Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 683/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant Referent – stażysta Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Miasta Kędzierzyn - Koźle z dnia 30 marca 2006 r. Nr XLVI/602/06 w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2) określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

W dniu 30 marca 2006 r., Rada Miasta Kędzierzyn – Koźle, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2001 r. Nr 72, poz. 747 ze zm.), podjęła uchwałę nr XLVI/602/06, w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

Na powyższą uchwałę Wojewoda Opolski wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W skardze tej, wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały Wojewoda podniósł, iż narusza ona w istotny sposób art. 19 ust. 2 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858) – zwanej dalej ustawą.

Zaskarżonej uchwale Wojewoda zarzucił przede wszystkim niewykonanie upoważnienia ustawowego wynikającego z przepisu art. 19 ust. 2 ustawy, z uwagi na brak określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz nieokreślenie technicznych warunków określających możliwość dostępu do usług wodociągowo - kanalizacyjnych, stanowiących, zgodnie z art.19 ust. 2 pkt 1 i 5 ustawy, obligatoryjne elementy regulaminu.

Wojewoda podniósł, iż minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w szczególności nie stanowią postanowienia rozdziału II regulaminu, odsyłające w powyższym zakresie do przepisów prawa powszechnie obowiązującego lub powtarzające przepisy ustawy. Jako niedopuszczalne, w świetle art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy, nakazującego Radzie ustalenie powyższej kwestii w regulaminie, wskazał przy tym na odsyłanie w tej kwestii do zawieranych między stronami umów o zaopatrzenie w wodę (§ 3 ust. 1 lit. a i b regulaminu).

W odniesieniu do wskazywanych w regulaminie technicznych warunków określających możliwość dostępu do usług wodociągowo – kanalizacyjnych, Wojewoda stwierdził, iż wprawdzie Rada Miasta zawarła w przedmiotowej uchwale w § 30 regulacje dotyczące tego elementu, jednakże są one sprzeczne z prawem. Stwierdzenie nieważności tego paragrafu powoduje z kolei brak obligatoryjnego elementu regulaminu. Jednocześnie, jako niestanowiące warunków technicznych w rozumieniu art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy, Wojewoda wskazał:

- postanowienia § 30 ust. 1 – naruszające art. 15 ust. 4 ustawy, który zobowiązuje przedsiębiorstwo do podłączenia do istniejącej sieci każdej osoby ubiegającej się o przyłączenie, jeśli spełnione są techniczne warunki przyłączenia i istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

- postanowienia § 30 ust. 2 uchwały – naruszające prawo z uwagi na to, iż ustalają dla przedsiębiorstwa uprawnienie i nakładają na odbiorców obowiązki, do wprowadzania których Rada nie posiada kompetencji. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ustawy do wybudowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych zobowiązane jest przedsiębiorstwo. Odbiorca natomiast może, ale nie musi, wyrazić zgodę na wybudowanie urządzeń kanalizacyjnych i wodociągowych z własnych środków, o czym Rada stanowiła w § 28 ust. 1 regulaminu. Jednocześnie, ustawodawca zobowiązał odbiorcę do wybudowania określonych elementów, ale tylko tych, które są wskazane w art. 15 ust. 3. W odniesieniu do regulacji art. 30 ust. 2 regulaminu Wojewoda podkreślił także, iż § 29, do którego odsyła § 30 ust. 2 uchwały, nie zawiera regulacji dotyczących urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.

- regulacje § 30 ust. 3 uchwały – z uwagi na to, iż odsyła do § 30 ust. 1 i 2 które są sprzeczne z prawem oraz zawiera powtórzenie unormowania art. 15 ust. 4 ustawy.

Wojewoda zaznaczył, iż w jego ocenie w zakresie technicznych warunków określających możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych chodzi w szczególności o zapewnienie możliwości przeglądania: wieloletnich planów rozwoju i modernizacji, planów inwestycyjnych, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

Podnosząc, iż brak w zaskarżonej uchwale elementów obligatoryjnych, wynikających z art. 19 ust. 2 pkt 1 i 5 ustawy, wpływa na legalność całej uchwały i uzasadnia wniosek o stwierdzenie jej nieważności organ nadzoru stwierdził, iż uchwalony regulamin zawiera także inne postanowienia istotnie naruszające prawo.

