Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1147/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 3b, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.424,- (tysiąc czterysta dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. określającą A. D. za 2012 rok zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 5.593 zł.

Dnia 25 kwietnia 2013 r. podatniczka złożyła zeznanie podatkowe PIT-37 za 2012 r., w którym wykazała przychody ze stosunku pracy oraz z tytułu emerytury-renty.

Organy wydały swoje rozstrzygnięcia w oparciu o ustalony przez siebie stan faktyczny opisany poniżej.

Z danych będących w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (informacja PIT-8C wystawiona przez Zakład Gospodarki Ciepłowniczej Sp. z o.o. w T.) wynikało, iż w 2012 roku strona uzyskała również przychód z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości w kwocie 31.500 zł.

Na prośbę organu, Zakład przesłał kserokopię protokółu z rozprawy, która odbyła się w dniu 24 kwietnia 2012 r. przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny w T. w sprawie o sygn. akt [...], z której, w ocenie organu, wynika, że Zakład Gospodarki Ciepłowniczej Sp. z o.o. w T. zobowiązał się zapłacić solidarnie skarżącej i jej mężowi - H. D. odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości znajdującej się przy ul. A 17A w T. w łącznej kwocie 63.000 zł.

Z protokołu z czynności sprawdzających spisanego z podatniczką w dniu 10 października 2013 r. wynika, że ww. nieruchomość została zakupiona w 1986 r. W chwili zakupu strona nie miała wiedzy na temat tego, że przez działkę przebiega sieć ciepłownicza. W latach 90-tych, po uzyskaniu wiedzy o istnieniu rurociągu, skarżąca wystąpiła do Zakładu Gospodarki Ciepłowniczej z żądaniem jego usunięcia spod nieruchomości. Zakład Gospodarki Ciepłowniczej zrezygnował z przebiegu ciepłociągu pod nieruchomością po 2000 roku i wyznaczył inną trasę jego przebiegu. Ciepłociąg nie został jednak usunięty z nieruchomości należącej do skarżącej i jej męża, jak ustalił organ, w zamian za wypłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z niniejszej nieruchomości. Ponieważ wypłata odszkodowania przedłużała się skarżąca wraz z mężem wystąpiła do Sądu Rejonowego w T. przeciwko Zakładowi Gospodarki Ciepłowniczej w T. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem.

Na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. strony sporu zawarły ugodę sądową, w której pozwany zobowiązał się zapłacić na rzecz powodów solidarnie kwotę 63.000 zł tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Skarżąca wraz z mężem zrzekła się wszelkich roszczeń związanych z usunięciem sieci ciepłowniczej, którą mieli wykonać we własnym zakresie.

W dniu 14 maja 2012 r. Zakład Gospodarki Ciepłowniczej wypłacił przedmiotowe odszkodowanie i wystawił stronie informację PIT-8C za 2012 r., w której wykazał przychód w kwocie 31.500 zł.

Z uwagi na powyższe organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r., w dniu 8 kwietnia 2014 r. wszczął wobec podatniczki postępowanie podatkowe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Biorąc pod uwagę dokonane ustalenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...] r. określił stronie za 2012 rok zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 5.593 zł.

Kwestionując dokonane rozstrzygnięcie skarżąca dnia 11 czerwca 2014 r. złożyła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji zarzucając w nim organowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia oraz obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając odwołanie podatniczka stwierdziła, że w dniu 24 kwietnia 2014 roku zawarła, wraz z mężem, ugodę sądową z Zakładem Gospodarki Ciepłowniczej w T. na podstawie, której Zakład ten zobowiązał się do wypłacenia solidarnie kwoty 63.000 złotych na poczet kosztów, które strona poniesie w związku z usunięciem ciepłociągu. W ocenie skarżącej nie było to jednak, jak przyjął Urząd Skarbowy, odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, lecz częściowa rekompensata kosztów jakie poniosą właściciele nieruchomości w związku z usunięciem ciepłociągu.

