Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2632/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 188, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1-2, art. 40
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron, Sędzia NSA Wojciech Mazur, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 924/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od [...] na rzecz [...] kwotę 507 (pięćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. VII SA/Wa 924/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt I) oraz zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 21 września 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) wszczął na wniosek [...] postępowanie administracyjne w sprawie szopy drewnianej znajdującej się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w [...]. Organ ustalił, że szopa ta została wybudowana w latach 50. ub. wieku. Stan techniczny i stopień zużycia obiektu wymaga co najmniej podjęcia renowacyjnych robót budowlanych, jeśli nie rozbiórki. Kwestię tę rozważały organy na przestrzeni lat 2004-2011, uznając, że obiekt ten został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Organy stosowały w tej sprawie przepisy art. 37- 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ("pr.bud.1974") w zw. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ("pr.bud.1994"), ponieważ budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., tj. przed dniem wejścia w życie tej ostatniej ustawy.

Sprawa budynku szopy drewnianej była przedmiotem wielokrotnych postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego, które następnie były kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) utrzymał w mocy decyzję PINB nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nakładającą na właścicieli [...] i [...],[...],[...],[...] oraz [...] i [...] obowiązek wykonania w wyznaczonym terminie robót budowlanych przy budynku szopy drewnianej, znajdującej się na działce oznaczonej nr ew. [...] położonej w [...], zgodnie z oceną techniczną sporządzoną przez biegłego [...] polegających na: wykonaniu ścian oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki oznaczonej nr ew. [...]oraz działki nr ew. [...]; dokonaniu naprawy wywinięcia pokrycia dachowego na ścianę budynku znajdującego się na działce oznaczonej nr ew. [...]; zaimpregnowaniu drewnianych elementów nośnych szopy oraz deskowań dachu i ścian.

Decyzje te wydane zostały po wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. VII SA/Wa 2534/14, którym Sąd uchylił decyzję MWINB z dnia [...] października 2014 r. nakazującą całkowitą rozbiórkę budynku szopy. W uzasadnieniu wskazał na braki przeprowadzonego postępowania podkreślając, że zadaniem organów orzekających było w pierwszej kolejności poczynienie ustaleń co, do daty budowy przedmiotowego obiektu oraz przeznaczenia terenu, na którym znajduje się szopa począwszy od daty jego budowy, a to w celu dokonania pełnej oceny w kontekście przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud.1974, z uwzględnieniem interpretacji tego przepisu przedstawionej w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13. Nadto, organy obowiązane były dokonać analizy, czy przedmiotowy obiekt spełnia przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974, zatem powinny ustalić czy nie powoduje on niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ powiatowy, powołując się na oświadczenia z dnia 12 listopada 2011 r. i 1 grudnia 2011 r. kierownika robót przy budynku, uznał, że inwestycja nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Pominął, dokonując tej oceny, stanowisko [...] i przedstawioną przez niego opinię sporządzoną przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

