Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 6986/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2133
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
article: art. 184 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 859/20 w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2020 roku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 859/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.S. (dalej: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. (dalej: "SKO") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2020 r. – oddalił skargę (pkt I wyroku); przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T.W. kwotę 295,20 złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu (pkt II wyroku).

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Ł. przy ul. P. od 1 maja 2020 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego od dnia 1 maja 2020 r. z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, SKO decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Ł. przy ulicy P. Akta sprawy zawierają odpisy pism administratora nieruchomości z dnia 11 grudnia 2012 r. (dotyczące udostępnienia lokalu mieszkalnego, celem usunięcia pionu kanalizacyjnego lokalu sąsiedniego) oraz z dnia 13 grudnia 2012 r. (zawierające oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy najmu) wraz z odpisami zwrotnych potwierdzeń odbioru, z których wyraźnie wynika, kiedy nastąpiło skuteczne doręczenie tych pism. W przypadku wypowiedzenia umowy najmu doręczenie nastąpiło w dniu 28 grudnia 2012 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez skarżącą. Zdaniem SKO nie ma podstaw do przyjmowania, że zwrotne potwierdzenia odbioru złożone do akt sprawy pochodzą z innych przesyłek.

SKO stwierdziło więc, że skoro skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, to nie spełnia warunku wynikającego z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2133 z późn. zm. - dalej: "u.d.m.").

SKO wskazało, że wielokrotnie zwracało uwagę w uzasadnieniach swoich decyzji, iż kwestie ewentualnych nieprawidłowości w doręczeniu wypowiedzenia umowy o najem lokalu - na gruncie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz przepisów u.d.m. - całkowicie pozostają poza oceną organów obu instancji. Jeżeli zaś skarżąca kwestionuje okoliczność dokonania skutecznego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego, który zajmuje, to należy to rozstrzygnąć na drodze postępowania cywilnego, a nie w postępowaniu administracyjnym. SKO podkreśliło, że zebrany materiał dowodowy w żaden sposób nie wskazuje, aby takie nieprawidłowości miały miejsce.

SKO wskazało również, że organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania dodatku mieszkaniowego, choć zobowiązany jest zbadać okoliczność posiadania przez stronę tytułu prawnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.d.m., tak w sporach co do jego istnienia, nie może zastąpić ani stron postępowania, ani tym bardziej powołanych do tego instytucji - w tym wypadku sądu powszechnego.

SKO uznało, że organy obu instancji nie mogą pominąć stanowiska wynajmującego lokal mieszkalny o braku tytułu prawnego skarżącej do zajmowanego lokalu. Ponadto przed sądem powszechnym nie toczy się postępowanie o ustalenie stosunku najmu lecz postępowanie o eksmisję skarżącej z zajmowanego lokalu.

W skardze do WSA na powyższą decyzję, skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, w szczególności zaznaczając, że nie otrzymała skutecznego wypowiedzenia umowy najmu i nie utraciła tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Ponadto pismo o wypowiedzeniu zostało podpisane przez nieuprawnioną osobę.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. wyznaczony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu, podtrzymał stanowisko strony. Podniósł, że w aktach sprawy znajdują się jedynie kserokopie/wydruki skanów dokumentów nie potwierdzone za zgodność z oryginałem, w tym rzekomego wypowiedzenia umowy najmu oraz rzekomego potwierdzenia odbioru korespondencji - wypowiedzenia umowy najmu. Natomiast organy nie uczyniły nic, aby zweryfikować prawdziwość przedmiotowych skanów, w szczególności nie wykazały, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki nadanej w dniu 23 grudnia 2012 r., dotyczyło właśnie wypowiedzenia umowy najmu. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca w sposób stanowczy zaprzecza, aby kiedykolwiek doręczono jej wypowiedzenie umowy najmu, a znajdujące się w aktach administracyjnych kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru, dotyczą innych pism kierowanych do niej w grudniu 2012 r.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę; przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T.W. kwotę 295,20 zł obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, tak jak w innych sprawach toczących się od 2016 r. na wniosek skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego za kolejne miesiące, spór cały czas dotyczy tego, czy skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu uprawniający ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego i czy organ administracji w ramach postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego może w sposób wiążący rozstrzygnąć spór istniejący między wynajmującym a najemcą o istnienie stosunku najmu lokalu.

WSA podzielił stanowisko organów, że skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie spełniała przesłanek, o których mowa w powołanych przepisach, a w szczególności określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 5 u.d.m. Z treści pisma Administracji Nieruchomościami Ł. - W. z dnia 13 grudnia 2012 r. wynika, że działając w imieniu właścicieli nieruchomości przy ul. P. w Ł., wypowiedziała skarżącej z dniem 31 grudnia 2012 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. P. w Ł., zawartą w dniu 1 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1182). Organy miały więc podstawę do przyjęcia, że umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana skarżącej ze skutkiem prawnym na dzień 31 grudnia 2015 r., gdyż taki stan wynikał z przedstawionych organom dokumentów.

Odnosząc się do kwestii doręczenia przesyłki zawierającej wskazane powyżej wypowiedzenie umowy najmu WSA wskazał, że w aktach administracyjnych znajdują się skany obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru wypowiedzenia umowy najmu z dnia 13 grudnia 2012 r. oraz dodatkowo skan obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Administracji Nieruchomościami z dnia 11 grudnia 2012 r. dotyczącego udostępnienia lokalu przez skarżącą w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego w lokalu sąsiednim. Odbiór obu pism skarżąca potwierdziła w dniu 28 grudnia 2012 r. Z załączonych dokumentów wynika, że przesyłka zawierająca pismo z dnia 13 grudnia 2012 r. została nadana w placówce pocztowej w tym samym dniu, a skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki w dniu 28 grudnia 2012 r. W świetle powyższego nie było podstaw do podważania faktu skutecznego doręczenia skarżącej oświadczenia woli wynajmującego o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego. Tym samym, z upływem wskazanego w wypowiedzeniu umowy najmu okresu, tj. od 1 stycznia 2016 r., skarżąca utraciła tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Brak tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu został wskazany we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i załączonej "Karcie lokalu" przez administratora nieruchomości, z której wynika, że skarżąca winna uiszczać odszkodowanie (zamiast czynszu) za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego. Zdaniem WSA prawidłowo SKO podniosło, że rozpoznając sprawę o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie można pomijać stanowiska wynajmującego lokal mieszkalny o braku tytułu prawnego skarżącej do zajmowanego lokalu. Podniesienie natomiast w niniejszej sprawie przez skarżącą nowej okoliczności faktycznej, że w dniu 28 grudnia 2012 r. pokwitowała odbiór pisma z dnia 3 grudnia 2012 r. nr [...], SKO trafnie oceniło, jako nie mające wpływu na rozstrzygnięcie. WSA wskazał, że w postępowaniach dotyczących przyznania dodatku toczących się od 2016 r. skarżąca tej okoliczności nie podnosiła. W ocenie WSA fakt, że do skarżącej były też przez administrację nieruchomości kierowane inne jeszcze pisma, nie podważa ustaleń organu co do doręczenia jej pisma wypowiadającego umowę najmu, a dokumenty stanowiące podstawę ustaleń są te same od 2016 r. w każdej ze spraw toczących się ze skargi skarżącej.

WSA wskazał, że użyty przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. zwrot "osobom oczekującym" wiąże się ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego. Wobec powyższego dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia skarżąca mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w dacie wystąpienia z wnioskiem, tj. w dniu [...] kwietnia 2020 r., nie dysponowała prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym zobowiązującym do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz przyznającym prawo do lokalu socjalnego. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że przed Sądem Rejonowym dla Ł. w Ł. toczy się sprawa o sygn. [...] przeciwko skarżącej o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Ł. przy ul. P., jednakże na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie została ona prawomocnie zakończona. Skarżąca nie wystąpiła też do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie, że wypowiedzenie umowy najmu było bezskuteczne i umowa ta nadal obowiązuje. Jedynie w tym trybie i przed sądem powszechnym skarżąca może uzyskać takie rozstrzygnięcie. Organy rozpoznające wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego mają obowiązek wyjaśnić jedynie, czy osoba ubiegająca się o dodatek, posiada tytuł prawny do lokalu, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 u.d.m., jaki wskazuje we wniosku. Nie są natomiast uprawnione, w razie sporu między wynajmującym a najemcą, do oceny prawidłowości dokonanego przez wynajmującego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego i z całą pewnością nie są władne ustalić, że wypowiedzenie umowy było bezskuteczne, a umowa nadal wiąże strony, tak jak tego chce skarżąca.

