Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 638/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 188;
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1 i 3 w zw. z art. 1 ust. 2,
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 458/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 października 2017r., sygn. akt I SA/Ke 458/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., obecnie Dz.U. 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę [...] (dalej też: "strona", "skarżący") i uchylił decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dalej też: "Dyrektor OR ARiMR", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] czerwca 2017r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 12 lipca 2006r. [...] złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. Decyzją z [...] maja 2007r., nr [...] Kierownik Agencji przyznał wnioskodawcy płatności na zalesianie w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: wsparcia na zalesianie w wysokości [...] zł, płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia; premii pielęgnacyjnej w wysokości [...] zł, płatne corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; premii zalesieniowej w wysokości [...] zł, płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Następnie w latach 2008 - 2015, skarżący składał wnioski o wypłatę pomocy na zalesianie. Kwoty zostały zrealizowane na rachunek bankowy producenta.

W dniu 16 maja 2016r., wpłynął wniosek [...] o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2016. Wniosek ten został złożony celem przejęcia zobowiązania zalesieniowego podjętego w roku 2007 przez [...] (ojca wnioskodawcy). Na potwierdzenie tytułu własności do wniosku załączono akty notarialne: z [...] listopada 2015r. (Repertorium [...] nr [...]) oraz z [...] maja 2016r. (Repertorium [...] nr [...]), przenoszące na rzecz [...] własność działek do których skarżący realizował plan zalesienia.

Decyzją z [...] czerwca 2016r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wstrzymał skarżącemu płatności na zalesienie w części dotyczącej działki nr [...] znajdującej się w obrębie [...] w gminie [...] (powiat [...], województwo [...]) o powierzchni [...] ha. W tym samym dniu wydał też decyzję o przyznaniu [...] premii zalesieniowej płatnej corocznie przez okres 11 lat począwszy od roku 2016. Kwota przyznanych płatności wynikała z uznania przeniesienia zobowiązania w stosunku do działki nr [...], do której [...] realizował plan zalesienia. Decyzja z [...] czerwca 2015r. stanowiła również o odmowie przyznania premii zalesieniowej do działki nr [...], wobec której stwierdzono uchybienie terminu do przejęcia zobowiązania. Zdaniem organu termin na złożenie wniosku przez [...] o przyznanie płatności na zalesianie przyznanych [...] dla działki ewidencyjnej nr [...] upłynął 28 grudnia 2015r. Zatem wniosek [...] wniesiony 16 maja 2016r., został złożony z uchybieniem 35-dniowego terminu wynikającego z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu środków wsparcia obszarów wiejskich (Dz.Urz. WE Nr L 368 z 23.12.2006r. ze zm. Podniesiono, że obowiązkiem producenta było utrzymywanie zalesionych gruntów przez okres 20 lat, a w przypadku ich zbycia poinformowanie o tym organów, czego skarżący nie uczynił, a to oznacza, że nie zachował on należytej staranności w realizacji zobowiązania zalesieniowego.

W konsekwencji powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Jędrzejowie decyzją z [...] marca 2017r., nr [...] ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości [...] zł., a następnie Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach decyzją z [...] czerwca 2017r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

WSA uznał skargę za zasadną.

WSA podzielił stanowisko organu, że w odniesieniu do pobranych w latach 2007-2009 płatności na zalesianie zaistniały faktyczne i prawne podstawy do orzeczenia o ich zwrocie ponieważ ostatecznie nie upłynął 10 letni okres przewidziany w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, powodujący brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za te lata.

Zdaniem Sądu I instancji natomiast w odniesieniu do ustalenia i orzeczenia o zwrocie pobranych płatności na zalesianie w latach 2010-2015 okres przedawnienia upłynął z dniem 30 czerwca 2016r., i po tej dacie wobec wygaśnięcia zobowiązania organy ARiMR nie mogły orzekać o ustaleniu kwoty nienależnej płatności i o jej zwrocie. Według WSA organ może bowiem orzec o zwrocie nienależnie pobranych płatności jedynie w przypadku, nie zaistnienia negatywnej przesłanki upływu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady EURATOM.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię, a mianowicie przepisu art. 3 ust. 1 zdanie 1 i 4 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995r. ze zm.(dalej: "rozporządzenie Rady 2988/95"), poprzez:

- błędne przyjęcie, że pod pojęciem "programu wieloletniego" należy rozumieć m.in. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 czy też inne wieloletnie ogólnounijne programy wypłat, podczas gdy zawarte w w/w przepisie pojęcie "programu wieloletniego" odnosi się i dotyczy wyłącznie takiego wieloletniego planu w ramach którego konkretnie zindywidualizowany podmiot będzie miał przyznawane płatności (w przedmiotowym przypadku 20 lat);

- błędne przyjęcie, że w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia ulega definitywnemu zakończeniu wraz z ostatecznym zakończeniem programu, w ramach którego dana płatność została przyznana, podczas gdy przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia biegnie w każdym przypadku przynajmniej do momentu ostatecznego zakończenia programu, niemniej jednak okres ten nie może być krótszy niż cztery lata (chyba, że zasady sektorowe wprowadzą okres krótszy, nie krótszy jednak niż trzy lata).

