Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 274/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. (dalej w skrócie ZUS) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej K.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121- dalej u.s.u.s) - po ponownym rozpatrzeniu wniosku W.S. (dalej strona lub zobowiązany) w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych w terminie składek - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. nr [...], która odmówiono umorzenia należności z tytułu składek w łącznej wysokości 40.580,51 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że ww. decyzją ZUS Oddział w C. odmówiono stronie umorzenia należności z tytułu składek albowiem nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 u.s.u.s. uzasadniających uznanie, iż zobowiązania z tytułu składek, które strona posiada są całkowicie nieściągalne - co jest warunkiem koniecznym do ich ewentualnego umorzenia. W ocenie organu zobowiązany nie wykazał także, iż z uwagi na sytuację materialną oraz rodzinną uregulowanie należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą wpłatami własnymi lub w ramach układu ratalnego wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny.

Pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. zobowiązany wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku nie zostały dołączone żadne dodatkowe dokumenty przedstawiające sytuację jego gospodarstwa domowego. Zawiadomieniem z dnia 10 grudnia 2015 r. poinformowano stronę o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz możliwości uzyskania wszelkich informacji dotyczących faktycznych i prawnych okoliczności związanych z rozpatrzeniem niniejszego wniosku. Zobowiązany nie wziął udziału w postępowaniu.

Rozpoznając sprawę ponownie ZUS podniósł, iż w myśl art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s. należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przypadki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1- 6 ww. ustawy. Zdaniem ZUS organ I Instancji prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wymienione w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy. Nie wystąpiła przesłanka określona w pkt 3, bowiem chociaż działalność gospodarcza nie jest już przez zobowiązanego prowadzona to posiada on składnik majątku w postaci wynagrodzenia za pracę, z którego można prowadzić egzekucję. Nie zostało także spełnione kryterium z pkt 5, ponieważ naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili jak dotąd braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie wystąpiła przesłanka wymieniona w pkt 6, ponieważ nie jest wykluczone, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne.

Jednocześnie, zgodnie z art. 28 ust. 3a ww. ustawy należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być także umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zasady umarzania należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a ww. ustawy określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 - dalej rozporządzenie).

Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny ZUS stanął na stanowisku, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż strona nie wykazała, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną i zdrowotną - spłata należności w dłuższym lub późniejszym okresie czasu, wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. Nie wykazała również, że brak umorzenia należności z tytułu składek może zagrozić jej egzystencji i spowodować konieczność sięgnięcia do środków z pomocy społecznej. Nie wykazała także, iż ze względu na stan zdrowia wymaga stałej opieki, a zatem obecna sytuacja nie uniemożliwia uzyskiwania dochodu i opłacenia składek. Tym bardziej, że zobowiązany jest zatrudniony w dwóch zakładach pracy na umowę o pracę na pełny etat z wynagrodzeniem w wysokości ok. 2500 zł netto miesięcznie.

Z tego też względu organ II instancji stwierdził, że przedstawiona przez ]zobowiązanego sytuacja nie daje wystarczających podstaw do umorzenia zaległości i dlatego uznano, że nie spełnia on przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3a ww. ustawy oraz rozporządzenia.

Jednocześnie organ zaznaczył, iż złożony przez stronę wniosek stoi w sprzeczności z interesem publicznym rozumianym jako zapewnienie realizacji świadczeń szerokiej rzeszy obywateli. Środki na realizację ww. świadczeń pochodzą właśnie z wpływów na poczet bieżących i zaległych składek. Wskazał także, iż decyzje w sprawie umorzenia podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, albowiem organ nie jest zobligowany do umarzania należności. Nawet zatem ustalenie, że istnieją wyżej opisane przesłanki, które uzasadniałyby pozytywne rozpatrzenie wniosku płatnika, jest jedynie warunkiem koniecznym dla rozważenia takiej możliwości i nie zobowiązuje ZUS do wydania decyzji uwzględniającej żądania strony. Umorzenie należności z tytułu składek powoduje rezygnację z całości lub części powstałych zobowiązań. Zastosowanie omawianej instytucji może zatem uzasadniać jedynie wystąpienie całkowitej nieściągalności, co w omawianym przypadku nie zostało wykazane. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej zobowiązany wziął na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Zatem skutki finansowe jego działalności nie mogą być przerzucane na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji na ogół obywateli. Nie można nadto z instytucji umorzenia zaległości z tytułu składek czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu.

