Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2622/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1839
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn,

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2272/18 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 18 października 2018 r. nr EA b-1503/1375/18 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. J. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2272/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia 28 sierpnia 2018 r., nr AP-WASK-642/522/2018, Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 3 i art. 12 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. (Dz. U z 2017 r. poz. 1839 ze zm.), odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł skarżący.

Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy, uzasadniając odmowę wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, stwierdził, że negatywne ostateczne orzeczenie psychologiczne z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], uniemożliwia skarżącemu dysponowanie bronią. Podkreślił, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwoławczym jest niepodważalne, a to oznacza, że organy Policji, będąc związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym, nie mogą dokonywać ich oceny. Takie orzeczenie ma moc wiążącą i determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania prawa do posiadania broni osobie, która uzyskała choćby jedno ostateczne negatywne orzeczenie kwestionujące jej zdolność do posługiwania się bronią. Organ zaznaczył, że do rozpatrzenia ewentualnych zarzutów dotyczących braku rzetelności i pobieżności lekarza orzecznika właściwy jest wojewoda, na terenie działania którego znajduje się placówka, w której strona uzyskała orzeczenia.

W związku z powyższym wniosek strony o zobowiązanie lekarza psychologa do złożenia zaświadczenia, w którym wskaże czym się kierował przy wydaniu orzeczenia nie ma żadnego uzasadnienia. Brak jest także podstaw do spełnienia żądania odnośnie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychologa mającej obrazować, czy skarżący spełnia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o jej uchylenie; wydanie mu pozwolenia na broń bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; zobowiązanie lekarza psychologa do złożenia oświadczenia, w którym wskaże jakie okoliczności oraz przepisy prawa stanowiły podstawę wydania kwestionowanego orzeczenia i przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu, a także dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa na okoliczność, czy spełnia przesłanki wskazane z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, § 1 ww. rozporządzenia z 2005 r., a także art. 136 § 1 K.p.a. przez ich błędną wykładnię. Skarżący wskazał, że nie występuje u niego żaden stan chorobowy i zaburzenie funkcjonowania psychologicznego wykluczające możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni określone ww. rozporządzeniu, o jakim mowa w art. 15 ust. 9 ww. ustawy, a ponadto nie spełnia żadnej z pozostałych negatywnych przesłanek wydania orzeczenia psychologicznego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

