Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 314/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 § , art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi A. K., E. S. i J. R. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku skarżących A. K., E. S. i J. R. z dnia [...] listopada 2014 roku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 roku nr [...], znak [...] oraz decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 roku znak [...] w terminie miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżących A. K., E. S. i J. R. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W rozpoznawanej sprawie Panie: A. K., E. S. i J. R., reprezentowane przez radcę prawnego K. K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia ich wniosku, który wpłynął do organu w dniu 20 listopada 2014r., o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].07.2002 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].05.2002 r., nr [...] stwierdzającej, iż decyzja Naczelnika [...] W. nr [...] z dnia [...].03.1976 r. orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 położonej w W. przy [...], stanowiącej własność S. i J. R. wydana została z naruszeniem prawa i jednocześnie odmawiającej stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, gdyż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.

Skarżące wniosły o stwierdzenie bezczynności Ministra Infrastruktury, zobowiązanie go do wydania decyzji w terminie zakreślonym przez Sąd, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi opisały stan faktyczny sprawy, oraz wskazały, że przed wniesieniem skargi wezwały organ bezskutecznie do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z dnia 19.11.2014 r. (data wpływu 20.11.2014 r.) p. A. K., p. E. S., p. J. R., złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności opisanych w skardze decyzji.

Pismem z dnia 17.03.2015 r., (data wpływu 19.03.2015 r.) p. A. K., p. E. S., p. J. R., wezwały go do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z dnia 23.03.2015 r., nr [...] zawiadomił on o wszczęciu postępowania oraz na podstawie art. 36 § 2 k.p.a. poinformował o terminie zakończenia sprawy do dnia 30.06.2015 r.

Pismem z dnia 23.03.2015 r., nr [...] wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z wnioskiem o przesłanie akt administracyjnych związanych z decyzją Wojewody [...] z dnia [...].05.2002 r., nr [...].

Pismem z dnia 29.04.2015 r., (data wpływu 30.04.2015 r.) [...] Urząd Wojewódzki w W. przesłał akta sprawy zakończonej ww. decyzją Wojewody [...] z dnia [...].05.2002 r., nr [...].

Pismem z dnia 29.04.2015 r., (data wpływu 30.04.2015 r.) p. A. K., p. E. S., p. J. R., reprezentowane przez radcę prawnego K. K. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiotowej sprawie.

Po analizie akt nadesłanych do Ministerstwa przez [...] Urząd Wojewódzki w W. ustalił on, że akta archiwalne na podstawie których organy I i II instancji dokonały oceny legalności decyzji Naczelnika [...] W. z dnia [...].03.1976 r. zostały zwrócone do Urzędu W.

W związku z powyższym pismem z dnia 29.05.2015 r., nr [...] Ministerstwo wystąpiło do Urzędu [...] W. o przesłanie akt administracyjnych w sprawie decyzji Naczelnika [...] W. z dnia [...].03.1976 r.

Organ wskazał także, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (wyrok WSA z dnia 03.07.2013r. sygn. akt II SAB/Gd 54/13). Bezczynność organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, jeśli organ administracji podejmował jednak pewne czynności w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.02.2013r. sygn. akt I SAB/Wa 348/12).

W związku z powyższym w ocenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą okoliczności uzasadniające twierdzenie, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności sprawy rozstrzygniętej decyzją decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].07.2002 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...].05.2002 r., jest prowadzone w sposób bezczynny. Mając na uwadze, że w sprawie został wyznaczony termin rozstrzygnięcia sprawy na dzień 30.06.2015 r., a organ podjął niezbędne kroki celem zebrania pełnego materiału dowodowego niezbędnego do orzekania należy wskazać, że nie pozostaje on w bezczynności w przedmiotowej sprawie.

Organ wskazał także, że postępowanie w sprawie oceny legalności ostatecznej decyzji administracyjnej wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, bowiem stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 kpa i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 kpa.

Zaznaczył również, że rozstrzygnięcie zostanie wydane niezwłocznie po otrzymaniu archiwalnych akt wywłaszczeniowych.

Na rozprawie w dniu 29 października 2015r. pełnomocnik skarżących oświadczyła, że do chwili obecnej nie została wydana decyzja w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując oceny wniesionej skargi, Sąd uznał, że jest ona uzasadniona w zakresie w jakim zarzuca organowi bezczynność.

Bezczynność organu zachodzi bowiem wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.

Trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako ppsa.

Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są sporne. Jak wynika z akt administracyjnych wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].07.2002 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].05.2002 r., nr [...] stwierdzającej, iż decyzja Naczelnika [...] W. nr [...] z dnia [...].03.1976 r. orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 położonej w W. przy [...], stanowiącej własność S. i J. R. wydana została z naruszeniem prawa i jednocześnie odmawiającej stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, gdyż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne, wpłynął do organu w dniu 20 listopada 2014r..

Wobec nierozpoznania przedmiotowego wniosku w terminach określonych w art. 35 k.p.a., strona pismem z dnia 17 marca 2015r. (data otrzymania przez organ 19 marca 2015r.) zwróciła się do organu z wnioskiem o przyspieszenie postępowania.

Po tej dacie organ pismem z dnia 23.03.2015 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz na podstawie art. 36 § 2 k.p.a. poinformował o terminie zakończenia sprawy do dnia 30.06.2015 r. Następnie pismem z dnia 23.03.2015 r., wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z wnioskiem o przesłanie akt administracyjnych związanych z decyzją Wojewody [...] z dnia [...].05.2002 r., nr [...], a pismem z dnia 29.04.2015 r., (data wpływu 30.04.2015 r.) [...] Urząd Wojewódzki w W. przesłał akta sprawy. Jednak po analizie tych akt organ ustalił, że akta archiwalne na podstawie których organy I i II instancji dokonały oceny legalności decyzji Naczelnika [...] W. z dnia [...].03.1976 r. zostały zwrócone do Urzędu [...] W. W związku z powyższym pismem z dnia 29.05.2015 r., Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju wystąpiło do Urzędu [...] W. o przesłanie akt administracyjnych w sprawie decyzji Naczelnika [...] W. nr [...] z dnia [...].03.1976 r.

Do dnia orzekania przez Sąd organ nie rozpoznał jednak wniosku skarżących. Oznacza to, w ocenie Sądu, że Minister pozostaje w tej sprawie bezczynny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że postępowanie Ministra pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że z nieuzasadnianych przyczyn przez okres 4 miesięcy po wniesieniu wniosku przez skarżące nie podjął żadnej czynności w sprawie. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony.

Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 p.p.s.a. Stosownie do tej regulacji, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 a p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo-uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie- sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, termin 1 miesiąca od daty zwrotu akt organowi, jest po pierwsze terminem, któremu organ jest w stanie podołać (sprawa nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego).Tak określony termin jest wobec tego terminem z całą pewnością wystarczającym do tego aby zakończyć postępowanie administracyjnej w niniejszej sprawie.

Należy także wskazać, że według Sądu, stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego, ponieważ co prawda po złożeniu wniosku 20 listopada 2014r. do wezwania organu przez skarżące do usunięcia prawa organ nie podjął żadnej czynności, ale natychmiast po wezwaniu w marcu 2015r. zajął się sprawą tj. wszczął oficjalnie postępowanie, wystosował pisma w celu zgromadzenia akt sprawy i poinformował stronę o planowanym terminie jej zakończenia. Badając zatem sprawę na datę wniesienia skargi (tej daty dotyczy przedstawiony do oceny materiał dowodowy) nie można zarzucić organowi rażącego naruszenia prawa, dlatego też Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących w tym zakresie i orzekł jak w pkt. 2 sentencji wyroku .

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a orzekł, jak w pkt. 1 sentencji. Orzeczenie nakładające na organ obowiązek załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca licząc od dnia doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy znajduje oparcie wart. 149 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.