Dodatkowo strona wskazała, iż posadowienie ciepłociągu ogranicza możliwość pełnego korzystania z nieruchomości i stanowi także zagrożenie dla istniejącej na działce infrastruktury. Zatem jego usunięcie jest bezwzględnie konieczne, a jego koszt przewyższa otrzymaną od Zakładu kwotę.

Wnosząca odwołanie podkreśliła, że kwota 63.000 złotych w żadnym zakresie nie stanowiła odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania przez ZGC z jej nieruchomości.

Do złożonego odwołania strona załączyła m.in. operat szacunkowy dotyczący wyceny nakładów materiałowych i niemateriałowych poniesionych na usuniecie ciepłociągu z działki położonej przy ul. A 17A w T.

W wyniku analizy akt sprawy, argumentów przedstawionych w odwołaniu oraz przepisów prawa, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko i argumentację organu I instancji.

Niezgadzając się w dalszym ciągu z rozstrzygnięciem organu, strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu swego stanowiska zarzuciła decyzji organu drugiej instancji podtrzymanie błędnej podstawy prawnej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji poprzez wskazanie jako podstawy decyzji art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czym naruszono art. 210 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wydanie decyzji z pogwałceniem art. 2, art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 84 i art. 92 ust. 1, jak również art. 217 Konstytucji RP, wydanie decyzji z naruszeniem art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej ze względu na niezachowanie zasady obiektywnej prawdy materialnej, bez własnej autonomicznej analizy zebranych dowodów i wydanie jej bez uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego w przedmiocie odwołania.

Skarżąca wskazywała, iż otrzymana od Zakładu Sieci Ciepłowniczej w T. kwota nie może być uznana jako dochód, bowiem stanowiła ona ekwiwalent kosztów, i to nie całych, jakie wraz z mężem będzie musiała ponieść w związku z usunięciem z ich nieruchomości podziemnego ciepłociągu, jaki w poprzednich łatach Zakład Sieci Ciepłowniczej przeprowadził przez ich nieruchomość.

W jej ocenie, argumenty te zostały całkowicie pominięte przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Otrzymana kwota w żadnym razie nie stanowiła odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Organ zupełnie pominął istotę postępowania jakie toczyło się w powołanej wyżej sprawie cywilnej, oraz charakter i przeznaczenie kwoty uzyskanej przez skarżącą od Zakładu Sieci Ciepłowniczej. Powodowie wystąpili bowiem z powództwem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie o zasądzenie odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z ich działki przez pozwanego. Wprowadzenie do ugody terminu "odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości powodów" nastąpiło na żądanie strony pozwanej i stanowiło z jednej strony warunek zawarcia ugody, a z drugiej, co było rzeczą oczywistą, zabezpieczenie się przed innymi roszczeniami powodów z jakimi mogliby wystąpić w przyszłości.

Wobec przytoczonych wyżej okoliczności brak jest, w ocenie skarżącej, podstaw do stosowania wobec niej przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in. uregulowań zawartych w art. 21 ust. 1 pkt 3 b.

Końcowo podatniczka podkreśliła, iż rozważania dokonane w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odnoszą się całkowicie do założenia, że skarżąca otrzymując kwotę 31.500 złotych uzyskała dochód podlegający opodatkowaniu, a nie w istocie środki finansowe, którymi działając niejako w zastępstwie Zakładu Sieci Ciepłowniczej pokryje niepełne koszty przywrócenia stanu zgodnego z prawem na jej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów aniżeli zostały podniesione w jej treści.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem. Zatem Sąd sprawując kontrolę zaskarżonego aktu bada jedynie jego legalność.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest poprzez ustalenie, czy nie narusza ona przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Przedmiotem kontroli jest wyłącznie decyzja organu administracyjnego, a więc stanowisko i argumentacja organu wyrażona w decyzji oraz w jej uzasadnieniu.

