Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 795/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: par. 4 ust. 2, 3, par. 5 ust. 1, par. 6, par. 7
journal: Dz.U. 2002 nr 3 poz 28
law: Rozporządzenie MInistra Edukacji Narodowej i Sportu z  dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny  program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na indywidualny tok nauki dla A. B. 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat K. G. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej I. B. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat K. G. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

W dniu 4 marca 2010 roku I. B. wystąpiła do Dyrektora Szkoły Podstawowej w B. z wnioskiem o wyrażenie zgody na indywidualny tok nauki po śródrocznej klasyfikacji dla córki - A. B. uczennicy klasy pierwszej.

Decyzją z dnia [...] roku Dyrektor Szkoły w B. nie wyraził zgody na indywidualny tok nauki dla A. B., uczennicy klasy drugiej.

Od powyższej decyzji I. B. złożyła odwołanie do Ł. Kuratora Oświaty, w którym m.in. wskazała, że uchwała rady pedagogicznej została podjęta bez zapoznania się z opinią Powiatowej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej S., a w toku postępowania administracyjnego zostały naruszone jej prawa jako wnioskodawcy wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Ł. Kurator Oświaty uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na naruszenie art. 10, 35, 36, 107 k.p.a. i nie ustalenie wyłącznego opiekuna prawnego A. B.

Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Dyrektor Szkoły w B., na podstawie art. 66 ust.1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 roku nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 grudnia 2001 roku w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki ( Dz. U. z 2002 r. nr 3 póz. 28), po ponownym rozpatrzeniu wniosku I. B., nie wyraził zgody na indywidualny tok nauki dla A. B. uczennicy klasy drugiej W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż w dniu 14 stycznia 2011 roku organ wystosował pismo do wychowawcy klasy drugiej M. K. z prośbą o wydanie opinii o uczennicy oraz opracowanie indywidualnego programu nauki dla uczennicy A. B. z wszystkich edukacji. Organ z prośbą taką zwrócił się także do nauczyciela języka angielskiego M. K. i nauczyciela informatyki A. J. Dodatkowo na podstawie odpisu zupełnego aktu urodzenia Nr [...] z dnia [...] roku wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w Warszawie, w dniu [...] roku ustalono, że I. B. jest jedynym prawnym opiekunem córki - A. B. W dniu [...] roku organ otrzymał opinię nauczyciela języka angielskiego o uczennicy A. B., zaś w dniu 20 stycznia 2011 roku organ otrzymał opinię wydaną przez nauczyciela informatyki. W tym samym dniu wychowawca klasy drugiej wydała opinię o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach A. B. oraz opinię o dotychczasowych osiągnięciach uczennicy. Wychowawca klasy i nauczyciel języka angielskiego w wydanych opiniach stwierdziły, że A. B. jest uczennicą bardzo dobrą na poziomie danej klasy, ale nie jest uczennicą wybitną i wybijającą się ponad uczniów zdolnych z tej klasy. Natomiast nauczyciel informatyki w swojej opinii podniósł, że uczennica pracuje we właściwym dla siebie tempie i wykonuje polecenia dostosowane do jej indywidualnych możliwości. W dniu 28 stycznia 2011 roku wychowawca M. K. przygotowała opinię o uczennicy, która stanowiła załącznik do wniosku dyrektora szkoły skierowanego do Powiatowej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w S. o wydanie opinii w sprawie indywidualnego toku nauki, oraz wniosek do podpisania przez rodzica, jako wyrażenie zgody na przeprowadzenie badań. Wniosek został przedłożony matce uczennicy do podpisania w dniu 31 stycznia 2011 roku. I. B. tego dnia nie podpisała wniosku, czym opóźniła ustalenie daty badania w Powiatowej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w S., a tym samym wydłużyła czas prowadzenia postępowania. Zaznaczyła, że wniosek zostanie podpisany po dołączeniu załączników w postaci: programu nauczania z wszystkich edukacji, opinii nauczycieli prowadzących lekcje z dzieckiem. Indywidualny program nauki dla uczennicy klasy II szkoły podstawowej A. B., wychowawca klasy doręczyła dnia 28 stycznia 2011 roku, Indywidualny program nauczania języka angielskiego dla uczennicy klasy II A. B. organ otrzymał od nauczyciela w dniu 1 lutego 2011 roku, natomiast Indywidualny program zajęć komputerowych dla uczennicy A. B. został dołączony do dokumentacji w dniu 2 lutego 2011 roku. W dniu [...] roku postanowieniem Nr [...] odmówiono dopuszczenia dowodu z zeznań świadków na okoliczności prowadzonego postępowania w osobach: M. K., M. K., M. C., N. A., B. G. zgłoszonych przez stronę w pismach z dnia: 18. 01.2011r., 31. 01. 2011r., 16. 02. 2011r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że okoliczności są już udowodnione w aktach sprawy innymi zgromadzonymi dokumentami, dlatego powołanie świadków w osobach: M. K. i M. K. jest zbędne, ponieważ w aktach sprawy są opinie potwierdzone ich podpisem. Powołana M. K., jako nauczyciel języka angielskiego, dnia [...] roku wydała pisemną opinię o uczennicy A. B. Natomiast powołana M. K., wychowawca klasy drugiej, dnia 20 stycznia 2011 roku wydała pisemną opinię o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach uczennicy oraz opinię o dotychczasowych osiągnięciach A. Powołane : N. A. i M. C. nie prowadziły zajęć obowiązkowych z uczennicą, ani nie pełniły roli wychowawcy klasowego. Ich zeznania nie są zatem kluczowe dla sprawy. Wniosek o wyrażeniu zgody na badanie córki w Powiatowej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w S. matka podpisała w dniu 11 lutego 2011 roku. W dniu 14 lutego 2011 roku A. B.a została skierowana przez szkołę do Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S. Wraz ze skierowaniem została wystosowana pisemna prośba do Dyrektora Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S. o kolejne wydanie opinii o A. B. w celu ponownego rozpatrzenia wniosku o wyrażenie zgody na indywidualny tok nauki. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] roku został wyznaczony nowy termin załatwienia sprawy - do dnia [...] roku. Przyczyną zwłoki był brak opinii Powiatowej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w S. oraz konieczność dokonania ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Wobec braku opinii Powiatowej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w S., postanowieniem z dnia [...] roku wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] roku. Po dokładnym przeanalizowaniu opinii przekazanych przez nauczycieli uczących A. B. oraz opinii o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach uczennicy wydanej przez nauczyciela pełniącego od dnia 12 lutego 2011 oku funkcję wychowawcy klasy drugiej N. A., w dniu [...] roku rada pedagogiczna wyraziła negatywne stanowisko dotyczące zamiaru zezwolenia uczennicy klasy II A. B. na indywidualny tok nauki. W dniu 30 marca 2011 roku organ otrzymał pisemną informacje od Dyrektora Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S., iż po zdiagnozowaniu uczennicy, została wydana w dniu [...] roku opinia wskazująca, że obecnie brak jest przesłanek do objęcia A. B. indywidualnym tokiem nauki. Jednocześnie Dyrektor Powiatowej Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w S. poinformowała, że matka dziecka nie wyraziła zgody na przekazanie opinii szkole. Organ wystąpił w dniu 31 marca 2011 roku do I. B. z prośbą o przekazanie w terminie 7 dni opinii o A. B. wydanej przez Powiatową Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w S. celem wydania decyzji administracyjnej w sprawie zezwolenia na indywidualny tok nauki dla córki. Do dnia [...] roku I. B. nie przekazała opinii szkole. W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych organ stwierdził, że A. B. nie spełniła wymogów do przyznania indywidualnego toku nauki w związku z negatywną opinią rady pedagogicznej oraz brakiem możliwości zapoznania się przez organ z treścią opinii Powiatowej Poradni Psychologiczno -Pedagogicznej w S.

Od powyższej decyzji I. B. wniosła odwołanie, w którym podniosła, że postępowanie było prowadzone niezgodnie z obowiązującym w prawem. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji lub ewentualnie o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez osobę kompetentną.

