Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 999/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 7 pkt 2, § 9 ust. 2 pkt 3, § 26, § 27 ust.1
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust.5, art.16 ust.5 i ust 7
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Piotr Popek / spr./ NSA Jacek Surmacz Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok wraz z sankcjami wieloletnimi oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 15 maja 2013 r. Z. C. (dalej: rolnik/skarżący) złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja) wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. W formularzu Deklaracja pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 zadeklarował w drugim roku 5-letniego zobowiązania realizację Pakietu 2 -Rolnictwo ekologiczne i w jego ramach realizację:

- Wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 16,19 ha na trzydziestu działkach rolnych;

- Wariantu 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 4,46 ha na sześciu działkach rolnych.

W dniu 29 maja 2013r. rolnik wycofał wniosek co do dwóch działek ewidencyjnych, tj. nr 7993 o powierzchni 0,12 ha oraz nr 8195 o powierzchni 0,05 ha, a w dniu 25 czerwca 2013 r. złożył korektę wniosku.

W dniach 22-23 lipca 2013r. w gospodarstwie wnioskodawcy i w obecności pełnomocnika rolnika odbyły się kontrole na miejscu w zakresie programu rolnośrodowiskowego oraz kwalifikowalności powierzchni. W trakcie kontroli programu rolnośrodowiskowego ujawniono nieprawidłowości, tzn. stwierdzenie powierzchni mniejszej niż zadeklarowana - związane bezpośrednio z nieuznaniem powierzchni działek rolnych z jednorzędowym nasadzeniem drzew jabłoni domowej (tzw. sankcja powierzchniowa) oraz niezachowaniem minimalnej obsady na działkach, na których stwierdzono sad (tzw. sankcja pakietowa).

W dniach 15 sierpnia 2013r., 19 listopada 2013r. oraz 12 grudnia 2013r. rolnik złożył zastrzeżenia do raportu z kontroli, w których podniósł, że sady zostały założone dla optymalnego wykorzystania dużego ciągnika i kosiarki oraz zgodnie z najlepszą wiedzą przekazaną przez doradcę rolnośrodowiskowego i zażądał wyjaśnienia, dlaczego mimo zachowania minimalnej obsady drzew na działkach zgłoszonych jako sady, działki te zostały zakwalifikowane jako trawy na gruntach ornych i wyłączone z płatności.

Biuro Kontroli na Miejscu nie uwzględniło wniesionych zastrzeżeń.

Decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił beneficjentowi przyznania płatności rolnośrodowiskowej i nałożył sankcje wieloletnie w wariancie 2.9 w wysokości 17 556,00 zł, a w wariancie 2.10 w wysokości 6 660,00 zł.

Od powyższej decyzji Z.C. złożył odwołanie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Agencji) utrzymał w mocy decyzję organu i instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2014 r. poz. 324), w przedmiotowej sprawie, jako wszczętej i niezakończonej ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014r., zastosowanie mają dotychczasowe przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm. – dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013r.).

Zgodnie z § 50 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r., rolnik który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262, ze zm. – dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2009r.) w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r. Do kolejnych płatności przyznawanych za

realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie wariantu dziewiątego i dziesiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, stosuje się przepisy rozporządzenia z 2013r., z tym że płatności te są przyznawane w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2009 r., jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w tym rozporządzeniu, zaś jeśli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów, o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej, zgodnie z przepisami rozporządzenia z 2009 r. W przedmiotowej sprawie - gdzie deklarowano pakiet 2 i w jego ramach realizację wariantów dziewiątego i dziesiątego - ma zastosowanie powołany wyżej przepis, ponieważ realizacja programu rolnośrodowiskowego rozpoczęła się w roku gospodarczym 2012, w którym obowiązywało rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2009r. Wymogi dla pakietu 2 - wariantów 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) i 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) zostały określone w załączniku Nr 3 pkt II do rozporządzenia z 2009 r.

