Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 498/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie uposażenia; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. na podstawie art. 61 § 1 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. nr 241 poz. 2416 z późn. zm.), § 8 ust. 1 pkt 23 rozporządzenia Ministra obrony narodowej z dnia 4 marca 2010 r. w sprawie wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień (Dz. u. nr 41 poz. 242 z późn. zm.) odmówił S. B. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz zwrotu potrącenia z uposażenia.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący pełnił służbę wojskową w [...] Ośrodku Szkolenia Kierowców (OSK) w O. W. Następnie, po likwidacji jednostki wojskowej został przeniesiony do dyspozycji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień (WKU) w K. Zaproponowano mu objęcie innego stanowiska, lecz nie wyraził na to zgody, wobec czego Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowej (POW) wydał decyzję o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego i przeniesieniu go do rezerwy. Następnie Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji o wypowiedzeniu S. B. stosunku służbowego. W konsekwencji w dniu [...] stycznia 2007 r. skarżący stawił się do miejsca pełnienia służby i został przyjęty na ewidencję i zaopatrzenia WKU w K., lecz bez wyznaczenia stanowiska, ponieważ zajmowane przez niego poprzednio stanowisko nie istnieje od 2005 r. Odnosząc się do żądań S. B., organ wskazał na decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. ustalającą wysokość należnych odsetek, podkreślając zarazem, że zostały one naliczone od dnia złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Świadczenia, o jakich mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra obrony Narodowej z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 66 poz. 611 z późn. zm.) oraz w § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na ich utrzymaniu z bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno-bytowych (Dz. U. nr 135 poz. 1452 z późn. zm.), przyznawane są bowiem na wniosek, a nie w momencie podjęcia służby. Organ zaznaczył przy tym, że nie udało mu się ustalić daty wejścia w życie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o wypowiedzeniu S. B. stosunku służbowego. Brak bowiem dowodu doręczenia tej decyzji, a skarżący nie przypomina sobie, kiedy otrzymał korespondencję. Organ przedstawił poza tym wyliczenia, z których wynika, że od dnia [...] września 2005 r., kiedy skarżący został zwolniony ze służby, do dnia [...] stycznia 2007 r., kiedy ponownie stawił się do pełnienia służby, przysługiwały mu następujące świadczenia: (1) uposażenie w kwocie 35.855,70 zł brutto (w tym świadczenie emerytalne w kwocie 6.116,96 zł brutto oraz świadczenie pieniężne przysługujące przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w kwocie 28.344,72 zł brutto), (2) dodatkowe uposażenie roczne z października, listopada, grudnia 2005 r. w kwocie 590,51 zł brutto oraz (3) gratyfikacja urlopowa za 2006 r. w kwocie 1.956,00 zł brutto. Łącznie kwota tych świadczeń wynosi 38.402,21 zł. Skarżącemu wypłacono w całości: (1) w dniu [...] maja 2007 r. wyrównanie uposażenia w kwocie 1.111, 56 zł (1.394,02 zł brutto) oraz wyrównanie dodatkowego uposażenia rocznego w kwocie 478,51 zł (590,51 zł brutto) – razem: 1.590,07 zł (1.984,53 zł brutto), (2) w dniu [...] lutego 2007 r. dodatkowe uposażenie roczne za 2006 r. w kwocie 1.942,46 zł (2.397,46 zł brutto), (3) w dniu [...] lutego 2007 r. gratyfikację urlopową za 2006 r. w kwocie 1.584,00 zł (1956,00 zł brutto) oraz ekwiwalent za przejazd raz do roku w kwocie 179,68 zł (221,68 zł brutto) – razem: 1.763,68 (2.177, 68 zł brutto), (4) w dniu [...] lipca 2009 r. zwrot świadczenia emerytalnego w kwocie 5.015,96 zł (6.116,96 zł brutto), (5) w dniu [...] sierpnia 2010 r. odsetki od uposażenia w kwocie 45,50 zł, a następnie – w wyniku kontroli instancyjnej – w dniu [...] listopada 2010 r. dodatkowo kwotę 1.423,10 zł, (6) w dniu [...] grudnia 2010 r. odsetki od dodatkowego uposażenia rocznego w kwocie 122,40 zł, odsetki od gratyfikacji urlopowej w kwocie 19,70 zł oraz odsetki od ekwiwalentu za przejazd raz w roku w kwocie 2,20 zł – razem: 144,30 zł. W związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby w dniu [...] września 2005 r. wypłacono mu: (1) odprawę w kwocie 8.418,36 zł (10.393,06 zł brutto), (2) ekwiwalent za niewykorzystany urlop w kwocie 3.130,79 zł (3.865,19 zł brutto), (3) dodatkowe uposażenie roczne za 2005 r. w kwocie 1.434,94 zł (1.771,54 zł brutto) – razem: 12.984,09 (16.029,79 zł brutto). Organ wziął przy tym pod uwagę, że skarżący otrzymał: (1) odprawę w kwocie 8.418,36 zł (10.393,06 zł brutto) oraz roczne świadczenie pieniężne od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] września 2006 r. w kwocie 20.266,52 (28.344,72 zł brutto) – razem: 38.737,78 zł brutto. Organ wskazał poza tym, że skarżący został przeniesiony z WKU w K. do [...] OSK w G., gdzie następnie złożył wypowiedzenie i z dnia dniem [...] września 2005 r. został zwolniony ze służby. Z tego tytułu skarżący otrzymał świadczenie pieniężne w kwocie 2.904,00 zł wypłacane co miesiąc w okresie jednego roku po zwolnieniu ze służby – razem: 24.741,68 zł. Następnie, organ zauważył, że świadczenia wypłacane żołnierzowi w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej są świadczeniami jednorodnymi z uposażeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Prawo do świadczeń wypłacanych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej wynika z tego samego stosunku służbowego, co uposażenie, a jedynie dokonanie wypłaty odbywa się po zakończeniu służby. Żołnierz nie może zatem w tym samym okresie otrzymywać uposażenia i należności związanych z zakończeniem służby wojskowej. S. B. po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] września 2005 r. otrzymał wszystkie należności, jakie otrzymują żołnierze w chwili zakończenia służby. W razie zwrotu potrąconych należności skarżący otrzymałby podwójnie te świadczenia. Tym samym należności wypłacone skarżącemu po zakończeniu służby w wysokości 38.737,78 zł podlegają zaliczeniu na poczet należności związanych z przywróceniem do służby od dnia [...] stycznia 2007 r.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. S. B. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] marca 2012 r., zarzucając jej rażące naruszenie: (1) art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90 poz. 593 z późn. zm.) (a) poprzez bezpodstawne potrącenie kwoty 38.737,78 zł należnej mu z tytułu odprawy i rocznego świadczenia pieniężnego za okres od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] września 2006 r. w związek ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] września 2005 r. z kwoty 38.402,21 zł przyznanej mu z tytułu zaległego uposażenia rocznego i gratyfikacji urlopowej za 2006 r. w związku z przywróceniem go do służby wojskowej, oraz (b) poprzez bezprawne zaliczenie kwoty 38.737,78 zł na poczet kwoty 38.402,21 zł należnej ze wskazanych wyżej tytułów, gdyż żaden przepis nie przewiduje możliwości takiego zaliczenia, (2) art. 77 ust. 1 powołanej ustawy poprzez bezpodstawne potrącenie kwoty 37.737,78 zł należnej skarżącemu z tytułu odprawy oraz rocznego świadczenia pieniężnego za okres od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] września 2006 r. w związku ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] września z kwoty 28.402,21 zł, przyznanej skarżącemu z tytułu zaległego uposażenia za okres od dnia [...] września 2005 r. do dnia [...] stycznia 2007 r., dodatkowego uposażenia rocznego oraz gratyfikacji urlopowej za 2006 r. w związku z przywróceniem go do służby wojskowej, gdy odwołujący nie był zobowiązany do zwrotu wypłaconych mu świadczeń przy zwalnianiu go ze służby wojskowej, (3) art. 75 ust. 3 cytowanej ustawy poprzez nieuzasadnioną odmowę wypłaty odsetek od wypłaconego ze zwłoką uposażenia, mimo że przepis ten przewiduje obowiązek ich wypłaty, (4) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) poprzez niezastosowanie się do wskazań, o jakich mowa w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 174/11, (5) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. S. B. zarzucił również organowi błędne ustalenia faktyczne w zakresie podstawy obliczenia wysokości należnych mu świadczeń z tytułu odsetek od dodatkowego uposażenia rocznego, od gratyfikacji urlopowej oraz ekwiwalentu za przejazd raz w roku.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pełnił zawodową służbę wojskową w WKU w K. W dniu [...] listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych zlikwidował zajmowane przez niego stanowisko, wobec czego decyzją z dnia [...] września 2005 r. Dowódcy POW zwolnił skarżącego ze służby wojskowej. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji o wypowiedzeniu S. B. stosunku służbowego. Skarżący stawił się zatem na miejsce pełnienia służby i został przyjęty na ewidencję i zaopatrzenie jednostki wojskowej. Ponadto, od dnia zwolnienia ze służby do dnia przywrócenia do służby przyznano mu zwaloryzowane należności, wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Dokonano jednak potrącenia nienależnych w ocenie organu świadczeń pieniężnych w kwocie 34.461,68 zł z tytułu świadczeń emerytalnych. Organ argumentuje przy tym, że na poczet należności związanych z przywróceniem do służby w kwocie 38.402,21 zł zaliczono kwotę 38.737,78 zł, należną skarżącemu z tytułu odprawy oraz rocznego świadczenia pieniężnego za okres od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] września 2006 r. w związku ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] września 2005 r. Nie ulega wątpliwości, że z chwilą zwolnienia skarżącego w tej dacie ze służby wojskowej nabył on uprawnienia do wszystkich przysługujących mu świadczeń. Organ nie był przy tym uprawniony do dokonania jakichkolwiek potrąceń z należności przyznanych skarżącemu w związku z przywróceniem go do służby. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia tylko w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę. Jak wynika natomiast z art. 87 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21 poz. 94 z późn. zm.), nie można dokonywać potrącenia z wynagrodzenia wcześniej spełnionego świadczenia, nawet jeżeli jego podstawa odpadła. Ponadto, wedle art. 91 § 1 k.p. należności inne niż wymienione w art. 87 k.p. mogą być potrącone z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Takiej zgody skarżący natomiast nie udzielił. Potrącenie nastąpiło zatem wymaganego porozumienia. Co więcej, S. B. w chwili otrzymania potrąconych należności był w dobrej wierze i wydatkował je będąc przekonanym, że pieniądze te mu się należą. Nie przewidywał bowiem, że zostanie przywrócony do służby wojskowej; uzyskiwane pieniądze wydał na utrzymanie rodziny i nie był z tego tytułu wzbogacony. Organ posługuje się wprawdzie pojęciem zaliczenia, a nie potracenia, lecz nie zmienia to faktu, że dokonywanie takiego zabiegu rachunkowego również nie ma podstawy prawnej. Tym bardziej, że świadczenie pobrane przez żołnierza zawodowego, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlega zwrotowi w myśl art. 77 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowy. Ponadto, zgodnie z art. 75 ust. 3 cytowanej ustawy, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 tejże ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. Natomiast wedle art. 81 wspomnianej ustawy prawo do świadczeń odkreślonych w art. 71 ust. 1 tej ustawy skarżący nabył w pierwszym dniu roboczym miesiące, za które ono przysługiwało, tj. od października 2005 r. S. B. nie otrzymał jednak w ogóle tego świadczenia, wobec czego należą mu się odsetki od zaległego uposażenia. Skarżący podkreślił zarazem, że organ nie wskazał podstawy prawnej obliczenia wysokości odsetek od dodatkowego uposażenia rocznego, gratyfikacji urlopowej oraz ekwiwalentu za przejazd raz w roku. W żaden sposób nie wyjaśnił też sposoby obliczenia tych kwot. Jednocześnie, brak możliwości ustalenia, kiedy decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] listopada 2006 r., stwierdzająca nieważność decyzji Dowódcy POW, została doręczona skarżącemu powinien prowadzić, że decyzja ta została odebrana dzień po jej wydaniu, a więc w dniu [...] listopada 2006 r. Od tej chwili organ powinien był naliczyć skarżącemu odsetki od zaległego uposażenia, przy czym skarżący w dalszym ciągu utrzymuje, że odsetki należą mu się od dnia [...] października 2005 r. Organ nie przedstawił przy tym żadnych wyliczeń określających tytuł i kwoty należnego uposażenia za okres, w którym skarżący faktycznie nie pełnił służby oraz kwoty wypłacone mu już uprzednio z tytułu służby wojskowej, zaliczone na poczet należnego uposażenia. Wyliczenia zawarte w tej mierze są niepełne i różnią się od tych, jakimi dysponuje skarżący. Organ nie uzasadnił także odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od zaległego uposażenia.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak [...], Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 104 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i art. 14 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Niemniej, na skutek wniesienia skargi przez S. B. wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Po 638/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił powyższą decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] maja 2012 r.

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, a następnie przywróconemu do służby w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego przysługują odsetki od uposażenia wypłaconego po przywróceniu do służby wojskowej za okres pozostawania w obrocie decyzji o zwolnieniu ze służby. Jednocześnie, stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie powoduje absolutnego przywrócenia poprzedniego stanu prawnego, lecz ma dopiero prowadzić do usunięcia licznych następstw jej obowiązywania. W kontekście rozpatrywanej sprawy oznaczało to, że decyzja o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego do czasu stwierdzenia jej nieważności posiadała przymiot legalności, choć dotknięta była wadą prawną. W okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego skarżący nie był czynnym żołnierzem zawodowym; miał on natomiast status żołnierza przeniesionego do rezerwy i emeryta wojskowego, a zatem nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, które przysługuje jedynie żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę wojskową. Do kręgu tych ostatnich nie należą żołnierze przeniesieni do rezerwy i emeryci wojskowi. Tym samym w okresie, gdy skarżący posiadał status emeryta, nie mogło również powstać roszczenie o wypłatę uposażenia za czas do przywrócenia go do służby. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby nie wywołała także bezpośrednio żadnych skutków prawnych w zakresie przysługującego mu zaopatrzenia emerytalnego. Skoro zatem między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia, to nie mogło dojść do zwłoki w wypłacie tego świadczenia. Niemniej, skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego jest restytucja stosunku służbowego, czyli powrót żołnierza zawodowego do służby na tym samych warunkach, jakie mu przysługiwały w dniu wypowiedzenia. Konsekwentnie zatem żołnierzowi, który został przywrócony do służby przysługują tylko świadczenia uzupełniające. Mylne używanie przy tym przez organy administracji publicznej określeń takich jak "potrącenie" lub "nienależne świadczenie" nie zmienia faktu, że w istocie przepisy o potrąceniu świadczeń wzajemnych nie były w ogóle stosowane. W analizowanym przypadku nie ma bowiem dwóch wierzytelności, a nadto rozpatrywane stosunki mają charakter administracyjnoprawny. Organy administracji publicznej nie dokonały tym samym potrącenia należnej kwoty, lecz jedynie zaliczyły kwotę wypłaconego już wcześniej świadczenia na poczet innego należnego skarżącemu świadczenia. Brak zatem podstaw do żądania zwrotu tych kwot. Odnosząc się do kwestii odsetek, Sąd zauważył, że dopiero z chwilą wejścia do obrotu prawnego decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] listopada 2006 r. ustało domniemanie legalności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby i dopiero w tym momencie doszło do zwłoki w wypłacie skarżącemu uposażenia i innych należności. Niemniej, organy administracji publicznej nie ustaliły daty wejścia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Sąd wskazał na potrzebę weryfikacji zgromadzonego materiału dowodowego, w tym decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., którą zmieniona decyzję tego organu [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., a także decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. W powołanych decyzjach organ przyjął bowiem, że odsetki od wypłaconych skarżącemu z opóźnieniem należności pieniężnych należą mu się od dnia [...] stycznia 2007 r., tj. od dnia w którym stawił się do miejsca pełnienia służby, i od dnia, w którym doręczono mu rozkaz personalny nr [...] Dowódcy POW z dnia [...] listopada 2006 r., uchylający pkt 3 rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 t. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby. Sąd zarazem wskazał organowi by rozpoznając ponownie sprawę, zweryfikował ustalenia co do daty i wysokości wypłaconych skarżącemu świadczeń po przywróceniu go do służby oraz by stwierdził, czy przyznane i wypłacone skarżącemu odsetki na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. i [...] grudnia 2010 r. nie czynią prowadzonego postępowania bezprzedmiotowym.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu na podstawie art. 1389 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 104 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i art. 14 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej uchylił decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] marca 2012 r. w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia i jednocześnie przyznał odsetki od uposażenia za okres od dnia [...] listopada 2006 r. do dnia [...] stycznia 2007 r. w kwocie 621,34 zł. W pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych w oparciu o rozkaz [...] z dnia [...] września 2002 r. zlikwidował stanowisko służbowe skarżącego. Wobec tego zaproponowano S. B. inne stanowisko służbowe, lecz skarżący nie przyjął tej propozycji. Dowódca POW wydał zatem decyzję o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego, a następnie rozkaz zwalniający go ze służby i przenoszący go do rezerwy. Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził jednak nieważność powyższej decyzji o wypowiedzeniu S. B. stosunku służbowego. W dniu [...] stycznia 2007 r. skarżący stawił się do miejsca pełnienia służby wojskowej i został przyjęty na ewidencję i zaopatrzenie. W związku z tym Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. wypłacił skarżącemu w dniu [...] maja 2007 r. zaległe uposażenie w kwocie 1.111,56 zł, pomniejszone o kwotę 34.461,68 zł, tj. o należności, wypłacone przy pierwszym zwolnieniu ze służby. Organ II instancji wskazał przy tym, że pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. zwrócił się do Zastępcy Dowódcy Wojsk Lądowych w Warszawie o przesłanie potwierdzenia odbioru decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] listopada 2006 r. Z uzyskanej informacji wynika, że skarżący odebrał wspomnianą korespondencję w dniu [...] listopada 2006 r. Tym samym należało przyznać skarżącemu odsetki od dnia [...] listopada 2006 r. do dnia [...] stycznia 2007 r., gdyż odsetki od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] maja 2007 r. zostały już wypłacone na podstawie decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. i nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy zwrotu kwot zaliczonych na poczet uposażenia.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. S. B. zaskarżył powyższą decyzję z dnia [...] marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej rażące naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której rozstrzygnięcie dotyczące zaliczenia kwoty 38.737,78 zł, należnej skarżącemu z tytułu odprawy oraz rocznego świadczenia pieniężnego za okres od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] września 2006 r., na poczet kwot 38.401,21 zł, przyznanej skarżącemu z tytułu zaległego uposażenia za okres od dnia [...] września 2005 r. do dnia [...] stycznia 2007 r., dodatkowego uposażenia rocznego oraz gratyfikacji urlopowej za 2006 r. w związku z przywróceniem go do służby wojskowej, co nie znajduje podstawy prawnej. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ był zobowiązany na mocy wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2012 r. do weryfikacji uprzednio wydanych decyzji w zakresie odsetek od przyznanych skarżącemu świadczeń. Ponadto, organ podał w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, że decyzja stwierdzająca nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego została doręczona skarżącemu w dniu [...] listopada 2006 r. Z treści uzasadnienia nie wynika jednak, w jaki sposób informacja ta została odniesiona do sposobu obliczenia kwoty odsetek i od jakich kwot świadczenia te zostały naliczone. Organ nie wskazał również, czy jego wyliczenia obejmują także świadczenia dodatkowe, przyznane skarżącemu po restytuowaniu jego stosunku służbowego, tj. gratyfikacji urlopowej oraz ekwiwalentu za przejazd raz w roku.

W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawa prawna obliczenia odsetek od gratyfikacji urlopowej i ekwiwalentu za przejazd raz w roku zawarta jest w decyzjach, które wydał w sprawie organ I instancji, a które znajdują się w aktach niniejszej sprawy. Organ II instancji zweryfikował przy tym te rozstrzygnięcia i nie budzą one w jego ocenie wątpliwości. Wypłaty tych należności dokonuje się bowiem zawsze po złożeniu wniosku o wypłatę wymienionych należności. Organ I instancji nie mógł ich więc wypłacić z urzędu, wobec czego odsetki za te świadczenia liczone są nie od dnia otrzymania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego czy od dnia stawienia się strony do miejsca pełnienia służby wojskowej, lecz od dnia złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Rozważane świadczenia powinny być przy tym wypłacone w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, przy czym w rozpatrywanej sprawie doszło do przekroczenia tego terminu, za co skarżący otrzymał odsetki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 powołanej ustawy – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie trzeba zauważyć, że decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wypowiedział S.B. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska i dwukrotnej odmowy przyjęcia równorzędnego lub wyższego stanowiska (k. 68 akt personalnych skarżącego). Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy (k. 72 akt personalnych skarżącego). Niemniej, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność powyższej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. z powodu rażącego naruszenia prawa (k. 93-96 akt personalnych skarżącego). Wobec tego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego uchylił rozkaz z dnia [...] grudnia 2004 r. (k. 97 akt personalnych skarżących). W konsekwencji skarżący został ponownie objęty ewidencją i zaopatrzeniem wojskowym. Rozkazem nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego zwolnił S. B. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez skarżącego (k. nienumerowana akt personalnych skarżącego).

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 t. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179 poz. 1750 z późn. zm.). Zgodnie z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy, żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne, określone w ustawie. Jak wynika z kolei z art. 72 ust. 2 cytowanej ustawy, uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, przy czym katalog tych świadczeń pieniężnych został zawarty w art. 73 tejże ustawy. Jednocześnie, w myśl art. 75 ust. 3 wspomnianej ustawy w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o jakich mowa w art. 73 tej ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań, należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie zapadły już prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych, tj. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2012 r., II SA/Po 639/12, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., II SA/Po 174/11, oraz wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., I OSK 131/10. Zgodnie natomiast z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarżenia. Tym samym Sąd, rozpoznając niniejszą skargę, jest związany stanowiskiem prawnym wyrażonym w cytowanych powyżej orzeczeniach.

Z tej perspektywy należy zatem uznać za bezzasadny zarzut odmowy zwrotu skarżącemu kwoty zaliczonej na poczet uposażenia. W powołanym wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., a następnie także w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2012 r. Sądy stwierdziły bowiem jednoznacznie, że taki zabieg nie stanowi potrącenia, lecz jedynie zaliczenie odpowiednich kwot w ramach rozliczenia stron. Sądy te jednocześnie wyraźnie wykluczyły w cytowanych orzeczeniach możliwość domagania się zwrotu świadczeń pieniężnych zaliczonych na poczet uposażenia. Stanowisko to nie zostało zakwestionowane przez żadną ze stron postępowania, w tym w szczególności nie podważał go skarżący poprzez wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2012 r. Tym samym ocena prawna, wyrażona w powyższych orzeczeniach, jest wiążąca także dla Sądu w niniejszej sprawie, co z kolei oznacza, że organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły skarżącemu zwrotu kwot zaliczonych na poczet uposażenia.

Rozważenia wymagała natomiast przede wszystkim kwestia odsetek od świadczeń przysługujących skarżącemu. Trzeba jednak najpierw zauważyć, że decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. przyznał S. B. kwotę 1.468,60 zł tytułem odsetek od uposażenia za okres od dnia [...] stycznia 2007 r., tj. od dnia, w którym skarżący stawił się ponownie do służby, do dnia [...] maja 2007 r., tj. do dnia, w którym nastąpiła wypłata zaległego uposażenia (k. 18 akt adm.). Należy przy tym podkreślić, że powyższa decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. jest ostateczna – w aktach sprawy nie znajduje się bowiem żadne pismo wskazujące na zainicjowanie postępowania zmierzającego do usunięcia tego aktu z obrotu prawnego. Okoliczność ta nie była również kwestionowana przez żadną ze stron.

Niemniej, w powołanym wcześniej wyroku z dnia 7 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł wyraźnie, że datą początkowej, od której powinny być naliczane odsetki od zaległego uposażenia, jest data doręczenia skarżącemu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego. Pogląd ten jest wiążący w niniejszej sprawie. Jak wynika z materiału dowodowego, zgromadzonego w aktach administracyjnych, skarżący odebrał decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] listopada 2006 r. w dniu [...] listopada 2006 r. (k. 100 akt adm.). Tym samym ta ostatnia data wyznaczała początek biegu terminu obliczenia odsetek od zaległego uposażenia. Z tej perspektywy organ II instancji trafnie zatem przyznał skarżącemu odsetki za "brakujący" okres od dnia [...] listopada 2006 r. do dnia [...] stycznia 2007 r. Sposób wyliczenia odsetek przyznanych zaskarżoną decyzją wyjaśnione zostało przez organ przez złożenie stosownego rozliczenia (karta 25 akt sądowych). Konsekwentnie zatem należy uznać, że kwestia odsetek została definitywnie rozliczona, a Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wykonał prawidłowo wytyczne, zawarte w wymienionych powyższej wyrokach.

Trzeba jednak zauważyć, że zgodnie z art. 75 ust. 3 powołanej ustawy, żołnierz zawodowy może domagać się odsetek nie tylko od uposażenia zasadniczego, lecz także od świadczeń dodatkowych, o jakich mowa w art. 73 tejże ustawy. W tym zakresie skarżący domagał się odsetek od dodatkowego uposażenia rocznego, gratyfikacji urlopowej oraz ekwiwalentu za przejazd raz w roku (k. 6 akt adm.). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednak, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. przyznał S. B. kwotę: (1) 122,40 zł z tytułu odsetek od dodatkowego uposażenia, (2) 19,70 zł z tytułu odsetek od gratyfikacji urlopowej oraz (3) 2,20 zł z tytułu odsetek od ekwiwalentu za przejazd raz w roku (k. 343 akt adm.). Jak wskazuje zarazem załączone wyliczenie Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] listopada 2010 r., odsetki od dodatkowego uposażenia rocznego zostały naliczone od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] maja 2007 r., natomiast odsetki za pozostałe świadczenia dodatkowe – od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] lutego 2007 r., tj. do dnia wypłaty żądanych kwot (k. 32 akt adm.). Decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. posiada przy tym obecnie przymiot ostateczności, gdyż w aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument wskazujący na jej uchylenie lub prowadzenie postępowania w tym kierunku. Okoliczność ta nie była również podważana przez żadną ze stron.

Należy ponadto zaznaczyć, że gratyfikacja urlopowa i ekwiwalent za przejazd raz w roku przyznawane były jedynie na wniosek podmiotu zainteresowanego w ciągu 14 dni od daty złożenia wniosku, zgodnie z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 października 2009 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179 poz. 1392) oraz § 3 ust. 5 i § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na ich utrzymaniu z bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno-bytowych (Dz. U. nr 135 poz. 1452 z późn. zm.). Jak wynika przy tym z materiału dowodowego, skarżący złożył stosowane wnioski w pismach z dnia [...] stycznia 2007 r. (k. 23-24 akt sądowych). Tym samym termin, od którego należy liczyć odsetki od wymienionych świadczeń, rozpoczął swój bieg w dniu [...] stycznia 2007 r. Dopiero wtedy zaktualizował się bowiem obowiązek wypłaty żądanych kwot przez organ administracji publicznej. Podobnie obowiązek wypłaty dodatkowego uposażenia rocznego mógł się zaktualizować najwcześniej w chwili stawienia się skarżącego ponownie do służby, skoro warunkiem uzyskania tego świadczenia jest pełnienie służby wojskowej. Konsekwentnie zatem należy uznać, że organy administracji publicznej orzekły już ostatecznie o odsetkach za zaległe świadczenia dodatkowe, wobec czego żądania, kierowane w tym zakresie przez skarżącego okazały się bezzasadne. Wprawdzie w decyzji z dnia [...] marca 2013 r. organ II instancji nie odniósł się w pełni do tego zagadnienia, lecz nie zmienia to faktu, że powyższe uchybienie nie miało istotnego charakteru i nie wpłynęło na poprawność merytoryczną rozstrzygnięcia.

Sąd pragnie także zaznaczyć, że organy administracji publicznej przedstawiły w sposób dostateczny metodę obliczenia kwot należnych skarżącemu. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w dokumentach rachunkowych, znajdujących się w aktach sprawy, w szczególności w naliczeniu odsetek ustawowych od uposażenia z dnia [...] lipca 2010 r. i [...] października 2010 r. oraz wspomniane wyliczenie z dnia [...] listopada 2010 r. (k. 19, 25 akt adm.). Z tej perspektywy należy uznać, że działania organów administracji w stopniu wystarczającym zrealizowały art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zachowane zostały przy tym wymogi, o jakich mowa w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w świetle których organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Podsumowując, należy więc stwierdzić, że kwestia odmowy zwrotu kwot zaliczonych przez organy administracji publicznej została już negatywnie dla skarżącego przesądzona w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2011 r. i w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2012 r., które były wiążące dla Sądu w niniejszej sprawie. Tym samym żądanie skarżącego okazało się w wymienionym zakresie bezzasadne. Kwestia odsetek od zaległych świadczeń została już natomiast rozstrzygnięta ostateczną decyzją przez organy administracji publicznej w zakresie odsetek od dodatkowego uposażenia rocznego, gratyfikacji urlopowej i ekwiwalentu za przejazd raz w roku. Decyzja ta nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu. Natomiast kwestia odsetek za zaległe uposażenie została rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] marca 2013 r., która również okazała się prawidłowa. Także w tym zakresie żądanie skarżącego okazało się zatem bezzasadne.

W tej sytuacji Sąd, rozpoznając sprawę w granicach skargi, nie znalazł żadnych podstaw do jej uwzględnienia. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).