W związku z powyższym organ nie znalazł podstaw do zmiany decyzji z dnia [...]r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący nie zgodził się z decyzją ZUS. Zwrócił uwagę na złe traktowanie petentów przez pracowników tego organu i udzielanie sprzecznych informacji. Podał, że w międzyczasie skończyła mu się umowa o pracę w firmie A, umowy nie przedłużono ze względu na zły stan jego zdrowia (dwa razy zasłabł), trwała ona od 2 marca 2015 do 31 sierpnia 2015 r. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy udał się do siedziby ZUS na rozmowę z osobą prowadzącą, gdzie poinformowano go, że dokumenty praktycznie są w komplecie, a on z własnej inicjatywy dołączył paski z wypłat, gdzie było wyszczególnione ile mu zostawia komornik z wypłaty (554 zł). Od września 2015 r. skarżący pracuje w jednym zakładzie pracy na [...] etatu

Podniósł końcowo, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia, gdyż nie ma z czego. Nie posiada żadnego majątku, mieszka kątem u znajomych, jest po rozległym [...], zarabia po potrąceniach 550 zł na rękę, a nie 2500 zł - kwota ta nie jest dla niego zrozumiała.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazał, iż to na zobowiązanym spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na trudną sytuację rodzinną i majątkową. Podkreślił, że sam skarżący wcześniej złożył wniosek o rozłożenie należności na raty a zatem widział możliwość uregulowania swojego zadłużenia.

Na rozprawie w dniu 17 lipca 2016 r. skarżący podtrzymał skargę. Dodatkowo wyjaśnił, że zadłużenie powstało bez jego winy, gdyż zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, pracuje na [...] etatu jako pracownik gospodarczy w [...], otrzymuje wynagrodzenie 960 zł netto, z czego do wypłaty pozostaje około 520 zł - po potrąceniu alimentów. Korzysta okresowo z pomocy MOPS-u na pokrycie kosztów leczenia. Ze względu na stan zdrowia nie ma perspektyw na poprawę swojej sytuacji bytowej. Orzeczenie o niepełnosprawności zostało przedłużone na okres do 2018 r., obecnie oczekuje na operację wszczepienia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga okazała się uzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ZUS z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzją własną o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., jak również nie wykazał okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 powołanego już wyżej rozporządzenia

Przystępując do rozstrzygnięcia sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu. Całkowita nieściągalność, o której mowa w tym przepisie zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Według § 3 ust. 1 rozporządzenia ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia wymaga, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. W pierwszym etapie organ administracji winien jednoznacznie ustalić, czy istnieje któraś z ww. przesłanek umorzeniowych albo jednoznacznie wykluczyć jej istnienie. Dopiero po ustaleniu, że którakolwiek z przesłanek umorzeniowych istnieje organ administracji proceduje na etapie drugim - to jest na etapie uznania administracyjnego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2002r. sygn. akt III SA 830/00). Uznaniowy charakter decyzji umorzeniowych nie może bowiem oznaczać dowolności działania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materię będącą podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

Decyzje związane podlegają ocenie Sądu na zasadach ogólnych. Badana jest zgodność z prawem procesu stosowania prawa i wydanego w jego wyniku rozstrzygnięcia, zarówno w aspekcie znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcie błędnego czy też niepełnego stanu faktycznego, dyskwalifikuje decyzję pod względem prawnym, a to z tej przyczyny, że dochodzi do zastosowania niewłaściwej normy prawnej.

Obowiązki organu prowadzącego postępowanie dowodowe określają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej stojąc na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron, powinien podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 k.p.a. organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zasada praworządności zawarta w art. 7 K.p.a. - rozwinięta w innych przepisach, w tym w przepisie art. 77 § 1 K.p.a. - ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów. Obowiązek wyczerpującego i rzetelnego zebrania materiału dowodowego związany jest z sytuacją procesową organu administracji publicznej, który jest "gospodarzem" postępowania i posiada duże uprawnienia w zakresie ukształtowania tego postępowania. Natomiast obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego polega na dokładnym zapoznaniu się z tym materiałem, ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Negatywne konsekwencje zaniedbania należących do organu czynności dowodowych nie mogą obciążać strony.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja uchybia przepisom proceduralnym wymienionym w art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy nie został bowiem przez organ zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, co w konsekwencji powoduje, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest co najmniej przedwczesne.

ZUS w zaskarżonej decyzji oparł się w całości na okolicznościach faktycznych wskazanych przez skarżącego, w tym znaczeniu, że nie prowadził własnego postępowania dowodowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym złożonym w dniu 14 sierpnia 2015 r. w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego o rozłożenie zaległości na raty (który ZUS uwzględnił) wynika, że skarżący był do 31 sierpnia 2015 r. zatrudniony w A sp.j. oraz od dnia 3 lipca 2015 r. w [...] w C. na [...] etatu. Tylko zatem w miesiącu lipcu/sierpniu 2015 r. otrzymał podwójne wynagrodzenie w wysokości ok. 2500 zł. Od tej daty ma już jedno miejsce pracy ([...]) z wynagrodzeniem netto 957 zł miesięcznie. Zobowiązany wskazał, że nie ma jakiegokolwiek majątku ruchomego i nieruchomego, ani też wierzytelności, czego organ nie zakwestionował. Wskazał również, że posiada zadłużenie z tytułu kredytu w kwocie 28.000 zł oraz zobowiązanie alimentacyjne, w związku z czym komornik potrąca mu 60% wynagrodzenia. Swoje koszty utrzymania określił na łączną kwotę 850 zł w skali miesiąca. Jeśli chodzi o stan zdrowia wyjaśnił, że jest po [...], co potwierdza orzeczenie o stopniu niepełnosprawności - wydane na okres do 31 stycznia 2016 r. (obecnie przedłużone do 2018 r. - uwaga Sądu).

W tak ustalonym stanie faktycznym nie można - zdaniem Sądu - zgodzić się, że w sposób bezsporny nie wystąpiła przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s. Wniosek taki jest uprawniony zwłaszcza w świetle znajdującej się w aktach sprawy (K. 51) informacji o prowadzonym postępowania egzekucyjnym, gdzie w konkluzji stwierdzono, że egzekucja jest nieskuteczna - nie uzyskano żadnych kwot w postępowaniu egzekucyjnym. Organ ewidentnie zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia. Nie wystarcza bowiem stwierdzenie, że dana przesłanka nie istnieje, ale konieczne jest uzasadnienie, jakie okoliczności przesądziły o jej nieistnieniu.

Przede wszystkim w sprawie zabrakło ustalenia gdzie zamieszkuje skarżący i jakie z tego tytułu ponosi koszty, jakie są rzeczywiste koszty jego utrzymania z uwzględnieniem wydatków na wszystkie pozostałe płatności, wyżywienie, odzież itp. Nie dokonano również żadnych własnych ustaleń dotyczących stanu posiadania skarżącego. Zdziwienie budzi, że w decyzji pierwszoinstancyjnej przyjęto, iż zobowiązany zarabia miesięczne kwotę 1200 zł netto, podczas gdy w decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia stwierdzono, że jego uposażenie wynosi ok. 2500 zł miesięcznie - mimo, iż zobowiązany złożył do akt odcinki wypłat. W pozostałym zakresie organ II instancji ograniczył się - rozpoznając ponownie wniosek skarżącego - do niemalże "powielenia" decyzji organu I instancji, nie odnosząc się do żadnego z argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (nazwanego przez stronę odwołaniem).