W ocenie Dyrektora Agencji, kontrola przeprowadzona w gospodarstwie wnioskodawcy wykazała nieprawidłowości, uzasadniające odmowę przyznania płatności. Na działkach rolnych oznaczonych symbolami AAA, AE, AG, AH, B, C, E, F, G, H, I, J, N, R, S, U, W, X, Y, Z (deklarowanych do wariantu 2.9) oraz na działkach rolnych: AA, AB, AFFF (deklarowanych do wariantu 2.10), rolnik deklarował we wniosku jabłoń domową - jako uprawę w plonie głównym, a uprawa stwierdzona na tej działce to trawy na gruntach ornych, z uwagi na to, że rolnik zasadził jabłoń domową na wskazanych działkach w jednym rzędzie. Wewnętrzne procedury kwalifikowania sadów jednorzędowych stanowią, iż taki sad może być kwalifikowany jedynie w przypadku, gdy na działce rolnej znajdują się stare drzewa owocowe, które plonują lub działka rolna, na której prowadzony jest sad, nie sąsiaduje z innymi działkami rolnymi tego samego rolnika umożliwiającymi powiększenie przedmiotowego sadu i/lub jest tak wąska, że uniemożliwia to uprawę w kolejnym rzędzie lub na działce rolnej uprawiane są drzewa plonujące. Organ odwołał się do definicji sadów, zwartej w załączniku nr 6 ust. 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454, ze zm. – dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków), według której do sadów zalicza się grunty o powierzchni co najmniej 0,1000 ha, na których w zwartym nasadzeniu rosną drzewa owocowe lub krzewy owocowe (minimum 600 drzew lub 2000 krzewów na 1 ha) lub na których założone zostały szkółki owocowych drzew lub krzewów lub winnice. Organ przywołał też znaczenie pojęcia "zwarty" w słowniku języka polskiego, jako składający się z wielu osób, przedmiotów itp. znajdujących się jeden blisko drugiego i przez to robiący wrażenie zbitego i gęstego, synonimy słowa zwarty w odniesieniu do zwartego nasadzenia to: gęsty, skondensowany, skupiony, ścisły, zwięzły. Jak wskazuje raport z czynności kontrolnych (w szczególności uwagi pokontrolne) oraz obszerna dokumentacja fotograficzna, powyżej określone "zwarte nasadzenie" nie miało miejsca w przypadku działek deklarowanych przez beneficjenta. Dokonał on nasadzenia w roku 2012, zatem drzewa te nie są również starymi drzewami owocowymi. W konsekwencji, zdaniem organu, działki te nie kwalifikują się do płatności rolnośrodowiskowej (kod nieprawidłowości - DR 7) odpowiednio w wariancie 2.9 i 2.10 pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne. Powierzchnia kwalifikująca się do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, wyniosła dla wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) - 4,79 ha, a dla wariantu 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) - 0,76 ha.

Kolejną nieprawidłowością stwierdzoną w zakresie programu rolnośrodowiskowego było nieutrzymanie minimalnej obsady drzew na działkach rolnych A, AJ, Ł oraz M (deklarowanych do wariantu 2.9). Zgodnie bowiem z § 7 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r., płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 2 jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1 ze zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. Płatność rolnośrodowiskowa do pakietu 2, wariantów 2.9 i 2.10 - w myśl § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa i krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, zgodnie z załącznikiem Nr 9 dział B, pkt II Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r. Nr 29, poz. 189, ze zm.), tj.

1. Wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej;

2. Średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania;

3. Powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku.

W przedmiotowej sprawie na działkach rolnych A, AJ, Ł oraz M deklarowano uprawę gatunku jabłoń domowa i zgodnie z załącznikiem Nr 3 pkt II rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r. minimalna obsada drzew dla tego gatunku wynosi 125 sztuk na 1ha, z dopuszczalną tolerancją 5% mniej, co stanowi minimum 119 sztuk na 1 ha. Niezachowanie wskazanej minimalnej obsady drzew, zgodnie z załącznikiem nr 7 do w/w rozporządzenia, skutkuje zmniejszeniem płatności o 100% w stosunku do działek rolnych, na których obecna jest ta niezgodność.

Zgodnie z § 27 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu lub wariantu.