WSA podkreślił, że u.d.m. zawiera przepisy bezwzględnie obowiązujące i w sposób wyczerpujący określa krąg podmiotów, które mogą otrzymać dodatek mieszkaniowy i precyzyjne wskazuje przesłanki, jakie osoby te muszą spełnić, aby dodatek mieszkaniowy otrzymać. Żadnej swobody w tym zakresie organ nie posiada. Dysponując zatem dokumentami, potwierdzającymi wypowiedzenie umowy najmu, których skarżąca skutecznie nie podważyła, organ prawidłowo uznał, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 2 ust. 1 u.d.m.

WSA stwierdził również, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt [...] przeciwko skarżącej o opróżnienie przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Dopiero bowiem po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego skarżąca, oczekując na przyznany lokal socjalny, mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m.

Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając to orzeczenie w zakresie pkt 1 i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 w zw. z art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. - dalej: "k.p.a.") poprzez błędną ocenę stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego przejawiającą się nieuzasadnionym stwierdzeniem, że w aktach niniejszego postępowania są dowody potwierdzające wypowiedzenie skarżącej umowy najmu lokalu, w sytuacji gdy:

- w aktach sprawy znajdują się jedynie kserokopie/wydruki skanów dokumentów (w tym w szczególności rzekomego wypowiedzenia umowy najmu oraz rzekomego potwierdzenia odbioru korespondencji - wypowiedzenia umowy najmu), które to dokumenty nie są potwierdzone za zgodność z oryginałem, a co za tym idzie nie mogą być uznane za dowody w niniejszym postępowaniu,

- oba organy administracji publicznej nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń w zakresie podnoszonej przez skarżącą kwestii odebrania przez nią w dniu 28 grudnia 2012 r. pisma nr [...] z dnia 3 grudnia 2012 r., a nie wypowiedzenia umowy najmu lokalu tj. pisma nr [...] z dnia 13 grudnia 2012 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części, a także decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a ponadto o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które nie zostały pokryte w całości ani w żadnej części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że dokumenty na podstawie których WSA czynił ustalenia w niniejszej sprawie są jedynie kserokopiami/wydrukami skanów dokumentów, nie potwierdzonymi za zgodność z oryginałem. Natomiast nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu.

Ponadto skarżąca wskazała, że organy obu instancji nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń w zakresie podnoszonej przez nią kwestii odebrania w dniu 28 grudnia 2012 r. pisma nr [...] z dnia 3 grudnia 2012 r. - a nie wypowiedzenia umowy najmu lokalu, tj. pisma nr [...] z dnia 13 grudnia 2012 r. Powyższa okoliczność w sposób oczywisty ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, lecz została całkowicie przez WSA pominięta. Skarżąca powołała się przy tym na wyrok WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 187/21, w którym Sąd uwzględnił jej argumentację i uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2020 r. nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec oświadczenia wnoszącego skargę kasacyjną o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez pozostałe strony, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty zmierzają do zakwestionowania wyrażonej przez Sąd pierwszej instancji oceny o prawidłowości poczynionego przez organy administracji publicznej ustalenia, że skarżąca nie posiada prawa do lokalu nr [...] położonego w Łodzi przy ulicy P. W świetle postanowień art. 2 ust. 1 u.d.m. jest to okoliczność prawotwórcza, albowiem od jej pozytywnej weryfikacji uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego. W sprawie nie ma sporu, że skarżąca na mocy umowy najmu z dnia 1 sierpnia 2001 roku korzystała prawnie z lokalu nr [...] położonego w Ł. przy ulicy P. Okolicznością sporną pozostaje, czy umowa ta została skarżącej skutecznie wypowiedziana.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenie, czy wnioskujący o przyznanie prawa do dodatku mieszkaniowego posiada prawo do lokalu należy do organu, który prowadzi w tym przedmiocie postępowanie administracyjne. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z normatywnych rozwiązań kodeksowych, kształtujących tryb, zakres i formę gromadzenia i oceny materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do poczynienia wszelkich ustaleń faktycznych istotnych z perspektywy hipotezy normy prawnej, stanowiącej podstawę prawną wydawanej decyzji administracyjnej – art. 7 K.p.a. W tym celu powinien zebrać każdy dowód, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy – art. 75 § 1 K.p.a. - a następnie w oparciu o tak zgormadzony materiał, zbudować podstawę faktyczną rozstrzygnięcia – art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a.