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. - dalej jako "ustawa") opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zatem wszelkie dochody podatnika nie wymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych podlegają opodatkowaniu.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14 - 15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użycie w cytowanej powyżej regulacji sformułowania "w szczególności" oznacza, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

Należy jednak pamiętać, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej - powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, co oznacza, że muszą być interpretowane ściśle. Przepis art. 84 Konstytucji RP dotyczy zasady powszechności opodatkowania, a zatem każdy wyjątek od tej zasady, w tym także ulga podatkowa, nie może być interpretowany dowolnie, ani uzupełniany w drodze interpretacji o treść, której nie zawiera.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy wolne od podatku są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

a. określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b. odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c. odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d. odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. l, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g. odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugod innych niż ugody sądowe. Stosownie natomiast do art. 21 ust. l pkt 3b ustawy - wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a. otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b. dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Przywołane powyżej uregulowania prawne wskazują jednoznacznie, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy korzystają jedynie te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, z wyjątkiem odszkodowań wprost wymienionych w tym przepisie.

Zakres zwolnienia wynikający natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat a inaczej odszkodowanie z tytułu utraconego zysku. Odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Z akt sprawy wynika, że na podstawie ugody Skarżąca otrzymała od Zakładu Gospodarki Ciepłowniczej Sp. z o.o. w T. odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości znajdującej się przy ul. A 17A w T., co wynika bezpośrednio z protokółu z rozprawy (Sygn. akt [...] ), która odbyła się w dniu [...] r. przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny w T.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego należy wskazać, że bezumowne korzystanie z rzeczy ma miejsce wtedy, gdy osoba trzecia bez tytułu prawnego wchodzi w sferę uprawnień właścicielskich, w wyniku czego właściciel zostaje pozbawiony faktycznego władztwa nad rzeczą oraz możliwości czerpania z niej pożytków.

Stosownie do przepisu art. 224 § l ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, póz. 93 ze zm.) samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jej posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne.

Jednakże w myśl art. 224 § 2 ww. ustawy od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.

Stosownie do przepisu art. 225 Kodeksu cywilnego obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa

O wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego.

W świetle powyższych przepisów - roszczenia uregulowane w ww. przepisach nie służą naprawieniu szkody. Treścią tych roszczeń jest natomiast żądanie wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy oraz zwrot pożytków lub ich równowartości.

W orzecznictwie przyjmuje się, że wynagrodzenie o jakim mowa w przywoływanych normach nie jest odszkodowaniem. Stanowi ono natomiast sposób regulowania stosunków między właścicielem a nieuprawnionym posiadaczem, ochronę interesów właściciela i przywracania zakłóconej równowagi między tymi podmiotami.

Należy przy tym zaznaczyć, że przepisy art. 224 § 2 i art. 225 Kodeksu cywilnego w zakresie wymienionych w nich roszczeń wyłączają inne podstawy odpowiedzialności posiadacza wobec właściciela. Zarówno powstanie roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, jak wysokość wynagrodzenia nie zależy od tego, czy właściciel w rzeczywistości poniósł jakiś uszczerbek, a posiadacz uzyskał jakąś korzyść. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie jest i nie może być odszkodowaniem z tytułu pozbawienia posiadania rzeczy, wiąże się bowiem z faktem wykonywania posiadania samoistnego (art. 225 Kodeksu cywilnego), a nie wyrządzeniem szkody w jakiejkolwiek postaci.

W art. 224 k.c. ustawodawca wyraźnie odróżnił odszkodowanie (za zużycie, utratę lub pogorszenie rzeczy) od wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. To ostatnie pojęcie obejmuje wszystko, co uzyskałby właściciel, gdyby np. wynajął lub wydzierżawił tę rzecz (wyrok SN z 26 lutego 1969 r. w sprawie II Cr 13/69 OSN z 1969 r. Nr 10, poz. 169). Skoro zatem sam ustawodawca dokonał rozróżnienia wskazanych pojęć, to niczym nieuprawnione byłoby przyjęcie, jak chce tego skarżąca, że w pojęciu odszkodowanie mieści się również wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy (tak NSA w wyroku z dnia 2 lutego 2006 r. wydanym w sprawie II FSK 329/05).

Sąd Najwyższy wielokrotnie poruszał powyższą kwestię formułując tezę, że przepisy art. 224 § 2 i art. 225 k.c. w zakresie wymienionych w nich roszczeń wyłączają inne podstawy odpowiedzialności posiadacza wobec właściciela. SN podkreśla zasadniczą różnicę między odszkodowaniem a wynagrodzeniem. Jeżeli jest to wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, wprawdzie nazwane przez strony ugody sądowej odszkodowaniem, to zasadnym jest przyjęcie, iż nie podlega ono zwolnieniu od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Z powyższego wynika zatem, jak przyjął to organ, że świadczenie pieniężne przysługujące z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy, nie jest naprawieniem szkody wyrządzonej właścicielowi lecz zapłatą za korzystanie z jego rzeczy, którą korzystający z rzeczy musiałby uiścić właścicielowi, gdyby to korzystanie oparte było na istniejącej podstawie prawnej.

Wypłacone wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie może korzystać ze zwolnienia od podatku zarówno na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3, jak i art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy ani innych przepisów. Wskazane wynagrodzenie wraz z odsetkami nie jest odszkodowaniem, lecz w swej istocie - wynagrodzeniem za korzystnie z rzeczy. Tym samym kwota za bezumowne korzystanie z nieruchomości wypłacona skarżącej stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy i powinna być wykazana w zeznaniu podatkowym, które należy składać we właściwym urzędzie skarbowym, w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku podatkowego, po roku w którym otrzymano ww. wynagrodzenie.

Zgodnie z treścią art. 42a ustawy, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które dokonują wypłat należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, 52 i 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Zatem Zakład Gospodarki Ciepłowniczej Sp. z o.o. w T., wykonując obowiązek wynikający z ww. przepisu, zasadnie wystawił i przesłał Skarżącej i Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w T. informacje PIT-8C.

Jednakże, czego w swych ustaleniach i rozważaniach nie zauważył organ, wypłata kwoty objętej omawianą ugodą sądową obejmowała dwie podstawy prawne. Organ, zarówno I jak i II instancji, skupił się na odszkodowaniu za bezumowne korzystanie z nieruchomości, przyjmując, iż cała wypłacona podatniczce kwota została wypłacona jej z tego właśnie tytułu. Tymczasem z treści ugody sądowej wyraźnie wynika, że ugodzona kwota, która została następnie stronie wypłacona, została ustalona również tytułem kosztów niezbędnych do usunięcia ciepłowniczej instalacji znajdującej się na nieruchomości należącej do strony i jej męża.

W swych rozważaniach organy nie pokusiły się o ustalenie wysokości poszczególnych kwot, wypłaconych z dwóch różnych tytułów, i ustalenie ich charakteru w oparciu o regulacje zawarte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności ustaleniu czy kwota wypłacona z drugiej podstawy podlega czy też nie podlega zwolnieniu, o które wnosiła podatniczka.

W przedmiotowej sprawie zatem, organ prawidłowo ustalił, że kwota wynagrodzenia wypłacona za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez Zakład Gospodarki Ciepłowniczej Sp. z o.o. w T., na podstawie ugody zawartej w dniu 24 kwietnia 2012 r. przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny w T., podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł a fakt, że wynagrodzenie zostało wypłacone na podstawie ugody zawartej przed sądem nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast nie ustalił konkretnej kwoty wypłaconej z tego tytułu i nie odniósł się do dalszej części ugody, z której wynikało, że część przyjętej w niej kwoty wypłacona została na pokrycie kosztów demontażu rur ciepłowniczych, które do dnia rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie zostały usunięte.

Zgodnie z przepisami art. 120, 121 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako "o.p."), których naruszenie strona zarzuciła organowi, fundamentalną zasadą każdego postępowania jest zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ podatkowy ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, tak aby w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami doprowadzić do stworzenia rzeczywistego obrazu danej sprawy i uzyskania podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa.

W ocenie sądu organy nie poczyniły w toku prowadzonego przez siebie postępowania wystarczających ustaleń, które doprowadziłyby do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i pozwoliłyby na trafne jej rozstrzygnięcie. Stan faktyczny ustalony przez organy był niepełny, a to, w ocenie sądu, mogło mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy organ winien wziąć pod uwagę wskazane przez sąd uchybienia.

W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a., sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do dyspozycji zawartej w art. 200 p.p.s.a.

P.C.