Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 313/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rada Aptekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Naczelnej Izby Aptekarskiej z siedzibą w W. na rzecz B. S. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] (dalej także: "Przewodniczący NS[...] pt." lub "podmiot zobowiązany") - działając na podstawie przepisów art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - dalej także: "u.d.i.p.") oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a."), w wyniku rozpatrzenia wniosku B. S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") z dnia [...] października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczenia Naczelnego Sądu [...] w sprawie T. B. - odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia wnioskowanego orzeczenia.

Zaskarżona decyzja Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...] wydana została w następującym stanie faktycznym.

Skarżący B. S., powołując się na przepisy art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. zażądał od Naczelnego Sądu [...] udostępnienia mu wyroku tego sądu wraz z uzasadnieniem w sprawie T. B. (vide: jak bezspornie wynika z akt administracyjnych sprawy skarżącemu chodzi o wyrok Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] stycznia 2017r., wydany w sprawie sygn. akt [...]).

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku skarżącego dnia [...] października 2017 r., Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., powołując się na przepisy art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. dostępie do informacji publicznej, a także § 41 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej [...] (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 612), orzekł o udostępnieniu skarżącemu B. S. żądanej informacji publicznej w postaci sentencji wskazanego orzeczenia Naczelnego Sądu [...].

W uzasadnieniu decyzji Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] wskazał, iż oczywistym jest, iż sentencja wyroku Naczelnego Sądu [...] stanowi informację publiczną. Natomiast, jak uznał podmiot zobowiązany, treść uzasadnienia takiego wyroku jest dostępna jedynie stronom i uczestnikom konkretnego postępowania.

Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] podniósł, iż zgodnie z § 41 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej [...], odpisy orzeczeń i postanowień wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o środkach odwoławczych i terminie ich wniesienia doręcza się stronom, a jeżeli ustanowiono obrońcę lub pełnomocnika, odpisy te doręcza się również obrońcy lub pełnomocnikowi. Podmiot zobowiązany uznał, że powyższy przepis w sposób jednoznaczny wskazuje, komu przysługuje uzasadnienie orzeczenia w sprawie odpowiedzialności zawodowej [...]. W tej sytuacji, powołując się na wspomniany przepis, Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] podniósł, iż katalog podmiotów, którym przysługuje uzasadnienie jest zamknięty, zaś zainteresowany (wnioskodawca) nie mieści się w wyżej wskazanym katalogu.

Skarżący B. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, w zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia orzeczenia Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] stycznia 2017 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., iż przedmiotowy wyrok Naczelnego Sądu [...] został wydany w konsekwencji prawomocnego skazującego wyroku karnego, wydanego przez Sąd Rejonowy [...] w P. Skarżący zauważył, że powyższy wyrok sądu karnego stanowi informację publiczną. W konsekwencji, skarżący uznał, że uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu [...] także stanowi informację publiczną, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej i zgodnie z tym przepisem powinno być także udostępnione.

W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 291/18, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Przewodniczącego NS[...] z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, stanowi czynność faktyczną, a zatem nie wymaga wydania decyzji. Sąd wskazał, że informację publiczną udostępnia się wprost, zaś forma decyzji dla informacji publicznej przewidziana jest jedynie dla dokonania odmowy jej udostępnienia na podstawie art. 16 u.d.i.p. i dopiero wówczas stosuje się przepisy k.p.a. W ocenie Sądu, skoro Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] postanowił udostępnić w części żądaną informację, to zbędne było dokonywanie tego decyzją (część stanowcza - sentencja decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r.), zaś wystarczające było udostępnienie tej części żądanej informacji publicznej wprost - czynnością faktyczną.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zastosowanie formy decyzji w rozstrzygnięciu, przy oczywistym braku podstawy prawnej do takiego formalnego rozstrzygnięcia rażąco narusza prawo - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co w konsekwencji musiało skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.

Sąd wskazał ponadto, że w świetle art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów k.p.a. W tej sytuacji, Sąd zauważył, że skoro Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] postanowił odmówić udostępnienia w części żądanej informacji publicznej, to powinien uczynić to decyzją administracyjną (art. 16 u.d.i.p.). Sąd podniósł przy tym, iż przepis ten umożliwia wydanie decyzji administracyjnej w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej podmiotowi posiadającemu żądaną informację, który może, ale nie musi być organem administracji, zaś art. 107 k.p.a. zawiera wykaz elementów, jakie powinna posiadać decyzja administracyjna, której jednym z nich jest rozstrzygniecie - czyli część stanowcza decyzji oraz uzasadnienie decyzji. Wskazując na stan faktyczny sprawy Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie dotyczy udostępnienia żądanej informacji publicznej w części, zaś uzasadnienie tej decyzji dotyczy innego zagadnienia - odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej w innej części. Takie skonstruowanie decyzji w ocenie Sądu (niezależnie już od wyżej opisanej wady braku podstawy prawnej do wydania decyzji o udostepnieniu informacji publicznej) spowodowało, iż inny jest przedmiot rozstrzygnięcia a inny uzasadnienia. Oznacza to w ocenie Sądu, że oba wskazane elementy decyzji (rozstrzygniecie - czyli jej część stanowcza oraz uzasadnienie decyzji) muszą z oczywistych względów dotyczyć tego samego przedmiotu.

