Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 824/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2, par. 3 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21 ust. 1, ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1936
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - t.j.
article: art. 105 par. 1, art. 107 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 36 lit. a pkt 1 i 2, art. 37, art. 71 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6 ust. 1, art. 26 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 18 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant Asystent sędziego Beata Drożdż po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2022 roku sprawy ze skargi W. F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ONW na rok 2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego W. F. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

15 maja 2013 r. W.F. złożył wniosek o przyznanie m. in. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 (płatności ONW). Strona zadeklarowała do płatności ONW działki rolne A, B, C i D o łącznej powierzchni 99,28 ha, w tym: działki rolne, na których prowadzona była uprawa czereśni: A o powierzchni 26,34 ha położoną na działkach ewidencyjnych nr [..],[...], B o powierzchni 3,80 ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...], C o powierzchni 20,51 ha położoną na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...] oraz działkę rolną D, na której prowadzona była uprawa jabłoni o powierzchni 48,63 ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...]..

W dniach od 29 lipca 2013 r. do 7 sierpnia 2013 r. w gospodarstwie W.F. przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Kontrola obejmowała powierzchnię całego gospodarstwa. Z czynności kontrolnych został sporządzony raport Nr [...], do którego załącznikiem są szkice z pomiaru działek rolnych oraz dokumentacja zdjęciowa na płycie CD. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS).

29 maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję przyznającą wnioskodawcy pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 8.596,62 zł, po pomniejszeniu płatności o kwotę 3.175,96 zł, ze względu na to, że procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych (99,28 ha), a powierzchnią stwierdzoną (87,48 ha) w czasie kontroli na miejscu wynosiła 11,80 ha, co stanowiło 13,4888% i skutkowało pomniejszeniem płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Decyzją z [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P.

Kolejne decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z 11 czerwca 2015 r., 15 września 2016 r. oraz 9 września 2019 r. dotyczące przyznania stronie płatności ONW za 2013 r. były uchylane przez organ odwoławczy i sprawa przekazywana była do ponownego rozpatrzenia.

23 lutego 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję w sprawie przyznania W.F. płatności ONW na 2013 rok w wysokości 9.068,98 zł, tj. w wysokości pomniejszonej o 2.861,05 zł ze względu na to, że procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną (99,28 ha), a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu (88,65 ha) wyniosła 10,63 ha co stanowiło 11,99 % i skutkowało pomniejszeniem płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy oraz o umorzeniu postępowania w części dotyczącej kwoty 472,36 zł, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą należną ustaloną na mocy aktualnej decyzji, a kwotą należną i wypłaconą na mocy decyzji tego organu z 29 maja 2014 r. (8.596,62 zł), ze względu na upływ terminu określonego w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

Zaskarżoną obecnie decyzją z [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...]w sprawie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przytoczył § 2, § 3 i § 5 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 40 poz. 329 ze zm.) - dalej "rozporządzenie ONW" określające zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej w ramach płatności ONW. Podkreślił, że przepisy wspólnotowe nakładają na państwa członkowskie obowiązek weryfikacji spełnienia przesłanek przyznania płatności określając jednocześnie kryteria i procedury tej kontroli. Zgodnie z art. 20 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99) dalej "rozporządzenie Nr 73/2009" weryfikacja warunków kwalifikowalności następuje w trybie kontroli administracyjnych, które są uzupełniane systemem kontrole na miejscu. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Organ odwoławczy podkreślił, że w toku całego postępowania strona kwestionowała prawidłowość wykonanych pomiarów działek wskazując, że inspektorzy błędnie odczytali granice jego działek i zmierzyli nie całą zadeklarowaną przez niego powierzchnię, jak i skład zespołu kontrolującego. Wskazał, że strona we wniosku z 2013 r. wystąpiła nie tylko o przyznanie płatności ONW, ale także płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowej, które są przedmiotem rozważań w odrębnych sprawach.

Organ I instancji postanowieniem z [...] dopuścił jako dowód w sprawie raport nr [...] z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonych w gospodarstwie strony przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w O., w toku spraw o przyznanie płatności na 2014 r. Kontrola na miejscu w 2014 r. przeprowadzona była w obecności rolnika. W uwagach do tego raportu stwierdzono "ze względu na brak widocznej granicy pomiędzy działkami rolnymi użytkowanymi przez beneficjentów część granicy działki rolnej A,D ustalono na podstawie wskazania przez rolnika. Rolnik wyznaczył (w sposób widoczny) w obecności geodety obszar użytkowany przez siebie. Poprzez ustabilizowanie punktów granicznych słupkami". Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym właściwa granica działek rolnych A, B, C jest zgodna z przebiegiem granicy tych działek ustalonym w kontroli na miejscu w 2014 r. Jednocześnie organ I instancji mając na uwadze upływ czasu pomiędzy kontrolami mającymi miejsce w 2013 i 2014 roku (16 miesięcy) i z tego względu możliwą zmianą zagospodarowania powierzchni zgłoszonej do płatności w oparciu o ortofotomapę z dnia 6 maja 2013 r (dostępną w systemie informatycznym ARiMR), oraz ortofotomapy z 18 lipca 2013 r. i 18 września 2014 r. znajdującą się w zasobach powszechnie dostępnej aplikacji Google Earth Pro, a także dokumentację fotograficzną wykonana w toku kontroli znajdującą się w aktach sprawy oraz informacje zawarte w systemie informatycznym organu, prawidłowo ustalił powierzchnie obszarów niekwalifikujących się do płatności, na poszczególnych zgłoszonych przez stronę działkach.

