Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 397/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, 40
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki Akcyjnej w W na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia r. nr w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego przez umieszczenie reklamy bez pozwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 września 2011 roku, wydaną na podstawie art. 40 ust. 1, ust. 12 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115), §4 ust. 1 uchwały Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004 roku w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta Poznania (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z 2004 roku, Nr 101), Zarząd Dróg Miejskich, nałożył na S.A., z siedzibą w W, karę pieniężną w wysokości 10.500,00zł za zajęcie pasa drogowego ulicy S, poprzez umieszczenie reklamy (o pow. 12,50 m kw.) bez zezwolenia zarządcy drogi – przez okres 84 dni.

W uzasadnieniu decyzji organ ten wyjaśnił, że w dniu 27 października 2010 roku przeprowadzona została kontrola, w trakcie której stwierdzono zajęcie przez firmę A, pasa drogowego ul. S, pod reklamę o powierzchni 12,50 m² bez wymaganego zezwolenia. Tego samego dnia zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Dnia 4 stycznia 2011 roku, podczas oględzin miejsca ustawienia przedmiotowej reklamy, przedstawiciele ZDM stwierdzili dalsze jej pozostawanie we wskazanym miejscu. W dniu 18 stycznia 2011 r. dokonano ponownej kontroli potwierdzającej dalsze zajęcie pasa drogowego. W efekcie, opisaną wyżej decyzją Zarząd Dróg Miejskich wymierzył karę pieniężną za okres od dnia wszczęcia postępowania do przeprowadzenia oględzin w dniu 18 stycznia 2011 r.

W odwołaniu strona zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 77 § 1, 10, 68 § 1 kpa oraz 107 § 3 kpa. Wskazano m. in., że protokół oględzin naruszał przepis art. 68 kpa, a kara została nałożona na podstawie własnych notatek służbowych, nie mogących zastępować ustawowych środków dowodowych. W aktach sprawy nie ma dokumentów dotyczących wykonanego pomiaru powierzchni reklamy ani certyfikatów użytego sprzętu pomiarowego. Nie ma odpowiedniej mapy, a wydruk z systemu i nie może stanowić wystarczającego dowodu w sprawie. Organ nie przedstawił dokumentu urzędowego (geodezyjnego) oznaczającego granice pasa drogowego i nie wyjaśnił, dlaczego sporna reklama była umieszczona w takim pasie. W trakcie oględzin stronę miał według organu reprezentować E, jednak w aktach nie ma odpowiedniego pełnomocnictwa do jego działania w imieniu strony. Ponadto w trakcie oględzin nie przeprowadzono pomiaru reklamy w obecności rzekomego pełnomocnika strony. Strona nie była też zawiadamiana o przeprowadzaniu obu kontroli, co naruszało art. 10 kpa.

Decyzją z dnia 13 grudnia 2011 roku, , Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 127 § 1, art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 10 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że pomiaru powierzchni reklamy dokonano za pomocą specjalistycznego sprzętu w dniach 27 października, 4 i 18 stycznia 2011 r., a dokumenty dotyczące certyfikatów tego sprzętu znajdują się w aktach sprawy. Powołano się na uchwałę składu 5 sędziów NSA z 19 czerwca 2000r. (OPK 3/00, ONSA 2001/1/12), zgodnie z którą o umieszczeniu reklamy w pasie drogowym decyduje takie jej zlokalizowanie w przestrzeni nad wydzielonym pod drogę pasem terenu, że jest ona widoczna dla użytkowników danej drogi (może chodzić również o zawieszenie reklamy z wykorzystaniem urządzeń znajdujących się poza drogą).

Ponadto SKO podkreśliło, iż organ I instancji wyznaczył granicę pasa drogowego i granicę działki (między innymi na wycinku z mapy zasadniczej) w sposób jednoznaczny i czytelny urządzeniem posiadającym stosowne certyfikaty. Natomiast zdjęcia załączone do akt sprawy obrazują sposób ekspozycji przedmiotowej reklamy i wskazują, że była ona umieszczona na ogrodzeniu działki, odgradzającym ją od pasa drogi i jednoznacznie z nich wynika, że reklama "wystawała" poza nieruchomość sąsiednią i zajmowała tzw. "słup powietrza" nad pasem drogowym. Granica pasa drogowego i granica działki została wyznaczona za pomocą wycinka z mapy zasadniczej. Organ pouczył prawidłowo stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 kpa, wobec czego zarzuty pozbawienia jej możliwości udziału w postępowaniu były bezzasadne.

Zdaniem SKO organ I instancji prawidłowo dokonał wyliczeń kary za zajęcie pasa drogowego na potrzeby reklamy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik S.A. z siedzibą w W wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej zarzucając im naruszenie:

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie decyzji

- art. 2 pkt. 1 i art. 43 pkt. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez dokonanie pomiarów geodezyjnych przez nieuprawnione osoby.

W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty podnoszone w odwołaniu. Kara pieniężna została nałożona w oparciu o notatki służbowe, które sporządzili pracownicy ZDM bez udziału strony. W aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego wykonanie pomiarów, oprócz twierdzeń, że zostały przeprowadzone przez pracowników ZDM, którzy nawet nie byli do tego uprawnieni, gdyż ustalenie granicy pasa drogowego powinno zostać dokonane przez geodetę. Pomiarów miano dokonać odbiornikiem GPS marki T i dalmierzem laserowym H, jednak nie wyjaśniono sposobu dokonania pomiarów.

Znajdujący się w aktach wydruk z systemu i może być wykorzystywany wyłącznie w celach informacyjnych, więc nie może stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie. Ponadto nie została na nim wskazana granica pasa drogowego, ani przedmiotowy nośnik reklamowy. Mapa nie ma podanej skali, ani legendy. Organ nie wykazał, że reklama była zamieszczona na ogrodzeniu stanowiącym granicę pasa drogowego.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wadliwy, a poczynione ustalenia mają wątpliwy walor dowodowy, nie zostały bowiem potwierdzone żadnymi innymi dowodami.

Zdaniem pełnomocnika organ I instancji nie tylko nie ustalił faktu zajęcia pasa drogowego, ale nie ustalił również prawidłowego wymiaru powierzchni przedmiotowej reklamy. Nie wiadomo również gdzie przebiega faktyczna granica pasa drogowego, gdyż nie wynika ona z żadnych dokumentów zawartych w aktach sprawy, a do jej określenia niezbędne są profesjonalne pomiary – wykonane przez uprawnione osoby. Organy administracji publicznej nie przeprowadziły również żadnych innych dowodów na okoliczność granicy pasa drogowego ani przeprowadzonych pomiarów. Skarżąca spółka wskazała, że reklama znajduje się w nośniku reklamowym i nawet jeżeli obudowa nośnika jest w pasie drogowym, to sama plansza reklamowa może być już poza tym pasem.

Przedwczesny i nieuzasadniony był zatem wniosek jakoby we wskazanym okresie spółka zajmowała pas drogowy bez zezwolenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 roku pełnomocnik skarżącej spółki oświadczył, że organ nie ustalił w sprawie, czy doszło do zajęcia pasa drogowego, jaki zajęto obszar i kiedy. Nie przedstawiono prawidłowej mapy z zaznaczeniem numeru działki i obrębu. Wskazał też, że w dacie oględzin E był pracownikiem skarżącej spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył , co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115) stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, którym mowa w ust. 2 pkt 3 ( m.in. umieszczenia w pasie drogowym reklam ) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m 2 pasa drogowego ( ust. 6 ).

Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca spółka umieściła w pasie drogowym ul. S reklamę o łącznej powierzchni 12,50 m². Ustalenia te poczyniono w toku dwukrotnej kontroli oraz na podstawie oględzin, które miały miejsce 4 stycznia 2011 roku.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 7 w zw. Z art. 77 § 1 K.p.a. skarżąca stwierdziła, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie może zostać uznany za wystarczający gdyż jego treść, a także sposób w jaki został zebrany, nie odpowiada prawu. Powyższe stwierdzenie odnosi się do sposobu dokonywania pomiarów i braku w aktach certyfikatów narzędzi, którymi dokonywano pomiarów.

Wskazać należy, iż z twierdzeń strony skarżącej nie wynika jednak, jaki skutek dla rozstrzygnięcia sprawy miałby brak tych dokumentów. Jak wynika ze stanowiska pełnomocnika skarżącej, zaprezentowanego na rozprawie przed Sądem, nie kwestionuje ona powierzchni reklamy ustalonej w toku kontroli i przyjętej jako podstawa naliczeń kary (nie twierdzi jednoznacznie i kategorycznie, że ta powierzchnia była mniejsza lub większa od powierzchni 12,50 m kw.). Zarzut ten nie ma przy tym znaczenia, gdyż w aktach sprawy znajduje się świadectwo instrumentu - odbiornika GPS marki T i certyfikat kalibracji dalmierza laserowego H (k. 20-21 akt adm.). Nie ma również podstaw do kwestionowania uprawnień i kompetencji pracowników organu dokonujących przedmiotowych pomiarów w ramach swoich normalnych podstawowych obowiązków zawodowych.

Podnosząc zarzut niedokładnego ustalenia granicy pasa drogowego, skarżąca sama nie określiła właściwego przebiegu tej granicy. Tak sformułowane zarzuty nie podważają trafności ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie zarzut wadliwego ustalenia przebiegu granicy drogi w sytuacji, gdy zgłaszający powyższy zarzut nie zna usytuowania tej granicy i nie potrafi wskazać właściwego jej przebiegu.

Jakkolwiek rację ma skarżąca Spółka stwierdzając, że załączona do akt administracyjnych mapa nie obrazuje w sposób wystarczający miejsca usytuowania (w stosunku do granicy drogi) reklamy objętej zaskarżoną decyzją, to zgodzić się należy z organami administracyjnymi, że powyższa mapa w powiązaniu z dokumentacją zdjęciową, załączoną do akt jednoznacznie tę kwestię wyjaśnia i obrazuje. Na tej podstawie nie budzi bowiem wątpliwości trafność ustalenia, zawartego w zaskarżonej decyzji, że objęta niniejszym postępowaniem reklama, umieszczona jest nad chodnikiem (pasem drogowym) ulicy S, w tzw. "słupie powietrza". Miejsce i sposób umieszczenia reklamy obrazują wyraźnie, załączone do akt zdjęcia.

Skoro zaś, zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( t.j. z 2007 r., Nr 19, poz. 115) pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, w świetle przytoczonych wyżej okoliczności nie budzi wątpliwości trafność ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji i zasadność wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.

Gdyby uznać za zasadne stanowisko skarżącej, wskazujące na umieszczenie reklamy na działce usytuowanej poza pasem drogi, to w świetle przytoczonych ustaleń należałoby przyjąć, że część pasa drogowego ulicy S – chodnik - usytuowany jest poza pasem drogowym i zajmuje teren należący do sąsiedniej nieruchomości. Takich twierdzeń strona skarżąca w toku postępowania nie formułowała.

Przytoczone wyżej ustalenia co do miejsca usytuowania reklamy i obrazujący to usytuowanie materiał zdjęciowy, zwalniały organy administracji w rozpoznawanej sprawie, z obowiązku wskazywania przebiegu granicy pasa drogi za pośrednictwem geodety.

Nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi również zarzuty dotyczące przeprowadzenia czynności kontrolnych bez udziału strony. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca została zawiadomiona pismem z 8 grudnia 2010 r. o wszczęciu postępowania oraz poinformowana o terminie dowodu z oględzin w miejscu umieszczenia nośnika reklamowego, wyznaczonym na dzień 4 stycznia 2011 r. Z protokołu tej czynności wynika, że w imieniu właściciela reklamy brał w niej udział E, będący wówczas pracownikiem skarżącej. W aktach nie ma formalnego pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, jednak nie można podzielić tezy skarżącej, iż uczestnictwo etatowego pracownika wydelegowanego przez skarżącą do udziału w oględzinach pozbawiało ją prawa do czynnego uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Przeciwko tej tezie przemawia ponadto fakt poinformowania strony w trybie art. 10 kpa o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy.

Niezasadny był ponadto zarzut sporządzenia protokołu oględzin z dnia 4 stycznia 2011 r. z naruszeniem przepisów art. 68 § 1 kpa oraz wydania decyzji jedynie w oparciu o notatki służbowe pracowników organu. Z protokołu wynika jasno, kto uczestniczył w oględzinach oraz co stwierdzono w ich trakcie ( zajęcie pasa drogowego ). Wskazano również na sprzęt pomiarowy użyty do ustalenia powierzchni reklamy. Podstawą wydania decyzji był całokształt zgromadzonego materiału dowodowego ( w tym mapa zasadnicza z zaznaczonym pasem drogowym i przede wszystkim zdjęcia spornego obiektu ).

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ).