Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 911/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost–Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skarg M. T., A. K., P. N., A. S. i M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M. T., A. K., P. N., A. S. i M. M. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Burmistrz [...] działając na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 oraz art. 85 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku", § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213 poz. 1397) zwanego dalej "rozporządzeniem" oraz art. 10 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej jako "k.p.a.", po rozpoznaniu wniosku [...] w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacja przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie [...] w toku postępowania w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej [...] marca 2007 r. znak: [...] przez Burmistrza [...] w zakresie zmiany inwestora [...] na [...], zmiany numeracji działki na której zlokalizowane jest przedsięwzięcie [...], zwiększenie powierzchni zabudowy budynku przetwórni [...], zmiany w rozmieszczeniu technologicznym w budynku przetwórni, orzekł realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej jako "RDOŚ") oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (Dalej jako "PPIS"). Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b zakwalifikował przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko ma charakter fakultatywny. Wskazał, że pismem z dnia [...] września 2013 r. PPIS nie stwierdził, potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i jednocześnie odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto pismem z dnia [...] września 2013 r. RDOŚ również stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, w związku z tym odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Z uwagi na powyższe organ I instancji stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ I instancji uznał, że zasadnym jest wydanie decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Odwołania o jednakowej treści od powyższej decyzji wnieśli M. T., A. K., P. N., A. Ś. i M. M. (zwani dalej również jako "skarżący") zarzucając decyzji organu I instancji naruszenie:

-art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 4 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko poprzez błędne przyjęcie, że brak było podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie uwzględniając: powiązań przedsięwzięcia z innymi inwestycjami zlokalizowanymi w bliskim sąsiedztwie kumulowania się ich oddziaływań.

- art. 63 ust. 1, ust. 2, art. 84, art. 85 ww. ustawy poprzez przyjęcie przez organy administracji publicznej, że nie zachodzi w przypadku tej inwestycji potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, choć zgodnie z kryteriami wymienionymi w art. 63 ust. 1 ww. ustawy taka ocena winna być przeprowadzona z uwagi na znaczące negatywne oddziaływania na środowisko.

- art. 84, art. 87 oraz art. 72a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 155 k.p.a. w zw. z art. 84 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przesłanek określonych w tych przepisach w szczególności poprzez wydanie decyzji o zmianie decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, bez badania przesłanek dotyczących wydania decyzji o zmianie decyzji dotychczasowej oraz przez zmianę osoby inwestora z naruszeniem art. 72a ww. ustawy, regulującego kwestię przenoszenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.

- art. 84, art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 107 i art. 155 k.p.a .poprzez nieprawidłowe sformułowanie sentencji decyzji

- 107 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie w decyzji przepisów prawa stanowiących rzeczywistą podstawę wydania decyzji

- art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji administracyjnej

a) bez należytego wyjaśnienia jej podstawy faktycznej tj. kwestii kumulacji przedsięwzięć, kwestii zmiany stanu prawnego oraz kwestii przesłanek z art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku

b) z całkowitym zaniechaniem wyjaśnienia jej podstawy prawnej tzn. braku przytoczenia wyjaśnienia podstawy prawnej dopuszczającej i warunkującej wydanie decyzji zmieniającej decyzję dotychczasową tj. art. 72a i art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 155 k.p.a.

- art. 74 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wydanie decyzji w sytuacji gdy załącznik do wniosku tj. karta informacyjna przedsięwzięcia nie spełnia wymaga określonych w przepisach.

Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy stronie, w związku z czym odwołanie jest niedopuszczalne jeżeli zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zdaniem Kolegium z akt sprawy wynika jednoznacznie, że osoby, które wniosły odwołania w niniejszej sprawie nie były i nie są stronami toczącego postępowania. Informację o wydanej decyzji osoby te uzyskały w związku z realizacją przez organ obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Nie tylko osoby te nie były stronami postępowania, ale również nie wskazały na swój indywidualny interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji organu I instancji, która nie odnosi się do ich praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego i nie są stronami postępowania.