Wskazał, iż powszechnie obowiązujący charakter zawartych w uchwale norm zobowiązuje do formułowania ich jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową, pozbawionych jednocześnie powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w szczególności w aktach rangi ustawowej. Jednocześnie podkreślił, iż z istoty aktu prawa miejscowego wynika niedopuszczalność działania organu realizującego delegację ustawową, które polega na powtarzaniu bądź modyfikacji wiążących go norm o charakterze powszechnie obowiązującym. Przychylając się do stanowiska, iż uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, regulująca jeszcze raz to samo co zostało zawarte w obowiązującej ustawie, jako istotnie naruszająca prawo jest nieważna, Wojewoda podniósł zarzut powtarzania przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, w stosunku do następujących zapisów zaskarżonej uchwały:

- § 3 ust. 1 lit. c, którego zapis został uregulowany w art. 15 ust. 1 ustawy;

- § 3 ust. 1 lit. d, który stanowi powtórzenie zapisu art. 15 ust. 3 ustawy;

- § 3 ust. 2 lit. a, regulującego kwestię unormowaną w art. 9 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym przeprowadzanie kontroli jest obowiązkiem, a nie jak ustanowiła to Rada, uprawnieniem przedsiębiorstwa;

- §3 ust. 2 lit. b, określającego obowiązki przedsiębiorstwa, które zostały uregulowane w art. 7 pkt 1 i 2 ustawy;

- § 3 ust. 2 lit. c – który powtarza treść art. 7 pkt 6 ustawy;

- § 4 pkt 6 – określającego obowiązki odbiorców usług dotyczące utrzymania odpowiedniego stanu przyłącza, które zostały uregulowane w art. 5 ust. 2 ustawy;

- § 4 pkt 13, stanowiącego wykroczenie poza regulację ustawy, która zgodnie z art. 27 ust. 6. ustawy, konieczność montażu dodatkowego wodomierza instalowanego na koszt odbiorcy usług, przewiduje wyłącznie w przypadku ustalenia ilości wody zużytej bezpowrotnie;

- § 7 ust. 2 – który kształtując granice odpowiedzialności przedsiębiorstwa za posiadane urządzenia wodociągowo - kanalizacyjne, narusza art. 5 ust. 2 ustawy, z którego wynika, iż odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy, pod warunkiem, że umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej. Zgodnie z tym ustalenie zakresu odpowiedzialności między przedsiębiorstwem, a odbiorcą usług za instalacje i przyłącza może nastąpić w umowie, co wyklucza jednostronne rozstrzyganie powyższej kwestii w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

- § 11 - stanowiący powtórzenie odwrotne regulacji zawartej w art. 6 ust. 7 ustawy, zezwalającej na zawarcie takiej umowy, jeżeli nie są spełnione wszystkie przesłanki wynikające z ustawy;

- § 12 ust. 1 – którego zapis, zobowiązujący do zawarcia umowy na wniosek odbiorcy stanowi powtórzenie art. 6 ust. 1 ustawy, zaś dalsza część regulacji dotycząca uprawnienia do złożenia takiego wniosku przez osobę posiadającą tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, jest sprzeczna z prawem, z uwagi na art. 6 ust. 4 ustawy, z którego wynika, iż wniosek o zawarcie umowy może złożyć również osoba korzystająca z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym;

- § 12 ust. 2 – który uznać należy za sprzeczny z prawem w związku z tym, iż odsyła do § 12 ust. 1- sprzecznego z prawem;

- § 12 ust. 6 zdanie "Do czasu takiego poinformowania lub zawarcia umowy z inną osobą obecnie posiadającą tytuł prawny do nieruchomości, dotychczasowy odbiorca ponosi odpowiedzialność za należności powstałe w związku ze świadczeniem usług przez przedsiębiorstwo." – z uwagi na to, że Rada może wprawdzie zobowiązać podmiot do poinformowania przedsiębiorstwa o utracie prawa do korzystania z nieruchomości, jednakże stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy, sposób ponoszenia odpowiedzialności za należności powstałe za świadczenie usług do czasu poinformowania przedsiębiorstwa, podlega regulacji w umowie;

- § 19 ust. 1 – z uwagi na to, iż określenie sposobu rozliczeń za usługi zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków reguluje art. 26 ust. 1 ustawy;

- § 19 ust. 2 – regulujący kwestię, o której ustawodawca stanowi w art. 6 ust. 6 pkt 3 i 4 w zw. z art. 26 ust. 2 i 3 ustawy;

- § 23 – z uwagi na to, iż sposób ustalenia ilości pobranej wody i odprowadzonych ścieków, w przypadku braku urządzeń pomiarowych, został określony w art. 27 ust. 1, 4 i 5 ustawy. Ponadto sprzeczny z prawem pozostaje zapis dotyczący braku możliwości ustalenia ilości pobranej wody i odprowadzonych ścieków na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa i umowy. W świetle regulacji art. 27 ust. 1, 4 i 5 ustawy wynika bowiem, iż w każdej sytuacji można ustalić te ilości;

- § 24 ust. 1 ust. 2 – regulujące kwestie unormowane w art. 27 ust. 4 i 5 ustawy, odmiennie od zapisów ustawowych.

Skarżący podniósł ponadto zarzut powtórzenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, w stosunku do następujących zapisów regulaminu:

§ 22 ust. 4 – który określając, iż złożenie reklamacji nie powoduje wstrzymania obowiązku uregulowania należności, powtarza § 17 ust. 2 rozporządzenia oraz § 22 ust. 3 – który w kwestii zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki oraz terminu w jakim należy lego dokonać, powtarza § 17 ust.1 rozporządzenia.

Dodatkowo w zakresie § 22 ust. 3 regulaminu Wojewoda stwierdził, iż określone w zdaniu drugim uprawnienie przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2, 3, i 6 ustawy, stanowi jeden z elementów treści umowy. To z kolei wyłącza stanowienie w tym zakresie przez Radę, z uwagi na wynikającą z art. 353 1 K.c. zasadę swobody zawierania umów.

Jako sprzeczną z prawem organ nadzoru wskazał również regulację zawartą w § 41 ust. 2 regulaminu. Stwierdził, iż kwestie których dotyczy ten zapis regulaminu, ustawodawca uregulował w art. 361 § 1 oraz w art. 435 § 1 Kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę Gmina Kędzierzyn – Koźle wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Ustosunkowując się do zarzutu nieokreślenia w regulaminie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków Gmina stwierdziła, iż przedstawiona w tym zakresie przez Wojewodę interpretacja przepisów prawa jest błędna. Wskazała, iż przepis § 3 ust. 1 lit. a) i b) zaskarżonej uchwały jednoznacznie nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązek zapewnienia ciągłości i niezawodności dostaw wody pod odpowiednim ciśnieniem, o jakości przeznaczonej do spożycia przez ludzi, oraz przepustowości posiadanych urządzeń kanalizacyjnych zapewniającej ciągłość i niezawodność odprowadzanych ścieków. Co prawda odsyła on do wspomnianych umów, jednakże tylko w zakresie ustalania ilości dostarczanej wody oraz ilości i jakości odbieranych ścieków. Kwestionując zarzut naruszenia przez zaskarżoną uchwałę przepisu art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy, Gmina stwierdziła natomiast, iż wprawdzie z art. 15 ust. 4 ustawy wynika obowiązek przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego przyłączenia do sieci nieruchomości osoby ubiegającej się o takie przyłączenie, ale nie jest to obowiązek bezwzględny, lecz uzależniony od spełnienia warunków przyłączenia określonych w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz istnienia technicznych możliwości świadczenia usług. Stosownie do tego, postanowienie § 30 ust. 1 zaskarżonej uchwały, określające warunki, od spełnienia których uzależnione jest przyłączenie do sieci, nie stoi w sprzeczności z przepisem art. 15 ust. 4 ustawy. Odnośnie zawartego w skardze twierdzenia, że postanowienie § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały jest niezgodne z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy Gmina zwróciła uwagę, iż wynikający z art. 15 ust. 1 ustawy, obowiązek przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego zapewnienia budowy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, nie stoi w sprzeczności z wynikającą z postanowienia § 30 ust. 2 zaskarżonej uchwały możliwością odmowy przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej odbiorcy usług, który nie zrealizuje ze środków własnych budowy przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego, zgodnie z obowiązkiem ciążącym na nim na mocy przepisu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji tego, bezprzedmiotowym staje się także zarzut sprzeczności z prawem postanowienia § 30 ust, 3 zaskarżonej uchwały. W zakresie zarzutu skargi dotyczącego powtarzania i modyfikowania w zaskarżonej uchwale, uregulowań ustawy i rozporządzenia, Gmina podniosła z kolei, iż zarzut ten nie pojawia się w osnowie skargi, zaś w uzasadnieniu nie towarzyszy mu ustalenie, czy opisane w tym zakresie naruszenie prawa ma charakter istotny, skutkujący w myśl art. 91 ust. 4 a contrario, ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), nieważnością uchwały bądź poszczególnych jej postanowień, czy też ma charakter nieistotny, niepociągający za sobą takiej nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na mocy art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kognicji sądu administracyjnego podlegają akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.

W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, stwierdza nieważność uchwały w całości lub części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Odnośnie aktów prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia mu uchwały. Stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego przez organ nadzoru, w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, nie jest jednak dopuszczalne po upływie w/w terminu. Upływ określonego w ustawie terminu, nie wyłącza jednak kontroli legalności takiej uchwały. Organ nadzoru może bowiem zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, który dokona jej kontroli, w zakresie zgodności z prawem. Zauważyć przy tym przyjdzie, iż wnosząc skargę do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest ograniczony terminem zaskarżenia, o którym mowa w art. 53 § 1-3 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie, zaskarżona uchwała nie została objęta rozstrzygnięciem nadzorczym, a skarga wniesiona została do sądu przez właściwy organ, po upływie terminu do stwierdzenia nieważności uchwały w trybie postępowania nadzorczego. Z tego też względu skargę uznać należało za skuteczną. Jednocześnie kontrola legalności zaskarżonej uchwały wykazała, iż jej postanowienia w istotny sposób naruszają przepisy prawa.

Odnotować należy, iż zaskarżona uchwała Rady Miasta Kędzierzyn - Koźle, Nr XLVI/602/06 z dnia 30 marca 2006 r., w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, jest aktem prawa miejscowego, który zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, zaliczany jest do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Jednocześnie odnosi się do niej zasada wyrażona w art. 94 Konstytucji RP, zgodnie z którą akty prawa miejscowego stanowione są na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, przy czym ustawa określa zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Ustawowe upoważnienie do stanowienia przez radę gminy regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stanowią przepisy art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) – zwanej dalej ustawą. Zaskarżona uchwała stanowi zatem wykonanie tego upoważnienia.

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zwanym dalej "regulaminem". Granice upoważnienia do uchwalenia regulaminu określone zostały w art. 19 ust. 2 ustawy, przez wskazanie jego zakresu przedmiotowego. Stosownie zatem do regulacji art. 19 ust. 2 ustawy, regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Analiza treści przytoczonego powyżej przepisu ustawy prowadzi do wniosku, iż zawiera on szczegółowe upoważnienie, określające materię, jaką pozostawiono uregulowaniu w drodze aktu prawa miejscowego. Posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 19 ust. 2 ustawy zwrotem "w tym", wskazuje natomiast na to, iż w uchwalonym przez radę gminy regulaminie obligatoryjnie muszą zostać zamieszczone postanowienia odnoszące się do wszystkich kwestii wymienionych w tym przepisie. Pominięcie przez radę gminy któregoś z wymienionych elementów regulaminu skutkuje zatem brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego i ma istotny wpływ na ocenę zgodności z prawem podjętego aktu. Tym samym, niewyczerpanie zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania w drodze regulaminu, skutkuje istotnym naruszeniem prawa.

W zakresie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały zaakceptować należy stanowisko Wojewody Opolskiego, iż uchwalony regulamin podjęty został z istotnym naruszeniem prawa. Wadliwości regulaminu dotyczą przede wszystkim nie respektowania zakresu ustawowego upoważnienia, powtórzeń regulacji ustawowych i ich modyfikacji.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały, w świetle przedstawionych powyżej uwag, w pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż zaskarżona uchwała nie wykonuje ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy. Powyższe dotyczy braku regulacji w zakresie określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Rozdział II zaskarżonej uchwały zatytułowany "Minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków", nie zawiera uregulowań odpowiadających delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy. W § 3 regulaminu zawarto odesłania: w zakresie ilości wody dostarczanej odbiorcom oraz ilości i jakości odprowadzanych ścieków - do postanowień umowy zawieranej pomiędzy przedsiębiorstwem, a odbiorcami usług (ust. 1). Takie unormowanie regulaminu, polegającą wyłącznie na odesłaniu do postanowień umów cywilnoprawnych, należy uznać za niedopuszczalną w świetle zapisu art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy, obligującego radę gminy do samodzielnego określenia minimalnego poziomu usług. Brak szczegółowych unormowań w tym zakresie w konsekwencji stanowi naruszenie powołanego przepisu.

Dostrzec ponadto trzeba, iż zapisy § 3 ust. 1 i ust. 2 stanowiące o obowiązkach i prawach przedsiębiorstwa wynikają wprost z przepisów ustawy. I tak zapisy § 3 ust. 1 lit. a i b wynikają z art. 5 ust. 1 ustawy, który nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne obowiązek zapewnienia zdolności posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także obowiązek zapewnienia należytej jakości dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Dalej zapis § 3 ust. 1 lit. c regulaminu – stanowi powtórzenie art. 15 ust. 1 ustawy, obligującego przedsiębiorstwo do zapewnienia budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, zaś zapis § 3 ust. 1 lit. d regulaminu – jest powtórzeniem art. 15 ust. 3 ustawy, dotyczącego ponoszenia kosztów nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego oraz urządzenia pomiarowego przez odbiorcę usług. Kolejny zapis § 3 ust. 2 lit. a, w części stanowiącej, iż przedsiębiorstwo ma prawo do przeprowadzania bieżącej kontroli ilości i jakości odprowadzanych ścieków, stanowi zmodyfikowane powtórzenie art. 9 ust. 3 ustawy. W zapisie tym jest mowa o uprawnieniu przedsiębiorstwa do przeprowadzania bieżącej kontroli ilości i jakości odprowadzania ścieków, podczas gdy art. 9 ust. 3 ustawy ustanawia obowiązek przedsiębiorstwa w tym zakresie. Stwierdzić zatem przyjdzie, iż zapis § 3 ust. 2 pkt a, stanowi niedopuszczalną modyfikację regulacji ustawowej. Jednocześnie postanowienia § 3 ust. 2 pkt b i c, określające uprawnienia przedsiębiorcy, wynikają wprost z art. 7 ustawy.

Nie normują także minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo regulacje zawarte w pozostałych zapisach rozdziału II regulaminu, tj. w § 4 i § 5 uchwały, które określają jedynie obowiązki odbiorców usług.

Podsumowując powyższy fragment rozważań stwierdzić należy, iż realizacja przez radę gminy kompetencji wynikającej z art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy nie może polegać, ani na odsyłaniu do postanowień umownych, ani też na powtarzaniu w treści uchwały obowiązujących przepisów ustawy, bowiem treść aktu prawa miejscowego ma uszczegóławiać, precyzować ogólne sformułowania ustawy. Wykazany brak uregulowania przez Radę Miasta Kędzierzyna – Koźla, minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo skutkuje zatem stwierdzeniem, że w regulaminie nie uregulowano obligatoryjnej kwestii wskazanej w punkcie 1 art. 19 ust. 2 ustawy, podlegającej obowiązkowemu określeniu w drodze uchwały.

Kolejnym stwierdzonym przez Sąd istotnym naruszeniem prawa, jest niezrealizowanie w zaskarżonej uchwały kompetencji wynikającej z art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy, tj. brak regulacji dotyczących technicznych warunków określających możliwości dostępu do usług wodociągowo – kanalizacyjnych. Z całą pewnością bowiem nie stanowią warunków technicznych, postanowienia § 30 regulaminu.

Odnośnie regulacji § 30 dostrzec należy, iż ust. 1 i ust. 2 określają jedynie przyczyny, których wystąpienie uprawnia przedsiębiorstwo do odmowy przyłączenia do sieci. Jednocześnie, zapis § 30 ust. 1 regulaminu, w którym przyznano przedsiębiorstwu prawo odmowy przyłączenia do sieci nowego odbiorcy, w sytuacji przewidywanego pogorszenia warunków technicznych, skutkujących niemożliwością zachowania minimalnego poziomu usług, a w szczególności, gdy zabraknie wymaganych zdolności produkcyjnych ujęć, stacji uzdatniania i oczyszczalni ścieków oraz zdolności dostawczych istniejących układów dystrybucji wody i odprowadzania ścieków, istotnie narusza prawo. Wprowadza on bowiem pozaustawowe kryteria odmowy zawarcia umowy z nowym odbiorcą usług. Z art. 15 ust. 4 ustawy wynika tymczasem wyraźnie obowiązek przedsiębiorstwa przyłączenia do sieci nieruchomości ubiegającej się o to osoby, natomiast art. 5 ust. 1 ustawy określa obowiązek zapewnienia przez przedsiębiorstwo zdolności posiadanych urządzeń do realizacji dostaw wody. Stosownie do tego, możliwość odmowy przyłączenia do sieci, w przypadku braku technicznych możliwości świadczenia usług, dopuszczalna jest jedynie w granicach wynikających z przepisu art. 15 ust. 4 ustawy. W zakresie zapisu § 30 ust.2 regulaminu, przyznającego przedsiębiorstwu prawo odmowy przyłączenia nowego odbiorcy do sieci, w przypadku gdy odbiorca nie wyraża zgody na wybudowanie ze środków własnych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych niezbędnych do umożliwienia przyłączenia do sieci (o których mowa w § 29 regulaminu), stwierdzić natomiast przyjdzie, iż pozostaje on w sprzeczności, zarówno z art. 15 ust. 4 ustawy, zobowiązującym przedsiębiorcę do podłączenia do istniejącej sieci każdej ubiegającej się o to osoby, jeśli tylko zostaną spełnione warunki wskazane w tym przepisie, jak również z art. 15 ust.1 ustawy, który nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek zapewnienia budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Ponadto dostrzec trzeba, iż wypływający z regulacji § 30 ust. 2 regulaminu obowiązek, osób ubiegających się o przyłączenie, narusza przepis art. 15 ust. 2 ustawy, który określa w jakim zakresie osoby te zobowiązane są ponoszenia kosztów przyłączenia do sieci. Dodatkowo jako nieprawidłowe uznać należy zawarte w § 30 ust. 2 regulaminu odesłanie do zapisu § 29, który pozostaje bez związku z materią objętą regulacją § 30 ust. 2.

Postanowienie § 30 ust. 3 regulaminu, uznać należało z kolei za naruszające przepisy przede wszystkim dlatego, iż powołano się w nim na sprzeczne z prawem postanowienia § 30 ust. 1 i 2. Jednocześnie jednak, wyłączając spod obowiązku przedsiębiorcy dokonania przyłączenia do sieci, przypadki określone w § 30 ust. 1 i 2 regulaminu, wskazany zapis naruszał art. 15 ust 4 ustawy.

Wadliwość zaskarżonej uchwały, w postaci niewykonania upoważnienia ustawowego określonego w art. 19 ust. 2 pkt 1 i pkt 5 ustawy przesądza o tym, iż badana uchwała narusza w sposób istotny prawo, przez co, w świetle art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, należało stwierdzić jej nieważność w całości.

