Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 342/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2-4
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 2 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2021 roku sprawy ze skargi A. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w Ł. z dnia [...] stycznia 2020 roku nr [...]


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt. 3, ust. 3 a, ust. 3 b, ust. 4 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778) odmówił A. J. umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności

nr [...] z dnia [...] października 2019 r. w łącznej kwocie [...]zł , w tym :

a) składek na ubezpieczenie społeczne za okres 03.2003 – 11.2003; 08.2009 – 10.2009; 03 2018 – 04.2018 w łącznej kwocie [...]zł, w tym odsetek i kosztów upomnienia

b) składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 04.2003 – 11.2003; 08.2009 – 01.2010; 03.2018 – 04.2018 w łącznej kwocie [...]w tym odsetek i kosztów upomnienia

c) składek na Fundusz Pracy i Fundusz gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 03.2003 – 11.2003; 04.2018 w łącznej kwocie [...]zł, w tym odsetek oraz odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek wynikających z ww. decyzji

o przeniesieniu w łącznej kwocie [...]zł w tym:

a) składek na ubezpieczenie społeczne za okres 03.2003 – 11.2003; 08.2009 – 10.2009; 04 2018 w łącznej kwocie [...]zł, w tym odsetek i kosztów upomnienia

b) składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 04.2003 – 11.2003; 08.2009 – 01.2010; 03.2018 – 04.2018 w łącznej kwocie [...]w tym odsetek i kosztów upomnienia

c) składek na Fundusz Pracy za okres 03.2003 – 11.2003; 04.2018 w łącznej kwocie [...]zł., w tym odsetek.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] przeniósł odpowiedzialność za zobowiązania zmarłego płatnika składek D. J. na A. J., jako spadkobiercę zmarłego. Decyzja stała się prawomocna z dniem [...] grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. stwierdził nabycie spadku po zmarłym przez ojca L. J.

i matkę A. J. oboje w [...] części.

Jak ustalił organ, A. J. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Posiada dom w T. przy ulicy [...] o pow. [...] m˛. Jest współwłaścicielem działki w T. o pow[...]. Pobiera rentę rodzinną w wysokości [...] zł. Nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej i nie korzysta z innych form pomocy. Ponosi stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat w kwocie [...]zł oraz związanych z ochroną zdrowia w kwocie [...]zł. Dodatkowe obciążenie stanowi spłata kredytu w ratach [...] zł miesięcznie.

W ocenie organu, nie upłynął jeszcze termin, w którym należności mogą być dochodzone. Jak wskazał organ, w przypadku należności na koncie dłużnika pierwotnego bieg terminu przedawnienia został zawieszony:

- wobec D. J. zajęcia egzekucyjne skierowane w 2011 r. do [...]

- od dnia śmierci spadkobiercy t. [...] kwietnia 2018 r. do dnia uprawomocnienia się postanowienia Sadu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku tj. do dnia

[...] kwietnia 2019 r.

Organ stwierdził, że w sprawie nie stwierdzono przesłanek całkowitej nieściągalności zadłużenia oraz przesłanek sformułowanych w art. 28 ust 3a ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zdaniem organu, zadeklarowany przez A. J. stan majątkowy może stwarza trudności w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, jednakże w toku postępowania wnioskodawczyni nie dołączyła dokumentów wskazujących na występowanie trudności w terminowym wywiązywaniu się z podstawowych i bieżących opłat. W związku z powyższym, jak wskazał organ, można domniemywać, że realizacja tych opłat odbywa się płynnie wiec nie potwierdza trwałego lub wyjątkowego charakteru występujących trudności.

A. J. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc we wniosku, ze zaległość D. J. przedawniła się. Ponadto zarzuciła, że organ dokonał powierzchownie oceny jej sytuacji osobistej i zdrowotnej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778) utrzymał w mocy wskazana wyżej decyzję z [...] stycznia 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odnosząc się do zarzutów dotyczących przedawnienia zobowiązania wskazał, że na należności za okres od [...] do [...] r.; od [...] r. [...] , [...], [...], zostały wysłane upomnienia, odebrane [...] września 2003 r. i [...] września 2003 r.

[...] listopada 2006 r. zostało wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienie o nieściągalności zadłużenia.

[...] grudnia 2009 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze, doręczone [...] grudnia 2009 r. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z uwagi na zgon płatnika

[...] kwietnia 2018 r.

Ponadto, podzielając ustalenia i ocenę dokonaną w ww. decyzji, organ stwierdził brak przesłanek pozwalających na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności

z tytułu składek, wskazując, że dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym.

Organ dokonał ponownej analizy zebranych w sprawie dokumentów, z których wynika, że A. J. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Pobiera rentę rodzinną w wysokości [...] zł. Ponosi stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat w kwocie [...]zł oraz koszty leczenia [...] zł. Posiada zobowiązania z tytułu podatków w wysokości [...] zł oraz kredytu bankowego w wysokości [...] zł z miesięczna ratą w wysokości [...] zł oraz kolejnego kredytu bankowego w wysokości [...] zł z ratą w wysokości [...] zł. Jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej o pow. [...] ha. W ocenie organu, kwota, jaka pozostaje skarżącej do dyspozycji po opłaceniu zadeklarowanych zobowiązań pozwala jej na zaspokojenie potrzeb życiowych, tj. zakup żywności, odzieży, chemii domowej, itp.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. J., zarzucając rażące naruszenie prawa, podniosła, m.in, że należność przedawniła się. Skarżąca zarzuciła również, że organ błędnie ocenił jej sytuację osobistą, zdrowotną. Wskazała, że środki, które otrzymuje tytułem renty rodzinnej nie pozwalają jej na regulowanie podstawowych egzystencjalnych potrzeb. Jest osoba schorowaną. W przeciągu ostatnich lat straciła dwóch synów i męża, którzy zmarli śmiercią nagłą i niespodziewaną, co powoduje, że obecnie znajduje się w bardzo złej kondycji psychicznej. Nie ma nikogo, kto może jej pomóc w spłacie kredytu. Córka, która jest osobą dorosłą mieszka [...] km od niej poza tym ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i nie posiada środków, pozwalających jej na udzielenie pomocy matce. Skarżąca z uwagi na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia pracy. Spłaca kredyt zaciągnięty na spłacenie długów po zmarłym synu. Nie ma zdolności kredytowej.

W odpowiedzi na skargę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności składkowych stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.); dalej: u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko

w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia

i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Do składek na ubezpieczenie zdrowotne

w zakresie, m.in. stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 u.s.u.s.).

Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa

w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Zakład może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności

przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podlegająca kontroli Sądu decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek za okresy od 03.2003r. – 11.2003r.; 08.2009r. – 10.2009r.; 03 2018r. – 04.2018r.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w świetle wskazanych wyżej przepisów, w pierwszej kolejności, należy odnieść się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego istnienia należności z tytułu składek, objętych wnioskiem skarżącej o umorzenie, z uwagi na ewentualne ich przedawnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości z tytułu składek organ administracyjny może rozważać taką możliwość jedynie odnośnie należności istniejących, wymagalnych a więc takich, które nie uległy przedawnieniu

z powodu upływu odpowiednich terminów ustawowych. Przedawnione zobowiązanie przestaje istnieć, nie może być zatem przedmiotem postępowania o jego umorzenie. Przy czym, co należy podkreślić, stosownie do przepisu art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wygasa wskutek przedawnienia. Inną przyczyną powodującą wygaśnięcie przedmiotowego zobowiązania jest jego umorzenie (art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej). Zatem, nie budzi również wątpliwości, że przedawnienie nie jest przesłanką, zaistnienie której uzasadnia wniosek o umorzenie zaległości. Jednakże, w postępowaniu prowadzonym z wniosku o umorzenie, przedawnienie jest okolicznością istotną z tego względu, że wniosek o umorzenie przedawnionych zaległości uznać należy za bezprzedmiotowy. Jak wskazano wyżej, rozstrzygnięcie

w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek może bowiem zapaść jedynie wówczas, kiedy należności - umorzenia których domaga się strona - nie uległy przedawnieniu lub z innych przyczyn nadal są wymagalne. W tym sensie, Sąd powinien mieć wiedzę, czy nastąpiło przedawnienie, gdyż wówczas skutkowałoby to koniecznością umorzenia takiego postępowania - jako bezprzedmiotowego (por. wyrok NSA z dnia [...] sierpnia 2009 r. sygn. akt II GSK [...] z dnia [...] września 2017 r. II GSK [...], z [...] stycznia 2017 r II GSK [...]). Zatem, dokonując oceny rozstrzygnięcia organu, wydanego w przedmiocie umorzenia należności, Sąd musi mieć możliwość stwierdzenia, że obowiązek spłaty należności w dacie wydania decyzji nadal obciąża stronę. Z tych względów, w ocenie Sądu, jakkolwiek przedawnienie należności

z tytułu składek nie stanowi przesłanki skutkującej ich umorzeniem na podstawie wskazanych wyżej przepisów, to kwestia przedawnienia mieści się w granicach sprawy o umorzenie należności składkowych.

Objęte zaskarżoną decyzją zaległości składkowe wynikają z przeniesienia decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] na A. J., jako spadkobiercę zmarłego (płatnika składek) zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek.

Skarżąca, jak wynika z treści zarzutów podniesionych w skardze zarzuca naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując, że w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia długu.

Należy zatem wyjaśnić, że jeśli chodzi o termin przedawnienia i jego bieg,

w sprawach dotyczących zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, zastosowanie ma art. 24 ust. 5d u.s.u.s. Ustawodawca we wskazanym przepisie przewidział odrębną regulację odnośnie terminu przedawnienia należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, stanowiącą wyjątek od generalnej reguły wynikającej z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., że należności ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przepis art. 24 ust. 5d ustawy przewiduje bowiem, że przedawnienie należności z tytułu składek wynikających

z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.

Przy czym, co należy również podkreślić, w postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności nie jest dopuszczalne badanie przez Sąd zgodności z prawem decyzji o odpowiedzialności następcy prawnego. Sąd w niniejszej sprawie, nie jest zatem uprawniony do badania, czy organ w sposób zgodny z prawem przeniósł na skarżącą zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek. Decyzja wydana w tym zakresie jest prawomocna.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek wydana została

[...] października 2019 r., to w dniu orzekania w sprawie umorzenia przedmiotowych należności nie upłynął jeszcze 5-letni termin przedawnienia. Podniesiony w tym zakresie zarzut jest nieuzasadniony.

Za zasadny natomiast Sąd uznał zarzut braku właściwej i rzetelnej oceny okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy,

w zakresie przesłanek sformułowanych w § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Zdaniem Sądu, co należy podkreślić, niezależnie od treści wniosku złożonego przez osobę zobowiązaną, postępowanie wyjaśniające, w celu dokonania ustaleń istotnych z punktu widzenia powyższych przesłanek, winno być przeprowadzone przez organ administracyjny zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa, która wymaga, by organ administracji publicznej dokonał ustaleń zgodnych

z rzeczywistym stanem rzeczy. Organ administracji, jako gospodarz postępowania administracyjnego, określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy. Stąd też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co wynika

z art. 77 § 1 kpa. Dokonane ustalenia istotnych okoliczności sprawy i ich ocena

z punktu widzenia przesłanek umorzenia należności winna przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 kpa).

Należy również wskazać, że decyzja organu administracji publicznej

w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek posiada charakter uznaniowy, co jednak nie przekreśla zasady, że uznanie jest ograniczone dyrektywami ustawowymi, nakazującymi organom rozważenie każdej sprawy z punktu widzenia występowania bądź braku w konkretnym przypadku względów gospodarczych lub społecznych, które uzasadniałyby umorzenie zaległości składkowych lub odsetek. Właściwa ocena występowania bądź braku rzeczowych przesłanek w konkretnej sprawie może być dokonana tylko, jak wskazano wyżej, po wszechstronnym

i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzonym wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych.

W kontrolowanej sprawie organ ostatecznie ustalił na podstawie zebranych dokumentów, że A. J. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Pobiera rentę rodzinną w wysokości [...] zł. Ponosi stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat w kwocie [...]zł oraz koszty leczenia [...] zł. Posiada zobowiązania z tytułu podatków w wysokości [...] zł oraz kredytu bankowego

w wysokości [...] zł z miesięczną ratą w wysokości [...] zł oraz kolejnego kredytu bankowego w wysokości [...] zł z ratą w wysokości [...] zł. Jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej o pow[...] ha.

Zdaniem organu, zadeklarowany przez A. J. stan majątkowy może stwarza trudności w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, jednakże w toku postępowania wnioskodawczyni nie dołączyła dokumentów wskazujących na występowanie trudności w terminowym wywiązywaniu się z podstawowych i bieżących opłat. W związku z powyższym, jak wskazał organ, można domniemywać, że realizacja tych opłat odbywa się płynnie wiec nie potwierdza trwałego lub wyjątkowego charakteru występujących trudności. Organ wskazał również, że trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów musi zostać udowodniona. Mimo wysokich wydatków w stosunku do osiąganych dochodów, jak wskazał organ, skarżąca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Zatem jak stwierdził organ sytuacja finansowa skarżącej jest niejednoznaczna.

Jednocześnie organ stwierdził, że kwota, jaka pozostaje skarżącej do dyspozycji po opłaceniu zadeklarowanych zobowiązań pozwala jej na zaspokojenie potrzeb życiowych, tj zakup żywności, odzieży, chemii domowej, itp.

Zdaniem Sądu, organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego pozwalającego na wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia,

w związku, z czym również ocena organu nie spełnia warunku wszechstronnego

i wnikliwego rozważenia całokształtu materiału dowodowego

Organ dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącej winien był wziąć pod uwagę faktycznie uzyskiwany przez nią dochód , który stanowi renta rodzinna

w wysokości [...] zł., w sytuacji zaś, kiedy istniały zdaniem organu wątpliwości w tym zakresie, należało w drodze postępowania dowodowego, zobowiązać skarżącą do ich wyjaśnienia. Niedopuszczalna natomiast, zdaniem Sądu, jest ocena organu, nie poprzedzona żadnym wyjaśnieniem i nie znajdująca żadnego potwierdzenia

w zebranym materiale dowodowym, że sytuacja finansowa skarżącej jest niejednoznaczna. Podobnie, odnośnie ustalonych przez organ niezbędnych wydatków skarżącej. Organ przyjął, że na wydatki te składają się miesięczne opłaty w kwocie [...]zł, i koszty leczenia [...] zł. Jest natomiast rzeczą oczywistą, że niezbędne wydatki, niezależnie od braku ich udokumentowania przez skarżącą, to również koszty żywności , odzieży, opału, etc. Nie sposób nie zauważyć, że nie jest możliwe , aby wskazana przez skarżącą kwota [...]zł miesięcznie, była w istocie wystarczająca na ich pokrycie.

W ocenie Sądu, organ rzetelnie prowadząc postępowanie wyjaśniające w tej sprawie, winien wezwać skarżącą do złożenia wyjaśnień czy przedstawienia dowodów, konkretnie wskazując, jakiego rodzaju dowody, jakie dokumenty skarżąca ma przedstawić wykazując ponoszone niezbędne wydatki. Zwrócenie się pismem

z dnia [...].11.2019 r. do skarżącej, która występuje w sprawie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zawierającym obszerne przytoczenie obowiązujących przepisów, nie w każdym przypadku stanowi dostateczne wypełnienie obowiązku organu wynikającego z art. 7 k.p.a., w szczególności w przypadku, gdy w wyniku tak przeprowadzonego postępowania, istniejące wątpliwości organ rozstrzyga na niekorzyść strony.

Wskazane wyżej uwagi, dotyczące braku poczynienia przez organ rzetelnych ustaleń, odnoszą się również do przedstawionej w decyzji oceny organu, że skarżąca nie wykazała, by zaciągnięte kredyty były niezbędne i by służyły zaspokojeniu niezbędnych i podstawowych potrzeb życiowych lub sfinansowaniu innych koniecznych i uzasadnionych wydatków, ( np. koszty leczenia lub rehabilitacji). Z uzasadnienia wniosku skarżącej o umorzenie należności można wnosić, że to walka z chorobą syna, która trwała wiele lat, spowodowała trudności finansowe i potrzebę zaciągnięcia kredytu, zatem niewątpliwie była to okoliczność, którą organ miał możliwość w trakcie postępowania wyjaśnić, zobowiązując skarżącą do złożenia wyjaśnień lub przedstawienia konkretnych dowodów.

W ocenie Sądu, poczynienie wskazanych wyżej ustaleń, uwzględniających faktycznie uzyskiwane przez skarżącą dochody i niezbędne wydatki, wiek skarżącej, jej stan zdrowia, jak również wysokość zadłużenia, jest niezbędne dla oceny realnej nie zaś potencjalnej możliwości dokonania przez skarżącą spłaty zadłużenia. Należy przy tym również podkreślić, że sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez skarżącą pozbawioną możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa, nie byłaby zgodna ani z jej interesem jako następcy prawnego płatnika składek, któremu Zakład wydał decyzję

o zakresie odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu tych składek, a jednocześnie nie byłaby zgodna z interesem publicznym.

Reasumując, w kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie wykazał,

w sposób rzetelny i wnikliwy, by dokonane ustalenia uzasadniały ocenę o braku przesłanek umorzenia zaległych składek, zaś wskazane wyżej braki w uzasadnieniu decyzji, uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli i oceny przedmiotowej sprawy,

w świetle wskazanych wyżej przepisów.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej uwagi, które stanowią jednocześnie wskazanie do dalszego postępowania.

W świetle powyższego Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych naruszył przepisy procesowe - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1k.p.a., gdyż nie ustalił i nie ocenił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, czym przekroczył granice uznania administracyjnego, które to naruszenie niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 pkt 1 lit. c i art. 135 orzekł jak

w sentencji.