Według Sądu takie naruszenia normy art. 107 k.p.a. w zaskarżonej decyzji także musi spowodować wyłączenie jej z obrotu prawnego, niezależnie od wyżej stwierdzonej nieważności tej decyzji. Kończąc Sąd stwierdził, że konieczne jest ponowne rozpatrzenie wniosku skarżącego w aspekcie, w którym nie został wykonany ciążący na Przewodniczącym Naczelnego Sądu [...] obowiązek informacyjny, wynikający z u.d.i.p. Zdaniem Sądu, Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] winien rozważyć, czy uzasadnienie żądanego przez skarżącego wyroku należy udostępnić (wprost), czy też zasadne będzie odmówienie takiego udostępnienia (decyzja wynikająca z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Sąd wskazał, że jeżeli Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] wybierze to drugie rozwiązanie, winien zastosować się do wskazówek zawartych w niniejszym wyroku dotyczących konstrukcji decyzji i nadto w uzasadnieniu takiej decyzji powinien zawrzeć całość argumentacji zarówno faktycznej, jak i prawnej. Dodatkowo, Sąd stwierdził, że Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] winien zważyć, iż w przypadku skargi na decyzję, sąd administracyjny nie ocenia tej decyzji według argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, ale według argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji.

W następstwie powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2018 r., sprawa wróciła do Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...], który ponownie rozpatrując wniosek skarżącego z dnia [...] października 2017 r., w dniu [...] grudnia 2018 r. wydał decyzję nr [...], na podstawie której, powołując się na przepisy art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia orzeczenia Naczelnego Sądu [...] w sprawie T. B.

W uzasadnieniu decyzji Przewodniczący Naczelnego Sądu [...], jako podmiot zobowiązany, zauważył na wstępie, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2002 r., sygn. II SA 181/02 stwierdził, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 61 Konstytucji RP, informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji.

Mając na uwadze powyższe, podmiot odpowiedzialny uznał, iż niewątpliwym jest to, że informację publiczną stanowi sentencja wyroku sądu [...]. Natomiast, jak wskazał Przewodniczący NS[...], już tak oczywistym jednak nie jest to, czy treść uzasadnienia orzeczenia sądu [...], dotyczącego wskazanego we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z imienia i nazwiska [...], stanowi informację publiczną, do której inne osoby - poza stronami i uczestnikami konkretnego postępowania sądowego - mogą uzyskać dostęp.

Uzasadniając powyższe stanowisko, Przewodniczący NS[...] wskazał na przepis art. 46a ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach [...] (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1496), zgodnie z którym orzeczenie Naczelnego Sądu [...] doręcza się jedynie podmiotom, o których mowa w art. 46b ust. 1 i czyni się to w terminie 2 miesięcy od dnia jego ogłoszenia. Podmiot zobowiązany wskazał, że art. 46b ust. 1 ustawy, wskazuje, jako podmioty uprawnione do otrzymania orzeczenia Naczelnego Sądu [...] "osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, których dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone działaniem lub zaniechaniem [...] i które wniosły skargę do rzecznika odpowiedzialności zawodowej, obwinionego [...], Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, ministra właściwego do spraw zdrowia oraz Prezesa Naczelnej Rady [...]".

Podmiot zobowiązany wskazał, że zasady sporządzania i doręczenia uzasadnień orzeczeń dyscyplinarnych sądów [...] reguluje § 41 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej [...]. W konsekwencji, podmiot zobowiązany uznał, że wnioskodawca, niebędący podmiotem wymienionym w katalogu § 41 ust. 3 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia, nie posiada więc uprawnienia do otrzymania uzasadnienia orzeczenia sądu [...], a więc tym bardziej nie posiada legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci uzasadnienia orzeczenia sądu [...] wskazanego z imienia i nazwiska [...].

Ponadto, Przewodniczący NS[...], powołując się na przepis art. 49 ustawy o izbach [...], zauważył, że na wniosek zainteresowanego [...], jedynie orzeczenie o uniewinnieniu lub umorzeniu postępowania w sprawie z zakresu odpowiedzialności zawodowej podlega opublikowaniu w organie prasowym samorządu [...]. W tej sytuacji, podmiot zobowiązany stwierdził, że powyższy przepis ustawy o izbach [...] pozwala przyjąć, iż zawarte w nim regulacje stanowią kolejne ograniczenia w zakresie możliwości udostępnienia orzeczenia o ukaraniu wraz z uzasadnieniem w sprawie indywidualnie oznaczonego [...].

W ocenie podmiotu zobowiązanego, przepisy ustawy o izbach [...] i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej [...] stanowią lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przewodniczący NS[...] stwierdził, że ustawa o izbach [...] oraz cyt. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. kompleksowo regulują krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania orzeczenia Naczelnego Sądu [...] wraz z jego uzasadnieniem, w związku z czym na podstawie przepisów wyłącznie tych aktów prawnych udostępniane powinno być orzeczenie (wraz z uzasadnieniem) sądu [...].

Przewodniczący NS[...] uznał, że skoro powyższe przepisy w sposób jednoznaczny wskazują, komu doręcza się orzeczenie w sprawie odpowiedzialności zawodowej [...], jak również komu doręcza się odpis takiego orzeczenia wraz z uzasadnieniem, to uznać należy zatem, że udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczenia sądu dyscyplinarnego konkretnie wskazanego [...] - w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej - doznaje pewnych ograniczeń ze względu na regulacje znajdujące się w odrębnych aktach prawnych.

