Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 965/92
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1992-09-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. "d"
journal: Dz.U. 1991 nr 106 poz. 457
law: Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu.
Teza: Wydzierżawienie przez małżonka osoby poszukującej pracy gruntów własnego gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 ha użytków rolnych i jednego hektara przeliczeniowego bądź też wniesienie tych gruntów w charakterze wkładu do spółdzielni produkcyjnej wyłącza uznanie takiej osoby za bezrobotną /art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. "d" ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu - Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./.

TEZY

Wydzierżawienie przez małżonka osoby poszukującej pracy gruntów własnego gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 ha użytków rolnych i jednego hektara przeliczeniowego bądź też wniesienie tych gruntów w charakterze wkładu do spółdzielni produkcyjnej wyłącza uznanie takiej osoby za bezrobotną /art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. "d" ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu - Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Lucyny B. na decyzję Wojewody (...) z dnia 21 maja 1992 r. w przedmiocie utraty prawa do zasiłku.


UZASADNIENIE

Lucyna B., po zwolnieniu z pracy w Zakładach Wyrobów Metalurgicznych w G., została zarejestrowana w dniu 1 lutego 1991 r. jako bezrobotna w Rejonowym Biurze Pracy w Z.Ś. i w okresie do dnia 30 listopada 1991 r. otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o bezrobociu /Dz.U. nr 75 poz. 446 ze zm./, a w okresie od dnia 1 grudnia 1991 r. do dnia 29 lutego 1992 r. - na podstawie art. 61 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457/.

Decyzją z dnia 26 lutego 1992 r. nr RBP-9221/I/113/92 Kierownik Rejonowego Biura Pracy w Z.Ś., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. "d" i art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457/, odmówił Lucynie B. z dniem 1 marca 1992 r. prawa do zasiłku z tytułu czasowego pozostawania bez pracy. Na podstawie zaświadczenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. - Zakładu Rolnego w S. z dnia 24 marca 1992 r. l.dz. 4/92 organ stwierdził, że mąż Lucyny H. - Janusz B. przekazał Spółdzielni w dniu 5 listopada 1991 r. w formie wkładu członkowskiego 11,66 ha gruntów uprawnych, które stanowią jego własność, i z tego tytułu ma prawo do czynszu dzierżawnego w wysokości równowartości 3 kwintali żyta według cen skupu za każdy hektar przeliczeniowy. Czynsz płatny jest w ratach rocznych. Z wcześniejszego zaświadczenia tego Zakładu z dnia 23 stycznia 1992 r. wynika, że umowa pomiędzy Spółdzielnią a Januszem B. została zawarta na okres 10 lat, a w odrębnych zaświadczeniach Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej - Zakładu Rolnego w S. stwierdzono, że Janusz B. jest zatrudniony w tym Zakładzie w charakterze kierowcy, a jego wynagrodzenie miesięczne wynosi 2 220 000 zł /w grudniu 1991 r. - 2 250 000 zł/. To, że mąż Lucyny B. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,66 ha, wyłącza uznanie jej za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. "d" ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu i zarazem powoduje utratę prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W odwołaniu od tej decyzji Lucyna B. wyjaśniła, że jej mąż jest faktycznie członkiem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. i pracuje w Zakładzie Rolnym tej Spółdzielni w S. Posiadane gospodarstwo rolne, przejęte od rodziców, przekazał Spółdzielni na okres 10 lat. Płatnikiem podatku gruntowego jest Spółdzielnia i wobec tego pozbawienie jej prawa do zasiłku było nieuzasadnione. Decyzja Kierownika Rejonowego Biura Pracy pozbawiła ją jednocześnie uprawnień z tytułu ubezpieczenia społecznego.

Wojewoda (...) decyzją z dnia 21 maja 1992 r. nr WBK-9112-I/436/92 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Rejonowego Biura Pracy. W uzasadnieniu tej decyzji potwierdzono pogląd organu I instancji, że skoro mąż zainteresowanej, pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,66 ha gruntów uprawnych, to Lucyna B. nie może być uznana za bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu i w związku z tym z dniem wejścia w życie tej ustawy, to jest od dnia 1 grudnia 1991 r., odpadła podstawa do dalszego przyznawania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wypłacono jej zasiłek dla bezrobotnych po wejściu w życie powołanej ustawy na mocy przepisu przejściowego art. 61 tej ustawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Lucyna B. zarzuciła, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych nabyła na mocy przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o bezrobociu /Dz.U. nr 75 poz. 446/. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 9 nowej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu nie stanowi o utracie statusu bezrobotnego przez osobę, która została już wpisana do rejestru bezrobotnych i nabyła prawo do zasiłku. Wydzierżawienie gruntu nastąpiło przed wejściem w życie nowej ustawy na czas określony /20 lat/ i jej mąż nie ma możliwości wycofania tego gruntu ze Spółdzielni i czerpania korzyści z bezpośredniego prowadzenia własnego gospodarstwa. Rozstrzygnięcia Rejonowego i Wojewódzkiego Biura Pracy stanowią naruszenie przepisów międzyczasowych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) podtrzymał wyjaśnienia przedstawione w uzasadnieniu jego decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./ rejonowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i inne osoby poszukujące pracy, a stosownie do art. 20 ust. 1 tej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu.

Z powyższych przepisów wynika, że prawo do zasiłku przysługuje osobie poszukującej pracy, która w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu jest bezrobotnym. Skoro zaś rejonowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i inne osoby poszukujące pracy, to nie każda osoba zarejestrowana w urzędzie pracy jest bezrobotnym i z tytułu samej rejestracji nie każda z zarejestrowanych osób nabywa uprawnienie do zasiłku.

Przepis art. 2 ust. 1 pkt 9 cytowanej ustawy z dnia 16 października 1991 r. stanowi, że bezrobotnym jest osoba zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy pozostająca bez pracy, jeżeli odpowiada innym szczegółowo określonym w tym przepisie warunkom bądź nie odpowiada warunkom wyłączającym uznanie za bezrobotnego.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. "d" tej ustawy warunkiem uznania określonej osoby za bezrobotną jest okoliczność, że "osoba ta ani jej małżonek nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego albo gospodarstwa stanowiącego dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych, chyba że wysokość podatku rolnego z tego gospodarstwa nie przekracza wysokości podatku rolnego z 1 ha przeliczeniowego".

Mąż skarżącej jest właścicielem gospodarstwa przejętego od rodziców. Wprawdzie wniósł on nieruchomości gruntowe gospodarstwa bezpośrednio po ich przejęciu do spółdzielni produkcyjnej tytułem wkładu gruntowego jako członek spółdzielni bądź wniósł je do spółdzielni na warunkach umowy dzierżawy, co niezbyt wyraźnie wynika z zaświadczeń Spółdzielni, jednakże w obu tych wypadkach zachował prawo własności tych nieruchomości rolnych. Zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. nr 30 poz. 210 ze zm./ wniesienie gruntów do spółdzielni produkcyjnej następuje na warunkach użytkowania uregulowanego przepisami kodeksu cywilnego.

Wydzierżawienie przez małżonka osoby poszukującej pracy gruntów własnego gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 ha użytków rolnych i jednego hektara przeliczeniowego bądź też wniesienie tych gruntów w charakterze wkładu do spółdzielni produkcyjnej nie wyłącza stosowania art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. "d" ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./, który wyklucza uznanie takiej osoby za bezrobotną.

W art. 22 ust. 1 omawianej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu wyszczególnione zostały okoliczności, w których bezrobotnemu, to jest osobie uznanej za bezrobotną, prawo do zasiłku nie przysługuje. W przepisie tym nie wymieniono posiadania przez uprawnionego bądź przez jego małżonka gospodarstwa rolnego, co jednak nie oznacza, że pobierany zasiłek powinien być skarżącej w dalszym ciągu wypłacany. Nie oznacza to także, że skarżąca nie mogła utracić tego uprawnienia na innej podstawie prawnej. Z art. 20 ust. 1 powyższej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu bowiem wynika, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu po dniu zarejestrowania we właściwym urzędzie pracy. Uznanie osoby zgłaszającej się do zarejestrowania w rejonowym urzędzie pracy za bezrobotną stanowi podstawową przesłankę nabycia prawa do zasiłku, a utrata przez nią statusu bezrobotnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 tej ustawy powoduje zarazem utratę prawa do zasiłku.

Nieuzasadniony jest również zarzut, że przepisy przejściowe ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu nie stwarzają podstawy do utraty prawa do zasiłku przez osoby, które prawo to nabyły na podstawie przepisów uchylonej ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu /Dz.U. nr 75 poz. 446 ze zm./. Przepis przejściowy art. 61 ust. 1 obowiązującej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu wyraźnie zakłada, że nowe zasady przyznawania zasiłku bezrobotnym będą stanowić podstawę do utraty przez niektóre osoby tego prawa, i w związku z tym stanowi, że zasiłki przyznane przed dniem wejścia w życie nowej ustawy wypłaca się na dotychczasowych zasadach przez okres 3 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, chyba że wcześniej zajdą okoliczności powodujące ich utratę.

Należy w tym miejscu podnieść, że w chwili przyznawania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych, to jest w dniu 1 lutego 1991 r., mąż jej nie był jeszcze właścicielem gospodarstwa rolnego. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że przejęcie gospodarstwa rolnego od rodziców nastąpiło w październiku 1991 r. i bezpośrednio po tym grunty uprawne, wchodzące w skład gospodarstwa, przekazane zostały spółdzielni produkcyjnej.

W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa.