Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1191/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 8, art. 30c ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Płatności na rzecz zagranicznego kontrahenta, wynikające z ujawnionych faktur podlegają doliczeniu do wartości transakcyjnej towarów. Jednakże podstawę prawną ich doliczenia stanowi nie art. 30c ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ jak błędnie przyjął to organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, lecz art. 26 ust. 8 ustawy - Prawo celne w myśl którego "ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita płatność dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego dla sprzedającego za przywożone towary i obejmujące wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu.

2. Uprawnienia organu odwoławczego do powołania innej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej towaru od wskazanej w decyzji organu I instancji wynikają wprost z art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa który zezwala organowi odwoławczemu na uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części i rozstrzygnięcia w tym zakresie co do istoty sprawy.

TEZY

1. Płatności na rzecz zagranicznego kontrahenta, wynikające z ujawnionych faktur podlegają doliczeniu do wartości transakcyjnej towarów. Jednakże podstawę prawną ich doliczenia stanowi nie art. 30c ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ jak błędnie przyjął to organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, lecz art. 26 ust. 8 ustawy - Prawo celne w myśl którego "ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita płatność dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego dla sprzedającego za przywożone towary i obejmujące wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu.

2. Uprawnienia organu odwoławczego do powołania innej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej towaru od wskazanej w decyzji organu I instancji wynikają wprost z art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa który zezwala organowi odwoławczemu na uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części i rozstrzygnięcia w tym zakresie co do istoty sprawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "F." Spółka z o.o na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 20 maja 1999 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Cel, po rozpatrzeniu odwołania "F." Spółka z o.o. w W., decyzją z dnia 20 maja 1999 r. (...) wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1 i art. 30c ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 74 poz. 312 ze zm./ uchylił w części dotyczącej podstawy prawnej decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 24 listopada 1997 r. (...), wydaną po wznowieniu postępowania celnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia 18 stycznia 1996 r. zawartą w JDA SAD (...) oraz orzekł że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 26 ust. 1 i art. 30c ust. 1 pkt 4 i 5 Prawa celnego zaś w pozostałej części decyzję tę utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 18 stycznia 1996 r. dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym towar importowany z Włoch przez Spółkę z o. o. "F." z W.

Odprawy celnej dokonano na podstawie dołączonych do wniosku o wszczęcie postępowania celnego faktur i deklaracji wartości celnej towaru. W wyniku kontroli przeprowadzonej w Spółce "F." przez Urząd Celny w W. ujawniono umowę z dnia 14.12.1995 r. o wyłączności sprzedaży zawartą pomiędzy importerem towaru a włoską firmą BBF Gambetti SRL., której przedmiotem było przyznanie importerowi wyłącznego prawa do sprzedaży produktów koncesjonodawcy oznaczonych znakiem BBF na terytorium Polski oraz wystawione na jej podstawie faktury (...), łącznie na kwotę 180.000.000 ITL.

W związku z ujawnieniem okoliczności wskazujących na zaniżenie wartości celnej towaru Dyrektor Urzędu Celnego w W. postanowieniem z dnia 7 października 1997 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia 18 stycznia 1996 r. zaś po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia 24 listopada 1997 r. (...) uchylił własną decyzję z dnia 18 stycznia 1996 r. zawartą w dokumencie SAD i dokonał ponownego określenia wartości celnej importowanego towaru oraz wymiaru cła. Ustalając nową /wyższą/ wartość celną towaru organ celny do wartości wskazanej w dokumencie SAD doliczył proporcjonalną część kosztów poniesionych przez importera z tytułu zawartej umowy o wyłączności sprzedaży wynikających z ujawnionych faktur.

W ocenie Prezesa GUC spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji nie znaną organowi celnemu a wynikającą z umowy o wyłączność sprzedaży ujawnioną w czasie kontroli oraz wystawionych na tej podstawie faktur jest ustalenie między stronami należności za sprowadzony towar w kwocie wyższej niż wynikało to z dokumentów przedstawionych w dniu zgłoszenia towaru do odprawy celnej.

Prezes GUC podzielając stanowisko organu I instancji powołał się na art. 23 ust. 1 ustawy Prawo celne w myśl którego cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia i według stawek w tym dniu obowiązujących oraz na art. 26 ust. 1 Prawa celnego zgodnie z którym wartością celną towaru jest wartość transakcyjna czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.

Ponadto podał, że w celu określenia wartości transakcyjnej z zastosowaniem cyt. art. 26 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary stosownie do art. 30c ust. 1 pkt 4 Prawa celnego dodaje się wartość jakiejkolwiek części dochodu z tytule dalszej odsprzedaży, dyspozycji lub wykorzystania przywiezionych towarów, która przypada bezpośrednio lub pośrednio sprzedającemu.

