Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 785/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi "T." Spółki z o. o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] Nr [...] określił "T." Spółce z o.o. z siedzibą w S. wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. w wysokości 2.775.614,00 zł.

Jak ustalił organ pierwszej instancji Spółka dokonywała w 2003 r. sprzedaży złomu na rzecz kontrahenta zagranicznego "R.S." oraz zakupu od tego kontrahenta wyrobów stalowych. Transakcje kupna-sprzedaży rozliczane były po kompensacie, należność regulowana była przez kontrahenta zagranicznego gotówkowo.

Spółka odnosiła na przychody/koszty podatkowe salda różnic kursowych stanowiących nadwyżkę dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi lub ujemnych nad dodatnimi, wynikających z otrzymywanych zapłat od kontrahenta i kompensat wzajemnych należności i zobowiązań. W ocenie organu pierwszej instancji działania Spółki niezgodne były z przepisami art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). w związku z czym organ podatkowy stwierdził, że Spółka nie miała prawa do uznania:

- za przychód podatkowy kwoty 324.392,21 zł wynikającej stanu faktycznego szczegółowo opisanego w pkt 1-6,

- za koszt podatkowy kwoty 79.949,26 zł wynikającej ze stanu faktycznego opisanego w pkt 7.

Wykonanie części należności/zobowiązań pomiędzy stronami transakcji nie zostało dokonane w formie płatności pieniężnych, a poprzez kompensatę, czyli potrącenie. Kompensaty niezwiązanej z realnym przepływem środków pieniężnych pomiędzy stronami, nie można uznać za finansową operację skutkującą w ujęciu kasowym utratą lub wzrostem wartości waluty. Wobec tego nie dochodzi do otrzymywania pieniędzy, o czym mowa jest w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W związku z tym różnice kursowe niezrealizowane, nie wynikające z rzeczywistego ruchu pieniądza nie powodują powstania różnic kursowych dla celów podatkowych. Ponadto Spółka odnosiła na przychody bądź koszty podatkowe salda różnic kursowych tj. nadwyżkę dodatnich nad ujemnymi bądź ujemnych nad dodatnimi, co jest niezgodne z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ponadto jak stwierdził organ pierwszej instancji Spółka uzyskała przychód

w wysokości 58.590,88 zł stosowanie do treści art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Organ wskazał, iż Spółka wbrew postanowieniom ww. przepisu przyjmowała dla celów podatkowych kursy walut wynikające

z dokumentów SAD. Kwota powyższa stanowi różnicę pomiędzy wartością uzyskanego przychodu z dnia faktycznego jego otrzymania a wartością przychodu

z dnia jego uzyskania, co wynika z rozliczenia zawartego w tabeli zamieszczonej

w decyzji organu pierwszej instancji na str. 15-16. Organ podatkowy stwierdził również, że Spółka zawyżyła w roku 2003 dochód o kwotę 166.835/79 zł w wyniku odliczenia darowizny na rzecz Klubu Sportowego "M." w S. wbrew przepisowi art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W ocenie organu analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że w podpisanej w dniu 26 sierpnia 2003 r. umowie darowizny określono przekazanie kwoty 166.835,79 zł na cele sportowe realizowane przez Klub Sportowy "M.", która to kwota stanowiła wierzytelność z tytułu udzielonych w latach 1997-1997 pożyczek. Warunkiem zaś skorzystania z odliczenia od dochodu darowizny jest: zachowanie prawidłowego celu przekazania darowizny, faktycznie spełnienie świadczenia na rzecz obdarowanego oraz właściwe udokumentowanie darowizny.

Z zawartej pomiędzy stronami umowy jednoznacznie wynika istnienie na dzień jej podpisania jedynie wierzytelności, faktycznie zaś przekazanie środków finansowych nastąpiło w latach 1997-1998 tj. w okresie zrealizowania czeków wręczonych na warunkach zawartych umów pożyczek. Końcowo, organ wskazał, iż zarówno treść zawartej umowy oraz zebrane w sprawie dowody nie wskazują na fakt przekazania jakiekolwiek darowizny, faktycznie bowiem wierzyciel, z uwagi na niewywiązanie przez dłużnika ze spłat otrzymanych pożyczek (i po próbach restrukturyzacji zadłużenia) ostatecznie odstąpił od dochodzenia swych należności i zwolnił dłużnika z długu.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej zakwestionowania prawa do odliczenia wartości darowizny od dochodu w roku podatkowym 2003.

Odwołująca zarzuciła:

a) wydanie decyzji w oparciu o błędną interpretację stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu

z 2003 r. poprzez błędną jego wykładnię i interpretację,

b) naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, wydanie z naruszenie zasady działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zasady rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w przedmiotowej sprawie istota problemu sprowadza się do sposobu interpretowania pojęcia "umowa darowizny". Darowizna może skutkować zarówno przesunięciem do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i innych postaciach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego - do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.

Skoro po stronie darczyńcy nastąpiło świadczenie na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku, a obdarowany (Klub Sportowy "M."):

- otrzymał przysporzenie majątkowe i nie poniósł żadnych kosztów, przysporzenie majątkowe miało odzwierciedlenie w zmniejszeniu pasywów oraz miało charakter nieodpłatny,

- Klub Sportowy "M." nie dokonał na rzecz darczyńcy żadnego świadczenia wzajemnego, to świadczenie będące przedmiotem analizy spełnia wszystkie warunki dla uznania, iż jest to darowizna na rzecz Klubu Sportowego.

W ocenie odwołującej stanowisko uznające za darowiznę zrzeczenie się wierzytelności przed jej zapłatą albo inaczej zwolnienie z długu znajduje potwierdzenie w literaturze przedmiotu. I tak przykładowo w opinii Witolda Czachórskiego "(...) Przedmiot darowizny mogą stanowić różne świadczenia a zwłaszcza: (...) d) zwolnienie obdarowanego z zobowiązania, jeśli nie zastrzeżono od niego w zamian innego świadczenia, albowiem wówczas zwolnienie takie miałoby charakter odpłatny; zwolnienie takie może polegać na zwolnieniu z długu ciążącego wobec darczyńcy, albo na zwolnieniu obdarowanego z długu wobec osoby trzeciej, gdy następuje kosztem majątku darczyńcy, np. więc przez zapłatę. Możliwe są inne przypadki. (...)" (Witold Czachórski, "Zobowiązania" Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994 rok, str. 390).

W przedmiotowej sprawie strony jednoznacznie wyraziły swoją wolę, poprzez wskazanie w punkcie 2 umowy darowizny z dnia 26 sierpnia 2003 r., iż KS "M." potwierdza istnienie wymienionej wierzytelności i przyjmuje ją jako darowiznę na cele realizowane przez Klub". A zatem wolą Spółki i obdarowanego nie było zwolnienie

z długu na mocy art. 508 Kodeksu cywilnego, lecz przekazanie prawa majątkowego w postaci wierzytelności w formie darowizny.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Stwierdzając, że kwestią sporną w sprawie jest odliczenie przez Spółkę od dochodu roku 2003 kwoty 166.835,79 zł tytułem darowizny dla Klubu Sportowego "M." organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił, co następuje.

Spółka zawarła w dniu 26 sierpnia 2003 r. umowę darowizny z Klubem Sportowym "M." w S. Zgodnie z pkt 1 ww. umowy Spółka "jest wierzycielem Klubu Sportowego "M." z tytułu udzielonej pożyczki, której wartość na dzień podpisania umowy wynosi 166.835,79 zł. Niniejszą umową Spółka z o.o. "T." przekazuje wymienioną kwotę jako darowiznę na cele sportowe realizowane przez Klub Sportowy "M.".

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego wierzytelność w kwocie 166.835,79 zł wynikała z zawartych przez "T." Spółkę z o.o. z Klubem Sportowym "M." następujących umów:

1. umowa pożyczki z dnia [...], której przedmiotem był czek nr [...] na kwotę 120.000,00 zł Spółka przekazała ww. kwotę Klubowi Sportowemu "M." na cele statutowe wraz z podpisaniem ww. umowy. Pożyczkobiorca stosownie do treści § 3 ww. umowy zobowiązał się do zwrotu kwoty pożyczki w terminie do dnia 30 października 1997 r. W myśl postanowień § 4 ww. umowy, pożyczka była nieoprocentowana;

2. umowa pożyczki z dnia [...], której przedmiotem był czek nr [...]

na kwotę 23.000,00 Spółka przekazała ww. kwotę Klubowi Sportowemu "M." na cele statutowe klubu wraz z podpisaniem ww. umowy. Pożyczkobiorca stosownie do treści § 3 ww. umowy pożyczki zobowiązał się do zwrotu kwoty pożyczki w terminie do dnia 31 grudnia 1997 r. W myśl postanowień § 4 ww. umowy, pożyczka była nieoprocentowana;

3. umowa pożyczki z dnia [...] , której przedmiotem była kwota 40.000,00 zł Spółka przekazała ww. Klubowi Sportowemu "M." na cele statutowe klubu z pospadaniem ww. umowy. Pożyczkobiorca stosowanie do treści § 3 ww. umowy zobowiązał się do zwrotu kwoty pożyczki w terminie do dnia 31 grudnia 1998 r. W myśl postanowień § 4 ww. umowy, pożyczka była nieoprocentowana.