Ponadto, Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] zwrócił uwagę na obowiązujące od dnia 25 maja 2018 r. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, dalej także: "RODO"). W tej sytuacji, podmiot zobowiązany wskazał na przepis art. 10 RODO, zgodnie z którym przetwarzanie danych osobowych dotyczących wyroków skazujących oraz naruszeń prawa lub powiązanych środków bezpieczeństwa na podstawie art. 6 ust. 1 wolno dokonywać wyłącznie pod nadzorem władz publicznych lub jeżeli przetwarzanie jest dozwolone prawem Unii Europejskiej lub prawem państwa członkowskiego przewidującymi odpowiednie zabezpieczenia praw i wolności osób, których dane dotyczą. Podmiot zobowiązany zaznaczył, że wszelkie kompletne rejestry wyroków skazujących są prowadzone wyłącznie pod nadzorem władz publicznych. Oznacza to, w ocenie podmiotu zobowiązanego, że taka sytuacja dotyczy przypadku wniosku o udostepnienie informacji publicznej w postaci orzeczenia dyscyplinarnego konkretnie wskazanego z imienia i nazwiska [...], a przetwarzanie danych osobowych znajdujących się w tych orzeczeniach, dokonywane jest pod nadzorem okręgowych sądów [...], jak i Naczelnego Sądu [...]. Podmiot zobowiązany stwierdził, że zadaniem tych sądów jest doręczanie orzeczeń, sporządzanie uzasadnień i doręczanie ich odpisów zgodnie z obowiązującym prawodawstwem, czyli ustawą o izbach [...] oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie postepowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej [...] i z uwzględnieniem prawa unijnego w zakresie RODO.

W związku z powyższym, podmiot zobowiązany zauważył, że sprawowany przez sądy [...] nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych dotyczących wyroków skazujących, w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczenia dyscyplinarnego imiennie wskazanego [...], sprowadza się przede wszystkim do ochrony znajdujących się w uzasadnieniu danych osobowych, które powiązane są z jego imieniem i nazwiskiem. Zdaniem Przewodniczącego NS[...], dane znajdujące się w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego imiennie wskazanego [...] muszą być udostępniane zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi, zapewniającymi odpowiednie zabezpieczenia praw i wolności osób, których dane orzeczenia dotyczą.

Jednocześnie, podmiot zobowiązany wskazał również na motyw nr 75 RODO, zgodnie z którym "ryzyko naruszenia praw lub wolności osób, o różnym prawdopodobieństwie i wadze zagrożeń, może wynikać z przetwarzania danych osobowych mogącego prowadzić do uszczerbku fizycznego lub szkód majątkowych lub niemajątkowych, w szczególności (...) - jeżeli przetwarzane są dane osobowe ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, wyznanie lub przekonania światopoglądowe, lub przynależność do związków zawodowych oraz jeżeli przetwarzane są dane genetyczne, dane dotyczące zdrowia lub dane dotyczące seksualności lub wyroków skazujących i naruszeń prawa lub związanych z tym środków bezpieczeństwa".

Zdaniem podmiotu zobowiązanego, już samo zrównanie w motywie 75 RODO wyroków skazujących z innymi szczególnymi kategoriami danych osobowych, takimi jak dane osobowe ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, wyznanie lub przekonania światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych dane genetyczne, dane dotyczące zdrowia lub dane dotyczące seksualności powoduje, iż w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczenia dyscyplinarnego konkretnie wskazanego we wniosku z imienia i nazwiska [...] należy dochować szczególnej staranności z uwzględnieniem rygorów RODO.

Przewodniczący NS[...] stwierdził, że ochrona danych wynikających z uzasadnień wyroków skazujących imiennie wskazanych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej [...], wynika z faktu, iż dane te należą do zbioru danych osobowych objętych szczególną ochroną, związanych z jego imieniem i nazwiskiem, zabezpieczonych przez przepisy RODO, przepisy ustawy o izbach [...] i rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie odpowiedzialności zawodowej [...].

Podmiot zobowiązany podkreślił, iż realizacja zasady dostępu do informacji publicznej winna uwzględniać prawo do poszanowania godności człowieka, jego życia prywatnego, czci i dobrego imienia. Taka też, zdaniem podmiotu zobowiązanego, winna być dyrektywa kierunkowa przy interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz RODO. Zdaniem Przewodniczącego NS[...], nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę, albowiem prawo dostępu do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, a jego granice wyznaczone są m. in. przez konieczność respektowania praw i wolności innych podmiotów, w tym przez konstytucyjnie gwarantowane prawo do ochrony życia prywatnego.

W konsekwencji, podmiot zobowiązany wskazał, że udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej podlega wyłącznie sentencja orzeczenia sądu [...], która w swojej treści zawiera podstawowe dane dotyczące oznaczenia sądu, daty oraz miejsca wydania, zanonimizowanych danych określających obwinionego, opisu zarzucanego przewinienia oraz rozstrzygnięcia sądu [...]. Zdaniem podmiotu zobowiązanego, ujawnienie treści zarówno sentencji, jak i uzasadnienia dokonane na podstawie wniosku o udostępnienie orzeczenia konkretnie wskazanego z imienia i nazwiska [...], budzi poważne wątpliwości w zakresie zgodności z przepisami RODO.

Przewodniczący NS[...] mając jednak na uwadze fakt, iż sentencje orzeczeń stanowią informację publiczną, jak również fakt, iż [...], którego dotyczyło orzeczenie będące przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej sprawował funkcję publiczną, uznać należy, że sentencja orzeczenia podlega udostępnieniu wnioskodawcy.

Jedynie na marginesie, Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] zaznaczył, że orzeczenie Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. uprawomocniło się w dniu [...] marca 2017 r., w związku z czym w dniu [...] marca 2018 r. nastąpiło usunięcie z rejestru ukaranych wzmianki o ukaraniu, co wynika z art. 60 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach [...], zgodnie z którym usunięcie z rejestru ukaranych wzmianki o ukaraniu następuje z urzędu po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu karą upomnienia.

Mając na względzie powyższą informację, Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] podkreślił, iż celem zatarcia skazania jest przyjęcie, iż osobie ukaranej nie można zarzucić popełnienia przestępstwa, uznaje się je za niebyłe, zaś wzmianki o ukaraniu usuwa się z jej akt osobowych. W tej sytuacji, w ocenie Przewodniczącego NS[...], udostępnienie uzasadnienia orzeczenia sądu dyscyplinarnego (wraz z uzasadnieniem) w sprawie konkretnie wskazanego z imienia i nazwiska [...], którego skazanie uległo już zatarciu, godzi w jego dobra osobiste i nie znajduje umocowana prawnego.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...].

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...], a także o zasądzenie kosztów postępowania, strona skarżąca zarzuciła podmiotowi zobowiązanemu naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 ust. 1 w. zw. z art. 3 ust 1 i 2, art. 5 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z § 39 ust. 1 oraz § 41 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej [...] - poprzez uznanie, że uzasadnienie orzeczenia Naczelnego Sądu [...] nie stanowi informacji publicznej podlegającej udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p., co doprowadziło do naruszenia art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi skarżący zauważył na wstępie, iż Sąd Rejonowy [...] w P., prawomocnym wyrokiem skazał T.B., byłego [...] za próbę przyjęcia łapówki i wymierzył mu karę pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania. Z wyroku tego wynika, że skazany w okresie od dnia [...] grudnia 2014 r. do dnia [...] stycznia 2015 r., pełniąc funkcję [...], uzależniał wydawanie pozytywnych rękojmi dotyczących m. in. otwarcia i prowadzenia [...] od przekazania mu korzyści majątkowych. Skarżący podniósł, iż w związku z prawomocnym wyrokiem sądu karnego, wobec skazanego prowadzono również postępowanie dyscyplinarne, ostatecznie zakończone orzeczeniem Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie którego obwinionemu wymierzono łączną karę upomnienia, będącą najłagodniejszą spośród kar dyscyplinarnych przewidzianych w ustawie o izbach [...]. Skarżący podniósł, iż wymiar orzeczonej kary dyscyplinarnej wzbudził szereg kontrowersji, szczególnie w kontekście skazującego wyroku sądu powszechnego, a także przyznania się skazanego do zarzucanego mu czynu, jak również wcześniejszego umorzenia sprawy przez Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.

Skarżący wskazał, że wspomniany wyżej wyrok sądu karnego wydany w sprawie T. B. wraz z jego integralną częścią, jaką jest uzasadnienie, podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p.

Ustosunkowując się do stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Przewodniczącego NS[...], skarżący stwierdził, że ustawa o izbach [...] nie zawiera przepisów regulujących szczególne zasady udostępniania informacji publicznej, a tym samym nie wyłącza stosowania u.d.i.p. Zdaniem skarżącego, Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] w wydanej decyzji zasadnie przyjął, iż orzeczenie sądu dyscyplinarnego stanowi informację publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i na tej podstawie prawidłowo udostępnił skarżącemu sentencję orzeczenia zapadłego w sprawie dyscyplinarnej T. B. W ocenie skarżącego, podmiot zobowiązany bezpodstawnie uznał jednak, że uzasadnienie wspomnianego orzeczenia [...] sądu dyscyplinarnego nie stanowi informacji publicznej i w związku z tym nie podlega udostępnieniu.

Wskazując na brzmienie przepisu § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej [...], skarżący stwierdził, że z tak sformułowanego przepisu wynika obowiązek udostępnienia uzasadnienia, jako nieodłącznego elementu orzeczenia, co zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie prawnej. W tym miejscu, skarżący przywołał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt Il SA/OI 1179/15, w którym sąd ten uznał, iż "wyrok sądu powszechnego wraz z jego integralną częścią, jaką jest uzasadnienie, niewątpliwie jest informacją publiczną w rozumieniu przywołanych powyżej unormowań u.d.i.p. Zatem wyroki sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami (jako integralną częścią wyroku) stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci u.d.i.p., co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sąd Administracyjnego". Z kolei powołując się na stanowisko doktryny wyrażone w publikacji l. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, 2016, LEX, komentarz do art. 6 u.d.i.p. - skarżący wskazał, że w świetle poglądów tych autorek "Wyroki oraz postanowienia są jawne i wraz z uzasadnieniami, jako integralną częścią tych orzeczeń stanowią informację publiczną, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Od początku obowiązywania komentowanej ustawy orzecznictwo sądowo administracyjne konsekwentnie prezentowało ten pogląd. Ustawodawca dopiero w ostatniej z przeprowadzonych zmian tej ustawy, wprowadzonej art. 13 ustawy z 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej, uzupełnił z dniem 1 stycznia 2015 r. przykładowy katalog informacji i danych podlegających reżimowi omawianej ustawy o treść orzeczeń sądowych i trybunalskich".

Skarżący uznał, że pomimo, iż przywołane wyżej stanowiska judykatury i doktryny dotyczyły wyroków sądów powszechnych, należy jednak stwierdzić, że w równym stopniu dotyczą orzeczeń sądów dyscyplinarnych, w tym orzeczeń sądów [...].

W konsekwencji, skarżący stwierdził, że w przypadku udostępnienia "sentencji" wnioskowanego orzeczenia, Naczelny Sąd [...] miał również obowiązek udostępnić skarżącemu jego uzasadnienie.

Skarżący zarzucił w tej sytuacji, że niezrozumiałe wydaje się powoływanie się przez podmiot zobowiązany na przepis § 39 ust. 1 oraz § 41 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej [...] i odmawianie na tej podstawie legitymacji skarżącego do złożenia wniosku o udostępnienie uzasadnienia orzeczenia. Skarżący podniósł przy tym, iż wskazane przepisy nie przesądzają o tym, że orzeczenia sądu dyscyplinarnego, w każdym przypadku doręcza się jedynie wskazanym w nich podmiotom, gdyż przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej są stosowane równolegle do przepisów ustaw szczególnych, w tym ustawy o izbach [...]. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem podmiotu zobowiązanego, iż przepisy ustawy o izbach [...], czy też wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. (w tym § 41 ust. 3) stanowią lex specialis wobec przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym, że ograniczają prawo dostępu do informacji publicznej. Skarżący dodał jednocześnie, że fakt, iż orzeczenia sądu dyscyplinarnego z zasady ogłasza się stronom postępowania, nie przesądza, że w trybie u.d.i.p. nie jest możliwe udostępnienie ich innym zainteresowanym podmiotom, za czym - w opinii skarżącego - przemawia wykładnia systemowa, opierająca się na treści zarówno § 40 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r., jak i art. 2 u.d.i.p.

Strona skarżąca uznała ponadto, że Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] samowolnie dokonał rozróżnienia pomiędzy częściami orzeczenia, przyjmując, iż część z nich ma walor informacji publicznej, co w ocenie skarżącego nie znajduje żadnego potwierdzenia w przepisach prawa.

Odnosząc się do powołanego przez Przewodniczącego NS[...], jako podstawa zaskarżonej decyzji, przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., skarżący stwierdził, iż wskazane w tym przepisie ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy jednak "informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji".

W tej sytuacji, skarżący uznał, że orzeczenie będące podstawą wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczyło czynów popełnionych przez osobę pełniącą funkcję publiczną i w związku z jej pełnieniem, co oznacza, że jego treść jest więc informacją nieobjętą ograniczeniem z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a więc powinna zostać udostępniona skarżącemu.

W ocenie skarżącego, podmiot zobowiązany mógł dokonać ograniczenia udostępnianej informacji w zakresie danych osobowych zawartych w orzeczeniu, ale nie istniała konieczność całkowitej odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji na podstawie art. 16 u.d.i.p. Skarżący uznał, że oznacza to, iż podmiot zobowiązany mógł zastosować proces anonimizacji, nie dopuszczając do ich ujawnienia, co stanowiłoby wystarczającą gwarancję ochrony danych osobowych wskazanych w nich osób. W tym zakresie skarżący wskazał, że niezrozumiałe jest więc powoływanie się na konieczność ochrony danych osobowych wyłącznie w odniesieniu do uzasadnienia, skoro sentencja również zawierała dane osobowe skazanego. Na potwierdzenie swojego stanowisko skarżący wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Op 27/18, w którym sąd ten stwierdził, iż "Ustawa o dostępie do informacji publicznej ani w art. 5, ani w żadnym innym przepisie nie precyzuje formy ograniczenia informacji publicznej. Tym samym nie przesądza więc, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej sprowadza się de facto tylko do odmowy jej udostępnienia. Z terminem "odmowa" mamy do czynienia tylko w art. 16 u.d.i.p. W praktyce orzeczniczej wypracowano kompromisowe narzędzie w postaci utajnienia (anonimizacji) określonych danych osobowych wchodzących w skład udostępnianej informacji publicznej. Anonimizacja jest czynnością o charakterze technicznym, dokonywaną na dokumencie stanowiącym informację publiczną polegającą na zasłonięciu części tego dokumentu, zawierającej dane niepodlegające udostępnieniu. Anonimizacja nie może jednak prowadzić do udostepnienia tylko części wnioskowanych dokumentów, a jedynie do utajnienie tzw. wrażliwych danych".

Ponadto, skarżący uznał, że przepisy ustawy o ochronie danych osobowych oraz RODO nie stoją na przeszkodzie w udostępnieniu informacji publicznej, zwłaszcza, że art. 10 RODO obliguje podmiot zobowiązany do sprawowania nadzoru nad przetwarzaniem danych osobowych dotyczących wyroków skazujących, zaś art. 86 RODO wskazuje, iż "Dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych, które posiada organ lub podmiot publiczny lub podmiot prywatny w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym, mogą zostać przez ten organ lub podmiot ujawnione zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego, któremu podlegają ten organ lub podmiot, dla pogodzenia publicznego dostępu do dokumentów urzędowych z prawem do ochrony danych osobowych na mocy niniejszego rozporządzenia".

W tej sytuacji, skarżący uznał, że w prawie polskim aktem uzasadniającym udostępnienie stronie wnioskującej uzasadnienia wyroku sądu [...] jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która w żadnym stopniu nie stoi w sprzeczności z przepisami RODO.

Skarżący wskazał, iż pogląd ten potwierdza orzecznictwo, czego przykładem może być wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 sierpnia 2018 r., sygn. II SAB/Gd 62/18, w którym sąd ten stwierdził, że "nie może odnieść skutku stanowisko, że udostępnienie żądanej informacji jest niedopuszczalne ze względu na przepisy rozporządzenia w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie przepływu takich danych, tzw. RODO. Niewątpliwe jest bowiem, że przepisy tego rozporządzenia nie wyłączają stosowania przepisów u.d.i.p. te zaś realizują obowiązek ochrony danych osobowych poprzez ograniczenie wskazane w art. 5 ust. 2". Skarżący podkreślił także, że zgodnie z art. 9 RODO, dane dotyczące wyroków skazujących nie należą do szczególnych kategorii danych osobowych. Jest to kategoria pośrednia pomiędzy danymi zwykłymi, a danymi szczególnych kategorii, odrębnie ujęta w art. 10 RODO.