MWINB ustalił, że na podstawie złożonych oświadczeń [...],[...] i [...] nie można wykluczyć, że będąca przedmiotem postępowania drewniana szopa została wybudowana w latach 50. ub. wieku. W tym okresie działka nr [...] objęta była ustaleniami kilku planów zagospodarowania przestrzennego: 1) miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego decyzją Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 1974 r., zgodnie z którym działka gruntu nr [...] położona była na terenie jednostki "A" - Centrum Okołomiejskie o funkcji usługowo - administracyjnej. Z zapisu planu wynika, że cyt. "Z ulic przecinających Centrum do adaptacji przewidziana jest jedynie ulica Lenina" (obecnie ul. [...], przy której znajduje się przedmiotowa działka), zatem stwierdza się zgodność przedmiotowej zabudowy gospodarczej z niniejszym planem; 2) miejscowego planu ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia 14 grudnia 1988 r., zgodnie z którym działka nr ew. [...] położona była na terenie budownictwa mieszkaniowego średniej intensywności zabudowy. Z zapisu planu wynika, że cyt. "Dopuszcza się wszelkie formy zabudowy mieszkaniowej, komunalnej, zakładowej, spółdzielczej, prywatnej z przewagą budynków wielomieszkaniowych." Ustalenia szczegółowej określają podstawowy rodzaj działań i zasady zagospodarowania terenu oznaczonego symbolem Al5 - MWn: "kompleksowa modernizacja, uzupełnienie zabudowy z dopuszczeniem wszystkich jej form." Plan ten zakazywał realizacji zabudowań gospodarczych jedynie na obszarach zabudowy jednorodzinnej, natomiast działka oznaczona nr ew. [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Zatem uznać należy, iż realizacja budynku szopy jest zgodna z ustaleniami tego planu; 3) miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego centrum miasta [...] uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...]z dnia [...] kwietnia 1994 r., zgodnie z którym działka nr ew. [...] położona była na terenie oznaczonym symbolem A 15,1 MN, tj. teren budownictwa jednorodzinnego, dla którego cyt. "funkcję pozostawia się bez zmian (...)." Plan szczegółowy jest powiązany z ww. planem ogólnym i nie zawiera zakazu realizacji zabudowy gospodarczej, dlatego należy uznać zgodność przedmiotowej inwestycji z tym planem; 4) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., zgodnie z którym działka nr ew. [...] położona była na terenie usługowo - mieszkaniowym. Plan ten jednoznacznie zakazywał realizacji zabudowy gospodarczej. Z powyższych ustaleń, zdaniem organu wynika, że dopiero w 2004 r. wprowadzono zakaz realizacji zabudowy gospodarczej, zatem stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez szereg lat korzystny dla właścicieli szopy. Ponadto, gdyby przyjąć (na podstawie oświadczenia [...]), że sporny budynek powstał w latach 80-90. ub. Wieku, to również nie narusza ustaleń planów obowiązujących w tym okresie.

Analizując przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974 organ wskazał, że z oceny technicznej budynku szopy sporządzonej przez biegłego [...] wynika, że "(...) Ogólny stan techniczny konstrukcji budynku można ocenić jako dobry. Nie stwierdzono widocznych ugięć konstrukcji dachu czy wychyleń z pionu konstrukcji budynku. (...) do momentu rozbiórki, około 2004 r., murowanego budynku gospodarczego zlokalizowanego w granicy na działce sąsiedniej - nie istniała sytuacja niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Należy stwierdzić, że przy obecnie istniejącej zabudowie, wzajemnym usytuowaniu obiektów oraz istniejącej konstrukcji i rodzaju przegród budowlanych zarówno budynku szopy jak i budynku mieszkalnego, powoduje to niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia (pożarowe)." Zdaniem biegłego budynek może być doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami po wykonaniu niezbędnych robót budowlanych polegających na wykonaniu "(...) od strony działek nr ew. [...] oraz [...] ścian oddzielenia przeciwpożarowego wymurowanych z bloczków z betonu komórkowego grubości 24 cm odmiany 500 do 700. Ściany powinny posiadać fundament betonowy (ścianę fundamentową) - klasa betonu B-20, zagłębiony minimum 1,0 m poniżej poziomu terenu (...) Na szczycie ściany należy wykonać obróbki blacharskie. (...) w celu właściwego odprowadzenia wód opadowych z dachu budynku szopy, od strony południowo-zachodniej zajdzie konieczność wykonania rynny przy ścianie attykowej. Należy dokonać impregnacji drewnianych elementów nośnych szopy oraz deskowania dachu od spodu i ścian impregnatem do drewna w celu osiągnięcia trudno zapalności. Należy naprawić wywinięcie pokrycia dachowego z papy na ścianę budynku sąsiedniego na działce nr ew. [...]". Organ wskazał, że podobny wniosek wynika także z opinii rzeczoznawczy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych [...] (sporządzonej na zlecenie [...]), w której zaleca się wybudowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego budynku szopy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł [...] podnosząc zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974, co stanowi przeszkodę do legalizacji samowolnie wybudowanej drewnianej szopy. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. Wskazał, że w sprawie nie jest sporne, iż będąca przedmiotem postępowania drewniana szopa, zważywszy na jej konstrukcję oraz usytuowanie względem budynku mieszkalnego, powoduje niebezpieczeństwo pożarowe dla ludzi lub mienia. Potwierdzają to konkluzje obu złożonych do akt opinii, Można zatem przyjąć, że wystąpiło i zostało wykazane niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974). Przewidziane w art. 40 cyt. ustawy wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. W ocenie Sądu, obowiązek wykonania nowych ścian oddzielenia przeciwpożarowego od strony dwóch sąsiednich działek nr ew. [...] i [...], wymurowanych z bloczków betonu komórkowego o grubości 24 cm, posadowionych na fundamentach betonowych (ścianie fundamentowej) zagłębionych, co najmniej 1,0 m poniżej poziomu terenu, oznacza w istocie nakazanie wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie obiektu (drewnianej szopy) w wyniku, których nastąpi zmiana jej parametrów technicznych i użytkowych, co w ocenie Sądu wykracza poza dyspozycję art. 40 pr.bud.1974.

Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że zastosowanie właściwego trybu postępowania (orzeczenia rozbiórki bądź legalizacji) w aspekcie zgodności legalizowanej inwestycji z przepisami planistycznymi, należy odnosić do stanu aktualnego; tj. na datę rozstrzygnięcia sprawy przez organy. Tymczasem obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalony uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. jednoznacznie zakazuje realizacji zabudowy gospodarczej na działce nr ew. [...], która położona na jest na terenie usługowo-mieszkaniowym. Okoliczności te zostały całkowicie pominięte przez organy orzekające, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a.") uchylił obie decyzje organów nadzoru budowlanego.

W skardze kasacyjnej uczestniczka [...] zarzuciła powyższemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 2, art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 oraz art. 153 p.p.s.a., art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 11 oraz art. 75 § 1 k.p.a., poprzez:

1.1.

– błędne, dowolne, ustalenie, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje, że budynek drewniany (szopa) powoduje niebezpieczeństwo pożarowe dla osób i mienia, a w konsekwencji nastąpiło niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. ("pr.bud.1974"), w sytuacji gdy całokształt prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, w tym treść oceny technicznej [...] wprost wskazują, że budynek drewniany nie stanowi zagrożenia, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ww. ustawy, specjalista wprost wskazał że w niniejszej sprawie nie zachodzą przeszkody legalizacyjne z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 40 pr.bud.1974;

– pominięcie wykonania przez strony prac nałożonych orzeczeniem PINB skutkujących zwiększeniem bezpieczeństwa przeciwpożarowego budynku, w sytuacji gdy w sprawach tego rodzaju dopuszczalne jest stosowanie art. 40 pr.bud.1974, a wykonane prace mieszczą się w zakresie regulacji tego przepisu;

– ustalenie, że już samo usytuowanie budynku drewnianego stwarza zagrożenie pożarowe, w sytuacji gdy zagrożenie pożarowe powinno być konkretnie stwierdzone w oparciu o konkretne okoliczności danej sprawy (idąc tokiem rozumowania Sądu, samo istnienie domu drewnianego, w którym mieszka skarżąca powinno stwarzać zagrożenie pożarowe) – w niniejszej sprawie budynek drewniany nie jest wyposażony nawet w instalację elektryczną, która groziłaby zaprószeniem ognia, a nadto w budynku tym wykonano już liczne roboty zwiększające bezpieczeństwo pożarowe;

– ustalenie, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje, że budynek drewniany powoduje niebezpieczeństwo pożarowe dla osób i mienia, a w konsekwencji nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974, w sytuacji gdy całokształt prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, w tym treść opinii [...] wprost wskazują, że budynek drewniany nie stanowi zagrożenia, o którym mowa w art. 37 ust. 1 tej ustawy;

– oparcie wyroku o ustalenie, że wybudowanie ogniotrwałej ścianki z bloczków betonowych wykracza poza pojęcie przeróbek (art. 40 pr.bud.1974), w sytuacji, gdy nakazane prace w niniejszej sprawie mieszczą się w dyspozycji art. 40 pr.bud.1974, do pogorszenia bezpieczeństwa doszło na skutek rozbiórki budynku na działce sąsiedniej, a nie wynika z istnienia samego budynku drewnianego, przy czym na chwilę budowy budynek drewniany był zgodny z obowiązującymi wówczas przepisami.

1.2.

– wydanie wyroku z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., tj. wbrew związaniu wcześniejszymi prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych, w których sądy administracyjne opowiedziały się za ewentualną dopuszczalnością zastosowania w niniejszej sprawie art. 40 pr.bud.1974;

– w konsekwencji doprowadziło to do sytuacji w której Sąd pierwszej instancji błędnie wypełnił jego ustawowy obowiązek kontroli organów administracji publicznej (art. 2, art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych), a także rozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a.;

– w wyniku powyższych uchybień Sąd pierwszej instancji błędnie uwzględnił skargę zamiast ją oddalić, czym naruszono art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.;

– Sąd nie przedstawił przy tym w uzasadnieniu wyroku wyczerpującej oceny przepisów prawa budowlanego w zakresie oceny przedmiotowej konstrukcji przez pryzmat art. 37 ust. 1 oraz art. 40 pr.bud.1974, nie odniósł się wyczerpująco do stanowisk sądów administracyjnych z wcześniejszych postępowań, które wiążą Sąd w niniejszej sprawie, czym naruszył dodatkowo art. 141 § 4 p.p.s.a.

Tym samym naruszenia proceduralne miały wpływ na treść wyroku. Nadto, Sąd pierwszej instancji akceptując stanowisko organów nie rozpoznał istoty sprawy m.in. w rozumieniu art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a., a przez to wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, wynikający z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów Administracyjnych i art. 3 § 2 p.p.s.a.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 40 pr.bud.1974, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 i błędne niezastosowanie art. 40 tej ustawy w zw. z art. 103 ust. 1-3 pr.bud.1994, polegające na:

– błędnym uznaniu, że w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974 dla stwierdzenia przesłanki niedopuszczalnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych wystarczające jest wystąpienie abstrakcyjnego zagrożenia wynikającego z treści przepisów prawa, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że przedmiotowy budynek drewniany powoduje niebezpieczeństwo pożarowe dla osób i mienia, a w konsekwencji nastąpiło niedopuszczalne niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974;

– błędnym uznaniu, że nakazane w niniejszej sprawie do wykonania roboty budowlane wykraczają poza zakres art. 40 pr.bud.1974, w sytuacji gdy zagrożenie pożarowe w rozumieniu ww. przepisów musiałoby być konkretne, realne i wynikające z okoliczności sprawy (a nie jedynie z treści obecnie obowiązujących przepisów), a w niniejszej sprawie drewniany budynek nie stanowi zagrożenia pożarowego, nadto w budynku tym zostały już wykonane prace wskazane przez PINB, które zwiększyły bezpieczeństwo przeciwpożarowe budynku, tym samym w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka wykluczająca legalizację budynku drewnianego w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 40 pr.bud.1974, przyjmując nawet konieczność wykonania pewnych robót - określone w decyzji organu I instancji roboty mieszczą się w zakresie art. 40 pr.bud.1974, ponieważ przewidziane w art. 40 tej ustawy "wykonanie zmian, przeróbek i robót budowlanych, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem", może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 pr.bud.1974 i prowadzą do zachowania przedmiotowego obiektu budowlanego.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu wskazano, że istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowy budynek drewniany powoduje niebezpieczeństwo pożarowe dla osób i mienia, a w konsekwencji, czy nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974, ewentualnie, czy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 40 pr.bud.1974. Przesądzone jest natomiast, że przedmiotowy budynek został wybudowany latach 50. ub. wieku, a w konsekwencji na podstawie art. 103 ust. 1-3 p.bud.1994 mają do niego zastosowanie przepisy pr.bud.1974.

Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że w wydanych dotąd w niniejszej sprawie wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny dopuściły legalizację przedmiotowego budynku, nakazując poczynienie w tym zakresie ustaleń faktycznych i prawnych, co też organy uczyniły w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, Sąd pierwszej instancji wykluczając możliwość legalizacji złamał zasadę związania treścią prawomocnych wyroków wynikającą z art. 153 p.p.s.a. Z oceny technicznej [...] jednoznacznie wynika, że istniejące w niniejszej sprawie niebezpieczeństwo pożarowe jest skutkiem jedynie niespełnienia warunków z art. 5 ust. 1 pr.bud.1994, uwzględniając art. 6 ust. 1 tej ustawy. Jednocześnie specjalista podkreślił, że przedmiotowego budynku nie można uznać za zagrażający życiu ludzi w rozumieniu § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Nie zachodzą więc okoliczności wykluczające legalizację budynku (art. 37 ust. 1 pr.bud.1974). Jednocześnie autor operatu, a za nim organy, opowiedziały się za zastosowaniem art. 40 pr.bud.1974. Prace te zostały zresztą już wykonane. Budynek drewniany nie stanowi więc żadnego zagrożenia dla osób i mienia.

Dalej autor skargi kasacyjnej podniósł, że w niniejszej sprawie nie dojdzie w żadnym razie do wybudowania nowego budynku. Zachowana zostanie w całości szopa drewniana. Zostanie jedynie wykonana ściana oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki nr ew. [...]oraz działki nr ew. [...]. Sąd pierwszej instancji nie przedstawił wyczerpującej oceny przepisów prawa budowlanego w zakresie oceny przedmiotowej konstrukcji przez pryzmat art. 37 ust. 1 pr.bud.1974, a także możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 40 tej ustawy, czym naruszył dodatkowo art. 141 § 4 p.p.s.a. Podobnie, nie odniósł się wyczerpująco do stanowisk sądów administracyjnych z wcześniejszych postępowań, które wiążą w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie decyzja o przymusowej rozbiórce wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974 znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność, gdy niewątpliwe będzie, że brak jest możliwości usunięcia wskazanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy pogorszeń, czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 tej ustawy. Przewidziane w tym ostatnim przepisie wykonanie zmian, przeróbek i robót budowlanych, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. W niniejszej sprawie brak jest konkretnego zagrożenia pożarowego, które wynikałoby z okoliczności sprawy (a nie jedynie z treści obecnie obowiązujących przepisów).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że wykładnia prawa materialnego dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i postępowanie przed tym Sądem zostały przeprowadzone prawidłowo.

