Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 794/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Magdalena Józefczyk /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. j. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa [...] w [...] kwotę 2 141 zł /słownie: dwa tysiące sto czterdzieści jeden złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W dniu 26 listopada 2020 r. P sp. j. z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżący" lub "Spółka") zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – MP.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania skarżącemu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – MP, poniesionych w okresie od 5 marca 2018 r. do 31 sierpnia 2020 r.

Organ podał, że pracownik ukończył naukę zawodu, jednak nie została spełniona przesłanka zdania egzaminu zawodowego, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.) – dalej: "P.o.". W świetle art. 122 ust. 1 pkt 2 P.o., w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2019 r., warunkiem otrzymania przez pracodawcę, który nie jest rzemieślnikiem, dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, jest zdanie przez niego egzaminu zawodowego. Zgodnie zaś z art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2245 z późn. zm.), dofinansowanie kosztów kształcenia, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przysługuje również pracodawcy niebędącemu rzemieślnikiem, który zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, jeżeli młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie, o którym mowa w rozdziale 3b ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2019 r. Przepisy art. 122 ust. 2 i ust. 3-11 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio.

Pracodawca w okresie całego cyklu prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianego pracownika działał, jako spółka jawna, która w obecnie obowiązujących regulacjach może zostać w pewnych przypadkach uznana za rzemieślnika. Skarżąca w dniu złożenia wniosku posiadała status rzemieślnika, niemniej przed 1 stycznia 2020 r. spółka jawna nie mogła zostać w żadnym wypadku zaliczona do kategorii rzemieślników. Na mocy ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz. U. poz. 1495 z późn. zm.), w art. 2 ust. 1 ustawy o rzemiośle dodano pkt 3 – 7, rozszerzający definicję rzemiosła na zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej w pewnych wypadkach również przez spółkę jawną. Natomiast w art. 73 ust. 10 wskazanej wyżej ustawy nowelizującej, młodociani, którzy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy rozpoczęli przygotowanie zawodowe u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem w rozumieniu art. 2 ustawy zmienianej w art. 6, w brzmieniu dotychczasowym, który po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stał się rzemieślnikiem w rozumieniu art. 2 ustawy zmienianej w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, kontynuują to przygotowanie zawodowe oraz zdają egzaminy zgodnie z dotychczasowymi zasadami dotyczącymi młodocianych zatrudnionych u pracodawców niebędących rzemieślnikami.

Mając na uwadze powyższe przytoczone regulacje organ I instancji stwierdził, że dla rozpatrzenia niniejszej sprawy nie ma znaczenia, że Spółka obecnie posiada status rzemieślnika. W przypadku młodocianego pracownika, zatrudnionego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, młodociany pracownik stosownie do regulacji obowiązujących od 1 września 2019 r. winien zdać egzamin zawodowy a nie egzamin czeladniczy przed izbą rzemieślniczą. Z dokumentów przedłożonych przez skarżącego wynika natomiast, że MP zdał w dniu 31 sierpnia 2020 r. egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej w [...] w zawodzie elektromechanik pojazdów samochodowych, co obligowało do odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Odnosząc się natomiast do zastosowania przepisów mniej korzystnych dla strony organ I instancji zauważył, że stan faktyczny sprawy nie został ukształtowany całościowo przed nowelizacją P.o. Tym samym brak jest podstaw prawnych do zastosowania przepisów poprzednio obowiązujących.

Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji zarzucając błędne zastosowanie art. 122 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. b) P.o. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizująca z dnia 22 listopada 2018 r, podczas gdy w realiach opisywanej sprawy ww. regulacja winna znaleźć zastosowanie w brzmieniu sprzed 1 września 2019 r. Ponadto zdaniem odwołującej organ naruszył art. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy zasady sprawiedliwości społecznej, nakazującej stosowanie – w przypadku braków przepisów intertemporalnych – przepisów korzystniejszych dla strony.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...].

Podzielając w całości stanowisko organu I instancji Kolegium podało, że Spółka przed 1 stycznia 2020 r. nie posiadała statusu rzemieślnika, to względem młodocianego pracownika – MP, zastosowanie znajdują przepisy P.o. w brzmieniu przed 1 września 2019 r. Powyższe oznacza, że młodociany winien zdać egzamin zawodowy a nie egzamin czeladniczy przed izbą rzemieślniczą. To zaś obligowało organ I instancji do domowy uwzględnienia wniosku Spółki o dofinansowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, P sp.j. zs. w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Powtarzając zarzuty sformułowane w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji, skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. b) P.o. oraz art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej z uwagi na brak przepisów intertemporalnych, organy winny zastosować przepisy korzystniejsze dla strony. Potwierdzeniem powyższego jest natomiast liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie niniejszy wyrok wydał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.).

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonych decyzji jest art. 122 ust. 1 P.o., który uległ zmianie z dniem 1 września 2019 r., wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2245 tj.), w której nie zawarto przepisów przejściowych.

Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe przed ww. nowelizacją: "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1."

Po nowelizacji art. 122 ust. 1 P.o, uzyskał następujące brzmienie: "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:

a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267),

b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;

3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1."

Ponieważ z dniem 1 września 2019 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego to organy administracji publicznej w zapadłych rozstrzygnięciach, właściwie kierowały się treścią przepisu art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, stosując przepis w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie.

Ustawodawca wprowadzając przedmiotową zmianę nie uchwalił przepisów intertemporalnych w przepisach nowelizacyjnych, co na gruncie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oznacza obowiązek stosowania przepisów nowego prawa. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2008 r. K 30/06, OTK-A 2006/10/149 (Dz. U. z 2006 r. Nr 206, poz. 1522) wyraził stanowisko, że milczenie ustawodawcy, co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne.

Mając na względzie powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zdaniem Sądu, taka wyjątkowa sytuacja dotyczy okoliczności niniejszej sprawy. Poza niewielkimi wyjątkami orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych wyraziło takie właśnie stanowisko, w którym prymat w tożsamych sprawach przyznano ochronie racji aksjologicznych (por: wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2020 r., III SA/Kr 558/20; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 października 2019 r., III SA/Lu 266/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2020 r., IV SA/Po 793/20; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 18 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 46/21 dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Badając stan faktyczny sprawy wskazać należy, że cykl kształcenia młodocianego pracownika rozpoczął się według stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 września 2019 r. Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego Skarżąca zawarła na czas nieokreślony od 5 marca 2018 r., przy czym nauka zawodu elektromechanik pojazdów samochodowych miała trwać do zdania egzaminu czeladniczego przez okres 36 miesięcy, jednak nie dłużej niż do dnia 4 marca 2021 r. W umowie jest zapis, że na zakończenie nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodociany jest zobowiązany do przystąpienia do egzaminu czeladniczego przed komisją egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej w Rzeszowie, a przygotowanie zawodowe będzie odbywało się w firmie skarżącego. Wystawione przez Skarżącą w dniu 1 września 2020 r. świadectwo pracy dokumentuje okres nauki praktycznej, który trwał od 5 marca 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r.

W aktach administracyjnych znajduje się też świadectwo ukończenia przez MP, Branżowej Szkoły I stopnia nr [...] w roku szkolnym 2019/2020.

Egzamin końcowy młodocianego pracownika potwierdzający kwalifikacje w zawodzie odbył sie w dniu 31 sierpnia 2020 r., zatem już po wejściu w życie wskazanej nowelizacji, co potwierdza świadectwo czeladnicze Izby Rzemieślniczej w [...]

Przypomnieć też należy, że wprowadzenie szkolnictwa branżowego, o którym mowa w art. 20 P.o. miało umożliwić uczniom dotychczasowych szkół zawodowych kontynuowanie nauki w celu uzyskania wykształcenia średniego ewentualnie wyższego. W szkole branżowej I stopnia, nauka odbywa się w segmencie nauki ogólnej prowadzonej przez szkołę oraz segmencie nauki zawodowej wybranej przez ucznia w formach wskazanych przez szkołę.

