Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1181/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędziowie NSA Joanna Runge – Lissowska /spr./, Leszek Włoskiewicz, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Lu 1507/03 w sprawie ze skargi "B."S.A. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 29 października 2003 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz "B." S.A. w R. kwoty 120 zł /słownie: sto dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

OSK 1181/04

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2004 r. 3/II SA/Lu 1507/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 29 października 2003 r. (...) i utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 28 września 2003 r. (...). Decyzjami tymi pobrano karę pieniężną od firmy transportowej "B." S.A. w R. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co wykazała kontrola przeprowadzona dnia 28 września 2003 r. przez urząd Celny w K., dokonana w związku z przekroczeniem granicy państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzje organów administracji zapadły z naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 par. 1, 80 i 107 par. 3 Kpa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./. Naruszenia przepisów postępowania Sąd dopatrzył się w tym, że organy nie wykazały, na podstawie jakich uregulowań prawnych dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu, który to pomiar nie może być dowolny, przeprowadzony wyłącznie według kryteriów przyjętych przez organ, ale odpowiadać warunkom określonym aktem prawnym. Prezes Głównego Urzędu Miar wydał zarządzenie nr 39 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa 2000 nr 6 poz. 40/, które określiło warunki, od których spełnienia uzależnione jest prawidłowe określenie masy pojazdu, masy przewożonego ładunku oraz oznaczenie obciążenia osi pojazdu w ruchu, jednak w protokole kontroli z dnia 28 września 2003 r. i w komputerowym wydruku wyników obciążeń osi pojazdu, brak elementarnych danych, pozwalających na pozytywne zweryfikowanie tych dowodów i uznanie ich za miarodajne do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy, nadto nie wiadomo, jacy funkcjonariusze przeprowadzili kontrolę, jakiej wagi użyto do określenia obciążeń osi pojazdu. Dane z protokołu różnią się od danych z wydruku komputerowego- podkreślił Sąd. Nadto uznał, że z protokołu kontroli nie wynika, czy waga była prawidłowo ustawiona i czy spełniała warunki ww. zarządzenia, które stanowi, że do wyznaczenia obciążenia osi pojazdu stosuje się wagi klasy dokładności 1 i 2, a świadectwo legalizacji użytej wagi wskazuje na klasę dokładności IIII, zatem nie mogła być użyta do wymierzenia kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że powyższe spostrzeżenia poczynił na gruncie ww. zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r., jednakże w dalszej części rozważań zajął się kwestią, czy zarządzenie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego w świetle art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dochodząc do wniosku, że nie może ono być uważne za źródło prawa o takim charakterze. Taką ocenę Sąd uzasadnił następująco: zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach /Dz.U. nr 55 poz. 147 ze zm./, który był dwukrotnie nowelizowany, art. 47 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów wykonawczych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 120 poz. 1268 ze zm./ i art. 11 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie prac Rady Ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 154 poz. 1800/, które upoważniły Radę Ministrów /ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r./, a następnie ministra właściwego do spraw gospodarki /ustawa z dnia 21 grudnia 2001 r./ do wydania rozporządzenia, o którym mowa w tym przepisie. Żaden z organów nie wykonał upoważnienia ustawowego. Z dniem 1 stycznia 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach /Dz.U. 2001 nr 63 poz. 636 ze zm./, która upoważniła Ministra właściwego do spraw gospodarki do określenia wymogów metrologicznych przyrządów pomiarowych /a więc kwestii objętych uprzednio art. 8 ustawy z 1993 r./. Zarządzenie zostało wydane w dniu 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.U. nr 35 poz. 316/ i weszło w życie dnia 13 marca 2004 r. Wobec tego, nie było przepisów wykonawczych określających warunki pomiaru, jednakże gdyby nawet ocena ta była nietrafna, to i tak zarządzenie nr 39 mogło obowiązywać do dnia 30 czerwca 2003 r. na mocy art. 51 cytowanej ustawy z dnia 11 listopada 2001 r.- podkreślił Sąd.

