Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 638/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 22 ust. 4, art. 22 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: par. 18
journal: Dz.U. 2011 nr 113 poz 661
law: Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej,  wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem

SENTENCJA

Dnia 18 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi R, B, na zarządzenie Prezydenta Miasta Ł, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków miasta Ł. oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 5 maja 2014 r. R.B. (prowadzący działalność gospodarczą firma A z siedzibą w Ł.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na Zarządzenie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. nr [...] w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków miasta Ł. - w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków pod nr 1407 nieruchomości przy ul. A. nr 19/21w Ł.

Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta [...]Zarządzeniem z dnia [...]. nr [...]przyjął gminną ewidencję zabytków miasta Ł.

Pismem z dnia 11 marca 2014 r. R.B. (prowadzący działalność gospodarczą firma A z siedzibą w Ł.), na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Prezydenta Miasta Ł. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykreślenie z załącznika do Zarządzenia wpisanej pod nr 1407 nieruchomości przy ul. A. nr 19/21 w Ł.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent Miasta Ł. wyjaśnił, że w ocenie miejskich służb konserwatorskich budynki fabryczne usytuowane na nieruchomości przy ul. A nr 19/21 i ul. B nr 55/59 mają wysoką wartość historyczną. Obiekty wraz z dawną rezydencją A przy ul. C nr 84 są jedynymi zachowanymi obiektami z zespołu fabrycznego pod nazwą A. Narożne budynki wchodzące również w skład tego zespołu fabrycznego położonego u zbiegu ulic A i C zostały rozebrane w latach 1970. W związku z powyższym ocalałe budynki są jedynym świadectwem istniejącego tam dawniej zespołu fabrycznego. Mając na uwadze, iż spełniają definicję zabytku - posiadają wysoką wartość historyczną oraz zachowaną (w momencie wpisu) w znacznej części oryginalną substancję, budynki te wpisano do gminnej ewidencji zabytków. Zaznaczył, że zabytki kultury przemysłowej mają wartość szczególną z uwagi na ich coraz mniejszy zasób w skali lokalnej jak i w skali całego kraju. Zwłaszcza na terenie Ł. obiekty przemysłowe mają szczególne znaczenie i stanowią o tożsamości kulturowej miasta. Wyjaśnił, że ustawodawca nie określił kryteriów ani trybu kwalifikowania obiektów do gminnej ewidencji zabytków, a także nie wyjaśnił trybu "wyznaczenia w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków". Włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków ma charakter uznaniowy i jest dokonywane w oparciu o wiedzę specjalistyczną pracowników odpowiedzialnych w gminie za ochronę zabytków. Włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zostało podane do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w BIP oraz na stronie internetowej Urzędu Miasta Ł. w zakładce Miasto. Karta adresowa obiektu włączonego do gminnej ewidencji zabytków, sporządzona zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. (Dz. U. Nr 113, poz. 661) posiada fotografie obu budynków z kilku etapów prowadzonych przy nich prac. Co prawda na stronie tytułowej znajduje się zdjęcie, które zostało wykonane przed ociepleniem jednego z nich, niemniej druga strona karty (z braku miejsca) zawiera już fotografie obiektu z roku 2011, kiedy przedmiotowa karta została założona. Określenie funkcji zespołu jako "usługi" nie jest określeniem błędnym z uwagi na fakt, iż wcześniej budynki te były obiektami usługowymi. Włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków nie wyklucza jego adaptacji czy też przekształcenia i miejskie służby konserwatorskie nie wprowadzają ograniczeń związanych z przystosowaniem ich do nowej funkcji. Mając na uwadze również wartość użytkową obiektu, która jest istotnym elementem tworzącym wartość zabytku, dopuszcza umieszczenie w nim funkcji komercyjnych tym bardziej, że utrzymanie zabytku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków jest udziałem przede wszystkim jego właściciela. Podkreślił, że to na wniosek strony z dnia 3 października 2013 r. miejskie służby konserwatorskie przedstawiły wytyczne uwzględniające walory zabytkowe i historyczne przedmiotowego zespołu fabrycznego. Zwrócił uwagę, iż w obecnej sytuacji prawnej, włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest jedynym narzędziem służb konserwatorskich, które może uchronić go przed zniszczeniem lub dewastacją W związku z powyższym nie nastąpiło naruszenie art. 3 i art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64 w związku z art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazał, że ochrona szczególnych wartości charakteryzujących zabytki stanowi ważny interes publiczny. Ustawodawca dał temu wyraz zarówno w ustawie zasadniczej (art. 5 oraz art. 6) jak i w samej ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdzie w sposób wyraźny wskazał formy ochrony zabytków oraz wynikające z tego pewne ograniczenia praw obywateli w tym prawa własności.

