia ich kopii w sposób wskazany we wniosku. Nakład pracy organu, duża ilość wniosków i motywacja Strony pozwalają przypuszczać że nie chodzi o dobro publiczne, co wskazuje na nadużywanie prawa do informacji aby zemścić się za pozbawienie członka rodziny stanowiska i związanych z tym dochodów. Na poparcie swych racji organ odwołał się do poglądów piśmiennictwa i judykatury. W opinii organu Skarżący nadużywa prawa wykorzystując informacje jedynie celem tworzenia materiałów prasowych, a więc w celach zawodowych na prowadzonym przez siebie portalu internetowym, w których oszczerczo wypowiada się na temat pracy osób związanych z Gminą.

Organ wskazał także, że wytworzenie informacji wymaga określonego działania intelektualnego i osobowego, organizacyjnego w odniesieniu do posiadanych zbiorów informacji, co dowodzi, że chodzi o informację przetworzoną, w tym zakresie także powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Dalej wskazał, że informacją przetworzoną będzie również udzielnie informacji prostych o szerokim zakresie, wymagającym zestawień, opracowań i anonimizacji.

Strona, zaskarżając w całości decyzję organu, zarzucała jej naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. f u.d.i.p., poprzez niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu wnioskowanej przez Stronę informacji publicznej; art. 3 ust. 1 u.d.i.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w stwierdzeniu, że wnioskowana przez Skarżącego informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, w związku z czym nie może zostać udostępniona Skarżącemu w sytuacji, gdy wnosi on o udostępnienie informacji prostych, w rezultacie przepis ten nie znajduje zastosowania.

Zarzucał również naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 16 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 17 u.d.i.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na arbitralnym stwierdzeniu, że żądana informacja nie może zostać udostępniona, w sytuacji gdy okoliczność ta nie została dostatecznie wyjaśniona ani należycie umotywowana jak wymagają tego powołane przepisy procesowe; art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie w terminach określonych prawem wnioskowanej przez Stronę informacji publicznej, która wg Skarżącego nie jest informacją podlegającą ograniczeniu; art. 6 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, w zakresie w jakim przepis ten reguluje, że podstawą odmowy może być przepis prawa, zatem rozpoznanie wniosku Stronny bez podstawy wspartej na obowiązującym przepisie prawa.

Skarżący wnioskował o uchylenie zaskarżonego aktu, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżący opisał przebieg postępowania, zaznaczając, że Krystian Wan pełni funkcję rzecznika prasowego Urzędu Miasta i Gminy C., tym samym jest osobą publiczną. W dalszych wywodach obszernie opisał cel ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz znaczenie wnioskowanej informacji. Podkreślał szerokie znaczenie przedmiotowe informacji publicznej uzasadnione wartościami konstytucyjnymi, unijnymi (wyrażanymi w Konwencji Praw Człowieka oraz orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka) oraz zasadą jawności finansów publicznych w celu umożliwienia realizacji kontroli społecznej instytucji publicznych, w tym realizujących zadania publiczne. Wyjaśnił także pojęcie informacji przetworzonej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślał konieczność indywidualnej oceny uzasadnionej okolicznościami sprawy, wywodząc, że chodzi tu o informację skomplikowaną wymagającą pewnego procesu twórczego, cechy informacji przetworzonej ma informacja nowa a nie zmieniona. W pojęciu tym nie mieści się konieczność analizy dokumentów, czasochłonność, czy trudności organizacyjno – techniczne. W opinii Skarżącego organ nie ustalił zakresu koniecznych prac związanych z udostępnieniem żądanej informacji, co narusza wskazane przepisy prawa procesowego. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych Skarżący wskazywał na pro-obywatelską wykładnię spornych w sprawie przepisów oraz wykluczenie sztucznych barier w dostępie do niej. W dalszych wywodach Strona wyjaśniała zakaz badania interesu prawnego i faktycznego oraz koncepcję nadużycia prawa do informacji publicznej. Podkreślała krytyczne podejście do stosowania tej instytucji na tle spornej ustawy i szeroki dostęp do informacji wykluczający zasadniczo badanie interesu prawnego czy faktycznego wnioskodawcy w dostępie do informacji prostej. Końcowo Strona zarzucała działanie bez podstawy prawnej, wsparte wyłącznie na koncepcji wytworzonej przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazał także na naruszenie terminu udzielenia informacji oraz brak wyjaśnienia przesłanek udzielenia informacji Skarżącemu, co przekłada się na zarzut niedostatków uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Końcowo Skarżący wyjaśnił, że skorzystał z trybu wskazanego w art. 52 § 3 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę organ wnioskował o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zwarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325. ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.

