Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2370/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2022 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) września 2021 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2021 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: "organ II instancji", "SKO") na podstawie art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U.2018.570 t.j.) oraz 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 127 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j.) (dalej: "k.p.a."), oraz art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1,4 i 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2021.741 t.j.), po rozpatrzeniu odwołania J.C. i A.C. od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., uchyliło zaskarżoną decyzje w całości.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że wnioskiem z dnia 16 października 2018 r., J.C. i A.C. zwrócili się do Wójta Gminy [...] o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji polegającej na budowie 2 chlewni rusztowych do chowu tuczników o liczbie stanowisk 1000 szt. każda wraz z obiektami towarzyszącymi, na działce nr [...], obręb [...] [...], gm. [...].

Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2018 r., znak [...], Wójt Gminy [...] poinformował strony o wszczęciu postępowania. W tej samej dacie wystąpił do organów uzgadniających, tj. Starosty [...], Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w C. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie, o uzgodnienie przedkładając im projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018r. nr [...] znak [...] Wójt Gminy [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, z uwagi na brak spełnienia wymagań określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. tj. z powodu braku w obszarze analizowanym zabudowy mogącej stanowić "dobre sąsiedztwo". Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. i A. C.

Decyzją z dnia [...]lutego 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło zaskarżaną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]znak [...] Wójt Gminy [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, z uwagi na brak spełnienia wymagań określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.. tj. braku działek zabudowanych pozwalających określić wymagania nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej projektowanych obiektów, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Organ stwierdził, że żadna działka, zarówno z tej samej strony co działka wnioskodawcy, jak i przeciwnej, położona przy drodze publicznej nie jest zabudowana żadnym obiektem budowlanym.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J.C. i A.C.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło zaskarżaną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Wnioskodawcy przesłali Wójtowi Gminy [...] ostateczną decyzję środowiskową wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w dniu [...] listopada 2020 r. nr [...]. W piśmie tym wnioskodawcy, doprecyzowując wniosek o ustalenie warunków zabudowy oświadczyli, że planowana inwestycja będzie realizowana w ramach zabudowy zagrodowej. Wskazali, że są właścicielami gospodarstwa o wielkości przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w Gminie [...]. Wyjaśnili również, że planowana inwestycja będzie funkcjonalnie powiązana z prowadzonym przez wnioskodawcę gospodarstwem rolnym.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., Wójt Gminy [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, wskazując że po weryfikacji wniosku oraz zapisów projektu planu zagospodarowania przestrzennego na terenie części obrębów geodezyjnych [...] [...] i [...], stwierdzono że dotychczasowa dokumentacja planistyczna wskazuje na kolizję złożonego wniosku z zapisami projektu planu miejscowego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J.C. i A.C..

Decyzją z dnia [...] września 2021 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i ustaliło warunki zabudowy, dla inwestycji polegającej na: budowie 2 chlewni rusztowych do chowu tuczników o liczbie stanowisk 1000 szt. każda wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewid. [...] położonej w [...], obręb [...] [...], gm. [...], określonej w załączniku graficznym stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.

Organ odwoławczy dokonał w decyzji następujących ustaleń:

1. Ustalenia dotyczące funkcji i rodzaju zabudowy: budowa 2 chlewni rusztowych do chowu tuczników o liczbie stanowisk 1000 szt. każda wraz z obiektami towarzyszącymi;

2. Ustalenia szczegółowe dotyczące warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego:

- budowa 2 budynków inwentarskich o maksymalnej powierzchni zabudowy do 1100 m2 każdy, maksymalnie jednokondygnacyjnych,

-maksymalna szerokość elewacji frontowej każdego z projektowanych budynków inwentarskich- do 70 m’

-maksymalna wysokość każdego z projektowanych budynków inwentarskich od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku do głównej kalenicy dachu – do 7,0 m,

-pokrycie dachu każdego z projektowanych budynków inwentarskich materiałem dachówko podobnym, blachą, blachą trapezową, dachówką, blachodachówką lub płytą warstwową w stonowanej kolorystyce , nawiązującej do kolorystyki pokryć dachowych budynków zlokalizowanych na rozpatrywanych działkach,

- nieprzekraczalna linia zabudowy- w odległości co najmniej 15,0 m od granicy działki z drogą gminną, zgodnie z załącznikiem graficznym,

- maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki – 37%

- powierzchnia biologicznie czynna – co najmniej 40% powierzchni działki.

Decyzja zawiera nadto ustalenia dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, a także warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacyjnej oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich.

W uzasadnieniu organ II instancji zacytował przepisy stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Wskazał, że w niniejszej sprawie, badając możliwość wydania decyzji w przedmiocie ewentualnego ustalenia warunków zabudowy w oparciu o przepis art. 61 ust 4 ustawy ustalił, że wnioskodawcy spełniają przesłanki z tego artykułu w zakresie areału gruntów. Skład orzekający Kolegium ustalił bowiem, iż powierzchnia gospodarstwa rolnego A.C. i J.C. jest większa niż średnia w gminie [...].

Według Kolegium planowana inwestycja związana będzie ściśle z prowadzonym dotychczas przez Wnioskodawców gospodarstwem rolnym, a planowane obiekty stanowić będą integralną część tego gospodarstwa, jako element prowadzonej dotychczas działalności rolniczej i będą funkcjonalnie powiązane z istniejącą zabudową na działce nr [...] położoną w [...]. W ocenie składu orzekającego Kolegium, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż planowana inwestycja stanowi rozbudowę prowadzonego już przez inwestorów gospodarstwa rolnego. Stanowi ona realizację budynków inwentarskich o charakterze zabudowy zagrodowej i będzie funkcjonalnie powiązana z istniejącą zabudową na terenie w/w działki nr ewid. [...]. Wobec powyższego, wnioskowana zabudowa ma związek z gospodarstwem rolnym i gospodarstwo to będzie funkcjonalnie powiązane z planowaną zabudową zagrodową na działce nr ewid. [...].

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i orzecznictwa Kolegium uznało, że planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową. Dlatego możliwe było zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy i odstąpienie od konieczności badania "dobrego sąsiedztwa" w trybie art. 61 ust. pkt 1 ustawy dla tej inwestycji.

Kolegium w oparciu o zebrany materiał dowodowy ustaliło również, że planowana inwestycja spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy. Teren objęty wnioskiem, tj. działka nr ewid. [...], posiada dostęp do drogi gminnej (działka nr ewid. [...]- własność Gminy [...]) poprzez projektowany zjazd.

Ponadto organ II instancji wskazał, że projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Zasilenie w energię elektryczną, zgodnie z informacjami zawartymi przez inwestora we wniosku o ustalenie warunków zabudowy, odbywać się będzie z planowanego przyłącza. Potwierdza to oświadczenie E. (promesa z dnia [...].06.2021 r., znak [...]stanowiąca załącznik do pisma wnioskodawców z dnia [...] lipca 2021 r, ). Zaopatrzenie inwestycji w wodę odbywać się będzie z planowanego przyłącza do sieci wodociągowej (promesa Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...] z dnia [...].04.2019 r.). Odprowadzenie wód opadowych - (powierzchniowo po terenie własnej działki). Również sposób gospodarowania odpadami stałymi na terenie nieruchomości objętej decyzją, odbywać się będzie zgodnie z wymogami przepisów odrębnych.

Z uwagi na powyższe Kolegium uznało, że analizowany teren ma dostęp do w/w mediów oraz do drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Kolegium ustaliło również, że teren działki objętej wnioskiem Inwestorów, stanowi teren gruntów oznaczonych symbolami RV (grunty nie podlegające ochronie, grunty rolne o w/w klasach V nie wymagają uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, jednak przede wszystkim zabudowa takich gruntów budynkami związanymi z prowadzoną działalnością rolniczą, nie zmienia rolnego charakteru tych gruntów. Zatem teren ten nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.

Organ odwoławczy wskazał, że niniejsza decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi, w tym z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko o drogach publicznych (Dz.U.2021.247 t.j.). Planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - w ramach planowanej inwestycji przewiduje się budowę i eksploatację 2 budynków inwentarskich - chlewni o łącznej obsadzie 280 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną; Jednak A.C. i J.C. uzyskali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji, w której określono uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia.

W związku z powyższymi ustaleniami Kolegium uznało, że spełnione zostały również przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 2, 3,4 i 5 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ II instancji uznał je za w pełni uzasadnione. Wskazał, że dla rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu istotne są ustalenia wynikające z charakteru planowanej zabudowy (zabudowa zagrodowa) i analizy urbanistycznej sporządzonej w tej konkretnie sprawie. Jak natomiast wykazano w uzasadnieniu niniejszej decyzji, z uwagi na fakt iż planowana inwestycja stanowić będzie zabudowę zagrodową funkcjonalnie powiązaną z prowadzonym przez odwołujących gospodarstwem rolnym, zastosowanie ma art. 61 ust. 4 ustawy. W konsekwencji powyższego zdaniem organu, nie zaistniała konieczność przeprowadzenia analizy funkcji i zagospodarowania terenu w zakresie wskazanym w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Kolegium podzielając stanowisko Odwołujących uznało, że Wójt Gminy [...] naruszył art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odmawiając ustalenia warunków zabudowy w oparciu o okoliczności, które nie mają charakteru prawnie istotnego tj. z uwagi na "ogromne zaawansowanie prac planistycznych". Przywołany przepis, nie przewiduje bowiem możliwości odmowy ustalenia warunków zabudowy z uwagi na stan zaawansowania prac planistycznych, jeżeli w dacie wydania decyzji wnioskodawca spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 lub 61 ust. 4 ww. ustawy, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie został uchwalony przed datą wydania decyzji. Ponadto organ pierwszej instancji, pomimo wytycznych Kolegium zawartych w decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] nie dokonał analizy, czy planowana inwestycja posiada cechy zabudowy zagrodowej, przez co dopuścił się naruszenia art. 61 ust.4 ustawy w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego w rozpatrywanej sprawie.

Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że ze względu na zagrodowy charakter zabudowy, planowanej przez A. C. i J.C. na działce nr ewid. [...], warunkiem koniecznym do uzyskania decyzji ustającej warunki zabudowy było spełnienie przesłanek zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy. Jak natomiast wykazano powyżej w uzasadnieniu niniejszej decyzji, zostały one spełnione.

Na powyższą decyzję Stowarzyszenie "[...]" w [...] (dalej: "skarżący") wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

I. naruszenie art. 15 w zw. z art. 7 i 77 kpa w zw. z 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji merytorycznej przez organ II instancji, podczas gdy decyzja wydana przez Wójta Gminy [...] została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres spraw miał istotny wpływ na ich rozstrzygnięcie, przez co pozbawiono pozostałe strony prawa do rozpoznania sprawy przez dwie instancje administracyjne: jednocześnie doszło do naruszenia art. 138 §2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

II. naruszenie art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. przez organy obu instancji poprzez rozpatrzenie sprawy w sposób dowolny, nierozważenie uzasadnionych interesów mieszkańców wsi [...] [...], co skutkowało wydaniem decyzji, która nie przekonuje Stowarzyszenia i nie pogłębia jego zaufania do władzy publicznej.

III. naruszenie art. 140 Kodeksu cywilnego (dalej: kc) przejawiające się w ograniczeniu prawa własności nieruchomości położonych w miejscowości [...] [...], a także innych mieszkańców poprzez ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 2 chlewni rusztowych z obsadą 280 DJP, która to inwestycja wpłynie znacząco na zmniejszenie wartości ich nieruchomości, a także będzie wywierać negatywny wpływ na jakość życia mieszkańców, bowiem wybudowanie tak dużych chlewni spowoduje ponadprzeciętną miarę zakłócania korzystania z sąsiednich nieruchomości;

IV. naruszenie interesu prawnego mieszkańców wsi [...] [...] poprzez nadanie prymatu interesowi Inwestora i jednoczesnego zbagatelizowania interesu właścicieli okolicznych nieruchomości wobec działki [...] Inwestora, podczas gdy są to interesy równorzędne.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

Strona skarżąca wniosła na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i c o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r.,poz. 137), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -p.p.s.a.(t.j Dz.U z 2022r., poz. 329), sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga nie została uwzględniona.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest reformatoryjna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2021r., uchylająca decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021r. i ustalająca warunki zabudowy, dla inwestycji polegającej na: budowie 2 chlewni rusztowych do chowu tuczników o liczbie stanowisk 1000 szt. każda wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewid. [...] położonej w [...], obręb [...] [...], gm. [...].

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r., poz. 293, z późn. zm., dalej także jako "u.p.z.p.") oraz wydanego na podstawie delegacji ustawowej, stosownie do art. 61 ust. 6 u.p.z.p., rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U z 2003 r., Nr 164, poz. 1588, dalej także jako "rozporządzenie").

W rozpatrywanej sprawie nie stanowi okoliczności spornej przyjęcie przez organy, że dla terenu, na którym znajduje się działka objęta planowaną inwestycją– nr [...] , obręb [...] [...], gm. [...], brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że wnioskodawcy zobowiązani są do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, co wynika z treści art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest stwierdzenie, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu jest dopuszczalna. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być poprzedzone przeprowadzeniem przez właściwy organ postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków, określonych w przepisach wskazanego powyżej rozporządzenia.

Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy od istnienia co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej oraz zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przepis ten wprowadza do polskiego systemu prawnego "zasadę dobrego sąsiedztwa", uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania przestrzennego. Inaczej mówiąc, planowana inwestycja nie może odbiegać charakterem od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy, przy czym ratio legis art. 61 ust. 1 jest ochrona "ładu przestrzennego" (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 646/06).

Istotne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy jest wskazanie, że zasada, zgodnie z którą ustalenie warunków zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy planowana inwestycja spełnia wymóg dobrego sąsiedztwa nie ma charakteru absolutnego, gdyż stosownie do treści art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 tego artykułu u.p.z.p. nie stosuje się, do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności opierać musi się na wykazaniu relacji zachodzącej pomiędzy art. 61 ust. 4 u.p.z.p., a art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Ma to istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ze względu na treść wniosku inwestorów o wydanie warunków zabudowy dla budowie 2 chlewni rusztowych do chowu tuczników o liczbie stanowisk 1000 szt. każda wraz z obiektami towarzyszącymi.

W pierwszej kolejności rolą organów jest ustalenie, czy projektowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową, gdyż wynik tego ustalenia umożliwi sformułowanie odpowiedzi na pytanie w jakim trybie organy winny wydać decyzję o warunkach zabudowy (w oparciu o art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. czy art. 61 ust. 4 u.p.z.p.).

