Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 959/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3320/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 13 października 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 3320/15, w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności organu egzekucyjnego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2014 r.

I

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., A. B. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2014 r. oddalającego skargę na czynność organu egzekucyjnego. W ocenie WSA, we wniosku skarżącego brak jest uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień, a w szczególności nie wykazano istnienia realnej obawy wyrządzenia znacznej szkody materialnej w świetle jego sytuacji finansowej. Nie wskazano również, że wykonanie postanowień mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie skarżący w ogóle nie uzasadnił złożonego wniosku, nie przedstawił argumentów wskazujących na potrzebę czy konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu oraz nie przedstawił żadnych dokumentów przemawiających na rzecz wniosku.

Niezależnie zaś od powyższych wywodów Sąd I instancji podniósł, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej uregulowanej treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, czyli takich, które zobowiązują, ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, takich, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą których zostają nałożone na niego obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Sąd stwierdził zatem, że cechy wykonalności nie posiadają zasadniczo decyzje lub postanowienia odmowne. Zdaniem WSA, postanowienia, których dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania nie kwalifikują się do wykonania (zawieszenia jego skuteczności). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. oddalające skargę na czynności organu egzekucyjnego. Postanowienia te nie nakładają na skarżącego żadnych nowych obowiązków podlegających realizacji w drodze egzekucji, ani nie zmieniają wysokości powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołują żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że skuteczność postanowień objętych złożonym wnioskiem nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Przeprowadzenie egzekucji nie wynika zaś z faktu wydania przedmiotowego postanowienia, bowiem podstawą jego wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest wcześniej wystawiony tytuł wykonawczy. Zaskarżone postanowienie zostało z kolei wydane wskutek wniesienia skargi w trakcie toczącego się już postępowania egzekucyjnego.

II

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. B., zaskarżając je w całości oraz domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie w całości wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Finansów oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd I instancji powinien z urzędu zbadać wystąpienie podstaw do wstrzymania wykonania postanowień, nie zaś opierać się wyłącznie na tym, że strona nie przedstawia we wniosku własnych argumentów. Zdaniem wnoszącego zażalenie, Sąd nie odniósł się do jego trudnej sytuacji życiowej, opisanej w poszczególnych środkach zaskarżenia, a zatem nie dokonał gruntownej i całościowej analizy sprawy. Wnioskodawca podniósł, że obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej, prowadzona przeciwko niemu egzekucja uniemożliwia mu zaspokojenie wszelkich niezbędnych potrzeb.

W zażaleniu stwierdzono również, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów wprawdzie nie podlega wykonaniu sensu stricte, jednakże nie oznacza to, że nie wynika z niego żadna szkoda dla strony. Skarżący wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest uprawnieniem sądu administracyjnego, co nie oznacza jednak, że sąd może w sposób dowolny decydować o możliwości skorzystania z tego uprawnienia.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Mając na uwadze treść art. 61 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że sąd administracyjny nie ma możliwości wstrzymania egzekucji prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.p.e.a.). Wywód ten podyktowany jest zakresem żądania skarżącego zawartym w rozpoznawanym przez Sąd I instancji wniosku.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu stwierdzić należy, że wstrzymania czynności egzekucyjnych w uzasadnionych przypadkach może dokonać organ egzekucyjny na podstawie art. 54 § 6 u.p.e.a. Wniosek ten podlega zatem rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organy właściwe do jego przeprowadzenia, a dopiero w dalszej kolejności orzeczenie to może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę nad jej działalnością w zakresie wyznaczonym przez art. 3 p.p.s.a. Ponieważ w niniejszej sprawie, we wniesionej skardze wystąpiono m.in. o wstrzymanie dalszego prowadzenia egzekucji, wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do orzekania o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego, a orzeczenia w tym zakresie należą do właściwości organów egzekucyjnych, których sąd nie może zastępować.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.