Zgodnie z art. 120 ust. 2 P.o. 2. praktyczna nauka zawodu odbywa się w podmiotach, o których mowa w ust. 1, na podstawie umowy zawartej pomiędzy szkołą a tym podmiotem. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do praktycznej nauki zawodu organizowanej przez szkołę w jej warsztatach oraz pracowniach szkolnych dla uczniów tej szkoły (ust. 3 art. 20 P.o). W przypadku, gdy praktyczna nauka zawodu nie jest prowadzona przez szkołę, to realizacja tej części nauki może odbywać się w innych placówkach, które spełniają określone wymagania (patrz: rozporządzenie z dnia 22 lutego 2019 r. Ministra Edukacji Narodowej w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2019 r. poz. 391).

Żaden z ww. aktów prawnych nie definiuje pojęcia dualnego systemu kształcenia, natomiast z przepisów wykonawczych wynika, że nie jest nim każda sytuacja odbywania przez uczniów zajęć praktycznych u pracodawców. Na podstawie § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, zajęcia praktyczne organizuje się dla uczniów w celu opanowania przez nich umiejętności zawodowych niezbędnych do podjęcia pracy w danym zawodzie, a w przypadku zajęć praktycznych odbywanych u pracodawców, w tym na zasadach dualnego systemu kształcenia - również w celu zastosowania i pogłębienia zdobytej wiedzy i umiejętności zawodowych w rzeczywistych warunkach pracy. Zajęcia praktyczne u pracodawców, w tym na zasadach dualnego systemu kształcenia, odbywają się na podstawie umowy o praktyczną naukę zawodu, zawartej między dyrektorem szkoły a pracodawcą przyjmującym uczniów na praktyczną naukę zawodu (§ 4 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia). Praktyki zawodowe organizowane u pracodawców, w tym na zasadach dualnego systemu kształcenia, odbywają się na podstawie umowy o praktyczną naukę zawodu, zawartej pomiędzy dyrektorem szkoły a pracodawcą przyjmującym uczniów na praktyczną naukę zawodu w formie praktyk zawodowych ( § 4 ust. 5 cyt. ww. rozporządzenia).

Z akt administracyjnych nie wynika, aby szkoła branżowa I stopnia, którą ukończył uczeń, zakwestionowała pobieranie praktycznej nauki zawodu u Skarżącej, a nadto, aby skierowała ucznia na egzamin z praktycznej nauki zawodu określony w art. 122 ust. 2 lit. b znowelizowanego P.o.

Zatem decydujące o wyniku sprawy jest zdanie przez ucznia szkoły branżowej I stopnia egzaminu z części praktycznej nauki zawodu w jednej z form przewidzianych w art. 122 ust. 2 P.o., co w konsekwencji skutkuje spełnieniem kwestionowanego przez organy orzekające warunku do wypłaty dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika u pracodawcy. To nie na podmiocie realizującym praktyczną naukę zawodu leży organizowanie egzaminu zawodowego na podstawie art. 122 ust. 2 lit. b P.o. Skarżąca zobowiązała sie do skierowania ucznia na egzamin czeladniczy i to zrealizowała. Warunki odbywania praktycznej nauki zawodu, w tym skierowania na egzamin czeladniczy, były znane szkole, do której uczęszczał uczeń i na te warunki szkoła branżowa I stopnia wyraziła zgodę.

Skarżąca dochowała wszelkich zobowiązań w zakresie wykonanej praktycznej nauki zawodu tak w stosunku do szkoły oraz do ucznia, do czego zobowiązała się w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego i umowie, która ją łączyła ze szkołą. W rozpoznawanej sprawie nie nastąpiła zmiana warunków umowy w zakresie dostosowania do kryteriów znowelizowanego art. 122 P.o.