W związku z przedeklarowaniem powierzchni o 237,99% (w wariancie 2.9) oraz o 486,85% (w wariancie 2.10) organ stwierdził, że zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit trzeci w/w Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 2011r., str.8 – dalej: rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011), jeżeli różnica między powierzchnią stwierdzoną, a deklarowaną do płatności przekracza 50%, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a zatwierdzonym obszarem. Organ uznał za zasadne naliczenie sankcji wieloletnich w wysokości 17.556,00zł - dla wariantu 2.9 - oraz w wysokości 6.660,00zł - dla wariantu 2.10

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Agencji stwierdził, że działka rolna deklarowana do płatności, a w szczególności do płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, gdzie istotnym jest rodzaj uprawianej rośliny ze względu na wyszczególnione wymogi oraz odmienne stawki płatności, powinna być uprawiana w sposób jednolity, nie budzący wątpliwości. Organ podniósł, że wbrew zarzutom beneficjenta, nie została zachowana minimalna obsada na wskazanych w decyzji organu I instancji działkach rolnych, ponieważ na działce rolnej A na powierzchni stwierdzonej 0,28 ha znajdowały się 23 drzewka jabłoni domowej spełniające warunki jakości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego roślin sadowniczych, podczas gdy minimalna obsada dla tej powierzchni powinna wynieść minimum 30 drzewek; na działce rolnej AJ na powierzchni stwierdzonej 0,29 ha znajdowało się 29 drzewek jabłoni domowej spełniającej ww. warunki, podczas gdy minimalna obsada dla tej powierzchni powinna wynieść minimum 35 drzewek; na działce rolnej Ł na powierzchni stwierdzonej 0,69 ha znajdowało się 47 drzewek jabłoni domowej spełniającej ww. warunki, podczas gdy minimalna obsada dla tej powierzchni powinna wynieść minimum 82 drzewka; na działce rolnej M na powierzchni stwierdzonej 0,75 ha znajdowało się 48 drzewek jabłoni domowej spełniającej ww. warunki, podczas gdy minimalna obsada dla tej powierzchni powinna wynieść minimum 89 drzewek. Pozostałe drzewka na powyższych działkach nie spełniały warunku zakwalifikowania, tzn. część nie posiadała wymaganej minimalnej wysokości wynoszącej 0,8 m, a część była uszkodzona przez dziką zwierzynę i uschnięta. W związku z powyższym, według Dyrektora Agencji zarzuty podniesione w odwołaniu są niezasadne.

W skardze do tut. Sądu, Z.C. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 - dalej: ustawa o wspieraniu obszarów wiejskich) z zw. z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012, poz. 86) , § 2, § 3, §5, §6, §9, §10, §11, §12, §18, §20, §26, §38, §39, §50 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r., art. 10 ust. 1 i art. 16 ust. 5, ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, art. 15 ust. 1. art. 17 i art. 26 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej (...) (Dz. Urz. UE L 30/16 z 31 stycznia 2009 r.), art. 12 ust. 1 lit. d i ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316/65 z 2 grudnia 2009r. – dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009) - przez ich niewłaściwe zastosowanie, w szczególności nieuprawnione przyjęcie, że definicja działki rolnej określona w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nie obejmuje kontrolowanych upraw jabłoni w rozstawie rzędów większym niż 10 mb, ponieważ taki obszar uprawy nie ma charakteru zwartego w rozumieniu definicji, przy jednoczesnym braku powołanego przepisu w podstawie zaskarżonej decyzji.

Skarżący uznał za nieuprawnione wykluczenie powierzchni uprawnych z wariantów 2.9 i 2.10 skutkujące przedeklarowaniem powierzchni o więcej niż 50% oraz za nieuzasadnione przyjęcie, że na działkach AE, AG, AH, B, C, E, F, G, H, I, J, N, R, S, U, W, X, Y, Z oraz na działkach AA, AB, AFFF znajdują się trawy, podczas gdy z przeprowadzonej kontroli jednoznacznie wynika, że działki te zostały obsadzone wymaganą ilością jabłoni.

Zarzucił też skarżący pominięcie art. 4 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez niezastosowanie względem skarżącego procedury naprawczej, w tym poprzedzających środków zapobiegawczych, a także nieprawidłowe zastosowanie art. 15 rozporządzenia Komisji (EU) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz .L. 345/1 z dn. 20.11.2004, ze zm.), w sytuacji, której w/w artykuł dotyczy obsadzeń drzewami orzechowymi, nieprzeciętych przez inne uprawy, natomiast skarżący realizował dopłaty do drzew owocowych jabłoni domowej.

