Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 581/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120 par. 1, art. 122, art. 127, art. 187 par. 1, art. 239a, art. 239b par. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 239 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 25 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 41 poz 214
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant referent stażysta Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w podatku od towarów i usług za okres od lipca 2007 r. do lutego 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...], na podstawie art. 239b § 1 pkt 1 i 2, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p.", nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] określającej [...] Spółce z o. o. podatek od towarów i usług za okres od lipca 2007 r. do lutego 2008 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadniona obawa, że Spółka nie ureguluje zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. Stwierdzona okoliczność świadczy o zaistnieniu przesłanki wymienionej w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., polegającej na tym, że Spółka posiada majątek (aktywa trwałe) o wartości [...] zł, na co wskazuje sprawozdanie finansowe złożone w Urzędzie Skarbowym za 2010 r. Natomiast, Spółka jest zobowiązana do zapłaty z tytułu ww. decyzji kwoty [...] zł plus odsetki, które wynoszą na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności kwotę [...] zł.

Ponadto, organ wyjaśnił, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] wydał decyzje:

- w dniu [...] listopada 2011 r. w zakresie podatku od towarów i usług za [...]/2007 r., z tytułu której Spółka jest zobowiązana do zapłaty kwotę [...] zł plus odsetki, które wynoszą na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności kwotę [...] zł,

- w dniu [...] lipca 2011 r. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r., z tytułu której Spółka jest zobowiązana do zapłaty kwotę [...] zł plus odsetki, które wynoszą na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności kwotę [...] zł,

- w dniu [...] lipca 2011 r. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r., z tytułu której Spółka jest zobowiązana do zapłaty kwotę [...] zł plus odsetki, które wynoszą na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności kwotę [...] zł,

- w dniu [...] lipca 2011 r. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r., z tytułu której Spółka jest zobowiązana do zapłaty kwotę [...] zł plus odsetki, które wynoszą na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności kwotę [...] zł, od których podatnik złożył odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Nieuregulowane zobowiązania określone ww. decyzjami z dnia [...] lipca 2011 r. objęte zostały tytułami egzekucyjnymi.

W zażaleniu z dnia [...] stycznia 2012 r. Spółka wniosła o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania. Strona nie zgodziła się z twierdzeniem organu I instancji, że fakt złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. oznacza brak zamiaru wykonania tej decyzji. Ponadto Spółka zarzuciła organowi podatkowemu posługiwanie się danymi finansowymi aktualnymi na dzień [...] grudnia 2010 r. podczas, gdy postanowienie doręczono stronie w dniu [...] stycznia 2012 r. Strona nie zgodziła się też ze stwierdzeniem organu podatkowego "wyciszania" działalności przez Spółkę wskazując, iż spadek obrotów jest wynikiem kryzysu oraz represyjnego postępowania ze strony Dyrektora [...] i organu I instancji. Zarzuca też, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 O.p. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wobec Spółki na dzień [...] stycznia 2012 r., tj. dzień wydania postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, toczyło się postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] i obejmujących : podatek dochodowy od osób prawnych za 2005 r., podatek dochodowy od osób prawnych za 2006 r., podatek od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2006 r., podatek od towarów i usług za miesiące od maja do sierpnia 2006 r., podatek od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2006 r. Postępowania egzekucyjne w powyższych sprawach były wstrzymane od dnia [...] stycznia 2012 r. ze względu na zbieg egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej w stosunku do ruchomości Spółki. Sąd Rejonowy [...] w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. wydanym w sprawie [...] powierzył łączne prowadzenie egzekucji Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Posiadanie przez organ podatkowy wiedzy o prowadzeniu wobec zobowiązanej egzekucji z tytułu należności pieniężnej stanowi, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, ziszczenie się przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p.

Ponadto brak majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej, wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia oraz wysokość osiągniętego w poszczególnych latach dochodu, przy tak dużej kwocie zaległości podatkowych oraz związanych z tymi zaległościami odsetek za zwłokę, powoduje istnienie dużego prawdopodobieństwa niewywiązania się przez Spółkę ze zobowiązań, określonych decyzją z dnia [...] listopada 2011 r.

Z akt podatkowych wynika, że na dzień [...] grudnia 2010 r. Spółka posiada aktywa trwałe w łącznej wysokości [...] zł, przy jednoczesnym obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego wynikającego z powyższej decyzji w kwocie [...] zł plus odsetki za zwłokę, które wyniosły na dzień [...] stycznia 2012 r., tj. dzień wydania przez organ I instancji postanowienia o nadaniu decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. rygoru natychmiastowej wykonalności [...] zł.

Na podstawie sprawozdań finansowych ustalono, że Spółka odnotowała w kolejnych latach zmniejszenie wartości uzyskiwanych dochodów.

Zdaniem organu odwoławczego, analiza danych pozwoliła na stwierdzenie, iż w 2008 r. i 2009 r. nastąpił znaczny spadek przychodów w stosunku do przychodów odnotowanych w 2007 r., a mianowicie o kwotę [...] zł w 2008 r. i o kwotę [...] zł w 2009 r. Zysk netto w 2008 r. był niższy od zysku netto w 2007 r. o kwotę [...] zł, natomiast w 2009 r. Spółka odnotowała stratę w wysokości [...] zł. Z kolei w 2010 r. Spółka wykazała w wartości ujemnej przychody, tj. kwotę – [...] zł oraz kapitał własny –[...] zł.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu organ I instancji uprawdopodobnił, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od miesiąca lipca 2007 r. do miesiąca lutego 2008 roku, wynikające z decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., może nie zostać wykonane.