W takich okolicznościach sprawy, niezależnie od stwierdzonych nieprawidłowości dyskwalifikujących ustalenia faktyczne, należało uznać, że wobec braku przepisów wykonawczych, metody i warunki, w jakich dokonano pomiarów, były dowolne, uznaniowe i nieobiektywne i nie mogły stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Izby Celnej w B., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie przepisów prawa, a w szczególności: 1/ art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2, art. 93 i art. 241 ust. 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 75 ust. 1-4 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że cytowane wyżej zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2002 r., nie mogło mieć zastosowania w sprawie; art. 9 pkt 3, art. 27 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach, art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w dniu 28 września 2003 r. brak było obowiązujących przepisów wykonawczych do ustawy Prawo o miarach, co powodowało, że metody i warunki dokonania pomiaru były dowolne, nieobiektywne i uznaniowe i nie mogły stanowić podstawy orzeczenia kary pieniężnej, a zastosowanie przepisów ustawy o drogach było niemożliwe; par. 2 ust. 2 oraz par. 7 w zw. z par. 1 zarządzenia nr 39 poprzez błędną wykładnię polegającą na dowolnym przyjęciu, że waga zastosowana do pomiaru nie może być podstawą pomiarów, ma niewłaściwą klasę dokładności, tj. IIII, dowolne przyjęcie, że wyniki ważenia nie mogły być wiarygodne; art. 7, 77 par. 1 i 80 Kpa poprzez niewłaściwe ich zastosowanie; 2/ przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, a w szczególności art. 133 par. 1 zdanie 1 poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, z pominięciem części dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenie art. 141 par. 4 poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i nie zamieszczenie wskazania, co do dalszego postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustalenia Sądu są błędne, bowiem waga posiadała świadectwo legalizacji, spełniała wymagania techniczne, była sprawna, posiadała klasę dokładności IIII zgodną z przepisami zarządzenia nr 39, przy ważeniu komputer nie wykazał żadnych nieprawidłowości wykonanego pomiaru i wiadomo było, jaki funkcjonariusz pomiaru dokonał, a dokumenty potwierdzają prawidłowe działania, tj. świadectwo legalizacji, wydruk komputerowy, protokół kontroli są załącznikami do decyzji. Nadto wywodzono, że Sąd błędnie przyjął, iż cytowane zarządzenie nr 39 nie stanowiło źródła prawa powszechnie obowiązującego i nie mogło być podstawą wymierzenia kary, gdyż zostało ono wydane po wejściu w życie Konstytucji RP, na podstawie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach, która w wersji obowiązującej do dnia 29 marca 2001 r. dawała Prezesowi Urzędu Miar takie upoważnienie, nie mają więc do niego odniesienia, ani art. 241 ust. 6 Konstytucji, ani art. 75 ust. 1-4 ustawy z dnia 22 grudnia 2002 r. o zmianie upoważnień ustawowych, gdyż uchylają one moc obowiązującą tylko tych aktów normatywnych, które wydane zostały przed wejściem w życie ustawy zasadniczej. Ustawa z dnia 11 maja 2003 r. Prawo o miarach w art. 29 stwierdza, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej niż przez rok od dnia jej wejścia w życie, zatem przez rok od dnia 1 stycznia 2003 r., wobec tego w dniu 28 września 2003 r., tj. dokonania kontroli, ustawodawca dopuścił stosowanie tego zarządzenia, zwłaszcza, iż nie było innego przepisu regulującego te kwestie, bowiem ani rada Ministrów, ani Minister właściwy do spraw gospodarki, nie wydali stosownego zarządzenia- stwierdzono. Wyrok Sądu narusza art. 133 par. 1 zdanie 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż pomija znaczną cześć akt sprawy, niezasadnie podważa legalizację wagi, a także art. 141 par. 4 tej ustawy, nie zamieszczając wytycznych, co do dalszego postępowania w sytuacji, gdy organy zebrały pełny materiał dowodowy, oceniły go w całości i nie ma żadnej konieczności jego uzupełnienia, bowiem wynika z niego, że pojazd poruszał się po drodze publicznej z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na jedną z osi, a stosowne zezwolenie na to nie zostało udzielone- podkreślono w skardze.

Odpowiadając na skargę kasacyjną "B." S.A. w R. wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że w pełni zgadza się z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Wobec takiego zakreślenia granic działania Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej powinny odnosić się do tych przepisów, które Wojewódzki Sąd Administracyjny stosował w swoim postępowaniu i kierował się przy rozstrzyganiu sprawy.