Kolegium dodało, że nawet gdyby potraktować skarżących jako strony postępowania, to również nie dochowano terminu do wniesienia odwołania, którego nie liczy się od upływu 14 dnia od ogłoszenia informacji o wydaniu decyzji, a od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ nie dokonał doręczeń w trybie art. 49 k.p.a., a jedynie podawał do wiadomości informację o wydaniu decyzji i możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy wykonując obowiązek informacyjny z art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Jak wskazało Kolegium, strona postępowania administracyjnego, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu I instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. Osoba, której nie doręczono decyzji może wnieść odwołanie, dopóki nie upłynął termin do jego wniesienia dla ostatniej z osób, którym organ doręczył decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że termin do wniesienia odwołania, dla ostatniej z osób której doręczono decyzję upłynął 28 października 2013 r.

Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli M. T., A. K., P. N., A. Ś. i M. M. zarzucając mu naruszenie przepisów:

- art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia

- art. 124 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia dlaczego organ uznał, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, tj. bez wskazania konkretnych przesłanek uzasadniających odmowę przyznania skarżącym przymiotu stronu, a ograniczeniu się na lakonicznym stwierdzeniu nie brania udziału w toczącym się postępowaniu

- art. 6 i art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. niewezwaine dowołujących do wskazania interesu prawnego w sytuacji gdy organ powziął wątpliwości

- art. 134 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu postanowienia o niedopuszczalności odwołania, w sytuacji gdy skarżącym przysługiwał przymiot strony

- art. 49 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż organ nie dokonał ogłoszenia decyzji w trym trybie, a co za tym idzie bezpodstawne uznanie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania.

Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie skarżących każde, również niezabronione przepisami prawa cywilnego zakłócenie przez inwestycję korzystania z nieruchomości powoduje, że jej właścicielowi przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego w myśl art. 28 k.p.a. Wskazali, że jako właściciele działek o nr ewid. [...] znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji, narażeni są na immisje z terenu inwestycji. Powołując się na dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia podnieśli, że w punkcie P4, P1 i P2, które to punkty znajdują się na działkach stanowiących własność skarżących, równoważny poziom dźwięku jest równy maksymalnemu poziomowi dźwięku. W ocenie skarżących, już sam fakt osiągnięcia maksymalnego poziomu hałasu na ich nieruchomościach powoduje, iż mają oni interes prawny, a co za tym idzie mają oni przymiot strony. Zwrócili również uwagę, że w przedmiotowej sprawie zachodzi kumulacja przedsięwzięć i poziom hałasu może być wyższy niż wskazano w karcie informacyjnej. Pomimo opisania biogazowni jako źródła hałasu nie wzięto jej pod uwagę przy obliczeniach równoważnego poziomu hałasu. W karcie tej nie wspomina się również o oczyszczalni ścieków jako źródle hałasu.

Skarżący powołując się na kryteria selekcji określone ww. Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady wskazali, na znaczenie kumulacji przedsięwzięć przy podejmowaniu decyzji o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Skarżący zwrócili uwagę również na inne immisje. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że instalacja znajdująca się na ternie działki nr [...] nie spełnia warunku określonego dla skróconego zakresu obliczeń ze względu na ditlenek azotu, pył zawieszony PM 10, formaldehyd, fenol, tlenek węgla oraz węglowodory alifatyczne i aromatyczne. Jak wynika bowiem z tabeli karty informacyjnej przedsięwzięcia normy te są znacznie przekroczone. Wystąpienie przekroczenia maksymalnych stężeń substancji niebezpiecznych w powietrzu, prowadzi zdaniem skarżących do uznania, że jako właściciele działek sąsiednich mają oni interes prawny w niniejszym postępowaniu.

W ocenie skarżący, za uznaniem ich za stronę postępowania przemawia fakt, iż organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania umożliwił im przeglądanie akt i sporządzenie z nich odpisów, a uprawnienia to zgodnie z treścią art. 73 § 1 k.p.a. przysługuje stronie postępowania.

Odnosząc się do stanowiska Kolegium w zakresie niewykazania interesu prawnego w złożonym odwołaniu, skarżący powołując się na treść art. 128 k.p.a. wskazali, że odwołanie nie wymaga uzasadnienia, a wystarczy, że wynika z niego, iż strona jest niezadowolona w wydanego rozstrzygnięcia. W tym zakresie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku również nie przewiduje żadnych szczególnych wymogów w zakresie odwołania. W ocenie skarżący nie ciążył na nich obowiązek wykazania w odwołaniu interesu prawnego, a nadto organ odwoławczy przed wydaniem rozstrzygnięcia winien wezwać ich do wskazania takiego interesu. Skarżący podnieśli, że wynikającym z art. 61 § 4 k.p.a. obowiązkiem organu było ustalenie stron postępowania, czego organ nie dokonał.

Zdaniem skarżących, organ odwoławczy, nawet przy założeniu, że nie przysługuje im przymiot strony, nie był uprawniony do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Wyjaśnili, że postępowanie odwoławcze obejmuje proces trójfazowy. Na fazę pierwszą składa się wyłącznie czynności wstępne tj. badanie odwołania pod kątem formalnym. Drugą fazą jest rozpoznanie odwołania pod kątem merytorycznym, a trzecia to wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie odwoławcze. Wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. może nastąpić wyłącznie w pierwszej fazie, natomiast organ uznając, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. organ jest uprawniony wydać tylko i wyłącznie w sytuacji gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób oczywisty, bez potrzeby oceny merytorycznej, że wnoszący odwołanie nie ma w sprawie interesu prawnego. W sytuacji gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności dowodowych, nie można przyjąć, że organ może dokonać tych czynności poza formami postępowania administracyjnego, bez zapewnienia w nim udziału jednostki powołującej się na swój interes prawny. Zdaniem skarżących taka też sytuacja zaistniałą w niniejszym postępowaniu.

Odnosząc się do kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skarżący podnieśli, że wbrew twierdzeniom organu, stosował on tryb określony w art. 49 k.p.a., co jednoznacznie wynika, z obwieszczenia o wydaniu decyzji zamieszczonej zarówno na stronie internetowej jak i tablicy ogłoszeń. Uznać zatem należy, że decyzja została doręczona skarżącym w trybie art. 49 k.p.a. w dniu [...] października 2013 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] listopada 2013 r. Tym samym wniesienie odwołania w dniu [...] listopada nastąpiło w terminie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium wyjaśniło, że z akt sprawy wynikało w sposób niebudzący wątpliwości, że osoby które wniosły odwołanie nie były stronami postępowania. Ponadto wyjaśniło, że gdyby istniała wątpliwość co do tego w jakim charakterze odwołujący się występują, gdyby z treści odwołań w jakikolwiek sposób wynikało, że osoby te chcą wnieść je jako strony, Kolegium z pewnością wezwałoby do wykazania interesu prawego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i w sytuacji ewentualnego uznania braku interesu prawnego, umorzyło by postępowanie odwoławcze. Kolegium nie badało jednak istnienia interesu prawnego po stronie odwołujących, bowiem nie miało takich podstaw, a z odwołań w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, że odwołania wnoszą członkowie lokalnej społeczności zaniepokojeni wydanym rozstrzygnięciem. Gdyby skarżący chociaż jednym zdaniem podali, że wnoszą odwołanie jako strony postępowania, ewentualnie zarzucili organowi pominięcie ich w toku postępowania i niedoręczenie decyzji, bądź w jakikolwiek inny sposób wyrazili twierdzenie i poczucie bycia stroną postępowania, Kolegium badałby istnienie po ich stronie interesu prawnego.

Ponadto Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji nie mógł dokonać doręczenia w trybie art. 49 k.p.a., bowiem nie pozwalał na to żaden przepis prawa. Tryb ten stosuje się w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji gdy liczba stron przekracza 20, z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jedyną formą doręczenia było indywidualne doręczenie decyzji. Wspomnienie o art. 49 k.p.a. w obwieszczeniu dokonanym w trybie art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie rodzi po stronie społeczeństwa uprawnienia do bycia stroną.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego immisji, Kolegium wskazało, że jest on bezzasadny. Z karty informacyjnej, wobec tego, iż na terenie działki nr ewid. 30 nie spełniono warunku, by zastosować skrócony zakres obliczeń ze względu na ditlenek azotu, pył zawieszony PM10, formalhyd, fenol, tlenek węgla oraz węglowodory alifatyczne i aromatyczne zastosowano dla tych substancji pełen zakres obliczeń, który nie wykazywał żadnych przekroczeń. Z obliczeń tych nie wynika, że doszło do jakichkolwiek przekroczeń stężeń, o których mowa w skardze.

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. uczestnik postępowania [...] wniosła o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania wskazał, że planowana inwestycja ograniczy się jedynie do zwiększenia powierzchni obiektu dla potrzeb powierzchni magazynowej oraz budowie łącznika między budynkami celem usprawnienia transportu dostarczanego surowca. Technologia i rodzaj urządzeń pozostaną bez zmian. Co najistotniejsze zdaniem uczestnika postępowania bez zmian pozostanie również moc przerobowa zakładu. Pozostanie ona na dotychczasowym poziomie określonym w poprzedniej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Ponadto uczestnik postępowania wskazał na brak interesu prawnego po stronie skarżących. Powołują się oni art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, nie przedstawiając jednak jakichkolwiek dowodów na poparcie tezy o naruszeniu ich prawa do niezakłóconego prawa korzystania z nieruchomości. Bezzasadne zdaniem uczestnika postępowania jest powoływanie się przez skarżących na art. 140 Kodeksu cywilnego, bowiem immisje bezpośrednie polegają na celowym, bezpośrednim kierowaniu określonych substancji, jednak ponad wszelką wątpliwość w niniejszej sprawie nie może być mowy o bezpośrednich immisjach polegających na celowym działaniu.

Uczestnik postępowania wskazał również, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji, wbrew twierdzeniom skarżących, nie będzie wykraczać poza teren nieruchomości inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do treści art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uchyla decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2014 r., którym to organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołań wniesionych przez [...].

Z art. 127 § 1 k.p.a. wynika, że odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje stronie postępowanie. A contrario, prawo wniesienia odwołania nie służy osobie, która nie jest stroną postępowania. W sytuacji gdy odwołanie wniesione zostało przez osobę, której w sposób oczywisty nie przysługuje przymiot strony, organ na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdza niedopuszczalność odwołania.

"Dopuszczalność odwołania jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi i przesłankami podmiotowymi. Przesłanki podmiotowe, to złożenie odwołania przez legitymowany podmiot: stronę postępowania w sprawie. Jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego, organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania. W razie jednak gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności dowodowych w postępowaniu wyjaśniającym (...) organ odwoławczy obowiązany jest podjąć postępowanie odwoławcze, a w razie gdy ustali, że jednostka wnosząca odwołanie nie ma interesu prawnego, zakończy postępowanie odwoławcze w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego" (wyrok NSA z 10 marca 2009 r. sygn akt II OSK 316/08 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było przez organ I instancji, na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Przepisy tej ustawy nie regulują w sposób szczególny kwestii legitymacji procesowej, wobec czego zastosowanie w takim postepowaniu znajduje ogólna zasada wyrażona w art. 28 k.p.a., iż przymiot strony postępowania przysługuje każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, iż podmiot ma interes prawny w konkretnym postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem tego postępowania istnieje – uzasadnione treścią normy prawa materialnego – realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go bezpośrednio zainteresowanym w tym postępowaniu i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony (tak NSA w wyroku z dnia 23 lutego 2010 r. I OSK 413/09 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny (wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2001 r.,sygn. akt I SA 511/00, LEX nr 54725).

W przedmiotowym postępowaniu planowane przedsięwzięcie zakwalifikowane zostało przez organ I instancji zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 52 lit b. rozporządzenia jako mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko. Po uzyskaniu wymaganych przepisem art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku opinii RDOŚ (postanowieniem z dnia [...] września 2013 r.) oraz PPIS (pismem z dnia [...] września 2013 r.), postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. organ I instancji orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Z opinii PPIS przedstawionej pismem z dnia [...] września 2013r. wynika, że eksploatacja przedsięwzięcia przy jednoczesnym uwzględnieniu oddziaływania skumulowanego związanego z funkcjonowaniem przedsięwzięć powiązanych technologicznie nie spowoduje przekroczeń obowiązujących standardów jakości środowiska, poza terenem dla którego inwestor posiada tytuł prawny.

Ponadto w przedłożonej przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia przedstawiona została problematyka oddziaływania przedsięwzięcia i nie wynika z niej, ażeby znajdujące się w sąsiedztwie planowanej inwestycji działki o nr ewid. [...] których właścicielami są skarżący znajdowały się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Wynika to w głównej mierze z faktu, że planowane przedsięwzięcie obejmuje jedynie budowę budynku przetwórni mięsa drobiowego wraz z częścią socjalną i biurową, obok istniejących już budynków ubojni, biogazowni o oczyszczalni ścieków. Niezasadnie skarżący odnosząc się do ustalonego przez organ obszaru oddziaływania przedsięwzięcia podnoszą, iż nie uwzględnił on okoliczności kumulacji przedsięwzięć, w sytuacji gdy z opinii PPIS wprost wynika, że przy uwzględnieniu oddziaływania skumulowanego z funkcjonowaniem przedsięwzięć powiązanych technologicznie, realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczeń obowiązujących standardów jakości środowiska, poza terenem inwestycji. Wbrew twierdzeniom skarżących, punkty w których dokonano obliczeń poziomu hałasu nie znajdują się na terenie ich nieruchomości, a na granicy obszaru zabudowy mieszkaniowej.

Ponadto nie można uznać stanowiska skarżących, iż z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, iż przekroczone zostaną dopuszczalne normy emisji ditleneku azotu, pyłu zawieszonego PM 10, formaldehydu, fenolu, tlenku węgla oraz węglowodorów alifatycznych i aromatycznych. Przywołali oni treść karty informacyjnej w której autor wskazuje, że instalacja nie spełnia warunku określonego dla skróconego zakresu obliczeń ze względu na ww. substancje, jednak całkowicie pomineli fakt, iż w dalszej części karty informacyjnej wskazuje się, że z uwagi na powyższe przeprowadzono pełny zakres obliczeń, który nie wykazał przekroczenia dopuszczalnych norm emisji substancji.

Powyższe potwierdza, że zasadnym było stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które nie uznało skarżących za strony postępowania. Nieruchomości których są właścicielami położone są poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, oczywistym było, iż nie posiadają oni interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, mając świadomość, że decyzja organu I instancji nie została im indywidualnie doręczona oraz że organ ten nie uznał ich za strony postępowania, we wniesionym dowołaniu nie powołali się na swój interes prawny. Co akcentuje organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, brak interesu prawnego po stronie skarżących wynikał jednoznacznie z przedłożonych akt administracyjnych i nie wymagał dodatkowego badania, a sami skarżący nie wykazali w żadnym fragmencie odwołania, iż uważają się za stronę postępowania. Ponadto skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w żadnym fragmencie odwołania nie wskazują, że uważają się za strony postępowania. Tym samym nie jest uzasadniony podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. oraz 134 k.p.a.

Niezasadnie również skarżący wskazują, iż organ naruszył przepis art. 6 i 9 k.p.a. poprzez niewezwanie ich do wykazania interesu prawnego, bowiem żaden z obowiązujących przepisów nie nakłada na organ takiego obowiązku, a nadto organ w niniejszej sprawie nie miał wątpliwości co do braku interesu prawnego po stronie skarżących.

Za trafnością wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. rozstrzygnięcia organu odwoławczego przemawia również okoliczność, iż każde ze złożonych odwołań, wniesione zostało w dniu, w którym decyzja organu I instancji była już ostateczna. Z normy art. 129 § 2 k.p.a. wynika, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dnia od dnia doręczenia stronie. Decyzja staje się więc ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji wielości stron postępowania, decyzja staję się ostateczna wraz z upływem terminu do wniesienia odwołania dla strony, której decyzja została doręczona najpóźniej, o ile żadna ze stron nie wniosła odwołania. W przedmiotowej sprawie ostatniego doręczenia dokonano w dniu [...] października 2013 r. i tym samym decyzja organu I instancji stała się ostateczna z dniem [...] października 2013 r. Odwołania zostały nadane w placówce pocztowej w dniu [...] listopada 2013 r., a więc w terminie, w którym decyzja nabrała przymiotu ostateczności. Tym samym brak było możliwości merytorycznej weryfikacji decyzji organu I instancji w zwyczajnym toku postępowania administracyjnego. Jeżeli natomiast skarżący uważają, że powinni być stroną w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] października 2013 r. to nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby zwrócili się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Nie może odnieść zamierzonego przez skarżących skutku powoływanie się na dokonane przez organ I instancji obwieszczenie o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z którego skarżący wywodzą zachowanie termin do wniesienia odwołania. Błędnie bowiem skarżący utożsamiają, wynikający z art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku obowiązek organu, podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią, z formą doręczenia decyzji o której mowa w art. 49 k.p.a. W przepisie art. 49 k.p.a. przewidziano, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, w tych przypadkach doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od publicznego ogłoszenia. Takim przepisem szczególnym jest art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w którym przewidziano, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a.

W tym miejscu zasadnym jest przywołanie stanowiska zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 26 marca 2013 r. sygn.. akt II SA/Kr 106/13, które to stanowisko Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że podanie do publicznej wiadomości o którym mowa w art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku realizuje cel informowania społeczeństwa o wydanych przez organ decyzjach mających wpływ na środowisko, nie oznacza jednak trybu zawiadomienia stron z art. 49 k.p.a. w zw. art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Są to różne normy, różne przepisy, odmienne jednostki redakcyjne, a ich stosowanie ma osiągnąć odmienne cele. Nie sposób wiec mówić , że zawiadomienie społeczeństwa o wydaniu decyzji w trybie art. 85 ust. 3 ww. ustawy wywołuje równoważne skutki prawne z doręczeniem decyzji.

Fakt, iż organ I instancji, w dniu [...] października 2013 r. wywiesił na tablicy ogłoszeń Urzędu informację o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] października 2013 r., nie świadczy, iż organ zastosował przewidziany przepisem art. 49 k.p.a. w zw. art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku tryb doręczenia decyzji. Wprost z treści obwieszczenia wynika, iż organ powoływał się na art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a więc wypełnił ciążący na nim obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią. Nie stosował on więc trybu doręczenia decyzji w formie obwieszczenia, do zastosowania którego nie był nawet uprawniony w niniejszej sprawie, bowiem ilość stron postępowania nie przekroczyła 20. Nie jest więc uprawnione stanowisko strony skarżącej, iż decyzja została jej doręczona w trybie art. 49 k.p.a. oraz, że zachowała ona termin do wniesienia odwołania. Bez wpływu na wynik postępowania pozostaje uchybienie organu polegające na zamieszczeniu w obwieszczeniu informacji o treści art. 49 k.p.a., bowiem ze wskazanej przez organ I instancji podstawy prawnej tj. art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wprost wynikało, iż zamieszczone na tablicy ogłoszeń obwieszczenie stanowi podanie do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią, a nie stanowi tak jakby chciała tego strona skarżąca, formy doręczenia decyzji.

Tym samym należało uznać, że nie są zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Prawidłowo organ wobec uznania braku interesu prawnego po stronie skarżących orzekł o niedopuszczalności złożonego przez skarżących odwołania.

W tym stanie rzeczy, Sąd nie stwierdzając naruszenia prawa w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a., na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.