W konsekwencji, skarżący w uzasadnieniu skargi zaznaczył, że ujawnienie zapadłego orzeczenia uzasadnia również ważny interes społeczny, co znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I CSK 893/14, w którym Sąd ten wskazał, iż "Interes społeczny może uzasadniać ujawnienie, a w wyjątkowych wypadkach upublicznienie popełnienia przez stronę przestępstwa objętego zatarciem skazania. (...) Zatarcie skazania niewątpliwie wywołuje skutki w sferze prawnej - tworzy fikcję niekaralności osoby skazanej, nie może jednak usunąć obiektywnie istniejących faktów - a więc nie niweczy ani popełnionego przestępstwa, ani wydanego wyroku". Z kolei powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1212/14, w którym orzeczeniu tut. Sąd wskazał, iż "zatarcie karalności nie jest równoznaczne z anulowaniem treści orzeczenia dyscyplinarnego poprzez wyeliminowanie go z mocą wsteczną z porządku prawnego, jako w ogóle niewydanego i nie niweluje całkowicie wszystkich skutków uznania obwinionego za winnego. (...) Zatarcie karalności powoduje natomiast, że z tą chwilą nie jest już możliwe dokonywanie oceny nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza w pryzmacie jego uprzedniej karalności, traktowanej już jako niebyłą (vide: w pkt I uchwały połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1978 r. - VI KZP 23/77)".

Mając na uwadze powyższe, skarżący uznał, iż argumentacja Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...] przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w żadnym stopniu nie uzasadnia odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, podmiot zobowiązany wskazał, że budzi jego wątpliwość uznanie za informację publiczną uzasadnienia dotyczącego wskazanego z imienia i nazwiska [...], albowiem - jak zauważył Przewodniczący NS[...] - informacja taka nie mieści się w pojęciu informacji o sprawach publicznych. Zdaniem podmiotu zobowiązanego, Informacja ta nie dotyczy podmiotu realizującego sprawy publiczne, ale staje się informacją o konkretnej osobie. Przewodniczący NS[...] uznał, że - pomimo braku definicji używanego w ustawie o dostępie do informacji publicznej pojęcia "informacja o sprawach publicznych" - wydaje się nie budzi wątpliwości to, iż dotyczyć ma ona działalności podmiotów realizujących zadanie publiczne, a nie osób wskazanych z imienia i nazwiska pozostających na styku z tymi działaniami. W ocenie podmiotu zobowiązanego, w niniejszej sprawie wydaje się, że informacja, jaką chce pozyskać skarżący wnioskodawca, nie dotyczy działalności podmiotu funkcjonującego w sferze spraw publicznych, ale konkretnie wskazanego z imienia i nazwiska [...].

W tej sytuacji, podmiot zobowiązany stwierdził, że uznając nawet, iż uzasadnienie orzeczenia sądu [...] stanowi informację publiczną, nie należy zapominać, że przepisy ustawy o izbach [...] i wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Zdrowia stanowią lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej. Według Przewodniczącego NS[...], przepisy ustawy o izbach [...] regulują kompleksowo krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania orzeczenia wraz z uzasadnieniem.

Ponadto, Przewodniczący NS[...] stwierdził, że - w jego ocenie - pomimo, że czyn dokonany przez T. B. w trakcie pełnienia funkcji [...], jako naruszający przepisy etyki i deontologii oraz mający wpływ na ocenę T. B., jako osoby wykonującej zawód [...], ma bezpośrednie powiązanie z wykonywaniem zawodu, a nie z pełnieniem funkcji [...]. Przewodniczący NS[...] wskazał, że naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu [...] może bowiem mieć miejsce zarówno podczas bezpośredniego dokonywania czynności zawodowych przez [...], jak i również wówczas, gdy [...] czynności tych nie wykonuje. Zawsze jednak, jak wskazał podmiot zobowiązany, naruszenie musi być związane z postępowaniem sprzecznym z zasadami etyki oraz przepisami prawa dotyczącymi wykonywania zawodu [...]. Właśnie z takim przypadkiem, zdaniem Przewodniczącego NS[...], mamy do czynienia w odniesieniu do sprawy T. B.

Uwzględniając powyższe, Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] stanął na stanowisku, że traktując nawet daną informację za informację o sprawach publicznych, nie jest możliwe, w świetle art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie uzasadnienia do orzeczenia wydanego w wyniku postępowania dyscyplinarnego toczącego się przeciwko T. B.

Podmiot zobowiązany stwierdził ponadto, że odmawiając udostępnienia informacji w postaci uzasadnienia do orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skazanemu T.B., Przewodniczący NS[...] uwzględnił również fakt, że z dniem [...] marca 2018 r. nastąpiło usunięcie z rejestru wzmianki o ukaraniu T. B. na skutek zatarcia skazania. W tym zakresie podmiot zobowiązany powołał się na art. 60 ust. 3 ustawy o izbach [...], zgodnie z którym usunięcie z rejestru wzmianki o ukaraniu następuje z urzędu po upływie roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. W tej sytuacji, Przewodniczący NS[...] stwierdził, iż uwzględniając upływ tego terminu oraz cele, jakie wiążą się z zatarciem skazania, została podjęta decyzja o odmowie realizacji wniosku o udostępnienie informacji w zakresie objętym uzasadnieniem do orzeczenia. W konsekwencji, podmiot zobowiązany stwierdził, że uwzględniając skutki zatarcia skazania, w tym fakt, że z chwilą zatarcia skazanie uznaje się za niebyłe, uznać trzeba, iż niedopuszczalne jest udostępnianie jakichkolwiek informacji związanych z tym skazaniem, w tym udostępnienie uzasadnienia do orzeczenia uznającego [...] za winnego. Według podmiotu zobowiązanego, z chwilą zatarcia skazania sam skazany może podawać się za osobę niekaraną za nieuzasadnione uznano udostępnianie osobom postronnym informacji związanych z tą karalnością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania owego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga B. S. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], odmawiająca skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia orzeczenia tegoż sądu [...] - narusza obowiązujące przepisy prawa.

Sąd uznał, że w konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, Przewodniczący Naczelnego Sądu [...], jako podmiot zobowiązany - odmawiając stronie skarżącej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w postaci uzasadnienia orzeczenia tegoż sądu [...] - nie dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Tym samym, Sąd stwierdził, że Przewodniczący Naczelnego Sądu [...], wydając zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy udostepnienia stronie skarżącej wnioskowanych przez nią informacji - dopuścił się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu, zarówno naruszenie powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, jak i związana z tym uchybieniem niewłaściwa ocena prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego, mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowią dostateczną podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] grudnia 2018 r.

Na wstępie, warto zauważyć to, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca regulacją prawną uszczegóławiającą realizację konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Wskazuje też, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W niniejszej sprawie okolicznością niesporną było to, iż spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania wspomnianej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez stronę skarżącą informacje mieściły się w szeroko rozumianym pojęciu informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem problematyki działalności pytanego podmiotu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dla porządku należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie informacji publicznej, każda informacja w sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zakres przedmiotowy informacji publicznej wymienia art. 6 cyt. ustawy. Na podstawie powyższych regulacji przyjmuje się, iż każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne albo odnosząca się do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.

Wyjątki od powyższej zasady wprowadza przepis art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W świetle art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

Jak stanowi z kolei art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Jak wynika z treści powołanego przepisu, a także z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, zaś ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (art. 61 ust. 4 Konstytucji RP).

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy Przewodniczący Naczelnego Sądu [...], jako podmiot zobowiązany, zasadnie przyjął, że żądana przez skarżącego informacja w postaci uzasadnienia do wyroku Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., wydanego w sprawie obwinionego T. B., sygn. akt [...], pomimo, że stanowi informację publiczną, to nie podlega jednak udostępnieniu z uwagi na wyłączenie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Otóż, należy zauważyć, iż nie ulega wątpliwości, że orzeczenia Naczelnego Sądu [...] stanowią, zgodnie z art. 1 u.d.i.p., informację w sprawach publicznych. Jest to bowiem, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., rodzaj dokumentu urzędowego.

Warto zauważyć również, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się wyraźnie, iż z żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego mamy do czynienia również w przypadku podejmowania przez samorząd zawodowy rozstrzygnięć dotyczących postępowań dyscyplinarnych, przy czym udostępnienie wydanych w ramach tych postępowań orzeczeń gwarantować musi ochronę danych zawartych w innych ustawach, w tym m.in. gwarantować ochronę danych osobowych przewidzianą m.in. w RODO. Niewątpliwie, rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych powołanych w ramach funkcjonowania poszczególnych samorządów zawodowych nie odnoszą się do spraw organizacyjnych ani porządkowych, lecz do spraw publicznych, albowiem służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP i ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a w szczególności ochrony życia i zdrowia społeczeństwa.

Sąd podkreśla, że odpowiedzialność dyscyplinarna jest przewidziana w pragmatykach służbowych regulujących status funkcjonariuszy służb (np. Policji), w pragmatykach regulujących status prawny innych pracowników mianowanych (np. nauczycieli, czy też sędziów) oraz ustawach regulujących ustrój i funkcjonowanie poszczególnych samorządów zawodowych, np. [...]. Jest to odpowiedzialność typu karnego, choć najczęściej sprawowana przed podmioty mające charakter organu administracji publicznej, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym, za wykroczenia dyscyplinarne. Sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy samorządu zawodowego stanowi niewątpliwie formę wykonywania władzy publicznej (vide: m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Rz 63/14).

Z kolei, aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Sąd podkreśla, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do szeroko rozumianych władz publicznych oraz odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 391/11).

Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a więc w szczególności o organach samorządów zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.) i zasadach ich funkcjonowania, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.) oraz sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i lit. e u.d.i.p.), a także informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.).

W myśl definicji legalnej zamieszczonej w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., dokumentem urzędowym w rozumieniu tej ustawy, jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W świetle wyliczenia zawartego w art. 115 § 13 k.k. funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu tego kodeksu jest m.in. osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy (pkt 3 in fine). Wobec tego należy stwierdzić, że wniosek o udostępnienie rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym na podstawie ustawy jest żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze in fine u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II SAB/Sz 67/15, czy też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Bk 70/15).

Ponadto, podkreślić należy, że sprawowanie władzy dyscyplinarnej jest formą wykonywania władzy publicznej. W konsekwencji informacja o sposobie (wyniku) wykonywania owej władzy dyscyplinarnej jest informacją o sprawach publicznych, czyli informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Sąd wskazuje, że stanowisko, że orzeczenia sądów dyscyplinarnych (różnych grup zawodowych) stanowią informację publiczną, jest powszechnie przyjmowane również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m. in. wyroki NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 391/11, z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 196/13, z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 315/14, czy też z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2057/14; podobnie również /w:/ postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 294/15). Rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych odnoszą się do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP i w ustawach regulujących działanie samorządu zawodowego. Powyższe odnosi się również do orzeczeń dyscyplinarnych wydawanych przez okręgowe sądy [...] (por. m. in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt IV SAB/Gl 59/15, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II SAB/Sz 67/15, czy też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Bk 70/15).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, uznać należy, że skoro nie ulega wątpliwości, że orzeczenie [...] sądu dyscyplinarnego stanowi informację publiczną, to również uzasadnienie, jako integralna część tego orzeczenia, również jest informacją publiczną, która podlega udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p.

Przedmiotem sporu jest natomiast to, czy Przewodniczący Naczelnego Sądu [...], powołując się na brzmienie przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zasadnie przyjął, iż uzasadnienie spornego orzeczenia Naczelnego Sądu [...] nie może być udostępnione z uwagi na fakt, że w tym przypadku prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, której ów wyrok [...] sądu dyscyplinarnego dotyczył.

