Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1246/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-08-01 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie - art.260 par.1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260 par. 1, art. 246 par. 1 pkt 2,, art.249a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, , , po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. M. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2016 r. w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. M. (dalej: "skarżący"), reprezentowanego przez pełnomocnika z wyboru, będącego adwokatem, na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem, sporządzonym na wniosek złożony przez powyższego pełnomocnika skarżącego doręczony został temu pełnomocnikowi w dniu 20 kwietnia 2016 r.

Skarżący wniósł następnie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata) w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Poinformował jednocześnie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu adwokatowi. Zaznaczył, że nie stać go na zlecenie sprawy innemu pełnomocnikowi z uwagi na fakt, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym.

Na wezwanie referendarza sądowego skarżący przedłożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), w którym skarżący powtórzył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Znalezienie pracy utrudnia mu zdiagnozowana w ostatnim czasie [...], która skutkować będzie kolejnym zabiegiem [...]. Skarżący zaznaczył, że miesięczne koszty utrzymania zdecydowanie przekraczają dochody, w związku z czym jego sytuacja stale się pogarsza. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wymienił żonę B. M., córkę A. M. oraz syna A. M. Wskazał, iż małżonka z którą posiada rozdzielność majątkową jest właścicielką domu o pow. 160 m2 o wartości około 200.000,00 zł, zaś w comiesięcznym utrzymaniu pomaga teściowa, przekazując drobne kwoty rzędu 200-300 zł miesięcznie. Zaznaczył, iż małżonka z tytułu umowy zlecenia otrzymuje miesięcznie kwotę 500 zł netto, zaś z tytułu najmu 950 zł netto, natomiast syn jest osobą bezrobotną. Wśród zobowiązań i stałych wydatków skarżący wymienił miesięczne koszty za: energię elektryczną (200 zł), gaz (60 zł), wodę wraz z kanalizacją (90 zł), opał (300 zł), Internet (60 zł), telefon (50 zł), wyżywienie (1000 zł), odzież (300 zł), paliwo (300 zł).

W piśmie z dnia 6 czerwca 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności zaświadczenia zleceniodawcy żony skarżącego o wysokości wynagrodzenia wypłaconego jej w okresie ostatniego półrocza za poszczególne miesiące, wskazujące też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy), a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub kopii decyzji, którymi te świadczenia przyznano albo zwaloryzowano; zaświadczenia wystawionego we właściwym urzędzie pracy po dniu otrzymania wezwania, że skarżący nadal jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych (lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy) złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym za rok 2015; wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat; kopii wspomnianej we wniosku umowy najmu oraz dokumentów poświadczających kwoty uzyskane z tego tytułu w okresie ostatnich trzech miesięcy, np. kopii pokwitowań; dokumentów dotyczących pełnoletniego syna (które nie zostały objęte poprzednimi punktami wezwania), w szczególności jeżeli osoba ta nadal się uczy, zaświadczenia wystawionego przez szkołę lub uczelnię, jeśli natomiast jest bezrobotna – zaświadczenia właściwego urzędu pracy; dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia skarżącego oraz wskazującej wysokość wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków; kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie.

W piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r. wnioskodawca oświadczył, że jego żona otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy – zlecenia w wysokości 363,62 zł miesięcznie, natomiast on od 5 maja 2016 r. podjął pracę na zlecenie (polegającą na roznoszeniu ulotek i plakatów reklamujących firmę) i uzyskał z tego tytułu w maju 2016 r. dochód w kwocie 32,07 euro, tj. około 130 zł.

Skarżący podał, że jego teściowa otrzymuje rentę rodzinną

w wysokości 1209,85 zł i "trochę pomaga", lecz sama "ledwo wiąże koniec

z końcem", ponosząc spore wydatki w związku ze swoimi problemami zdrowotnymi. Wskazał także, że jego syn studiuje zaocznie, niedawno podjął pracę i utrzymuje się sam, płacąc za naukę i wyżywienie oraz prowadząc odrębne gospodarstwo domowe.