Autor odpowiedzi na skargę kasacyjną podniósł, że zgodnie z obowiązującym planem miejscowym działka nr ew. [...] położona jest na terenie o przeznaczeniu usługowo-mieszkaniowym, który nie jest przeznaczony do zabudowy gospodarczej. Ocenę czy zachodzi przesłanka wskazana w art. 37 ust. 1 pkt. 1 pr.bud.1974 należy rozpatrywać w odniesieniu do przepisów planistycznych obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy. Odnosząc się do drugiej przesłanki wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt. 2 cyt. ustawy wskazał, że obiekt budowlany (szopa) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przede wszystkim należy mieć na uwadze jego usytuowanie w pobliżu budynku mieszkalnego oraz fakt, że konstrukcja powoduje realne zagrożenie pożarowe. Obiekt znajduje się w miejscu o zwartej zabudowie w rogu działki, co dodatkowo rodzi niebezpieczeństwo, że w razie pożaru Straż Pożarna nie miałaby możliwości ugaszenia go, co więcej bliskość innych zabudowań oznacza, że pożar w niedługim czasie rozprzestrzeniłby się na całą okolicę. Nie bez znaczenia jest również to, że obiekt budowlany ma niestabilną konstrukcję i istnieje realna obawa, że ulegnie zawaleniu. Wystąpienie przesłanki z art. 37 automatycznie wyklucza możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Dokonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami wymagałoby tak dużej ingerencji, że w ich wyniku nastąpiłaby całkowita przebudowa obiektu, w wyniku której zmianie uległyby parametry techniczne i użytkowe obiektu budowlanego. Zastosowanie takich rozwiązań niewątpliwie wykracza poza dyspozycję art. 40 p.bud.

Na koniec podniesiono, że sądy orzekające wcześniej w niniejszej sprawie jedynie nie wykluczyły możliwość legalizacji, a nie przesądziły o możliwości jej zastosowania. Skarżąca kasacyjnie formułując zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. dokonała nadinterpretacji wcześniej wydanych orzeczeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są usprawiedliwione.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych, tj. na zarzutach naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz na zarzutach naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W takiej sytuacji z reguły w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego, ponieważ tylko wtedy, gdy stan faktyczny został poprawnie ustalony i nie doszło do mających istotny wpływ na wynik sprawy naruszeń procesowych, można przejść do oceny wykładni i zastosowania prawa materialnego. W niniejszej sprawie jednak rozbudowane zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w powiązaniu z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych nie wskazują na błędne ustalenie stanu faktycznego lecz wszystkie sprowadzają się do zakwestionowania stanowiska Sądu, że w okolicznościach tej sprawy będąca przedmiotem postępowania drewniana szopa powoduje w rozumieniu art.37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), dalej "pr.bud.1974", niebezpieczeństwo pożarowe dla ludzi i mienia z uwagi na jej konstrukcję i usytuowanie. Są to więc w istocie zarzuty błędnego zastosowania prawa materialnego w rozumieniu art.174 pkt 1 p.p.s.a. przez dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Zostały one wobec tego sformułowane wadliwe, ale nie w stopniu uniemożliwiającym ich rozpoznanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca sama wskazuje, że istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowy budynek drewniany w świetle zebranego materiału dowodowego powoduje niebezpieczeństwo pożarowe dla osób i mienia, a w konsekwencji, czy nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy i czy zastosowanie znajdzie art. 40 pr.bud.1974. Przy tak sformułowanych zarzutach uznać należy, że stan faktyczny nie został w tej sprawie podważony przez wnoszącego skargę kasacyjną. Biorąc powyższe pod uwagę w/w zarzuty naruszenia "przepisów postępowania" zostaną omówione łącznie z zarzutami naruszenia prawa materialnego.

Osobno odnieść się jednak należy do zarzutów naruszenia przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj. art.153 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie sformułował oceny prawnej odmiennej od ocen wyrażonych w wyroku NSA w sprawie II OSK 1466/12 oraz w wyroku WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 2534/14. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w niniejszej sprawie należało ustalić przeznaczenie terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany od daty jego budowy, mając na uwadze interpretację art. 37 ust. 1 pkt 2 p.bud.1974 przedstawioną w uchwale NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13. Dalej NSA stwierdził, że organ powinien rozważyć konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu, a dopiero po stwierdzeniu, że nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pr.bud.1974 powinien zbadać, czy istnieją podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 40 tej ustawy. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zadaniem organów było w pierwszej kolejności poczynienie ustaleń, co do daty budowy przedmiotowego obiektu, a następnie co do przeznaczenia terenu, na którym znajduje się ten obiekt budowlany począwszy od daty jego budowy, a to w celu dokonania pełnej oceny w kontekście przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud.1974, z uwzględnieniem interpretacji tego przepisu przedstawionej w ww. uchwale NSA. Nadto, organy zobowiązane były dokonać analizy, czy przedmiotowy obiekt spełnia przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974. We wskazaniach, co do dalszego postępowania organ I instancji został wobec tego zobowiązany do ustalenia daty budowy przedmiotowego budynku, następnie dokonania dokładnej analizy zapisów aktualnego planu miejscowego, jak również uwzględnić przeznaczenie działki od daty realizacji spornej zabudowy. Winien też poczynić pełne ustalenia, co do stanu obiektu, uwzględniając przy tym również jego usytuowanie względem działki sąsiedniej, a to w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud.1974.