W piśmie z dnia 29 maja 2019 r. złożonym na rozprawie skarżący poparł skargę i wniósł o dołączenie do akt sprawy i przeprowadzenie dowodów ze złożonych w załączeniu dokumentów na okoliczność bardzo dobrego stanu zdrowia oraz faktu, że nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Ponadto skarżący wniósł o zobowiązanie organu, ewentualnie Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SPZOZ w Łodzi, do złożenia do akt postępowania pełnej dokumentacji wraz z wynikami jego badania psychologicznego stanowiących podstawę wydania orzeczenia psychologicznego z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], a także zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego. Dodatkowo zaskarżonej zarzucił naruszenie art. 15h ust. 1 i 2 ustawy o broni i amunicji, art. 7 K.p.a. i art. 75 § 1 K.p.a., art. 8 i art. 11 K.p.a., art. 77 § 2 K.p.a., art. 75 § 1 i art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a., kontestując nadto legalność orzeczenia psychologicznego z 25 kwietnia 2018 r., nr 2/BO/2018, w szczególności z art. 15a ust. 3, art. 15g, art. 15l pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz § 7 i § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczna oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną. W ocenie skarżącego, wydane orzeczenie psychologiczne jest opinią biegłego, o jakiej mowa w art. 84 § 2 K.p.a., a zatem podlega ocenie i nie może być bezkrytycznie przyjmowane jako podstawa rozstrzygnięcia organu, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2272/18, oddalając skargę, wskazał, że w procedurze dotyczącej wniosku skarżącego o wydanie pozwolenia na broń zostało wydane negatywne ostateczne orzeczenie psychologiczne z [...] kwietnia 2018 r., którym stwierdzono, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i wobec tego nie może dysponować bronią. W ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie oceniły, że jest to orzeczenie wiążące i nie ma możliwości weryfikowania go w ramach prowadzonego postępowania o wydanie pozwolenia na broń. Organy Policji są takim orzeczeniem związane i nie mogą dokonywać jego oceny. Sąd wyjaśnił, że oceny tej nie zmienia okoliczność, że skarżący uzyskał drugie spośród wymaganych prawem orzeczeń, tj. lekarskie, w którym stwierdzono, że skarżący posiada zdolność do dysponowania bronią. Albowiem jeżeli jedno badań (tj. lekarskie lub psychologiczne) dyskwalifikuje stronę do posiadania pozwolenia na broń, to drugie z nich nawet, jeśli jest pozytywne, w konsekwencji dyskwalifikuje stronę do posiadania broni. Nie ma też możliwości przeprowadzenia w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na posiadanie broni dowodu na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń i takie stanowisko jest już utrwalone w judykaturze (por. wyroki NSA: z 15 grudnia 2008 r., II OSK 1447/07; z 17 marca 2005 r., OSK 1273/04), który to pogląd w pełni podzielił Sąd. W tej sytuacji organy Policji nie były upoważnione do kontrolowania prawidłowości wydania powyższego orzeczenia psychologicznego oraz dokonywania jego oceny w ramach swobodnej oceny dowodów. Skoro psycholog w ostatecznej opinii stwierdził brak zdolności skarżącego do posiadania broni to powoływanie kolejnych psychologów do wydawania opinii jest zbędne i następna opinia nie może być uznana za istotny dowód w sprawie (por. wyroki NSA: z 11 stycznia 2013 r., II OSK 1663/11; z 4 lutego 2014 r., II OSK 298/13). Natomiast jeżeli skarżący miał zastrzeżenia do badania psychologa to mógł w związku z art. 15i ust. 1 i art. 15j ust. 1, 6-8 ustawy o broni i amunicji sam skorzystać z możliwości weryfikacji w trybie kontroli wojewody niekorzystnego dla niego orzeczenia. Tego, jak wynika ze skargi, skarżący nie uczynił do momentu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazane przez skarżącego wady przedmiotowego orzeczenia lekarskiego, m.in. wydanie orzeczenia na nieprawidłowym formularzu, również powinny być kontrolowane w oparciu o tryb z art. 15i ust. 1 ustawy o broni i amunicji. W związku z tym organ nie miał uprawnienia do kontrolowania poprawności wydanego orzeczenia lekarskiego, bo uprawnionym do takiej kontroli jest wyłącznie wojewoda. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego odnośnie niewyjaśnienia przez organy Policji stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechania oceny orzeczenia psychologicznego oraz uzupełnienia dowodów. Zdaniem Sądu, zarzuty skarżącego zmierzają w rzeczywistości do zakwestionowania okoliczności objętych treścią ostatecznego orzeczenia wydanego przez uprawnioną do tego osobę.

W ocenie Sądu, organy Policji nie miały uprawnień, ani tym bardziej narzędzi do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami psychologicznymi wydanymi w różnych instancjach. Prawidłowo zatem organ wskazał, że w obowiązującym porządku prawnym w Polsce nie istnieje powszechna dostępność do posiadania broni. Wydanie pozwolenia na niebezpieczne narzędzie, jakim jest każdy rodzaj broni palnej, zależy od spełnienia, m.in. określonych w ustawie o broni i amunicji rygorów. W przeciwnym przypadku właściwe w sprawach pozwoleń na broń organy mają nie tylko prawo, ale obowiązek odmówić wydania pozwolenia na broń, np. gdy ostateczne orzeczenie nie potwierdza odpowiedniego stanu zdrowia, czy też warunków i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się bronią palną (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 marca 2010 r., II SA/Wa 1709/09). Dlatego Sąd zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 K.p.a. uznał za nieuzasadnione.

Odnosząc się do wniosków skarżącego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, Sąd stwierdził, że zawnioskowane dowody nie mogły być przeprowadzone, ponieważ nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie. Ponadto Sąd wyjaśnił, że przed sądem administracyjnym nie można żądać przeprowadzenia postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (por. wyroki NSA: z 6 października 2009 r., II FSK 615/08; z 20 stycznia 2010 r., II FSK 1306/08). W kognicji Sądu nie leży też ocena prawidłowości wyników badania psychologicznego skarżącego, a zatem brak jest podstaw do zobowiązania organu, ewentualnie placówki medycznej, do złożenia takiej dokumentacji. Takie nieuprawnione działanie Sądu naruszałoby również prawo do ochrony dokumentacji medycznej pacjenta. W konsekwencji Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez dokonanie przez Sąd I instancji wadliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji;

2) art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez oddalenie skargi wskutek wadliwego przeprowadzenia przez Sąd kontroli stosowania oraz wykładni przepisów przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji na skutek błędnej wykładni obowiązujących przepisów prawa oraz niewyjaśnienia przez Sąd I instancji wszystkich istotnych okoliczności sprawy, akceptacji naruszenia przez organ przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 80 K.p.a. prowadzących w konsekwencji do nieuwzględnienia skargi, pomimo obowiązku odmiennego rozstrzygnięcia;

3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. przez błędną wykładnię i oddalenie skargi w całości w sytuacji nieprzeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę i przyjęcie za wiarygodny dowód z orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., wydanego przez psychologa A. J., którego treść jest sprzeczna z prawem;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 3 p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 84 § 2 K.p.a. przez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne nie są dowodami w postaci opinii biegłego i nie podlegają ocenie formalnej i materialnoprawnej przez organy prowadzące postępowanie administracyjne;

5) art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 1 i art. 227 K.p.c. przez nieprzeprowadzenie na rozprawie przez Sąd I instancji wnioskowanych przez skarżącego dowodów na okoliczności w nich przytoczone, co doprowadziło do niewyjaśnienia istotnych wątpliwości okoliczności sprawy.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1) art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji w zw. z § 1 ww. rozporządzenia z 2005 r. przez ich błędne zastosowanie i nieprawidłową wykładnię w przedmiotowej sprawie skutkujące uznaniem skarżącego za osobę wykazującą istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego na podstawie wadliwego orzeczenia psychologicznego nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. wydanego przez ww. psychologa, co doprowadziło do niewydania skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego i oddalenia skargi w sytuacji, kiedy z pozostałych opinii psychologicznych oraz złożonych do akt dokumentów wydanych przez organy wojskowe wynika jednoznacznie, że skarżący jest osobą zdrową, zdolną pod względem psychicznym do posiadania broni palnej myśliwskiej dla celów łowieckich i nie posiada żadnego stanu chorobowego i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego;

2) art. 15a ust. 3 w zw. z art. 15g ust. 1 ustawy o broni i amunicji przez jego błędną wykładnię w przedmiotowej sprawie prowadzącą do przyznania mocy dowodowej błędnemu, wadliwemu i nieposiadającemu uzasadnienia orzeczeniu psychologicznemu nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. wydanemu przez ww. psychologa i w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący jest osobą należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji podczas gdy, skarżący jest osobą zdrową, co potwierdzają wszystkie inne wydane orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane wskutek przeprowadzenia właściwych badań skarżącego oraz złożone do akt dokumenty wydane przez organy wojskowe;

3) § 7 i § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. z 2015 r. poz. 2210) w zw. z art. 6, art. 9 i art. 75 § 1 K.p.a. polegające na błędnej wykładni prowadzącej do uwzględnienia w niniejszej sprawie niezgodnego z prawem dowodu z orzeczenia psychologicznego nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. wydanego przez ww. psychologa na formularzu niezgodnym z wzorem określonym w załączniku nr 4 do ww. rozporządzenia i opatrzonego pieczęcią niezgodną z wzorem określonym w załączniku nr 8 do ww. rozporządzenia oraz błędnym pouczeniu strony co do możliwości odwołania się od tego orzeczenia, co doprowadziło do wydania nieważnego orzeczenia psychologicznego wobec czego nie powinno być ono uznane jako wiarygodny dowód w niniejszej sprawie;

4) art. 15h ust. 1, 2 i 3 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. polegające na ich błędnej wykładni prowadzącej w konsekwencji do uznania przez sąd, że organ Policji prowadzący postępowanie może wnieść odwołanie od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego do jednostki odwoławczej wymienionej w art. 15h ust. 3 ustawy o broni i amunicji, wskazując, że podstawą odwołania jest tylko i wyłącznie treść orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, podczas, gdy w rzeczywistości podstawę wniesionego odwołania przez organy Policji mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i okoliczności, które organ I instancji prowadzący postępowanie administracyjne ujawnił już po wydaniu wymienionych wyżej orzeczeń w I instancji, przy jednoczesnym uznaniu, że owe odwołanie powinno być uzasadnione przez organ Policji w sposób wyczerpujący.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną (złożona w terminie, o jakim mowa w art. 179 p.p.s.a.) Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

W zasadzie wszystkie ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów stanowią próbę podważenia negatywnego dla skarżącego badania psychologicznego.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji był w pełni uprawniony do zaskarżenia załączonych do wniosku o wydanie pozwolenia na broń pozytywnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, aby usunąć wszelkie wątpliwości w zakresie możliwości dysponowania bronią przez skarżącego. Jedyną drogą kwestionowania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wydanego w trybie ustawy o broni i amunicji jest specjalnie w tym celu przewidziane w niej odwołanie, które w myśl art. 15h ust. 2 ww. ustawy przysługuje komendantowi wojewódzkiemu Policji oraz stronie postępowania (por. wyrok NSA z 20 maja 2020 r., II OSK 3241/19). Skoro skarżący przedstawił w załączeniu do wniosku pozytywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, a organ Policji był w posiadaniu informacji, że skarżący w latach 2013-2018 dwadzieścia dwa razy naruszył przepisy o ruchu drogowym; a pomimo cofnięcia prawa jazdy został złapany na prowadzeniu pojazdu mechanicznego i uznany za winnego popełnienia czynu zabronionego z art. 180a Kodeksu karnego (zapadł w tym przedmiocie wyrok skazujący Sądu Powszechnego), istniały podstawy do wniesienia przez organ Policji odwołania od ww. badania psychologicznego. Wskazywane okoliczności obrazują bowiem pewien stosunek skarżącego do obowiązującego prawa, co musiało budzić uzasadnione wątpliwości, czy skarżący kwalifikuje się do wydania pozwolenia na broń.

Takie działanie organu Policji było o tyle uzasadnione, że w świetle przepisów ściśle reglamentujących dopuszczenie do posiadania broni, nie może być żadnych wątpliwości co do zdolności psychofizycznej jej dysponenta. Osoba dopuszczona do posiadania broni musi legitymować się orzeczeniem lekarskim oraz orzeczeniem psychologa, potwierdzającymi brak istnienia przeciwskazań do dysponowania bronią palną. Natomiast nie może dopuszczenia do posiadania broni uzyskać osoba, co do której chociażby jedno z wyżej wskazanych orzeczeń nie potwierdziło braku przeciwskazań do dysponowania bronią, nawet gdyby osoba ta spełniała wszystkie pozostałe przesłanki do dysponowania bronią, określone w ustawie o broni i amunicji, na co też trafnie wskazywały organy Policji obu instancji, jak i Sąd I instancji.

W niniejszej sprawie niewadliwie oceniono, że ostateczne orzeczenie psychologiczne jest niepodważalne i nie podlega weryfikacji przez organy Policji. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim, czy to – psychologicznym, wyklucza możliwość ich oceny w prowadzonych postępowaniach administracyjnych o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń (por. wyrok NSA z 8 lutego 2019 r., II OSK 1678/17). Ponadto orzeczenie psychologiczne wydane w toku postępowania dotyczącego pozwolenia na broń palną nie podlega kontroli sądu administracyjnego zarówno na podstawie p.p.s.a., jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych (por. postanowienie NSA z 27 listopada 2019 r., II OSK 3319/19).

W tym miejscu należy wskazać, że jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem, który może stanowić podstawę oceny stanu zdrowia przyszłego lub aktualnego posiadacza pozwolenia na broń jest orzeczenie lekarskie (także psychologiczne) wydane w trybie określonym ustawie o broni i amunicji. Tryb ten przewiduje możliwość kwestionowania wydanego orzeczenia jedynie poprzez złożenie odwołania uregulowanego w art. 15h ustawy o broni i amunicji. Dopuszczalność odwołania jest jedną z gwarancji rzetelności wydanego orzeczenia. Dodatkowo gwarancją rzetelności wydawanych orzeczeń jest przewidziany przez ustawę tryb wyłaniania osób uprawnionych do wykonywania badań lekarskich (art. 15b ustawy o broni i amunicji) oraz system kontroli sprawowany przez wojewodę (art. 15i i art. 15j ustawy o broni i amunicji) – por. wyrok NSA z 16 maja 2019 r., II OSK 3232/17. Jednak skarżący nie skorzystał z możliwości zwrócenia się do wojewody o skontrolowanie negatywnego dla niego ostatecznego orzeczenia psychologicznego. A skoro było to orzeczenie ostateczne, tym samym jest to orzeczenie wiążące organy Policji. W świetle art. 15 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy w takiej sytuacji organy Policji nie miały innej możliwości niż odmówić wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego. Jak stanowi art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji, orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. To zaś oznacza, że wydawane w wyniku rozpatrzenia odwołania orzeczenia mające ostateczny charakter, są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie, przyznania, cofnięcia lub odmowy wydania pozwolenia na broń. Nie ma więc powodów, dla którym można by uznać zasadność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa procesowego w zakresie oceny Sądu co do braku wadliwości przeprowadzenia przez organy administracyjne postępowania wyjaśniającego.