Wydając zaskarżony wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oparł się na dwóch podstawach: po pierwsze zarzucił organom administracji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a po drugie zakwestionował możliwość prowadzenia postępowania według zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa 2000 nr 6 poz. 40/.

W skardze kasacyjnej odniesiono się do tych podstaw, stawiając wyrokowi Wojewódzkiego Sądu, tak zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, jednakże nie można uznać ich za usprawiedliwione w rozumieniu art. 184 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc się do tych zarzutów, należy poczynić jeszcze jedną uwagę, co do wymogów formułowania podstaw skargi kasacyjnej, stawianych przez art. 174 i art. 176 ww. ustawy.

Art. 174 przewiduje dwie podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu granicami skargi kasacyjnej powoduje konieczność zgodnego z tymi warunkami przytoczenia podstaw kasacyjnych, gdyż Sąd nie jest upoważniony do jakiegokolwiek ich uzupełniania, poprawiania czy interpretacji.

W niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty postawione zostały następująco:

"1/ naruszeniu przepisów prawa, a w szczególności:

a/ art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2, art. 93 i art. 241 ust. 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 75 ust. 1-4 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 120 poz. 1268/, poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że Zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 6 poz. 40/ nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie,

b/ art. 9 pkt 3 oraz art. 27 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o Prawo o miarach /Dz.U. nr 63 poz. 636 ze zm./, art. 13 ust. 2a i ust. 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w dniu 28 września 2003. brak było obowiązujących przepisów wykonawczych do ustawy Prawo o miarach, co powodowało, że metody i warunki w jakich dokonano pomiaru obciążenia osi pojazdu w ruchu były dowolne, "uznaniowe", nieobiektywne i nie mogły stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej, a stosowanie ww. przepisów ustawy o drogach publicznych było niemożliwe,

c/ błędną wykładnię par. 2 ust. 3 oraz par. 7 w zw. z par. 1 zarządzenia nr 39, polegająca na błędnym przyjęciu, że stosowana waga do ważenia pojazdów w ruchu nie może być podstawą pomiarów, ma niewłaściwą klasę dokładności, tj. III, a nadto dowolne przyjęcie, że wyniki ważenia nie mogły być wiarygodne, ponieważ obciążenie każdej osi było niższe niż wymagalne obciążenie maksymalne 10 ton, w sytuacji gdy żaden z przepisów ani dołączonych dokumentów nie określa minimalnego zakresu ważenia, który jest określony wartością działki wagi,

d/ art. art. 7, 77 par. 1 i 80 Kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie".

Takie ujęcie podstaw kasacyjnych zdawałoby się sugerować, że chodzi o te, o których mowa w art. 174 pkt 1, skoro mówi się o naruszeniu przepisów prawa przez błędna wykładnię, jeśli idzie o lit. "c". Jednakże od fachowego pełnomocnika strony wymaga się precyzji w przytoczeniu podstaw skargi kasacyjnej, temu służy przymus adwokacko-radcowski ustanowiony art. 175 par. 1, co ma miejsce z uwagi na związanie Sądu granicami skargi kasacyjnej.

Przepisów zarządzenia raczej nie można zaliczyć do prawa materialnego ale procesowego, a wówczas zarzut błędnej wykładni tych przepisów nie mieści się w podstawach skargi kasacyjnej, nie odpowiada bowiem ani pkt 1 art. 174, ani pkt 2. Wobec tego, że Naczelny Sąd musiałby dokonywać interpretacji tego zarzutu skargi, nie można uznać, że przytoczono go zgodnie z wymogami art. 174, a tym samym odnieść się do niego merytorycznie.

Jeśli idzie o zarzut ujęty w lit. "d" tj. naruszenie przepisów Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, to tak przytoczoną podstawę skargi kasacyjnej należy uznać za całkowicie chybioną. Pomijając już, że niewłaściwe zastosowanie przepisów odnosi się do naruszenia prawa materialnego, jak stanowi art. 174 pkt 1, to podkreślić należy, że przepisy Kpa są przepisami proceduralnymi, to też nie można mówić, w świetle art. 174 o ich niewłaściwym zastosowaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne. Zarzut naruszenia przepisów Kpa mieściłby się w podstawie, o której mowa w art. 174 pkt 2, ale tylko w odniesieniu do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych przed dniem 1.01.2004 r., od których mogła być wniesiona skarga kasacyjna na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Wyrokom wojewódzkich sądów administracyjnych w ogóle nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów Kpa, bowiem one w postępowaniu przed nim nie mają zastosowania. W ich świetle sądy te oceniają działania organów administracji, ale same ich nie stosują w postępowaniu toczącym się przed nimi.

Wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono też, w punkcie 2-gim skargi kasacyjnej, naruszenie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 133 par. 1 zdanie 1, co miało istotny wpływ na wynik oraz naruszenie art. 141 par. 4 poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie zamieszczenie wskazania co do dalszego postępowania.

Jak już powiedziano wyżej art. 174 pkt 2 tej ustawy jako podstawę skargi wskazuje naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co do naruszenia art. 133 par. 1 zdanie 1, taki zarzut został sformułowany, natomiast jeśli idzie o art. 141 par. 4, to art. 174 pkt 2 nie przewiduje jako podstawy skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niezamieszczenie wskazania co do dalszego postępowania. Może to być jedynie uzasadnienie zarzutu postawionego zgodnie z warunkiem, który przewiduje art. 174 pkt 2.

Przyjmując jednak, że chodzi w obu wypadkach o podstawę skargi, o której mowa w art. 174 pkt 2, choć przytoczone je nie całkiem formalnie, to nie można się z nimi zgodzić.

Art. 133 par. 1 zdanie pierwsze stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Jak wynika z akt Sądu I-ej instancji, Sąd ten tak właśnie uczynił. To, że odmiennie ocenił materiał dowodowy sprawy niż czyni to wnoszący skargę kasacyjną nie oznacza, że Wojewódzki Sąd przepis ten naruszył.

Jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 141 par. 4 to jest on również nietrafny. Przepis ten zawiera wytyczne co do składników uzasadnienia, nie zaś co do wyjaśnienia stanu faktycznego. W razie uwzględnienia skargi Sąd powinien zawrzeć wskazania co do dalszego postępowania, jednakże jeśli tego nie uczyni, co jest naruszeniem tej zasady, to naruszenie to może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku ale tylko wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rolą wnoszącego skargę kasacyjną jest nie tylko postawienie zarzutu, ale wykazanie istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy. Strona skarżąca wpływu takiego nie wykazała w skardze kasacyjnej.

Przyjmując, gdyż tak wynikałoby z przytoczonych podstaw skargi i ich uzasadnienia, że omówiona grupa zarzutów dotyczy tej podstawy rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu, która odnosi się do naruszenia przez organy przepisów procedury administracyjnej, należy uznać, że nie są one usprawiedliwione.

Grupa zarzutów ujęta w punkcie 1 skargi kasacyjnej pod literami "a i b" wyraźnie dotyczy drugiej podstawy rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu, kwestionującej możliwość zastosowania zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar, z uwagi na to, że nie miało ono charakteru źródła powszechnie obowiązującego prawa.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej "Konstytucją RP", w art. 87 ust. 1, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa wymienia: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Te ostatnie, z mocy art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, mogą być wydawane tylko przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu wykonania ustawy.

Tak więc, po dniu 16 października 1997 r., tj. po wejściu w życie Konstytucji RP, tylko akty wymienione w jej art. 87 ust. 1 mogą być uważane za źródła powszechnie obowiązującego prawa, przy czym rozporządzenia, jako akty o takim zasięgu musiały spełniać wymagania wynikające z art. 92 ust. 1.

Przed dniem wejście w życie Konstytucji RP, podejmowane przez Radę Ministrów uchwały, a wydawane przez Prezesa Rady Ministrów i poszczególnych ministrów zarządzenia, mogły mieć taki charakter, jak akty określone w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, tj. źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z jej art. 93 ust. 1 mają one charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki podległe organowi wydającemu taki akt.