Decyzją z dnia z dnia [...] roku, Nr [...] Ł. Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że kwestię indywidualnego toku nauki dla ucznia reguluje art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, póz. 2572 z późn. zm.), natomiast szczegółowy tryb i warunki udzielania zezwolenia na indywidualny tok nauki określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki ( Dz. U. z 2002r. Nr 3, póz. 28). Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 2 w/w rozporządzenia z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na indywidualny tok nauki mogą wystąpić rodzice (prawni opiekunowie) niepełnoletniego ucznia. Z wnioskiem o zezwolenie na indywidualny tok nauki dla małoletniej A. B. wystąpiła matka - I. B. jedyna przedstawicielka ustawowa dziecka. Przed rozpatrzeniem wniosku dyrektor szkoły winien dysponować opinią wychowawcy klasy o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach ucznia oraz zawierającą informację o dotychczasowych osiągnięciach ucznia. Opinia taka została sporządzona przez wychowawcę klasy -M. K. oraz kolejnego wychowawcę - N. A.. W opiniach stwierdzono, że A. B. w zakresie osiągnięć w nauce jest w czołówce klasy, nie jest jednak dzieckiem wybitnym i wybijającym się ponad uczniów zdolnych z klasy II. Dodatkowo opinie o uczennicy wydały także pozostałe nauczycielki, prowadzące zajęcia z klasą drugą: A. J. - prowadząca zajęcia komputerowe i M. K. - nauczyciel języka angielskiego. Z opinii A. J. wynika, że A. B. w 2011 r. nie uczestniczyła w żadnych zajęciach komputerowych. Natomiast w poprzednim semestrze nabyła umiejętności odpowiednie do aktualnego etapu kształcenia. M. K. stwierdziła w swej opinii, że A. B. ma dobre i bardzo dobre oceny cząstkowe, na bieżąco dobrze radzi sobie z przyswajaniem materiału, nie posiada jednak wiadomości wykraczających poza program nauczania klasy II i nie jest uczennicą wybijającą się ponad uczniów bardzo zdolnych z tej klasy. Ponadto opracowany został indywidualny program nauki dla uczennicy z wszystkich zajęć klasy II, z dodatkowym wyszczególnieniem nauczania języka angielskiego i zajęć komputerowych. Po uzyskaniu wniosku i indywidualnego programu nauki, zgodnie z § 6 w/w rozporządzenia, dyrektor zasięgnął opinii rady pedagogicznej i opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (k.34, k.51, k.49). Zarówno opinia Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S. w swej konkluzji (matka dziecka - I. B. nie wyraziła zgody na wykorzystanie pełnej treści opinii w niniejszym postępowaniu), jak i uchwała rady pedagogicznej Szkoły Podstawowej w B. jednoznacznie negatywnie wypowiedziały się co do objęcia A. B. indywidualnym tokiem nauki. W piśmie z dnia 24.03.2011 r. Dyrektor Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S. poinformował, że po zdiagnozowaniu uczennicy - została wydana opinia nr 25/2011 wskazująca, iż obecnie brak jest przesłanek do objęcia A. B. indywidualnym tokiem nauki. Natomiast rada pedagogiczna Szkoły Podstawowej w B. uchwałą nr [...] z dnia [...] r. wyraziła negatywne stanowisko dotyczące zamiaru zezwolenia uczennicy klasy II A. B. na indywidualny tok nauki. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że uczennica w zakresie osiągnięć w nauce należy do czołówki klasowej, nie jest jednak dzieckiem wybitnym i wybijającym się ponad uczniów zdolnych z klasy II. Dobrze czuje się wśród rówieśników i szybko integruje się. Jednak po okresie dłuższej absencji potrzebuje czasu, aby się zaaklimatyzować. Potrzebuje kontaktu z rówieśnikami. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ podniósł, że zgodnie z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia uczeń realizujący indywidualny tok nauki kształci się według systemu innego niż udział w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, w zakresie jednego, kilku lub wszystkich obowiązujących zajęć edukacyjnych, przewidzianych w szkolnym planie nauczania dla danej klasy. Stosowanie indywidualnego toku nauki ma zatem uzasadnienie w przypadku ucznia wykraczającego zdolnościami poza poziom uczniów zdolnych w klasie. Kierując się predyspozycjami ucznia, jego poziomem wiedzy, szczególnymi uzdolnieniami oraz dotychczasowymi osiągnięciami, dyrektor szkoły może wyrazić zgodę na indywidualny tok nauki. Natomiast w myśl § 7 ust. 1 tego rozporządzenia, dyrektor szkoły zezwala na indywidualny tok nauki w przypadku pozytywnej opinii rady pedagogicznej i pozytywnej opinii publicznej poradni psychologiczni-pedagogicznej. Dyrektor szkoły zasięgnął wymaganych opinii wychowawcy, poradni psychologiczno-pedagogicznej i opinii rady pedagogicznej. Opinie wydane w niniejszej sprawie negatywnie oceniają możliwość edukacji A. B. w indywidualnym toku nauki. Możliwość indywidualnego toku nauki dla ucznia wynika z prawa realizacji indywidualnych potrzeb ucznia szczególnie zdolnego, przejawiającego uzdolnienia wykraczające poza poziom właściwy dla danego wieku. Małoletnia A. B. jest uczennicą inteligentną i zdolną plasującą się w górnym przedziale uczniów drugiej klasy szkoły podstawowej. Jednak nie przejawia szczególnych uzdolnień i talentów, które uzasadniałyby i wskazywały na potrzebę odstępstwa od zasad edukacji realizowanych przez ogół uczniów. Dodatkowo dla jej prawidłowego rozwoju potrzebny jest kontakt z rówieśnikami. Indywidualny tok nauki jest sposobem rozwijania talentu i uzdolnień uczniów wyróżniających się szczególnymi uzdolnieniami i wiedzą, wykraczającymi poza poziom rówieśników. Nie jest natomiast sposobem na rozwijanie zainteresowań ucznia, ani ustalenie rozkładu zajęć szkolnych zgodnie z oczekiwaniami rodzica. Ponadto Kurator podkreślił, że Szkoła Podstawowa w B. wychodząc naprzeciw oczekiwaniom I. B., mając na względzie potrzeby dziecka, zaproponowała plan indywidualnych działań wspierających rozwój A. B.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła organom administracji naruszenie prawa. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Ł. Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż wnioski strony o wyłączenie od udziału w sprawie M. C. i S. C. nie zostały uwzględnione, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. nr 256 z 2004r. poz.2572 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie warunków i trybu zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu i toku nauki (Dz.U. nr 3 poz.28).

