Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 291/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 148, art. 149 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], odmawiającym wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], odmawiającą A. N. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał powyższe postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ przestawił następująco stan sprawy;

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], Wojewoda [...] odmówił A. N. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. P. nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż w toku postępowania nie przedłożono dowodów potwierdzających wniosek strony. Przedstawione dokumenty wskazują bowiem, iż właścicielem nieruchomości był S. P., po którym skarżąca nie wykazała następstwa prawnego.

Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 5 września 2011 r. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do wniesienia skargi na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pismem z dnia 11 października 2014 r. A. N. zwróciła się do Ministra Skarbu Państwa o "spowodowanie przywrócenia A. N. wszystkich przedmiotowych praw - z perspektywą udokumentowania realiów prawnych gwarantujących uzyskanie w/w rekompensaty".

Przy piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. Minister Skarbu Państwa uznając, iż ww. pismo z dnia 11 października 2014 r. stanowi skargę w rozumieniu art. 227 k.p.a. przekazał podanie według właściwości do rozpatrzenia Wojewodzie [...].

W podaniu z dnia 24 listopada 2014 r. A. N. zwróciła się do Wojewody [...] o wskazanie dowodów niezbędnych do potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W odpowiedzi na powyższe Wojewoda [...] w piśmie z dnia 12 grudnia 2014 r. poinformował stronę, iż postępowanie z wniosku A. N. o realizację prawa do rekompensaty zostało zakończone ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., odmawiającą A. N. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wojewódzki wyjaśnił, iż decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. stała się ostateczna i nie podlega zaskarżeniu.

Pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. A. N. wniosła o wznowienie postępowania wskazując na "nowe okoliczności prawne, które uzasadniają wymogi W.P". Do akt sprawy załączyła nieuwierzytelnione kserokopie pisma z dnia 25 czerwca 2015 r. do Sądu Rejonowego w [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1985 r., sygn. akt [...], znajdujące się w aktach sprawy w postaci poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii.

Pismem z dnia 16 lipca 2015 r. Wojewoda [...] przekazał wniosek z dnia 17 czerwca 2015 r. o wznowienie postępowania Ministrowi Skarbu Państwa, jako właściwemu do jego rozpatrzenia.

W piśmie z dnia 2 lipca 2015 r. A. N., uzasadniając swój wniosek o wznowienie postępowania wyjaśniła, iż w toku postępowania prowadzonego przed Wojewodą [...] wnosiła o przesłuchanie w charakterze świadka W. P. (wuja A. N.) na okoliczność ustalenia, iż właścicielem nieruchomości pozostawionej w miejscowości [...] była E. P., a nie jak ustaliły organy administracji – S. P.. Wnioskodawczyni wskazała: "Urząd Wojewódzki odpowiedział mi, że rodziny A. N. - wnioskodawczyni nie będzie przesłuchiwał, gdyż taki dokument nie będzie posiadał mocy prawnej".

W piśmie z dnia 21 sierpnia 2015 r. strona wyjaśniła, iż w jej ocenie przedłożyła wszelkie dowody niezbędne do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Biorąc pod uwagę fakt, iż treść pisma nie wskazywała jednoznacznie charakteru żądania, Minister Skarbu Państwa zobowiązał stronę do sprecyzowania, na której z przesłanek wynikających z art. 145 k.p.a. opiera swój wniosek. Dodatkowo organ wyższego stopnia pouczył stronę o warunkach, których spełnienie jest niezbędne do skorzystania z nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej, jakim jest wznowienie postępowania. Minister Skarbu Państwa wezwał także skarżącą do przedłożenia dokumentów, na które się powołuje w formie uwierzytelnionych kopii lub oryginałów.

A. N. pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r. wyjaśniła, że oczekuje ponownej weryfikacji zgromadzonych dokumentów przez Wojewodę [...] oraz przyjęcie, ze prawo własności nieruchomości w [...] przysługiwało wyłącznie E. P., gdyż w ocenie strony, dokumenty wskazujące na przysługiwanie prawa własności do przedmiotowych nieruchomości jej mężowi – S. P. oparto na fałszywych zeznaniach świadków. Wnioskodawczym wniosła o przedłużenie terminu do przedłożenia nowych dowodów w sprawie.