Zdaniem Prezesa GUC z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że Spółka "F." importując przedmiotowy towar poniosła dodatkowe koszty, które przypadły bezpośrednio sprzedawcy, co wynika także z wyjaśnień importera zawartych zarówno w piśmie z dnia 15.10.1999 r. jak i w odwołaniu. Celem bowiem zawartej z inicjatywy importera umowy jest przyznanie firmie polskiej wyłącznych praw do sprzedaży towarów ze znakiem BBF w celu zabezpieczenia produktów importowanych przez Spółkę "F." przed nieuczciwą konkurencją ze strony innych potencjalnych importerów. Umowa wyłączności sprzedaży i ujawnione faktury są, w ocenie Prezesa GUC, bezpośrednio związane z kształtowaniem się obowiązku celnego importera na którym spoczywał obowiązek wykazania faktycznej wartości zakupionego towaru.

Wartość ta powinna wynikać z faktury dostawcy i zawierać wszystkie informacje o elementach wartości transakcyjnej, wymienionych w art. 30c ust. 1 pkt 1-5 Prawa celnego, jeżeli zaś faktura nie wyszczególnia wszystkich poniesionych kosztów powinny być one wykazane w deklaracji wartości celnej. Strona powinna także zgodnie z art. 50 Prawa celnego przedstawić inne dokumenty będące w jej posiadaniu a mogące mieć wpływ na ustalenie wartości celnej zgłoszonego towaru.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30c ust. 1 pkt 3 Prawa celnego przez zaliczenie do wartości celnej towaru płatności dokonanych przez kupującego na rzecz sprzedawcy mimo, że nie stanowiły one warunku sprzedaży towarów organ odwoławczy stwierdził, że przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "F." Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji jako niezgodnych z prawem oraz zasądzenie kosztów procesu według. norm przepisanych. Zarzuciła, że organ odwoławczy bezzasadnie uznał, iż poniesione przez importera koszty stanowią przychody lub inne korzyści, które bezpośrednio przypadły sprzedawcy towaru z tytułu dalszej dyspozycji związanej z przedmiotowym towarem, chociaż z art. 3.1 umowy o wyłączności sprzedaży wynika, że dotyczy ona używania na danym terenie znaku towarowego i brak jest w niej odniesień do rodzaju ilości lub terminu sprowadzania towarów. Zdaniem skarżącej Prezes GUC rozpatrując odwołanie błędnie postąpił poszerzając podstawę prawną rozstrzygnięcia przez uzupełnienie jej przepisami art. 30c ust. 1 pkt 4 Prawa celnego. Postępowanie celne prowadzone było na płaszczyźnie innych przepisów Prawa celnego i zastosowanie art. 30 c ust. 1 pkt 4 dopiero w decyzji odwoławczej uniemożliwiło skarżącej wcześniejsze ustosunkowanie się do kwestii jej odpowiedzialności celnej na podstawie tego przepisu.

W przekonaniu skarżącej organy celne błędnie interpretowały treść umowy zawartej z zagranicznym kontrahentem, która zbliżona jest do umowy licencyjnej związanej z prawem do używania znaku towarowego firmy zagranicznej.

Producent udzielił skarżącej prawa do wyłącznego stosowania znaku na danym obszarze bez jakichkolwiek ograniczeń możliwości sprzedaży jego produktów bez znaku BBF na terenie Polski. Opłaty ponoszone przez skarżącą za wykonanie umowy nie były w żaden sposób powiązane ze sprowadzonymi towarami jak i z ich ilością oraz rodzajem. Towary ze znakiem BBF nie były sprowadzane stale zaś Spółka "F." ponosiła opłaty niezależnie od tego, czy w danym miesiącu sprowadzono towar. Do umowy tej nie może zatem mieć zastosowania art. 30c ust. 1 pkt 4 Prawa celnego natomiast mógłby ewentualnie wchodzić w rachubę art. 30c ust. 1 pkt 3. Jednakże i ten przepis nie może mieć zastosowania, bowiem ani umowa ani stosunki pomiędzy importerem i eksporterem nie wskazują na to, że opłaty ponoszone przez Spółkę były warunkiem sprzedaży towarów.

Ponadto zdaniem skarżącej w sposób nieprawidłowy doliczono płatności na rzecz zagranicznego kontrahenta do wartości celnej importowanych towarów. Zapłacone faktury w danym miesiącu powinno się doliczyć jedynie do dostaw które nastąpiły w tym czasie a to w związku z tym, że w niektórych miesiącach towar nie był sprowadzany, chociaż opłaty zostały uiszczone.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż organ odwoławczy nie ustrzegł się od naruszenia prawa materialnego, które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Podstawowym zagadnieniem w sprawie jest kwestia czy i ewentualnie w jakim zakresie płatności importera na rzecz zagranicznego kontrahenta objęte ujawnionymi fakturami należy doliczyć do wartości celnej odprawionego towaru. Istotne znaczenie w tym względzie mają postanowienia umowy o wyłączności sprzedaży zawartej pomiędzy skarżącą i jej zagranicznym kontrahentem oraz charakter Łączących ich stosunków handlowych.