Analizując powyższy problem. Sąd uznał przede wszystkim, iż Przewodniczący Naczelnego Sądu [...] błędnie przyjął w swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r., że przepisy ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach [...] i wydanego na ich podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej [...] stanowią lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyłączając skarżącego z kręgu podmiotów, którym może być udostępnione uzasadnienie orzeczenia Naczelnego Sądu [...]. Zdaniem Sądu, sam fakt, iż orzeczenia [...] sądu dyscyplinarnego z zasady ogłasza się stronom postępowania, nie przesądza w żadnym razie tego, iż w trybie ustawy o dostępie o informacji publicznej nie jest możliwe udostępnienie ich innym zainteresowanym podmiotom. Przemawia za tym również wykładnia systemowa, opierająca się na treści normy prawnej wyrażonej w przepisie § 40 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2003 r., jak i art. 2 u.d.i.p.

Jednocześnie, należy zauważyć, że uzasadnienie orzeczenia Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., będące przedmiotem wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, dotyczyło niewątpliwie czynów popełnionych przez osobę pełniącą wówczas funkcję publiczną i w związku z jej pełnieniem (orzeczenie dotyczy czynów bezprawnych popełnionych przez T. B. w ramach pełnienia przez niego funkcji [...]), co oznacza, że jego treść nie powinna być objęta ograniczeniem wynikającym z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który to przepis wyraźnie stanowi, iż ograniczenie to nie dotyczy jednak "informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji".

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, sporne uzasadnienie orzeczenia [...] sądu dyscyplinarnego powinno zostać udostępnione skarżącemu.

Warto w tym miejscu podkreślić na marginesie, iż nic nie stało jednocześnie na przeszkodzie, aby Przewodniczący Naczelnego Sądu [...], o ile uznałby to za stosowne, nie mógł dokonać ograniczenia udostępnianej owej informacji w zakresie danych osobowych zawartych w uzasadnieniu orzeczenia poprzez chociażby zastosowanie procesu anonimizacji, co dawałoby wystarczającą gwarancję ochrony danych osobowych wszelkich osób fizycznych wskazanych w spornym uzasadnieniu orzeczenia sądu dyscyplinarnego.

W tej sytuacji, Sąd nie podzielił stanowiska Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...], jakoby odmowa udostępnienia informacji publicznej w formie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. znajdowała uzasadnione oparcie w przepisie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

W ocenie Sądu, pogodzenie obu wartości konstytucyjnych, tj. prawa do informacji publicznej, bez uszczerbku dla prawa do prywatności osoby fizycznej może i powinno być zrealizowane poprzez anonimizację danych osoby możliwej do zidentyfikowania, tym bardziej, że wspomniana anonimizacja danych świadczących o prywatności skazanego w rzeczonej sprawie nie tylko nie była przez skarżącego kwestionowana, ale wręcz była wskazana, jako rozwiązanie do wykorzystania w niniejszej sprawie. W rezultacie, konstatacja orzekającego w sprawie Przewodniczącego Naczelnego Sądu [...], jakoby zadośćuczynienie żądaniu skarżącego, tj. udostępnienie uzasadnienia przedmiotowego wyroku sądu dyscyplinarnego po utajnieniu wszelkich danych umożliwiających identyfikację T. B. oraz innych ewentualnie osób fizycznych, których dane pojawiają się w spornym uzasadnieniu, skutkowałoby narażeniem się na pozorność udzielnej informacji, w sposób oczywisty nie może być uznana za prawidłową.

Po pierwsze, jak już podano, na taką formę udostępnienia informacji wskazał sam skarżący, po wtóre, najdalej rozumiana anonimizacja osoby możliwej do zidentyfikowania, z założenia nie może skutkować pozornością treściową żądanej informacji, skoro w procesie sądowym z zasady, a w sprawie karnej z założenia, występuje wielość stron o sprzecznych interesach, a nie tylko podmiot, którego sfera prawa doznała naruszenia.

Wreszcie, Sąd podkreśla, że jakkolwiek by nie rozumieć narażenia się na pozorność udzielonej informacji wskutek procesu jej anonimizacji odnośnie do jednej ze stron procesu, to niekwestionowanym pozostaje, że nie stanowi ona negatywnej przesłanki udostępnienia informacji publicznej. Tę zaś stanowi, jak już wskazano, przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wprawdzie, podmiot zobowiązany, orzekając w sprawie, powołał się na tę podstawę, uzasadniając odmowę udostępnienia uzasadnienia do wyroku z dnia [...] stycznia 2017 r., lecz motywy uzasadnienia przyjętego poglądu nie mogą być podzielone z uwagi na ich nad wyraz posuniętą syntetyczność, bez bezpośredniego odniesienia do realiów przedmiotowej sprawy.

Mając na względzie powyższe, uznać należy, iż Przewodniczący Naczelnego Sądu [...], wydając sporną decyzję, dopuścił się nie tylko naruszenia wspomnianego przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., polegającego na nieuprawnionym zastosowaniu wyłączenia możliwości udostepnienia informacji publicznej, ale również - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w sposób wyjątkowo lakoniczny organ ten wyjaśnił w uzasadnieniu spornej decyzji, dlaczego uznał w ogóle, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej z uwagi na ochronę danych osobowych na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

W konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, skład WSA w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie uznał, iż podmiot zobowiązany - odmawiając stronie skarżącej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej - nie dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust.1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przez co naruszył w sposób ewidentny zarówno zasadę praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Zasądzając jednocześnie od podmiotu zobowiązanego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a.