W świetle powyższego, nie sposób przyjąć, jak zdaje się twierdzić autor skargi kasacyjnej, że ww. Sądy przesądziły o zalegalizowaniu przedmiotowego budynku i zastosowaniu art. 40 pr.bud.1974. Wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko, że wykonanie nowych ścian oddzielenia przeciwpożarowego od strony dwóch sąsiednich działek oznacza w istocie nakazanie wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie drewnianej szopy, w wyniku których nastąpi zmiana jej parametrów technicznych i użytkowych, co wykracza poza dyspozycję art. 40 pr.bud.1974, nie stanowi więc naruszenia art. 153 p.p.s.a. Sądy w cyt. orzeczeniach jedynie nie wykluczyły możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu, ale nie przesądziły o samej legalizacji.

Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z 22 czerwca 2016r., sygn. I GSK 1821/14 i z [...] marca 2019 r., sygn. II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza uzasadnienie omawianego zarzutu. Niezgoda strony wnoszącej skargę kasacyjną na ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonym wyroku nie umożliwia jego skutecznego zakwestionowania z perspektywy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w uzasadnieniu wyroku przekaz Sądu pierwszej instancji co do motywów, jakimi kierował się podejmując orzeczenie jest jasny, co czyni zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. niezasadnym. Nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, lecz ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. W rozpoznawanej sprawie część analityczna uzasadnienia pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji, które doprowadziło do stanowiska o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji - tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.

Chybione są również zarzuty naruszenia art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z tym pierwszym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego, bądź powoła w nim (tj. postępowaniu sądowym) dowody, które zostały przez Sąd pierwszej instancji pominięte, względnie gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów Sąd pierwszej instancji nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Tymczasem w skardze kasacyjnej poza odmienną oceną okoliczności faktycznych sprawy, nie wskazano takich uchybień, które świadczyłyby o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przesłanką zastosowania unormowania zawartego w przepisie art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. I tak w niniejszej sprawie uczynił Sąd pierwszej instancji, mianowicie stwierdził naruszenie prawa materialnego również w stosunku do decyzji organu I instancji i ją uchylił uznając, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia omawianego przepisu w nierozpoznaniu istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji, co jest argumentacją nie przystającą ani do treści wyżej cytowanego przepisu, ani do stanu prawnego tej sprawy. I ten zarzut jest zatem nieusprawiedliwiony.

Na uwzględnienie zasługuje natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 40 pr.bud.1974.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.bud.1974 obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przedmiotowa szopa ze względu na swoje usytuowanie w granicy nieruchomości przy braku ścian oddzielenia przeciwpożarowego, braku impregnacji drewnianych elementów powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia z uwagi na stwarzanie zagrożenia pożarowego. Wynika to z oceny technicznej przedmiotowej szopy drewnianej opracowanej w listopadzie 2016r. przez mgr.inż. [...] posiadającego uprawnienia budowlane, który wprost stwierdził, że obiekt ten stwarza zagrożenie pożarowe i wskazał na konieczność m.in. wykonania ścian oddzielenia przeciwpożarowego od strony działek nr ew. [...]i [...]. Skarga kasacyjna nie zakwestionowała skutecznie stanowiska odnośnie stwarzania przez sporny obiekt zagrożenia pożarowego. Zgodnie natomiast z § 272 ust.3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (Dz.U. z 2015r., poz.1422 t.j.), budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust.4 i 5.

W orzecznictwie wielokrotnie wyrażany był pogląd, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w przepisie 37 ust. 1 pkt 2 p.bud.1974 powinien być stosowany wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń przez wprowadzenie zmian i przeróbek na zasadzie art. 40 tej ustawy (por. wyroki NSA: z 17 kwietnia 1989 r., sygn. IV SA 83/89, ONSA 1989, z.1, nr 38; z 4 stycznia 2012 r., sygn. II OSK 1978/10; publ.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ten ostatni przepis stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że przewidziane w art. 40 pr.bud.1974 "wykonanie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami" należy interpretować możliwie szeroko. Może ono zatem polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzenia do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych (por. wyroki NSA: z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. II OSK 775/05; z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1886/08; z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. II OSK 2018/11; z dnia 20 marca 2019 r., sygn. II OSK 1163/17; wszystkie cyt. orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego, skarżąca kasacyjnie trafnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię art. 40 pr.bud.1974, ponieważ nałożone w decyzji organu I instancji obowiązki, tj.: wykonanie ścian oddzielenia przeciwpożarowego, dokonanie naprawy wywinięcia pokrycia dachowego na ścianę budynku znajdującego się na działce oznaczonej nr ew. [...], zaimpregnowanie drewnianych elementów nośnych szopy oraz deskowań dachu i ścian - mieszczą się w dyspozycji tego przepisu, a wykonanie wskazanych robót budowlanych doprowadzi obiekt do stanu zgodnego z prawem. Okoliczność, że wykonane zmiany lub przeróbki mogą doprowadzić do zmiany parametrów technicznych i użytkowych szopy drewnianej nie stanowi przesłanki odmowy zastosowania art. 40 cyt. ustawy. Z istoty zmian lub przeróbek wynika możliwość zmiany parametrów technicznych i użytkowych. Stanowisko Sądu pierwszej instancji razi nadmiernym rygoryzmem, a dodatkowo pozostaje w sprzeczności z w/w oceną techniczną. Skoro z przedłożonej w sprawie oceny technicznej uprawnionego specjalisty jednoznacznie wynika, że możliwe jest wykonanie określonych robót budowlanych, co spowoduje, że samowolnie wzniesiony budynek, użytkowany jako gospodarczy nie będzie stanowił niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia (pożarowego), to brak jest podstaw do twierdzenia, że nie może skorzystać z dobrodziejstwa art. 40 cyt. ustawy.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji, co do interpretacji art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud.1974 nie uwzględnia natomiast treści uchwały NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. II OPS 2/13. Przepis powyższy stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W przywołanej uchwale NSA wskazał, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w ww. przepisie są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Jeżeli przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie zabudowa i organy nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanych tam obiektów, to te okoliczności należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o rozbiórce.

W realiach niniejszej sprawy dopiero miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] przyjęty uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. jednoznacznie zakazał realizacji zabudowy gospodarczej. Drewniana szopa istniała zaś wiele lat przed wejściem w życie tego planu. Nie można więc było, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji, sformułować oceny prawnej, że w niniejszej sprawie w aspekcie zgodności legalizowanego obiektu z przepisami planistycznymi należało uwzględnić stan aktualny, tj. wynikający z planu miejscowego przyjętego uchwałą z dnia 19 sierpnia 2004 r.

W świetle powyższego, skarżąca kasacyjnie trafnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 40 pr.bud.1974. Naruszenie to, przy dostatecznym wyjaśnieniu istoty sprawy, stanowiło podstawę do zastosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.), ponieważ przeprowadzenie rozprawy z uwagi na stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących.