Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 402/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 29 ust. 2 pkr 1 lit. a, art. 48 ust. 1 i 3, art. 48b ust. 1, art. 48b ust. 2 pkt 1 i 2, art. 49e pkt 3, art. 52
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 97 par. 1 pkt 1, art. 97 par. 2, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 29 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi W. C. i Z. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu sprawy z odwołania W. C. i Z. C., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 lutego 2022 r. znak [...], wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Po przeprowadzeniu w dniu 11 stycznia 2021 r. kontroli nieruchomości położonej w miejscowości A. [...], gm. P., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB w K. Inspektor powiatowy; organ I instancji) zawiadomieniem z dnia 2 lutego 2021 r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonania bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. gruntów [...], arkusz mapy [...] w miejscowości A. w gminie P., stanowiącej własność W. i Z. C.. Przedmiotowy budynek powstał w ten sposób, że właściciele nieruchomości dokonali rozbiórki istniejącego budynku gospodarczego, a następnie w tym samym miejscu w 2020 r. zbudowali nowy budynek gospodarczy o wymiarach 13,90 m x 5,80 m, oznaczony nr [...] na mapce znajdującej się na k. [...] akt postępowania. Stanowiący przedmiot postępowania budynek gospodarczy został usytuowany w pobliżu granicy z działką nr [...] i według oświadczenia właściciela Z. C., złożonego podczas przeprowadzenia oględzin nieruchomości w dniu 11 stycznia 2021 r., nie posiada on pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. W budynku gospodarczym znajdowało się pomieszczenie kotłowni oraz pomieszczenie gospodarcze. Pomieszczenie z kotłownią nie posiadało wentylacji, nawiewów i wywiewów oraz nie spełniało podstawowych norm bezpieczeństwa. Kotłownia w trakcie trwającego postępowania administracyjnego została przeniesiona do innego budynku gospodarczego, co potwierdza protokół z dnia 10 stycznia 2022 r. (k. [...] akt postępowania).

Następnie postanowieniem z dnia 16 lutego 2021 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 133, z późn. zm.), PINB w K. wstrzymał budowę budynku gospodarczego na przedmiotowej nieruchomości oraz zakazał użytkowania obiektu celem usunięcia stanu zagrożenia zdrowia i życia.

W piśmie z dnia 17 marca 2021 r. W. i Z. C. złożyli wniosek o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego.

Wobec powyższego Inspektor powiatowy postanowieniem z dnia 23 marca 2021 r. znak [...] na podstawie art. 48b ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego nałożył na W. i Z. C. obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r. [w oryginale omyłkowo wskazano błędną datę: "31.06.2021"] dotyczących budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...], arkusz mapy [...], w miejscowości A., wykonanego bez pozwolenia na budowę

W piśmie z dnia 28 czerwca 2021 r. Z. C. wniósł o zawieszenie postępowania legalizacyjnego wykonanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Organ I instancji postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. znak [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie zalegalizowania przedmiotowego budynku gospodarczego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie rozgraniczenia działki nr [...].

Następnie w dniu 3 listopada 2021 r. do PINB w K. wpłynęło pismo Urzędu Miasta i Gminy P. wraz z decyzją administracyjną dotyczącą rozgraniczenia działki nr [...] z działkami [...] i [...] w obrębie A.. Ponadto w piśmie z dnia 26 listopada 2021 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. poinformował PINB w K. o tym, że do urzędu nie wpłynęło żądanie przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Finalnie zaś w dniu 2 grudnia 2021 r. do siedziby organu nadzoru budowlanego wpłynął odpis ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 26 października 2021 r. znak [...] zatwierdzającej rozgraniczenie tychże nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r. znak [...] Inspektor powiatowy podjął zawieszone postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.

Podczas kontroli nieruchomości w dniu 10 stycznia 2022 r. PINB w K. ustalił m.in., że pomieszczenie gospodarcze, w którym znajdowała się kotłownia, zostało zlikwidowane i uprzątnięte, a kotłownia przeniesiona do budynku równoległego.

W zawiadomieniu z dnia 24 stycznia 2022 r. organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się przez strony z aktami sprawy przed wydaniem decyzji w sprawie.

Następnie decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, Inspektor powiatowy nakazał W. i Z. C. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych w rzucie poziomym 13,90 m x 5,80 m – o łącznej powierzchni zabudowy równą [...] m kw. – bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] w miejscowości A..

