Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 698/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Małgorzata Borowiec, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2005r. sygn. akt VI SA/Wa 783/04 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22.02.2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 783/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. K., uchylił decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] nr [...] i poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, bez zezwolenia.

Dnia 2.08.2001 r., podczas kontroli pojazdu należącego do A. K., stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu (nienormatywność) i decyzją z dnia [...] Generalny Dyrektor Dróg Publicznych wymierzył karę w wysokości 502,06 zł. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ ten stwierdził, iż od dnia 1.01.2002 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371) i wydana decyzja narusza rażąco jej przepisy, w szczególności art. 99, gdyż podstawą wyliczenia kary nie może być rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607), jak to podano w decyzji I-ej instancji, ale załącznik do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) wprowadzony art. 99 ustawy o transporcie drogowym i wobec tego uchylił swoją decyzję i ustalił karę na 720 zł.

Uchylając obie decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że rację ma skarżący A. K., że nałożona została na niego surowsza kara, aniżeli obowiązująca w dacie zdarzenia, co narusza zasadę art. 2 Konstytucji RP niedziałania prawa wstecz i że art. 104 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, jako mający charakter wyłącznie procesowy, nie może stanowić podstawy złamania tej zasady. Sąd podkreślił też, że § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 27.06.2000 r. w sprawie opłat drogowych Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją, wyrokiem z dnia 10.12.2002 r.(P.6/2000). W konsekwencji Sąd uznał, iż zastosowanie przez organ surowszych przepisów aniżeli obowiązywały w dacie zdarzenia naruszało zasadę wyrażoną w art. 42 ust. 1 Konstytucji RP i stanowiło rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Taki sam charakter miało – zdaniem Sądu – naruszenie zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony, wyrażonej w art. 139 k.p.a. i wyznaczenie w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy kary wyższej. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wziął pod uwagę tę ocenę, a także ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego dot. § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.06.2000r. w sprawie opłat drogowych.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, reprezentowany przez radce prawnego, domagając się uchylenia wyroku i rozpoznania skargi i zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego, to jest art. 99 i art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371) poprzez przyjęcie, że przepisy te, jako mające charakter jedynie procesowy, nie miały zastosowania przy ocenie sprawy będącej przedmiotem postępowania,

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez przyjęcie, że organ administracji wydając zaskarżoną decyzję dwukrotnie rażąco naruszył prawo,

- naruszenie art. 42 Konstytucji RP przez przyjęcie, że powinien on mieć zastosowanie w niniejszej sprawie,

- naruszenie art. 139 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne było orzekanie na niekorzyść odwołującego się.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Wojewódzki Sąd nie uwzględnił treści art. 99 i art. 104 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, które określają zakres stosowania starych i dotychczasowych przepisów w postępowaniach wszczętych a niezakończonych stanowiąc, iż do takich spraw stosuje się nowe przepisy, a przepisy te nie mają charakteru tylko procesowego. Brak możliwości zastosowania nowych przepisów – jak wskazał Sąd – a także starych, co wynika z wyroku Trybunału spowoduje, że ewidentne naruszenia prawa nie będą mogły być ukarane – stwierdzono dalej. Podniesiono też, że zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. jest bezpodstawny, gdyż w dacie wydawania decyzji w I-ej instancji przepisy, które stanowiły podstawę jej wydania już nie obowiązywały, zatem rozstrzygnięcie na niekorzyść strony było dopuszczalne skoro decyzja I-ej instancji rażąco naruszała prawo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Brak usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, w rozumieniu art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwaną dalej "ppsa", może wynikać albo z wadliwego ich przytoczenia, tj. nieodpowiadającego wymogom art. 174 ppsa, albo ich niezasadności. Podstawy niniejszej skargi są nieusprawiedliwione z obu tych powodów.

Art. 174 ppsa zawiera dwie podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie prawa procesowego, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z wymogami tego przepisu, przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej będzie polegało na wskazaniu, czy chodzi o naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie, czy o naruszenie prawa procesowego oraz podanie konkretnego przepisu konkretnego aktu prawnego, który stosował wojewódzki sąd administracyjny. Zachowanie warunków art. 174 ppsa jest konieczne z tego względu, że Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, jest związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że nie jest uprawniony ani zobligowany do uzupełnienia, poprawiania czy interpretowania zarzutów skargi kasacyjnej.

Zarzuty niniejszej skargi kasacyjnej nie odpowiadają zasadom, o których mowa w art. 174 ppsa. Dotyczy to zwłaszcza tych, które odnoszą się do art. 156 § 1 pkt 2 i art. 139 k.p.a., nie wiadomo bowiem czy chodzi w nich o naruszenie prawa materialnego czy procesowego. Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem procesowym, zatem zarzut naruszenia jego przepisów nie mieści się w art. 174 pkt 1 ppsa, natomiast jeśliby miał być tym, o którym mowa w pkt 2 tego artykułu, to nie można go kierować do postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzkie sądy administracyjne procedują zgodnie z przepisami ppsa, a nie k.p.a. , jedynie postępowanie organów ocenianych w świetle k.p.a. Podstawy te są zatem wadliwe.

Jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 42 Konstytucji RP przez przyjęcie, że powinien on mieć zastosowanie w sprawie, to również nie wiadomo czy chodzi o naruszenie prawa materialnego i w jakim zakresie, czy też procesowego. Jest więc też niewłaściwie postawiony, bowiem Naczelny Sąd musiałby poddać go interpretacji i poprawieniu, do czego nie jest uprawniony, a o czym była mowa wyżej.

Mieszczący się w art. 174 pkt. 1 jest zarzut dotyczący naruszenia art. 99 i art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), jednakże nie można się z nim zgodzić.

Istota sprawy sprowadza się do tego, że skarżący organ uznał, iż do przejazdu w dniu 2.08.2001 r. pojazdem nienormatywnym mają zastosowanie przepisy obowiązujące po dniu 1.01.2002 r., tj. obowiązujące w dacie orzekania, podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął odmienne stanowisko.

Od dnia 1.0l.2002 r. została zmieniona ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 833 ze zm.) art. 99 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371), przy czym ustawa o transporcie w art. 104 ust. 2 stanowi, że do postępowań administracyjnych wszczętych a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się jej przepisy. Ten przepis przejściowy ustawy o transporcie drogowym skarżący organ uznał za dotyczący wszystkich postępowań administracyjnych, wszczętych na podstawie przepisów ustaw nowelizowanych tą ustawą, które nie zostały ostatecznie zakończone. Jednakże takie jego rozumienie wydaje się za zbyt szerokie. Znajduje się on w ustawie o transporcie drogowym i dotyczyć może tylko postępowań z tego zakresu, nie zaś toczących się na podstawie innych przepisów.

Takie stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10.04.2006 r. sygn. akt I OPS 1/06 uznając, iż przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) zmienione ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371), które weszły w życie z dniem 1.01.2002 r. nie mają zastosowania w sprawach o wymierzenie opłaty podwyższonej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym.

Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżone przez A. K. decyzje są niezgodne z prawem i skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona.

Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art.184 ppsa.