Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 486/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 58, art. 59, art. 79a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi S.A.-R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 2, art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – określanej dalej jako k.p.a.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku S.A.-R., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że powyższą decyzją Burmistrz ustalił odpłatność S.A.-R. za pobyt ojca P.A. w Domu Pomocy Społecznej. Decyzja ta została stronie doręczona w dniu 7 stycznia 2020 r. W dniu 4 maja 2020 r. strona nadała w urzędzie pocztowym operatora publicznego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza wskazując, że decyzję przekazała swojemu pełnomocnikowi, który miał złożyć odwołanie, ale tego nie zrobił. Dopiero w dniu 30 kwietnia 2020 r. otrzymała pismo, z którego wynikało, że

[...] stycznia 2020 r. została wydana decyzja, od której nie wniosła odwołania, dlatego z winy pełnomocnika została narażona na niekorzystne rozstrzygnięcie.

Dalej organ wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2020 r. wezwał stronę do wyjaśnienia i udokumentowania okoliczności wskazanych we wniosku

o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Jednocześnie strona została pouczona o treści art. 58 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na wezwanie Kolegium, w dniu 23 czerwca 2020 r. S.A.-R. przedłożyła pismo zatytułowane "odwołanie od decyzji", w którym opisała swoją sytuację rodzinną i materialną, powołując się na orzecznictwo sądowe, nie odnosząc się do okoliczności stanowiących podstawę przywrócenia terminu.

Następnie Kolegium podało, że przywrócenie terminu jest instytucją

o charakterze proceduralnym, mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi dla podjęcia czynności proceduralnej przez stronę lub uczestników postępowania. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdziło, że z punktu widzenia proceduralnego instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności proceduralnej przez dany podmiot, jeżeli określony termin już upłynął. Skutecznie żądać przywrócenia terminu mogą wyłącznie podmioty do tego legitymowane, np. strona postępowania

- w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, przy czym art. 58 § 1 oraz 2 k.p.a. określa ściśle cztery przesłanki przywrócenia terminu. Dla skutecznego skorzystania przez zainteresowanego z omawianej instytucji istotne jest, aby przesłanki te wystąpiły kumulatywnie. Są one następujące: 1) zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony

w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; 3) jednocześnie

z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4) zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.

Dalej organ, przytaczając poglądy orzecznictwa wyjaśnił, że przesłanka "uprawdopodobnienia przez zainteresowanego braku swojej winy w uchybieniu terminowi" powoduje, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi spoczywa na zainteresowanym. Zainteresowany jest więc zobowiązany do uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. Tak więc wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności, konieczne jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu.

W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednak dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. Kryterium winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności proceduralnych. Tym samym przy ocenie rodzaju uchybienia należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.

Zdaniem organu, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej

się przezwyciężyć. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Kolegium uznało, że S.A.-R. w dniu 4 maja 2020 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] grudnia 2019 r., ustalającej odpłatność za pobyt jej ojca w DPS, zatem pierwszy warunek należy uznać za spełniony. Drugą przesłanką, która musi być spełniona, aby możliwe stało się przywrócenie uchybionego terminu jest to, aby wniosek w sprawie przywrócenia terminu został wniesiony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Strona wskazała, że decyzję przekazała swojemu pełnomocnikowi w dniu 10 stycznia 2020 r., który miał złożyć odwołanie, ale tego nie zrobił i dopiero 30 kwietnia 2020 r. otrzymała pismo, z którego wynikało, że [...] stycznia 2020 r. została wydana decyzja od której nie wniosła odwołania. Odnosząc się do treści wniosku organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, iż w postępowaniu dotyczącym ustalenia odpłatności za pobyt ojca P.A. w DPS strona była reprezentowana przez pełnomocnika (w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo adwokata K.T., którego zakres obejmuje postępowanie w sprawie odmowy zwolnienia z odpłatności za pobyt ojca P.A. w DPS), wobec czego – zdaniem Kolegium – organ I instancji prawidłowo doręczył decyzję stronie w dniu [...] stycznia 2020 r. Przyjmując nawet, że strona ustanowiła pełnomocnika do tej sprawy i zleciła mu w dniu 10 stycznia 2020 r. wniesienie odwołania od tej decyzji (na co brak dowodów w aktach sprawy), to zdaniem Kolegium uznać należy, że na gruncie art. 58 § 1 k.p.a. uznaje się, iż to strona ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności procesowych, a odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej strony. Pełnomocnik ma obowiązek działania na korzyść osoby, którą reprezentuje. To strona ponosi odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika, toteż działania lub brak działania po stronie pełnomocnika obciążają negatywnymi skutkami mocodawcę, w tym przede wszystkim w zakresie zawinionych działań pełnomocnika.