W odwołaniu od tej decyzji W. i Z. C. (dalej: inwestorzy; zainteresowani; skarżący) zarzucili naruszenie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że w sprawie zachodzą warunki do orzeczenia nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, mimo że w stosunku do tego obiektu prowadzone było postępowanie legalizacyjne.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: Inspektor wojewódzki; organ II instancji; organ odwoławczy), decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w K., stwierdzając, że decyzja ta jest zgodna z prawem.

Motywując swoje rozstrzygnięcie, Inspektor wojewódzki orzekł, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z trzecim już budynkiem gospodarczym na działce nr [...] oraz o powierzchni [...] m kw., zatem obiekt ten nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, stosownie do art. 29 ust 1 pkt 14 lit. a Prawa budowlanego. Dlatego zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust 1 tej ustawy realizacja tego obiektu wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Zdaniem organu II instancji, wobec wybudowania budynku gospodarczego bez wymaganego prawem pozwolenia PINB w K. właściwie zastosował w sprawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego, wydając postanowienie o wstrzymaniu budowy, które zawierało wszystkie niezbędne elementy związane z procesem legalizacji budynku gospodarczego; przedmiotowe postanowienie nie zostało zaskarżone. Dalej wyjaśnił, że skoro zgodnie z art. 48a tej ustawy inwestorzy wystąpili w terminie o legalizację obiektu budowlanego, Inspektor powiatowy prawidłowo w postanowieniu z dnia 23 marca 2021 r. nałożył na zainteresowanych obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie do 31 czerwca 2021 r. Organ odwoławczy uznał, że wskazany przez PINB w K. termin na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych został określony w sposób umożliwiający zrealizowanie nałożonych obowiązków przez ich adresata. Ponadto stwierdził, że zakres żądanych dokumentów legalizacyjnych był zgodny z przepisami art. 48b ust. 2 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, w odniesieniu do budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3.

Dalej Inspektor wojewódzki wyjaśnił, że w dniu 30 czerwca 2021 r., a więc dzień przed upływem terminu na złożenie dokumentów legalizacyjnych, PINB w K. postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie, natomiast na nowo podjął postępowania administracyjne postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r.

Organ II instancji stwierdził, że po podjęciu zawieszonego postępowania inwestorzy nie wypełnili zobowiązania dotyczącego konieczności przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia 23 marca 2021 r. Obowiązek ten nie został spełniony, pomimo tego, że zainteresowani zostali poinformowani w postanowieniach z dnia 16 lutego 2021 r. oraz z dnia 23 marca 2021 r. o tym, że niespełnienie warunków legalizacji samowoli budowlanej – w tym nieprzedłożenie wskazanych w postanowieniu dokumentów – spowoduje wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego (art. 49e Prawa budowlanego).

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że PINB w K. trafnie zastosował art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego i wydał decyzję o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego.

Odnosząc się do argumentacji skarżących, że organ nie wziął pod uwagę interesów gospodarczych strony, organ II instancji podkreślił, że postępowanie legalizacyjne jest dobrowolne. Ponadto wyjaśnił, że obiekt powstał bez pozwolenia na budowę, zatem przeniesienie kotłowni w inne miejsce nie zmieniło faktu wybudowania budynku z naruszeniem przepisów prawa. Dodał, że w postępowaniu legalizacyjnym organ nie bierze pod uwagę "kwestii gospodarczych" czy interesów stron. W związku z powyższym zauważył, że zainteresowani nie musieli podjąć działań mających na celu legalizację budowy budynku gospodarczego poprzez złożenie dokumentów wymaganych i określonych przez PINB w K. w postanowieniu z dnia 23 marca 2021 r. Wskazał również na to, że na każdym etapie postępowania przekazywane były skarżącym jasne informacje na temat przysługujących im praw i możliwości działania, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Inspektor wojewódzki stwierdził, że skarżący nie złożyli wniosku o przedłużenie terminu na dostarczenie dokumentacji i nie występowali o wyjaśnienie procedur związanych z legalizacją samowoli budowlanej.

Na koniec organ II instancji przywołał brzmienie art. 49e pkt 3 oraz art. 52 Prawa budowlanego i stwierdził, że PINB w K. prawidłowo określił adresatów obowiązku, którzy są nie tylko inwestorami, ale i również właścicielami budynku gospodarczego stanowiącego przedmiot postępowania.

