Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1195/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 4, art. 98a ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 98 a ust. 1 i 1 a w zw. z art. 147 i art. 148 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, ze zm.) art. 104 Kpa oraz § 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej I. z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 72, poz. 1262) oraz § 1 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej I. z dnia 28 grudnia 2007 r. zmieniającej ww. uchwałę (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r., Nr 6, poz. 67), Prezydent Miasta I. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonej w I. ozn. ewid. Nr [...] o pow. [...] ha, na skutek jej podziału na działki gruntu ozn. ewid. Nr [...] o pow. [...] m², [...] o pow. [...] m², [...] o powierzchni [...] m² i zobowiązał do jej zapłaty Parafię [...] pw. Z. N. M. P. Organ wskazał, że w wyniku podziału wartość nieruchomości wzrosła i na podstawie ww. uchwał należało ustalić opłatę adiacencką. Od tej decyzji odwołała się ww. Parafia wskazując, iż nie zgadza się z ustaloną opłatą, gdyż ustalono ją na podstawie nieważnej - w świetle wyroku TK z 2 kwietnia 2007 r. uchwały Rady Miejskiej I. oraz operatu szacunkowego z dnia [...] kwietnia 2011 r., który nie może stanowić podstawy do ustalenia opłaty adiacenckiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 98a ust. 1, 1a ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wywodząc, że wyrok Trybunału nie powoduje, że wszystkie akty prawne wydane na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami tracą moc prawną, wskazując na wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 401/10 oraz wywodząc o prawidłowości operatu z 21 kwietnia 2011 r.

W złożonej skardze zarzucając naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż opłata adiacencka została ustalona w oparciu o ważną uchwałę rady Miejskiej I. nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez uznanie, iż opłata została ustalona w oparciu o prawidłowy operat szacunkowy skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji i zasądzenia kosztów postępowania, uzasadniając tak jak w odwołaniu.

Odpowiadając na skargę organ powtarzając argumentację zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało więc zbadać zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkim z przepisami ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) oraz z przepisami wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w przepisie art. 159 tej ustawy rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109), a także zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa).

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 (zd. 1) ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Z akt sprawy natomiast wynika, że w dniu [...] października 2010 r. na wniosek Parafii [...] pw. Z. N. M. P. w I. została wydana przez Prezydenta Miasta I. decyzja nr [...] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w I. w rejonie ulicy R., polegający na podziale działki na karcie mapy [...] o numerze ewidencyjnym [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność Parafii [...] pw. Z. N. M. P. w I.

W wyniku tego podziału wyodrębniono 3 działki:

- nr [...] o pow. [...] ha,

- nr [...] o pow. [...] ha,

- nr [...] o pow. [...] ha - poszerzenie drogi publicznej

oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren budownictwa mieszkalnego wielorodzinnego oraz ulica lokalna.

Z przepisów przywoływanej ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że po myśli przepisu art. 98a ust. 1 i 1a, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką z tego tytułu. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stał się prawomocne. Wysokość stawki procentowej ustala rada gminy, w drodze uchwały. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może w drodze decyzji ustalić opłatę adaicencką w terminie do 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości stała się ostateczna. Wysokość opłaty adaicenckiej nie może być wyższa niż 30 % różnicy między wartością jaką nieruchomość miała przed podziałem a wartością jaką nieruchomość ma po podziale. Podstawę naliczenia stanowi wzrost wartości nieruchomości określony przez rzeczoznawcę majątkowego posiadającego uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości, według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adaicenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału ww. nieruchomości stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2010 r. Obowiązywał przepis art. 98 a ust. 1a ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. stanowiący, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązując w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne. Z akt wynika także, że w dniu ostateczności decyzji zatwierdzającej podział ww. nieruchomości obowiązywała uchwała Rady Miejskiej I. z [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w sprawie uchwalania wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich zmieniona uchwałą tejże Rady Nr [...] z 28 grudnia 2007 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 72 z 2004 r., poz. 1262 oraz Nr 6 z 2008 r., poz. 67). Obowiązujący wówczas przepis § 1 pkt 3 ww. uchwały stanowił, że ustala się stawkę opłaty adiacenckiej "w wysokości 30 % różnicy wartości nieruchomości w przypadku wzrostu jej wartości w wyniku dokonanego podziału nieruchomości zatwierdzonego decyzją, która stała się ostateczna po dniu [...] października 2007 r. albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne po dniu [...] października 200 r."

Z akt sprawy wynika, że dnia [...] marca 2011 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia dla Parafii [...] pw. Z. N. M. P. w I. opłaty adaicenckiej z tytułu wzrostu wartości ww. nieruchomości położonej w I. oraz że powołany rzeczoznawca majątkowy określił wartość nieruchomości według stanu nieruchomości przed podziałem i po jej podziale. Rzeczoznawca majątkowy oszacował wartość nieruchomości przed podziałem na kwotę [...] zł, natomiast po jej podziale na łączną kwotę [...] zł, co oznacza że wzrost wartości nieruchomości wynosi [...] zł i obliczone 30% daje kwotę [...] zł.

Skarżąca w swojej skardze a wcześniej i w odwołaniu wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r. - SK 19/06, wywodząc że ww. uchwały w świetle tego wyroku są nieważne.

Wyrok ów stanowi, że art. 98 ust. 4 w zw. z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543, z 2001 r. Nr 129, poz. 1447 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 126, poz. 1017, Nr 130, poz. 1112, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1682 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r., Nr 1, poz. 15, Nr 80, poz. 717, 720 i 721, Nr 96, poz. 874, Nr 124, poz. 1152, Nr 162, poz. 1568, Nr 203, poz. 1966 i Nr 2217, poz. 2124 oraz z 2004 r., Nr 6, poz. 39, Nr 19, poz. 177, Nr 91, poz. 870 i Nr 92, poz. 880):

a) jest zgodny z art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 3, art. 88, art. 168 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

b) jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W związku z powyższym należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał (nie tylko w wyroku przywołanym w odpowiedzi na skargę), że nie można przyjąć, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r. spowodował automatyczną utratę mocy obowiązującej uchwały rady gminy podjętej na podstawie przepisu, który został uznany za niezgodny z Konstytucją (vide między innymi wyroki z 15 marca 2010 r. - I OSK 738/09, z 18 maja 2010 r. - I OSK 1036/09, z 3 listopada 2010 r. - I OSK 1341/10, 26 listopada 2010 r. I OSK 171/10, z 21 grudnia 2010 r. - I OSK 301/10).

Wskazywany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 czerwca 2009 r. - IV SA/Po 159/09 jest więc poglądem odosobnionym którego WSA w B. w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podziela i wydany został przed zajęciem stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Warto też zauważyć, że przywołana uchwała Rady Miejskiej I. z dnia [...] grudnia 2007 r. - Nr [...] r., w oparciu o którą wydano zaskarżoną decyzję została wydana na podstawie art. 98 a ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782, z 2005 r., Nr 130, poz. 1087, Nr 169, poz. 1420 i Nr 175, poz. 1459, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 220, poz. 1600 i 1601 oraz z 2007 r., Nr 69, poz. 468 i Nr 173, poz. 1218). Nie została natomiast wydana na podstawie przepisu, którego dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r. - SK 19/06 tj. na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Warto też zaznaczyć, że dotychczasowa treść przepisów art. 98 ust. 4 określająca kompetencje rady gminy do ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej została przeniesiona właśnie do art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nowelizacja art. 98 jako następstwa ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego dokonana przez ustawę z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 2118) polegała właśnie na dodaniu art. 98 ust. 1a. W przepisie tym ustawodawca ustanowił, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca stawkę procentową tej opłaty, przy czym do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową w dniu w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Natomiast w art. 98 ust. 1 ustawodawca utrzymał nadal dotychczasową treść uprawniającą radę gminy do ustalenia w drodze uchwały wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej, z tą jednak różnicą, że wysokość tej opłaty nie może przekraczać 30 % różnicy wartości nieruchomości. Zmiana polegająca na wprowadzeniu maksymalnej stawki opłaty adiacenckiej 30 % w miejsce 50%, przy nie zmiennej pozostałej treści przepisu nie pozwala więc na stwierdzenie o utracie mocy obowiązującej uchwały. Nie doszło bowiem do zmiany ani rodzaju aktu wykonawczego, ani też organu upoważnionego do jego wydania, ani też zakresu spraw przekazanych do regulowania aktem wykonawczym.

Chybione są więc zarzuty zawarte w skardze (a wcześniej w odwołaniu) iż opłatę adiacencką ustalono w oparciu o uchwałę, która utraciła swą moc.

Również chybione są zarzuty dotyczące operatu szacunkowego z [...] kwietnia 2011 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że uprawniony rzeczoznawca majątkowy określił wartość rynkową nieruchomości stosując podejście porównawcze metodę korygowania ceny średniej. Wartość nieruchomości przed podziałem określił rzeczoznawca - zgodnie z przepisami według stanu na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości a po podziale według stanu na dzień w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, natomiast ceny przyjął na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Jest to zgodne z przepisem art. 98a ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami a także zgodne z przepisem obowiązującego wówczas § 41. Przy określaniu wartości nieruchomości dla ustalenia opłaty adicenckiej, o której mowa w art. 98a ust. 1 ustawy, określa się wartość według stanu nieruchomości przed podziałem i po jej podziale, a ceny - na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Jak wynika z przedłożonego operatu rzeczoznawca ustalił rynek w oparciu o nieruchomości, które były przedmiotem obrotu o znanych cechach i cenach z miejscowości T., G., G. oraz I. i stosując odpowiednie poprawki skorygował uzyskane ceny w zależności od stanu przyjętych cech przysługujących poszczególnym obiektom przyjętym do porównań przez porównanie ich do nieruchomości wycenianych. Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

Chybiony jest także zarzut naruszenia przepisów Kpa, a w szczególności przepisów art. 77 § 1 i 80 Kpa. Organ przeprowadził bowiem pełne, wyczerpujące postępowanie realizując zasady ogólne Kpa. Stworzył stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, z czego strona skorzystała i co następnie było także przedmiotem analizy organu. Organ przeprowadził także rozprawę administracyjną z udziałem rzeczoznawcy i pełnomocników obu stron (tzn. również i strony skarżącej).

Reasumując należy więc stwierdzić, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2011 r. ([...]) nie dopatrzył się naruszenia tak prawa materialnego jak i procesowego i dlatego wobec braku przesłanek określonych treścią przywołanych przepisów art. 145 § 1 pkt 1 a także a art. 145 §1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 151 tej ustawy skargę jako pozbawioną podstaw prawnych oddalił.