W związku z tym Kolegium uznało, iż strona nie udowodniła, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z zachowaniem ustawowego, 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz nie uprawdopodobniła, że dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe

z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku, a stronie nie można przypisać jakiejkolwiek winy w zakresie uchybienia terminowi do złożenia wniosku.

S.A.-R. wniosła skargę na powyższe postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której zarzuciła naruszenie:

a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pomimo zaistnienia wszystkich przesłanek i warunków wskazanych

w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.,

b) art. 10 k.p.a. oraz art. 79a k.p.a. przez brak zastosowania, tj. brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i złożenia wniosków dowodowych,

c) art. 77 w związku z art. 7 k.p.a. przez zaniechanie dokonania z urzędu czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego, pomimo, iż takie ustalenia było w ocenie organu konieczne; w konsekwencji brak zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, w tym zaświadczenia z dnia [...] maja 2020 r.,

d) art. 107 § 3 k.p.a. przez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, poprzez:

– brak wskazania, z jakich przyczyn organ odstąpił od zastosowania w niniejszej sprawie art. 10 i 79a k.p.a.,

– brak wskazania, z jakich przyczyn organ odstąpił od dokonania wszelkich czynności niezbędnych, w ocenie organu, do ustalenia stanu faktycznego oraz pominął zaświadczenie z dnia [...] maja 2020 r.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. jako niezgodnego z prawem; o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że niezasadne jest twierdzenie Kolegium, iż nie zostało udowodnione, iż strona złożyła wniosek z zachowaniem

7-dniowego ustawowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu wyraźnie wskazała, iż dopiero w dniu 30 kwietnia 2020 r. powzięła wiadomość o tym, iż nie zostało wniesione odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. W dniu 30 kwietnia 2020 r. skarżąca odebrała bowiem pismo Burmistrza z tego rodzaju informacją. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu został przez skarżącą przesłany już w dniu 4 maja 2020 r.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ nie podjął z urzędu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ograniczając się w przedmiotowym zakresie tylko i wyłącznie do przesłania skarżącej pisma z dnia [...] maja 2020 r., to jest wezwania do wyjaśnienia i udokumentowania okoliczności,

o których mowa we wniosku o przywrócenie terminu, w terminie 7 dni. Jednakże,

w ocenie skarżącej pismo to zostało niewłaściwie zredagowane i w konsekwencji, skarżąca nie zrozumiała jego treści. Skarżąca nie zrozumiała, co jeszcze miałaby "wyjaśnić" oraz w jaki sposób "udokumentować" okoliczności wskazane we wniosku, przy czym warunkiem przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., jest jedynie uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) przez stronę braku winy

w uchybieniu terminowi.

Dodatkowo skarżąca podniosła, że SKO nie dokonało zawiadomienia skarżącej w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego, jak też nie wykonało obowiązku określonego treścią art. 79a k.p.a. Tymczasem, gdyby organ wywiązał się ze swoich obowiązków, skarżąca mogłaby złożyć wnioski dowodowe w postaci np. wniosku o przesłuchanie w charakterze świadków A.R., P.A., A.M., czy też przedstawić wyciąg z wydruku SMS na okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto mogłaby powołać dodatkowe zaświadczenie lekarskie dotyczące jej stanu zdrowia, związanego z pozostawaniem pod stałą opieką psychologa i psychiatry.

Niezależnie od argumentacji podniesionej powyżej, skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż ponosi ona wyłączną odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika. W jej ocenie, dochowała staranności koniecznej dla prawidłowego zabezpieczenia swoich interesów, o czym świadczy w szczególności fakt, że otrzymaną w dniu 7 stycznia 2020 r. decyzję Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. bez zbędnej zwłoki dostarczyła już dnia 10 stycznia 2020 r. na umówione spotkanie z adwokatem, który zobowiązał się do wniesienia odwołania. W konsekwencji, skarżąca mogła żywić uzasadnione przekonanie, że odwołanie zostało wniesione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, przeprowadzonej

w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art.119 pkt 3 i art. 120 na podstawie ustawy z ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), pod względem legalności w niniejszej sprawie jest opisane na wstępie postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. ustalającej odpłatność za pobyt jej ojca w DPS.