Przełożenie kodeksowych rozwiązań systemowych na realia niniejszej sprawy musi zatem oznaczać, że odmowę przyznania skarżącej prawa do dodatku mieszkaniowego powinno poprzedzać ustalenie, iż wskutek rozwiązania umowy najmu z 1 sierpnia 2001 roku, utraciła ona prawo do lokalu nr [...] położonego w Ł. przy ulicy P. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowy wymóg został zrealizowany.

Należy potwierdzić stanowisko skarżącej kasacyjnie, że w aktach sprawy znajdują się wyłącznie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie wypowiedzenia umowy najmu oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru. Nie oznacza to jednak, że przedmiotowe kserokopie nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 K.p.a. dowodem w postępowaniu administracyjnym może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Żaden przepis prawa nie wyraża zakazu dowodowego korzystania z kserokopii dokumentów. Kserokopia dokumentu stanowi źródło wiedzy o dokumencie oryginalnym i podlega ocenie, jak każdy inny dowód, na podstawie wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że kserokopia dokumentu urzędowego może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu. Różnica ich mocy dowodowej polega na tym, że kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że dokument taki musi być oceniony w świetle całego materiału dowodowego (por. wyroki NSA z 21 sierpnia 2012 r., II GSK 1016/11, z 25 maja 2016 r., I OSK 2842/15, z 1 sierpnia 2018 r., sygn. I GSK 2584/18). Kserokopia stanowi dokument będący dowodem istnienia oryginału i w tym zakresie podlega stosownej ocenie (podobnie NSA w wyroku z 9 sierpnia 2006 r. I OSK 1112/05).

W tym stanie rzeczy należy potwierdzić, że kserokopia pisma z dnia 13 grudnia 2012 roku, nr [...] jest odwzorowaniem oryginału pisma będącego wypowiedzeniem umowy najmu z 1 sierpnia 2001 roku. Jego treść jest jednoznaczna. Wskazano w nim skarżącą jako adresata, umowę, która została wypowiedziana, lokal zajmowany na jej podstawie, datę rozwiązania umowy oraz podstawę prawną wypowiedzenia. Kserokopia pisma odzwierciedla również podpis oraz stanowisko osoby, która je sporządziła.

Skarżąca kasacyjnie konsekwentnie kwestionuje skuteczność dokonanego wypowiedzenia. Odnotować trzeba, że w aktach sprawy znajdują się kserokopie obu stron zwrotnego potwierdzenia doręczenia (dalej: "ZPO"), które tak Sąd pierwszej instancji, jak i organy, potraktowały jako dowód doręczenia skarżącej pisma z 13 grudnia 2012 roku, będącego wypowiedzeniem umowy najmu. Z treści kserokopii ZPO wynika, że przesyłka została nadana w dniu 13 grudnia 2012, a więc w dniu sporządzenia wypowiedzenia umowy najmu. Na stemplu pocztowej jednostki badawczej widnieje wprawdzie data "131224", jednak nie ma wątpliwości, że ostatnie dwie cyfry, mające wskazywać rok, zostały błędnie odwzorowane. Potwierdza to zwrotne potwierdzenie pisma z 11 grudnia 2012 roku, nr [...], gdzie pieczęć pocztowej jednostki nadawczej wskazuje na datę "111224", a więc obarczona jest analogicznym błędem. Należy zgodzić się ze skarżącą, że na kserokopii ZPO brak jest adnotacji o numerze pisma, którego doręczenie ma potwierdzać. Nie przesądza to jednak o tym, że przedmiotowa kserokopia jest dowodowa bezwartościowa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kserokopia ZPO z 13 grudnia 2012 roku pośrednio potwierdza fakt doręczenia skarżącej w dniu 28 grudnia 2012 roku wypowiedzenia umowy najmu z 1 sierpnia 2001 roku, a przy uwzględnieniu innych dowodów w sprawie, wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego, pozwala tę okoliczność zweryfikować definitywnie. Należy zwrócić uwagę, że tak ZPO z 13 grudnia 2012 roku, jak i ZPO z 11 grudnia 2012 roku dotyczą pism, które zostały sporządzone w tym samym dniu, w którym doszło do ich nadania w urzędzie pocztowym. Dowodzi to tego, że regułą działania administratora nieruchomości było nadawanie pism w tym samym dniu, w którym doszło do ich sporządzenia. W tym skadrowaniu, podnoszony przez skarżącą zarzut, że ZPO z 13 grudnia 2012 roku dotyczy pisma z 3 grudnia 2012 roku, nr [...] należy uznać za niezasadny. Wypowiedzenie skarżącej umowy najmu potwierdza również administrator nieruchomości, w której znajduje się lokal nr [...] przy ul. P. w Ł., w karcie lokalu z [...] kwietnia 2020 roku oraz w projekcie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tej samej daty. Z obu tych dokumentów wynika, że skarżąca korzysta z przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego i w związku z tym faktem jest zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Zasady logiki i doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, że administrator nieruchomości dokonał skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu z dnia 1 sierpnia 2001 roku w dniu 28 grudnia 2012 roku. Po pierwsze, z akt sprawy wynika, że administrator nieruchomości wszystkie pisma doręczał za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, więc byłoby niezrozumiałe, z jakich przyczyn w tym trybie nie doręczył skarżącej wypowiedzenia umowy najmu lokalu, tym bardziej, że aktualnie wywodzi z tego faktu określone skutki prawne. Po drugie, należy przyjąć, że gdyby administrator nie doręczył skarżącej skutecznie wypowiedzenia umowy najmu lokalu przesyłką z 13 grudnia 2012 roku, ponowiłby tę czynność. Jest wszak oczywiste, że dla skuteczności doręczenia nie jest wymagane osobiste odebranie przesyłki – ustawodawca przewidział fikcję doręczenia w razie podwójnej awizacji. Trudno zatem byłoby wytłumaczyć, z jakich przyczyn administrator nieruchomości pomimo sporządzenia wypowiedzenia umowy najmu lokalu w dniu 13 grudnia 2012 roku, przez prawie osiem lat (na dzień złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy) zwlekał z jego skutecznym doręczeniem, podczas gdy inne pisma doręczał niezwłocznie i prawidłowo.

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jest wiadomo z urzędu, że w kwestii skuteczności doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu lokalu z dnia 13 grudnia 2012 roku NSA wypowiedział się w wyroku z dnia 20 kwietnia 2018 r., I OSK 2519/17. Należy jednak odnotować, że wyrażone w tym wyroku stanowisko oparte było na innych okolicznościach faktycznych i dotyczyło uchybień, które na gruncie niniejszej sprawy nie występowały.

Z wyłożonych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Negatywnej weryfikacji podlegał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 133 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, , wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08,). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.

Art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oceniając kwestionowany wyrok pod tym kątem stwierdzić należy, że Sąd odniósł się do okoliczności prawnych sprawy i wyjaśnił motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera zatem wszystkie ustawowo wymagane elementy i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego poddaje się kontroli instancyjnej, tj. pozwala w wystarczającym stopniu na ustalenie sposobu rozumowania przez Sąd pierwszej instancji i jego ocenę.

Z kolei zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.

Skarżąca kasacyjnie nie podaje żadnych danych, które pozwalałyby zidentyfikować, jakiej konkretnie części akt sprawy brakuje, ewentualnie jaka konkretnie część akt sprawy została przez Sąd pierwszej instancji pominięta, albo jakie ustalenia poczynione przez ten Sąd nie znajdują oparcia w aktach sprawy. Zarzut wadliwej oceny znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w swej procesowej systematyce, nie może być sklasyfikowany w ramach zarzutu wydania orzeczenia na podstawie niekompletnych akt sprawy. Jest to bowiem zarzut, który swym charakterem odpowiada zarzutowi naruszenia przepisów postępowania podważającego prawidłowość ustaleń faktycznych. Innymi słowy, skarżąca kasacyjnie w żaden sposób nie wykazała, że istnieje jakaś część akt sprawy, która nie była w dyspozycji Sądu pierwszej instancji, bądź wprawdzie była, ale została przez ten Sąd pominięta. Skarżąca kasacyjnie próbuje przekonywać, że Sąd pierwszej instancji ustalił wadliwy stan faktyczny, co jednak nie może stanowić podstawy zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.

Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.