W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Istotne jest również wskazanie, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

Spór między stronami sprowadza się do oceny, czy w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych organ był uprawniony do odmowy udostępnienia Skarżącemu informacji publicznej na wniosek złożony w dniu 22 marca 2021 r.

W opinii Skarżącego obowiązkiem organu było udostępnienie mu wnioskowanych informacji. Odmowa nie ma uzasadnienia w przepisach prawa, wsparta jest na przesłankach pozaprawnych, nadto nie zawiera uzasadnienia odnoszącego się do okoliczności faktycznych sprawy.

Zdaniem organu podstawę do wydania decyzji odmownej stanowił fakt, że żądane przez Stronę dane mają charakter informacji przetworzonej, zaś wnioskodawca nie wykazał, w jakim zakresie ich pozyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nadto w działaniu Skarżącego organ upatruje nadużycia prawa. Wreszcie udzielnie żądanej informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Odnosząc się do tak nakreślonego sporu i stanowisk stron trzeba stwierdzić, że rozstrzygnięcie organu uchyla się w istocie spod kontroli sądowej, a to z uwagi na brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego aktu na jakich konkretnie okolicznościach faktycznych wsparł się organ odmawiając udzielenia Skarżącemu żądanych przez niego informacji. Słowem poza końcowym wnioskiem i rozważaniami prawnymi, wspartymi zasadniczo na przywołanym orzecznictwie sądów administracyjnych, w decyzji brak tego, co najistotniejsze - uzasadnienia faktycznego przyjętego rozstrzygnięcia. Zatem wypowiedziane w zaskarżonej decyzji tezy nie mają jakiegokolwiek uzasadnienia w okolicznościach tej sprawy, gdyż kwestii tej w ogóle nie rozważono. Tym samym słuszne okazały się te zarzuty skargi, które odwołują się do wymogów decyzji administracyjnej.

Szczegółowe omówienie wskazanych uchybień organu poprzedzać jednak winny uwagi odnoszące się do dopuszczalności skargi. W tym zakresie Skarżący wywodził, że skargę (w aspekcie jej dopuszczalności) wspiera na treści art. 52 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35, 2023, 2320 i 2369) albo konsul.

Stosownie zaś do art. 17 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej u.d.i.p.) do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (ust. 2).

Nie ulega wątpliwości, że organ jest podmiotem, o którym mowa w powołanym przepisie. Zatem Skarżący był uprawniony do wystąpienia o ponowne rozpoznanie sprawy w sytuacji wydania przez ten organ decyzji administracyjnej, o czym z resztą został pouczony w treści zaskarżonej decyzji. A skoro tak, to w myśl wcześniej przywołanej regulacji był także uprawniony do złożenia skargi do Sądu, bez konieczności wyczerpania drogi opisanej w art. 17 u.d.i.p.

W tych okolicznościach skargę trzeba ocenić jako dopuszczalną. Na marginesie jedynie dostrzec wypada, że pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji jest niepełne, pomija bowiem treść art. 52 § 3 p.p.s.a. W okolicznościach tej sprawy fakt ten nie ma istotnego znaczenia, a przywołany jest w celach dydaktycznych i kierowany wyłącznie do organu.

Przechodząc już do istoty sporu, jak już wskazano, odnotowania wymaga, że odmowa udostępnienia informacji objętej wnioskiem Strony wspiera się na trzech przesłankach. Zasadności jej ograniczenia z uwagi na prywatność osoby fizycznej, konieczności wykazania w jakim zakresie informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, co ma swoje umocowanie w przyjęciu przez organ, że żądane dane mają charakter informacji przetworzonej oraz nadużycia prawa do informacji publicznej.

Dokonując po kolei oceny ww. przesłanek trzeba zaznaczyć, wspólnie dla wszystkich trzech rozważanych elementów, że niewątpliwe Strona przeciwna (organ) jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy organ jest spółką kapitałową realizującą zadania publiczne, w której 100% udział ma Gmina C., co wynika z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Mieści się zatem w grupie podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.