Opowiedzenie się za stanowiskiem Kolegium jak i organu I instancji stawiałoby pod znakiem zapytania ukończenie przez ucznia szkoły branżowej I stopnia wobec nieprzystąpienia do egzaminu z części praktycznej wymaganego przez art. 122 ust. 2 lit. b znowelizowanego Prawa oświatowego. Z tego względu Sąd uważa, że prawidłowo sądy administracyjnych opowiedziały się za zastosowaniem ochrony racji aksjologicznych, przystosowaniu przepisów intertemporalnych, przy czym trzeba dodać, że pogląd ten ma zastosowanie także wówczas, gdy uczeń kontynuował naukę w dwóch różnych porządkach prawnych. Ważnym jest również, że przystąpienie do końcowego egzaminu praktycznego nastąpiło w okresie pandemii, co nie może być pominięte w ocenie końcowego wyniku sprawy.

Sprawując wymiar sprawiedliwości (art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych) i rozstrzygając sporne zagadnienia sądy administracyjne uprawnione są do wyważenia racji stron procesu w ramach wykładni i stosowania relewantnych norm prawnych. Z istotą wymiaru sprawiedliwości nie do pogodzenia byłoby przyjęcie interpretacji znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, w sposób, który prowadziłby do sytuacji w której pracodawca zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego przed 1 września 2019 r., poniósł koszty kształcenia młodocianego pracownika, uczeń zdał egzamin określony w umowie, a następnie - z uwagi na brak przepisów intertemporalnych - zostaje pozbawiony dofinansowania poniesionych kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Dlatego też Sąd za zasadne uznał podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego przez organy obu instancji.

Z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 122 ust. 1 pkt 1 P.o. dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje tym pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o prace w celu przygotowania zawodowego (co w niniejszej sprawie jest bezsporne), jeżeli pracodawca "lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo zatrudniona u pracodawcy" posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Pojęcie osoby prowadzącej zakład w imieniu pracodawcy, w ustawie o systemie oświaty nie zostało sprecyzowane. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że osoba prowadząca naukę praktyczną w imieniu pracodawcy posiadała kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych.

Pracodawcą w niniejszej sprawie jest skarżąca Spółka, jednak z akt sprawy wynika, że zatrudniony tam [...] posiada nie tylko przygotowanie pedagogiczne, ale również tytuł mistrza w zawodzie elektromechanik pojazdów samochodowych. Począwszy od 1 lipca 2018 r. nauka zawodu odbywała się pod nadzorem [...], który jest technikiem mechanikiem samochodowym i ukończył kurs pedagogiczny w Izbie Rzemieślniczej w [...]. Nie można też pominąć okoliczności, że skarżąca Spółka w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie legitymuje się uprawnieniami rzemieślniczymi, a nauka prowadzona była przez osoby legitymujące się uprawnieniami wydanymi przez izby rzemieślnicze.

Skoro ustawodawca w art. 122 ust. 1 pkt 1 P.o. dopuszcza przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika pracodawcy, który sam nie posiada kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych - pod warunkiem - że kwalifikacje takie posiada osoba prowadząca zakład w jego imieniu albo osoba przez niego zatrudniona, to nie sposób przyjąć, że w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa oświatowego mowa wyłącznie o rzemieślniku w rozumieniu ustawy z 1989 r. o rzemiośle (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 1.07.2020 r. sygn. akt IV SA/Po 247/20 - dostępny na str. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Interpretacja przepisów Prawa oświatowego musi być dokonana z uwzględnieniem deklaracji zawartych preambule tej ustawy, że w Rzeczypospolitej Polskiej oświata stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i wychowanie - respektując chrześcijański system wartości - za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki. Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości Ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności (vide: wyrok WSA w poznaniu z 1.07.2020 r. sygn. akt IV SA/Po 247/20 - dostępny na str. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wydaje się, że inne rozumienie przedstawionych unormowań, w kontekście stanu prawnego i faktycznego sprawy, byłoby sprzeczne z celem, którym jest zachęcenie pracodawców do kształcenia zawodowego młodocianych poprzez dofinansowanie kosztów takiego kształcenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku na zasadzie art. 200 i art. 205 § 5 p.p.s.a. Wysokość kosztów obejmuje uiszczony wpis stosunkowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1,800 zł określone w § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.).

Wskazania, co do ponownego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia wyroku w zakresie spełnienia przesłanki zdania egzaminu warunkującego wypłatę dofinansowania za realizację praktycznej nauki zawodu u pracodawcy.