Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1589/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 30 ust.2 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej Prawem budowlanym oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółka z o.o. w [...], wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji jednostronnej wolnostojącej tablicy reklamowej typu SO o wym. pow. eksp. 6 x 3 m ( 18 m² ) na fundamencie prefabrykowanym o wym. 3,3 x 2,3 m na utwardzonym gruncie na działce ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], Dzielnica [...], objętych wnioskiem -zgłoszeniem firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w przedmiotowym zgłoszeniu stwierdzono braki. Z tego też względu postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] r., nałożono na wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie 3 dni od daty doręczenia ww. postanowienia.

Organ pierwszej instancji wskazał, że pomimo upływu terminu wnioskodawca nie uzupełnił zgłoszenia o dokumenty wymienione w powyższym postanowieniu do dnia podjęcia przez organ opisywanej decyzji. Prezydent [...] nadmienił, że pisemne wyjaśnienia i uwagi odnoszące się do ww. postanowienia Nr [...] złożone przez inwestora nie wypełniają nałożonego obowiązku.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł inwestor wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie postanowienia z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] i umorzenie postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor pismem z dnia 15 marca 2012 r. zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalacji jednostronnej tablicy reklamowej typu SO na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...][...].

Do zgłoszenia dołączone zostało oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany tablicy oraz projekt zagospodarowania terenu.

Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia poprzez podanie we wniosku poprawnego numeru ewidencyjnego, wykazanie się przez wnioskodawcę prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, załączenie opinii Wydziału Estetyki Przestrzeni Publicznej w Biurze Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu [...] oraz załączenie uzgodnienia z zarządcą drogi w zakresie oddziaływania przedmiotowego obiektu na istniejący i ewentualny docelowy węzeł –układ komunikacyjny w tym rejonie (strefa drogi zbiorczej wynikająca z budowy Południowej Obwodnicy [...] – trasa [...]).

Zdaniem Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie zasadnym było nałożenie na inwestora obowiązku wskazania prawidłowego numeru ewidencyjnego oraz wykazania się przez wnioskodawcę prawem do dysponowania na cele budowlane.

Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie inwestor wykazując swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazał umowę patronacką z dnia 6 kwietnia 2011 r. zawartą z Ogrodem Działkowym "[...]". Ze znajdującej się w dokumentacji sprawy informacji z rejestru gruntów wynika, że działka nr ew. [...] z obrębu ew. [...] obciążona jest ograniczonym prawem rzeczowym w postaci użytkowania ustanowionego na rzecz Polskiego Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...]. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Miasto [...].

Wojewoda [...] wyjaśnił, że oznaczenie działki budowlanej stanowi istotny element rozstrzygnięcia, gdyż konkretyzuje dopuszczalność prowadzenia robót budowlanych przez określenie konkretnego obiektu budowlanego i miejsca jego położenia. Natomiast oświadczenie jest jedynie środkiem dowodowym mającym wykazać dysponowanie przez inwestora prawem do nieruchomości na cele budowlane i jako środek dowodowy podlega ono badaniu przez organ.

W świetle powyższego w ocenie Wojewody [...] zasadnym było nałożenie powyższego obowiązku w drodze postanowienia z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, że pomimo upływu terminu wyznaczonego w tym postanowieniu, inwestor nie wywiązał się z nałożonych obowiązków. Organ drugiej instancji nadmienił, iż w piśmie z dnia 4 kwietnia 2012 r. inwestor uznał, że nałożone postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. obowiązki są nie zasadne. Wobec ich nie uzupełnienia wniesiono sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Sp. z o.o. w [...] wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca wskazała, iż nie wykonała obowiązku, gdyż w jej ocenie żądania zawarte w postanowieniu z dnia [...] marca 2012 r. nie znajdują uzasadnienia w dyspozycji art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.

Skarżąca zauważyła, że ani organ pierwszej instancji ani drugiej instancji w swoich decyzjach nie wskazali, że podany numer działki ewidencyjnej jest nieprawidłowy, gdyż przykładowo prawidłowy numer ewidencyjny działki jest następujący, albo że działka nr [...]znajduje się w innym miejscu niż ma nastąpić instalacja urządzenia reklamowego. Zdaniem strony skarżącej organ nie może ograniczyć się do twierdzenia, że podana informacja przez stronę jest nieprawidłowa, ale powinien wykazać dlaczego ta informacja jest nieprawidłowa.

Podniósł, że organ pierwszej instancji zażądał od strony skarżącej wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane od podmiotu posiadającego prawa właścicielskie tj. Miasta [...]. Organ, nie żądał wykazania się prawem do dysponowania do nieruchomości na cele budowlane, ale prawem pochodzącym od właściciela działki. Zdaniem skarżącej do tej kwestii organ się w ogóle nie odniósł.

Skarżąca podała, że składając wniosek przedstawiła odpowiednią umowę zawartą z Zarządem Ogrodu Działkowego "[...]". Ponadto wskazała, że w odwołaniu wyjaśniła w oparciu o wyjaśnienia Zarządu Ogrodu Działkowego "[...]", że na mocy Statutu Ogrodu Działkowego Polski Związek Działkowców [...] przekazał prawo zarządu posiadanymi nieruchomościami Zarządom poszczególnych Ogrodów Działkowych.

Zdaniem skarżącej argumentacja powołana przez organ pierwszej instancji nie mieści się w zakresie wątpliwości co do treści złożonego przez skarżącą oświadczenia, ale w negowaniu prawa użytkowania terenu ogródków działkowcy do nieruchomości na których te ogrody działkowe funkcjonują.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Stosownie natomiast do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) zwanej dalej p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe kryteria na uwadze należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą rozstrzygnięcia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. był przepis art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.

Podkreślić należy, że organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek dokonać faktycznej i prawnej oceny zgłoszonego zamierzenia budowlanego. Sam dokonuje oceny, jakich dodatkowych uzgodnień, materiałów winien zażądać od inwestora, aby rozstrzygnąć sprawę. Jeśli organ rozpoznający zgłoszenie dostrzega jego braki to powinien wezwać inwestora do ich uzupełnienia.

Podkreślić należy, że nałożenie postanowieniem obowiązku uzupełnienia zgłoszenia musi wynikać nie tylko z właściwie uzasadnionej potrzeby, ale także z obowiązujących przepisów prawa.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wykonała w zakreślonym terminie nałożonego na nią obowiązku uzupełnienia dokumentów wskazanych postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. nr [...], ponieważ nie zgadzała się z treścią tego postanowienia.

Należy zatem ocenić prawidłowość żądania organu wskazanego w tym postanowieniu bowiem to w niniejszej sprawie warunkuje prawidłowość wniesionego sprzeciwu.

Zdaniem Sądu, organ zasadnie zażądał, podania we wniosku poprawnego numeru obrębu ewidencyjnego. Powyższe wątpliwości wynikają z treści zgłoszenia z dnia 15 marca 2012 r. w którym inwestor zgłasza zamiar wykonania robót budowlanych na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...]. Natomiast z pozostałych dokumentów (projekt zagospodarowania działki, oświadczeń, informacji z rejestru gruntów) załączonych do zgłoszenia wynika, że działka na której inwestor zamierza realizować zgłaszane roboty budowlane posiada numer ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...].

Prawidłowo zatem Wojewoda [...] wyjaśnił, że oznaczenie działki budowlanej stanowi istotny element rozstrzygnięcia, gdyż konkretyzuje dopuszczalność prowadzenia robót budowlanych przez określenie konkretnego obiektu budowlanego i miejsca jego położenia. Miejsce realizacji robót budowlanych powinno być jednakowo określone, zarówno w zgłoszeniu jak i w załączonych dokumentach. W przypadku wskazania innych obrębów danych działek, inwestor winien wyjaśnić powyższe wątpliwości.

W ocenie Sądu organ pierwszej instancji słusznie uznał i tym samym zażądał uzgodnienia z zarządcą drogi w zakresie oddziaływania przedmiotowego obiektu na istniejący i ewentualny docelowy węzeł –układ komunikacyjny w tym rejonie (strefa drogi zbiorczej wynikająca z budowy Południowej Obwodnicy [...] – trasa [...]). Usytuowanie tablicy reklamowej przy ulicy [...] z jednej strony oraz ul. [...] z drugiej strony wskazuje na konieczność uzgodnienia planowanych robót budowlanych z zarządcą drogi w zakresie oddziaływania obiektu na istniejący i ewentualny docelowy węzeł –układ komunikacyjny w tym rejonie. Ustalenia zatem wymaga, czy sytuowanie reklamy w tym miejscu, o tych wymiarach, nie będzie kolidowało w rozbudową drogi, w szczególności w zakresie zachowania odległości określonych w art. 43 ustawy o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007, Nr 19, poz. 1150).