I tak w odniesieniu do działki A z załącznika graficznego, na którym strona wskazała położenie działki rolnej wynika, że obok zadrzewień znajdujących się przy wschodniej granicy działki rolnej A, z powierzchni tej działki należy wyłączyć obszar znajdujący się w jej centralnej części. Podczas kontroli na miejscu w 2013 r. teren ten został oznaczony jako wyłączenie A 2 pow, 1,41 ha. W 2014 r. inspektorzy stwierdzili w tym miejscu powierzchnię niekwalifikującą się do dopłat - 0.94 ha. Wykonane w toku kontroli w 2013 r. zdjęcia nr R55,R56,R57 z dnia 29 lipca 2013 r. przedstawiają obszar niekwalifikujący się do dopłat. W toku kontroli na miejscu z 2014 r. obszar wyłączenia dla tej części działki rolnej był mniejszy. Organ odwoławczy poddzielił stanowisko organu I instancji, iż rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli z 2014 r. wynikają z faktu, iż część obszaru została przywrócona przez stronę do użytkowania rolniczego. Potwierdzają to zdjęcia o nr 401 i 402 przedstawiające teren w bezpośrednim sąsiedztwie zadrzewień i zakrzaczeń, a niedostępny ze względu na wysokie zachwaszczenia w toku kontroli z 2013 r., co zostało udokumentowane na zdjęciach R55 i R 56. Opierając się na dokumentacji fotograficznej wykonanej w toku kontroli na miejscu w 2013 r. oraz obrazie ortofotomapy, w toku postępowania odwoławczego dokonano kontrolnego pomiaru obszaru niekwalifikującego się do dopłat. Pomiar ten przeprowadzono w systemie informatycznym ARiMR (IACS+), na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. Powierzchnia niekwalifikująca się do płatności wynosiła 1,41 ha czyli odpowiadała powierzchni stwierdzonej w toku kontroli na miejscu w 2013 r. Organ odwoławczy wskazał także na ortofotomapę z 2013 r. znajdującą się w zasobach powszechnej aplikacji Geogle Earth Pro, potwierdzającą różnice w zagospodarowaniu terenu w miejscu wyłączenia oznaczonego jako A.2 jak i A.1. Z pomiaru na tej ortofotomapie wynika także obszar niekwalifikujący się do dopłat 1,41 ha.

Kwestią sporną jest wyłączenie oznaczone jako A.2. Obraz ortofotomapy z 6 maja 2013 r. wskazuje na różnice w zagospodarowaniu terenu w porównaniu do pozostałej części działki znajdującej się na północny-wschód od wyłączenia A.1. Należy zauważyć, iż w toku kontroli na miejscu w 2013 r. z powierzchni działki A obszar ten o kształcie przypominającym prostokąt został wykluczony z dopłat (szkic pomiaru działki A). Na zdjęciach wykonanych w trakcie kontroli w 2013 r. można zauważyć, że jest to zbocze pagórka porośnięte niewykoszonymi chwastami (v. fotografie R59 i R61 z 2013 r.) W kontroli z 2014 r. nie stwierdzono natomiast żadnych nieprawidłowości w miejscu wyłączenia A.2. Teren ten ze względu na upływ czasu pomiędzy kontrolami został przywrócony do rolniczego użytkowania co potwierdzają następujące zdjęcia o nr 399, 398 i 395. W ocenie organu odwoławczego, opierając się na dokumentacji fotograficznej wykonanej w toku kontroli na miejscu na 2013 r. oraz obrazie ortofotomapy należy stwierdzić, iż z powierzchni zmierzonej działki A obok wyłączenia A.2 należy także wykluczyć powierzchnie wyłączenia A.1. Na podstawie pomiaru wykonanego na obrazie ortofotomapy z wykorzystaniem narzędzi systemu informacji geograficznej ustalono, iż obszar ten stanowi powierzchnię równą 0,74 ha. Ustalenia te potwierdza kontrolny pomiar dokonany na ortofotomapę z 18 lipca 203 r. znajdującą się w zasobach powszechnie dostępnej aplikacji Geogle Earth Pro .

Odnośnie działki D wskazano, że położenie obszarów wyłączonych pokrywa się w obu kontrolach, jednakże istnieją różnice w stwierdzonych zasięgach pól zagospodarowania tych obszarów. Z porównania danych zawartych w raportach z 2013 r. i 2014 r. jednoznacznie wynika, iż powierzchnia terenów nieuprawnionych do dopłat była inna w ww. latach. W toku postępowania organ dokonał ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym danych zawartych w systemie informatycznym ARiMR i stwierdził na podstawie obrazu ortofotomapy, iż z powierzchni zmierzonej działki D należało wykluczyć:

- obszar położony przy północnej granicy działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłącznie D.7 stanowiący śródpolne skupisko wieloletnich zadrzewień utrwalone na zdjęciu P7 z 2013 r. Z pomiaru wykonanego na ortofotomapie z 6 maja 2013 r., zgodnie z granicą pola zagospodarowania, zadrzewienia zajmowały powierzchnie 0,59 ha, natomiast w 2014 r. kontrolerzy wykluczyli powierzchnię 0,85 ha (wyłączenie D.2). Na odmienienie ustalenia obu kontroli, w ocenie organu, miał wpływ termin przeprowadzenia kontroli w 2014 r. (miesiąc grudzień), i brak wykonania odpowiednich zabiegów uprawowych (wykoszeń) po kontroli z 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do rozrostu roślinności niepożądanej pomiędzy zadrzewieniami oznaczonymi, jako wyłączenie D.7 w 2013 r. a lasem wyznaczającym północną granice działki D (zob. zdjęcia 342, 44, 45, 46 z 2014 r.). W ocenie organu w 2013 r. w tym miejscu należało wykluczyć zgodnie z pomiarem na ortofotomapie powierzchnię 0,59 ha

- obszar zachodniej granicy działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie D.1 o pow. 0,38 ha. Teren ten oznaczony jako wyłączenie D1 w 2013 r. ma swoje odzwierciedlenie na obrazie ortofotomapy z 6 maja 2013 r. Na podstawie wykonanej fotografii podczas kontroli z 2013 r. (fot. P6) można stwierdzić, iż jest to obszar położony w lekkim zagłębieniu terenu, porośnięty roślinnością trawiastą (roślinność terenów podmokłych) z widocznymi chwastami. Na drugim planie ww. zdjęcia widoczne są zadrzewienia i zakrzaczenia. Istnienie zadrzewień potwierdza również fotografia o nr 347 wykonana w 2014 r W tym miejscu zauważyć należy, iż w toku kontroli na miejscu z 2014 r. stwierdzono zmianę (zwiększenie) zasięgu pola zagospodarowania dla obszaru wyłączonego. W 2014 r. kontrolerzy wyłączyli w tym miejscu powierzchnię 0,40 ha (wyłączenie D.4 z 2014 r.), podczas gdy w 2013 r. wyłączono obszar 0,38 ha. W ocenie organu, różnica powierzchni pomiędzy wyłączeniem oznaczonym, jako D.1 w 2013 r., a D.4 w 2014 r. wynika z upływu czasu, jaki nastąpił pomiędzy kontrolami, tj. 16 miesięcy i rozrostu w tym okresie roślinności niepożądanej z punku widzenia dobrej praktyki rolniczej. Ponieważ powierzchnia obszaru wyłączenia D.1 zmierzona na obrazie ortofotomapy z 6 maja 2013 r. wyniosła 0,38 ha to taki obszar należy wyłączyć;

- obszar przy wschodniej granicy działki D oznaczony w trakcie kontroli z 2013 r. jako wyłączenie D.9 o pow. 0,28 ha. Tę wielkość określono podczas kontroli z 2014 r., a także pomiar na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. Zagłębienie terenu porośnięte nieodchwaszczoną roślinnością trawiastą. Brak oznak wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w 2013 i 2014 r. Wielkość wyłączenia potwierdza pomiar na ortofotomapie z 6 maja 2013 r.;

- obszar w centralnej części działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu jako wyłączenie D.3. Podczas kontroli w 2013 r. wyłączono 0,64 ha. Natomiast w trakcie kontroli w 2014 r. 0,59 ha. Dokonując porównania ortofotomap z 2013 i 2014 roku organ wykluczył, zgodnie z pomiarem na ortofotomapie, powierzchnie zadrzewień 0,59 ha;

- obszar w zachodniej części działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie D.6. Podobnie jak w przypadku wyłączenia D.3 wyłączenie D.6 to teren, na którym znajdują się zwarte wieloletnie zadrzewienia oraz zakrzaczenia (v. fotografie P3 z 2013 r. oraz 47 i 350 z 2014 r.). Dokonując pomiaru na obrazie ortofotomapy tego obszaru wyłączonego ustalono, że stanowi on powierzchnię 0,46 ha. Ustalenia te potwierdza również pomocniczy pomiar na ortofotomapie z 18 lipca 2013 r. będącej w bazie aplikacji Google Earth Pro.

- obszar w zachodniej części działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie D.2. Obszar wyłączony D.2 ma odzwierciedlenie na obrazie ortofotomapy z 6 maja 2013 r. oraz ortofotomapy z 18 lipca 2013 r. Podczas kontroli z 2013 r. i 2014 r. sporządzono dokumentację fotograficzną obrazującą zadrzewienia, zakrzaczenia, które w kierunku północnym przechodzą w obszar porośnięty roślinnością charakterystyczna dla terenów podmokłych. Stan roślinności świadczy o braku oznak wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w latach 2013 i 2014. W 2014 r. powierzchnia wyłączenia wynosiła 0,85 ha. W ocenie organu, rozbieżności pomiędzy kontrolami świadczą o dalszym zaniechaniu czynności uprawowych, co doprowadziło do rozwoju/rozrostu zachwaszczenia. Na podstawie pomiaru na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. i 18 lipca 2013 r. wykluczona powierzchnia wyniosła 0,70 ha. (rys. 15 i 16).

Łączna powierzchnia włączeń na działce rolnej D wynosi 3 ha.

Na działce C z porównania ustaleń pokontrolnych z roku 2013 i 2014 wynika, iż większość obszarów wyłączonych, stwierdzonych przez dwa różne zespoły inspektorów, pokrywają się, jeśli chodzi o położenie i zajmowany obszar. Fotografie wykonane w trakcie kontroli w 2013 r. i 2014 r. obrazują tereny niekwalifikujące się do płatności ze względu znajdujące się na nich zadrzewienia i zakrzaczenia oraz duże zachwaszczenie terenu. Położenie, kształt i powierzchnie wyłączeń odzwierciedla obraz ortofotomapy z 6 maja 2013 r. Pomiędzy datą sporządzenia ortofotomapy - 6 maja 2013 oraz datą wykonania zdjęć - 1 sierpnia 2013 r. sposób użytkowania na tej działce nie uległ zmianie i ortofotomapa z 6 maja 2013 r. może stanowić podstawę do określenia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r. Z działki należało wykluczyć:

- obszar z północnej części działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie C.6. Obszar ten został wykluczony zarówno przez kontrolerów jak i przez samą stronę, o czym świadczy obrys granic tej działki na załączniku graficznym. Istnienie w tym miejscu zwartych i wieloletnich zadrzewień dokumentuje materiał zdjęciowy. Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. i z 18 lipca 2013 r. powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wynosiła 0,15 ha;

- obszar przy zachodniej granicy działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie C.1 oraz C.5. Organ wykluczył z powierzchni zmierzonej działki C powierzchnię, która na podstawie pomiaru na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. i z 18 lipca 2013 r. wynosiła 0,18 ha- C1 oraz 0,04- ha C5;

- obszar przy zachodniej granicy działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r., jako wyłącznie C.2. Obszar ten ustalony w kontroli z 2013 r. został potwierdzony (co do powierzchni i położenia) podczas kontroli z 2014 r. i tam oznaczony, jako C.7. Na fotografiach tej części działki wykonanych w toku obu kontroli fot R142 i R149 - drugi plan z 2013 r. oraz fot. 23, 311, 310, 315 z 2014 r. można zauważyć wieloletnie zadrzewienia i zakrzaczenia położone w zagłębieniu terenu, otoczone nieodchwaszczoną roślinnością trawiastą. Wielkość obszaru wyłączenia-0,67 ha potwierdza również pomiar na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. w systemie informatycznym ARiMR, jak i na ortofotomapie z 18 lipca 2013 r.;

- obszar przy południowej granicy działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłącznie C.4. W 2014 r. stwierdzono, iż w tym miejscu nie kwalifikuje się powierzchnia 0,36 ha, a w 2013 r. 0,48 ha. Dokonując porównania ortofotomapy z 6 maja 2013 r. z ortofotomapami z 18 lipca 2013 r. i z 18 września 2014 r. dostępnymi w aplikacji Google Earth Pro organ stwierdził, iż brak widocznych różnic w polach zagospodarowania tej części działki C pomiędzy 2013 r., a 2014 r. Jednoczenie z pomiaru na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. i ortofotomapie z 18 lipca 2013 r. wynika, iż powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wynosiła 0,38 ha. Ze względu na nieliczną dokumentację fotograficzną z 2013 r. (tylko jedno zdjęcie R113 wykonane z dużego oddalenia od wyłączenia), jak i mając na uwadze, że obraz ortofotomapy z 2013 r. i 2014 r. nie wykazuje zmian w sposobie użytkowania z ostrożności procesowej, działając na korzyść strony, organ przyjął, iż w tym miejscu powierzchnia nieuprawniona do dopłat wynosiła 0,38 ha;

- obszar na zachód od wyłączenia C4 oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r., jako wyłącznie C.3. Obszar zakrzaczony z zadrzewieniami, wyłączony przez oba zespoły kontrolujące i udokumentowany na fotografiach: R131 z 2013 r. i 316 z 2014 r. Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. w systemie informatycznym ARiMR jak i na ortofotomapie z 18 lipca 2013 r. aplikacji Google Earth Pro wyłączyć należało powierzchnię 0,10 ha;

Dodatkowo z powierzchni zmierzonej w 2014 r. należy wyłączyć powierzchnie uwzględnione w toku kontroli na miejscu na 2014 r. a wykluczone przez kontrolujących na 2013 r. tj.:

- wąski pas ziemi znajdujący się centralnej części działki C, przebiegający z północy na południe, pomiędzy włączeniami C.3 i C.4 z 2013 r. Zgodnie z obrazem ortofotomapy, w tej części działki znajdował się obszar o odmiennym sposobie zagospodarowania od pozostałej jej części. Utrwalony na fotografiach: R166, R132, R133 z 2013 r. stan szaty roślinnej wskazuje, iż na tym obszarze nastąpiło zaniedbanie w zakresie gospodarki łąkowej, w szczególności w kontekście systematycznego wykaszania runi łąkowej. Na zdjęciach tych możemy zaobserwować silne przerośnięte oraz zachwaszczone trawy nie poddane żadnym zabiegom agrotechniczny. W 2014 r. kontrolerzy stwierdzili w tym miejscu zmianę sposobu zagospodarowania, o czym świadczy użyty kod DR 53 (zob. szkic pomiaru z 2014) oraz wykonane zdjęcia przedstawiające obszar przywrócony do rolniczego użytkowania (zob. fot. 318 i 319 z 2014 r.). Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wynosiła 0,15 ha;

- obszar znajdujący się w północnej części działki z zadrzewniami, które w toku kontroli na miejscu w 2014 r. zostały oznaczone, jako wyłączenie C.4 o pow. 0,07 ha i C.6 o pow. 0,11 ha. Zgodnie z dołączoną do akt sprawy przez stronę mapą pomiaru działki C wykonaną przez uprawianego geodetę P.L. teren został oznaczony, jako droga techniczna. Zdjęcie R106 z 2013 r. wykonane przy wschodniej granicy działki w kierunku zachodnim przedstawia pas niewykoszonego obszaru prawdopodobnie stanowiący nieutwardzoną, silnie zachwaszczoną drogę polną. W głębi ww. zdjęcia widoczne są zadrzewienia, zakrzaczenia, które w toku kontroli na miejscu z 2014 r. zostały oznaczone jako wyłączenie C.4, a w 2013 r. udokumentowane na zdjęciu R156. Istnienie zakrzaczeń i zachwaszczeń oznaczonych w 2014 r. jako wyłącznie C.5 widocznych na zdjęciach: 17, 518, 306, potwierdza fotografia z 2013 r. nr 150. Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie w tej części powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wynosiła 0,39 ha.

Reasumując, łączna powierzchnia włączeń na działce rolnej C, wyniosła 2,06 ha.

W odniesieniu do działki B zgodnie z treścią wniosku działka ta znajdowała się na działce ewidencyjnej o nr [...]. W toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2013 r. stwierdzono, iż powierzchnia sadu w granicach ww. działki ewidecyjnej wynosiła 3,38 ha. Ze szkicu pomiaru oraz dokumentacji zdjęciowej wynika, iż z dopłat zostały wykluczone zachwaszczenia, zadrzewienia znajdujące się wzdłuż zachodniej granicy działki ew. [...] (fot. R104, R91, R96, R84 z 2013 r.) oraz obszar nieużytkowny rolniczo w południowej części działki ew. [...] ( fot. 85, 86, oraz 86 z 2013 r.).W toku kontroli na miejscu w 2014 r. powierzchnia użytkowana rolniczo odpowiadała powierzchni zgłoszonej we wniosku tj. 3,80 ha. W ocenie organu rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli na miejscu dokonanymi w toku kontroli na 2014 r. wynikają z faktu, iż część obszary wykluczonego w 2013 r. została przywrócona do użytkowania rolniczego przez stronę w 2014 r. Pomiar dokonany na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. potwierdził, iż powierzchnia uprawniona w przypadku działki B wynosiła 3,38 ha.

W ocenie organu odwoławczego zarzuty strony, co do prawidłowości postępowania inspektorów w czasie kontroli muszą dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakiś sposób na ustalenia mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nie każde naruszenie "Instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni" opracowanej przez ARiMR skutecznie podważa wyniki kontroli i pozbawia mocy dowodowej protokół pokontrolny. W postępowaniu musi zostać wykazane, że naruszenie to doprowadziło do przyjęcia błędnych lub nieprawdziwych ustaleń przez wykonujących swoje czynności inspektorów. Fakt, że inspektorzy przyjęli w 2013 r. inny przebieg granic działek, co mogło wynikać z braku wyraźnych granic w terenie między gospodarstwami beneficjantów, nie może być podstawą do podważenia wiarygodności pozostałych ustaleń, w tym dokumentacji zdjęciowej. Zarzucana przez odwołującego obecność jakiejś kobiety w czasie kontroli gospodarstwa w 2013 r. nie ma znaczenia dla oceny materiału w postaci zdjęć fragmentów działek, a to przede wszystkim one oraz ortofotomapa z 6 maja 2013 r. stanowiły podstawę wykluczeń. Nadto jakość, jak i ilość drzewek owocowych nie stanowiły podstawy dla uzyskania płatności ONW, której warunki przyznania zostały określone w § 2 i 3 rozporządzenia ONW.

W ocenie organu odwoławczego różnice w ustaleniach obu kontroli wynikały z błędnie przyjętej granicy działek rolnych podczas kontroli w 2013 r. oraz z odmiennych ustaleń odnoszących się do powierzchni nieużytkowanych rolniczo w dniu przeprowadzenia kontroli. Co prawda w toku obu kontroli uznano w tych samych miejscach obszary niekwalifikujące się do dopłat, co potwierdza analiza porównawcza szkiców i fotografii sporządzonych podczas obu kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie strony, jednakże powierzchnia tych obszarów w większości przypadków była inna. W ocenie organu odwoławczego okres 16 miesięcy, jaki minął pomiędzy dwoma kontrolami jest wystarczający, aby rolnik mógł wykonać wszelkie zabiegi agrotechniczne, przywracając dany grunt do stanu użytkowania rolniczego jak również to wystarczający okres, w którym mógł nastąpić rozrost zachwaszczeń czy zakrzaczeń.

Zatem prawidłowo ustalona łączna powierzchnia stwierdzona to 88,65 ha. W rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną 99,28 ha, a powierzchnią stwierdzoną (88,65 ha) wyniosła 10,63 ha, co stanowi 11,99 % powierzchni stwierdzonej. W związku z powyższym należna stronie płatność została pomniejszona o kwotę równą dwukrotności stwierdzonej różnicy, tj. 2 861,05 zł. Ze względu na powyższe należna wnioskodawcy płatność ONW wyniosła 9 068,98 zł, tj. (11 930,03 zł -2 861,05 = 9 068,98 zł).

W ocenie organu w sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) dalej "rozporządzenia Nr 1122/2009", a których wystąpienie uprawniałoby organ do odstąpienia od stosowania obniżek i włączeń.

W ocenie organu producent nie spełnił warunków formalnych, od których zależy możliwość uwzględniania siły wyższej, gwarantująca zachowanie prawa do płatności w pełnej wysokości. Strona nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w terminie 10 dni roboczych od dnia ustania tych okoliczności. Dopiero składając zastrzeżenia do wyników z kontroli na miejscu na 2013 r., w piśmie z 7 października 2013 r., wskazała na trudne warunki atmosferyczne, niesprzyjające (pagórkowate) ukształtowanie terenu oraz działalność dzikich zwierząt, jako przyczynę stwierdzonych nieprawidłowości na skontrolowanych działkach jednocześnie nie przedstawiając żadnych dowodów potwierdzających ich wystąpienie. Dopiero 23 lipca 2014 r. dołączyła do akt protokół z oględzin sadu sporządzony przez A.

Zgodnie zaś z art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE z dnia 21 października 2005 r.,L 277, str. 1 ze zm.) - dalej "rozporządzenie nr 1698/2005", który w związku z art. 88 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1305/2013 ma nadal zastosowanie do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 r., "Bez uszczerbku dla ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. Operacje podlegające współfinansowaniu nie powinny być zakończone przed datą rozpoczęcia kwalifikowalności." W świetle powyższego za wydatki kwalifikowane do wkładu z EFRROW uznaje się pomoc, która została rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., i jest to okres realizacji PROW 2007-2013. Natomiast po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być wydatkowane z EFRROW żadne koszty. Dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie tych środków. Skoro celem postępowania było ustalenie, czy strona spełnia przesłanki do otrzymania pomocy finansowej w ramach tego programu, to zakończenie okresu kwalifikowalności wydatków w ramach PROW 2007-2013, stanowi o braku przedmiotu postępowania, co powoduje skutek w postaci jego bezprzedmiotowości i rodzi konieczność umorzenia takiego postępowania.

Na powyższą decyzję W.F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

a) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która została wydana w sposób naruszający prawo, tj. której rozstrzygnięcie jest wewnętrznie sprzeczne bowiem w jednej części rozstrzygnięcia organ przyznaje stronie płatność (w kwocie 472,36 zł ), a w drugiej części rozstrzygnięcia, co do tej samej płatności (472,36 zł ) organ umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe;

b) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy nie zachodziły ku temu przesłanki, tj. postępowanie w żadnej części nie stało się bezprzedmiotowe;

c) naruszenie art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 poprzez niewłaściwą wykładnię skutkującą błędnym zastosowaniem polegającym na uznaniu, że norma prawna zawarta w tym przepisie, nakazująca kwalifikować wydatki do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a 31 grudnia 2015 r. skierowana jest do skarżącego, jako strony postępowania i wiąże go w ten sposób, iż jego prawidłowo złożony wniosek o płatności ONW nie może zostać uwzględniony i płatność ta nie może zostać mu przyznana z uwagi na upływ w/w terminu kwalifikacji wydatków z dniem 31 grudnia 2015 r., podczas gdy adresatami tej normy są państwa członkowskie, a nadto jej treść nie zawiera zakazu wypłaty środków (płatności ONW) gdyż co najmniej jest niekompletna;

d) naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Rozwoju Rolnego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej zwana ustawą) poprzez jego niezastosowanie, jeśli nie bezpośrednio to na zasadzie wykładni rozszerzającej przy zastosowaniu techniki wykładni w zgodzie z Konstytucją RP, a zwłaszcza z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP;

e) naruszenie art. 3 decyzji Komisji Europejskiej z 7 września 2007r. zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczpospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez jego bezpośrednie zastosowanie względem adresata osoby fizycznej, podczas gdy adresatem tej decyzji jako aktu prawa wspólnotowego jest wyłącznie Rzeczpospolita Polska do której została ona skierowana, a zatem nie obowiązuje ona w innych stosunkach i nie znajduje zastosowania (nie wywiera skutku bezpośredniego) wobec podmiotów prawa prywatnego nie będących jej adresatami;

f) naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 3 ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niespójność logiczną i sprzeczność ze wskazaniami doświadczenia życiowego zaprezentowanych w części motywacyjnej ustaleń i argumentów;

g) naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 3 ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7, art. 67 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 81a § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, z naruszeniem wskazań doświadczenia życiowego i wiedzy, a niekiedy wbrew ich treści, w szczególności polegających na:

- pominięciu lub nieuwzględnieniu przedstawionych przez skarżącego dowodów przeciwko treści raportu z czynności kontroli nr [...] a także na niedopuszczeniu wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii,

- przyjęciu przez organ I instancji raportu z czynności kontroli nr [...] wraz z załącznikami jako dowodu w sprawie pomimo jego oczywistych nieprawidłowości dotyczących zarówno formy przeprowadzenia czynności kontrolnych na miejscu, jak i treści zamieszczonych w w/wym. raporcie, co dotyczyło także załączników (zdjęć fotograficznych) stanowiących integralną część, a nawet jeśli ustalenia takie już były (niezasadnie) weryfikowane, to weryfikacja ta była niepełna z uwagi na brak kompletnego materiału dowodowego i wysuwanie nieuprawnionych wniosków;

- nieuwzględnieniu uchybień polegających na nie zawarciu w raportach z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 2013 r. danych dotyczących wszystkich osób wykonujących czynności kontrolne na miejscu i niepodpisaniu tych raportów przez niektóre z osób wykonujących te czynności, a nadto nie zawarcie w nim innych, wymaganych danych, co prowadzić powinno do przyjęcia całkowitego braku mocy dowodowej tych dowodów jako dokumentów urzędowych niesporządzonych w przepisanej formie, w tym ich załączników (m.in. dokumentacji fotograficznej);

- oparciu się przez organ na dowodach z ortofotomap oraz z wydruków z Google Earth Pro, które to dowody z uwagi na jakość obrazu, warunki terenowe, jak i datę sporządzenia nierelewantną do daty ustalenia stanu faktycznego pozbawione były cech i właściwości umożliwiających ustalenie powierzchni kwalifikowanej do płatności lub też wykluczonej, a nadto nie zostały przeprowadzone zgodnie z regułami postępowania wyjaśniającego, w tym bez sporządzenia wymaganych protokołów i w zakresie zastrzeżonym dla zasięgnięcia wiedzy specjalnej;

- dowolności wniosków wyprowadzanych z dokumentacji fotograficznej, ortofotomap i wydruków z Google Earth Pro;

- błędnej ocenie dowodów zeznań kontrolerów (inspektorów) i innych dowodów dotyczących uczestnictwa nieuprawnionej osoby w czynnościach kontrolnych w 2013 r. w konsekwencji wadliwe ustalenie, że w czynnościach kontrolnych nie uczestniczyła nieuprawniona osoba (kobieta), podczas gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy prowadzi do przyjęcia, że kobieta jako osoba nieuprawniona wykonywała czynności kontrolne na miejscu;

h) błędne ustalenia faktyczne co do powierzchni działek rolnych A, B, C i D kwalifikujących się do przyznania dofinansowania a także co do przebiegu granic działek rolnych A, B, C i D poprzez częściowe oparcie się przy ustalaniu tych okoliczności na nieprawdziwych ustaleniach raportu z czynności kontroli na miejscu z przełomu lipca i sierpnia 2013 roku oraz na jego załącznikach pomimo nieprawidłowości czynności kontrolnych (w tym stwierdzonego przez organ wadliwego przyjęcia granic), a nadto poprzez dowolną ocenę ortofotomap i wydruków z Google Earth Pro, podczas gdy powierzchnia kwalifikująca się do dopłat na w/wym. działkach rolnych uprawniała producenta do przyznania mu płatności na rok 2013 bez nakładania sankcji.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymują stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...], we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zasadnym jest zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy wewnętrznie sprzecznej decyzji organu I Instancji.

Tytułem wstępu wskazać należy, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja zawiera:

1) oznaczenie organu administracji publicznej;

2) datę wydania;

3) oznaczenie strony lub stron;

4) powołanie podstawy prawnej;

5) rozstrzygnięcie;

6) uzasadnienie faktyczne i prawne;

7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania;

8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny;

9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.

Na podstawie natomiast art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zgodnie z powołaną regulacją prawną, relacje pomiędzy uzasadnieniem, a rozstrzygnięciem decyzji są ścisłe i nie może być między nimi rozbieżności. Obie części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym i powinny być ze sobą spójne wewnętrznie.

Treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem lub nałożonym na nią obowiązkiem albo też stanowi wypowiedź o odmowie przyznania jej żądanego uprawnienia, względnie o umorzeniu postępowania. Rozstrzygnięcie jest kwintesencją decyzji, gdyż wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Prawidłowe rozstrzygnięcie jako element decyzji administracyjnej musi być zredagowane w sposób jasny i zrozumiały dla adresata decyzji, umożliwiający jej prawidłowe wykonanie i niewymagający dodatkowych wyjaśnień ze strony organu.

W rozstrzyganej sprawie organ I instancji przyznał stronie płatność ONW w kwocie 9.068,98 zł i umorzył postępowanie w części dotyczącej kwoty 472,36 zł, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą ustaloną w aktualnej decyzji organu, a kwotą należną i wypłaconą stronie na mocy decyzji tego organu z 29 maja 2014 r. tj. kwotą 8.596,62 zł ze względu na upływ terminu o którym mowa w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005.

Treść powyższego rozstrzygnięcia wskazuje, że stronie przyznana została płatność w kwocie 9.068,98 zł, podczas gdy w istocie, co wynika z jej uzasadnienia, strona otrzymała płatność w wysokości 8.596,62 w związku z tym, że w odniesieniu do kwoty 472,36 zł postępowanie zostało umorzone.

Wskazanej wadliwości decyzji organu I instancji nie dostrzegł organ odwoławczy, chociaż w uzasadnieniu swojej decyzji za zasadne uznał stanowisko organu I instancji o braku możliwości przyznania stronie kwoty wyższej od przyznanej decyzją z 2014 roku z uwagi na zakończenie programu czyli upływ terminu o którym mowa w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 akceptując tym samym umorzenie postępowania w zakresie kwoty 472,36 zł. W takiej sytuacji obowiązkiem organu II instancji było uchylenie decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] i określenie prawidłowej kwoty przyznanej stronie płatności. Organ odwoławczy nie usunął jednak rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji, a jej uzasadnieniem, lecz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która wydana została z naruszeniem art. 107 k.p.a.

Wskazanie w uzasadnieniu decyzji, de facto odmiennego rozstrzygnięcia niż zamieszczone w jej osnowie, nie stanowi konwalidacji błędnej decyzji. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości stanowisko, że sentencja (osnowa) decyzji powinna być sformułowana jasno i precyzyjnie. Rozstrzygnięcie zamieszczone w decyzji, stanowiąc wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa administracyjnego, powinno być na tyle zrozumiałe dla stron, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy i jakie konkretne obowiązki zostały na stronę nałożone lub jakie uprawnienia zostały jej przyznane (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2015 r. sygn. II OSK 800/15;Lex nr 1780686, wyrok NSA z 22 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 1923/07 Lex nr 478303, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r. II OSK 491/16Lex nr 2429389).

Niedostrzeżona przez organ odwoławczy rozbieżność pomiędzy sentencją, a uzasadnieniem decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Sąd nie podzielił przy tym pozostałych zarzutów zawartych w skierowanej do niego skardze.

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, który w związku z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1305/2013 ma nadal zastosowanie do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 r., stanowi, iż: "Bez uszczerbku dla art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. Operacje podlegające współfinansowaniu nie powinny być zakończone przed datą rozpoczęcia kwalifikowalności." Należy zatem podzielić stanowisko, że za wydatki kwalifikowane do wkładu z EFRROW uznaje się pomoc, która została rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i jest to okres realizacji PROW 2007-2013. Natomiast po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być wydatkowane z EFRROW żadne koszty. Upływ terminu określonego w cytowanym wyżej przepisie rodzi ten skutek, że ustaje możliwość realizacji prawa do płatności rolniczych, a w konsekwencji przestaje istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, co uzasadnia zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organy orzekające nie miały podstawy prawnej do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy w zakresie kwoty 472,36 zł, ponieważ sprawa administracyjna zainicjowana wnioskiem strony o przyznanie płatności ONW utraciła w toku postępowania jedną z cech sprawy administracyjnej - podstawę prawną wydania merytorycznego rozstrzygnięcia (rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w tym zakresie). Powyższe znajduje potwierdzenie również w art. 3 decyzji Komisji z dnia 7 września 2007 r. Nr CCI2007PL06RPO001, zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczypospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013, zgodnie z którym wydatki rzeczywiście poniesione przez agencję płatniczą programu w okresie między 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. są kwalifikowane. Powołany art. 3 decyzji Komisji ustanawia zatem ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczania) środków finansowych w ramach PROW 2007-2013, co oznacza, że po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być księgowane, jak również przedstawiane do wydatkowania z EFFROW żadne koszty.

Sąd podkreśla, że płatności ONW przyznawane są ze środków unijnych, a źródłem wspólnotowej regulacji prawnej dotyczącej uzyskania płatności ONW było rozporządzenie nr 1698/2005, które m.in. w art. 36 lit. a pkt I), pkt II) oraz w art. 37 odnosi się do pomocy finansowej dla obszarów górskich i innych o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, to wskazany w rozporządzeniu nr 1698/2005 termin końcowy dla zakwalifikowania wydatku, jako realizowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nie może pozostawać bez wpływu na możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o tę płatność pod dniu 31 grudnia 2015 r. Skoro zatem wniosek wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie dotyczył płatności objętej planem wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w latach 2007 - 2013, to płatności ONW zgodnie z zapisem art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, mogły być realizowane do 31 grudnia 2015 r. W ocenie sądu prawidłowo zatem organy, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyły postępowanie wszczęte wnioskiem strony skarżącej w odniesieni do kwoty 472,36 zł, stanowiącej różnicę między kwotą wypłacaną skarżącemu, a kwotą pomocy możliwej do uzyskania w związku z ustaleniami organu poczynionymi w toku aktualnego postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie wnioskowanych przez stronę środków. Powyższe stanowisko jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np.: wyrok WSA w Poznaniu z 10 września 2019 roku sygn. akt III SA/Po 311/19 LEX nr 2729724, wyrok NSA z 19 czerwca 2020 roku sygn. akt I GSK 82/20 LEX nr 3028817, wyrok NSA z 3 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 2177/19, LEX nr 3065001, wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 2089/19, LEX nr 3026055).

Obecnie programy w zakresie dofinansowania obszarów wiejskich realizowane są w oparciu o ustawę z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627), wydaną na podstawie regulacji zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L z 2013 r. Nr 347 poz. 320). W odniesieniu do płatności przyznawanych dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania wydane zostało przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzenie z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364). Wymienione przepisy nie przewidują przepisów przejściowych między nimi, a przepisami dotyczącymi PROW na lata 2007-2013 z uwagi na odrębność tych programów, odrębność środków w nich wydzielonych, podstaw prawnych materialnych i procesowych do ich rozdysponowania, dlatego brak jest podstaw do wnioskowanego przez stronę zastosowania art. 19 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w stosunku objętej przedmiotem kontrolowanego postepowania płatności za 2013 rok (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 października 2017 r., sygn. akt III SA/Po 230/17 LEX nr 2388436, wyrok WSA w Poznaniu z 10 września 2019 r., sygn. akt III SA/Po 311/19, LEX nr 2729724.).

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie ONW") płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 :

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.).

Należy podkreślić, iż powyższe dane podlegają weryfikacji za pomocą kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu przeprowadzanych przez właściwe władze. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Wskazać także należy, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16).

Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ONW Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne.

W świetle powyższej regulacji nie ulega wątpliwości, że warunkiem przyznania płatności ONW było prowadzenie przez skarżącego działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach.

W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności, w rozporządzeniu nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności, tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Nie budzi wątpliwości, że kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy zadeklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj i stan upraw odpowiadają wymogom i normom dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terminie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne. Zawsze bowiem chodzi o to, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc.

W toku kontroli administracyjnej powierzchnia, którą wnioskodawca deklaruje, jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009. W myśl powołanego przepisu system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map łub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.

System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego które muszą być przez Polskę stosowane. System LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrola jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie określonych, potencjalnych beneficjentów. System LPIS obejmuje swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK oraz IACS+), a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności Zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków (egib). Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Zatem kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.

Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. Wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG są zaimplementowane w systemie informatycznym Agencji. Stanowią one różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej (działki ewidencyjnej), a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności, których granice są określane na podstawie ortofotomapy tj lasy, siedliska, drogi, wody.

Zdaniem sąd organy prawidłowo ustaliły granice działek A, B i C należących do strony w oparciu o wskazania dokonane przez stronę, w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w 2014 r., punktów granicznych ustabilizowanych słupkami. W ocenie sądu organ prawidłowo przyjął, że skoro ustalenia z kontroli z 2014 r. w tym zakresie okazały się inne niż ustalenia z kontroli z 2013 r. to nie można ich pominąć, gdyż granice posiadanych przez rolnika gruntów powinny być stałe, w szczególności gdy dotyczy to uprawy wieloletniej jaką jest sad. Uznanie, że przebieg granic był inny od przyjętego w trakcie kontroli kwalifikowalności powierzchni przeprowadzanej w sierpniu 2013 r. usprawiedliwiał fakt, że zgłoszony do płatności sad stanowił część większego kompleksu należącego do kilku beneficjentów, a w terenie, co nie jest sporne, nie było widocznych granic między uprawami należącymi do różnych właścicieli. Przyjęcie w tym zakresie za podstawę ustaleń faktycznych wyników kontroli z 2014 r. nie daje jednak podstaw do podważania innych, niewadliwych ustaleń zawartych w protokole kontroli z 2013 r. Ustalenia poczynione w trakcie tej kontroli w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo w 2013 r., udokumentowane wykonanymi w tym czasie fotografiami, są w ocenie sądu wiarygodne, zostały przez organ prawidłowo ocenione i wykorzystane przy weryfikacji obszarów kwalifikujących się do dopłat w toku kontroli administracyjnej, w oparciu o dostępną w systemie informatycznym ARiMR ortofotomapę z 6 maja 2013 r., oraz mapy z systemu Google Earth Pro. Nie ma podstaw, aby przyjmować stan użytkowania rolniczego działek zgłoszonych do dopłat z 2014 r. w roku 2013, gdyż jak trafnie wskazuje organ, stan ten mógł ulec zmianie z uwagi na upływ 16 miesięcy między obiema kontrolami i możliwość doprowadzenia do właściwego stanu terenów wykluczonych z płatności w roku 2013 r, bądź rozrost zakrzaczeń i zachwaszczeń skutkujący zwiększeniem pola wyłączenia w roku 2014.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów ustawy o rozwoju obszarów wiejskich w związku z przepisami k.p.a. dotyczącymi prowadzenia postępowania dowodowego i oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast w myśl ust. 2 ww. przepisu w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy, organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Z powyższej regulacji wynika, że ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma zatem przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Z uwagi na powyższe zgłoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77§ 1 i art.81a k.p.a. uznać należało za nieskuteczne.

W ocenie sądu, podważając wiarygodność kontroli na miejscu, skarżący zobligowany był przedstawić w tym zakresie wiarygodne dowody, albowiem to on z tych kwestionowanych okoliczności chciał wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Dowodów takich jednak strona nie zaoferowała w kontrolowanym postępowaniu.

Skarżący zarzuca organom błędne ustalenia w zakresie ilości osób dokonujących kontroli w jego gospodarstwie 2013 r., wskazując, w oparciu o zeznania świadków, że w czynnościach kontroli oprócz upoważnionych inspektorów uczestniczyły także dwie kobiety. Uważa on, że uczestniczenie w tych czynnościach choćby jednej osoby nieuprawnionej dyskwalifikuje w całości dowód z dokumentu, jakim jest raport z kontroli.

Organy natomiast w oparciu o zeznani kontrolerów oraz żony jednego z nich i właściciela pensjonatu, w którym kontrolerzy mieszkali w trakcie wykonywania czynności kontroli na miejscu, stanęły na stanowisku, iż w czynnościach kontroli uczestniczyli jedynie 4 upoważnieni kontrolerzy (mężczyźni). Ponadto ewentualna obecność nieuprawnionej osoby w czasie kontroli w gospodarstwie nie miałaby znaczenia dla oceny prawidłowości raportu z tej kontroli znajdującej oparcie w materiale dowodowym w postaci zdjęć fragmentów działek oraz ortofotomapy z 6 maja 2013 r., a te właśnie dowody w połączeniu z ortofotomapami z 18 lipca 2013 r. i 18 września 2014 r. dostępnymi w aplikacji Google Earth Pro stanowiły podstawę wykluczeń. Sąd podziela powyższe stanowisko organu.

Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią było określenie powierzchni gruntów kwalifikujących się do przyznania płatności. Sąd podziela poczynione przez organ ustalenia w zakresie wykluczeń, których dokonano po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego, uwzględniającego dowody z dokumentów (fotografii wykonanych w czasie kontroli, ortofotomap, raportów z kontroli). Przedstawiony w tym zakresie w kontrolowanej decyzji tok rozumowania organów uznać należy za logiczny, zgodny ze wskazaniami wiedzy i zasadami prawidłowego rozumowania. Zdaniem sądu ocena okoliczności sprawy dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowa i logiczna, zaś wnioski z niej płynące konsekwentne, jasne i zrozumiałe. Zajęte przez organ stanowisko w zakresie poszczególnych wyłączeń zostało przekonująco uzasadnione. Wyciągnięte przez organ z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wnioski nie są jak wywodzi skarżący dowolne lecz przedstawiają rzeczywisty obraz sytuacji występującej na gruntach zgłoszonych przez stronę do płatności w 2013 roku. To formułowane przez stronę w toku postępowania oraz w skardze zarzuty koncentrują się jedynie na wybranych elementach zeznań świadków, abstrahując od całości materiału dowodowego.

Podkreślić należy, że prawidłowości wyciągniętych przez organy wniosków w zakresie niekwalifikowalności powierzchni na zgłoszonych przez stronę do płatności działkach nie mogły podważyć zeznania zgłoszonych przez stronę świadków, bowiem nie dotyczyły one w ogóle kwestii występujących na terenie tych działek zakrzaczeń i zachwaszczeń skutkujących ich wyłączeniem z produkcji. Zeznania świadków nie dotyczyły prawidłowego zakresu wykluczeń, lecz jedynie ilości osób wykonujących czynności kontrolne. Zdaniem sądu zeznania świadków zgłoszonych przez stronę nie dowodzą wykonywania przez osoby trzecie (kobiety) czynności kontrolnych podczas kontroli na miejscu w 2013 r. Zeznania te mogą co najwyżej wskazywać , że poza czterema osobami upoważnionymi do kontroli na terenie działek znajdowały się osoby trzecie. Z zeznań tych nie wynika, by osoby te wykonywały pomiary powierzchni działek zgłoszonych do płatności lub znajdujących się na nich obszarów wykluczeń. Wynikające z zeznań powołanych przez stronę świadków ewentualne liczenie znajdujących się na terenie sadów skarżącego drzew przez osoby nieupoważnione do dokonywania kontroli pozostaje bez wpływu na prawidłowości ustaleń kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Organ odwoławczy prawidłowo podkreślił w swoim rozstrzygnięciu, że jakość i ilość drzewek owocowych nie stanowiło podstawy uzyskania płatności ONW.

W ocenie sądu stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony prawidłowo. W sytuacji, gdy z zebranego przez organy materiału dowodowego wynika, że strona zadeklarowała do płatności powierzchnię obejmującą obszary, na których nie była prowadzona działalność rolnicza, a jednocześnie nie przedstawiła ona jakichkolwiek dowodów, które mogłyby podważyć stanowisko organów w tej kwestii, uznać należało, że samo kwestionowanie ustaleń kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, nie może stanowić przesłanki do uzyskania wnioskowanej płatności.

W tym zakresie sąd podtrzymuje ocenę wyrażaną we wcześniejszych orzeczeniach wydanych w sprawie skarżącego, a także innych beneficjentów będących właścicielami gospodarstw stanowiących w zasadzie jeden kompleks, że organ prawidłowo dokonał oceny przedeklarowania powierzchni zgłoszonej do płatności na poszczególnych działkach wskazanych we wniosku na 2013 rok w oparciu o wyczerpująco zgromadzony i prawidłowo rozpatrzony materiał dowodowy. Organy prawidłowo oparły się w tym zakresie na protokole kontroli z 2013 roku i dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej oraz ortofotomapach z 2013 i 2014 roku przy uwzględnieniu punktów granicznych dotyczących granicy nieruchomości skarżącego wskazanych przez niego w toku kontroli w 2014 rok.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na skuteczność zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

d.j.