Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2412/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 109 ust 1, art 112
journal: Dz.U. 2016 poz 2064
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odtworzenia treści aktu małżeństwa oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia nr. [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 112 i art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2064), po rozpatrzeniu odwołania Z. M., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z [...] czerwca 2017 r., nr [...], o odmowie odtworzenia treści aktu małżeństwa wymienionej zawartego [...] sierpnia 2000 r. w A.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż w dniu [...] marca 2017 r. Z. M. złożyła w Urzędzie Stanu Cywilnego [...] wniosek o odtworzenie treści aktu małżeństwa zawartego [...] sierpnia 2000 r. w A. pomiędzy Z. M. a S. M. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że przebywa w Polsce na podstawie udzielonej ochrony uzupełniającej i w związku w tym nie może się zwrócić do władz kraju pochodzenia o wydanie odpisu aktu małżeństwa. Dokument ten potrzeby jest jej do przeprowadzenia rozwodu, gdyż zamierza zawrzeć związek małżeństwa z partnerem, który jest ojcem jej dziecka A. M. Do wniosku załączyła kserokopię paszportu z wpisem o zawarciu małżeństwa wraz z urzędowym tłumaczeniem, kserokopię karty pobytu oraz tłumaczenie poświadczone z języka [...] odpisu aktu urodzenia wydanych na jej imię i nazwisko. Przedłożyła również kserokopię tymczasowego zaświadczenia tożsamości jej małoletniego syna A. M. oraz odpis skrócony aktu urodzenia dziecka oraz powiadomienie o nadaniu mu numeru PESEL. W toku postępowania Kierownik USC [...] pismem z [...] marca 2017 r., nr [...] wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o przesłanie dokumentów stanowiących podstawę wydania karty pobytu, w szczególności tych, które mogłyby stanowić podstawę odtworzenia aktu małżeństwa wnioskodawczyni. Urząd do Spraw Cudzoziemców wyjaśnił, że Z. M. przedstawiła organowi jedynie swoje dokumenty tożsamości, tj. paszport zagraniczny wydany w styczniu 2012 r. oraz paszport wewnętrzny wydany w sierpniu 2001 r. przez WOWD rejonu [...]. Organ I instancji decyzją z [...] czerwca 2017 r. na podstawie art. 109 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, dalej: Prasc odmówił odtworzenia treści aktu małżeństwa wnioskodawczyni zawartego [...] sierpnia 2000 r. w A. Zdaniem organu przedłożone stronę dokumenty są niewystarczające do odtworzenia aktu małżeństwa.

Z. M. od tej decyzji wniosła odwołanie. Wojewoda [...] po przeanalizowaniu materiału dowodowego uznał, że bak jest do uwzględnienia odwołania. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę na wstępie wskazał, że Kierownik USC [...] powołał się w zaskarżonej decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, bowiem wskazany art. 109 Prasc formułuje przesłanki, których spełnienie skutkuje odtworzeniem treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego. I tak ust. 1 ww. artykułu stanowi, że treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego odtwarza się, jeżeli według prawa miejsca sporządzenia dokumentu stanowi on akt stanu cywilnego, a uzyskanie jego odpisu nie jest możliwe lub wiąże się z poważnymi trudnościami. Natomiast w myśl ust. 3 ww. artykułu odtworzenie następuje na podstawie przedłożonego przez osobę składającą wniosek dokumentu potwierdzającego zdarzenie za granicą lub jego uwierzytelnionej kopii, w formie czynności materialno-technicznej. Odmowa dokonania odtworzenia została uregulowana w art. 112 Prasc. Zgodnie z tym przepisem kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania odtworzenia, jeżeli wnioskodawca nie przedstawi dokumentu bezspornie potwierdzającego zdarzenie lub potwierdza on zdarzenie inne niż urodzenie, małżeństwo lub zgon, lub odtworzenie treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...] podkreślił, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 107 § 1 k.p.a, jednakże nie stanowi to podstawy do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, ponieważ Kierownik USC [...] mógł wydać zaskarżoną decyzję, mając do tego podstawę w innej normie zawartej w Prasc (por. wyrok NSA z 25 