Zgodnie z treścią art.66 ust.1 wymienionej ustawy na wniosek lub za zgodą rodziców albo pełnoletniego ucznia dyrektor szkoły po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, może zezwolić uczniowi na indywidualny program lub tok nauki oraz wyznaczyć nauczyciela-opiekuna. Odmowa udzielenia zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W myśl § 4 ust.2 pkt.2 ust.3 rozporządzenia z 19 grudnia 2001r. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki mogą wystąpić

2) rodzice (prawni opiekunowie) niepełnoletniego ucznia;

Wniosek składa się do dyrektora szkoły za pośrednictwem nauczyciela przedmiotu głównego tego ucznia.

Zgodnie z treścią § 4 ust.4 wymienionego rozporządzenia wychowawca klasy dołącza do wniosku opinię o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach ucznia. Opinia powinna także zawierać informację o dotychczasowych osiągnięciach ucznia.

W myśl § 5 ust.1 cytowanego rozporządzenia nauczyciel prowadzący zajęcia edukacyjne, których dotyczy wniosek o udzielenie zezwolenia na indywidualny program nauki, opracowuje indywidualny program nauki lub akceptuje indywidualny program nauki opracowany poza szkołą, który uczeń ma realizować pod jego kierunkiem.

Zgodnie z treścią § 6 wymienionego rozporządzenia dyrektor szkoły, po otrzymaniu wniosku i indywidualnego programu nauki, zasięga opinii rady pedagogicznej oraz opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej.

W myśl § 7 ust.1 cytowanego rozporządzenia dyrektor szkoły zezwala na indywidualny program lub tok nauki w przypadku pozytywnej opinii rady pedagogicznej i pozytywnej opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Z przepisu art.66 ust.1 ustawy z 7 września 1991r. wynika, iż dyrektor szkoły może zezwolić na indywidualny tok nauki po uprzednim zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej oraz poradni psychologiczno- pedagogicznej. Decyzja dyrektora ma charakter uznaniowy i ma on swobodę w wydaniu rozstrzygnięcia. W wymienionym przepisie użyto bowiem sformułowania "może zezwolić". W przekonaniu sądu dyrektor szkoły nie jest związany opiniami rady pedagogicznej i poradni psychologiczno- pedagogicznej w przedmiocie złożonego wniosku. Nawet w sytuacji gdy obie opinie są negatywne dyrektor może ale nie musi uwzględnić wniosek o indywidualny tok nauki. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2010r. w spr. I OSK 1024-10 (Lex nr 744909). Sąd w obecnym składzie podzieli pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu.

Z przepisu § 7 ust.1 rozporządzenia z 19 grudnia 2001r. wynika, iż dyrektor szkoły jest zobowiązany zezwolić na indywidualny tok nauki w razie pozytywnej opinii rady pedagogicznej i poradni psychologiczno-pedagogicznej. Wskazuje na to sformułowanie "dyrektor zezwala". Można powziąć wątpliwość czy uregulowanie zawarte w § 7 ust.1 rozporządzenia jest zgodne z art.66 ust.1 ustawy skoro oznacza faktyczne związanie dyrektora szkoły w sytuacji gdy obie opinie są pozytywne. Pogląd, iż powyższe uregulowanie wykracza poza zakres delegacji ustawowej i podważa konstytucyjną zasadę państwa prawnego oraz hierarchię źródeł prawa wyraził Mateusz Pilch w "Ustawa o systemie oświaty – Komentarz (wyd. ABC 2008r. wyd.II komentarz do art.66 ustawy). Kwestia ta nie ma jednak znaczenia w niniejszej sprawie gdyż opinie rady pedagogicznej i poradni psychologiczno – pedagogicznej są negatywne.

Należy zaznaczyć, iż indywidualny tok nauki jest przeznaczony dla uczniów wybitnie uzdolnionych a jego celem jest umożliwienie takim uczniom przyspieszone ukończenie poszczególnych etapów kształcenia. Wynika to z treści art.1 pkt.6 ustawy z 7 września 1991r., który stanowi, iż system oświaty zapewnia m.in. opiekę nad uczniami szczególnie uzdolnionymi poprzez umożliwienie im realizowania indywidualnych programów nauczania oraz ukończenia szkoły każdego typu w skróconym czasie. Przy rozpoznawaniu wniosku o wyrażenie zgody na indywidualny tok nauki dyrektor szkoły winien zawsze kierować się dobrem ucznia a taka ocena wymaga. uwzględnienia możliwości i uzdolnień ucznia. Dlatego też konieczne jest poznanie ucznia zaś zezwolenie na indywidualny tok nauki może być udzielone w zasadzie po upływie co najmniej jednego roku nauki co wynika z § 4 ust.1 rozporządzenia z 19 grudnia 2001r. Dla oceny czy uczeń jest wybitnie uzdolniony, w postępowaniu o wyrażenie zgody na indywidualny tok nauki istnieje obowiązek zasięgnięcia opinii rady pedagogicznej i poradni psychologiczno – pedagogicznej czyli podmiotów dających rękojmię, że ocena taka będzie wszechstronna i profesjonalna. Niezbędna jest również opinia wychowawcy klasy o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach ucznia (wyrok NSA z 15 października 2010r. w spr. I OSK 1024/10).

Sąd zatem uznał, iż decyzja w przedmiocie zezwolenia na indywidualny tok nauki ma charakter uznaniowy. Decyzja odmowna musi być więc należycie uzasadniona, tak aby nie można jej było postawić zarzutu dowolności.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i szczegółowo omówiły argumenty przemawiające za odmową uwzględnienia wniosku skarżącej.

W toku postępowania administracyjnego załączone zostały opinie o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach uczennicy A. B. sporządzone przez poprzedniego wychowawcę (M. K.) jak i obecnego wychowawcę (N. A.). Z treści obu opinii wynika, iż córka skarżącej jest dziewczynką inteligentną. Dysponuje ona bogatym zasobem słownictwa oraz posiada ogólną wiedzę o otaczającym ją świecie. Czyta w dobrym tempie. Zna zasady pisowni lecz popełnia błędy typowo ortograficzne. Jeżeli chodzi o edukację matematyczną to wykonuje ona działania w większym zakresie niż przewidziany jest dla klasy drugiej ale zadania, które wymagają logicznego, matematycznego myślenia sprawiają jej trudność. Jest sprawna manualnie, szczególnie dobrze odnajduje się w pracach przestrzennych lecz pracuje w tempie wolnym i ma trudności z pracą w grupie. Posiada dużą wiedzę poznawczą, zwłaszcza w zakresie edukacji przyrodniczej (szczególne zainteresowanie uczennicy budzi ekosystem lasu). Zakres wiadomości i umiejętności szkolnych A. B. jest bardzo dobry w odniesieniu do danej klasy. W zakresie osiągnięć w nauce należy ona do czołówki klasowej. Nie jest natomiast uczennicą wybitną i wybijającą się ponad uczniów bardzo zdolnych z klasy II.

