Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 631/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2022 r. [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 19 maja 2022 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpoznaniu odwołania J. P., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Sandomierza z 16 września 2022 r. znak: [...], orzekającą o odmowie przyznania prawa do dodatku węglowego dla J. P..

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm.) zwanej dalej "ustawą" i powołało się na treść art. 2 tej ustawy.

Kolegium ustaliło, że organ pierwszej instancji wydał kwestionowaną decyzję po rozpoznaniu wniosku strony z 19 sierpnia 2022 r., zaś spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w obowiązującym stanie faktycznym i prawnym skarżącej przysługuje prawo do dodatku węglowego na podstawie złożonej 5 września 2022 r. korekty deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i spalania paliw.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że z dodatku węglowego mogą skorzystać gospodarstwa domowe, w których głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe. Dodatkowo urządzenia te muszą być zasilane węglem kamiennym, brykietem lub peletem, zawierającym co najmniej 85% węgla kamiennego. Nadto warunkiem koniecznym do uzyskania dodatku jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenie źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków tzw. CEEB. Obowiązek złożenia takiej deklaracji ciążył na każdym właścicielu lub zarządcy budynku do 30 czerwca 2022 r. Możliwe jest edytowanie deklaracji i nanoszenie zmian w zeznaniu, jednak po nowelizacji ustawy o dodatku węglowym (dotyczy też rodzajów stosowanych paliw) wpisy korygujące mają znaczenie prawne tylko do daty 11 sierpnia 2022 r., co wynika wprost z art. 2 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami tylko dla nowo oddanych do użytku domów ważny jest wpis deklaracji CEEB wprowadzony po 11 sierpnia 2022 r.

Jak podkreśliło Kolegium, bezsporny w spawie jest fakt, że w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji w CEEB znajdowały się dwie deklaracje złożone przez skarżącą. Pierwsza z 1 lipca 2022 r., gdzie jako rodzaj stosowanych paliw zaznaczono inny rodzaj biomasy i druga z 5 września 2022 r., gdzie jako rodzaj stosowanych paliw zaznaczono węgiel i paliwa węglopochodne.

Uwzględniając fakt, że po nowelizacji ustawy o dodatku węglowym ważne są tylko wpisy zmieniające deklarację wprowadzone do 11 sierpnia 2022 r., Kolegium stwierdziło, że zasadnie organ pierwszej instancji wydał decyzję o odmowie przyznania prawa do dodatku węglowego, bowiem wskazany w deklaracji z 1 lipca 2022 r. przez skarżącą rodzaj paliwa stosowany w kotle ciepła nie jest paliwem stałym rozumianym jako węgiel kamienny, brykiet lub pelet, zawierający co najmniej 85% węgla kamiennego. Zdaniem Kolegium, zgodnie z prawem organ nie może uznać nowego wpisu do CEEB z 5 września 2022 r. Skarżąca dokonała bowiem korekty deklaracji 5 września 2022 r., zatem po granicznej dacie 11 sierpnia 2022 r.

Wobec powyższego Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.) skarżąca powinna złożyć wniosek o dodatek do paliwa, które zgłosiła jako pierwsze, tj. inna biomasa. Dodało, że wniosek ten należy złożyć do 30 listopada 2022 r., gdyż wnioski złożone po tym terminie nie będą rozpatrywane.

Sumując Kolegium powołało się na treść art. 6 k.p.a. i oceniło, że organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji.

J. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, podnosząc, że dom ogrzewany jest węglem typu ekogroszek. Wyjaśniła, że w pierwszej złożonej deklaracji do CEEB jako rodzaj stosowanych paliw błędnie zaznaczyła biomasę. O błędzie w złożonej deklaracji dowiedziała się w momencie ubiegania się o zaświadczenie z Urzędu Miasta i niezwłocznie dokonała korekty tej deklaracji, oświadczając, że dom opalany jest ekogroszkiem. Dodała, że jest emerytką i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.). Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a., stanowiąc, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.), dalej jako "ustawa".

Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy).

Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. ust. 9 i 12 ustawy). Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) - art. 2 ust. 13 ustawy.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy).

Jak stanowi art. 2 ust. 15a ustawy (dodany łącznie z ust. 15b-15e do ustawy na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw – Dz. U. z 2022 poz. 1967, dalej też jako "ustawa zmieniająca"), dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

W myśl art. 2 ust. 15b ustawy, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy).

Stosownie do art. 2 ust. 15f ustawy, w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 15g ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.

Jak stanowi art. 2 ust. 16 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.

Przywołane wyżej przepisy prawa przedstawiają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f ustawy). Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Zatem informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (poprzedzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.

W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie dodatku węglowego skarżąca złożyła 19 sierpnia 2022 r. We wniosku wskazała, że głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków jako rodzaj stosowanych paliw stałych wskazano, że wykorzystywany jest "inny rodzaj biomasy", dlatego organ ten, powołując się na definicję paliwa stałego zawartą w art. 2 ust. 3 ustawy, odmówił skarżącej przyznania prawa do dodatku węglowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji, uznając, że korekta deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z 5 września 2022r. została złożona po terminie wynikającym z art. 2 ust. 1 ustawy, czyli po 11 sierpnia 2022 r. Organy orzekające w sprawie - rozpoznając ww. wniosek o przyznanie dodatku węglowego - nie uwzględniły jednak kilku istotnych kwestii.

Otóż, po pierwsze, znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, w oparciu o którą orzekał organ pierwszej instancji, została wprowadzona do centralnej ewidencji emisyjności budynków w imieniu J. P. jako składającego. Nie ma w aktach sprawy deklaracji osobiście podpisanej przez stronę. Wynika z analizowanej deklaracji, że formularz został wypełniony 15 marca 2022 r. i że w pozycji B03 - "Rodzaje stosowanych w kotłach paliw stałych" pracownik wpisał "inny rodzaj biomasy". Sąd nie znalazł w aktach sprawy deklaracji złożonej 1 lipca 2022 r., na którą powołuje się w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy.

Po drugie, przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, już po zawiadomieniu strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a., wpłynęła do organu 5 września 2022r. korekta deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, z której wynika, że stosowanymi paliwami stałymi w kotle zainstalowanym w budynku skarżącej są węgiel i paliwa węglopochodne.

Nie wynika jednak z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, aby organ ten, prowadząc kontrolowane postępowanie administracyjne, dokonał weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego w kontekście informacji zawartych w deklaracjach z 15 marca 2022 r. i 5 września 2022 r. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na informacji znajdującej się w centralnej ewidencji emisyjności budynków wprowadzonej do tej ewidencji, pomimo sprzecznych informacji w zakresie rodzaju paliwa stałego stosowanego w kotle zainstalowanym w budynku strony pomiędzy deklaracją z 15 marca 2022 r. i deklaracją z 5 września 2022 r. Organ w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie odniósł się do złożonej korekty deklaracji, która przecież wpłynęła wprost do Urzędu Miasta w Sandomierzu 11 dni przed wydaniem decyzji w sprawie w pierwszej instancji. Co więcej, pomimo powyższych sprzeczności organ nie zweryfikował wniosku strony o wypłatę dodatku węglowego bądź to w oparciu o inne informacje, o których mowa w art. 2 ust. 15a ustawy (którymi dysponuje z urzędu), bądź poprzez odebranie wyjaśnień od wnioskodawczyni (art. 86 k.p.a.), w każdym razie bez wątpienia organ pierwszej instancji winien odnieść się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności złożenia przez skarżącą deklaracji zmieniającej (korygującej) - art. 107 §3 k.p.a., skoro wynika z tej deklaracji, że strona wykorzystuje węgiel i paliwa węglopochodne, inne niż uprzednio ustala organ. To wskazuje, że w istocie organ pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej weryfikacji wniosku skarżącej o wypłatę dodatku węglowego w zakresie głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków wpisanego lub zgłoszonego do tej ewidencji, do czego zobowiązywała go dyspozycja art. 2 ust. 15 ustawy, natomiast organ odwoławczy tego naruszenia prawa nie wyeliminował, o czym mowa poniżej.

