Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 700/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1562/08 w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1562/08 oddalił skargę [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w W., utrzymała w mocy decyzję Wojewody D. z [...] maja 2008 r. nr [...], stwierdzającą nabycie przez Gminę T. nieodpłatnie, z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), dalej: "ustawa komunalizacyjna", własności nieruchomości położonej w K., Gmina T., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] K. jako działka nr [...] (poprzednio działka nr [...]). Jak ustalił Wojewoda D. w wyniku postępowania wszczętego z urzędu, przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, stanowiła własność Skarbu Państwa na mocy art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.), co potwierdza zaświadczenie Starosty T. nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Według stanu na dzień [...] maja 1990 r. nieruchomość wykazana była w operacie ewidencji gruntów obrębu [...]-K. jako działka nr [...], stanowiąca własność Skarbu Państwa, pozostająca we władaniu PKP D. D. O. K. P.. Wojewoda ustalił, że P. K. P., nie legitymują się jednak dokumentem o przekazaniu nieruchomości w zarząd. W myśl zaś przepisów obowiązującej na dzień [...] maja 1990 r. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy o przekazaniu nieruchomości pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości.

W odwołaniu od decyzji Wojewody D. [...] S.A. zarzuciła naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy,

- art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe",

- art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ust. 1 pkt. 1 ustawy komunalizacyjnej,

- art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm.).

Odwołująca się wskazała, że zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", w brzmieniu na dzień 5 grudnia 1930 r. nadanym rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 29 listopada 1930 r. w sprawie zmian i uzupełnień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 82, poz. 641), wszelkie nieruchomości przeznaczone do użytku kolei, stają się z chwilą nabycia ich przez przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe" własnością Skarbu Państwa, przedsiębiorstwo zaś zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i powierniczym zarządzie. Zdaniem PKP S.A., z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że przedsiębiorstwo PKP dysponowało, z mocy tego aktu prawnego, tytułem prawnorzeczowym do tych nieruchomości, które objęły we władanie do chwili uchylenia mocy obowiązującej rozporządzenia Prezydenta z 1926 r., tj. do [...] grudnia 1960 r., bez konieczności uzyskania w tym względzie decyzji administracyjnej. Zdaniem odwołującej się, organ I instancji pominął ponadto uregulowania ustawy z dnia [...] kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "[...]", w szczególności zaś jej art. 16, zgodnie z którym mienie PKP stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego. Ponieważ PKP dysponowały przedmiotowymi nieruchomościami w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, nieruchomości te stały się jej mieniem. Nie mogły, zatem należeć do t.o.a.p. stopnia podstawowego. Ponadto, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej składniki mienia ogólnonarodowego nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą do wykonywania zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy. W myśl art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP, przedsiębiorstwo to zostało utworzone do wykonywania przewozu osób i rzeczy kolejami użytku publicznego w komunikacji krajowej i międzynarodowej, w celu zaspokajania potrzeb ludności i gospodarki narodowej, a także obronności i bezpieczeństwa państwa. Zadania z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa należą do zadań organów administracji rządowej, zatem mienie pozostające we władaniu PKP podlegało wyłączeniu spod komunalizacji.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej, oznaczana także "KKU") decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody D. z [...] maja 2008 r. Komisja wskazała w uzasadnieniu, że z dniem [...] maja 1990 r. komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1991 r. nie podlegało mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których organem założycielskim były inne niż rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego organy administracji państwowej. Określenie mienie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznacza należenie mienia do tych podmiotów w sensie prawnym, co wiąże się z posiadaniem określonego tytułu prawnego. Oznacza to, że jeśli przedsiębiorstwo nie legitymowało się odpowiednim tytułem prawnym do użytkowanego mienia, to mienie to podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (wyrok NSA z 16.03.2006 r., I OSK 583/05, Lex nr 198195). Z mocy art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami (Dz. u. z 1989 r., Nr 14, poz. 74), gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, zarządzały t.o.a.p. stopnia podstawowego. Wobec tego zdaniem organu, jeśli nie zostanie wykazane prawne "należenie" mienia ogólnonarodowego do przedsiębiorstwa państwowego, przyjąć trzeba, iż należało ono do t.o.a.p. stopnia podstawowego.

W ocenie KKU, przedsiębiorstwo państwowe PKP nie mogło wywodzić tytułu prawnego w postaci prawa zarządu do spornego mienia z norm prawa powszechnie obowiązującego, przyjmując jego powstanie ex lege. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, istnienia zarządu nie można domniemywać (wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA 1989/97, Lex nr 45054, z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98, Lex nr 47368, z dn. 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05, Lex nr 194864). Tytuł taki (zarząd) mógł powstać jedynie w drodze decyzji administracyjnej właściwego organu, na podstawie umowy zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazanie między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, jak również umowy zawartej przez te jednostki (G. Bieniek, S. Rudnicki, Nieruchomości. Problematyka prawna, Warszawa 2004, s. 490-491; uzasadnienie wyroku NSA z 26 lutego 1998 r., I SA 1768/96, Lex nr 44632), w oparciu o protokół zdawczo - odbiorczy (uzasadnienie wyroku NSA z 16.03.2006 r., I OSK 583/05) albo na podstawie umowy kupna nieruchomości zawartej z jej właścicielem (uzasadnienie uchwały T.K. z dnia 9 grudnia 1992 r., W 13/91, OTK 1992, nr 2, poz. 37).

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, nie można przyjąć, że zarząd przedmiotowymi nieruchomościami mógł powstać na rzecz PKP z mocy samego prawa. Akt normatywny musiałby wymieniać konkretnie oznaczone nieruchomości albo przynajmniej określać ich granice, co w tym przypadku nie miało miejsca. Wbrew twierdzeniom strony, brak jest podstaw do wywodzenia tytułu prawnego do nieruchomości z przepisów art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa PKP. Przepis ten stanowił podstawę do wykonywania pewnych uprawnień ze sfery władztwa cywilnego, natomiast nie powodował powstania prawa zarządu nad nieruchomościami nabywanymi przez PKP. Również brak jest podstaw do wywodzenia tytułu prawnego z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe. Zarówno wydzielanie jak i obejmowanie przez państwowe osoby prawne przekazywanych im przez właściwy organ państwa państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd następowało przed [...] maja 1990 r. w trybie określonym art. 38 ust. 2 powołanej o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a wcześniej w użytkowanie na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32 poz. 159), które przeszło potem w zarząd, bądź jeszcze wcześniej decyzjami władz państwowych wydawanymi na podstawie art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47 poz. 354) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie nabywania i przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949 r. Nr 47 poz. 354), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz. U. z 1958 r. Nr 67 poz. 332 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie brak jest dowodów potwierdzających wydzielenie i objęcie spornych nieruchomości przez PKP w takich trybach.

Zdaniem KKU, nie znajduje także zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, wyłączający spod komunalizacji mienie służące wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Przepis ten, ustanawiający wyjątek od zasady przyjętej w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, powinien być interpretowany ściśle, a więc bez możliwości stosowania wykładni rozszerzającej. Przedsiębiorstwo państwowe PKP nie może być uznane za organ administracji rządowej, jak również nie można przyjąć, że jego mienie służyło bezpośrednio wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości takich organów, z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa.

KKU nie podzieliła zarzutu odwołania, że w postępowaniu komunalizacyjnym doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. PKP wiąże te naruszenia z niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w wyniku zaniechania rozważenia, od kiedy PKP S.A. dysponuje przedmiotowymi nieruchomościami położonymi w T. oraz sposobu, w jaki weszła w posiadanie nieruchomości. W ocenie organu, w związku z koniecznością dysponowania przez PKP tytułem prawnym, wywodzonym z decyzji o ustanowieniu zarządu albo z innych czynności prawnych ustanawiających zarząd, okoliczności te nie mają znaczenia dla rozpatrywanej sprawy.