Odnotować w tym miejscu przyjdzie, iż w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że wpisywanie do treści uchwał norm zawartych w ustawie, a także stanowienie przepisów prawa w sposób sprzeczny z prawem jest istotnym naruszeniem prawa. Niedopuszczalnym, bowiem jest zamieszczanie w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków takich unormowań, które są przedmiotem odrębnego przepisu rangi ustawowej. Zasadą prawną jest bowiem, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i co stanowi przepis powszechnie obowiązujący (§ 137 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz.908). Regulowanie przez gminę raz jeszcze tego, co zostało już zamieszczone w źródle powszechnie obowiązującego prawa narusza powszechnie obowiązujący porządek prawny w stopniu istotnym. Należy bowiem w takiej sytuacji liczyć się z tym, że powtórzony przepis ustawy będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może w istocie prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy. Porządek prawny narusza także modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu. Modyfikacja taka dopuszczalna jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Takiego upoważnienia, w przedstawionym zakresie, jednak brak.

Badając dalej zaskarżoną uchwałę pod kątem zgodności z prawem, trzeba wskazać na kolejne dostrzeżone istotne naruszenie prawa polegające na przekroczeniu delegacji ustawowej, powtórzeniach regulacji ustawowych lub ich modyfikacji oraz na sprzeczności z unormowaniami ustawy.

Powyższe wadliwości dotyczą następujących przepisów uchwały:

- § 4 pkt 6 regulaminu, w którym zobowiązano odbiorców usług do utrzymywania przyłącza w stanie nie powodującym pogorszenia warunków eksploatacji sieci, w przypadku gdy przyłącze wodociągowe lub kanalizacyjne nie znajduje się w posiadaniu przedsiębiorstwa. Określony we wskazanym zapisie obowiązek wynika z treści art. 5 ust. 2 ustawy, przy czym podkreślić należy, że prawodawca przewidział możliwość innego określenia - postanowieniami umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków - treści i zakresu omawianego obowiązku odbiorcy (zwolnienia). Ponadto w zakresie pojęciowym: "zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych", o czym mowa w omawianym przepisie ustawy, mieści się również kolejny obowiązek, jaki nałożono na odbiorcę postanowieniami § 4 pkt 7 regulaminu, a polegający na użytkowaniu instalacji kanalizacyjnej w sposób nie powodujący zakłóceń funkcjonowania sieci kanalizacyjnej. Dodatkowo, stanowienie w § 4 pkt 10 regulaminu o obowiązku wykorzystywania wody z sieci wodociągowej i przyłącza kanalizacyjnego wyłącznie w celach i na warunkach określonych w umowie jest niewątpliwie regulacją zbędną, skoro już z samej istoty umowy wynika obowiązek przestrzegania jej warunków.

- § 4 pkt 13, którego zapis stanowi wykroczenie poza regulację ustawy. Jak słusznie dostrzegł Wojewoda, zgodnie z art. 27 ust. 6 ustawy, konieczność montażu dodatkowego wodomierza instalowanego na koszt odbiorcy usług, zachodzi wyłącznie w przypadku ustalenia ilości wody zużytej bezpowrotnie. Z uwagi na to, iż kwestia ta uregulowana została w ustawie, Rada nie posiadała uprawnienia do regulowania jej w drodze regulaminu.

- § 7 ust. 1 regulaminu stanowiący, iż umowa określa szczegółowe obowiązki stron, w tym zasady utrzymania przyłączy oraz warunki usuwania ich awarii, w sposób nieuprawniony powtarza, dokonując pewnych modyfikacji, treść przepisu art. 6 ust. 3 pkt 3 i 3a ustawy. Przede wszystkim jednak podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 ust. 3 ustawy wskazuje na szerszy zakres koniecznych elementów umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, które m.in. określają prawa, a nie tylko obowiązki stron umowy. Tym samym omawiany przepis regulaminu jest sprzeczny z przepisem aktu wyższego rzędu. Odnośnie zapisów § 7 ust. 2 regulaminu stwierdzić natomiast trzeba, że Rada nie miała kompetencji do wprowadzenia dla przyłączy nie będących w posiadaniu przedsiębiorcy, postanowień ograniczających, do posiadanych przez przedsiębiorstwo urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, odpowiedzialności przedsiębiorstwa za zapewnienie ciągłości i jakości świadczonych usług. Jak słusznie argumentowano w skardze, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie, jeżeli umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej. Z przepisu tego wynika więc, że powyższe kwestie mogą zostać uregulowane w drodze umowy. Zgodnie z tym ustalenie zakresu odpowiedzialności między przedsiębiorstwem, a odbiorcą usług za instalacje i przyłącza może nastąpić w umowie, co wyklucza jednostronne rozstrzyganie powyższej kwestii w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