października 1984 r., sygn. akt III SA 671/84 i NSA w Warszawie z 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1769/10 (CBOSA). Organ odwoławczy wskazał, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 112 Prasc. Zgodnie z tym przepisem kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania odtworzenia treści aktu stanu cywilnego, jeżeli wnioskodawca nie przedstawi dokumentu bezspornie potwierdzającego zdarzenie lub potwierdza on zdarzenie inne niż urodzenie, małżeństwo lub zgon, lub odtworzenie treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Cytowany artykuł w sposób jasny precyzuje przyczynę odmowy odtworzenia zagranicznego dokumentu stanu cywilnego. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty są niewystarczające do odtworzenia aktu małżeństwa. W pieczęci zamieszczonej na stronie 14 paszportu [...] nr [...] wydanego [...] sierpnia 2001 r. przez A. Wydział Spraw Wewnętrznych [...] na imię i nazwisko Z. M. znajdują się jedynie szczątkowe informacje o akcie małżeństwa jako dokumencie pierwotnym i jego zawartości. Wynika z nich, że [...] sierpnia 2000 r. Z. M., córka M., zawarła związek małżeński z S. M. ur. [...] r. Zdarzenie to zostało zarejestrowane w Urzędzie Stanu Cywilnego w A. w [...]. Dane te nie są właściwe dla aktu małżeństwa, który w myśl. art. 88 Prasc zawiera: 1. nazwiska i imiona osób, które zawarły małżeństwo, nazwiska rodowe, stan cywilny oraz daty i miejsca urodzenia; 2. miejsce i datę zawarcia małżeństwa; 3. nazwiska i imiona oraz nazwiska rodowe rodziców osób, które zawarły małżeństwo; 4. nazwiska i imiona świadków; 5. nazwiska małżonków, które będą oni nosili po zawarciu małżeństwa; 6. nazwisko, jakie będą nosiły dzieci zrodzone z małżeństwa; 7. informację o złożeniu zgodnych oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński; 8. nazwisko i imię biegłego lub tłumacza, jeżeli brał udział w czynności. Pozostałe dokumenty zgromadzone w aktach sprawy również nie mogą stanowić podstawy do odtworzenia aktu małżeństwa odwołującej. Organ II instancji wskazał, że osoba zainteresowana odtworzeniem treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego jest zobowiązana przedłożyć kierownikowi urzędu stanu cywilnego wszelkie dostępne dokumenty, które pozwolą zawrzeć w polskiej księdze stanu cywilnego wszystkie dane przewidziane przez polskie prawo. Podstawą będzie więc zagraniczny dokument stwierdzający to zdarzenie, które dana osoba chce zarejestrować w Polsce (tj. urodzenie, małżeństwo czy zgon). Odtworzenie treści aktu powinno dotyczyć tylko i wyłącznie aktu, którego dane są w pełni potwierdzone i nie ma żadnych wątpliwości, co do ich wiarygodności, a ich prawdziwość została udowodniona w toku postępowania wyjaśniającego. Jeżeli natomiast istnieją wątpliwości w tym zakresie, to nie jest możliwe odtworzenie treści aktu poprzez ustalenie danych najbardziej prawdopodobnych. Wojewoda [...] powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2015 r., II OSK 615/14, podkreślił, że kierownik urzędu stanu cywilnego nie ma kompetencji do ustalania zdarzeń mających wpływ na stan cywilny osób. Takie kompetencje posiada wyłącznie sąd powszechny, zatem w przypadku wątpliwości co do danych, które mają być zawarte w odtworzonym akcie, ustalenia w tym zakresie powinny być dokonane w postępowaniu sądowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. M. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 11, 7, i 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej ceny dowodów i w efekcie uznanie, że nie udowodniła w sposób bezsporny faktów związanych z zwarciem przez nią małżeństwa oraz art. 112 w zw. z art. 109 pkt 3 ustawy o aktach stanu cywilnego co skutkowało wydaniem decyzji w przedmiocie odmowy odtworzenia aktu małżeństwa. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organu administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi w rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organami obu instancji było prowadzone w na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada września 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2064, dalej jako "Pasc" ). Z analizy akt administracyjnych wynika, że postępowanie wyjaśniające w przedmiocie wniosku skarżącej o odtworzenie treści aktu małżeństwa zawartego z S. M. w dniu [...] sierpnia 2000 r. w A. zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa. W sposób prawidłowy, zgodny z zasadami logicznego myślenia dokonano oceny zebranych w sprawie dowodów, wyprowadzając z nich słuszne wnioski, które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną odtworzenia treści aktu małżeństwa stanowi art. 109 ust. 1 P.a.s.c., zgodnie z którym zagranicznego dokumentu stanu cywilnego odtwarza się, jeżeli według prawa miejsca sporządzenia dokumentu stanowi on akt stanu cywilnego, a uzyskanie jego odpisu nie jest możliwe lub wiąże się z poważnymi trudnościami. Z treści tego przepisu wynika, że przesłankami odtworzenia aktu stanu cywilnego są: wystąpienie zdarzenia za granicą, zarejestrowanie zdarzenia we właściwym urzędzie rejestracji stanu cywilnego, oraz niemożliwość uzyskania dokumentu stanowiącego akt stanu cywilnego w formie odpisu lub poważne trudności związane z jego uzyskaniem. Nie można ustalić treści aktu stanu cywilnego w postępowaniu administracyjnym, gdy niemożliwe jest ustalenie faktu sporządzenia aktu oraz urzędu, który akt sporządził. Nie jest również możliwe odtworzenie aktu stanu cywilnego, który nie został sporządzony. Kierownik urzędu stanu cywilnego może odtworzyć treść aktu stanu cywilnego w oparciu o dokumenty, które potwierdzają w sposób absolutnie pewny dane, które były wpisane w sporządzonym akcie małżeństwa. Jakie dane ma zawierać akt małżeństwa taksatywnie wymienia ust. 1 art. 88 w pkt 1 - 8 Pasc, a więc: nazwiska i imiona osób, które zawarły małżeństwo, nazwiska rodowe, stan cywilny oraz daty i miejsca urodzenia; miejsce i datę zawarcia małżeństwa; nazwiska i imiona oraz nazwiska rodowe rodziców osób, które zawarły małżeństwo; nazwiska i imiona świadków; nazwiska małżonków, które będą oni nosili po zawarciu małżeństwa; nazwisko, jakie będą nosiły dzieci zrodzone z małżeństwa; informację o złożeniu zgodnych oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński; nazwisko i imię biegłego lub tłumacza, jeżeli brał udział w czynności. Oznacza to, że osoba występując o otworzenie aktu małżeństwa obowiązana jest przedłożyć kierownikowi urzędu stanu cywilnego dokumenty zawierające dane niezbędne do jego odtworzenia zgodnie z przepisami obowiązującej w Polsce ustawy o aktach stanu cywilnego. Jak stanowi ust. 3 art. 99 Pasc treść zagranicznego dokumentu stanu cywilnego odtwarza się na podstawie przedłożonego przez wnioskodawcę dokumentu potwierdzającego zdarzenie za granicą lub jego uwierzytelnionej kopii (notarialnie) w formie czynności materialno-technicznej. W świetle powyższych rozważań podzielić należy stanowisko organu, że dane zawarte w przedłożonym przez skarżącą paszporcie nie są wystarczające do odtworzenia aktu małżeństwa. Z adnotacji sporządzonej na stronie 14 paszportu skarżącej wynika bowiem jedynie tyle, że w dniu [...] sierpnia 2000 r. zawarła ona związek małżeński z S. M. ur. [...] r., co zostało zarejestrowane w Urzędzie Stanu Cywilnego w A. w [...]. Słusznie stwierdził organ, że odtworzenie treści aktu powinno dotyczyć tylko i wyłącznie aktu, którego fakt sporządzenia i zawarte w nim dane są w pełni potwierdzone i nie ma żadnych wątpliwości co do ich wiarygodności. Jeżeli natomiast istnieją wątpliwości w tym zakresie, to niedopuszczalne jest odtworzenie treści aktu poprzez ustalenie danych najbardziej prawdopodobnych. Kierownik urzędu stanu cywilnego nie uprawniony do ustalania treści zdarzeń dotyczących stanu cywilnego osób, a więc i do ustalania treści aktu małżeństwa. Jak stanowi art. 112 Pasc kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania odtworzenia, jeżeli wnioskodawca nie przedstawi dokumentu bezspornie potwierdzającego zdarzenie lub potwierdza on zdarzenie inne niż urodzenie, małżeństwo lub zgon, lub odtworzenie treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu w warunkach rozpoznawanej sprawy słusznie organ uznał, że zachodziły podstawy do wydania decyzji o odmowie odtworzenia wnioskowanego przez skarżącą zagranicznego aktu małżeństwa z powodu nie przedłożenia dokumentów zawierających wszystkie niezbędne informacje do jego odtworzenia. W podanych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.