Ponadto za nieuzasadnione uznał skarżący przyjęcie, iż zgodnie z załącznikiem nr 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków do pojęcia sadów zaliczyć należy zwarte nasadzenie drzew owocowych lub krzewów owocowych (z nasadzeniem minimum 600 drzew lub 2000 krzewów na 1 ha) w sytuacji, gdy przyjęty przelicznik właściwy jest dla tzw. "sadów konwencjonalnych", a skarżący prowadzi "sad ekologiczny" z minimalną ilością nasadzeń 125 sztuk na 1 ha.

Skarżący zarzucił też naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.

- art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i w zw. art. 80 k.p.a., przez pominięcie zgłaszanych przez stronę faktów mających znaczenie dla sprawy oraz wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności zupełne pominięcie zastrzeżeń strony do raportu z czynności kontrolnych,

- art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ w ogóle nie odniósł się do składanych w toku postępowania zastrzeżeń strony i nie wskazał powodów ich nieuwzględnienia, nie wyjaśnił szczegółowo, dlaczego w jego ocenie uprawa jabłoni na kontrolowanych działkach nie stanowi działki rolnej w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz nie określił podstaw, na jakich przyjął niedopuszczalność nasadzeń jednorzędowych.

W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 "działka rolna" to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na postawie tego konkretnego użytkowania. Z definicji tej nie wynika, że działka rolna powinna być użytkowana w sposób jednolity.

Ponadto skarżący stwierdził, że w załączniku do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r. podana jest tylko minimalna obsada drzew i krzewów na 1 ha. Rozporządzenie to nie określa szerokości międzyrzędzi i rozstawu drzewek w rzędzie, tym samym należy uznać, że kwestia ta została pozostawiona w gestii rolnika. Brak regulacji w tym zakresie, nie może prowadzić do całkowitej dowolności organu w uznaniu prawidłowości rozstawu drzew. Odwołanie jedynie do wewnętrznych procedur nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa i stanowi o dowolności organu. Dodał, że wszystkie działki rolne posiadają obsadę minimalną w przeliczeniu na hektar.

Zdaniem skarżącego. wskazane powyżej dowolności interpretacyjne Agencji dają uzasadnione podstawy sądzić, iż organ w niniejszej sprawie winien zastosować art. 4 ust 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Z jego treści wynika, że wyniki kontroli na mocy art. 11, 12, 24 i 25 ocenia się, aby ustalić, czy wszelkie stwierdzone problemy mogą zasadniczo wiązać się z ryzykiem dla innych podobnych operacji, beneficjentów lub innych podmiotów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając sprawę po raz pierwszy wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 922/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji z [...] maja 2014r. nr [...], określił, że decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.

Sąd I instancji uwzględniając jeden z zarzutów skargi zauważył, że organ kwestionując spełnienie wymagań w zakresie realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego stwierdził, że obsada jednorzędowa nie może być uznana za sad. Podkreślił, że organy nie wskazały żadnych przepisów powszechnie obowiązujących, które zabraniałyby tego rodzaju obsady. Zdaniem Sądu I instancji ani z definicji działki rolnej w rozumieniu art.2 pkt 1 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, ani z definicji sadów wynikającej z zał. nr 6 ust.1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie wynika, aby jednorzędowa obsada nie mogła być uznana za sad. W szczególności pojęcie "zwartego nasadzenia" może odnosić się, zdaniem orzekającego wówczas sądu, również do gęsto posadzonych drzew w jednym rzędzie. Natomiast bliżej nieokreślone "wytyczne" dla organu, czy "wewnętrzne procedury", nie stanowią zdaniem sądu źródła prawa, a tym bardziej nie mogą być podstawą pozbawienia płatności i nałożenia sankcji wieloletnich.

W związku z tym, Sąd I instancji orzekający w sprawie po raz pierwszy, przyjął, że wykluczenie z płatności tych działek, na których rolnik dokonał obsadzenia wymaganą dla sadów ekologicznych ilością jabłoni, a drzewa te spełniały wymagania elitarnego i kwalifikowanego materiału siewnego, było bezpodstawne i naruszało przepisy zał. nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r. i art.16 ust.5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Niezależnie od zarzutu, którego uwzględnienie stało się podstawa wyroku kasatoryjnego, sąd ten poddał ocenie pozostałe zarzuty skargi uznając je za niezasadne. W szczególności nie było w jego ocenie podstaw do zakwestionowania tych ustaleń, które dotyczą braku wymaganej obsady na działkach oznaczonych literami A, AJ, Ł i M.

