Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 36/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2,  art. 3,  art. 4,  art. 11 ust. 2,  art. 12,  art. 107 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 712
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2013 r., T.M. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z prośbą o pomoc finansową "na zakup żywności, wykup lekarstw i opłatę za mieszkanie".

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta T., odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku celowego na wyżej wymienione cele. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że strona podała jako adres swojego zamieszkania ul. [...] w T. Uwzględniwszy jednak znaną organowi z urzędu okoliczność, iż wyżej wymieniony w lokalu tym nie mieszka, co wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego oraz z przeprowadzonej eksmisji, pismem z dnia 2 września 2013 r., wezwano go do podania aktualnego adresu pobytu w celu umożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w związku ze złożonym wnioskiem. W odpowiedzi na wezwanie, T.M. w dniu 10 września 2013 r. złożył oświadczenie, w którym zażądał przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przed drzwiami lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w T., na klatce schodowej lub w wyznaczonym przez MOPS miejscu.

W tym miejscu organ pierwszej instancji zaznaczył, iż w toku postępowania ustalono, że wskazywany przez stronę lokal mieszkalny został zlicytowany i dnia 15 marca 2013 r. zawarto umowę o ustanowienie odrębnej własności dla tej nieruchomości, a w rezultacie wnioskujący nie może w nim przebywać ani zamieszkiwać, a tym bardziej spać czy pozostawiać jakiekolwiek rzeczy na klatce schodowej przeznaczonej do wspólnego użytku mieszkańców. Dodatkowo zaakcentowano, że jak wynika z informacji zawartej w piśmie Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w T., T.M. bezprawnie korzysta z przynależnej do przedmiotowego lokalu skrzynki pocztowej.

Nadto w toku postępowania ustalono, że T.M. nie jest zameldowany na terenie T., a równocześnie choć jest widywany na klatce schodowej przy ul. [...], to jednak tam nie zamieszkuje i brak jest skarg w tej sprawie, a jedynie odbiera korespondencję do niego kierowaną, natomiast jego aktualne miejsce jej pobytu nie jest znane, co potwierdza również pismo Komendy Miejskiej Policji w T. z dnia 15 marca 2013 r.

Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji wywiódł, że wnioskodawca nie chce wskazać swojego prawdziwego miejsca pobytu lub zamieszkania, czym faktycznie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, w celu ustalenia jego aktualnej sytuacji zdrowotnej, materialnej i bytowej. Ustalenie tej sytuacji jak również ocena potrzeb strony bez przeprowadzenia wywiadu nie było przy tym możliwe, jako że nigdy nie przedstawia ona dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, na które ubiega się o pomoc, a równocześnie z informacji przekazanej przez ZUS wynika, iż nie jest uprawniona do pobierania świadczeń emerytalno-rentowych, a ostatni wniosek o ich przyznanie został przezeń złożony w roku 2005 i załatwiono go odmownie.

W ocenie organu, zachowanie T.M. stanowi przejaw braku współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). Wywiad środowiskowy w postępowaniu o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej stanowi bowiem obligatoryjną czynność, która nie może być zastąpiona innymi środkami dowodowymi i dlatego wymaga od strony szczególnej aktywności. Czynność ta jest połączona z oględzinami miejsca zamieszkania strony tego postępowania, które stanowią istotną część ustaleń dotyczących jej sytuacji bytowej i dlatego nie może być przeprowadzony - jak żądał wnioskodawca - przed drzwiami mieszkania.

W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. T.M. domagał się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Strona poddała krytyce pracę Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. wywodząc, iż nie realizuje on swoich ustawowych obowiązków polegających na wspieraniu osób potrzebujących. Podkreślił przy tym, że zarzuty o braku współpracy z pracownikiem socjalnym są bezzasadne i "kłamliwe" dodając, iż jego eksmisja z lokalu położonego w T. przy ul. [...] stanowi efekt odmowy przyznania mu dodatku mieszkaniowego, która doprowadziła do tego, że nie był w stanie tego mieszkania opłacać.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Kolegium w pierwszej kolejności przywołało treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 2 i 3, z których wynika, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie same pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także art. 39 ust. 1 i 2, gdzie określono przesłanki warunkujące przyznanie zasiłku celowego. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez Prezydenta Miasta T. Podkreślił przy tym, że udzielenie wsparcia w ramach pomocy społecznej wymaga od osób ubiegających się o tę pomoc pełnej współpracy z pracownikami socjalnymi. Osoby te winny dołożyć wszelkich starań w celu umożliwienia organowi ustalenia jej rzeczywistej sytuacji dochodowej i życiowej oraz rozmiaru niezbędnych i uzasadnionych potrzeb życiowych. Z kolei w świetle art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, brak takiego współdziałania może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia.

