Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 176/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2012 poz 406
law: Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - tekst jednolity
article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. J. na zarządzenie Wójta Gminy z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; II. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 28 listopada 2016 r. Wójt Gminy "[...]" , powołując się na art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, z późn. zm.) oraz art. 15 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 25 października 1991 r.

o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2012 r. poz. 406, z późn. zm.), odwołał "[...]" ze stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w "[...]" z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Jednocześnie zobowiązał Dyrektora GOK do wykorzystania w okresie wypowiedzenia zaległego i proporcjonalnie także bieżącego urlopu wypoczynkowego, a w pozostałym okresie zwolnił Dyrektora GOK z obowiązku świadczenia pracy. Wójt Gminy "[...]" zażądał protokolarnego zdania stanowiska w terminie 3 dni od dnia otrzymania zarządzenia.

W uzasadnieniu organ gminy podał, że decydującym powodem odwołania dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w "[...]" ze stanowiska było naruszenie przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem. Powyższe było związane z brakiem dbałości, staranności w wykonywaniu obowiązków pracowniczych w sytuacji dysponowania środkami publicznymi, przez zaangażowanie pracowników GOK w "[...]" oraz sprzętu, materiałów eksploatacyjnych w proces przygotowania, składu i sprzedaży "Gazety "[...]"", w sytuacji gdy wydawca tego czasopisma był nieznany. Tym samym, jej przygotowanie, skład i sprzedaż była sprzeczna z art. 20 ustawy Prawo prasowe i stanowiło wykroczenie. Ponadto organ gminy zarzucił, że Dyrektor GOK wprowadzał dochód ze sprzedaży "Gazety "[...]"" do budżetu Gminnego Ośrodka Kultury, co narusza art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157 poz. 1240, z późn. zm.). Stwierdził, że świadczenie usług zewnętrznych na podstawie umowy ustnej w jednostkach sektora finansów publicznych, jest niedopuszczalne. Zauważył jednocześnie, że skoro wydawca Gazety "[...]" był nieznany, to nie mogło nastąpić zawarcie umowy ustnej z uwagi na brak jednej ze stron umowy

Wójt Gminy zarzucił ponadto, że działalność w wielu obszarach, była prowadzona z naruszeniem przepisów skarbowych.

Podał też, że powodem odwołania była utrata zaufania pracodawcy wobec pracownika z uwagi na powyższe zarzuty. Wywiódł, że "zaufanie do pracownika" jest bardzo ważne dla pracodawcy, gdyż utożsamia je z pracownikiem, który jest lojalny wobec pracodawcy. Wójt Gminy wskazał, że jednym z przykładów braku zaufania jest z sytuacja z dnia 30 czerwca 2016 r., zaistniała na sesji Rady Gminy "[...]". Dyrektor GOK zarzucił wówczas Wójtowi kłamstwo w związku z organizacją "[...]", stwierdzając, że Wójt kazał mu podpisać umowę na organizację koncertu. Ponadto utrata zaufania związana jest z notorycznym nieuznawaniem zwierzchnictwa Wójta na forum publicznym i brakiem prawidłowych relacji służbowych, polegających na nieinformowaniu Wójta o organizowanych przez GOK wydarzeniach, niezapraszaniu Wójta na organizowane w GOK wydarzenia, a także braku informacji o liście zaproszonych gości.

Wójt Gminy "[...]" podniósł, że powodem odwołania jest również nieprzestrzeganie statutu Gminnego Ośrodka Kultury w "[...]" stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Gminy "[...]" z dnia 27 października 2011 r. Brak uznania zwierzchnictwa wójta jest sprzeczne z § 6 ust. 3, stanowiącym, ze zwierzchnikiem dyrektora jest Wójt Gminy "[...]" oraz § 13 ust. 3, obligującym dyrektora instytucji do przedkładania Wójtowi Gminy kwartalnych sprawozdań z realizacji planu działalności i wykorzystywania przez organizatora środków finansowych, który to obowiązek nie był realizowany.

Wójt Gminy zaznaczył, że na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej wystąpił do stowarzyszeń w celu wydania opinii co do odwołania ze stanowiska dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury. Nie wystąpiono o wydanie opinii do związków zawodowych działających w tej instytucji kultury, ponieważ w Gminnym Ośrodku Kultury w "[...]" nie działają związki zawodowe.

"[...]" wezwał Wójta Gminy "[...]" do usunięcia naruszenia prawa polegającego na zaniechaniu wystąpienia przed odwołaniem Dyrektora GOK do wszystkich stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję o wydanie opinii w tej sprawie.

Podał, że organ gminy wystąpił o wydanie opinii w sprawie jedynie do wybranych losowo stowarzyszeń, m.in.: "[...]". Potwierdzeniem powyższego jest odpowiedź udzielona przez Wójta Stowarzyszeniu "[...]" z której wynika, że pisma w sprawie opinii zostały wysłane losowo do kilku organizacji pozarządowych działających na rzecz kultury na terenie Gminy "[...]". Skarżący dodał, że utrata zaufania nie stanowi przesłanki odwołania dyrektora instytucji kultury.

W piśmie z dnia 5 stycznia 2017 r. Wójt Gminy "[...]" wskazał, że wystąpiono do wszystkich stowarzyszeń wskazanych w art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności w celu wydania opinii co do odwołania ze stanowiska dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury. Podkreślił jednocześnie, że z literalnej treści art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności wynika, że by wypełnić przesłanki tego przepisu nie jest konieczne występowanie do stowarzyszeń, a jedynie zasięgnięcie ich opinii. Nie można więc wykluczyć sytuacji gdy to stowarzyszenia samoistnie zaopiniowały odwołanie. Ta forma konsultacji również będzie stanowiła "zasięgnięcie opinii", zaś fakt, że byłemu dyrektorowi nie było wiadomo, czy wszystkie stowarzyszenia wypowiedziały się

w tym zakresie nie oznacza, iż takich rozmów nie poczyniono.

Przyznał ponadto, że brak zaufania nie jest przesłanką do odwołania z funkcji dyrektora, jednakże taką argumentację można zamieścić w treści pisma, szczególnie jeśli okoliczności te występują obok wskazanych w art. 15 ust. 6 pkt 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

W złożonej do tut. Sądu skardze "[...]" wniósł o stwierdzenie nieważności zarządzenia Wójta Gminy "[...]" z dnia 28 listopada 2016 r. i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Stwierdził, że ma interes prawny w zaskarżeniu tego aktu, gdyż na skutek odwołania utracił pracę i - z uwagi na stawiane zarzuty- dobrą opinię, która cieszył się w środowisku. Zarzucił, że wbrew wyjaśnieniom organu gminy, nie wystąpiono do wskazanych

w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa organizacji. Zaznaczył, że opinia Stowarzyszenia "[...]" została wydana dopiero w dniu 29 listopada 2016 r. W ocenie skarżącego, powyższe narusza art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Podniósł również, że niezgodnie z art. 15 ust. 6 tej ustawy wskazano jako przyczynę odwołania go ze stanowiska dyrektora GOK utratę zaufania.

Skarżący stwierdził ponadto, że zarzut dotyczący zaangażowania pracowników GOK, sprzętu, a także materiałów eksploatacyjnych w proces przygotowania, składu

i sprzedaży "Gazety "[...]"" nie uzasadnia jego odwołania. Wyjaśnił, że Gazeta "[...]" została założona w 1990 r. z inicjatywy ówczesnego wójta "[...]" i od tego czasu była redagowana społecznie przez mieszkańców gminy. Nikt nie pobierał wynagrodzenia za pisanie, redagowanie czy kolportowanie gazety, natomiast wpływy ze sprzedaży gazety i ogłoszeń wpływały do kasy GOK z przeznaczeniem na działalność statutową. Skarżący podał, że gdy został dyrektorem GOK w 2011 r., teksty do gazety przychodziły na adres mailowy obsługiwany przez pracownika GOK (specjalisty ds. informacji turystycznej), który pod nadzorem skarżącego układał teksty na komputerze. Pracownica GOK zajmowała się prenumeratą i przyjmowaniem ogłoszeń oraz rozliczeniami z punktami sprzedaży. Po kilku miesiącach poprzedni dyrektor GOK z powodów osobistych zrezygnował z zajmowania się gazetą i poprosił skarżącego o kontynuowanie tego, jako jego następca, na co skarżący wyraził zgodę. Skarżący przyznał, że gazeta nie była zarejestrowana. Zaznaczył jednocześnie, że z ustaleń audytu przeprowadzonego we wrześniu 2016 r. wynika, że GOK nie był wydawcą tej gazety. Dodał, że w gazecie zarówno poprzedni, jak i obecny Wójt, wielokrotnie udzielali wywiadów, publikowali ogłoszenia (także formalne - np. o przetargach czy sprzedaży działek gminnych), składali życzenia mieszkańcom. Wójt formalnie zareagował w sprawie "nielegalności" gazety we wrześniu 2016 r., przesyłając do GOK pismo zabraniające pracownikom zajmowania się gazetą. Zakaz ten był skrupulatnie przestrzegany i od tego czasu pracownicy GOK nie zajmowali się gazetą. Skarżący podkreślił, że gazeta była drukowana na maszynie, którą kupiono w 2009 r. za pieniądze przyznane w budżecie przez radnych gminnych specjalnie na ten cel (tzw. dotacja celowa), a wcześniej gmina przez długie lata opłacała faktury za drukowanie gazety. Audytor we wrześniu 2016 r. ustalił, że wszystkie finansowe rozliczenia związane z gazetą są prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia postanowień Statutu GOK, w szczególności

§ 6 ust. 3 dotyczącego nieuznawania zwierzchnictwa wójta, stwierdził, że nie jest prawdziwy zarzut, jakoby nie informował Wójta o organizowanych przez GOK wydarzeniach, nie zapraszał Wójta na organizowane przez GOK wydarzenia oraz nie informował Wójta o liście zapraszanych gości. Zauważył, że żaden z tych przykładów nie świadczy o braku uznania zwierzchnictwa Wójta. Co do naruszenia § 13 ust. 3 Statutu GOK przez nieprzedkładanie Wójtowi kwartalnych sprawozdań z realizacji planu działalności i wykorzystania przez organizatora środków finansowych, wyjaśnił, że zapis ten jest niezgodny z obowiązującymi przepisami, gdyż częstotliwość i zakres sporządzanych sprawozdań określony jest w art. 40 ustawy o finansach publicznych

i wydanymi na podstawie tej ustawy rozporządzeniami. W art. 265 ustawy o finansach publicznych wskazano termin składania informacji o przebiegu wykonania planu finansowego za bieżący roku budżetowy (do 31 lipca) oraz termin składania sprawozdań

z wykonania planu finansowego za ubiegły rok budżetowy (28 lutego). Ponadto, przez cały okres zatrudnienia skarżącego ani Wójt, ani skarbnik gminy nie zwracali skarżącemu uwagi na brak tych sprawozdań, a pierwszy zarzut w tym zakresie pojawił się dopiero

w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy "[...]" wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zarzut, że Dyrektor GOK z naruszeniem art. 20, art. 25 ust. 5 i art. 27 ust. 1 ustawy z 28 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24, ze zm.), bez zawarcia umowy, wykorzystywał pracowników tej instytucji oraz materiały i sprzęt do przygotowywania składu, druku i dystrybucji "Gazety "[...]" ", która nie była zarejestrowana i nie miała wydawcy. W konsekwencji powyższego, GOK nie mógł odprowadzać środków finansowych pochodzących z tych usług do swojego budżetu, gdyż nie miał do tego podstawy prawnej, co naruszało art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz.1240, ze zm.). Stwierdził również, że z art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nie wynika, aby wójt musiał zasięgać opinii wszystkich stowarzyszeń. Warunek ten spełniony jest także, w sytuacji gdy stowarzyszenie bez wezwania wyda opinię w sprawie odwołania dyrektora instytucji kultury. Wójt Gminy "[...]" przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia uzyskał opinię 12 stowarzyszeń działających na terenie gminy i tylko jedno stowarzyszenie przedłożyło opinię już po wydaniu zarządzenia. Natomiast związki zawodowe nie działają na terenie GOK. Podał ponadto, że audytor ustalił, iż GOK nie ma i nie miał jakichkolwiek praw do tytułu Gazeta "[...]", w okresie poddanym audytowi Gazeta "[...]" nie była tytułem zarejestrowanym zgodnie z art. 20 ustawy Prawo prasowe; w procesie redagowania, przygotowania do druku, druku oraz dystrybucji zaangażowani byli pracownicy i wykorzystywany był sprzęt będący w zasobach GOK, a przychody ze sprzedaży gazety oraz przychody z umieszczanych w niej płatnych ogłoszeń, kondolencji były przychodami GOK.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, określona w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach

z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawę wniesienia rozpoznawanej skargi stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446), na mocy którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Uprawnionym do wniesienia skargi w trybie powołanego przepisu może być zatem jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga ta nie ma bowiem charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje ani sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą,

a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Należy podnieść, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym źródłem interesu prawnego i legitymacji skargowej może być prawo cywilne. W pierwszym rzędzie można wymienić prawo własności i inne prawa rzeczowe, z których można wyprowadzić legitymację do zaskarżenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok NSA z 10 stycznia 2008 r., II OSK 1335/2007; wyrok NSA z 11 stycznia 2008 r., II OSK 1413/2007; wyrok NSA z 4 września 2008 r., II OSK 133/2008, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

Zaskarżone zarządzenie zostało podjęte na podstawie art. 15 ust. 6 pkt 3 ustawy

o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Bezspornie, powierzenie, jak

i odwołanie z powierzonego stanowiska dyrektora instytucji kultury określonej osoby kształtuje sytuację prawną tej osoby wyposażając ją w kompetencje określone, m.in.

w art. 17 i art. 27 ust. 3 ustawy. Normy zawarte w powyższych przepisach stanowią źródło interesu prawnego osoby pełniącej funkcję dyrektora instytucji kultury, który niewątpliwie zostaje naruszony w przypadku odwołania takiej osoby ze stanowiska dyrektora instytucji kultury. W sytuacji zatem gdy skarżący podnosi, że w drodze zaskarżonego zarządzenia niezasadnie odwołano go ze stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, pomimo iż nie było ku temu podstaw, należy przyjąć, że interes prawny skarżącego wynikający ze wskazanych wyżej norm został naruszony zaskarżonym zarządzeniem. Dodać należy, że w orzecznictwie NSA nie budzi wątpliwości, że odwołany dyrektor może kwestionować akt odwołania (zarządzenie organu gminy) przed sądem administracyjnym (zob. np. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 817/10, CBOSA).

Zbadania wymagało ponadto spełnienie wymogów formalnych wniesienia skargi.

Z art. 52 § 4 i art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że przesłanką wniesienia skargi na zarządzenie organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, jest uprzednie wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa, a skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwane do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięciu naruszenia prawa (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSP 2/2007, ONSAiWSA 2007/3, poz. 60). Skarżący pismem z dnia 6 grudnia 2016 r. wystąpił do Wójta Gminy Gietrzwałd z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa przedmiotowym zarządzeniem. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w dniu 5 stycznia 2017 r., a skarga wpłynęła do organu w dniu 24 stycznia 2017 r. Wobec powyższego należało uznać, że została złożona z zachowaniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej.

Powyższe przesądza o dopuszczalności skargi, dlatego też Sąd uprawniony był do merytorycznej kontroli zaskarżonego zarządzenia z dnia 28 listopada 2016 r.

Z treści art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy jest istotna sprzeczność uchwały lub zarządzenia z prawem. Tym samym tylko istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności zarządzenia organu gminy. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest w szczególności naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (zob. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/05, LEX nr 192932).

Podstawą wydania zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy "[...]" z dnia

28 listopada 2016 r. był zarzut naruszenia przez odwołanego Dyrektora GOK przepisów prawa, polegające na zaangażowaniu pracowników Gminnego Ośrodka Kultury

w "[...]" oraz sprzętu, materiałów eksploatacyjnych w proces przygotowania, składu i sprzedaży "Gazety "[...]"", wprowadzenie dochodu ze sprzedaży tej gazety do budżetu Gminnego Ośrodka Kultury, naruszenie "przepisów skarbowych", a także utrata zaufania Wójta wobec skarżącego z uwagi na powyższe zarzuty oraz ze względu na notoryczne nieuznawanie zwierzchnictwa Wójta na forum publicznym i brak prawidłowych relacji służbowych, polegających na nieinformowaniu Wójta o organizowanych przez GOK wydarzeniach, niezapraszaniu Wójta na te wydarzenia, a także brak informacji o liście zaproszonych gości na takie wydarzenia. Jako przyczynę odwołania wskazano również nieprzestrzeganie przez odwołanego Dyrektora GOK statutu Gminnego Ośrodka Kultury w "[...]" polegające na braku uznania zwierzchnictwa wójta i zaniechaniu przedkładania Wójtowi Gminy kwartalnych sprawozdań z realizacji planu działalności i wykorzystywania przez organizatora środków finansowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, dyrektor instytucji kultury powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu:

1) na własną prośbę;

2) z powodu choroby trwale uniemożliwiającej wykonywanie obowiązków;

3) z powodu naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem;

4) w przypadku odstąpienia od realizacji umowy, o której mowa w art. 15 ust. 5 tejże ustawy;

5) w przypadku przekazania państwowej instytucji kultury w trybie art. 21a ust. 2-6 ww. ustawy.

Analizując podane w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia przesłanki odwołania skarżącego należy stwierdzić, że Wójt Gminy "[...]" nie wykazał, by odwołanie skarżącego było uzasadnione i nie naruszało prawa.

W zaskarżonym zarządzeniu podkreślono, że zasadniczą przesłanką odwołania skarżącego ze stanowiska Dyrektora GOK w "[...]" było zaangażowanie pracowników tej jednostki, sprzętu i materiałów w wydawanie i sprzedaż "Gazety "[...]"". Jak wynika z przedłożonych Sądowi do oceny akt sprawy, w tym "Sprawozdania z przeprowadzonego audytu w Gminnym Ośrodku Kultury w "[...]"", Gazeta "[...]"" jest drukowana i dystrybuowana na terenie Gminy "[...]"jako dwutygodnik Gminy "[...]"od 1990 r. W 2009 r. Rada Gminy "[...]"przekazała dotację celową na zakup maszyny do druku tego czasopisma. Skarżący objął stanowisko Dyrektora GOK w "[...]"w kwietniu 2011 r. Bezsporne jest, że w tej dacie, podobnie jak i w latach wcześniejszych, czasopismo to było przygotowywane i sprzedawane przez pracowników GOK w "[...]", a dochody uzyskane ze sprzedaży samego czasopisma oraz zamieszczanych w nim reklam, ogłoszeń (w tym przez organy Gminy "[...]"), itp., zasilały budżet tej jednostki. Jak wynika

z treści audytu przeprowadzonego w GOK, ekonomiczne zaangażowanie tej jednostki

w proces przygotowywania do druku, druku oraz dystrybucji "Gazety "[...]"" jest zgodny ze statutem jednostki, przewidującym prowadzenie działalności gospodarczej. Gmina i GOK nie był wydawcą tego czasopisma w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. nr 5, poz. 24 z późn. zm.). Bezspornie też przez cały ten okres nie była uregulowana w sposób formalny kwestia zaangażowania GOK w proces związany z przygotowaniem do druku, drukiem oraz dystrybucją gazety.

W tej sytuacji uznanie przez Wójta Gminy "[...]"Gminnego Ośrodka Kultury w "[...]"za "wydawcę" w rozumieniu art. 8 Prawa prasowego i obciążenie wyłącznie skarżącego odpowiedzialnością za brak prawnego uregulowania wydawania tego czasopisma bez wymaganej rejestracji w sądzie wojewódzkim właściwym miejscowo dla siedziby wydawcy, stosownie do art. 20 ust. 1 Prawa prasowego było nieuzasadnione i nie mogło stanowić podstawy postawienia mu zarzutu naruszenia prawa.

Wójt Gminy zarzucił również skarżącemu utratę zaufania jako pracownika związku z publicznym zarzuceniem Wójtowi nieprawdy, bliżej nie określonym brakiem uznawania zwierzchności Wójta na forum publicznym i brakiem prawidłowych relacji służbowych, polegających na pomijaniu udziału Wójta w organizowanych przez GOK w "[...]" wydarzeniach artystycznych, a w konsekwencji naruszenie § 6 ust. 3 Statutu. Motywy te, co jest bezsporne, nie mieszczą się jednak katalogu wyżej wskazanych przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Należy również wskazać, że ocena, czy w danej sprawie przesłanki określone

w tym przepisie zostały spełnione, mieści się w zakresie kompetencji organizatora, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego. Oznacza to, że w uzasadnieniu aktu odwołującego dyrektora z zajmowanego stanowiska dyrektora instytucji kultury ocena ta musi być dokładnie i szczegółowo umotywowana. Zaniedbania po stronie dyrektora, które mają prowadzić do odwołania go ze stanowiska dyrektora instytucji kultury, muszą być wykazane w postępowaniu poprzedzającym podjęcie zarządzenia. W uzasadnieniu zaś samego aktu odwołania dyrektora muszą zostać szczegółowo wskazane zarzucane mu nieprawidłowości oraz winno zostać przekonująco umotywowane wypełnienie przez nie ustawowych przesłanek. Wymóg należytego uzasadnienia władczego aktu w sprawie

z zakresu administracji publicznej wynika z ogólnych zasad ustrojowych zawartych

w Konstytucji RP, w tym zwłaszcza z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2) oraz z zasad praworządności i legalności (art. 7). Zarzut naruszenia przez skarżącego "przepisów skarbowych" nie został natomiast w jakikolwiek sposób uzasadniony. Wójt Gminy nie wskazał nawet, jakie przepisy, regulujące prawdopodobnie kwestę uiszczania danin publicznoprawnych, miały zostać naruszone, a także nie wskazał, jakim działaniem lub zaniechaniem skarżący naruszył te przepisy "skarbowe". Tym samym gołosłowny zarzut naruszenia przez skarżącego "przepisów skarbowych" nie mógł być przesłanka odwołania go z zajmowanego stanowiska.

Skarżącemu postawiono ponadto zarzut nieprzestrzegania § 13 ust. 3 Statutu Gminnego Ośrodka Kultury w "[...]"przez zaniechanie przedkładania Wójtowi Gminy kwartalnych sprawozdań z realizacji planu działalności i wykorzystywania przez organizatora środków finansowych. Należy jednak zauważyć, że § 13 ust. 3 Statutu jest niezgodny z art. 265 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym jednostki,

o których mowa w art. 9 pkt 10, 13 i 14, dla których organem założycielskim jest jednostka samorządu terytorialnego, przedstawiają właściwemu zarządowi jednostki samorządu terytorialnego w terminie do dnia: 31 lipca roku budżetowego - informację o przebiegu wykonania planu finansowego jednostki za pierwsze półrocze, uwzględniającą

w szczególności stan należności i zobowiązań, w tym wymagalnych; 28 lutego roku następującego po roku budżetowym - sprawozdanie roczne z wykonania planu finansowego jednostki, w szczegółowości nie mniejszej niż w planie finansowym. Tym samym nie można stawiać skarżącemu zarzutu i wywodzić negatywnych dla niego skutków prawnych z faktu, że nie przestrzegał zapisu Statutu, który jest niezgodny z przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Wójt nie wykazał natomiast, aby skarżący jako Dyrektor GOK naruszył art. 265 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Zasadny jest ponadto zarzut naruszenia przez Wójta Gminy art. 15 ust. 1 ustawy

o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej przez zaniechanie zasięgnięcia opinii wszystkich stowarzyszeń zawodowych i twórczych, właściwych ze względu na rodzaj prowadzonej przez instytucję działalności. Wskazany wyżej przepis dla skuteczności odwołania wymaga bowiem poprzedzenia go uzyskaniem opinii związków zawodowych działających w tej instytucji oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję. Obowiązkiem wójta jest więc dokładne ustalenie, jakie związki zawodowe oraz stowarzyszenia zawodowe i twórcze działają na terenie gminy, a w dalszej kolejności powinien on zasięgnąć ich opinii

w zakresie osoby odwoływanego dyrektora instytucji kultury. Pominięcie wspomnianych działań konsultacyjnych stanowi istotne naruszenie prawa (zob. np. wyroki NSA z dnia:

12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2545/11; 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 834/09; 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1295/12; wyrok WSA w Krakowie z dnia

27 października 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 655/15, CBOSA). W przypadku odwołania dyrektora ustawa wymaga każdorazowo opiniowania przez związki zawodowe (o ile działają na terenie instytucji) oraz stowarzyszenia zawodowe i twórcze. Ze znajdujących się w aktach sprawy pism stowarzyszeń wynika, że Wójt wystąpił jedynie do trzech spośród co najmniej 14 stowarzyszeń działających na terenie Gminy "[...]". Powyższego nie można uznać za realizację obowiązku określonego w art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone zarządzenie zostało podjęte z naruszeniem materialnej podstawy jego wydania, tj. z naruszeniem art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym niniejszej sprawy, a także z naruszeniem trybu określonego w art. 15 ust. 1 powyższej ustawy. Tym samym, należało uznać, że zaskarżone zarządzenie wydane zostało z istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu w art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W związku z tym, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, Sąd stwierdził nieważność przedmiotowego zarządzenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.