Odmawiając udzielenia wnioskowanej informacji organ wskazał, że dotyczy ona podmiotu, który podlega ochronie ze względu na prywatność osoby oraz zajmowania przez nią stanowiska usługowego i technicznego. W rezultacie stwierdził, że osoba, której dotyczą żądane informacje nie jest osobą publiczną.

Przedstawione stanowisko razi przede wszystkim niekonsekwencją, której zdaje się nie dostrzegać organ, z jednej bowiem strony uznaje, że podmiot, którego dotyczą informacje nie jest osobą publiczną, choć uprzednio wskazuje na brak tożsamości między osobą publiczną a osobą pełniącą funkcje publiczne. Co jednak istotne, to stawiając tezę wyłączającą w odniesieniu do wskazanej osoby status osoby publicznej w żadnym fragmencie decyzji nie wskazuje czym konkretnie osoba ta się zajmuje i czy w ogóle jest zatrudniona w organie. Nie sposób zatem ocenić czy stanowisko organu jest właściwe, brak bowiem jakikolwiek informacji pozwalających na jego weryfikację. Już ta okoliczność powoduje, że zaskarżony akt uchyla się spod kontroli sądowej, co nakazuje jego uchylenie z uwagi na naruszenie przepisu art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.). Regulacja ta ma zastosowanie w niniejszej sprawie po myśli art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów procedury administracyjnej decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W tej sprawie zabrakło wskazania okoliczności, z których organ wywodzi brak pełnienia przez wskazany we wniosku Skarżącego podmiot funkcji publicznych. Niewątpliwe zatem narusza powołany przepis i to w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co wyklucza możliwość oceny poprawności zastosowania przepisów prawa materialnego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu zadaniem organu będzie uzupełnienie rozstrzygnięcia o niezbędne informacje umożliwiające ocenę, czy zadania wykonywane przez osobę, której dotyczą żądane informacje, mieszczą się w zakresie zadań technicznych (usługowych), czy też stanowią inny rodzaj czynności, które nie dają podstaw do twierdzenia, że ww. osoba nie pełni funkcji publicznych.

Odnotowania przy tym wymaga, że w treści skargi Strona wskazała, iż osoba, której ma dotyczyć informacja publiczna wykonuje zadania rzecznika prasowego w Gminie. Fakt ten nie został w żaden sposób oceniony przez organ. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych (podkreśl. Sądu). Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej, przy czym nie muszą to być osoby uprawnione do wydawania decyzji administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 446/21 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Okoliczności te winny zostać poddane ocenie w ponownie prowadzonym postępowaniu.

Także w dalszej części uzasadnienia zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów wynikających z powołanych norm procesowych, a pogląd organu nie ma uzasadnienia w aktach sprawy i treści decyzji. Powyższy zarzut dotyczy zasadności zastosowania w tej sprawie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z jego brzmieniem prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wątpliwości w tej sprawie dotyczą zatem ustalenia, czy żądane informacje mają charakter informacji publicznej przetworzonej.

W ustawie brak legalnej definicji pojęcia "informacji przetworzonej", zatem zasadne jest odwołanie się do poglądów piśmiennictwa i judykatury. Sięgając do tego dorobku należy wskazać na fakt przeciwstawienia pojęciu informacji przetworzonej – informacji prostej. I tak informacja prosta to taka, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 334/19, dostępny w CBOSA). Może być ona pozbawiona danych wrażliwych, podlegających ochronie (np. danych osobowych), nie staje się jednak przez to informacją przetworzoną. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, dostępny w CBOSA). Również wtedy, gdy organ administracji publicznej posiada w swoich zbiorach dane objęte wnioskiem, wykonanie prostych czynności technicznych polegających na zliczeniu decyzji nie może być uznane za przetworzenie informacji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1798/10, dostępny w CBOSA).

O informacji przetworzonej możemy natomiast mówić wówczas, gdy jest to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn informacji publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 87). Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 984/05, dostępny w CBOSA).

Informacja przetworzona wystąpi także wówczas gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu organu, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie rzeczy mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 3).

Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych odmawiając udostępnienia informacji publicznej przetworzonej organ obligowany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, dostępne w CBOSA).