Zdaniem Kolegium, taki stan rzeczy miał w sprawie miejsce. Pomimo bowiem usilnych starań zmierzających do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej strony, nie uzyskano żadnych informacji dotyczących jej miejsca zamieszkania oraz uzyskiwanych przez nią dochodów. Strona uniemożliwiła przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego zmierzającego do dokonania tych ustaleń wykazując się brakiem aktywności oraz współpracy z pracownikiem socjalnym w przedmiotowym zakresie. W tej sytuacji okoliczności sprawy uzasadniały odmowę przyznania świadczenia stanowiącego przedmiot jej wniosku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.M. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Skarżący powołał się na wyrok tutejszego Sądu z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 219/13, którym uchylono decyzję wydaną wobec niego w zakresie innej sprawy wobec stwierdzonego naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, polegającego na zaniechaniu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji wywiodło, iż nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013, poz. 182 ze zm.). Zgodnie zatem z art. 2 ust. 1 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Realizacja tego celu następuje poprzez wsparcie osób w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 powoływanej ustawy). Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom lub rodzinom, których dochód nie przekracza kryteriów określonych w art. 8 ust. 1 wspomnianej ustawy, zaś na rozmiar przyznawanych świadczeń mają wpływ okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy, to jest istniejąca po stronie świadczeniobiorcy i wynikająca z jego warunków osobistych możliwość przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej oraz zakres realizacji obowiązku współdziałania w rozwiązywaniu problemów, a także możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 oraz art. 4 cytowanej ustawy).

Jednym z tych świadczeń jest wnioskowany przez skarżącego zasiłek celowy, który zgodnie z art. 39 przywołanej regulacji może zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wskazany katalog potrzeb, które mogą być zaspokojone ma charakter otwarty i zadaniem organu jest w każdym przypadku w sposób indywidualny ocenić, czy potrzeba taka mieści się w celach i możliwościach pomocy społecznej.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zmierzając do dokonania niezbędnych ustaleń w zakresie istnienia zaprezentowanych wyżej przesłanek decydujących o zasadności przyznania stronie pomocy w żądanej formie, starał się przeprowadzić wywiad środowiskowy i uzyskać w ten sposób dane niezbędne do oceny jej sytuacji materialnej i życiowej. Skarżący zażądał przeprowadzenia tego wywiadu przy drzwiach mieszkania położonego w T. przy ul. [...] lub na klatce schodowej tego budynku. W toku podjętych czynności ustalono, że wskazany powyżej lokal mieszkalny był w przeszłości miejscem jego zamieszkania, jednakże został zlicytowany i dnia 15 marca 2013 r. zawarto umowę o ustanowienie odrębnej własności dla tej nieruchomości. Oznacza to, że skarżący nie może przebywać w tym mieszkaniu, jak również na klatce schodowej wskazanego budynku, która przeznaczona jest do wspólnego użytku mieszkańców. Równocześnie organ pierwszej instancji podjął niezbędne czynności zmierzające do ustalenia aktualnego miejsca pobytu wnioskodawcy, które jednak nie odniosły skutku. Z uzyskanych w toku postępowania informacji wynika bowiem, iż skarżący nie posiada zameldowania na pobyt stały na terenie T., zaś jego aktualne miejsce jej pobytu nie jest znane. Ustalono nadto, że choć strona jest widywana na klatce schodowej przy ul. [...], to jednak tam nie zamieszkuje, a tylko odbiera swą korespondencję.

Orzekające w sprawie organy uznały, że zachowanie skarżącego kwalifikuje się jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a tym samym wyczerpuje przesłankę odmowy uwzględnienia jego wniosku na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie takie należy uznać z trafne. Współpraca, o której mowa w przywołanym uregulowaniu powinna polegać przede wszystkim na ujawnieniu przez osobę ubiegającą się o pomoc, swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, majątkowej czy zdrowotnej. Nie budzi wątpliwości, że posiadanie aktualnej i pełnej wiedzy o sytuacji faktycznej w jakiej znajduje się wnioskodawca, jak również o zakresie niezaspokojonych potrzeb, a także o możliwościach osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, umożliwia opracowanie właściwego programu wyprowadzania osoby lub rodziny z trudnej sytuacji życiowej, w tym rodzaju i zakresu świadczeń pozwalających zaspokoić niezbędne potrzeby wnioskodawcy, a dodatkowo przeciwdziała trwonieniu środków przeznaczonych na wsparcie dla najbardziej potrzebujących.