Uzasadnionym było także nałożenie obowiązku wykazania przez wnioskodawcę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (a w brzmieniu ustawy do dnia 11 lipca 2003 r. wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Przez "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane).

Oznacza to posiadanie do nieruchomości określonego tytułu prawnego, którego ocena może być dokonywana jedynie na gruncie przepisów prawa cywilnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym niejednokrotnie podkreślano, "że tytuł do dysponowania nieruchomością musi być niewątpliwy" (m.in. wyrok NSA z 6 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Po 1033/99, niepubl.).

Posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest koniecznym warunkiem rozpoczęcia procesu inwestycyjnego. W komentowanym przepisie nie wskazano, o które z ograniczonych praw rzeczowych chodzi. Ograniczonymi prawami rzeczowymi są zaś obecnie użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka. Do dysponowania nieruchomością na cele budowlane znaczenie będą miały: użytkowanie, służebność i prawa spółdzielcze. Z treści przedstawionej definicji wyraźnie wynika, że prawo do dysponowania terenem na cele budowlane, to nie tylko tytuł prawny inwestora do władania nieruchomością wywodzący się z prawa rzeczowego, ale również prawo do władania nieruchomością wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. W takim razie umowy o charakterze obligacyjnym (np. umowa użyczenia) daje inwestorowi prawo do dysponowania cudzą nieruchomością na cele budowlane, jeżeli jednak właściciel nieruchomości wyraził zgodę na dysponowanie jego gruntem na określony cel budowlany. Podobnie jest z innymi ograniczonymi prawami rzeczowymi.

W przedmiotowej sprawie działka nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w dzielnicy [...] obciążona jest ograniczonym prawem użytkowania ustanowionego na rzecz Polskiego Związku Działkowców [...] w [...]. Z akt sprawy wynika, że inwestor składający oświadczenie wywodzi prawo do dysponowania nieruchomością na ww. działce z umowy patronackiej z dnia 6 kwietnia 2011 r. zawartej z Ogrodem Działkowym "[...]". W świetle powyższego, należy uznać, że organ zasadnie zobowiązał inwestora do wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane od pomiotu posiadającego prawa właścicielskie do ww. terenu tj. Miasta [...].

Podkreślić należy, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest środkiem dowodowym mającym wykazać dysponowanie przez inwestora prawem do nieruchomości na cele budowlane i jako środek dowodowy może podlegać badaniu przez organ. W razie wątpliwości co do prawa inwestora, badanie to powinno zmierzać w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu prawnego (wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2007 r., II OSK 577/06 , LEX 339429, wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r. II OSK 1099/06 ). Obowiązkiem organu jest w takiej sytuacji ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego ( wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2008 r. II OSK 1618/07 ).

Zauważyć należy, że organ pierwszej instancji w sposób nieuprawniony zażądał od inwestora w postanowieniu z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]przedstawienia opinii Wydziału Estetyki Przestrzeni Publicznej. Powyższy obowiązek nie wynika bowiem z przepisów Prawa budowlanego ani żadnych odrębnych. Zatem nie można było żądać od inwestora dokumentów innych niż wymienione w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.

Powyższe uchybienie nie stanowi jednak istotnego naruszenia prawa, skutkującego uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca miała uzupełnić zgłoszenie w terminie do dnia 2 kwietnia 2012 r. pod rygorem wniesienia przez organ sprzeciwu do planowanej inwestycji. Z uwagi na brak uzupełnienia stosownych dokumentów w dniu 13 kwietnia 2012r. organ I instancji zgłosił przedmiotowy sprzeciw. Pismo skarżącej z dnia 4 kwietnia 2012 r., nadano zaś do organu w placówce pocztowej w dniu 6 kwietnia 2012 r., a więc już po upływie zakreślonego terminu na wykonanie obowiązków. Nie można zatem go potraktować jako uzupełnienie zgłoszenia, bowiem skarżąca kwestionuje w nim zasadność składania dodatkowych dokumentów, nałożonych ww. postanowieniem.

Reasumując stwierdzić należy, że decyzja organu pierwszej instancji oraz organu drugiej instancji jest prawidłowa i zgodna z przepisem art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, przewidującym sankcję dla inwestora, który w określonym terminie nie dostarczył mimo wezwania organu, żądanych dokumentów. W takim przypadku właściwy w sprawie zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wnieść sprzeciw wobec zgłoszonego zamiaru wykonania obiektu lub robót budowlanych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.