W dniu 16 czerwca 1998 r. T. Spółka z o.o. oraz Klub Sportowy "B.-M." zawarły umowę o restrukturyzacji zadłużenia. Zgodnie z § 1 ww. umowy Strony stwierdziły, że Klub Sportowy "B.-M." w S. jest zadłużony Spółce na łączną kwotę 180.000,00 zł, wynikającą z ww. umów pożyczek. Powyższa umową zmieniono ww. umowy pożyczki przez ustalenie terminu spłaty wszystkich dotychczas udzielonych pożyczek na dzień 31 sierpnia 1999 r. oraz ustalono odsetki od powyższych pożyczek w wysokości równej oprocentowaniu kredytu refinansowego NBP. Następnie aneksem z dnia [...] datę spłaty pożyczek ustalono na 31 grudnia 2000 r.

Kolejnymi aneksami z dnia [...],[...] i [...] wprowadzono zmiany dotyczące zabezpieczeń spłaty udzielonych pożyczek, ustalenia wysokości rocznego oprocentowania i przesunięcia terminu spłaty tych pożyczek na dzień 31 grudnia 2002 r.

Z kartoteki konta nr [...] - Klub Sportowy "M." sporządzonej na dzień

31 grudnia 1998 r. wynika bilans otwarcia 143.000,00 zł, udzielenie pożyczki na kwotę 40.000,00 zł oraz naliczenie odsetek w kwocie 52.434,87 zł

Z kartoteki konta nr [...] - Klub Sportowy "M." sporządzonej na dzień 31 grudnia 1999 r. wynika bilans otwarcia 235.434,87 zł, naliczenie odsetek w kwocie 34.673,42 zł na podstawie dowodu PK nr [...] z dnia [...] .

Zgodnie z kartoteką konta [...] na dzień 31 grudnia 2000 r. obroty za okres od

1 stycznia 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. wynoszą O.

Z kartoteki konta nr [...] - Klub Sportowy "M." sporządzonej za okres od

1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. wynika bilans otwarcia 226.935,79 zł, spłata pożyczki w kwocie 10.000,00 zł oraz naliczenie odsetek w wysokości 27.450,00 zł na podstawie faktury wewnętrznej nr [...] z dnia [...].

Z kartoteki konta nr [...] - Klub Sportowy "M." sporządzonej za okres od

1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. wynika:

- spłata pożyczki, która nastąpiła poprzez otrzymanie gotówki w kwocie 5.000,00 zł,

wynikającej z polecenia przelewu z dnia 15 marca 2002 r. oraz sponsoring-promocja logo firmy wg rachunku nr [...] z dnia [...] ,

- naliczenie odsetek w wysokości 27.234,91 zł na podstawie faktury wewnętrznej nr

[...] z dnia [...] oraz naliczenie odsetek 215,09 zł.

Z kartoteki konta nr [...] - Klub Sportowy "M." sporządzonej za okres od

1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. wynika saldo końcowe pożyczki odpowiadające wartości darowizny wynikającej z umowy z dnia 26 sierpnia 2003 r. tj. kwota 166.835,79 zł.

Stosowanie do treści art. 18 ust. 1 pkt1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podstawę opodatkowania, z zastrzeżeniem art. 21 i 22, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 7 albo w art. 7a ust. 1, po odliczeniu darowizn: na cele naukowe, naukowo-techniczne, oświatowe, oświatowo-wychowawcze, kulturalne, kultury fizycznej i sportu, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów, a także wspierania inicjatyw społecznych

w zakresie budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi

w wodę -łącznie do wysokości nie przekraczającej 15% dochodu, o którym mowa

w art. 7 ust. 3 albo w art. 7a ust. 1.

Do skorzystania w danym roku z odliczenia od dochodu konieczne jest faktyczne poniesienie wydatku, z którym przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wiążą taką możliwość.

Przepis art. 888 § 1 Kodeksu Cywilnego stanowi, że "przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku".

Bezspornym jest, że Spółka zawarła w dniu 26 sierpnia 2003 r. umowę darowizny

z Klubem Sportowym "M." w S..

Organ pierwszej instancji odmówił jednak Spółce prawa do obniżenia podstawy opodatkowania na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a o kwotę 166.835,79 zł stwierdzając, iż

- faktyczne przekazanie kwot pożyczek (w formie czeków) nastąpiło w latach 1997-1998 wobec czego poniesienie wydatku na "darowiznę" miało miejsce nie w dacie zawarcia umowy, ale w dacie przekazania pożyczek oraz

- zawarta w dniu 26 sierpnia 2003 r. pomiędzy stronami umowa darowizny faktycznie stanowi o zwolnieniu dłużnika z długu ciążącego na nim z tytułu niespłaconych pożyczek, a tym samym czynność taka nie może stanowić darowizny uprawniającej do skorzystania z ulg podatkowych.

W ocenie organu odwoławczego ww. umowa darowizny była formą zwolnienia dłużnika z długu. Wskutek jej zawarcia darczyńca Spółka dokonała bezpłatnego świadczenia - zwolniła z długu obdarowanego tj. Klub Sportowy "M." nie uzyskując w zamian innego świadczenia.

Instytucja zwolnienia z długu nie została skonstruowana jako jednostronne oświadczenie woli wierzyciela, lecz jako umowa wierzyciela z dłużnikiem. W myśl bowiem art. 508 Kodeksu cywilnego oświadczenie wierzyciela wymaga przyjęcia przez dłużnika. Dzięki takiej konstrukcji ustawa zapewnia dłużnikowi udział

w czynnościach, które prowadzą do korzystnego dla niego skutku prawnego, jakim jest wygaśnięcie zobowiązania przez umorzenie wierzytelności bez konieczności spełnienia świadczenia.

Wymóg zwolnienia z długu - przyjęcie przez dłużnika zwolnienia z długu został spełniony w ten sposób, iż obdarowany tj. Klub Sportowy "M." przyjął darowiznę.

W sprawie mamy zatem do czynienia z dwoma stosunkami prawnymi tj. umową pożyczki oraz umową darowizny mającą prowadzić do wygaśnięcia więzi prawnej pomiędzy Spółką oraz Klubem Sportowym "M.". W związku z tym stwierdzić należy, iż na gruncie prawa cywilnego działania Spółki z o.o. T. oraz Klubu Sportowego "M." były prawidłowe.

Sporne są jednakże skutki podatkowe zawarcia ww. umowy darowizny,

a w konsekwencji przyznania Spółce prawa do odliczenia od dochodu 2003 r. kwoty 166.835,79 zł, jako darowizny stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy

o podatku dochodowym od osób prawnych. Dokonując bowiem oceny ww. umowy darowizny należy kierować się brzmieniem przepisu art. 199a Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 ww. przepisu organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. W ocenie organu odwoławczego przedmiotem darowizny było przysporzenie - zwolnienie z długu. Przesunięcie majątkowe polegało na zmniejszeniu pasywów obdarowanego tj. Klubu Sportowego "M.".

Skoro więc nie nastąpiło faktyczne przekazanie środków finansowych - zwiększenie aktywów obdarowanego, to nie mogło dojść w 2003 r. do wypełnienia przesłanki art. 18 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych tj. przekazania aktywów na cele kultury fizycznej i sportu.

Obniżenie podstawy opodatkowania o kwotę dokonanej darowizny, w myśl zapisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wymaga faktycznego poniesienia wydatku w danym roku podatkowym.

Ponadto zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy

o przekazaniu darowizny powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednak umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Powyższe oznacza, że w przypadku, gdy przedmiot świadczenia zostanie wydany obdarowanemu np. w postaci pieniędzy umowa darowizny będzie ważna i dokonana pomimo niezachowania formy aktu notarialnego dla oświadczenia darczyńcy. W sprawie powyższa sytuacja nie ma miejsca, ponieważ faktyczne przekazanie środków pieniężnych nastąpiło

z innego tytułu tj. z tytułu umów pożyczek za 1997-1998r. Na marginesie wskazać należy, iż nie jest również istotne czy środki finansowe uzyskane na skutek zawartych umów pożyczek przeznaczone zostały na cele "realizowane przez Klub". Nie ma również znaczenie ewentualne późniejsze przekazanie środków finansowych na ww. cel.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w toku przeprowadzonego postępowania podjęto niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Tym samym, wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu nie naruszono przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej. Działania powyższe spełniły ponadto wymogi art. 187 i art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez zebranie i ocenę materiału dowodowego koniecznego do rozpatrzenia sprawy oraz wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Organ podatkowy wypełnił dyspozycję tych przepisów, dopuścił bowiem jako dowód zgromadzony w toku przeprowadzonej kontroli i postępowania podatkowego materiał dowodowy, a następnie wyczerpująco go rozpatrzył. Ustalony zaś na tej podstawie stan faktyczny sprawy znajduje potwierdzenie w dokumentach - zrealizowano tym samym zasadę prawdy obiektywnej. Zatem działanie organu pierwszej instancji znajdowało podstawę

w przepisach prawa zgodnie z zasadą zawartą w art. 120 Ordynacji podatkowej.

Jeżeli chodzi o rozstrzygnięcie niekwestionowane przez Spółkę w odwołaniu,

a dotyczące zawyżenia w 2003 r. przychodu o kwotę 265.801,33 zł oraz kosztów uzyskania przychodów o kwotę 79.949,26 zł z tytułu różnic kursowych wynikających z wzajemnych kompensat wierzytelności, Dyrektor Izby Skarbowej w S.

w uzasadnieniu swojej decyzji po dokładnej analizie okoliczności stwierdził, że odpowiada przepisem art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 15 ust. 1 ustawy

o podatku dochodowym od osób prawnych.

T. Spółka z o.o. w skardze na decyzję organu odwoławczego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła o jej uchylenia

w części dotyczącej odmowy prawa do odliczenia kosztów darowizny od dochodu

w roku podatkowym 2003.

W uzasadnieniu skargi ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu, Spółka podkreśliła, że skoro przedmiotem darowizny na rzecz Klubu Sportowego "M." było prawo majątkowe, to nie ma podstaw do kwestionowania dokonanej czynności jak darowizny. Darowizna była dokonana na cele wynikające z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, bowiem zmniejszenie pasywów służyło zwiększeniu zdolności Klubu Sportowego "M." do wydatkowania poszczególnych środków (aktywów) na cele kultury fizycznej, zamiast spłaty zadłużenia wobec Spółki. Skoro darowizna doszła do skutku w dacie podpisania umowy to skarżąca była uprawniona do odliczenia kwoty darowizny od dochodu

w 2003 r. Jeżeli natomiast organ podatkowy uważa, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza tego stanowiska, do powinien wystąpić do sądu powszechnego

o ustalenie istnienia bądź nieistnienia umowy darowizny na podstawie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Wobec niespornych okoliczności stanu faktycznego sprawy istota zaistniałego między stronami sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy skarżąca Spółka uprawniona była do obniżenia podstawy opodatkowania o kwotę

166.835,79 zł na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych( DZ. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.

Zgodnie z tym przepisem odliczeniu od dochodu podlegają darowizny, które podatnik dokonał na wskazane w nim cele, m.in. na cele kultury i sportu.

Organy podatkowe oby instancji analizując w swoich decyzjach umowę darowizny

z dnia 26 sierpnia 2003 r., na podstawie której skarżąca T. Spółka jako wierzyciel Klubu Sportowego "M." z tytułu udzielonej pożyczki w kwocie 166.835,79 zł przekazuje przedmiotową należność jako darowiznę na cele sportowe realizowane przez ten Klub, a Klub Sportowy "M." potwierdza istnienie wierzytelności

z tytułu udzielonej pożyczki i przyjmuje tą wierzytelność jako darowiznę na realizowane cele - przyjęły w zasadzie, że przedmiotowa umowa odpowiada cywilnoprawnej umowie darowizny, określonej w art. 888 § 1Kc.

Zgodnie z tym przepisem przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Z istoty tej umowy wynika, że darowizna wymaga przede wszystkim nieodpłatnego przysporzenia majątkowego, którym obdarowany się wzbogaca. Powiększenie majątku obdarowanego może nastąpić w rozmaity sposób, m.in. przez przeniesienie różnych praw majątkowych np. wierzytelności. Sytuacja taka, zaistniała w rozpoznawanej sprawie skoro strony umowy z dnia

26 sierpnia 2003 r. zgodnie postanowiły, że skarżąca Spółka nieodpłatnie przekazuje wierzytelność z tytułu udzielonej pożyczki Klubowi Sportowemu "M." na cele sportowe realizowane przez ten Klub.

Należy podkreślić, że samo zawarcie takiej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności będzie darowizną, jeżeli strony porozumiały się, że następuje to bezpłatnie. Nie jest, zatem wymagana w takim przypadku żadna szczegółowa forma.

Podatek dochodowy determinują niewątpliwie zdarzenia jakie miały miejsce w roku podatkowym jednak z przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie wynika, że darowizna nie będzie podlegać odliczeniu od dochodu jeżeli nie nastąpiło w danym roku podatkowym faktyczne przekazanie środków finansowych. Prawo do skorzystania z przedmiotowej ulgi uzależnione jest od dowodu dokonania darowizny na cel określony ustawowo; nie jest natomiast wymagane potwierdzenie faktycznego wydatku.

Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135. art. 152. art. 205 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 lit. f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnym oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielanej przez doradcę podatkowego (Dz. U. Nr 212, poz. 20775) orzeczono jak

w sentencji.