Na decyzję KKU skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły [...] S.A w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności przez zaniechanie ustalenia, od kiedy i na jakiej podstawie [...] S.A. oraz jej poprzednik prawny [...] dysponuje przedmiotową nieruchomością, skoro na podstawie art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r. przedsiębiorstwa [...] strona skarżąca legitymowała się tytułem prawnorzeczowym do wszelkich nieruchomości przeznaczonych do użytku kolejowego;

- art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej przez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, iż sporna nieruchomość należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego;

- art. 11 ust. 1 pkt 1 wyżej wskazanej ustawy w związku z art. 1 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym [...] w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] maja 1990 r. przez ich pominięcie w wyniku przyjęcia, iż skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu w sytuacji, gdy z przepisów tych wynika, iż strona skarżąca została powołana do wykonywania zadań z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa, co nakazuje przyjęcie, iż komunalizacja mienia [...] jest niedopuszczalna;

- art. 4 ust. 1 i art. 6 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. oraz dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zarządzie Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 51, poz. 2950), a także art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że do powstania tytułu prawnego do nieruchomości niezbędne było wydanie decyzji administracyjnej w warunkach, gdy przedmiotowe przepisy wskazują na normę rangi ustawowej jako źródła zarządu i użytkowania nieruchomości państwowych;

- art. 16 oraz art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP przez jego niezastosowanie i odmowę uznania, że przedmiotowe nieruchomości stanowią wyodrębnione mienie ogólnonarodowe wyłączone spod komunalizacji;

- art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17) przez jego niezastosowanie.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody D.. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji Wojewody D. wskazując ponadto na przepisy dekretu z 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87), a także ustawę z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 r., Nr 3, poz. 17). Podkreślono, że na mocy dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. (Dz. U. z 1945 r. Nr 51, poz. 295) o zarządzie Ziem Odzyskanych, na mienie odzyskane rozciąga się ustawodawstwo obowiązujące na obszarze Sądu Okręgowego w Poznaniu, a zatem także przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. i jego postanowień dotyczących zarządu PKP z mocy przepisów prawa. W ocenie strony skarżącej, powołane regulacje potwierdzają, że do wykazania tytułu prawnego przez PKP wystarczającym jest wskazanie, że określone mienie pozostaje w dyspozycji Spółki i było przewidziane do eksploatacji infrastruktury kolejowej. Przepis art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach stanowił, że tereny stanowiące własność państwa, będące do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodzą w użytkowanie tych jednostek. Zdaniem skarżącej oznacza to, że jednostka taka nie musi legitymować się decyzją administracyjną. Natomiast zgodnie z ustawą z 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. z 1970 r., Nr 9, poz. 760) wykonywanie funkcji zwierzchniego kierownictwa przedsiębiorstwa PKP oraz reprezentowanie go jako całości na zewnątrz należy do Ministra Komunikacji, co warunkuje przyjęcie, iż w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. [...] było jednostką państwową, posiadając także uprawnienia z zakresu administracji publicznej.

[...] S.A. powtórzyła w skardze także zarzut dotyczący nie wzięcia pod uwagę uregulowania wynikającego z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym [...], który przewidywał, że mienie [...] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, zaś art. 50 ust. 1 tej ustawy stwierdzał, że mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa [...] działającego na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach stają się mieniem oraz prawami i zobowiązaniami [...], działającego na podstawie niniejszej ustawy. Taki stan prawny dotyczący przedsiębiorstwa państwowego obowiązywał w czasie istotnym dla stwierdzenia komunalizacji, to jest na dzień [...] maja 1990 r. i powinien być przez organ brany pod uwagę.

Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie i nieuwzględnienie przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Według art. 2 tej ustawy na własność Państwa bez odszkodowanie przechodzą przedsiębiorstwa: przemysłowe, górnicze, komunikacyjne, bankowe ... itd. Według zaś art. 3 ust. 1 lit. C za odszkodowaniem przejmuje Państwo przedsiębiorstwa komunikacyjne (kolei żelaznych, kolei żelaznych normalnych i wąskotorowych, kolei elektrycznych, komunikacji powietrznej), przy czym przedsiębiorstwa te przejęte na zasadzie przepisu art. 3 przechodzą na rzecz Państwa w całości wraz z majątkiem ruchomym i nieruchomym (art. 6). Dla przedmiotowej sprawy istotnym jest również fakt, iż na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 4 listopada 1944 r. o militaryzacji Polskich Kolei Państwowych zarządzanie kolejami po ich zmilitaryzowaniu przeszło na Naczelnego Dowódcę Wojska Polskiego lub na upoważnione przez niego osoby. Dekret ten obowiązywał do 20 lipca 1949 r. Organ odwoławczy pominął regulacje prawne, w oparciu o które kolej przejmowała majątek byłych kolei niemieckich. W okresie, gdy kolej była zmilitaryzowana podlegała innym zasadom zarządzania, mogły być wydawane polecenia kierowane do zmilitaryzowanej jednostki, a zatem mogły mieć charakter mniej sformalizowany.

