Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 390/99
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2000-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: art. 22 par. 2 pkt 2 lit. a-b
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Ustawodawca nie przewidział możliwości zwolnienia płatnika od poboru zaliczek w sytuacji zagrożenia egzystencji podatnika.

Przesłanka ta występuje w przepisie art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ i dotyczy tylko zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania podatku.

TEZY

Ustawodawca nie przewidział możliwości zwolnienia płatnika od poboru zaliczek w sytuacji zagrożenia egzystencji podatnika.

Przesłanka ta występuje w przepisie art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ i dotyczy tylko zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania podatku.


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa w decyzją z dnia 11 lutego 1999 r. wydaną w postępowaniu odwoławczym, utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z 31 grudnia 1998 r., mocą której organ ten nie uwzględnił wniosku Bronisławy G. o "odstąpienie naliczania za 199 r. podatku od renty inwalidzkiej" i odmówił zwolnienia płatnika tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 233 par. 1 pkt 1 i art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

W zakresie stanu faktycznego ustalono, że Bronisława G. osiąga dochody z tytułu świadczeń rentowych, od których zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych są pobierane przez płatnika tj. ZUS. W sytuacji takiej /poboru zaliczek przez płatnika/ podstawę prawną rozpatrzenia wniosku o zwolnienie od obowiązku podatkowego stanowić może tylko art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "b", zgodnie z którym możliwość zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek jest przewidziana tylko w razie wykazania, że pobrane zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy. Sytuacja taka w sprawie nie występuje. Podatniczka wniosek swój uzasadniła trudną sytuacją materialną /niska renta, nie wystarczająca na utrzymanie/. Jednakże przesłanka zagrożenia egzystencji nie występuje w przypadku poboru zaliczek przez płatnika. Przesłanka ta może być podstawą zwolnienia płatnika od poboru podatku, /a nie zaliczek/ na podatek na podstawie art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "a" Ordynacji podatkowej. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w sprawie, gdyż ZUS w omawianym przypadku nie jest płatnikiem obowiązanym do poboru podatku. Nie było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku, gdyż ustawodawca nie upoważnił organów podatkowych do zwolnienia płatnika od poboru zaliczek na podatek ze względu na zagrożenie egzystencji podatnika.

Od decyzji Izby Skarbowej Bronisława G. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia. Skarżąca podnosi, że jej prośba o zwolnienie od pobierania podatku powinna być rozpoznana na podstawie art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "a" Ordynacji podatkowej przy uwzględnieniu, że pobranie podatku zagraża jej egzystencji. Skarżąca wyliczyła wydatki niezbędne do życia wskazując, że renta /515 zł./ będąca jedynym jej dochodem nie wystarcza na ich pokrycie.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Trafnie organ odwoławczy wskazał, że w występującej w sprawie sytuacji, gdy zaliczki na podatek dochodowy pobiera płatnik - ZUS, możliwość zwolnienia wyznacza art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "b" tylko w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że pobrane zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy np. w przypadku wydatku na cele mieszkaniowe podlegającego podliczeniu od podatku. Ustawodawca nie przewidział możliwości zwolnienia płatnika od poboru zaliczek w sytuacji zagrożenia egzystencji podatnika. Przesłanka ta występuje w przepisie art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "a" Ordynacji podatkowej i dotyczy tylko zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania podatku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest płatnikiem obowiązanym do pobrania podatku, lecz zaliczek na podatek. Rozróżnienie obu tych sytuacji w art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "a" i "b" /podatku i zaliczek na podatek/ oraz powiązanie każdej z odmiennymi przesłankami zwolnienia od poboru nie pozwala na uznanie, że pod pojęciem "podatek" użytym w art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "a" mieści się również pojęcie "zaliczek na podatek". Definicja "słownikowa" z art. 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie ma w tym przypadku zastosowania.

W tym stanie zaskarżona decyzja zgodna jest z prawidłowo zastosowanym przepisem art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "b" Ordynacji podatkowej, a skarga z braku podstaw do uwzględnienia podlega oddaleniu z mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.