Przedmiotem wspomnianej umowy jest wyłączność sprzedaży produktów eksportera przez skarżącą na terytorium Polski, oznaczonych znakiem firmowym BBF /art. 1/, utrzymanie zaś wyłączności ze strony kontrahenta zagranicznego uzależnione zostało od nabycia przez skarżącą minimum 400.000 par rocznie zakupów z całego asortymentu produktów koncesjonodawcy oraz dokonywanie na jego rzecz miesięcznych wpłat po 20.000.000 LIT. Nie osiąganie gwarantowanego minimum zakupów upoważnia koncesjonodawcę do wcześniejszego rozwiązania umowy, natomiast w przypadku niedotrzymania warunków płatności wymienionych wyżej opłat kontrahent zagraniczny "ma prawo nie dostarczać produktów" /art. 3 ust. 3.5, art. 11 i art. 15 umowy/.

Postanowienia te odnoszą się zarówno do wyłączności sprzedaży w Polsce produktów oznaczonych znakiem BBF sprowadzonych z zagranicy przez skarżącą jak i warunków sprzedaży towarów kupującemu. Warunkiem sprzedaży towarów importerowi jest miesięczne uiszczanie przez niego na rzecz zagranicznego kontrahenta zryczałtowanych należności, skoro w przypadku zaniechania płatności eksporter zastrzegł sobie w umowie "prawo nie dostarczać produktów".

W związku z powyższym, co do zasady podzielić należy stanowisko organów celnych, że płatności na rzecz zagranicznego kontrahenta, wynikające z ujawnionych faktur podlegają doliczeniu do wartości transakcyjnej towarów. Jednakże podstawę prawną ich doliczenia stanowi nie art. 30c ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo celne jak błędnie przyjął to organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, lecz art. 26 ust. 8 ustawy - Prawo celne w myśl którego "ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita płatność dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego dla sprzedającego za przywożone towary i obejmujące wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu." O tym, że warunkiem sprzedaży towarów importerowi ze znakiem BBF jest miesięczne uiszczanie kwot po 20.000.000 LIT świadczy klauzula zawarta w umowie, przyznająca eksporterowi prawo odstąpienia od dostarczania produktów.

Rację natomiast ma skarżąca o ile kwestionuje zasadność doliczenia tych płatności do wartości celnej towaru na podstawie art. 30 c ust. 1 pkt 4 Prawa celnego, bowiem płatności te są wydatkami kupującego a nie jego dochodem z tytułu dalszej odsprzedaży, dyspozycji lub wykorzystania przywiezionych towarów, który przypadł bezpośrednio lub pośrednio sprzedającemu. W toku postępowania celnego w ogóle nie ustalono aby importer z tytułu dalszej odsprzedaży lub innej dyspozycji sprowadzonych towarów osiągnął dochód, który w jakiejkolwiek części przypadł zagranicznemu sprzedawcy.

Wadliwe powołanie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisu art. 30 c ust. 1 pkt 4 Prawa celnego, na skutek błędnej jego interpretacji niewątpliwie stanowi naruszenie prawa materialnego, lecz w niekwestionowanych okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, nie miało ono wpływu na jej wynik.

Chybiony jest także zarzut skarżącej, która zakwestionowała uprawnienia organu odwoławczego do powołania innej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej towaru od wskazanej w decyzji organu I instancji.

Uprawnienia te wynikają wprost z art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa który zezwala organowi odwoławczemu na uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części i rozstrzygnięcia w tym zakresie co do istoty sprawy.

Organ odwoławczy postąpi zgodnie z tym przepisem, bowiem uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organów celnych, które przy określeniu wartości celnej sprowadzonych towarów uwzględniły wszystkie płatności na rzecz eksportera wynikające z ujawnionych faktur z zachowaniem wartościowych proporcji do poszczególnych dostaw.

Skoro warunkiem zakupu wyrobów zagranicznego dostawcy było systematyczne uiszczanie na jego rzecz zryczałtowanych należności bez względu na dostawy, to nie do przyjęcia jest twierdzenie skarżącej, że przy ustaleniu wartości celnej towaru pominięciu podlegały dokonane za te miesiące w czasie których nie było dostaw. Opłaty te wiążą się bowiem z zakupem importowanych towarów w czasie obowiązywania umowy z dnia 14 grudnia 1995 r. a nie z konkretnymi dostawami.

Z powyższych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało skargę oddalić.