Skarżący zarzucił, że nie zostało także wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego, w jaki sposób, kiedy i w oparciu, o jakie zdarzenie prawne PKP weszło w posiadanie spornej nieruchomości. Organy nie wystąpiły do Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych czy do Archiwów Akt Nowych w Warszawie z wnioskiem o udostępnienie urzędowej dokumentacji dotyczącej spornych nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skargę [...] S.A. oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżące przedsiębiorstwo [...] S.A. miało w dniu [...] maja 1990 r. tytuł prawny do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji stwierdzonej decyzją Wojewody D. Sąd podkreślił, że [...] S.A. pismem z [...] lutego 2008 r. została wezwana przez organ I instancji do wykazania tytułu prawnego do spornej nieruchomości. W piśmie z [...] kwietnia 2008 r. [...] S.A. poinformowała, że tytuł ten nie jest potwierdzony żadnym dokumentem urzędowym, bowiem został on nabyty z mocy samego prawa, gdyż nieruchomość pozostaje w użytkowaniu i zarządzie [...] S.A., co wynika z przepisu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z 24 kwietnia 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa [...], w brzemieniu obowiązującym od [...] grudnia 1930 r.

Sąd stwierdził, iż w takiej sytuacji zarzut strony skarżącej, że organ nie poszukiwał stosownych dokumentów w archiwach, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy i szczegółowo uzasadnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w odniesieniu do poszczególnych powołanych przez stronę aktów prawnych, tytuł prawny do zarządu nieruchomością Skarbu Państwa przez przedsiębiorstwa państwowe nie wynika z mających ogólny charakter aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego. Nie można go też domniemywać. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie i doktrynie, które organ prawidłowo powołał. W tej sytuacji zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisów art. 7 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z 24 kwietnia 1926 r. oraz art. 16 i art. 51 ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe przez ich niezastosowanie, są niezasadne. W ocenie Sądu, organ prawidłowo wywiódł z powołaniem się na przepisy prawa, w jaki sposób na przestrzeni lat następowało przekazywanie nieruchomości gruntowych w zarząd przez państwowe osoby prawne i na podstawie jakich dokumentów. Dowody takie nie zostały w sprawie przedstawione. Nie można podzielić zarzutu skargi, że organ przerzucił na skarżącego obowiązek wyjaśnienia sprawy. Skarżąca prawidłowo wezwana została do przedłożenia tytułu prawnego do spornej nieruchomości. W wyroku z 16 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 1957/06 (niepub.) w analogicznej sprawie (w której także przedsiębiorstwo nie wykazało się tytułem prawnym do nieruchomości), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niewskazanie przez przedsiębiorstwo tytułu prawnego do gruntu powoduje, że mienie odpowiada przesłance określonej w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. i tym samym podlega komunalizacji.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut skargi o naruszeniu przez organy art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej przez jego pominięcie. Przepis ten nie znajduje w sprawie zastosowania. PKP nie może być uznane za organ administracji rządowej, ani nie można przyjąć, że jego mienie służyło bezpośrednio wykonywaniu zadań publicznych z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa.