Odnośnie swojego stanu zdrowia skarżący podniósł, że nasiliła się u niego [...] oraz [...]. Stwierdził przy tym, że recept i innych "kosztów" choroby na obecną chwilę nie posiada. Zaznaczył jednocześnie, że z uwagi na czekający go zabieg [...] najprawdopodobniej będzie musiał zrezygnować z pracy.

Skarżący przedstawił kopie dokumentów dotyczących umów zlecenia jego i żony (skarżący zawarł umowę zlecenia dnia 20 kwietnia 2016 r., załączył też potwierdzenie transakcji przelewu wynagrodzenia z tego tytułu, dokonanego dnia 6 czerwca 2016 r. na rachunek walutowy jego żony); kopię decyzji o waloryzacji renty jego teściowej (według niej osoba ta zamieszkuje pod tym samym adresem co skarżący); decyzję i zaświadczenie z dnia 18 kwietnia 2016 r. w sprawie uznania go za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz decyzję z dnia 12 maja 2016 r.

o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem 5 maja 2016 r.; kopie zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za 2015 r. (dokumentują one przychody z tytułu działalności wykonywanej osobiście i najmu lub dzierżawy

w kwotach odpowiednio 33.284,01 zł i 2400 zł w przypadku skarżącego i 767 zł

i 6.295,97 zł – w przypadku jego żony); wydruków wskazujących brak wyciągów za okres od dnia 16 marca do dnia 16 czerwca 2016 r. dla dwóch rachunków bankowych żony skarżącego, w tym rachunku walutowego; kopie pięciu tytułów wykonawczych wystawionych przeciwko małżonce skarżącego

w okresie od dnia 21 maja 2015 r. do dnia 1 lutego 2016 r. opiewających na kwoty należności głównej w wysokości od 154 do 470 zł; kopie dwóch umów najmu zawartych przez małżonkę (czynsz najmu w jednej umowie ustalono na 800 zł, a w drugiej na 280 zł; załączono również wypowiedzenie tej drugiej umowy przez najemcę z dnia 31 maja 2016 r.); zaświadczenie dotyczące stanu zdrowia skarżącego oraz dokumenty obrazujące koszty utrzymania (m.in. faktury z dnia 16 września 2015 r., 3 grudnia 2015 r. i z dnia 14 marca 2016 r. potwierdzające zakup węgla za kwoty odpowiednio: 973,79 zł, 839,48 zł oraz 762,72 zł, przy czym wszystkie te dokumenty zawierają adnotacje o zapłaceniu wymienionych w nich należności); kopię wezwania z dnia 7 czerwca 2016 r. do uiszczenia wpłaty za energię elektryczną w kwocie 469,64 zł z datą wymagalności w dniu 17 maja 2016 r. i z adnotacją skarżącego "nie mam oryginalnej faktury".

Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umarzając postępowanie dotyczące przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie referendarz sądowy podkreślił w pierwszej kolejności, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy ustawy. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w rozpatrywanej sprawie zbędny i nie może być rozpoznany, zaś postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu.

W zakresie odnoszącym się do ustanowienia adwokata referendarz sądowy, rozpoznając wniosek, zaznaczył, że skarżący pominął część materiałów źródłowych objętych wezwaniem, a niektóre dokumenty przez niego dostarczone nie tylko nie potwierdzają jego oświadczeń, ale wręcz pozostają z nimi w sprzeczności. Referendarz stwierdził, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawsze pokrywają się z tymi, które skarżący zamieścił w piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r. Dowodzi to, że skarżący prezentuje swoją sytuację nierzetelnie.

Referendarz sądowy stwierdził, że skarżący we wniosku z dnia 25 maja 2016 r. utrzymywał, iż jest osobą bezrobotną nieuzyskującą żadnych dochodów, chociaż ponad miesiąc wcześniej zawarł umowę zlecenia, a decyzją z dnia 12 maja 2016 r. stwierdzono utratę przez niego tego statusu. Przedstawił też dokument,

w świetle którego w okresie od 16 marca do 16 czerwca 2016 r. brak jakichkolwiek wyciągów dla rachunków bankowych jego żony, mimo iż jednocześnie dostarczył wydruk potwierdzający transakcje przelewu na jeden z tych rachunków jego wynagrodzenia, dokonaną właśnie w tym okresie, bo w dniu 6 czerwca 2016 r.

W takim stanie rzeczy uzasadnione jest podejrzenie uchylania się od wykonania wezwania do przedłożenia dokumentu obrazującego wszelkie operacje dokonane na rachunkach bankowych w okresie trzech miesięcy poprzez akt celowej manipulacji – skoro wykonano wydruk dotyczący jednej transakcji, to nic nie stało na przeszkodzie, by uzyskać wydruk zawierający dane wymagane wezwaniem. Ponadto, nie nadesłano również dokumentów poświadczających zapłatę czynszu najmu, np. pokwitowań, o które wyraźnie wyzwano. Referendarz zauważył, że podana we wniosku kwota uzyskiwana z tego tytułu, tak samo jak wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez żonę skarżącego, nie zgadzają się z wartościami wynikającymi z dokumentów źródłowych. Wnioskodawca nie wyjaśnił też, w jaki sposób opłaca koszty utrzymania w sytuacji, gdy – jak sam przyznał – są one większe niż deklarowane dochody.

Dalej referendarz sądowy zwrócił uwagę, że także w zeznaniu podatkowym skarżącego wykazano dochody z najmu lub dzierżawy.

Referendarz zauważył również, że niekonsekwentne są wyjaśnienia skarżącego na temat osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. We wniosku wymienił on w tym zakresie pełnoletniego syna, po czym w piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r., ustosunkowując się do wezwania w części odnoszącej się do tego syna bezpośrednio, zmienił on tę wersję, podnosząc, iż syn prowadzi gospodarstwo odrębne i utrzymuje się samodzielnie. Skarżący twierdzi też, że teściowa jedynie wspiera go finansowo, choć tworzy z nim gospodarstwo domowe, zamieszkując z nim pod jednym adresem. W konsekwencji skarżący uchylił się od nadesłania większości dokumentów dotyczących wspomnianych osób, o które wyraźnie wyzwano, w tym np. kopii zeznań podatkowych.

Końcowo referendarz sądowy zaznaczył, że materiał dowodowy sprawy wskutek postawy skarżącego nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę jego sytuacji z punktu widzenia przesłanki przyznania prawa pomocy. Nie wynika z niego wszak, by w przeciwieństwie do tego stanu rzeczy, jaki występował na tym etapie postępowania, gdy wnioskodawca był reprezentowany przez pełnomocnika

z wyboru, poniesienie przez niego kosztów postępowania mogło obecnie wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny.

W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.

Uzasadniając sprzeciw skarżący zaznaczył, że nie zgadza się z zarzutem niezgodności oświadczenia z dokumentami. Podniósł przy tym, iż rzeczywiście nie wpisał w oświadczeniu, że trzy tygodnie wcześniej podjął pracę, ale stało się to tylko dlatego, że nie otrzymał wówczas jeszcze żadnego wynagrodzenia. Skarżący uważał bowiem, że w zaistniałej sytuacji nie może "napisać wynagrodzenia", bo gdyby napisał, że pracuje, zarzucono by mu, iż nie wskazał wysokości wynagrodzenia. Stwierdził, że gdyby zataił fakt podjęcia pracy, to nie wskazałby na jej podjęcie również w dalszym toku postępowania.

Dalej skarżący zaznaczył, iż przedłożył zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że jego sytuacja zdrowotna się pogarsza i konieczny będzie zabieg [...], który całkowicie uniemożliwi mu pracę.

Odnosząc się do kwestii rachunków bankowych skarżący stwierdził, że wydrukował wyciągi z konta tak, jak widniały one na tym koncie. Nie zmieniał, nie zatajał ani nie przerabiał tych danych. Z samego faktu, że w danym okresie nie było żadnych operacji na koncie nie może wynikać, że zataił on wykonane operacje. Skarżący wniósł o zwrócenie się przez Sąd do banku o udostępnienie pełnego wyciągu, skoro przedstawione wyciągi są traktowane jako niekompletne.

Skarżący stwierdził dalej, że przedstawił umowy najmu z treści których wynika, jakie są kwoty czynszu. Rachunki opiewają na takie same kwoty. Fakt nie dołączenia rachunków nie wpływa na ocenę wysokości czynszu najmu.

Skarżący podniósł też, że tytuły wykonawcze wystawione wobec jego małżonki wskazują, iż rachunki nie są płacone w terminie, stąd wyższe koszty utrzymania niż dochodu. Przedstawione wezwanie do zapłaty potwierdza z kolei wysokość kosztów za energię elektryczną, gdyż nie posiada on oryginału rachunku.

Odnosząc się do kwestii osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący podkreślił, że dochody teściowej zostały przedstawione, natomiast jego syn nie uczestniczy w wydatkach i kosztach.

Końcowo skarżący stwierdził, że zwracał się do Sądu o wydłużenie terminu do przedstawienia wszystkich dokumentów "jeżeli Sąd będzie potrzebował ich więcej", lecz na zebranie dokumentacji wyznaczono mu jedynie 7 dni. Wskazał też, że "Sąd nie przedłużył terminu i jednocześnie uznał, że nie dostarczyłem wszystkich wymaganych dokumentów".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r.,

poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw,

w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy

o zażaleniu.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że słusznie referendarz sądowy umorzył postępowanie dotyczące przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Zgodnie bowiem z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych był tym samym zbędny, skoro zwolnienie takie przysługuje mu już z mocy samej ustawy. Postępowanie dotyczące przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało zatem umorzyć na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.

Odnosząc się następnie do kwestii odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo zbadał istnienie w niniejszej sprawie przesłanek przyznania skarżącemu tego prawa.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m.in. ustanowienie adwokata – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Trzeba przy tym zaakcentować, że użyte przez ustawodawcę w art. 246 § 1 p.p.s.a. określenie "gdy wykaże" należy rozumieć w ten sposób, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 568/10, publ. LEX nr 742626). Wskazuje się również w orzecznictwie, że w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, iż oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10, publ. LEX nr 743829). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, publ. LEX nr 1069777).

W rozpatrywanej sprawie należy wskazać, że po pierwsze skarżący w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy (pismo z dnia 4 maja 2016 r. a następnie formularz PPF z dnia 25 maja 2016 r.) utrzymywał, iż jest osobą bezrobotną, podczas gdy z nadesłanych następnie dokumentów źródłowych wynika, iż w dniu 20 kwietnia 2016 r. zawarta została z nim umowa zlecenia z ryczałtowym wynagrodzeniem tygodniowym w wysokości 10,71 euro. Skarżący stwierdził wprawdzie w sprzeciwie, iż w oświadczeniu nie wskazał początkowo na podjęcie pracy, gdyż wynikało to z faktu, że jeszcze nie otrzymał wynagrodzenia, jednak zdaniem Sądu nic nie stało na przeszkodzie podaniu przez skarżącego rzeczywistych faktów, tzn. złożeniu przez niego oświadczenia, że podjął pracę lecz nie zostało mu jeszcze wypłacone wynagrodzenie. Co więcej, skarżący wnosząc o przyznanie prawa pomocy musiał dysponować już egzemplarzem umowy zlecenia, z której wynika wysokość ryczałtowego wynagrodzenia.

Ponadto, skarżący przedstawił w niniejszej sprawie dokument, z którego wynika, iż w okresie od 16 marca 2016 r. do 16 czerwca 2016 r. brak było jakichkolwiek wyciągów dla rachunków bankowych jego żony. Jednocześnie przełożył on również dokument (wydruk) potwierdzający transakcję przelewu na jeden z tychże rachunków jego wynagrodzenia za maj 2016 r. (32,07 euro), która miała miejsce w dniu 6 czerwca 2016 r. a więc we wskazywanym wyżej okresie. Powyższe dokumenty pozostają zatem ze sobą w sprzeczności, co uniemożliwia wiarygodną ocenę rzeczywistego stanu tychże rachunków bankowych. Skarżący podniósł w sprzeciwie, że wydrukował wyciągi z konta bankowego tak, "jak widniały na tym koncie" i nie zmieniał ani nie przerabiał tych danych. Wniósł nadto o zwrócenie się przez Sąd do banku o udostępnienie pełnego wyciągu, skoro przedstawione przez niego wyciągi potraktowane zostały jako niekompletne. Należy w tym miejscu wskazać skarżącemu, że Sąd nie ma obowiązku zwracania się do banków oraz innych instytucji w celu udostępnienia stosownych wyciągów bądź innych dokumentów, bowiem w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy inicjatywa dowodowa spoczywa na wnioskującym o przyznanie takiego prawa.

Zaznaczyć dalej należy, że skarżący nie nadesłał dokumentów, potwierdzających zapłatę czynszu najmu, o które wyraźnie był wzywany, przy czym – na co zwrócił również uwagę referendarz sądowy – kwota uzyskiwana z tego tytułu, podana we wniosku, różni się od wartości, wynikającej z przedłożonych następnie dokumentów źródłowych. W sprzeciwie skarżący wskazał jedynie, że fakt nie dołączenia rachunków nie wpływa na ocenę wysokości czynszu najmu, gdyż rachunki opiewają na takie same kwoty jak te podane w przedstawionej przez niego umowie najmu. Podobnie, rozbieżność pomiędzy oświadczeniem skarżącego a dokumentacją źródłową ma miejsce również w zakresie wysokości wynagrodzenia, otrzymywanego przez małżonkę skarżącego.

Co więcej, jak zauważył referendarz sądowy, dochody z najmu i dzierżawy wykazane zostały nie tylko w zeznaniu podatkowym B. M., ale także w zeznaniu podatkowym skarżącego.

Końcowo, w ślad za referendarzem sądowym wytknąć należało skarżącemu, że niekonsekwentne są jego wyjaśnienia dotyczące osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. We wniosku wymienił on w tym zakresie pełnoletniego syna, następnie zaś podniósł, iż syn prowadzi gospodarstwo odrębne i samodzielnie się utrzymuje. Nadto, skarżący stwierdził, że teściowa jedynie pomaga mu finansowo, podczas gdy z dokumentów źródłowych wynika, że zamieszkuje ze skarżącym pod jednym adresem, tworząc z nim gospodarstwo domowe. Tę ostatnią okoliczność skarżący niejako potwierdził zresztą w sprzeciwie oświadczając, iż "Odnośnie kwestii osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym – dochody teściowej zostały przedstawione." Skarżący nie przedłożył przy tym większości dokumentów źródłowych dotyczących syna oraz teściowej – w tym w szczególności kopii zeznań podatkowych za 2015 r.

Należy zaakcentować, iż wynik postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy zależy w dużej mierze od tego, co zostanie wykazane przez stronę, zaś wezwanie referendarza sądowego stanowi de facto podpowiedź, za pomocą jakich dokumentów wnioskodawca winien wykazać istnienie przesłanek przyznania mu prawa pomocy. Przy czym, istnieje również możliwość nadesłania dodatkowej dokumentacji źródłowej wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego. W rozpatrywanej sprawie, wraz ze sprzeciwem, skarżący nie nadesłał jakiegokolwiek dodatkowego dokumentu źródłowego, zarzucając przy tym Sądowi, że na zebranie dokumentów został mu wyznaczony jedynie 7 – dniowy termin. Zauważyć zatem należy, że od momentu doręczenia skarżącemu postanowienia referendarza sądowego do dnia wniesienia sprzeciwu skarżący dysponował kolejnym 7-dniowym terminem na zebranie dodatkowej dokumentacji, natomiast gdyby liczyć ten termin od dnia wniesienia przez skarżącego pisma z dnia 16 czerwca 2016 r. (data nadania 17 czerwca 2016 r.) aż do dnia wniesienia sprzeciwu, okazałoby się, że w istocie skarżący miał blisko trzy tygodnie na uzupełnienie przedłożonej wraz z pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. dokumentacji źródłowej.

Reasumując, należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obarczony jest wieloma mankamentami dowodowymi, nadto zaś okoliczności niniejszej sprawy świadczą o tym, że skarżący przedstawia swoją sytuację finansową w sposób nierzetelny.

Tym samym skarżący nie wykazał, że w stosunku do niego zachodzi przesłanka warunkująca przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie.

W związku z tym, postanowienie referendarza sądowego uznać należy za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 260 § 1 oraz 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.