- § 11 uprawniającego przedsiębiorstwo do odmowy zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z właścicielem lub zarządcą budynku wielolokalowego i osobami korzystającymi z lokali w tym budynku, w przypadku gdy nie zostaną równocześnie spełnione wszystkie warunki określone w ustawie. W tym zakresie zauważyć należy, iż w przypadku określonego w art. 6 ust. 2 ustawy obowiązku do zawarcia przez przedsiębiorstwo umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, jedynie w stosunku do umów zawieranych z osobami korzystającymi z lokalu znajdującego się w budynku wielolokalowym ustawodawca przewidział konieczność spełnienia przez te osoby określonych warunków, które wskazane zostały w art. 6 ust. 6 ustawy. Tym samym jedynie w stosunku do tych osób niespełnienie warunków określonych w art. 6 ust. 6 może stanowić podstawę odmowy zawarcia umowy. Zapis § 11 regulaminu, uprawniający do odmowy zawarcia umowy z właścicielem lub zarządcą budynku wielolokalowego, w przypadku niespełnienia warunków określonych w ustawie nie znajduje zatem oparcia w przepisach ustawowych, które nie zastrzegają konieczności spełnienia w takim przypadku jakichkolwiek warunków. W zakresie w jakim natomiast uprawnia przedsiębiorstwo do odmowy zawarcie umowy z osobami korzystającymi z lokalu znajdującego się w budynku wielolokalowym, stanowi odwrotne powtórzenie zapisu art. 6 ust. 6 ustawy.

- § 12 ust. 1 regulaminu, w którym postanowiono, że umowa jest zawierana na pisemny wniosek osoby, posiadającej tytuł prawny do nieruchomości, która jest przyłączona do sieci znajdującej się w posiadaniu przedsiębiorstwa oraz ust. 4, stanowiący o możliwości zawarcie umowy również z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Krąg osób, z którymi przedsiębiorstwo ma obowiązek zawarcia umowy w przypadku złożenia stosownego wniosku określony został w art. 6 ust. 4 ustawy. Zapisy § 12 ust. 1 i 4 regulaminu stanowią zatem w tym zakresie powtórzenie regulacji ustawowych, przy czym jako istotnie naruszające prawo uznać należy, przyznanie przedsiębiorstwu uprawnienia zawarcia umowy z osobą korzystającą z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Ustawa przesądza bowiem o obowiązku zawarcia umowy z taką osobą, oczywiście pod warunkiem złożenia przez nią wymaganego wniosku. Naruszeniem przepisów prawa jest także, uzależnienie w ust. 4 § 12 regulaminu, zawarcie umowy od uprawdopodobnienia przez osobę, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym od faktu korzystania z przyłączonej nieruchomości. Jak słusznie dopatrzył się skarżący przyjąć również należy, iż skoro zapis § 12 ust. 1 regulaminu jest sprzeczny z prawem, za taki też uznać należy zapis § 12 ust. 2 regulaminu, odsyłający do regulacji sprzecznej z prawem. Ponadto, zapisy ust. 6 § 12 regulaminu ustalające, iż w przypadku utraty przez odbiorcę prawa do korzystania z nieruchomości, do czasu pisemnego poinformowania o tym fakcie przedsiębiorstwa lub zawarcia umowy z inną osobą obecnie posiadającą tytuł prawny do nieruchomości, dotychczasowy odbiorca ponosi odpowiedzialność za należności powstałe w związku ze świadczeniem usług przez Przedsiębiorstwo, świadczą o nieuprawnionym wkroczeniu przez Radę w materię regulowaną umową. Jak słusznie zauważono w skardze, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy, prawa i obowiązki stron umowy powinny zostać określone w umowie zawartej pomiędzy przedsiębiorstwem a odbiorcą usług. W tym kontekście, omawiany regulaminowy zapis eliminuje ustanowiony przez ustawodawcę prymat postanowień zawartych w umowie.

- § 13 ust. 1 regulaminu, stanowiący po części powtórzenie przepisu art. 6 ust. 6 ustawy, który jednak w sposób sprzeczny z tym przepisem przyznał przedsiębiorstwu uprawnienie zawarcia umowy z osobami korzystającymi z lokali znajdujących się w budynku wielolokalowym, podczas gdy jest to obowiązek ustawowy, o ile spełnione zostaną łącznie przesłanki wymienione w ust. 6 art. 6 ustawy.

- § 19 ust. 1 regulaminu, odnoszący się do zasad rozliczania usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, który reguluje kwestię unormowaną w art. 26 ust. 1 ustawy. Jednocześnie przepis ten jest ułomny z uwagi na to, iż nie wynika z niego, aby należności za świadczone przez przedsiębiorstwo usługi stanowiły iloczyn taryfowych cen i stawek opłat oraz odpowiadających im ilości usług.

- § 19 ust. 2 regulaminu, którego zapis wynika z art. 6 ust. 6 pkt 3 i 4 w zw. z art. 26 ust. 2 i 3 ustawy.

- § 22 ust. 3 regulaminu, którego zapis ustalający, iż odbiorca dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki w terminie wskazanym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej doręczenia, stanowi dokładne powtórzenie § 17 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 26, poz. 257) – zwanego dalej rozporządzeniem. Jednocześnie zapis dotyczący naliczania odsetek za opóźnienie w zapłacie, stanowi wykroczenie poza delegację ustawową. Niewątpliwie bowiem kwestia naliczania odsetek stanowi materię regulowaną postanowieniami umownymi (patrz art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy). Analizując dalej zapisy § 22 regulaminu, Sąd uznał również zasadność zakwestionowania przez organ nadzoru ust. 4 tego przepisu, jako że stanowi on powtórzenie regulacji § 17 ust. 2 rozporządzenia. Ponadto w ocenie Sądu, ust. 5 § 22 regulaminu, stanowi nieuprawnioną modyfikację § 17 ust. 3 rozporządzenia. Wyjaśnić przyjdzie, iż skoro na mocy delegacji zawartej w art. 27 ust. 2 ustawy właściwy minister upoważniony został do określenia warunków prowadzenia rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, to uregulowana w tym rozporządzeniu materia nie mogła zostać przekazana przez ustawodawcę do właściwości rady gminy. Dodać można, że omawiane powyżej kwestie podobnie normuje obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886).

- § 23 regulaminu, określający zasady ustalania ilości pobranej wody i odprowadzonych ścieków, w przypadku niesprawności wodomierza głównego, urządzenia pomiarowego lub wodomierza własnego oraz w razie braku możliwości ustalenia na podstawie obowiązujących przepisów prawa i umowy, ilości świadczonych usług. Sposób ustalenia ilości pobranej wody i odprowadzonych ścieków, w przypadku braku urządzeń pomiarowych, regulują postanowienia art. 27 ustawy. Odnosząc się zatem do regulacji ustawowej stwierdzić należało, iż zapis § 23 regulaminu w zakresie w jakim odnosi się do zasad ustalania ilości pobranej wody, uznać należy za nieuprawnioną modyfikację postanowień § 18 ust. 1, obowiązującego w chwili podjęcia zaskarżonej uchwały rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 27 ust. 2 ustawy. Z treści § 18 ust. 1 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że w przypadku niesprawności wodomierza głównego, pierwszeństwo w zakresie zasad ustalania ilości pobranej wody będą miały postanowienia umowy. W przypadku zaś braku tego rodzaju regulacji w umowie, ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, a gdy nie jest to możliwe na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy niesprawności wodomierza. Jednocześnie sposób obliczania ilości odprowadzonych ścieków, w przypadku gdy nie można jej obliczyć na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, regulują przepis art. 27 ust. 5 i 6 ustawy.

- § 24 ust. 1 ust. 2 regulaminu, określające sposób ustalania ilości odprowadzanych ścieków, w sytuacji, gdy odbiorca pobiera wodę z ujęć własnych lub ujęć własnych oraz urządzeń przedsiębiorstwa, przy czym w obu przypadkach nie posiada urządzenia pomiarowego. Oceniając wskazane przepisy regulaminowe podkreślić należy, iż zasady określenia ilości usług są w sposób zupełny uregulowane w art. 27 ustawy, który w ust. 5 stanowi, iż w razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie umowy (...), jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie. Wykraczając poza delegację ustawową, Rada – z istotnym naruszeniem prawa - wprowadziła dla określonych sytuacji własne zasady obliczania ilości odprowadzonych ścieków, które, dodatkowo, nie są zgodne z ustawowymi rozwiązaniami. W konsekwencji należało też uznać, iż zapisy § 24 ust. 1 ust. 2 regulaminu, naruszają regulacje ustawowe.

- § 41 ust. 2 regulaminu, dotyczącego odpowiedzialności przedsiębiorstwa za szkody powstałe w związku ze wstrzymaniem lub ograniczeniem świadczenia usług, który pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy, odsyłającego w kwestii odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy do postanowień tej umowy. Wskazanymi postanowieniami regulaminowymi Rada bezprawnie wkroczyła w materię zastrzeżoną do ukształtowania w drodze umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. Podkreślić przy tym przyjdzie, że regulamin, jako powszechnie obowiązujący akt prawa miejscowego, bezwzględnie i jednostronnie kształtuje treść przyszłych wzorców umownych i samych umów. W związku z powyższym, komentowane uregulowania uchwały, nie będą mogły być przedmiotem negocjacji przez strony przyszłych umów, dlatego też należało stwierdzić ich nieważność.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że niewypełnienie przez regulamin zakresu regulacji wymaganego normą kompetencyjną wynikającą z art. 19 ust. 2 pkt 1 – 9 ustawy uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, pomimo że w treści regulaminu znalazły się przepisy, co do których nie dostrzeżono wadliwości. Te z uregulowań, które nie zostały zakwestionowane, nie wypełniają wszak zakresu art. 19 ust.2 ustawy. Zauważyć należy także, iż wprawdzie od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały upłynął już jeden rok, ale skoro badana uchwała stanowi akt prawa miejscowego, to - w myśl art. 94 ust. 1 in fine ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 147 § 1 P.p.s.a. - brak jest podstaw do stosowania art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym i orzekania przez Sąd o niezgodności z prawem zaskarżonego aktu.

W świetle powyższych konstatacji argumentacja Gminy zawarta w odpowiedzi na skargę nie zasługuje na uwzględnienie.

Z tych względów, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto o przepis art. 152 tej ustawy.