Podobnie na uwzględnienie nie zasługują zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 7 i 77 kpa, polegające na zaniechaniu ustalenia przez organ, od kiedy [...] dysponuje przedmiotową nieruchomością. Wobec faktu, że skarżący nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości, a prawo zarządu nieruchomością wywodził z przepisów powszechnie obowiązujących, to okoliczności, od kiedy skarżący włada nieruchomością, nie mają znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] S.A. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz procesowego, tj.:

1) art. 4 ust. 1, art. 6 oraz art. 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe oraz art. 4 dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zarządzie Ziem Odzyskanych oraz art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach - przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że do powstania tytułu prawnego do nieruchomości niezbędne było wydanie decyzji administracyjnej bądź zawarcie umowy o nabyciu nieruchomości w warunkach, gdy przedmiotowe przepisy wskazują na normę rangi ustawowej jako źródła zarządu i użytkowania nieruchomości państwowych;

2) art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w związku z art. 12 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach w związku z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że jednostka taka musi legitymować się decyzją administracyjną w zakresie zarządu lub użytkowania mienia państwowego, gdy z przedmiotowych aktów wynika, iż istnieje pewna kategoria nieruchomości, na których zarząd lub użytkowanie obowiązuje mimo braku przedmiotowych decyzji administracyjnych;

3) art. 16 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP przez jego niezastosowanie i odmowę uznania, iż przedmiotowa nieruchomość jako "mienie skarżącego" do niego należała;

4) art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej - przez jego niezastosowanie;

5) art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - przez ich błędną interpretację i zastosowanie w warunkach braku przesłanek do uznania, iż mienie objęte zaskarżonym wyrokiem może zostać uznane za mienie należące do terenowych organów administracji rządowej lub do przedsiębiorstw, dla których organy te pełnią funkcje założycielskie w warunkach, gdy sporna nieruchomość nie może zostać zakwalifikowana do nieruchomości wskazanych w tych przepisach;

6) art. 11 powołanej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. poprzez jego pominięcie w wyniku przyjęcia, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, w sytuacji gdy z analizy ww. przepisów wynika, że skarżąca została powołana do wykonywania zadań m.in. z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa, zatem posiadane przez nią mienie, w tym sporna nieruchomość, podlega wyłączeniu spod komunalizacji jako służące wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej,

7) art. 7 K.p.a., gdyż tak Wojewoda D. jak i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa złamały zasadę prawdy obiektywnej przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, a w szczególności charakteru władania przez [...] sporną działką, co stało się przyczyną uznania, iż [...] nie legitymowało się tytułem prawnym względem działki i bezpośrednio zaważyło na wyniku postępowania komunalizacyjnego;

8) art. 77 K.p.a. gdyż tak Wojewoda D. jak i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa bezpodstawne odmówiły mocy dowodowej wypisowi z ewidencji gruntów sporządzonemu przez Starostę T., z którego jednoznacznie wynika, że [...] sprawowało zarząd nad sporną działką, nie wyjaśniając przy tym, dlaczego odmawiają temu dokumentowi urzędowemu mocy dowodowej, co z kolei stanowi również naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.;

9) art. 77 kpa, gdyż tak Wojewoda D. jak i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, odmawiając mocy dowodowej wypisowi z ewidencji gruntów zaniechały dalszego gromadzenia materiału dowodowego, który mógłby potwierdzić istotną w sprawie okoliczność faktyczną - czy istniał zarząd [...] nad działką, w szczególności w aktach sprawy brak jest informacji o tym, by wspomniane organy występowały do Archiwum Państwowego o odpisy decyzji w sprawie ustanowienia zarządu nad działką;

10) art. 76 kpa, gdyż tak Wojewoda D. jak i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wbrew dyspozycji tego przepisu, nakazującego dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy przyjęły, że potwierdzenie istotnej w sprawie okoliczności faktycznej - istnienia zarządu może nastąpić wyłącznie przez przedłożenie decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd, co stanowi nieuprawnione i nieuzasadnione zamknięcie katalogu dowodowego, a przez to wypaczenie treści art. 76 kpa.