Wspomnianym na wstępie pismem z dnia 5 maja 2014 r. R.B. (prowadzący działalność gospodarczą firmę A z siedzibą w Ł.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na Zarządzenie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków miasta Ł. - w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków pod nr 1407 nieruchomości przy ul. A nr 19/21 w Ł. Zaskarżonemu Zarządzeniu zarzucił naruszenie art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez przyjęcie, że sporna nieruchomość spełnia kryteria określone w tym przepisie, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek analizy zasadności wpisu i uznania budynku za zabytek, podczas gdy nieruchomość nie ma charakteru zabytkowego. Zarzucił także naruszenie art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez ujęcie budynku położonego przy ul. A nr 19/21 w Ł. w gminnej ewidencji zabytków, podczas gdy budynek ten nie spełnia wskazanych w ustawie wymogów wpisu, nie dokonano analizy, która doprowadziłaby do konkluzji, że przedmiotowa nieruchomość stanowi zabytek, przed dokonaniem wpisu nie podjęto działań w porozumieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...] - w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu na współdziałanie Prezydenta Miasta Ł. z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...] w tym zakresie. Zdaniem skarżącego doszło także do naruszenia § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, przez włączenie karty adresowej zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków bez wymaganego sprawdzenia czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym - w sytuacji, gdy dane w karcie nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Skarżący wskazał też na naruszenie art. 64 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji przez nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżącego bez zachowania zasady proporcjonalności oraz niezasadne przyznanie prymatu interesowi publicznemu bez uwzględnienia interesu indywidualnego oraz naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. przez zaniechanie przez organy administracji podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z uwzględnieniem interesu społecznego. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków nieruchomości skarżącego, ewentualnie o orzeczenie niezgodności zarządzenia z prawem. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zobowiązanie Prezydenta Miasta Ł. do złożenia kompletu dokumentacji dotyczącej wpisu nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków oraz dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi. Z ostrożności, na wypadek uznania przez Sąd, iż umieszczenie przedmiotowego budynku stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na podstawie art. 50 § 1, art. 53 § 2 w związku z art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a., wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. w części dotyczącej umieszczenia budynku skarżącego w gminnej ewidencji zabytków. W uzasadnianiu skargi R. B. wyjaśnił, że pismem z dnia 11 marca 2014 r. wezwał Prezydenta Miasta Ł. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na wydaniu zaskarżonego w części zarządzenia, jednakże organ wezwania nie uwzględnił. Zdaniem skarżącego organ nie przeprowadził w zasadzie żadnego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia czy nieruchomość skarżącego spełnia kryteria zabytku. To czy dany obiekt posiada walory historycznych lub estetyczne uzasadniające uznanie go za zabytek musi być poprzedzone wnikliwą ekspertyzą. Organ nie przeprowadził analizy stanu historycznego ani jakichkolwiek badań architektonicznych, nie powołano również biegłego dla oceny, czy wskazany obiekt ma charakter zabytkowy. Organ z góry przyjął, że budynek stanowi zabytek nie analizując w żaden sposób walorów historycznych czy artystycznych przemawiających za przyznaniem nieruchomości takiego miana. W uzasadnieniu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazano jedynie, że decyzje w tym przedmiocie podejmowali "wyspecjalizowani pracownicy gminy" nie wskazując na czym wyspecjalizowanie miałoby polegać. Podniósł, że w karcie adresowej założonej 15 września 2011 r., będącej formalnym dopełnieniem objęcia zespołu fabrycznego gminną ewidencją zabytków, brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia motywów historycznych czy architektonicznych dokonania tej czynności. Organ wbrew przepisom zaniechał również sprawdzenia, czy wskazane w karcie dane odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Nie dokonano oględzin spornej nieruchomości, wskutek czego pominięto niezgodność danych w karcie ze stanem faktycznym, polegającą na załączeniu do karty fotografii nieruchomości przedstawiającej nieaktualny na dzień założenia karty stan obiektu, oraz wpisanie w karcie nieprawdziwej funkcji budynku. W karcie jako funkcję wskazano usługi", podczas gdy budynek od 2006 r. nie jest użytkowany. Wskazane niezgodności danych w karcie mają o tyle istotne znaczenie, że budynek został nabyty przez skarżącego przed założeniem karty i wpisaniem nieruchomości do ewidencji. Po zakupie był przebudowywany przez skarżącego na podstawie ważnych pozwoleń na budowę. Jego stan po dokonanych przebudowach nie odpowiada dokumentacji fotograficznej. Wskazał też na wątpliwość co do dat sporządzenia fotografii i stwierdził, że organ nie wykazał nawet na jakiej podstawie przyjmuje, że sporny budynek to w istocie dawna fabryka braci A. Podkreślił, że wpisu dokonano w czasie przystosowywania budynku do sprawowania nowej funkcji i jego rewitalizacji. Zaprezentowane w związku z wpisem do ewidencji zalecenia konserwatorskie uniemożliwiają tymczasem remont budynku i są sprzeczne ze stanem technicznym budowli. Miejski Konserwator Zabytków zaleca między innymi zachowanie i przywrócenie elewacji ceglanych, w sytuacji gdy w latach 60. XX wieku dobudowano dwukondygnacyjny trakt, likwidując jednocześnie elewację ceglaną dwóch dolnych kondygnacji. Przebudowano jednocześnie dwie kolejne kondygnacje elewacji łącząc otwory okienne parami w jeden duży otwór. W obliczu tych modyfikacji dawna elewacja się nie zachowała. Konserwator zaleca jednocześnie demontaż istniejącego ocieplenia, podczas gdy przedmiotowy budynek nie jest ocieplony. Również uwagi dotyczące stolarki nie uwzględniły tego, że w trakcie kolejnych przebudów budynku otwory okienne uległy przekształceniom. Budynek nie posiada żadnych słupów, a co za tym idzie nie ma możliwości ich zachowania. Strop nad parterem to ponadto strop żelbetonowy, który prawdopodobnie powstał w latach 60 XX wieku, nieprzedstawiający żadnych walorów historycznych. Co więcej, Prezydent Miasta Ł. nie dopełnił obowiązku konsultacji w sprawie wpisania obiektu do ewidencji z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...], co stanowi naruszenie art. 22 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zaskarżone zarządzenie jest zdaniem strony przejawem arbitralnego i nieuprawnionego naruszenia przez organ administracji publicznej prawa własności skarżącego, wkraczającego w sferę uprawnień właścicielskich bardzo daleko, znacznie ograniczając swobodę inwestycyjną właściciela. Skarżący nabył nieruchomość w celu jej adaptacji i przebudowy na hotel. Prace budowlane rozpoczęły się na podstawie ważnych pozwoleń wydanych przez organy administracji, jednak umieszczenie budynku w gminnej ewidencji zabytków uniemożliwiło ich postęp i uzyskanie dalszych pozwoleń. Inwestycja skarżącego została wstrzymana. Organ ograniczył prawo własności skarżącego obejmując ochroną budynek nie posiadający cech zabytku, co narusza art. 64 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Na marginesie skarżący wskazał, że nagłe wpisanie nieruchomości do ewidencji wiąże ze skierowanymi personalnie przeciwko niemu działaniami [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z którym pozostaje w sporze dotyczącym innej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ł. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu 14-dniowego, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Podkreślił, że na podstawie art. 22 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wójt (burmistrz, prezydent miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków wpisuje do gminnej ewidencji inne zabytki nieruchome z terenu gminy, które nie zostały ujawnione w rejestrze zabytków bądź w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W tym zakresie nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie ma obowiązku informowania o dokonanym wpisie. Gminna ewidencja zabytków prowadzona jest w formie zbioru kart adresowych. Ustawa nie przewiduje także żadnej szczególnej formy rozstrzygnięcia, jaką powinien przybrać wpis do ewidencji, zatem przedmiotowa skarga winna zostać zakwalifikowana na podstawie art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. Z załączonych akt, w szczególności postanowienia z dnia 1 marca 2012 r., wynika, że skarżący o dokonaniu czynności materialno-technicznej w postaci wpisania przedmiotowego zabytku do gminnej ewidencji zabytków powziął wiedzę najpóźniej w dniu doręczenia postanowienia tj 6. marca 2012 r., zatem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło z uchybieniem 14-dniowego terminu, bowiem wniesienie skargi nastąpiło dopiero w dniu 15 maja 2014 r., podczas gdy przedmiotowy zabytek został wpisany do ewidencji w dniu 15 września 2011 r. W przypadku nie podzielenia stanowiska organu w zakresie odrzucenia skargi, organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej (§ 2) i w rezultacie oznacza to, że Sąd bada zgodność zaskarżonego aktu z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że zaskarżonym w części zarządzeniem Prezydent Miasta Ł. przyjął gminną ewidencję zabytków miasta Ł. Założenie ewidencji co do zasady wymaga aktu organu wykonawczego gminy, z którym jednoznacznie można będzie wiązać skutek w postaci założenia gminnej ewidencji zabytków (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2329/14 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Takim aktem jest zarządzenie, które pozwala na ustalenie czy i kiedy doszło do utworzenia gminnej ewidencji zabytków. Zarządzenia są, obok decyzji administracyjnych, prawną formą podejmowania władczych rozstrzygnięć przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Założenie ewidencji stanowi zatem władcze oświadczenie woli właściwego organu, skierowane bezpośrednio na wywołanie określonego skutku prawnego. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, działanie Prezydenta Miasta w formie prawnej zarządzenia, którego treścią jest określenie zabytków znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków, stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).