W skardze na decyzję Inspektora wojewódzkiego W. i Z. C., reprezentowani przez pełnomocnika procesowego, zarzucili naruszenie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, co skutkowało nakazaniem rozbiórki budynku gospodarczego mimo niezakończonego postępowania legalizacyjnego, a tym samym przedwczesną decyzję o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego.

W uzasadnieniu skarżący argumentowali, że organ I instancji przed wydaniem decyzji z dnia 7 lutego 2022 r. nie zakończył postępowania legalizacyjnego dotyczącego budowy budynku gospodarczego przez skarżących, w związku z czym przedmiotowa decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu jest przedwczesna, "bowiem w przypadku, gdy organ wyda decyzję legalizującą budowę budynku decyzja o jego rozbiórce nie będzie posiadała podstawy prawnej". Dalej podnieśli, że "nie może bowiem zostać wydany nakaz rozbiórki budynku w trakcie prowadzonego postępowania legalizacyjnego na wniosek inwestora" (...). Stwierdzili, że "w zaistniałym stanie faktycznym nie zakończono postępowania legalizacyjnego", a skoro legalizacja obiektu jest możliwa, organy nadzoru budowlanego powinny przeprowadzić postępowanie do końca". Zauważyli również, że w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego winien dokonać oceny, czy budowa obiektu budowlanego może w ogóle podlegać procedurze legalizacyjnej. Poza tym podnieśli, że zgodnie z zaświadczeniem z dnia 23 marca 2021 r. budynek, który wznieśli skarżący, jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [P. ].

Przy tak sformułowanych i umotywowanych zarzutach, zainteresowani wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Inspektor wojewódzki podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podkreślił, że wobec niezastosowania się przez skarżących do postanowienia PINB w K. z dnia 23 marca 2021 r., nakładającego na nich obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r., organ zobowiązany był zgodnie art. 49e ust. 3 Prawa budowlanego wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego.

Na rozprawie w dniu 11 października 2022 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał wnioski i argumentację skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest wydana w postępowaniu legalizacyjnym decyzja Inspektora wojewódzkiego z dnia 1 kwietnia 2022 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną przez inwestorów decyzję Inspektora powiatowego z dnia 7 lutego 2022 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, tj. budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych w rzucie poziomym 13,90 m x 5,80 m – o łącznej powierzchni zabudowy równą [...] m kw., zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości A.. Budynek ten został wybudowany w 2020 r. bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanych w skardze rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 [aktualnie: Dz.U. z 2021 r., poz. 2351], z późn. zm.), tj. w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r., gdyż sprawa została wszczęta w 2021 r. (patrz: zawiadomienie o wszczęciu postepowania z urzędu z dnia 2 lutego 2021 r. znak [...]).

Przechodząc do oceny rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia nakazu rozbiórki, Sąd stwierdza, iż nie miał żadnych wątpliwości co do tego, że orzeczenie Inspektora wojewódzkiego jest prawidłowe. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Inspektor wojewódzki miał wszelkie podstawy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Nie zachodziły zaś warunki do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zarazem art. 48 ust. 3 tej ustawy stanowi, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Jak wynika z ustaleń kontroli nieruchomości z dnia 11 stycznia 2021 r. i 10 stycznia 2022 r. sporny obiekt w postaci budynku gospodarczego istnieje na tej nieruchomości (był również wcześniej użytkowany; pierwotnie jako kotłownia oraz pomieszczenia gospodarcze). Jest to trzeci budynek gospodarczy na działce nr [...] [powierzchnia działki to [...] ha – patrz: informacja z rejestru gruntów] i ma powierzchnię [...] m kw., zatem obiekt ten nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nie obejmuje go bowiem dyspozycja art. 29 ust 1 pkt 14 lit. a Prawa budowlanego, który stanowi nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m kw., przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m kw. powierzchni działki. Wcześniej, przed 19 września 2020 r. odpowiednikiem tego przepisu był z kolei art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wprowadzający takie same limity co do liczby wolno stojących parterowych budynków gospodarczych i ich powierzchni.