Skarga kasacyjna domagała się uchylenia wyroku sądu I instancji poprzez uchylenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2008 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz przekazanie sądowi pierwszej instancji sprawy do ponownego rozpoznania lub ewentualnie uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i uchylenie wyżej wymienionych decyzji w razie uznania, że zachodzi jedynie przypadek naruszenia przepisów prawa materialnego bez naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także zasądzenie kosztów postępowania za wszystkie instancje według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej podniósł, że organy wydające decyzje administracyjne w obu instancjach nie poczyniły żadnych ustaleń, który miałyby się przyczynić do stwierdzenia, do kogo w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej należało przedmiotowe mienie. Powyższe zaniechanie kwalifikuje się jako rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa, skoro z zasady tej wynika obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono przecież, że [...] sprawuje władztwo nad oznaczonymi nieruchomościami, potwierdzone choćby poprzez zaświadczenie Starosty T., które w swojej treści stanowi, że [...] jest zarządcą nieruchomości w 1990 r. Organy w treści decyzji nie uzasadniły nawet dlaczego omawiają dokumentowi urzędowemu mocy dowodowej, co stanowi rażące naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Ponadto, organy dopuściły się obrazy art. 76 K.p.a., który nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organy administracji publicznej były zobowiązane do wyjaśnienia, jaki jest charakter tego władania i co je odróżnia od zarządu. Tymczasem organy pomimo powstałej wątpliwości zaniechały jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej w tym zakresie, a obowiązek taki wynika z art. 77 kpa. Nie wystąpiły do Archiwum Państwowego o informację, czy w jego zasobach znajduje się decyzja o oddaniu działki w zarząd, ani też nie podjęły próby skorzystania z jakiejkolwiek innej próby wyjaśnienia, czy istniał zarząd [...] nad nieruchomością. Tym samym organy w żaden sposób nie uzasadniły, na czym oparły swoje przekonanie, iż komunalizowane mienie należy do rady narodowej lub terenowych organów stopnia podstawowego. Natomiast Sąd I Instancji nie dostrzegł wskazanych wyżej uchybień przepisom prawa procesowego. Jest to równoznaczne z obrazą art. 134 § 1 P.p.s.a., który obliguje sąd administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach danej sprawy, lecz bez związania wskazanymi zarzutami, wnioskami i powołaną podstawą prawną.

Pełnomocnik podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający na tle analogicznego stanu faktycznego, w postępowaniu z udziałem tych samych stron w wyroku z dnia 6 lutego 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 1611/01) uznał za konieczne wykazanie, że sporna nieruchomość stanowiła mienie ogólnonarodowe (państwowe) i należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej, czy też stanowiła mienie ogólnonarodowe należące do przedsiębiorstwa (pozostawała w jego zarządzie lub użytkowaniu) i z tego tytułu była wyłączona z komunalizacji, zwracając uwagę na źródła powstania prawa zarządu przedsiębiorstwa do komunalizowanego mienia. Obszernie przytaczając treść uzasadnienia wskazanego wyroku autor skargi kasacyjnej wskazał, że przedmiotem rozważań sądu w powołanym wyroku były te same argumenty, jakie podniesione zostały w niniejszej sprawie.

W dalszym wywodzie przywołano całą argumentację, na której oparta była skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie, zarzucając pominięcie przez ten Sąd uregulowań rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, regulacji prawnych dotyczących mienia poniemieckiego oddanego przedsiębiorstwu państwowemu PKP, dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87), ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3 , poz. 17), dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. (Dz. U. Nr 51, poz. 295) o zarządzie Ziem Odzyskanych, ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP, z których to wywodzi powstanie zarządu PKP z mocy prawa. Pełnomocnik powołał się poza tym na dekret PKWN z 1 grudnia 1944 r., na mocy którego utworzono Ministerstwo Komunikacji, któremu powierzono administrowanie majątkiem poniemieckim w zakresie jego kompetencji. Wskazał również na art. 37 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach z dnia 14 lipca 1961 r. zgodnie z którym tereny stanowiące własność państwa, będące do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych przechodzą w użytkowanie tych jednostek, a zatem w konsekwencji jednostka taka nie musi legitymować się decyzją administracyjną. Zdaniem pełnomocnika, do wykazania tytułu prawnego przez [...] wystarczającym jest wskazanie, iż określone mienie pozostaje w dyspozycji Spółki i jest przewidziane na eksploatacje infrastruktury kolejowej.

Autor skargi kasacyjnej powtórzył także treść własnej argumentacji odnoszącą się do dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, z którego przepisów – jego zdaniem – również można wywieść nabycie nieruchomości przez [...] także z mocy samego prawa. Nawiązał ponadto do dekretu z dnia 21 września 1950 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 408) o zaopatrzeniu dla pracowników b. kolei prywatnych przejętych przez przedsiębiorstwo państwowe PKP oraz dla wdów i sierot pozostałych po tych pracownikach, z którego to wynika, iż część majątku zajmowanego przez [...] pochodziła z prywatnych przedsiębiorstw przewozowych. Niezależnie od tego stwierdzenie komunalizacji, według pełnomocnika, nie jest możliwe także ze względu na istniejącą regulację przepisu art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), który wyłącza skomunalizowanie mienia PKP. Ponadto dla przedmiotowej sprawy istotnym jest fakt, iż na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 4.11.1944 r. o militaryzacji Polskich Kolei Państwowych zarządzanie kolejami po ich zmilitaryzowaniu przeszło na Naczelnego Dowódcę Wojska Polskiego lub na upoważnione przez niego osoby. Dekret ten obowiązywał do 20 lipca 1949 r.; w okresie zaś gdy kolej była zmilitaryzowana podlegała innym zasadom zarządzania, mogły być wydawane polecenia kierowane do zmilitaryzowanej jednostki, a zatem mogły mieć charakter mniej sformalizowany.

Powyższe wskazuje – zdaniem pełnomocnika - na konieczność wyjaśnienia daty i trybu przejęcia nieruchomości przez [...], co w sprawie niniejszej nie zostało wyjaśnione i ustalone.

W ocenie pełnomocnika skarżącej, postępowanie komunalizacyjne było obarczone istotną wadą prawną, gdyż toczyło się wobec działki wyłączonej z zakresu stosowania art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej na mocy jej art. 11. Na dzień [...] maja 1990 r. przedsiębiorstwo państwowe "[...]" wykonywało bowiem zadania publiczne, gdyż utworzone zostało do wykonywania przewozu osób i rzeczy kolejami użytku publicznego w komunikacji krajowej i międzynarodowej, w celu zaspokajania potrzeb ludności i gospodarki narodowej, a także obronności i bezpieczeństwa państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 P.p.s.a, tj. naruszenie prawa materialnego jak również uchybienie przepisom postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec tego w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut odnoszący się do uchybień procesowych; dopiero bowiem po przesądzeniu, że ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy przyjęte przez sąd I instancji są prawidłowe, albo że nie zostały skutecznie podważone, można przejść do skontrolowania prawidłowości subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.

Pełnomocnik skarżącej [...] S.A. zarzucił naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji uchybienia art. 76, art. 77 i art. 107 § 3 kpa w postępowaniu administracyjnym, organy orzekające w sprawie komunalizacji nie wyjaśniły bowiem, z jakich przyczyn przyjęły, iż przedmiotowe mienie należało w dniu [...] maja 1990 r. do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, jak również zaniechały przeprowadzenia dowodów na okoliczność istnienia zarządu [...] nad nieruchomością będącą przedmiotem decyzji komunalizacyjnej.

Powyższy zarzut jest bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał skargę [...] S.A. w granicach sprawy, które wyznaczone są treścią zaskarżonej do tego Sądu decyzji KKU. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że [...] S.A. w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Wojewodę D. poinformowała (pismo z 15 kwietnia 2008 r.), że tytuł prawny zarządu [...], nie jest potwierdzony żadnym dokumentem urzędowym, natomiast został on nabyty z mocy samego prawa i w tym zakresie wskazała na akty normatywne, na które powoływała się w toku całego postępowania w przedmiotowej sprawie. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie stwierdził, że poszukiwanie w archiwach stosownych dokumentów potwierdzających zarząd nie jest celowe. Ocena prawna istoty sprawy w tej sytuacji opiera się bowiem na analizie treści przepisów aktów normatywnych wskazanych przez skarżącą, której to analizy dokonał zarówno organy odwoławczy, jak i Sąd I instancji.

W tym stanie rzeczy zarzuty dotyczące uchybień procesowych są nieuzasadnione.