Zarządzenia, choć od dnia wejścia w życie Konstytucji RP zostały tylko aktami o charakterze wewnętrznym, mogą być wydawane wyłącznie na podstawie ustawy, jakkolwiek nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów, o czym przesądza art. 93 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Niemożność stanowienia podstawy prawnej decyzji administracyjnej w sprawie indywidualnej, wynika właśnie z tego wewnętrznego charakteru zarządzenia i nie zalicza się go do źródeł powszechnie obowiązującego prawa przez art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Ponieważ przed dniem wejścia w życie Konstytucji RP były wydawane zarządzenia w celu wykonania ustawy i z mocy upoważnień ustawowych, zatem mające charakter źródła prawa powszechnie obowiązującego, art. 241 ust. 6 Konstytucji zobligował Radę Ministrów do ustalenia, które z tych aktów wymagają zastąpienia ich przez rozporządzenia, wydane na podstawie upoważnień ustawowych i przyjęcia projektu tych upoważnień, odpowiadających wymaganiom Konstytucji. Art. 241 ust. 6 zakreślił Radzie Ministrów dwuletni termin na wykonanie tego zadania, przedłużając żywotność takiego charakteru zarządzeń, jakie straciły one na moc art. 87 ust. 1. Jednakże dotyczyło to tylko tych zarządzeń, które zostały wydane przed dniem wejścia w życie Konstytucji RP, natomiast po dniu jej wejścia w życie, zarządzenia, do wydawania których uprawnione były organy, o których mowa w art. 93 ust. 1 Konstytucji RP mogły mieć tylko charakter, o jakim mowa w tym przepisie, a z mocy art. 93 ust. 2 nie mogły stanowić podstawy decyzji administracyjnej w sprawie indywidualnej. Nie mogły mieć bowiem charakteru źródła powszechnie obowiązującego prawa wobec zamkniętego katalogu aktów o takim charakterze, ustanowionego w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.

Zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar, nota bene z tej samej daty, z jakiej ustawa o zmianie niektórych ustaw, dostosowująca upoważnienia do wymogów Konstytucji RP, zgodnie z art. 241 ust. 6, w tym zmieniająca również upoważnienie do wydawania aktu wykonawczego regulującego przepisy metrologiczne - zostało wydane po dniu wejścia w życie Konstytucji RP, tuż przed dniem wejścia w życie ustawy dostosowującej upoważnienia ustawowe do wymogów Konstytucji RP. Zostało ono wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, tj. art. 8 ustawy z dnia 9 kwietnia 1993 r. o miarach /Dz.U. nr 55 poz. 248/ i w celu wykonania ustawy. Jaki zatem charakter mógł mieć ten akt prawny w świetle Konstytucji RP ?

Regulował on materię przewidzianą dla rozporządzeń, w rozumieniu art. 92 ust. 1 Konstytucji, bowiem kwestie związane z przeprowadzeniem kontroli, których wyniki stanowiły podstawy wymierzenia kar pieniężnych. Jednakże po dniu wejścia w życie Konstytucji RP, rozporządzenie mogło być wydane przez organ wskazany w Konstytucji RP i na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego, spełniającego wymagani ustalone art. 92 ust. 1, tj. wskazującego organ konstytucyjny, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Wówczas taki akt miał umocowanie w Konstytucji i był źródłem powszechnie obowiązującego prawa, o jakim mowa w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.

Zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar, choć wydane po dniu wejścia w życie Konstytucji i po upływie okresu, o którym mowa w art. 241 ust. 6 Konstytucji RP, nie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, spełniającego wymagania, o jakich mowa w art. 92 ust. 1. Zarządzenie mogło być wydane na podstawie ustawy, jednakże jako akt o charakterze innym aniżeli rozporządzenie, bowiem o charakterze wewnętrznym, jak stanowi art. 93 ust. 1 Konstytucji RP. Jednak jako akt o takim charakterze nie mogło zawierać uregulowań właściwych dla aktu o charakterze źródła powszechnie obowiązującego prawa. Zarządzenie nr 39 mimo, iż wydane na podstawie upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy, nie ma jednak charakteru źródła powszechnie obowiązującego prawa, bowiem art. 87 ust. 1 Konstytucji nie zalicza zarządzeń do aktów o takim charakterze. Może ono być aktem, o jakim mowa w art. 93 ust. 1, tj. o charakterze wewnętrznym, choć o regulacji innej aniżeli mowa w tym przepisie, jednakże zgodnie z ust. 2 tego artykułu, nie mogącym stanowić podstawy wydania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych.

Nie można zatem zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie ocenił charakter zarządzenia nr 39.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.