Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1656/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 26 lutego 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: - ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.


UZASADNIENIE

A.S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie.

W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu z dnia 13 lutego 2015 r. skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Stwierdził, że nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie kosztów postępowania, ani na wynagrodzenie pełnomocnika. Wskazał, że jest inwalidą o znacznym stopniu niepełnosprawności, korzysta z pomocy miejskiego ośrodka pomocy społecznej. Do wniosku dołączył kartę świadczeń z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] lutego 2014 r., z której wynika, że od stycznia 2013 r. korzysta on stale z pomocy społecznej w postaci zasiłków okresowych, dopłaty do posiłków oraz innych form pomocy.

Stwierdzono, co następuje:

W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa.

W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna, a w szczególności brak stałych dochodów, uniemożliwia mu poniesienie wydatków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący w celach zaspokojenia potrzeb życia codziennego od 2013 roku korzysta z pomocy miejskiego ośrodka pomocy społecznej. Zauważyć należy, że pomoc społeczna przyznawana jest podmiotom z tytułu trudnej sytuacji materialnej i bytowej. Co istotne – świadczenia z pomocy społecznej udzielane w oparciu o kryterium niskiego dochodu osoby wnioskującej (art. 8 ustawy o pomocy społecznej) przyznawane są na konkretne cele, nieobejmujące co do zasady uiszczania kosztów sądowych. Mając na uwadze trudną sytuację skarżącego przyjąć należy, że ewentualne opłacenie kosztów zastępstwa procesowego prowadziłoby do powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu strony.

Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżący w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W rezultacie wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych.

Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.