Wpis do gminnej ewidencji zabytków powoduje powstanie pewnego rodzaju ochrony konserwatorskiej. W określonych bowiem sprawach wymagane jest uzyskanie uzgodnienia konserwatorskiego, wynikającego z przepisów Prawa budowlanego czy też ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Władcze wkroczenie w uprawnienia właściciela co do sposobu korzystania z przysługującego prawa własności wskazuje z kolei na istnienie interesu prawnego skarżącego wymaganego art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Co więcej, jak wynika z akt sprawy, skarżący przed wystąpieniem ze skargą do tut. Sądu bezskutecznie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa przez wydane zarządzenie. Skarga nie jest przy tym ograniczona żadnym terminem, bowiem wbrew twierdzeniom organu, do zaskarżonego zarządzenia nie znajduje zastosowanie art. 52 § 3 p.p.s.a. Wobec bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skarga jest zatem dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Dokonując oceny zaskarżonego zarządzenia we wskazanej części Sąd nie dopatrzył się powołanych w skardze naruszeń, jak też innych naruszeń uzasadniających uwzględnienie skargi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego zarządzenia stanowi art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Zgodnie z ust. 4 art. 22 ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru, 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Zaskarżone w części zarządzenie z dnia 29 kwietnia 2013 r. stanowi o przyjęciu gminnej ewidencji zabytków miasta Ł. włączając jednocześnie do niej karty adresowe wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do zarządzenia (§ 1 i § 2 zarządzenia). Ujęta pod nr 1407 w załączniku do zarządzenia nieruchomość, usytuowana przy ul. A nr 19/21 w Ł., nie jest wpisana do rejestru zabytków ani też do wojewódzkiej ewidencji zabytków. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy, aby nieruchomość ta znalazła się w gminnej ewidencji zabytków powinien istnieć dokument potwierdzający wyznaczenie do ujęcia tej nieruchomości w ewidencji w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

W niniejszej sprawie takim dokumentem stała się przekazana przez Prezydenta Miasta pismem z dnia 6 grudnia 2012 r. (wpływ do organu 10 grudnia 2012 r.) wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków aktualna na ten dzień "Gminna Ewidencja Zabytków Miasta Ł." prowadzona w formie wykazu obiektów zabytkowych. W wykazie pod poz. 1398 widnieje opis: Zespół fabryczny A, 2 budynki przemysłowe, działki 275/20 i 275/19, pierwotni właściciele F. i G.L., czas powstania 1893-1895, 1902, autor projektu J. F. A. J. Po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów konserwator nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do ich kształtu i zawartości. Co więcej, jak wynika z oświadczenia wojewódzkiego konserwatora dokument ten zarówno na etapie opracowywania jak i późniejszej aktualizacji podlegał na bieżąco konsultacji, w trybie roboczym, między służbami miejskiego i wojewódzkiego konserwatora zabytków. Kwestia włączenia zespołu fabrycznego F. i G. W. L. do gminnej ewidencji zabytków podlegała konsultacji ze służbami wojewódzkiego konserwatora zabytków i spotkała się z pełną akceptacją z uwagi na wartość historyczną zespołu. Rezultatem tych ustaleń było właśnie ujęcie m.in. przedmiotowego zespołu fabrycznego w wykazie obiektów figurujących w "Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Ł.", datowanym na [...]. pod pozycją 1398.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że użyte w art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy pojęcie "w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków" jest pojęciem nieostrym, a przepisy ustawy nie wskazują czynności, które składają się na to pojęcie. Istotą każdego porozumienia jest dojście do takiego samego stanowiska w danej sprawie, innymi słowy, istotne dla spełnienia przesłanek z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy jest zaistnienie pozytywnego efektu w postaci zgodnych stanowisk organów (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2637/12, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W zasadzie porozumienie może więc przybrać także formę braku sprzeciwu ze strony tegoż organu. Do gminnej ewidencji nie można bowiem włączyć obiektów, których nie zaaprobował i nie zaakceptował wojewódzki konserwator. Ustawodawca nie określa przy tym żadnej szczególnej formy pozytywnej reakcji na wyznaczenie przez prezydenta miasta obiektów zabytkowych. Dlatego też wyjaśnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 grudnia 2014 r. uznać należy za wystarczające dla potwierdzenia, że nieruchomości wyznaczone przez Prezydenta Miasta Ł. do ich ujęcia w gminnej ewidencji zabytków (w tym również nieruchomość skarżącego) i przedstawione wojewódzkiemu konserwatorowi w dniu 10 grudnia 2012 r., wobec braku wyraźnego sprzeciwu zyskały jego akceptację.

W odniesieniu do zarzutów skargi kwestionujących zaliczenie nieruchomości do kategorii zabytku wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że w ramach sprawy ze skargi na zarządzenie w sprawie przyjęcia do gminnej ewidencji danej nieruchomości nie można kwestionować jej zabytkowego charakteru tj. oceny czy dany obiekt odpowiada definicji zabytku z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z art. 3 pkt 1 ustawy wynika, iż zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Ustalenie okoliczności wskazanych powyżej wymaga przeprowadzenia specjalistycznych ustaleń i ocen. Wymagań takich nie stawia jednak art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przepis ten posługuje się już terminem zabytku, określając jednocześnie powinność m.in. wyznaczenia zabytku przez właściwy organ w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie przeprowadza w tym postępowaniu analizy stanu historycznego ani jakichkolwiek badań architektonicznych. Zakresem kontroli pod względem zgodności z prawem zarządzenia jest zatem w niniejszej sprawie jedynie ocena, czy obiekt uwzględniony w ewidencji spełnia przesłanki z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy. Powoływane przez skarżącego zarzuty skierowane pod adresem zaleceń konserwatorskich nie mogły z kolei podlegać kontroli w niniejszym postępowaniu, bowiem nie stanowiły przedmiotu zaskarżonego zarządzenia.

Ograniczony zakres kontroli zaskarżonego zarządzenia potwierdza ponadto treść § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2011 r., Nr 113, poz. 661 ze zm.), zgodnie z którym m.in. prezydent miasta włącza kartę adresową zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. W tym przepisie ustawodawca również nie przewidział prowadzenia analizy wartości zabytkowych danego obiektu.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że dla nieruchomości skarżącego sporządzono kartę adresową, po czym obiekt ten, w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, został ujęty w wykazie obiektów figurujących w "Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Ł.", gdyż przedstawia wartości z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W samym zaś zarządzeniu o przyjęciu gminnej ewidencji zabytków miasta Ł. nie oceniano czy nieruchomość posiada cechy zabytku. Wobec spełnienia przesłanek z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy zaskarżone w części zarządzenie uznać należy za nienaruszające prawa. Sąd nie stwierdził także naruszenia powoływanych przez skarżącego przepisów procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

IB