Skarżący wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 1842) Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przy czym na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach Sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec tego, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały przesłanki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej ograniczono się jedynie do podniesienia zarzutu naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), co ma istotne znaczenie dla oceny zakwestionowanego rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając niniejszą sprawę, związany był granicami skargi kasacyjnej, które wyznaczone zostały przez stronę w podstawach wniesionego środka odwoławczego.

Zarzut błędnej wykładni wymaga wykazania, że Sąd wadliwie zinterpretował stosowany przepis prawa i w konsekwencji zawartą w nim normę prawną, a zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wymaga wykazania, że Sąd popełnił błąd w subsumcji stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do w hipotezy normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Autor skargi kasacyjnej w rozstrzyganej sprawie winien więc wskazać, na czym polegała dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach błędna wykładnia poszczególnych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie. Co więcej, zarzuty przypisujące Sądowi I instancji obie formy naruszenia prawa materialnego, winno się formułować w przypadku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który nie nasuwa wątpliwości, bowiem ocena zasadności tych zarzutów może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane, czy też nie zostały skutecznie podważone.

Nie zgadzając się z wyrokiem Sądu I instancji organ podniósł, że pojęcie "programu wieloletniego" odnosi się i dotyczy wyłącznie takiego wieloletniego programu (planu) w ramach którego konkretnie zindywidualizowany podmiot będzie miał przyznawane płatności (w przedmiotowym przypadku chodzi o program czy też plan zalesieniowy, który trwać 20 lat). Ponadto jak wskazał doszło również do błędnego przyjęcia, że w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia ulega definitywnemu zakończeniu wraz z ostatecznym zakończeniem programu, w ramach którego dana płatność została przyznana. Podniósł, że w idąc tym tokiem rozumowania, płatność przyznana np. na pół roku przed ostatecznym zakończeniem programu wieloletniego, przedawniałaby się już po zaledwie kilku miesiącach od chwili jej przyznania, co prowadziłoby do sytuacji, w której do przedawnienia dochodziłoby zanim jeszcze beneficjent dopuściłby się nieprawidłowości, skutkujące także brakiem możliwości dochodzenia zwrotu przez organ płatności wypłaconych w ramach tego programu w latach 2010-2015.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Wskazać należy, że dla płatności realizowanych od roku 2010 i lat kolejnych w przepisach sektorowych brak jest regulacji szczególnych dotyczących okresów przedawnienia, dlatego też dla płatności tych znajduje zastosowanie przepis art. 3 ust. 1 i 3 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995r.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Wykładnię powyższego przepisu przeprowadził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 15 czerwca 2017r., sygn. akt C-436/15 (polskie tłumaczenie wyroku dostępne w Systemie LEX). Trybunał zauważył, iż wobec braku definicji pojęcia "programu wieloletniego" w rozporządzeniu Rady (WE) nr 2988/95, należy określić zakres tego pojęcia przy uwzględnieniu znaczenia każdego z terminów wchodzących w jego skład, kontekstu w jakim pojęcie to jest użyte, a także celów uregulowania odnoszącego się do tego pojęcia (punkt 45). W tym względzie, jeśli chodzi przede wszystkim o użyte terminy, należy zaznaczyć, że termin "program" ma szeroki zakres i że terminy "program" i "projekt" mogą być używane zamiennie w rozumieniu art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia (punkt 46). Tak więc pojęcie "programu wieloletniego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, stanowi pojęcie przekrojowe, mogące występować we wszystkich dziedzinach objętych politykami Unii, o ile ma miejsce wykorzystanie środków budżetowych Unii (punkt 47). W związku z tym nie ma potrzeby ustalania ścisłego związku terminologicznego między tym pojęciem a pojęciami stosowanymi w różnych instrumentach ustanawiających różne fundusze przyznające pomoc finansową (punkt 48). Co się tyczy następnie kontekstu, w jaki wpisuje się to pojęcie oraz celów rozpatrywanego unormowania, po pierwsze (...) celem rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 jest przeciwstawianie się działaniom przynoszącym szkodę interesom finansowym Unii (punkt 49). Po drugie art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie owego rozporządzenia jest częścią całości przepisów wskazanych w art. 3 ust. 1 mających na celu, jak wynika z pierwszego akapitu tego ustępu, określenie zasad przedawnienia postępowań mających zastosowanie do nieprawidłowości określonych w art. 1 ust. 1 owego rozporządzenia, które odnoszą się do naruszenia przepisu prawa Unii wynikającego z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego powodującego lub mogącego spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii lub w budżetach przez nią zarządzanych (punkt 50).

Wskazać zatem należy, iż w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 postanowiono, iż "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu".