Jako nietrafny ocenił też zarzut pominięcia art. 4 ust. 5 Rozporządzenia Komisji nr 65/2011, wobec braku obowiązku organu do podejmowania w rozpoznawanej sprawie działań naprawczych i zapobiegawczych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Rzeszowie wniósł, Dyrektor Oddziału Agencji. Kasator domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi Z. C. oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, zarzucając w trybie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 9 ust. 2 pkt 3a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. i załącznika 4 do tego rozporządzenia w związku z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 z późn, zm.), polegającą na błędnym przyjęciu, że obsada jednorzędowa może być uznana za sad oraz że organ bezpodstawnie wykluczył z płatności działki, na których rolnik dokonał jednorzędowej obsady jabłoni oraz w związku z powyższym na błędnym przyjęciu, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy zał. nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r. i art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/201 pozbawiając rolnika płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok oraz nakładając sankcje wieloletnie.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podkreślił, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których uprawiane są drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia (w przedmiotowej sprawie jabłoń domowa), jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Ponieważ ani w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym z 2009 r. , ani w rozporządzeniach unijnych mających zastosowanie do płatności rolnośrodowiskowej tj., rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 oraz w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 brak jest definicji sadu oraz mając na względzie to, że wewnętrzne procedury wykluczające z płatności sady jednorzędowe nie stanowią źródła prawa, organ odwołał się do definicji sadu znajdującej się w przepisach powszechnie obowiązujących prawa krajowego tj. do definicji sadów wynikającej z zał. nr 6 ust. 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z tą definicją do sadów zalicza się grunty o powierzchni co najmniej 0,1000 ha, na których w zwartym nasadzeniu rosną drzewa owocowe lub krzewy owocowe. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w słowniku języka polskiego określenie "zwarty" oznacza składający się z wielu osób, przedmiotów itp. znajdujących się jeden blisko drugiego i przez to robiący wrażenie zbitego i gęstego. Synonimy słowa zwarty w odniesieniu do zwartego nasadzenia to: gęsty, skondensowany, skupiony, ścisły, zwięzły. W sprawie zwarte nasadzenie nie miało miejsca, gdyż drzewa owocowe rosły w jednym rzędzie.

Z. C., działający przez profesjonalnego pełnomocnika udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniósł jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 września 2016 r. uchylił zaskarżony wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 922/14 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty kasacyjne dotyczące akceptacji błędnej wykładni przepisów art. § 9 ust. 2 pkt 3a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r. i załącznika 4 do tego rozporządzenia w związku z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków prowadzącej do uznania uprawnionej do płatności działki rolnej , na której rolnik dokonał jednorzędowej obsady jabłoni, jako sad, okazały się uzasadnione, i ta przyczyna wywołała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku.

W uzasadnieniu Sąd II instancji podkreśli, że ustawodawca unijny w art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wyjaśnił, iż działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Granice działki rolnej wyznacza zatem powierzchnia uprawy (tu: uprawy sadowniczej). Zauważył ten Sąd, że przepisy wspólnotowe ani krajowe w zakresie płatności rolnośrodowiskowej nie zawierają natomiast definicji sadu, zatem trafnie organy w niniejszej odwołały się do definicji sadów, zawartej w załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z jego treścią do sadów zalicza się grunty o powierzchni co najmniej 0,1000 ha zasadzone drzewami i krzewami owocowymi o zwartym nasadzeniu ( minimum 600 drzew lub 2000 krzewów na 1 ha ), szkółki drzew i krzewów owocowych oraz winnice ( przypadku upraw sadowniczych objętych wnioskiem beneficjenta poza sporem jest, że wymagana prawem obsada to 125 sztuk drzew jabłoni domowej na 1 ha).

Według sądu II instancji trafnie organy powołały się na słownikowe rozumienie słowa "zwarty", które oznacza "składający się z wielu osób, przedmiotów itp. znajdujących się jeden blisko drugiego i przez to robiący wrażenie zbitego i gęstego". Zatem nasadzenia o zwartym charakterze stanowiące o uprawie sadowniczej na działce rolnej zgłoszonej do płatności rolnośrodowiskowej jako sad, to nasadzenia wszerz i wzdłuż powierzchni działki. Nie ma więc uzasadnienia dla przyjęcia jako sadu działki rolnej o jednorzędowej obsadzie uprawy, nawet w sytuacji spełnienia wymaganej obsady i wymagań dotyczących wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, bowiem jeden rząd nasadzeń nie może zostać uznany jako nasadzenia gęste i zwarte, gdyż w takim przypadku na działce przeważa inna uprawa. Uznanie działki rolnej jako sadu z uprawą jednorzędową drzew możliwe byłoby tylko wtedy, gdy szerokość działki uniemożliwiałaby uprawę drzew w kolejnym rzędzie i beneficjent nie miałby możliwości poszerzenia uprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ta swoboda Sądu ograniczona jest w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Dalsze wywody poprzedzić wypada uwagami co do granic związania w niniejszej sprawie zapadłymi już wyrokami, kolejno wyrokiem tut sądu z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. I SA/Rz 922/14 oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2016 r. sygn. II GSK 564/15.

Przede wszystkim rozpoznając sprawę po uchyleniu wydanego w sprawie uprzednio rozstrzygnięcia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania – sąd I instancji na podstawie art. 190 p.p.s.a. związany jest dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. Wykładnia prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu NSA wiążą w sprawie nie tylko sąd I instancji, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Art. 190 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane.

Podkreślenia wymaga, że z kolei Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami i zarzutami skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania (art.183 § 1 p.p.s.a.). Skoro w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek z art. 183 § 2 p.p.s.a., nie było zatem podstaw do rozszerzenia granic badania poza granice skargi kasacyjnej. Tymczasem skargę kasacyjną wywiódł wyłącznie organ, zwalczając stanowisko sądu I instancji przyjęte przy wydawaniu poprzedniego wyroku, że do definicji sadu na potrzeby pomocy rolnośrodowiskowej nie spełnia działka rolna o jednorzędowym nasadzeniu drzewek, o ile nie zachodzą specyficzne warunki co do kształtu działki rolnej.

Jednakowoż WSA w Rzeszowie wydając poprzedni wyrok, wypowiedział się także stanowczo w innych kwestiach spornych, co do innych zarzutów, zdaniem obecnego składu w sposób wiążący przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd I instancji poprzednio orzekający orzekł wprawdzie zgodnie z wnioskiem skargi, jednak szeregu zarzutów i argumentacji skargi nie podzielił, uchylając zaskarżoną decyzję tylko ze względu na to, że zgodził się ze skarżącym co do zakresu znaczeniowego pojęcia "sad" w odniesieniu do realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Tymczasem stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku wiążą w sprawie organy oraz sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

W judykaturze dopuszcza się możliwość złożenia skargi kasacyjnej, jeżeli wyrażona przez sąd pierwszej instancji ocena prawna nie jest zgodna ze stanowiskiem strony, mimo wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę (przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., FSK 2264/04, z dnia 25 lutego 2016 r. II FSK 3847/13). Skarżący nie złożył skargi kasacyjnej od tego wyroku, tym samym zdaniem obecnego składu, pozbawił się możliwości skutecznego kwestionowania tego stanowiska organu, co do którego w sposób aprobujący i wiążący wypowiedział się już uprzednio sąd. Takie same konsekwencje poprzedniego wyroku w zakresie jego wiążącej mocy tak dla organu jak i dla sądu, do którego sprawa trafiłaby ponownie, byłyby, gdyby organ nie zdecydował się wnieść skargi kasacyjnej.

Tak więc przystępując do rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że występuje niejako w warunkach podwójnego związania, wynikającego z zapadłych już w sprawie wyroków. Oceniając zaś sprawę w tak zakreślonych granicach, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji nie narusza prawa.

Do oceny przestrzegania przez skarżącego realizacji programu rolnośrodowiskowego będą miały zastosowanie regulacje rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., ze względu na to, że skarżący rozpoczął realizację programu rolnośrodowiskowego w roku gospodarczym 2012, w którym obowiązywało to rozporządzenie. Rozporządzenie to stosuje się również do ustalenia wysokości płatności i ewentualnych zmniejszeń płatności (§ 50 ust.1 i ust.3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r.). Stosownie zaś do treści § 26 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje rolnikowi albo przysługuje rolnikowi w zmniejszonej wysokości, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez tego rolnika podstawowych wymagań. Natomiast według § 27 ust.1 tego rozporządzenia, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej m.in. działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

Zdaniem sadu organ przekonująco i logicznie, z odwołaniem się do zgromadzonych w sprawie ustaleń faktycznych wskazał w zaskarżonej decyzji jakie uchybienia w zakresie istniejących wymogów i norm występują na poszczególnych działkach. Przede wszystkim swoje ustalenia oparł na wynikach kontroli na miejscu, która została przeprowadzona w gospodarstwie rolnika w dniach 22-23 lipca 2013r w zakresie przestrzeganie zobowiązań dotyczących realizacji programu rolnośrodowiskowego w 2013r. Dowód ten jawi się jako niewadliwy, pozwalający odtworzyć, w oparciu także o dołączone załączniki - szkic oraz dokumentację fotograficzną, stan zastany na dzień kontroli. Ogląd, zwłaszcza materiału fotograficznego, zdaniem Sądu, nie pozostawia wątpliwości, jaki był stan nasadzeń na poszczególnych działkach.

Co do waloru dowodowego wzmiankowanych protokołów z kontroli należy skazać, że zostały one sporządzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa przez uprawnionych kontrolerów, w przewidzianej formie. O wadze dowodu protokołu z kontroli wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008r., sygn. akt. II GSK 492/07. Zwrócił on uwagę, że o znaczeniu tego protokołu świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty, wyspecjalizowane, dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi oraz bezstronne.

Wytknięte i wykazane skarżącemu nieprawidłowości związane były przede wszystkim z nieuznaniem powierzchni działek rolnych z jednorzędowym nasadzeniem drzew jabłoni domowej oraz niezachowaniem minimalnej obsady na działkach, na których stwierdzono sad.

Skarżący zadeklarował realizację wariantu 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) oraz wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawania) w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne. Wymagania dla tych wariantów określa załącznik nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r. i należą do nich:

- wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na pasze, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa,

- utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów – wg podanej tabeli. Dla jabłoni domowej minimalna obsada wynosi 125 szt/ha,

- prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

W myśl § 7 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r., płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 2 jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz przepisami wykonawczymi. Określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r uchybienia skutkujące zmniejszeniem płatności w zakresie wariantów 2.9. i 2.10 pakietu 2, dotyczą nieutrzymywania minimalnej obsady drzew lub krzewów, przy przyjęciu granicy błędu do 5% wymaganej obsady, a także brak wykonywania zabiegów uprawowych lub pielęgnacyjnych.

W niniejszej sprawie wobec stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylającego poprzedni wyrok tut. Sądu, przesądzone jest, że wobec braku definicji legalnej w przepisach prawa krajowego i unijnego dotyczących przedmiotowej płatności, organy słusznie odwołały się do przepisów prawa powszechnie obowiązującego, to jest do definicji sadu wynikającej z zał. nr 6 ust.1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z jego treścią do sadów zalicza się grunty o powierzchni co najmniej 0,1 ha zasadzone drzewami i krzewami owocowymi o zwartym nasadzeniu ( minimum 600 drzew lub 2000 krzewów na 1 ha ). Przy ustalaniu zakresu znaczeniowego definicji sadu należy uwzględnić specyfikę upraw sadowniczych objętych wnioskiem skarżącego, gdzie wymagana obsada to 125 sztuk drzew jabłoni domowej na 1 ha z przyjętą tolerancją 5%. Kluczowego znaczenia nabiera zwrot "zwarty" w odniesieniu do nasadzeń, który w rozumieniu słownikowym oznacza "składający się z wielu osób, przedmiotów itp. znajdujących się jeden blisko drugiego i przez to robiący wrażenie zbitego i gęstego". Zatem nasadzenia o zwartym charakterze stanowiące o uprawie sadowniczej na działce rolnej zgłoszonej do płatności rolnośrodowiskowej jako sad, to nasadzenia wszerz i wzdłuż powierzchni działki. Nie stanowią wiec sadu działki rolne o jednorzędowej obsadzie uprawy, a więc takie jak zgłoszone przez skarżącego we wniosku kontynuacyjnym, nawet przy spełnieniu wymogu minimalnej obsady i wymagań dotyczących jakości drzewek. Innymi słowy jednorzędowa uprawa drzew na działce rolnej powoduje, że taka działka rolna nie może być uznana za sad.

Prawidłowo więc organy ustaliły, że na działkach rolnych deklarowanych przez skarżącego do wariantu 2.9, oznaczonych symbolami AAA, AE, AG, AH, B, C, E, F, G, H, I, J, N, R, S, U, W, X, Y, Z, oraz na działkach rolnych deklarowanych do wariantu 2.10 oznaczonych symbolami AA, AB, AFFF, wobec zasadzenia jabłoni domowych w jednym rzędzie, uprawę w plonie głównym stanowiły trawy na gruntach ornych. Dokonały więc przypisania prawidłowego kodu nieprawidłowości DR 7 oraz określiły jej konsekwencje, to jest wykluczenie z płatności.

Ponadto płatność rolnośrodowiskowa do pakietu 2, wariantów 2.9 i 2.10 w myśl § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa i krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, a więc zgodnie z załącznikiem Nr 9 dział B, pkt II Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (odpowiednia wysokość, grubość pnia i stan ukorzenienia).

Jak wynika natomiast z materiału dowodowego, stanowiącego efekt kontroli na miejscu, odpowiednio utrwalonego i włączonego do akt sprawy, na działkach rolnych A, AJ, Ł oraz M, na których skarżący deklarował uprawę gatunku jabłoń domowa nie dochowano wymaganej obsady, ponieważ na działce rolnej A znajdowały się 23 drzewka jabłoni domowej (minimalna obsada 30 drzewek) spełniające warunki jakości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego roślin sadowniczych, na działce rolnej AJ - 29 drzewek (minimalna obsada 35 drzewek), na działce rolnej Ł - 47 drzewek (minimalna obsada 82 drzewka) a na działce rolnej M - 48 drzewek (minimalna obsada 89 drzewek). Jak ustaliły organy, a co skutecznie nie zakwestionował skarżący, podnosząc jedynie powody takiego stanu rzeczy, pozostałe drzewka nie spełniały warunku zakwalifikowania, gdyż część nie posiadała wymaganej minimalnej wysokości wynoszącej 0,8 m, a część była uszkodzona przez dziką zwierzynę i uschnięta.

Wobec powyższego uznać należy, że organy prawidłowo zastosowały przepisy zał. nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r. a jednocześnie stwierdzając przedeklarowanie powierzchni powyżej 50 % także art.16 ust.5 i ust 7 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, pozbawiając skarżącego płatności rolnośrodowiskowej na 2013r. i nakładając sankcje wieloletnie.

Odnosząc się do zarzutu wadliwego postępowania organów przejawiającego się w braku odniesienia się do składanych zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych godzi się zauważyć, że nie jest on zasadny. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy udzieliły stronie odpowiedzi na te zastrzeżenia w pismach z dnia 4 września 2013r., z dnia 4 listopada 2013r. oraz z dnia 14 stycznia 2014r.. Do stanowiska skarżącego, które w gruncie rzeczy sprowadza się kwestionowania stanowiska organów o dyskwalifikacji jako sadu jednorzędowej uprawy jabłoni i przyczyn nieodpowiedniego stanu nasadzeń na poszczególnych działkach, odniesiono się w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że ustalenia raportu z kontroli znajdują potwierdzenie w dołączonej dokumentacji fotograficznej, a przyczyny stwierdzonego stanu rzeczy są irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Jako nietrafny ocenić należy także zarzut pominięcia art. 4 ust.5 Rozporządzenia Komisji nr 65/2011, wobec faktu, że w trakcie kontroli na miejscu nie stwierdzono naruszenia norm i wymogów, które obligują beneficjenta do przeprowadzenia działań naprawczych i zapobiegawczych, a tym brak było obowiązku organu do podejmowania w rozpoznawanej sprawie działań w tym kierunku.

Reasumując stwierdzić należy, że organy Agencji w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości zgromadziły wystarczający materiał dowodowy pozwalający poczynić stanowcze ustalenia, nie uchybiając bynajmniej wskazanym w skardze przepisom prawa procesowego związanym z gromadzeniem i oceną materiału dowodowego (art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. z uwzględnieniem specyfiki spraw dotyczących płatności rolnośrodowiskowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji respektuje zaś wskazania z art. 107 § 3 k.p.a. bowiem zawiera poczynione w sprawie ustalenia z podaniem ich prawnej doniosłości, z jasną, logiczną a przede wszystkim prawidłową interpretacją przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.