W odpowiedzi na powyższe Minister Skarbu Państwa pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. ponownie wyjaśnił stronie, że wzruszenie decyzji ostatecznej, może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie postępowania nadzwyczajnego. Organ wyższego stopnia wskazując możliwe tryby wzruszenia ostatecznej decyzji ponownie wezwał stronę do wskazania charakteru jej żądania. Jednocześnie organ administracji wyjaśnił, że wniosek o wydłużenie terminu do zgromadzenia niezbędnych dokumentów nie może zostać rozpatrzony, gdyż zarówno przed Ministrem Skarbu Państwa, jak i przed Wojewodą [...] nie toczy się obecnie postępowanie z wniosku A. N. z dnia 22 grudnia 2008 r. o realizację prawa do rekompensaty, gdyż zostało one zakończone ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. Postępowanie nadzwyczajne w przedmiotowej sprawie nie może zostać wszczęte, dopóki tutejszy organ nie wyjaśni treści żądania zawartego w piśmie z dnia 17 czerwca 2015 r. i następnych.

Wojewoda [...] w piśmie z dnia 13 stycznia 2016 r. zwrócił się do strony o wskazanie charakteru jej żądania wskazując, że postępowanie z wniosku A. N. zostało zakończone prawomocną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. Organ wojewódzki pouczył również stronę o możliwości wznowienia postępowania.

Przy piśmie z dnia 11 stycznia 2016 r. strona ponownie wskazała, że okoliczność zamieszkiwania J. P. w [...] stanowi nowy materiał dowodowy potwierdzający, iż to E. P. pozostawiła nieruchomość szczegółowo opisaną w orzeczeniu P.U.R. z dnia 16 maja 1945 r.

Przy piśmie z dnia 11 lutego 2016 r. wnioskodawczym załączyła fragment pisma stanowiący kserokopię odpowiedzi organu administracji publicznej na pismo z dnia 19 lutego 2010 r. w sprawie odnalezienia aktu małżeństwa E. G. i S. P..

W piśmie z dnia 19 lutego 2016 r. A. N. wniosła o "wznowienie postępowania ww. sprawy, gdyż jej zakończenie odbyło się z rażącym łamaniem prawa na fikcyjnych dowodach".

Minister Skarbu Państwa w pismach z dnia 24 marca 2016 r. oraz z dnia 5 kwietnia 2016 r. wyjaśnił, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo obejmuje reprezentację wyłącznie w postępowaniu zwykłym. Brak dokumentu potwierdzającego prawo reprezentowania A. N. przez C. N. w postępowaniu nadzwyczajnym, będącym środkiem do weryfikacji decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. W związku z powyższym Minister Skarbu Państwa, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał C. N. do usunięcia braków powyższego podania poprzez przedłożenie pełnomocnictwa udzielonego przez A. N. do jej reprezentowania w postępowaniu wznowieniowym.

W odpowiedzi na powyższe, przy piśmie z dnia 13 kwietnia 2016 r. przedłożono upoważnienie dla C. N. do reprezentowania A. N. w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r. Minister Skarbu Państwa wyjaśnił, że liczna korespondencja wskazuje, że podstawą wniosku A. N. o wznowienie postępowania jest art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowiący, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Na poparcie przedmiotowego wniosku przedłożono niepoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów znanych organowi, stanowiących materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy zakończonej ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...]. Jedynym dokumentem, dotychczas nieprzedkładanym, był fragment stanowiący kserokopię odpowiedzi organu administracji publicznej na pismo z dnia 19 lutego 2010 r. w sprawie odnalezienia aktu małżeństwa E. G. i S. P.. Minister Skarbu Państwa wyjaśnił zatem, że dowody powinny być składane w oryginale, albo w formie prawidłowo uwierzytelnionej urzędowo lub notarialnie kopii, dlatego też wezwał stronę na podstawie art. 76a k.p.a. do przedłożenia dokumentów, mających stanowić nowy materiał dowodowy, w postaci oryginałów lub uwierzytelnionych urzędowo lub notarialnie kserokopii.

Ponadto organ wyższego stopnia przypomniał, iż w ocenie wnioskodawczym orzeczenie P.U.R. z dnia [...] maja 1945 r. zostało wydane na podstawie oświadczeń świadków, którzy poświadczyli nieprawdę. Nieruchomość objęta wnioskiem miała zostać pozostawiona nie przez S. P., lecz przez jego żonę E. P.. Okoliczność tą w ocenie strony potwierdzają zeznania świadków W. P. oraz J. P.. Organ wyższego stopnia zauważył, że żadne z ww. oświadczeń świadków, na które powołuje się strona, nie zostało przez nią złożone do akt sprawy zarówno przed Wojewodą [...], jak i przed Ministrem Skarbu Państwa. Wobec powyższego Minister Skarbu Państwa pouczył stronę o dyspozycji art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Dodatkowo organ wyższego stopnia wezwał stronę do wykazania terminu, w którym pozyskała informacje o dowodach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu wniosku A. N. z dnia 11 października 2014 r., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., odmawiającą A. N. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Od powyższego rozstrzygnięcia, pismem z dnia 18 lipca 2016 r., A. N. (reprezentowana przez C. N.) na podstawie art. 149 § 4 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a. zwróciła się do Ministra Skarbu Państwa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Następnie pismem z dnia 25 lipca 2016 r. A. N. oświadczyła, iż jest w posiadaniu nowych dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oraz jednocześnie wniosła o "wstrzymanie się od merytorycznej oceny w/w zażalenia do czasu otrzymania w/w materiału dowodowego".

Wobec powyższego, pismem z dnia 2 sierpnia 2016 r., Minister Skarbu Państwa zwrócił się do strony o sprecyzowanie żądania, wyrażonego w piśmie z dnia 25 lipca 2016 r., w zakresie ewentualnego złożenia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma.

Rozpatrując ponownie sprawę organ podniósł, że stosownie do art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, oraz czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy organ wskazał, iż podaniem z dnia 11 października 2014 r. A. N. reprezentowana przez C. N. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., odmawiającą A. N. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Strona w licznej korespondencji wyjaśniła, iż podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją są nowe okoliczności prawne, które uzasadniają wymogi. Ponadto w ocenie wnioskodawczyni postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym S. P., zostało wydane na podstawie sfałszowanych dokumentów. W pismach kierowanych zarówno do Wojewody [...], jak i Ministra Skarbu Państwa strona precyzowała, iż oczekuje ponownej weryfikacji zgromadzonych dokumentów oraz przyjęcia, że prawo własności nieruchomości w [...] przysługiwało wyłącznie E. P., gdyż w ocenie wnioskodawczyni, dokumenty wskazujące na to, iż nieruchomość na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pozostawił mąż E. P., tj. S. P., oparto na fałszywych zeznaniach świadków. Ponadto wnioskodawczyni wyjaśniła, że orzeczenie P.U.R. z dnia [...] maja 1945 r. zostało wydane na podstawie oświadczeń świadków, którzy poświadczyli nieprawdę. Nieruchomość objęta wnioskiem miała zostać pozostawiona nie przez S. P., lecz przez jego żonę E. P.. Okoliczność tą w ocenie strony potwierdzają zeznania świadków: W. P. i J. P..

Wnioskodawczyni niewątpliwie jest stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, a w swoim podaniu o wznowienie postępowania powołała podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowiącym, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 20 kwietnia 2016 r. Ministra Skarbu Państwa o wskazanie terminu, w którym A. N. pozyskała informacje o dowodach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. strona wyjaśniła, że już w toku postępowania przed organem wojewódzkim, domagała się przesłuchania w charakterze świadka wuja E. P. – W. P.. Ponadto okoliczność zamieszkiwania przez J. P. w [...] stanowi zdaniem strony nowy materiał dowodowy potwierdzający, iż to E. P. pozostawiła nieruchomość szczegółowo opisaną w orzeczeniu P.U.R. z dnia [...] maja 1945 r.