Wskazać należy, że w sprawach o ustalenie warunków zabudowy zasadą ogólną jest, że planowane zamierzenie powinno spełniać wszystkie wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Wyjątkiem od tej zasady jest przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p., który wyłącza wymóg zgodności planowanej inwestycji z zasadą dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.). Oznacza to, że art. 61 ust. 4 u.p.z.p. na zasadzie wyjątku znosi dla zabudowy zagrodowej konieczność realizacji zasady dobrego sąsiedztwa wyrażonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Niedopuszczalna jest zatem rozszerzająca wykładnia wyjątku od zasady ogólnej (singularia non sunt extendenda), który wprowadza uprzywilejowany sposób oceny ukształtowania przestrzeni w harmonijną całość, z uwzględnieniem wszelkich uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, społeczno-gospodarczych, środowiskowych, kulturowych oraz kompozycyjno-estetycznych, w przypadku spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Oznacza to, że organy orzekające w sprawach o ustalenie warunków zabudowy winny dostrzegać w normie określonej w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przywilej wyrażający się w rezygnacji przez ustawodawcę ze stosowania zasady tzw. dobrego sąsiedztwa w sytuacji, gdy planowana inwestycja ma stanowić element już istniejącej lub planowanej zabudowy zagrodowej powiązanej z gospodarstwem rolnym o określonej wielkości. Należy bowiem mieć na uwadze, jaki cel przyświecał ustawodawcy przy wprowadzeniu tego wyjątku. W interesie publicznym jest bowiem zachowanie ładu przestrzennego nie tylko w miastach, lecz także w tych częściach wsi, które są zabudowane w sposób jednolity i uporządkowany.

W każdym przypadku dokonać należy indywidualnej oceny, jakie gospodarstwo rolne związane jest z planowaną zabudową, czy ta planowana zabudowa jest częścią zabudowy zagrodowej dla tego gospodarstwa rolnego oraz jaki jest związek poszczególnych części gospodarstwa rolnego.

Pojęcie gospodarstwa rolnego związanego z planowaną zabudową zagrodową, o którym mowa w art. 61 ust. 4, jest w orzecznictwie wykładane jako odpowiadające pojęciu gospodarstwa rolnego w rozumieniu cywilistycznym. Należy zgodzić się z poglądem, według którego, odczytując treść art. 61 ust. 4 u.p.z.p. powinno się nawiązać do definicji sformułowanej w art. 553 w związku z art. 461 Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 553 K.c., za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

O rolniczym charakterze gruntu przesądza jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób aktualnego wykorzystywania (por. postanowienie SN z dnia 28 stycznia 1999 r., sygn. akt III CKN 140/98). Najistotniejszym składnikiem gospodarstwa rolnego – w sensie przedmiotowym – jest grunt rolny. Bez niego nie może istnieć gospodarstwo rolne. Występowanie pozostałych składników gospodarstwa, wymienionych w art. 55³, nie jest konieczne dla bytu samego gospodarstwa. Ocena, czy grunt jest gruntem rolnym, nie może być dokonana w oderwaniu od art. 46¹ K.c., według którego nieruchomość rolna jest zawsze gruntem rolnym (patrz: Władysław Pawlak [w:] "Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz.1 (art. 1-554)", pod red. J. Gudowskiego, WKP 2021, pkt 5 do art. 553 i przywołane tam orzecznictwo: postanowienia SN: z dnia 7 maja 1997 r., sygn. akt II CKN 137/97 i z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt II CSK 107/15).

Posługując się pomocniczo cywilistycznym rozumieniem gospodarstwa rolnego należy jednak pamiętać, że na gruncie art. 61 ust.4 u.p.z.p wskazywane przez wnioskodawcę gospodarstwo rolne powinno być na tyle skonkretyzowane aby możliwa była wymagana tym przepisem ocena, czy powierzchnia związanego z planowaną zabudową gospodarstwa przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie.

Wymóg z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. można zatem uznać za spełniony, gdy wskazane przez wnioskodawcę grunty tworzą gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 K.c., a więc gdy są to grunty rolne, które stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, a nadto, gospodarstwo rolne musi być związane z planowaną zabudową. Wreszcie, powierzchnia takiego gospodarstwa powinna przekraczać średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie.

Nawiązując do podstawowej przesłanki określonej w przepisie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., tj. zabudowy zagrodowej, podzielić należy pogląd wyrażony w najnowszym orzecznictwie (m.in. w wyroku NSA z 17 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2951/17 a także wyroku NSA z 10 marca 2021r., II OSK 2951/19), wskazujący że: "Współczesny charakter gospodarki rolnej powoduje utratę aktualności tradycyjnego rozumienia pojęcia zagrody, rozumianego jako zespół budynków i budowli zlokalizowanych w obrębie «działki siedliskowej», tworzących zagrodę, a więc budynki i budowle skoncentrowane wokół wspólnego obejścia. Obiekty wielkogabarytowe jak np. silosy, czy budynki inwentarskie o dużej obsadzie, znajdują się często w znacznym oddaleniu od budynku mieszkalnego i funkcjonującej przy nim zagrody w tradycyjnym znaczeniu. (...) Istotne jest jednak to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda (siedlisko)". W innym wyroku z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2674/17, NSA stwierdził analogicznie, że: "Wiązanie pojęcia «zabudowy zagrodowej» wyłącznie z siedliskiem, czy działką siedliskową nie znajduje uzasadnienia normatywnego. Należy bowiem zwrócić uwagę na wykładnię celowościową art. 61 ust. 4 u.p.z.p., którego zadaniem jest, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, umożliwienie rolnikom posiadającym duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego pod budownictwo zagrodowe, czyli wchodzące w skład gospodarstwa, które może mieć charakter rozproszony. Nie sposób bowiem postrzegać współczesnego gospodarstwa rolnego, jako archaicznej zagrody, w której budynek mieszkalny otoczony jest budynkami gospodarczymi zlokalizowanymi na jednej działce czy podwórzu" (ONSAiWSA 2019/5/84). Taką linię orzeczniczą , którą w pełni akceptuje skład orzekający w sprawie niniejszej, prezentują także wyroki NSA z 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 726/18 oraz z 9 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2829/17.

Wprawdzie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera ustawowej definicji pojęcia "zabudowa zagrodowa" to jednak pojęcie to zostało zdefiniowane w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, ze zm.). Definicja ta powinna stanowić istotną wytyczną w wykładni tego określenia, nie ma bowiem uzasadniania, aby było ono różnie rozumiane na kolejnych etapach realizacji tej samej inwestycji. Zgodnie z tym przepisem przez "zabudowę zagrodową" należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Zabudowa zagrodowa obejmuje zatem także budynki inwentarskie w gospodarstwach rolnych o profilu hodowlanym, niezależnie od sposobu ich lokalizacji.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotowa inwestycja spełnia warunki, aby mogła zastać potraktowana jako zabudowa zagrodowa w aktualnym rozumieniu tego pojęcia, przyjętym w powołanym wyżej orzecznictwie oraz w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Jak wynika z akt administracyjnych, A. i J. C. są właścicielami gospodarstwa rolnego w skład którego wchodzi nieruchomość o powierzchni 8,97 ha składająca się z działek gruntu o nr ew. [...] położonych w obrębie [...] [...], dla których Sad Rejonowy w [...]prowadzi KW nr [...]. Nadto są właścicielami działki gruntu nr ew. [...]o powierzchni [...] ha stanowiącej nieruchomość rolną dla której ten sam Sąd prowadzi KW nr [...]. Na działce tej prowadzona jest działalność rolnicza w zakresie produkcji roślinnej, a budynki z nią związane zlokalizowane są na działce nr ew. [...]. Zarówno wskazane powyżej Księgi Wieczyste jak również rejestr gruntów potwierdziły, że wnioskodawcy są właścicielami gruntów rolnych stanowiących gospodarstwo rolne o powierzchni łącznej [...] ha.

Jednocześnie z zarządzenia Wójta Gminy [...] nr [...]z dnia [...] stycznia 2021r. w sprawie wyliczenia średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w Gminie [...] wynika, że średnia powierzchnia takiego gospodarstwa wynosi 8,36 ha.

Zasadnie więc, zdaniem Sądu, organ przyjął, że planowane zamierzenie inwestycyjne będzie realizowane w ramach zabudowy zagrodowej i spełnia wymagania wynikające z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Planowana inwestycja stanowi rozbudowę prowadzonego już przez inwestorów gospodarstwa rolnego. Jej założeniem jest realizacja budynków inwentarskich o charakterze zabudowy zagrodowej która będzie funkcjonalnie powiązana z istniejącą zabudową na terenie działki nr ewid. [...].

Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu, że projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Zasilenie w energię elektryczną, zgodnie z informacjami zawartymi przez inwestora we wniosku o ustalenie warunków zabudowy, odbywać się będzie z planowanego przyłącza. Potwierdza to oświadczenie E. (promesa z dnia [...].06.2021 r., znak [...]stanowiąca załącznik do pisma wnioskodawców z dnia [...] lipca 2021 r, ). Zaopatrzenie inwestycji w wodę odbywać się będzie z planowanego przyłącza do sieci wodociągowej (promesa Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...] z dnia [...].04.2019 r.). Odprowadzenie wód opadowych - (powierzchniowo po terenie własnej działki). Sposób gospodarowania odpadami stałymi na terenie nieruchomości, odbywać się będzie zgodnie z wymogami przepisów odrębnych.

Okoliczności bezsporną pozostaje także fakt, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ( budowa i eksploatacja 2 budynków inwentarskich – chlewni o łącznej obsadzie 280 DJP). W związku z powyższym inwestorzy uzyskali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]listopada 2020r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, w której określono warunki środowiskowe dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.

Organ administracji publicznej przed wydaniem zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uzyskał dla przedmiotowej inwestycji wszelkie, wymagane prawem opinie i uzgodnienia. Zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą będące wyrazem obaw mieszkańców sąsiednich nieruchomości, będą mogły być podnoszone w innych postępowaniach m. in. w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Na etapie ustalenia warunków zabudowy nie jest możliwie nawet przeprowadzenie dowodu zmierzającego do ustalenia, czy w wyniku realizacji inwestycji nastąpi zwiększenie immisji w postaci uciążliwych zapachów. W tej kwestii wszystko zależy bowiem od konkretnych rozwiązań jakie przyjęte zostaną w projekcie budowlanym. W ocenie Sądu podnoszone przez skarżące Stowarzyszenie zarzuty związane z nadmiernym i uciążliwym zapachem wiążą się nie tyle z decyzją o warunkach zabudowy, lecz ze spodziewanymi skutkami, jakie niesie za sobą sama budowa spornego obiektu. Decyzja o warunkach zabudowy jest tymczasem jedynie wytyczeniem podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, której uszczegółowienie następuje dopiero na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Ochrona interesów osób trzecich uzasadniona wymaganiami Prawa budowlanego poprzez między innymi zbadanie, czy realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje ograniczenia możliwości zagospodarowania działek sąsiednich, wymagana jest na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wówczas właśnie rozstrzygane są szczegółowe kwestie dotyczące sposobu zagospodarowania działek inwestora i wpływu planowanej przez niego inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego (zob. wyr. NSA z 18 marca 2008 r. II OSK 251/07, CBOSA).

Przypomnieć także należy, że gospodarowanie przestrzenią jest wstępem do podjęcia robót budowlanych. Ratio legis regulacji decyzji o warunkach zabudowy jest stwierdzenie dopuszczalności tych zamierzeń inwestycyjnych, które są reglamentowane przez Prawo budowlane. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy tak interpretować aby poszerzać swobodę korzystania z rzeczy przez uprawnionego o ile odbywa się to w zgodzie z wymaganiami ładu przestrzennego.

Z tych względów jako niezasadny należy uznać zarzut skargi, że SKO dopuściło się niezasadnego naruszenia interesu prawnego mieszkańców wsi [...] [...], poprzez nadanie prymatu interesowi inwestora nad interesem właścicieli okolicznych nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.