Podobną konkluzję zawiera opinia nauczyciela języka angielskiego M. K. Opinia ta wskazuje, iż A. B. ma dobre i bardzo dobre oceny cząstkowe. Dobrze radzi sobie z przyswajaniem materiału z języka angielskiego, nie posiada jednak wiadomości wykraczających poza program nauczania klasy II i nie jest uczennicą wybijającą się ponad uczniów bardzo zdolnych z tej klasy.

W aktach sprawy anoduje się również opinia nauczyciela zajęć komputerowych A. J., z której wynika, iż A. B. posiada umiejętności posługiwania się komputerem i jest w stanie napisać samodzielnie krótki tekst.

Wymienione opinie wskazują, iż córka skarżącej osiąga dobre i bardzo dobre wyniki w zakresie osiągnięć w nauce. Jest w czołówce klasowej lecz nie jest uczennicą wybitną i wybijającą się ponad uczniów bardzo zdolnych z klasy. W oparciu o te opinie rada pedagogiczna wyraziła negatywne stanowisko co do zezwolenia na indywidualny tok nauki A. B. Jak wynika z załącznika do uchwały z 28 marca 2011r. rada kierując się dobrem dziecka uznała, że powinno ono uczęszczać do szkoły masowej. Dla prawidłowego rozwoju dziecka potrzebny jest bowiem kontakt z rówieśnikami.

W postępowaniu sądowym skarżąca złożyła do akt 11 dyplomów otrzymanych przez córkę w konkursach recytatorskich, konkursie plastycznym, konkursie ZUCH, konkursie czytelniczym, konkursie języka angielskiego w kategorii wiersz, konkursie logicznego myślenia, konkursie z przyrody i konkursie na wykonanie ozdoby choinkowej (k.80). Nie negując osiągnięć A. B. w tym zakresie należy zaznaczyć, iż przed sądem administracyjnym, co do zasady, nie przeprowadza się postępowania dowodowego. Jedynie wyjątkowo dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, co wynika z treści art.106 § 3 p.p.s.a. Skarżąca winna złożyć odpisy wymienionych dyplomów w toku postępowania administracyjnego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, aby organy administracji mogły odnieść się do tych dowodów, a nie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny kontroluje bowiem legalność zaskarżonej decyzji a nie kontynuuje postępowanie dowodowe rozpoczęte w postępowaniu administracyjnym.

Również negatywna jest opinia Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w S. nr [...] z [...] r. Opinia ta jest obszerna zaś w jej konkluzji znajduje się sformułowanie, iż "obecnie trudne jest określenie poziomu zdolności ogólnych lub kierunkowych dających podstawę uznania A. B. za dziecko szczególnie zdolne czy uzdolnione". Wbrew twierdzeniom podnoszonym przez stronę skarżącą na rozprawie opinia zawiera negatywne stanowisko poradni co do kwestii objęcia córki skarżącej indywidualnym tokiem nauki. W opinii tej znajduje się bowiem następujące sformułowanie: "...obecnie brak jest przesłanek aby objąć uczennicę indywidualnym tokiem nauki".

Jeżeli chodzi o opinię Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w S. nr [...] złożoną na rozprawie (k.76-79) to pozostaje ona poza zakresem rozważań sądu. Sporządzona została bowiem w dniu [...]. czyli po wydaniu zaskarżonej decyzji. Wspomnieć tylko należy, iż również w tej opinii poradnia wyraziła negatywne stanowisko co do indywidualnego toku nauki A. B. W konkluzji opinii na stronie trzeciej znajduje się bowiem następujące sformułowanie: " w chwili obecnej...w stosunku do A. brak jest wskazań do zmiany toku nauki w zakresie obowiązujących zajęć edukacyjnych przewidzianych w szkolnym planie nauki dla danej klasy. Opinia poradni jest negatywna.".

Organy administracji obu instancji odmawiając zezwolenia na indywidualny tok nauki dokonały wnikliwej oceny całego materiału dowodowego. Szczegółowo omówiono argumenty przemawiające za wydaniem decyzji odmownej a argumentacja ta jest racjonalna i przekonywująca. Decyzjom tym nie można postawić zarzutu dowolności. W szczególności trafnie podniesiono, iż indywidualny tok nauki jest przewidziany dla uczniów szczególnie zdolnych to jest takich, których uzdolnienia wykraczają poza poziom właściwy dla danego wieku. Chodzi tu o uczniów posiadających wybitne uzdolnienia aby mogli oni w pełni rozwinąć swoje umiejętności a byłoby to utrudnione przy zastosowaniu normalnego toku kształcenia. Indywidualny tok nauki ma na celu umożliwienie uczniom wybitnie uzdolnionym przyspieszone ukończenie poszczególnych etapów kształcenia. Tego rodzaju tok nauki, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, nie jest natomiast sposobem na rozwijanie zainteresowań ucznia ani nie może służyć ustalaniu rozkładu zajęć szkolnych zgodnie z oczekiwaniami rodziców. A. B. jest uczennicą inteligentną, zdolną i osiąga dobre i bardzo dobre wyniki w nauce. W zakresie osiągnięć w nauce plasuje się ona w czołówce klasy drugiej. Nie posiada jednak takich uzdolnień, które pozwoliłyby uznać ją za uczennicę wybitną. Nie wybija się ona ponad uczniów bardzo zdolnych ze swojej klasy na co wskazują opinie nauczycieli załączone do akt sprawy oraz osiągnięcia w zakresie nauki. Dodać należy, iż Szkoła Podstawowa w B. specjalnie dla córki skarżącej opracowała "Plan indywidualny działań wspierających rozwój A. B.". Plan ten ma na celu umożliwienie jak najlepszej realizacji edukacji uczennicy i zapewnienia jej jak najlepszego rozwoju.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż istnieje głęboki konflikt pomiędzy skarżącą a dyrektorem Szkoły Podstawowej w B. M. C. I. B. opisała szczegółowo przebieg tego konfliktu w obszernym piśmie procesowym złożonym na rozprawie (k.68-75). Z pisma tego wynika, iż źródłem powstania tego konfliktu jest niewłaściwe postępowanie dyrektora szkoły. W aktach administracyjnych znajdują się także dokumenty, z których wynika, iż to wskutek niewłaściwego zachowania skarżącej dochodziło do powstania sytuacji konfliktowych. Należy zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszego postępowania nie jest wyjaśnianie w jaki sposób i z czyjego powodu doszło do powstania konfliktu oraz która strona jest tego winna. Zagadnienia te pozostają poza zakresem rozważań sądu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem ustalenie czy spełnione zostały przesłanki do wyrażenia zgody na indywidualny tok nauki dla córki skarżącej.

Zebrany materiał dowodowy wskazuje na bardzo trudną sytuację rodzinną i bytową I. B. Mieszka ona wraz z córką i swoim ojcem w miejscowości odległej prawie 9 km od szkoły w B. Skarżąca mieszka na terenie lasu i w okresie zimowym droga nie jest odśnieżana. W związku z brakiem możliwości dojazdu córka skarżącej w czasie zimy nie uczęszcza do szkoły. Natomiast w pozostałym okresie skarżąca zmuszona jest odwozić córkę do szkoły rowerem a następnie przyjeżdżać po nią po zakończeniu lekcji. Okoliczności te nie stanowią jednak podstawy do wyrażenia zgody na indywidualny tok nauki. Obowiązujące przepisy nie przewidują aby duże trudności z dojazdem do szkoły stanowiły przesłankę zezwolenia na indywidualny tok nauki. W związku z czym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej z tego powodu.

Odnośnie wniosków skarżącej o dopuszczenie dowodu z zeznań nauczycieli, którzy wydawali opinię o jej córce (M. K., M. K., N. A.), dowodu z zeznań dyrektora szkoły (M. C.) i dowodu z zeznań dyrektora Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w S. (B. G.) to należy zaznaczyć, iż w pismach z 18 stycznia 2011r., 31 stycznia 2011r. i 16 lutego 2011r. nie wskazano okoliczności na jakie miałyby zostać przesłuchane wymienione osoby. Nadto dowody z zeznań świadków bądź strony nie mogą zastępować pisemnych dokumentów wymaganych zgodnie z obowiązującymi przepisami takich jak opinia wychowawcy o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach ucznia, opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej czy uchwała rady pedagogicznej. W związku z czym organy administracji trafnie odmówiły uwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych.

Reasumując sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż A. B. jest uczennicą zdolną, osiąga dobre i bardzo dobre wyniki w nauce, plasuje się w czołówce klasowej lecz nie posiada takich uzdolnień, które pozwoliłyby uznać ją za uczennicę wybitną. Organy administracji słusznie uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki do wyrażenia zgody na indywidualny tok nauki. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę I. B.

Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi K. G.kwotę 295,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług.

A. B.