Co oczywiste, przedmiotowy obiekt budowlany nie podlega regulacji z art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, który stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m kw., przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, jeżeli dotyczy obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Przed 19 września 2020 r. odpowiednikiem tego przepisu był zaś art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, wprowadzający tożsame limity co do funkcji i gabarytów obiektów gospodarczych. Stąd też argumentacja skarżących przedstawiona w odwołaniu od decyzji PINB w K. nie mogła wpłynąć na kwalifikację przedmiotowego obiektu i dlatego, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w z art. 28 ust 1 powołanej ustawy, realizacja tego budynku gospodarczego wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Podsumowując tę część rozważań, Sąd stwierdza, że nowo powstały na działce nr [...] w 2020 r. (w miejsce istniejącego wcześniej rozebranego obiektu) budynek gospodarczy o wymiarach 13,90 m x 5,80 m i powierzchni zabudowy [...] m kw. wymagał w dacie jego realizacji, i wymaga nadal, uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z ogólną regułą wynikającą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Przed przystąpieniem do realizacji tego budynku nie dopełniono zaś odpowiednich procedur w świetle Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu, ustalone jednoznacznie okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości co do konsekwencji prawnych, jakie powinny być wyprowadzone w stanie faktycznym sprawy. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały samowolnie zrealizowany budynek gospodarczy do kategorii obiektów wymagających uzyskania pozwolenia na budowę i wszczęły postępowanie, umożliwiając inwestorom legalizację przedmiotowego obiektu.

Wszystko, co zostało dotychczas powiedziane oznacza, że w przedmiotowej sprawie w sposób oczywisty zaktualizowała się kompetencja (i obowiązek) organu nadzoru budowlanego do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego o wstrzymaniu budowy, jak i o poinformowaniu właścicieli nieruchomości o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej i zasadach jej obliczania. Nastąpiło to w drodze wydania przez PINB w K. postanowienia z dnia 16 lutego 2021 r. Postanowienie to nie zostało zakwestionowane przez skarżących. Przeciwnie, zgodziwszy się z tym rozstrzygnięciem otwierającym procedurę naprawczą, skarżący w terminie, o którym mowa w art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego, wystąpili z wnioskiem o legalizację obiektu. Sąd na gruncie przepisów art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a. nie doszukał się też podstaw do zakwestionowania tego postanowienia. Podobnie Sąd nie miał wątpliwości co do prawidłowości wydania kolejnego postanowienia w procedurze legalizacyjnej na podstawie art. 48b ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Przepisy te wskazują na konieczność wydania postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 48b ust. 1). W przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należą: 1) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej; 2) dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4, oraz dwa egzemplarze projektu technicznego (art. 48b ust. 2). Takie też obowiązki zostały nałożone na skarżących w toku postępowania. Termin na ich wykonanie był adekwatny do okoliczności sprawy. Również i to postanowienie PINB w K. z dnia 23 marca 2021 r. nie zostało zakwestionowane przez inwestorów. Nakładało ono na skarżących obowiązek przedłożenia określonych dokumentów legalizacyjnych w terminie do 30 czerwca 2021 r. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że termin ten uległ wydłużeniu w związku z zawieszeniem postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie, tj. rozgraniczenia działki nr [...] z działkami sąsiednimi. Po wpłynięciu do PINB w K. (2 grudnia 2021 r.) odpisu ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 26 października 2021 r. znak [...] zatwierdzającej rozgraniczenie nieruchomości, organ I instancji postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r. podjął zawieszone postępowanie legalizacyjne (art. 97 § 2 k.p.a.), co było zasadne, skoro przyczyny zawieszenia postępowania ustały.

Po podjęciu postępowania skarżący nie przedstawili organowi nadzoru wymaganych dokumentów, wymienionych w postanowieniu z dnia 23 marca 2021 r. Nie wystąpili również o przedłużenie terminu określonego w tym postanowieniu ani nie wskazali okoliczności przemawiających za ponownym zawieszeniem postępowania. Za takie działania nie może być uznane złożenie wniosku o "zezwolenie na czasowe użytkowanie obiektu" (pismo z dnia 22 listopada 2021 r., data wpływu do organu – 10 grudnia 2021 r.). Wyniki kontroli z dnia 10 stycznia 2022 r. potwierdzały dalsze istnienie przedmiotowego obiektu gospodarczego, a skarżący – zawiadomieni w trybie art. 10 k.p.a. o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i o prawie wypowiedzenia się w sprawie (pismo z dnia 24 stycznia 2021 r.) – nie zgłosili dalszych wniosków procesowych. Organ odwoławczy trafnie zauważył, że zainteresowani zostali poinformowani w postanowieniach z dnia 16 lutego 2021 r. oraz z dnia 23 marca 2021 r. o tym, że niespełnienie warunków legalizacji samowoli budowlanej – w tym nieprzedłożenie wskazanych w postanowieniu dokumentów – spowoduje wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego (art. 49e Prawa budowlanego).