W treści zaskarżonej decyzji takich rozważań zabrakło, nie dostarczyły ich także akta sprawy, co godzi w treść przywołanych na wstępie przepisów procedury administracyjnej i podobnie jak w zakresie pierwszej ze spornych kwestii, także i w tym zakresie uchyla się spod kontroli sądowej. Uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia w tym względzie jest w istocie jednozdaniowe. W treści decyzji organ wskazał bowiem, że rozpoznanie wniosku wymagałoby stosownego przetworzenia wielu informacji – odpowiedniego zestawienia informacji. Brak jednak jakiegokolwiek odwołania się do konkretnych okoliczności sprawy, liczby umów ich objętości. Zważywszy, że wniosek Strony dotyczy niezbyt długiego okresu czasu – czterech miesięcy i jednej osoby, podane przez organ przyczyny są tym bardziej niezrozumiałe. Zatem twierdzenia organu zawarte w zaskarżonej decyzji ocenić trzeba jako pozbawione uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy, co legło u podstaw uchylenia zaskarżonego aktu.

Także kolejna wskazywana przez organ przesłanka odmowy udostępnienia informacji nie może być przez Sąd oceniona jako zasadna. Dotyczy to kwestii nadużycia prawa do informacji publicznej. W tym zakresie wskazać trzeba na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 372/20 (dostępny w CBOSA), w którym Sąd zajmował się zbliżoną do rozpoznawanej kwestią. Wskazano tam, że głównym celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest społeczna kontrola władzy publicznej. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje pogląd dopuszczający możliwość stosowania konstrukcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, definiujący owo nadużycie jako próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2019 r. sygn. I OSK 715/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Po 732/19,orzeczenia dostępne w CBOSA). Jeśli natomiast rzeczywistą intencją wystąpienia z wnioskiem informacyjnym są inne względy, to nie zasługują one na aprobatę, albowiem w takim przypadku stanowią one przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. II SA/Go 819/18, dostępny w CBOSA) .

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd prawny przedstawiony w przywołanym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, negując tym samym twierdzenia Skarżącego wykluczające możliwość stosowania instytucji nadużycia prawa na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwie bowiem treść oraz duża ilość wniosków składanych przez tą samą osobę może w szczególnych okolicznościach wskazywać na to, że wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej, wykorzystuje tę instytucję do osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, a wnioski przez niego składane nie prowadzą do poprawy funkcjonowania danego organu, wręcz przeciwnie, godzą w realizację jego ustawowych zadań .

Okoliczność ta jednak nie dotyczy rozpoznawanej sprawy, gdyż nie wykazano aby Skarżący działał we wskazany sposób, kierując do organu znaczne ilości wniosków o udzielenie informacji publicznej. Aktywność Skarżącego w innych obszarach (w zakresie wniosków kierowanych do innych podmiotów) nie może stanowić podstawy do wywodzenia nadużycia prawa w tej konkretnej sprawie, w której nie wykazano, aby Skarżący kierował wnioski w istotnej liczbie do Strony przeciwnej, a tylko taki fakt mógłby ewentualnie stanowić podstawę do wywodzenia nadużycia prawa do informacji publicznej.

Podkreślenia nadto wymaga, stwierdzenie organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że wnioskowane informacje wykorzystywane są przez Stronę celem tworzenia materiałów prasowych, a więc w celach zawodowych, na prowadzonym przez niego portalu internetowym. Tym samym organ wskazuje, że Skarżący ma realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Takie stwierdzenie organu przeczy zatem tezie, że żądane informacje służą wyłącznie celom osobistym. W tym miejscu wskazać trzeba, że art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 1914 ze zm.) wprost odsyła do ustawy o dostępie do informacji publicznej jako podstawowego instrumentu do uzyskania takiej informacji.

Skarżący składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej w istocie gospodarowania środkami publicznymi przez jednostkę sektora finansów publicznych nie nadużył prawa, a przynajmniej faktu tego organ nie wykazał. Akta sprawy dowodzą, że skorzystał on z zagwarantowanego mu konstytucyjnie i ustawowo (art. 61 ust.1 Konstytucji RP i art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) prawa do uzyskania informacji o sposobie wydatkowania majątku publicznego. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Nie wymaga się bowiem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego za wyjątkiem sytuacji, gdy informacja publiczna jest informacją przetworzoną, czego w tej sprawie nie wykazano.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien uwzględnić ocenę prawną i wskazania Sądu przedstawione w poczynionych rozważaniach.

Uznając, że w sprawie organ naruszył powołane w treści rozważań Sądu przepisy prawa procesowego (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.) w zw. z art. 61 ust.1 Konstytucji RP, art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p., w stopniu wpływającym na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego aktu. Podstawę prawną tych działań stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.