Brak tych ustaleń oznacza, że organ nie dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na rozstrzygnięcie w zakresie przesłanki całkowitej nieściągalności. Zwłaszcza w sytuacji przyjęcia przez ZUS, że skarżący nie ma żadnego majątku, nie może mieć znaczenia przesądzającego fakt, że organ egzekucyjny nie umorzył formalnie postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 1 października 2014 r. o sygn. akt III SA/Łd 708/14: "Sam formalny aspekt prowadzenia egzekucji nie może być podstawą do wniosku o realnych możliwościach spłaty zadłużenia przez stronę, zwłaszcza, jeśli z akt sprawy wynika absolutna bezskuteczność prowadzonej egzekucji. Samo prawdopodobieństwo uzyskania dochodów należy uznać za niewystarczające dla celów wykazania możliwości spłaty zadłużenia. Nie chodzi bowiem o wykazanie potencjalnej możliwości uzyskania dochodu, ale o uprawdopodobnienie, że z danego źródła, w konkretnym okresie, osoba ta uzyska realnie środki pozwalające jej na spłatę zadłużenia". Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela.

Z tych względów twierdzenia i oceny organu miały - w opinii Sądu - charakter arbitralny, nieznajdujący oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

W świetle przytoczonych powyżej przepisów w sprawie należało także wnikliwie ocenić niebezpieczeństwo, w przypadku odmowy umorzenia, zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego. Do takich zagrożeń zaliczono w cyt. rozporządzeniu pozbawienie zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jak również przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności - co musi być zawsze przedmiotem oceny wpływającej na wynik sprawy. ZUS powinien był m.in. odnieść się do stanu zdrowia wynikającego z przedłożonego orzeczenia o niepełnosprawności i możliwości zatrudnienia tylko w warunkach pracy chronionej. Punktem odniesienia przy ocenie czy spłata zadłużenia w przypadku skarżącego zagraża egzystencji zobowiązanego powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji.

Ustosunkowując się końcowo do twierdzenia organu, że skarżący nie przedłożył dowodów na potwierdzenie własnej sytuacji powtórzyć przyjdzie, że to na organie ciąży obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego na poparcie tezy o braku przesłanek całkowitej nieściągalności. Stosownie do przepisów K.p.a. to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Wobec okoliczności, które organ uznał za niedostatecznie wyjaśnione powinien on podjąć próbę ich wyjaśnienia i pozyskania odpowiednich informacji, wykorzystując np. instrument w postaci wezwania z art. 50 i 54 K.p.a.

Z powyższych względów Sąd uznał, iż sprawa winna być ponownie przeanalizowana, w szerszym zakresie niż to uczyniono w zaskarżonej decyzji. W tych ramach przede wszystkim organ winien ustalić w sposób właściwy stan faktyczny sprawy, a więc posiadany przez skarżącego majątek i osiągane dochody, stan rodzinny, wysokość ponoszonych wydatków. Organ winien odnieść wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów oraz ponoszonych wydatków do kwoty zobowiązania, a dopiero w dalszej kolejności w sposób jasny uzasadnić, czy sytuacja finansowa i majątkowa, w jakiej znajduje się strona pozwala na stwierdzenie braku przesłanek do umorzenia należności wobec ZUS. Ewentualną decyzję podjętą w ramach uznania administracyjnego organ uzasadni w sposób umożliwiający jej weryfikację, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., a nie poprzez odwołanie się do ogólnych stwierdzeń, jak to miało miejsce w badanej sprawie. Rozważenie bowiem obu interesów, tj. słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Z uwagi na naruszenia prawa wskazane powyżej, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.