W takiej sytuacji PINB w K. był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, który stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Tak też się stało, co znalazło swój wyraz w decyzji PINB w K. z dnia 7 lutego 2022 r. W odpowiedzi na zarzuty skarżących warto zauważyć, że w aktach administracyjnych znajduje się jedynie kserokopia zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 23 marca 2021 r. znak [...] o zgodności lokalizacji budynku gospodarczego na działce nr [...] miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Trudno przy tym uznać, że jednoznacznie identyfikuje ono przedmiot zaświadczenia, skoro na działce nr [...] znajdują się trzy obiekty gospodarcze. Poza tym nie zostały przedłożone wszystkie niezbędne dokumenty legalizacyjne, o których mowa w postanowieniu z dnia 23 marca 2021 r.

Dodać należy, że skarżący nie przedłożyli organowi nadzoru budowlanego wymaganych dokumentów legalizacyjnych również po wydaniu przedmiotowej decyzji, a przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy przez Inspektora wojewódzkiego. Argumentowanie w odwołaniu i skardze, że nie ma podstaw do zastosowania art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego w ich sprawie, gdyż nie zostało zakończone postępowanie legalizacyjne, jest całkowicie chybione. Po pierwsze, to sami inwestorzy są dysponentami tego postępowania, gdyż decydują o złożeniu przedmiotowego wniosku, a następnie o przedłożeniu dokumentów legalizacyjnych czy wycofaniu wniosku. Skoro zaś rezygnują z wykonania nałożonych na nich obowiązków, to tym samym z własnej woli kończą ten etap postępowania, który umożliwia legalizację obiektu. Po drugie, to postawa inwestorów zdeterminowała sposób zakończenia postępowania legalizacyjnego, skoro nie wywiązali się z nałożonych obowiązków i nie wykazali żadnej obiektywnej przeszkody w terminowym złożeniu pełnej dokumentacji niezbędnej do legalizacji obiektu. Po trzecie, na przedłożenie wymaganych dokumentów inwestorzy mieli faktycznie nie kilka miesięcy a właściwie cały rok, licząc od wydania postanowienia z dnia 23 marca 2021 r. do momentu wydania ostatecznej decyzji przez organ II instancji (1 kwietnia 2022 r.). Był to wystarczający okres na odpowiednie zabezpieczenie swoich interesów ekonomicznych i majątkowych w związku z legalizowaną inwestycją i prowadzoną działalnością. Po czwarte, podnoszone kwestie związane z interesami społecznymi i gospodarczymi stron oraz zagrożeniem poniesienia dużych strat ekonomicznych nie stanowią okoliczności doniosłych prawnie na płaszczyźnie przepisu art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego. Sytuacja materialna inwestora nie wpływa na ocenę zaistnienia podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki w sytuacji, w której nie przedłożył on dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, jak również negatywne stanowiska adresatów lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią przesłanki do zaniechania orzeczenia nakazu rozbiórki (por. stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2017 r. sygn. akt II OSK 3067/15, dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W omawianym zakresie organy nadzoru budowlanego nie mają bowiem prawnych możliwości różnicowania swoich rozstrzygnięć ze względu na sytuację materialną, ekonomiczną społeczną czy osobistą podmiotu, na którego nakłada się obowiązki zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego. Dlatego też całkowicie bezpodstawny był zarzut dotyczący niezakończonego postępowania legalizacyjnego, a tym samym wydania przedwczesnej decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego.

W takich warunkach Sąd nie doszukał się po stronie organów nadzoru budowlanego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ani też naruszenia prawa materialnego, skoro legalizowany obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a wobec nieprzedłożenia w terminie wszystkich niezbędnych dokumentów legalizacyjnych zachodziły podstawy do zastosowania art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego i orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Ustalenia faktyczne zostały poczynione bez naruszenia przepisów postępowania, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia zostały odpowiednio umotywowane. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło zaś bez naruszenia przepisów Prawa budowlanego.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.