Jednak, jak to już zostało wskazane w postanowieniu Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2016 r. żadne z ww. oświadczeń świadków, na które powołuje się wnioskodawczyni, nie zostało złożone zarówno przed Wojewodą [...], jak i przed Ministrem Skarbu Państwa. Wielokrotne oświadczenia strony odnośnie miejsca zamieszkiwania jednego z potencjalnych świadków, tj. J. P. nie mają również zdaniem organu bezpośredniego związku z przedmiotową sprawą.

Ponadto strona do akt sprawy przedłożyła niepoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów w postaci:

1) postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1985 r., sygn. akt [...],

2) zaświadczenia Dyrekcji Szpitala Zespolonego w [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r.,

3) oświadczenia świadka K. T. z dnia [...] października 1985 r.,

4) orzeczenia P.U.R. z dnia [...] maja 1945 r. wraz z protokołem przesłuchania świadków,

5) fragmentu odpowiedzi organu administracji publicznej na pismo z dnia 19 lutego 2010 r. w sprawie odnalezienia aktu małżeństwa E. G. i S. P.,

6) kserokopii pisma z dnia 5 lipca 2016 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], z którego wynika, iż instytucja ta nie może dokonać potwierdzenia miejsca urodzenia gen. J. P.,

7) kserokopii pism kierowanych do Sądu Rejonowego w [...], Sądu Apelacyjnego w [...].

Wyżej wymienione nieuwierzytelnione kserokopie dokumentów (od pkt 1 do pkt 5) znane są organom administracji, gdyż stanowią materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...]

kwietnia 2014 r. Organ administracji uznał w toku postępowania zwykłego, że dokumenty te nie potwierdzają, iż prawo własności nieruchomości w [...] przysługiwało wyłącznie E. P.. Natomiast informacje zawarte w pozostałych dokumentach, przedłożonych w formie niepoświadczonych kserokopii, adresowane do sądów powszechnych i innych instytucji, zawierają informacje, które strona przekazywała wielokrotnie organom administracji publicznej prowadzącym postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Wobec powyższego organ uznał, że w niniejszej sprawie strona nie spełniła przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazane przez stronę nieuwierzytelnione kserokopie dokumentów nie stanowią nowych okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji, a byłyby nieznane organowi administracji publicznej i miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dodatkowo organ podniósł, iż ww. okoliczności były przedmiotem kontroli instancyjnej przeprowadzonej w wyniku wniesionego przez stronę odwołania.

Przepis art. 148 § 1 k.p.a. zawiera wymóg złożenia podania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania lub jak w przedmiotowej sprawie od dnia następnego po dniu, w którym decyzja administracyjna stała się ostateczna. Zachowanie tego terminu musi być wykazane przez stronę. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego wiedzę o przedłożonych dokumentach mających stanowić nowy materiał dowodowy strona posiadała jeszcze przed zakończeniem postępowania zwykłego. W związku z tym, iż termin określony w art. 148 k.p.a. rozpoczął w rozpoznawanej sprawie bieg w dniu 1 maja 2014 r. i upłynął w dniu 30 maja 2014 r., natomiast pierwsze podanie sygnalizujące żądanie wznowienia postępowania datowane jest na dzień 11 października 2014 r., oznacza to, iż wnioskodawczym nie spełniła warunku określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Zatem strona nie spełniła warunków formalnych niezbędnych do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, z uwagi na okoliczności określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wnioskodawczyni (poprzez swojego pełnomocnika) wielokrotnie oświadczała, że orzeczenie P.U.R. z dnia [...] maja 1945 r. zostało wydane na podstawie oświadczeń świadków, którzy poświadczyli nieprawdę. Zdaniem strony nieruchomość objęta wnioskiem nie stanowiła własności S. P., lecz jego żony E. P.. Ponadto postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym S. P., zostało wydane, według strony, na podstawie sfałszowanych dokumentów. Jednak strona nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie powyższych twierdzeń. Samo przeświadczenie strony nie poparte dowodami nie potwierdza, iż sytuacja taka miała miejsce. Oświadczenia strony i jej pełnomocnika, wielokrotnie powtarzane w korespondencji kierowanej do organów administracji, nie stanowią dowodu dającego podstawę do przyjęcia, iż nieruchomość w [...] została pozostawiona przez E. P., a nie przez jej męża, gdyż z jedynego dokumentu urzędowego znajdującego się w aktach sprawy, mogącego stanowić wiarygodny dowód, tj. orzeczenia P.U.R. z dnia [...] maja 1945 r. wynika, iż przedmiotową nieruchomość w [...] pozostawił S. P., po którym A. N. nie wykazała następstwa prawnego.