Podstawę powyższego postanowienia stanowiły przepisy art. 58 i 59 k.p.a. Zgodnie z tym pierwszym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy ( § 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin ( § 2). Natomiast stosownie do tego drugiego przepisu o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie ( § 1). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§ 2).

Powyższe przepisy statuują trzy przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy

w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej oraz dokonanie wraz

z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Przywrócenie terminu nie jest przedmiotem uznania organów. Organ zatem, w razie wystąpienia pozytywnych przesłanek objętych tym przepisem, zobligowany jest do przywrócenia terminu. Warunkiem przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., jest jedynie uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. Z treści art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych

i że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna (por. wyrok NSA

z dnia 9 stycznia 2018 r., I OSK 553/16). Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Wiąże się to z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku ( por. wyrok NSA z 9 lipca 2020 r., I OSK 3170/19, A. Wróbel, K.p.a. Komentarz aktualizowany, LEX/el 2020, t. 6 do art. 58).

Podkreślenia wymaga, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest dopuszczalne, jeśli organ ustali, że decyzja w istocie została doręczona. Dopiero bowiem po ustaleniu przez organ, że decyzja weszła do obrotu prawnego i termin został uchybiony, będzie można oceniać przesłanki przywrócenia uchybionego terminu. Oznacza, iż instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie tylko

w przypadkach uchybienia przez zainteresowanego określonego terminu. Jeżeli decyzja nie została doręczona, to nie płynie termin do jej zaskarżenia (termin liczy się od dnia doręczenia) i w związku z tym nie ma podstaw do jego przywracania ( por. wyrok NSA z 30 września 1998 r., I SA 1495/97, LEX nr 45704, wyrok WSA we Wrocławiu z 6 sierpnia 2008 r., III SA/Wr 326/08, LEX nr 566034, H. Knysiak-Sudyka (red.), K.p.a. Komentarz, WKP 2019, t. 11 do art. 58).

W związku z tym organ rozpoznający wniosek o przywróceniu terminu do wniesieniu odwołania obowiązany jest w pierwszej kolejności dokonać oceny czy decyzja została prawidłowo doręczona stronie. W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy przeprowadził taką ocenę i uznał, że decyzja Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], została prawidłowo doręczona bezpośrednio skarżącej w dniu 7 stycznia 2020 r. Zdaniem Sądu Kolegium w odniesieniu do tej okoliczności nie poczyniło dostatecznych ustaleń, które pozwalałyby na tak stanowcze stwierdzenie. Zważyć bowiem należy, iż w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo podpisane przez skarżącą o następującej treści: "Upoważniam adwokata K.T. do reprezentowania mnie jako pełnomocnika w sprawie przeciwko Ośrodek Pomocy Społecznej [...] we wszystkich instancjach", które zostało dołączone do odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2019 r [...] odmawiającej zwolnienia skarżącej z odpłatności za pobyt ojca P.A. w DPS, które wpłynęło do organu w dniu 20 grudnia 2020 r. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, iż powyższe pełnomocnictwo dotyczyło sprawy w przedmiocie zwolnienia z odpłatności a nie sprawy o ustalenie odpłatności. Stanowisko to budzi poważne wątpliwości, jeśli się zważy, iż wskazaną w pełnomocnictwie sygnaturę miała sprawa o ustalenie odpłatności skarżącej za pobyt jej ojca w domu opieki społecznej, co wynika jednoznacznie z treści zawiadomienia o wszczęciu postepowania z dnia [...] sierpnia 2019 r., pisma informującego o zakończeniu postępowania z dnia [...] października 2019 r., a także z uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]. Natomiast pisma organu w sprawie zainicjowanej przez skarżącą wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2019 r. o zwolnienia z obowiązku nie odwoływały się do tej sygnatury.

W związku z tym organ odwoławczy, mając na uwadze obowiązki wynikające z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. powinien był przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu w sposób jednoznaczny ustalić, czy skarżąca była reprezentowana

w sprawie o ustalenie odpłatności przez wyżej wskazanego pełnomocnika,

w sytuacji, gdy pełnomocnictwo to znajdowało się w aktach niniejszej sprawy

i wpłynęło ono do organu I instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. Okoliczność ta ma bowiem istotne znaczenie, gdyż zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Doręczenie w takiej sytuacji decyzji stronie, zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi ma w stosunku do tej strony wymiar wyłącznie informacyjny; strona zostaje tylko poinformowana o treści orzeczenia. Skutki prawne związane

z doręczeniem rozstrzygnięcia rozpoczynają się dopiero z datą skutecznego doręczenia orzeczenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., I OSK 1855/13). Bieg terminu do złożenia środka odwoławczego warunkuje dopiero doręczenie decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony.

