Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 359/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art 90 t ust. 1 pkt 2 i ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi Wojewody Podkarpackiego na uchwałę Rady Gminy Krasne z dnia 27 października 2017r. nr XLII/332/2017 w przedmiocie regulaminu udzielania stypendiów za wyniki w nauce i szczególne osiągnięcia dla uczniów uczęszczających do szkół na terenie Gminy Krasne I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Gminy Krasne na rzecz strony skarżącej Wojewody Podkarpackiego kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia przez Wojewodę Podkarpackiego jest uchwała Nr XLII/332/2017 Rady Gminy Krasne z dnia 27 października 2017 r. w sprawie Regulaminu udzielania stypendiów za wyniki w nauce i szczególne osiągnięcia dla uczniów uczęszczających do szkół na terenie Gminy Krasne (dalej zwana: uchwałą).

W skardze Wojewoda Podkarpacki wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że podstawą prawną zaskarżonej uchwały jest art. 90t ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.), zwana dalej ustawą. Wskazując na treść art. 90t ust. 1 i ust. 4 ustawy stwierdził, że organ uchwalając zaskarżoną uchwałę pominął chronologię wynikającą z przytoczonych przepisów. Zdaniem Wojewody w pierwszej kolejności należało przyjąć program wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży, o którym mowa w art. 90t ust. 1 ustawy, a dopiero w celu realizacji postanowień programu rada gminy winna określić szczegółowe warunki, na jakich udzielana jest pomoc, formy i zakres tej pomocy oraz tryb postępowania w tych sprawach. Na poparcie stanowiska przywołano orzecznictwo sądów administracyjnych tj. wyrok WSA w Bydgoszczy s 23.10.2012 r. sygn. akt II SA/Bd 895/12 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5.05.2016 r., sygn. akt IV SA/Po 207/16. Pominięcie ustalonej ustawowo chronologii podejmowania aktów normujących kwestię wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży jest istotnym naruszeniem prawa. Zatem brak w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały programu wspierania uzdolnionych dzieci i młodzieży przesądza o jej nieważności.

Niezależnie od powyższego Wojewoda Podkarpacki zarzucił:

1) naruszenie art. 90t ust. 1 i ust. 4 ustawy w zw. z art. 16 Konstytucji RP, gdyż z mocy § 1 i § 2 regulaminu doszło do wykluczenia części swoich mieszkańców, którzy nie uczą się w szkołach, które nie są prowadzone przez gminę Krasna;

2) naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez unormowania wprowadzone w § 4 ust. 3 Regulaminu, gdyż stypendia naukowe wspierające edukację uzdolnionych uczniów mogą otrzymywać uczniowie szkół podstawowych od klasy piątej. Wprowadzona w art. 32 Konstytucji RP zasada równości wobec prawa oznacza nakaz równego traktowania równych i podobnych oraz dopuszcza wprowadzenie zróżnicowania, ale tylko, gdy jest to uzasadnione (wyrok TK z 5.11.1997 r., TK 22/97). Nie jest dopuszczalne, dowolne określenie przez prawodawcę kręgu osób, którym są przyznawane określone uprawnienia lub przywileje. Przyznając konkretne uprawnienie należy to czynić w stosunku do wszystkich podmiotów charakteryzujących się daną cechą wspólną, albo też zrezygnować z ich stosowania w stosunku do wszystkich podmiotów w ramach danej klasy (wyrok TK z 12.10.2000r., TK 1/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 85). Zróżnicowanie wynikające jedynie z faktu uczęszczania do różnych klas szkoły podstawowej nie powinno oddziaływać na uprawnienia ucznia;

3) art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1436) i art. 7b ust. i ust. 3 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 862) poprzez unormowania zawarte w § 1 i § 7 Regulaminu, wedle których przyznawanie stypendiów dla uczniów za szczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne i sportowe wobec wprowadzenia zakresu podmiotowego udzielania stypendiów przyznawanych zarówno za wyniki w nauce dla uczniów oraz osiągnięcia sportowe czy artystyczne. Wojewoda uznał, że uchwały rady gminy podejmowane na podstawie art. 90t ust. 4 w związku z art. 90 t ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie mogą swym zakresem obejmować zagadnień dotyczących stypendiów sportowych i artystycznych, gdyż w takich przypadkach bezpośrednie zastosowanie ma ustawa o sporcie oraz ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Zaskarżona uchwał nie mogła regulować kwestii z związanych ze stypendiami sportowymi i artystycznymi. Stanowisko takie znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok WSA we Wrocławiu z 8.05.2014, sygn. akt IV SA/169/14; wyrok WSA w Gliwicach z 24.08.2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 186/17);

4) art. 90t ust. 4 ustawy, poprzez wprowadzenie w § 4 ust. 2 regulaminu instytucji zarządzenia wójta gminy, jako formę załatwienia sprawy administracyjnej o przyznaniu stypendium (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28.10.2014 sygn. akt IV SA/Gl 1390/13);

5) naruszenia art. 90t ust. 4 ustawy poprzez ograniczenie zapisem zawartym w § 3 Regulaminu inicjowania postępowania o przyznanie stypendium tylko przez dyrektora placówki oświatowej, czym pozbawiono prawa do złożenia wniosku samego zainteresowanego tj ucznia lub jego przedstawicieli ustawowych. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 61 reguluje zasady wszczynania postępowań administracyjnych, które mogą być prowadzone na wniosek strony lub z urzędu. Definicja strony zawarta jest w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wedle tej definicji ani dyrektor placówki oświatowej, ani komisja stypendialna nie są stroną postępowania o przyznanie stypendium;

6) naruszenie art. 90t ust. 4 ustawy poprzez wprowadzenia w § 3 ust. 1 Regulaminu wzoru wniosku stanowiący załącznik do zaskarżonej uchwały, gdy z delegacji ustawowej nie wynika takie uprawnienie dla rady gminy;

7) naruszenie art. 90t ust. 4 ustawy jest wprowadzenie dodatkowych kryteriów jak ocena z zachowania (§ 6 ust. 2, § 7 ust. 2 pkt 2 Regulaminu), praca na rzecz społeczności szkolnej (§ 7 ust. 2 pkt 6 Regulaminu), przyczynienie się w szczególny sposób do promocji gminy (§ 8 Regulaminu). W ocenie Wojewody szczegółowe warunki udzielania stypendium powinny być ustalone w taki sposób, aby zapewnić realizację wsparcia uczniów uzdolnionych beż ich różnicowania według innych kryteriów niż określone w ustawie(wyrok WSA w Poznaniu z 5.05.2016 sygn. akt IV SA/Po 207/16);

8) naruszenie art. 90 t ust. 4 ustawy poprzez wprowadzenie w § 3 ust. 2 i 3 Regulaminu nałożenia obowiązku powołania komisji, przez co narzuciła organowi wykonawczemu gminy sposób, w jaki będzie wykonywał zaskarżoną uchwałę. Rada gminy przyznała komisji odpowiednie uprawnienia i zadania do realizacji i określiła podmioty wchodzące w skład komisji. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym nie upoważnia rady gminy do utworzenia komisji stypendialnej. Ponadto w zakresie pojęciowym "warunków i trybu" nie mieści się kompetencja do przyznania komisji stypendialnej prawa do uczestniczenia w sformalizowany sposób w procedurze przyznawania stypendiów. Zabieg polegający na utworzeniu komisji, której bez upoważnienia ustawowego gwarantuje się formalny udział w procesie decyzyjnym o przyznaniu stypendium i jego wysokości prowadziłby do konieczności rozszerzenia oceny prawidłowości procesu stosowania prawa o składniki nieobjęte delegacją ustawową i stanowi nieuprawnione wkroczenie w kompetencje wójta gminy. Ponadto uchwała w § 3 ust. 2 posługuje się pojęciem "ostatecznej listy uczniów", bez wskazania kryteriów jej tworzenia, ani też wpływu uzyskanej pozycji na liście na decyzję o wysokości przyznanego stypendium, czy odmowie przyznania stypendium.

W podsumowaniu Wojewoda Podkarpacki stwierdził, że zaskarżona uchwała narusza wskazane w skardze przepisy prawa, które stanowią o naruszeniu konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydawanego na podstawie upoważnienia ustawowego.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Krasne wniosła o jej oddalenie, jako całkowicie nieuzasadnionej. Wskazano, że w § 2 uchwały Rada Gminy Krasne określiła, że uchwala "Program stypendialny Gminy Krasne, będący pomocą materialną dla uczniów wybitnie uzdolnionych, w brzmieniu stanowiącym załącznik do niniejszej uchwały". Z tego względu zaskarżona uchwała odnosi się do zarówno do kwestii wskazanych w ust. 1 jak i ust. 4 art. 90t ustawy o systemie oświaty. Odnosząc się do zarzutów dotyczących treści Regulaminu stwierdzono, że skoro Wojewoda Podkarpacki przyjął za art. 90t ust. 1 pkt 2, że Program może dotyczyć jedynie mieszkańców gminy Krasne, to z § 2 załącznika wynika, że adresatami uchwały są wyłącznie mieszkańcy gminy i dlatego stypendium może otrzymać uczeń zamieszkały na terenie gminy Krasne. Przepis art. 90t ust. 4 ustawy nie zobowiązuje do skierowania przedmiotowej uchwały do wszystkich dzieci i młodzieży będących mieszkańcami gminy Krasne, to zgodnie z § 2 Regulaminu stypendium może otrzymać uczeń zamieszkały na terenie gminy Krasne. Wyżej powołany przepis ustawy nie zobowiązuje organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do skierowania przedmiotowej uchwały do wszystkich dzieci i całej młodzieży będących mieszkańcami. Wskazany przepis nakazuje określenie szczegółowych warunków udzielania pomocy dzieciom i młodzieży uwzględniając osoby lub grupy osób uprawnionych do pomocy, dlatego rada gminy nie tylko może, ale jest zobowiązana do ustalenia osób lub grup uprawnionych do otrzymania stypendium dla zdolnych uczniów. Organ stanowiący nie zgodził się też, że wprowadzenie pomocy dla uczniów od klasy piątej stanowi naruszenia art. 32 Konstytucji RP statuującego zasadę równości wobec prawa. Dla wprowadzenia takiego kryterium pozwala art. 90t ust. 1 ustawy, bowiem radzie gminy przysługuje prawo do swobodnego określania cech, na podstawie których różnicuje sytuację prawną poszczególnych adresatów w zakresie przyznawanych im świadczeń. Nie naruszono ponadto konstytucyjnie chronionych praw i wolności obywatelskich w szczególności jak: płeć rasa, narodowość, wyznanie, pochodzenie i położenie społeczne, wykształcenie zawód (wyrok NSA z 19.12.2017 r., sygn. akt II GSK 4638/16). Podkreślono, że już sam ustawodawca w różny sposób traktuje dzieci i młodzież w zależności od tego, której klasy są uczniami (np. art. 44o ust. 1 i ust. 4, art. 44i ust. 1 ustawy o systemie oświaty). Gdyby zatem przyznać również stypendium uczniom od klas I - III, to uchwała byłaby niewykonalna ze względu na wystawianie ocen opisowych. Warunki określone w przedmiotowej uchwale stosownie do art. 90t ust. 4 ustawy dostosowane są do grupy uczniów od klasy piątej szkoły podstawowej.

Wskazano też, że niewątpliwie charakter lex specialis mają przepisy art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, gdyż normują konkretną, szczególną sytuację prawną ustanowienia okresowych stypendiów sportowych i dlatego mają pierwszeństwo w stosowaniu, ale przed normą zawartą w art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym, jako normą lex generali, która dotyczy zasadniczo wszelkich stypendiów (NK-N6.4131.448.2012.JK8 - rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 12.07.2012 r.). Taki sam charakter należałoby przypisać art. 7b ust. 1 i ust. 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Zwrócono też uwagę, że ustawodawca w art. 90t ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy posłużył sie pojęciem dzieci uzdolnionych, ale nie dookreślił, w jakiej dziedzinie nieprzeciętne umiejętności uprawniają do nabycia prawa do stypendium. Z tego względu rada gminy może uzależnić przyznanie stypendium biorąc pod uwagę różnego rodzaju zdolności w różnych dziedzinach takich jak nauka, sport, działalność artystyczna, zaangażowanie w pracę na rzecz społeczności lokalnej i stowarzyszeń, czy też nieprzeciętne umiejętności przy promocji gminy. Błędne jest twierdzenie organu nadzoru, że tylko kategoria bycia uczniem uzdolnionym, posiadającym konkretne osiągnięcia i wyniki w nauce powinna stanowić podstawę do wsparcia edukacji. Użyty w art. 90t ust. 4 ustawy zwrot "szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży" obejmuje kompetencję rady gminy do stanowienia o wszystkich warunkach, od spełnienia których zależy nabycie stypendium, w tym określenie informacji jakie powinien zawierać wniosek o stypendium. Rada gminy nie wprowadziła formularza wniosku, niezastosowanie którego wiązałoby się z odmową przyznania stypendium. Wyżej powołany przepis upoważnia także radę gminy do szczegółowego określenia sposobu postępowania w "procesie decyzyjnym" poprzez określenie sposobu organowi wykonawczemu, w jaki sposób będzie wykonywał uchwałę. Jeżeli ustawa upoważnia organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określonego działania, to nie można przenosić tej kompetencji na organ wykonawczy. Za błędny uznano pogląd, że rozstrzygnięcie o przyznaniu stypendium następuje w formie decyzji, gdyż brak jest przepisu, który taka formę załatwienia przewidywałby dla przedmiotowego stypendium, a przepis art. 90n ust. 1 ustawy dotyczy wyłącznie świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym to jest stypendium szkolnego i zasiłku szkolnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), art. 3 i art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 z późn. zm.) - dalej "u.s.g.", w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa wywołanych przez akty uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ustawy). W tym zakresie brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, a ich wyjaśnienia poszukiwać należy w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak - "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny", Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej K.p.a. W przypadku zaś nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.

Stosownie do art. 94 Konstytucji RP podstawą prawną stanowienia prawa miejscowego jest upoważnienie zawarte w ustawie. Każdorazowo, więc w akcie rangi ustawowej zawarte musi być upoważnienie dla lokalnego prawodawstwa, czyli tzw. delegacja. Upoważnienie to musi być wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikające z przepisów ustawowych. Akty prawa miejscowego nie mogą być automatyczne, wydawane bez wyraźnego upoważnienia ustawowego.

Uchwałą Nr XLII/332/2017 Rada Gminy Krasne z dnia 27 października 2017 r. podjęła uchwałę w sprawie Regulaminu udzielania stypendiów za wyniki w nauce i szczególne osiągnięcia dla uczniów uczęszczających do szkół na terenie Gminy Krasne. Podstawą prawną zaskarżonej uchwały jest art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. oraz art. 90t ust. 1 pkt 2 w związku z art. 90t ust. 4 ustawy. Stosownie do art. 90t ust. 1 pkt 2 ustawy jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. W przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze.

Dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu prawa miejscowego z przepisem art. 90t ustawy, to w świetle treści ust. 4 tego przepisu, ustalenie zasad przyznawania pomocy dla uzdolnionych dzieci i młodzieży, możliwe jest wówczas, gdy wcześniej przyjęty został przez daną jednostkę samorządu terytorialnego regionalny lub lokalny program, o jakim mowa w art. 90t ust. 1 ustawy. Z powyższego wynika, że ustawodawca w pierwszej kolejności zobowiązał jednostki samorządu terytorialnego do przyjęcia programu, będącego aktem o charakterze wewnętrznym, wyznaczającym kierunki działania w rozpoznawanej sprawie w zakresie wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. Następnie w oparciu o dany program organ stanowiący winien dopiero określić szczegółowe warunki, formy i zakres tej pomocy.

W skardze Wojewoda Podkarpacki podał, że regulacje dotyczące stypendiów dla uczniów nie mogą zostać określone w oderwaniu od procedury przewidzianej w art. 90t ust. 4 ustawy. Rada gminy powinna w pierwszej kolejności przyjąć program wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży, o którym mowa w art. 90t ust. 1 ustawy. Dopiero w następstwie przyjęcia powyższego aktu i w celu jego realizacji, rada określa szczegółowe warunki, na jakich jest udzielana ww. pomoc, formy i zakres tej pomocy oraz tryb postępowania w tych sprawach. Kwestionowana uchwała została podjęta z całkowitym pominięciem wymogów określonych przytoczonymi przepisami.

Obecna na rozprawie przed Sądem pełnomocniczka organu podniosła, że program stypendialny zawiera się w uchwalonym regulaminie. Takie stanowisko nie znajduje potwierdzenie w treści norm zawartych w załączniku do zaskarżonej uchwały, które nie stanowią realizacji art. 90t ust. 1 ustawy. Wbrew twierdzeniom pełnomocniczki, jak i stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę sam fakt powołania w podstawie prawnej uchwały art. 90t ust. 1 ustawy oraz treść zapisu w § 1, że uchwala się Program stypendialny Gminy Krasne, będący pomocą materialną dla uczniów wybitnie uzdolnionych, w brzmieniu stanowiącym załącznik do niniejszej uchwały nie jest wystarczającą okolicznością do przyjęcia, że nastąpiło też uchwalenia programu, o którym mowa w art. 90t ust.1 ustawy. Oznacza to, że bez uchwalenia programu, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie był uprawniony do uchwalenia zasad i trybu przyznawania stypendiów dla uczniów.

Pomimo, że przedstawione wyżej naruszenie jest naruszeniem istotnym i wystarczającym do stwierdzenia nieważności Sąd nie mógł nie odnieść się do tytułu uchwały oraz tytułu Regulaminu, który brzmi: "Regulamin udzielania stypendiów za wyniki w nauce i szczególne osiągnięcia dla uczniów uczęszczających do szkół na terenie Gminy Krasne".

W kwestii wykładni definicji ucznia wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 594/17 (LEX nr 2333506), co zaaprobował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2128/17 (LEX nr 2470959). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zawarty w powyższym wyroku. Zatem w przypadku, gdy program będzie przyjmowała gmina, to będzie to program lokalny, co oznacza, że może on dotyczyć wyłącznie lokalnej wspólnoty samorządowej, którą tworzą mieszkańcy gminy.

WSA w Rzeszowie ww. powołanym wyroku uznał, że brak jest podstaw do objęcia danym programem lokalnym mieszkańców innych gmin nie świadczy o naruszeniu zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP. Regułę tę należy odnosić do skali przedsięwzięcia, które w oparciu o art. 90t ustawy o systemie oświaty może podjąć gmina. Przedsięwzięcie o skali lokalnej mające na celu wsparcie edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży musi zapewnić równe traktowanie mieszkańców lokalnej wspólnoty samorządowej. Brak podstaw do objęcia danym programem lokalnym mieszańców innych gmin nie świadczy o naruszeniu zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji.

Przepis art. 90t ustawy nie upoważnia gminy do tworzenia samodzielnie programu o innym charakterze niż lokalny. Za takim stanowiskiem przemawia również treść art. 90t ust. 2 ustawy, z którego wynika, że na realizację programów jednostki samorządu terytorialnego przeznaczają własne środki. Powyższy pogląd będzie miał jednak zastosowanie w przypadku, gdy gmina uchwali program lokalny, a nie regionalny, co jest również dopuszczalne.

Przyjęte w art. 90t ustawy rozwiązanie powoduje, że każdy uzdolniony uczeń może zostać beneficjentem przyjętego na podstawie art. 90t ust. 1 pkt 2 ustawy o oświacie programu w tej gminie, w której ma miejsce zamieszkania. Sąd zwraca uwagę, że ustawa, jako kryterium dla stypendium wskazuje na uzdolnione dzieci i młodzież, a nie jak podano to w tytule zaskarżonej uchwały za wyniki w nauce i szczególne osiągnięcia uczniów. Dlatego wprowadzenie kryterium ocen i wyłączenie z kręgu dzieci z tej przyczyny, że nie są im wystawiane oceny Sąd uznał za sprzeczne z prawem i nadanie nieuprawnionje interpretacji wyrażeniu "uzdolnionych dzieci i młodzieży". Nie można bowiem opowiedzieć się za stanowiskiem, że zdolności uczniów są mierzone jedynie stopniami z przedmiotów szkolnych.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności stwierdzić należało, że zaskarżona uchwała podjęta została z istotnym naruszeniem prawa i przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty, skutkującym zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jej nieważnością.

Wobec stwierdzenia przez Sąd tak istotnego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością całej uchwały, zbędne stało się odnoszenie się do wszystkich zarzutów skargi.

Mając na względzie art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a.