Ponadto ocena w zakresie ewentualnego ustalenia następstwa prawnego po S. P.nie należy do kompetencji organów administracji. Ustalenie następców prawnych osoby będącej właścicielem mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP, może nastąpić jedynie w drodze prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, albo aktu poświadczenia dziedziczenia.

Organ podkreślił, że strona domagając się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. gdy dowody na podstawie których, ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe, musi przedłożyć dowód w postaci orzeczenia sądowego potwierdzającego, że dokument był sfałszowany, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. Aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki:

1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód,

2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu,

3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną.

Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył w imieniu A. N. jej pełnomocnik C. N..

W skardze wniósł o zawieszenie rozpatrzenia przedmiotowej sprawy do czasu uzyskania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego ([...] lub [...]) potwierdzającego realia testamentowe E. P. dla A. N. lub rozpatrzenie przez Sąd Rejonowy w [...] zażalenia ([...]). Z treści skargi wynika niezadowolenie strony skarżącej z rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej mienia zabużańskiego położonego w miejscowości [...]. Winę za taki skutek przypisuje skarżąca organom administracji zajmującym się przedmiotową sprawą.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosowanie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny sprawy pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa i przepisów postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego, dlatego też uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy w opisanych wyżej okolicznościach organ prawidłowo przyjął, że skarżąca nie spełniła warunków formalnych niezbędnych do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z uwagi na okoliczności określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz czy zachowała termin określony w art. 148 k.p.a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] lipca 2016 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty skarżącej za mienie zabużańskie.

Postępowanie wznowieniowe jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego służącym do wzruszania decyzji ostatecznych. Może być ono wszczęte z urzędu bądź na wniosek strony (art. 147 k.p.a.). W odróżnieniu od wszczynanego na wniosek strony postępowania zwykłego, żądanie wznowienia postępowania rodzi po stronie organu obowiązek wydania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienia o wznowieniu postępowania, ale tylko wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wydania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia odmawiającego jego wznowienia.

Powyższe powoduje, że w ramach uruchamianego żądaniem strony postępowania wznowieniowego wyodrębnić można dwie jego fazy. W pierwszej fazie (wstępnej) organ administracji publicznej bada, czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie, czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych oraz czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Jedynie pozytywne ustalenia w powyższym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustalenie na etapie poprzedzającym formalne wszczęcie postępowania, iż wniosek nie pochodzi od strony zakończonego ostatecznie postępowania bądź złożony został po upływie terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z powodu jego niedopuszczalności.

W rozpoznawanej sprawie organ odmówił wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie przez skarżącą terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca wystąpiła z powyższym wnioskiem w dniu 11 października 2014 r. Tymczasem z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że wiedzę o dokumentach mających stanowić nowy materiał dowodowy skarżąca posiadała jeszcze przed zakończeniem postępowania zwykłego (w toku postępowania przed Wojewodą [...] domagała się przesłuchania w charakterze świadka krewnego swojej matki E. P. – W. P.).

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. W związku z tym, termin określony w art. 148 k.p.a. rozpoczął swój bieg w dniu 1 maja 2014 r i upłynął w dniu 30 maja 2014 r., zaś pierwsze podanie sygnalizujące żądanie wznowienia postępowania datowane jest na dzień 11 października 2014 r., oznacza to, iż skarżąca nie spełniła warunku określonego w art. 148 § 1 k.p.a., tj. nie złożyła podania o wznowienie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania lub jak w przedmiotowej sprawie od dnia następnego po dniu, w którym decyzja administracyjna stała się ostateczna.

Skarżąca nie przedłożyła też żadnych nowych dowodów i dokumentów istniejących w dacie wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, ani też wyroków sądów powszechnych potwierdzających, że dowody, które uwzględnił organ okazały się sfałszowane, zatem skarżąca nie spełniła także przesłanek wynikających z treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.