Niezależnie od powyższych okoliczności - w ocenie Sądu - nie sposób również podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż skarżąca nie wykazała, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania z zachowaniem terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. W orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie się podkreśla, iż jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty,

w jakiej dowiedziała o okoliczności uchybienia terminu ( por. wyrok NSA z

26 czerwca 2017 r, II GSK 2905/15, wyrok NSA z dnia 24 marca 1999 r., I SA/Gd 1664/98, A. Wróbel., op.cit, t. 10 do art. 58, P. Przybysz, K.p.a. Komentarz aktualizowany, Lex/el 2019, t. 13 do art. 58). Skarżąca wskazała, iż dowiedziała się

o tej okoliczności, tj. niezłożenia odwołania przez jej pełnomocnika z pisma organu

I instancji z dnia [...] kwietnia 2020 r., z którego wynikało, iż decyzja Burmistrza z dnia [...] grudnia 2020 r. jest ostateczna. Wniosek natomiast złożyła w dniu 4 maja 2020 r. Tym samym zachowała 7 dniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Zresztą w tym okresie terminy procesowe nie biegły. Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875 – dalej: ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 68 ust. 6 ustawy zmieniającej terminy

w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. Zgodnie zatem z art. 68 ust. 6 ustawy zmieniającej terminy procesowe w postępowaniu administracyjnym rozpoczęły bieg od 24 maja 2020 r.

Zwrócić również należy uwagę, iż skoro w sprawie wpadkowej, zainicjowanej prośbą strony o przywrócenie terminu to na owej stronie spoczywa ciężar uprawdopodobnienia braku swojej winy, to jednocześnie z tym ciężarem ściśle związane są pewne obowiązki po stronie organu administracji publicznej. Postępowanie wpadkowe, mające na celu weryfikację przesłanek przywrócenia terminu jest postępowaniem wyjaśniającym, zatem stosować się do niego będą przepisy rozdziału 4 Działu II k.p.a. Zatem również w takim, wpadkowym postępowaniu, inicjowanym prośbą zainteresowanego, zastosowanie znajdzie art. 79a § 1 k.p.a., w myśl którego w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej

z żądaniem strony. Przepis art. 79a k.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2019 r., II SA/Sz 1178/18). W orzecznictwie wskazuje się, że obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań dotyczyć może nie tylko decyzji, ale także postanowień kończących postępowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II OSK 1260/17), a jako przykład sytuacji, gdy organ winien przed wydaniem postanowienia zawiadomić stronę w trybie art. 10 § 1 k.p.a. podaje się m. in. postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 marca 2018 r., III SA/Łd 1193/17).

Wobec tego należy uznać, że w niniejszej sprawie organ powinien był wskazać skarżącej, jakie przesłanki przywrócenia terminu jego zdaniem nie zostały wykazane. Jeśli organ uznał, że posiadane i przedłożone przez stronę dokumenty nie wystarczają do wykazania, że odwołanie nie mogło zostać bez winy skarżącej wniesione w terminie, winien był wyraźnie wskazać to w trybie art. 79a § 1 k.p.a. przed wydaniem rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2019 r., III SA/Kr 345/19). Brak takiego wskazania powoduje, że zaskarżone postanowienie uznać należy za przedwczesne, tym bardziej, iż celowym było pouczenie skarżącej w trybie art. 9 k.p.a. , czego organ zaniechał - mając na uwadze stan zdrowia strony, tj. zaburzenia depresyjno-lekowe, udokumentowane stosownym zaświadczeniem, iż strona postępowania ponosi konsekwencje uchybienia terminu przez jej pełnomocnika, a wniosek o przywrócenie terminu powinien przywoływać okoliczności dotyczące pełnomocnika i uzasadniające brak jego winy w uchybieniu terminowi (por. P. Przybysz, op.cit.t. 9 i powołane tam orzecznictwo) .

Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotne wpływ na wynik postępowania, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – uchylił zaskarżone postanowienie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższą ocenę prawną oraz zawarte w uzasadnieniu wskazania co do konieczności uzupełniania postępowania i usunięcia stwierdzonych uchybień.