Jeśli chodzi natomiast o zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, to wskazać należy, że zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: błędnej wykładni albo niewłaściwego zastosowania określonej normy materialnoprawnej. Tymczasem w skardze kasacyjnej większość zarzutów sformułowano w postaci nieprzewidzianej w art. 174 § 1 P.p.s.a. zarzucając "niezastosowanie" wskazanych przepisów przez Sąd I instancji, poczynając od rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, w zw. z dekretem z dnia 13 listopada 1945 r. o zarządzie Ziem Odzyskanych, poprzez ustawę z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, ustawę z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP, a także ustawę z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Wadliwość sformułowania podstawy kasacyjnej nie jest jednak na tyle znacząca, by nie można było odnieść się do stanowiska co do istoty sprawy, zaprezentowanego przez pełnomocnika skarżącej kasacyjnie Spółki. W tym miejscu należy podkreślić, że liczne, wnoszone dotychczas przez [...] S.A. skargi kasacyjne oparte na analogicznych podstawach, były już przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, który skargi te oddalił. Wymienić tu można wyroki: z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1393/08, z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 221/09, z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 310/09, z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 370/09 (niepublikowane). Takie samo stanowisko co do podstaw zarzutów zgłaszanych przez [...] S.A. Naczelny Sąd Administracyjny zajął w wyrokach z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 1947/06 i z tej samej daty sygn. akt I OSK 1957/06 wydanych w sprawach ze skarg kasacyjnych KKU.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela jednolicie prezentowany w ww. orzeczeniach pogląd, że tytuł prawny zarządu nieruchomością przez przedsiębiorstwo PKP nie wynika z mających ogólny charakter aktów normatywnych dotyczących tego przedsiębiorstwa.

Jeśli chodzi o pozostałe, wskazane w skardze kasacyjnej akty normatywne, z których miałyby wynikać prawa rzeczowe przedsiębiorstwa [...] do danej nieruchomości, to zauważyć należy, że wywód jej autora w tej kwestii jest niekonsekwentny, gdyż powołane podstawy prawne ewentualnego nabycia przez [...] prawa zarządu przedmiotową nieruchomością wzajemnie się wykluczają. Jeżeli rzeczywiście zasadnym byłoby twierdzenie o nabyciu praw do tej nieruchomości na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r., to dlaczego miałoby to nastąpić ponownie w trybie nacjonalizacji podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r.), nie mówiąc o braku wyjaśnienia związku przepisów dekretu o zaopatrzeniu dla pracowników byłych kolei prywatnych przejętych przez przedsiębiorstwo [...] oraz dla wdów i sierot pozostałych po tych pracownikach. Niespójne z niekwestionowanymi ustaleniami wynikającymi z akt sprawy jest też stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, że określone mienie pozostaje w dyspozycji Spółki i jest przewidziane na eksploatację infrastruktury kolejowej, gdy tymczasem skomunalizowana nieruchomość stanowi teren po zlikwidowanej linii wąskotorowej i Zarząd Powiatu T. planuje przeznaczyć nieruchomość na poszerzenie pasa dróg powiatowych oraz urządzenie trasy rowerowej do Parku Krajoznawczego "[...]" (vide: pismo Zarządu Powiatu w Trzebnicy z dnia 24 stycznia 2007 r. nr 7000-2/07).

Za całkowicie chybione należy uznać powoływanie się przez pełnomocnika na przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", która nie może odnosić się do stanu prawnego i faktycznego przedmiotowej nieruchomości na dzień [...] maja 1990 r.

W tym stanie rzeczy nie może budzić wątpliwości, że w dniu [...] maja 1990 r. przedsiębiorstwo państwowe [...] nie posiadało tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, co czyni nieskutecznym także zarzut odnoszący się do naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W świetle poczynionych wyżej ustaleń niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 tej ustawy, gdyż charakter przedmiotowej nieruchomości (pozostałość po zlikwidowanej kolei wąskotorowej) nie mógł przesądzić o tym, że służyła ona wykonywaniu zadań z zakresu administracji rządowej, co skutkowałoby wyłączeniem nieruchomości z komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1.

W świetle przedstawionych okoliczności należało uznać, że [...] S.A. nie była w ogóle legitymowana do wniesienia odwołania od decyzji komunalizacyjnej Wojewody D.. Uszło to uwadze Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która wniesione odwołanie rozpatrzyła merytorycznie. Nie mogło to jednak mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, który dla stwierdzenia praw skarżącej [...] S.A. do skomunalizowanej nieruchomości - jest jednoznacznie negatywny.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.