Z takim stanem rzeczy nie zgada się skarżący, twierdząc, że jest osobą zdrową, i żądając na tą okoliczność przeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodów. W tym zakresie Sąd I instancji trafnie wyłożył skarżącemu, że de iure nie ma możliwości podważenia przed sądem administracyjnym orzeczenia psychologicznego. Poza tym należy pamiętać, że sądy administracyjne są powołane do oceny legalności działalności organów administracji publicznej, w tym w zakresie wydawanych przez te organy decyzji administracyjnych. Ma to ten skutek, że badanie decyzji administracyjnej następuje na datę jej wydania. Jeżeli w tej sprawie przed wydaniem decyzji organy Policji uzyskały negatywne badanie psychologiczne, tym samym istniały podstawy do odmowy wydania skarżącemu pozwolenia na broń. Jednym z warunków uzyskania pozwolenia na broń (art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji) jest bowiem przedstawienie właściwemu organowi Policji przez osobę, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, orzeczenia psychologicznego, stwierdzającego, że wnioskodawca nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzającego, że może dysponować bronią. W przypadku wydania orzeczenia stwierdzającego, że wnioskodawca należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 i że nie może dysponować bronią, lekarz upoważniony lub psycholog upoważniony są obowiązani zawiadomić o tym właściwy organ Policji (art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji). Z takim właśnie okolicznościami mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, co uprawniało organy Policji do zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Jak trafnie wskazano skarżącemu, negatywne orzeczenie psychologiczne stanowi samoistną, obligatoryjną przesłankę odmowy wydania Panu pozwolenia na broń, pomimo pozytywnego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.

Dla tej oceny nie mają znaczenia podnoszone przez skarżącego zarzuty przeciwko ww. orzeczeniu psychologicznemu, że nie wiadomo z jakich względów uprawniony psycholog wydał negatywne orzeczenie. To, że orzeczenie to nie zawiera uzasadnienia nie oznacza, że jest ono wadliwe w świetle obowiązującego prawa. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują obowiązku uzasadniania orzeczenia lekarskiego wydawanego na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji. Nie istnieje bowiem prawny obowiązek sporządzenia uzasadnienia takiego orzeczenia czy to z urzędu, czy na wniosek (por. wyrok NSA z 19 lutego 2020 r., II OSK 839/18). Także brak możliwości oceny legalności ww. orzeczenia psychologicznego przez Sąd Administracyjny jako nieusprawiedliwione czyni zarzuty skarżącego co sporządzenia tego orzeczenia na niewłaściwym formularzu. Niewadliwie zatem Sąd I instancji ocenił, że organ nie miał uprawnienia do kontrolowania poprawności wydanego orzeczenia lekarskiego, bo uprawnionym do takiej kontroli jest wyłącznie wojewoda.

Dlatego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.; art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 3 p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 84 § 2 K.p.a.; art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 1 i art. 227 K.p.c.; jak i – prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji w zw. z § 1 ww. rozporządzenia z 2005 r.; art. 15a ust. 3 w zw. z art. 15g ust. 1 ustawy o broni i amunicji; § 7 i § 11 ww. rozporządzenia z 2015 r. w zw. z art. 6, art. 9 i art. 75 § 1 K.p.a.; art. 15h ust. 1, 2 i 3 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Istnienie w obrocie prawnym ostatecznego negatywnego orzeczenia psychologicznego jest bowiem okolicznością przesądzającą o wyniku sprawy.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.