Dokonaniu ustaleń w powyższym zakresie służy rodzinny wywiad środowiskowy, będący sformalizowaną czynnością podejmowaną w postępowaniu w zakresie pomocy społecznej, która musi poprzedzać wydanie każdej decyzji w przedmiocie świadczeń pieniężnych przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 107 ust. 1 i 5 tego aktu, rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, zaś pracownik socjalny przeprowadzający tę czynność może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o wsparcie, złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Nadto, odmowa złożenia wskazanego oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia.

Należy w tym miejscu odnotować, że w orzecznictwie tutejszego Sądu pojawił się pogląd, zgodnie z którym, w przypadku odmowy wskazania przez stronę postępowania miejsca jej zamieszkania, organ pomocy społecznej powinien przeprowadzić wywiad środowiskowy w innym miejscu - wskazanym bądź to przez siebie bądź przez wnioskodawcę. Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowiska tego jednak nie aprobuje.

Trzeba podkreślić, że § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. poz. 712) określa wyraźnie, iż wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. Jakkolwiek należy zgodzić się z tym, że wywiad środowiskowy stanowi konglomerat dowodowy, w skład którego wchodzi wiele różnych czynności, to jednak jego istotnym elementem są oględziny miejsca, w którym osoba ubiegająca się o świadczenie mieszka lub przebywa. Zdaniem Sądu, pojęcia: "miejsce zamieszkania" i "miejsce pobytu" powinny tu być rozumiane szeroko, z uwzględnieniem okoliczności danego przypadku. Może zatem chodzić nie tylko o dom, mieszkanie, placówkę taką jak np. dom pomocy społecznej, hotel, lecz także - w przypadku bezdomnych - noclegownię bądź w zasadzie każde inne miejsce, o ile tylko osoba ubiegająca się o świadczenie zazwyczaj w nim przebywa czyli skupia swoje podstawowe czynności życiowe albo przynajmniej ich część, to jest np. tam nocuje. Bez uzyskania danych w niniejszym zakresie, a co za tym idzie - bez oceny warunków bytowych, w jakich żyje wnioskodawca nie jest możliwe ustalenie jego rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, a także wyznaczenie charakteru i rozmiaru potrzeb wymagających zaspokojenia w drodze świadczenia z pomocy społecznej.

W tym kontekście za dopuszczalnością przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu innym niż miejsce zamieszkania lub pobytu strony można opowiedzieć się wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, a mianowicie wtedy, gdyby jego dokonanie w miejscu wymienionym w § 2 ust. 3 powyższego rozporządzenia nie było możliwe z przyczyn obiektywnych - np. w przypadku gdyby ustalono, że jest on bezdomnym przebywającym i nocującym w wielu różnych miejscach, z których żadne nie stanowi centrum jego czynności życiowych. Rozwiązanie takie nie może być zastosowane w sytuacji, gdy strona po prostu odmawia podania faktycznego miejsca zamieszkania lub pobytu albo składa w tym zakresie oświadczenia, które nie odpowiadają prawdzie.

Należy mieć w polu widzenia, że oględziny miejsca zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o wsparcie z pomocy społecznej, dokonywane w toku wywiadu środowiskowego stanowią zasadniczy środek dowodowy umożliwiający weryfikację złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń i deklaracji dotyczących jej stanu majątkowego ze stanem faktycznym, w tym zbadanie, czy nie zachodzi okoliczność wymieniona w art. 12 ustawy o pomocy społecznej czyli dysproporcja między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe.

Zdaniem Sądu, odmowa podania przez osobę wnioskującą o świadczenie z pomocy społecznej swojego miejsca zamieszkania lub pobytu, czy też wskazanie w tej kwestii danych sprzecznych z prawdą jest zachowaniem mającym na celu utrudnienie organom administracji dokonania miarodajnych ustaleń w powyższym zakresie, a zatem zmierza do uzyskania zafałszowanego obrazu sytuacji formalnoprawnej wnioskodawcy. W takiej sytuacji wywiad środowiskowy przeprowadzony w innym miejscu, niż miejsce zamieszkania lub pobytu, wskazanym przez stronę lub w siedzibie organu nie stanowiłby czynności zgodnej z wymogami określonymi w obowiązujących przepisach prawa z uwagi na to, że nie dałby pełnego obrazu jej faktycznej sytuacji bytowej i nie pozwalałby na weryfikację złożonych przez nią oświadczeń, a w konsekwencji, że dokonane w jego wyniku ustalenia będą niepełne, nierzetelne i nie pozwolą na opracowanie właściwego programu działań zmierzających do wyprowadzenia osoby czy rodziny z trudnej sytuacji życiowej, a ponadto mogą doprowadzić do uzyskania świadczenia przez osobę, której rzeczywiste potrzeby tego nie uzasadniają.