Trudno przyjąć, jak chce tego Kolegium, że złożenie korekty deklaracji przez skarżącą po 11 sierpnia 2022 r. mogło stanowić wystarczającą podstawę do odmowy wypłaty dodatku węglowego. Wniosek taki musiałby zostać poparty dowodami na to, że skarżąca zarówno przed 11 sierpnia 2022 r. jak i po tej dacie nie stosowała paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 5 ustawy. Należy bowiem zauważyć, że przepisy art. 27g ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), przewidują możliwość złożenia nowej deklaracji, w tym deklaracji korygującej uprzednio podane informacje dotyczące uruchomienia źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Ponadto nie można pominąć w tej sprawie wprowadzonych przez ustawodawcę z dniem 20 września 2022 r. zmian w ustawie o dodatku węglowym mocą cyt. ustawy z dnia 15 września 2022r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, skoro jak stanowi art. 52 ustawy zmieniającej - do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zmiany te zmierzają do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak najwięcej liczby gospodarstw domowych, uprawniając, a jednocześnie obligując organy gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej w zakresie źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego, ale także w tych gospodarstwach domowych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Zatem przepisy ustawy o dodatku węglowym zobowiązują organ np. w drodze wywiadu środowiskowego do ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminy, jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach. Przepisy ustawy wyposażają właściwe organy gminy w bardzo szeroki wachlarz uprawnień procesowych po to, by umożliwić udzielenie pomocy w postaci dodatku węglowego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Jak wskazuje się w uzasadnieniu projektu ustawy (druk IX.2471) cyt.: "Projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku węglowego wspomoże budżety domowe oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego. Tym samym przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków sytuacji międzynarodowej na te z gospodarstw domowych, dla których główne źródło ciepła zasilane jest paliwami stałymi. Proponowane rozwiązania związane z wypłatą dodatku węglowego uzupełniono o inne regulacje, o tożsamym celu, czyli zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego państwa."

Z powyższych powodów zignorowanie przez organy administracji orzekające w tej sprawie regulacji ustawy o dodatku węglowym w celu ustalenia rzeczywistego rodzaju paliwa używanego przez skarżącą do ogrzewania jej budynku w zainstalowanym kotle na paliwo stałe powoduje, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie mogły pozostać w obrocie prawnym i winny zostać z niego wyeliminowane. Nie sposób bowiem w okolicznościach faktycznych tej sprawy, w kontekście obowiązujących organy przepisów prawa, w szczególności ustawy o dodatku węglowym, uznać, aby organy podjęły wszelką możliwą inicjatywę procesową w celu ustalenia istotnej dla wyniku sprawy okoliczności, czy skarżąca faktycznie używa do zgłoszonego kotła paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 5 ustawy. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że dodatek węglowy może zostać przyznany nie tylko osobie, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, a spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, jak i osobie w gospodarstwie domowym, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (zob. art. 2 ust. 15 f i ust. 15g ustawy).

W tym przypadku skarżąca (będąca emerytką prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe) zgłosiła źródło ogrzewania swojego gospodarstwa domowego i wskazała, że używa do zainstalowanego w tym gospodarstwie kotła paliwa w postaci węgla i substancji węglopochodnych. Niemniej organy odmówiły jej przyznania dodatku węglowego pomimo niewyjaśnienia wątpliwości, jakie wzbudzić powinny sprzeczne informacje zawarte w ww. deklaracjach dotyczących źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy nie miało rozstrzygającego znaczenia to, czy skarżąca złożyła korektę deklaracji po 11 sierpnia 2022 r., ale to, czy faktycznie źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego było źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.

Organy w kontrolowanym postępowaniu nie dokonały zatem kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych, czym naruszyły przepisy prawa procesowego – art. 7. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.