Ponadto, odnosząc się do pojęcia "ostatecznego zakończenia programu", Trybunał podniósł, iż rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95 nie przewiduje konkretnego wiążącego momentu w odniesieniu do "ostatecznego zakończenie programu", ponieważ (...) moment ten różni się nieuchronnie w zależności od poszczególnych etapów i procesów przewidzianych w celu zakończenia każdego wdrożonego programu wieloletniego (punkt 60). Ustalenie momentu "ostatecznego zakończenia programu" w celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla "programów wieloletnich", przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni (punkt 61). W celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii. Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (punkt 62). Ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenie programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego "programu wieloletniego" (punkt 63). Po upływie nieprzekraczalnego terminu określonego przez Komisję dla zakończenia prac i dokonania płatności z tytułu związanych z tymi pracami wydatków kwalifikowalnych, projekt taki należy uznać za ostatecznie zakończony w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, bez uszczerbku dla ewentualnego przedłużenia na mocy nowej decyzji Komisji w tym zakresie (punkt 66).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego termin przedawnienia mający zastosowanie do programów wieloletnich przewidziany w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady nr 2988/95 pozwala jedynie na wydłużenie terminu przedawnienia, a nie na jego skrócenie. Ma to miejsce jedynie w odniesieniu do nieprawidłowości, które ustały ponad cztery lata przed ostatecznym zakończeniem programu, przy czym wobec braku przerwania biegu przedawnienia ze względu na jeden z powodów przewidzianych w art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia Rady nr 2988/95, nieprawidłowości te przedawnią się automatycznie wraz z zakończeniem projektu.

Zdaniem WSA upływ terminu przedawnienia nastąpić mógł nie wcześniej niż 31 grudnia 2015r. (do kiedy możliwe było dokonywanie wypłat w ramach programu) i nie później niż dnia 30 czerwca 2016r. (terminu na przedstawienie Komisji Europejskiej przez Państwa Członkowskie sprawozdania finansowego z ostatniego roku budżetowego realizacji programu stosownie do postanowień art. 28 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11 sierpnia 2005, str. 1 ze zm.), wskazując, że do dnia ostatecznego zakończenia programu, nie wystąpiły żadne zdarzenia prawne powodujące przerwanie biegu terminu przedawnienia, ponieważ zawiadomienie z 2 listopada 2016r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zostało stronie doręczone po ostatecznym zakończeniu programu tj. po 30 czerwca 2016r.

Stanowisko to jest błędne.

Bezsporne jest, że w odniesieniu do płatności w ramach PROW 2007-2013, będzie to data nie wcześniejsza niż 31 grudnia 2015r. (tj. data, do której możliwe jest dokonywanie wypłat w ramach programu) i nie późniejsza niż 30 czerwca 2016r. Natomiast według treści art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95 w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Przytoczonej regulacji nie można interpretować w taki sposób, że z momentem zamknięcia programu prawo do domagania się od beneficjenta zwrotu środków nienależnie pobranych z budżetu Unii przedawniło się ostatecznie, bez względu na podejmowane przez organ działania zmierzające do odzyskania przyznanej pomocy. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia biegnie w każdym przypadku przynajmniej do momentu ostatecznego zakończenia programu, niemniej jednak okres ten nie może być krótszy niż cztery lata (chyba, że zasady sektorowe wprowadzą okres krótszy, nie krótszy jednak niż trzy lata). Natomiast okres ten ulega wydłużeniu w sytuacji, gdy czas trwania programu wieloletniego wykracza poza czteroletni okres. Pozwala to na możliwość rozliczania udzielonych płatności przynajmniej do końca obowiązywania danego planu, według którego owe płatności są przyznawane. Niemniej jednak, gdy czteroletni okres przedawnienia wykracza poza moment ostatecznego zakończenia programu wieloletniego, nie pozbawia to możliwości dochodzenia przez organ ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności pomimo upływu tego momentu. Organ bowiem zachowuje i możliwość ustalenia tych kwot aż do upływu okresu czterech lat liczonych od chwili dopuszczenia się nieprawidłowości. Ponownie podkreślić należy, że w powołanym orzeczeniu Trybunał zaznaczył że "w celu ustalenia momentu ostatecznego zakończenia programu w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii.

W niniejszej sprawie nieprawidłowości w stosunku do pobranych przez skarżącego płatności zrealizowanych na rzecz strony zostały wykryte w dniu 16 maja 2016r. (data wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności za zalesianie i przejęcie zobowiązań przez [...] po terminie 35 dni), a zatem jak zasadnie wskazuje to organ, należy uznać, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności nastąpiło przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia wskazanego w przepisie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, bowiem okres ten do dnia dzisiejszego jeszcze nie upłynął.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach błędnie zatem przyjął, że pod pojęciem programu wieloletniego należy rozumieć m.in. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 czy też inne wieloletnie ogólnounijne programy pomocowe oraz, że w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia ulega definitywnemu zakończeniu wraz z ostatecznym zakończeniem programu, w ramach którego dana płatność została przyznana.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłową zaskarżoną do WSA w Warszawie decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] czerwca 2017r., zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie oraz uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną na podstawie art.188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów zwrotu postępowania kasacyjnego w całości, uznając iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności, o których mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a., które uzasadniają odstąpienie od zasądzenia od skarżącego na rzecz organu administracji .zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.