Skoro bowiem osoba żądająca przyznania świadczenia z pomocy społecznej odmawia podania prawdziwych danych o swoim faktycznym miejscu zamieszkania lub pobytu, to zachowanie takie budzi uzasadnione podejrzenie, iż może to czynić celem zatajenia przed organem administracji pewnych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w tym zakresie.

Organy pomocy społecznej, na których ciąży obowiązek dbałości o to, aby wsparcie ze środków publicznych trafiało jedynie do osób potrzebujących mają obowiązek zbadania, czy w danym przypadku nie zachodzą opisane wyżej sytuacje, bądź też inne okoliczności świadczące o istnieniu przesłanki negatywnej wskazanej w art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Nie mogą natomiast tego obowiązku zrealizować nie znając faktycznego miejsca zamieszkania lub pobytu strony, a co za tym idzie, nie mając możliwości poddania obiektywnej ocenie jej rzeczywistych warunków bytowych i faktycznego zakresu potrzeb.

W niniejszej sprawie T.M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia na zaspokojenie następujących potrzeb: zakup żywności, lekarstw i opłatę wydatków mieszkaniowych. Z treści wniosku skarżącego wynika, że wymaga wsparcia w zakresie wydatków na utrzymanie mieszkania, co może świadczyć o tym, że dysponuje lokalem, w którym zamieszkuje i ponosi z tego tytułu określone wydatki. Jednocześnie w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego odmówił podania miejsca swego zamieszkania lub pobytu żądając przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przed drzwiami mieszkania przy ul. [...] w T. lub na klatce schodowej tego budynku. Ustalenia dokonane w toku postępowania wyjaśniającego potwierdzają jednoznacznie, że nie jest to miejsce jego zamieszkania ani pobytu, jak również nie może ono generować żadnych kosztów. W tej sytuacji żądanie przyznania świadczenia na zaspokojenie tej potrzeby nie może zostać uwzględnione, ponieważ skarżący nie wykazał występowania tej potrzeby, jak również wysokości ponoszonych na tę okoliczność wydatków. W odniesieniu do dwóch pozostałych zgłoszonych potrzeb, skarżący nie określił ich zakresu jak również nie udokumentował ponoszonych wydatków na zakup leków. Nie przedłożył stosownych rachunków ani też recept, które pozwoliłyby ustalić zakres zgłaszanego żądania.

W przedstawionym stanie faktycznym skarga nie mogła odnieść skutku. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają dwie grupy argumentów. Po pierwsze, skarżący uniemożliwił organom administracji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i ustalenie występowania zgłoszonych potrzeb, a to oznacza, że brak jest podstaw do przyznania wnioskowanej formy świadczenia, zaś w takiej sytuacji organ administracji obowiązany jest wydać decyzję odmowną. Po drugie, za uprawnione należy uznać rozumowanie organów obydwu instancji o tym, że zachowanie skarżącego wyczerpywało przesłankę określoną w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, a mianowicie brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie wsparcia jest bowiem współdziałanie z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Współdziałanie to polega między innymi na udzieleniu wszelkich niezbędnych informacji w celu ustalenia jej sytuacji osobistej oraz dochodowej, a na dalszych etapach na wspólnym rozwiązywaniu występujących barier w samodzielnym zaspokajaniu występujących potrzeb. Z kolei brak takiego współdziałania, który niewątpliwie można przypisać skarżącemu stanowi w świetle tego przepisu przesłankę uzasadniającą odmowę przyznania wnioskowanej pomocy. Specyfika postępowania wyjaśniającego w sprawie o świadczenia z pomocy społecznej wymaga aktywności ze strony wnioskodawcy, którego rolą jest wprowadzenie pracownika w swoją trudną sytuację życiową. Uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w sytuacji, gdy wnioskodawca nie podaje swojego faktycznego adresu zamieszkiwania lub pobytu albo przedstawia organowi mylne informacje w tym zakresie, może stanowić podstawę skutecznego zarzutu wobec wnioskodawcy, że nie współdziała w przezwyciężeniu własnej, trudnej sytuacji życiowej i w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania świadczenia (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 659/11, publ. Lex nr 1104498).

Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.