Spółka nie przedłożyła zarówno organowi I instancji jak i organowi odwoławczemu jakichkolwiek informacji mogących świadczyć o tym, że aktualne dane finansowe Spółki wskazują na polepszenie kondycji finansowej Spółki.

W skardze z dnia [...] maja 2012 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 120 § 1, art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 187 § 1 art. 191 O.p.,

- art. 217 § 2, art. 210 § 3 i 4 w związku z art. 219 O.p.,

- art. 239b § 2 O.p., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała na art. 127 O.p., z którego wynika, że postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne i zacytowała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1336/08, mający potwierdzić obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego i wykładni przepisów prawa.

Ponadto skarżąca powołała art. 121 § 1 O.p. wskazując, że zgodnie z nim postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie rozstrzygnął ponownie sprawy, powtarzając ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji, naruszając tym samym, również art. 239b § 2 O.p.

Zdaniem Spółki organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do zarzutu braku właściwości organu podatkowego, nie dokonując w tym zakresie jakiegokolwiek wyjaśnienia zarówno prawnego jak i faktycznego.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) – dalej: "P.p.s.a." w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, w świetle której sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ podatkowy I instancji zasadnie nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji.

Stosownie do art. 239a O.p. decyzja nieostateczna nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek warunkuje nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej:

- musi zaistnieć co najmniej jedna z przesłanek określonych w art. 239b § 1 O.p.,

- organ podatkowy zgodnie z art. 239b § 2 O.p. musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Na podstawie art. 239 b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1. organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia lub

3. strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości lub

4. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji wydane w przedmiocie nadania nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. W sprawie zaistniały bowiem przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 oraz pkt 2 O.p., łącznie z przesłanką określoną w art. 239b § 2 O.p.

W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy wystąpiła zatem przesłanka umożliwiająca nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem organ podatkowy posiadał informacje, z których wynikało, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych.

Posiadanie przez organ podatkowy wiedzy o prowadzeniu wobec zobowiązanej Spółki egzekucji z tytułu należności pieniężnej stanowiło ziszczenie się przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p.

Ponadto zgodnie z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. strona nie posiadała majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.

W kontekście powyższych przesłanek organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Organ I instancji wskazał jako zagrożenie wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. na wysokość zobowiązania do zapłaty wynikającego z tej decyzji, tj. [...] zł plus odsetki za zwłokę ([...] zł na dzień [...] stycznia 2012 r.), przy jednoczesnych zobowiązanych Spółki wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...].

Zaleganie przez Spółkę na duże kwoty z tytułu podatku od towarów i usług łącznie na kwotę [...] zł plus odsetki za zwłokę na dzień [...] stycznia 2012 r. w wysokości [...] zł oraz podatku dochodowego od osób prawnych na łączną kwotę [...] zł plus odsetki za zwłokę na dzień [...] stycznia 2012 r. w wysokości [...] zł, przy jednoczesnym braku majątku Spółki, na którym można by ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia - trwałe aktywa Spółki wynoszą [...] zł, rodziło w ocenie organów podatkowych uzasadnioną obawę nieuregulowania tak znacznych kwot.

Za bezzasadny uznać należy zarzut skargi dotyczący braku merytorycznego odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu do naruszenia przepisów o właściwości organu podatkowego.

Na stronie 9 zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wyjaśnił kwestie związane z właściwością organu podatkowego w sprawie nadania decyzji administracyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Organ odwoławczy przedstawił stronie, że zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j.. Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214 ze zm.), rygor natychmiastowej wykonalności decyzji jest nadawany przez organ podatkowy, właściwy dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania kontrolnego, reprezentujący Skarb Państwa, który staje się wierzycielem obowiązków wynikających z tej decyzji. Organem podatkowym właściwym dla Spółki na dzień zakończenia postępowania kontrolnego był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Tym samym, w świetle powyższego przepisu, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] pozostał organem właściwym do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., pomimo tego, że dla Spółki od dnia 1 stycznia 2012 r. właściwym organem podatkowym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego [...].

Nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego wynikającej z art. 127 O.p. Organ odwoławczy rozpoznał bowiem ponownie sprawę rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od miesiąca lipca 2007 r. do miesiąca lutego 2008 r. i ponownie rozstrzygnął w tej sprawie.

Prowadząc postępowanie w II instancji organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia, tym samym nie prowadzano uzupełniającego postępowania dowodowego.

Trudno natomiast byłoby, jak żąda tego skarżąca, aby w tym samym stanie prawnym oraz faktycznym sprawy były inne ustalenia organu II instancji i organu I instancji, w przypadku utrzymania w mocy rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Jeżeli zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był, zdaniem skarżącej, niepełny bądź poczynione na jego bazie ustalenia nieprawidłowe, strona mogła w trakcie całego toczącego się postępowania uzupełnić akta o dowody, które doprowadziłyby do odmiennych ustaleń w sprawie, aniżeli poczynione przez organy podatkowe. Strona jednak tego nie uczyniła pomimo zapewnienia jej przez organ odwoławczy w trakcie całego postępowania możliwości czynnego w nim udziału.

Zgodnie z art. 229 O.p. organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 120 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 217 § 2 i art. 210 § 3 i 4 w związku z art. 219 O.p. Analiza zaskarżonego postanowienia pozwala na stwierdzenie, że rozstrzygnięcie to zostało wydane zgodnie z ww. przepisami.

W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.