Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2825/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher /spr./ Sędziowie NSA Edyta Anyżewska NSA Elżbieta Rischka Protokolant Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka Akcyjna w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2001 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 28 sierpnia 2002r. Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 200,00 (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 2825/02

U z a s a d n i e n i e

Po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółka Akcyjna w S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 października 2002r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 28 sierpnia 2002r., którą - na podstawie art.72 § 1 i art.73 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137, poz.926 ze zm.) oraz art.7 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz.84) – odmówiono podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2001.

W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ odwoławczy po przytoczeniu definicji pasa drogowego zawartej w art.4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz.838 z późn. zm.) stwierdził, że problem, czy instalacje oświetlenia drogowego zwolnione zostały od podatku od nieruchomości na podstawie cyt. art. 7 ust.1 pkt 3 sprowadza się do kwestii, czy instalacje te stanowią część pasa drogowego. Definicja pasa drogowego obejmuje urządzenia techniczne związane z zabezpieczeniem ruchu i zdaniem podatnika pojęcie to zawiera w sobie również oświetlenie drogi.

Natomiast organ odwoławczy wyrażając wątpliwość tego rodzaju, czy zdanie podatnika znajduje potwierdzenie w obowiązkach zarządcy drogi wskazując na art.19 ust.1 oraz art.20 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, w którym to przepisie ustanowiono obowiązek zarządcy drogi polegający na utrzymywaniu urządzeń zabezpieczających ruch, stwierdził, że instalacje oświetlenia drogowego stanowią własność podatnika i są przez niego utrzymywane.

Nie bez znaczenia był również i ten fakt, że oświetlenie służy właścicielowi do prowadzenia działalności gospodarczej (sprzedaż energii elektrycznej), a nie zabezpieczeniu ruchu drogowego. Instalacje oświetlenia drogowego zlokalizowane są zatem w pasie drogowym, lecz nie stanowią jego części, podobnie jak np. reklamy. W konkluzji organ odwoławczy zauważył, iż oświetlenie może służyć poprawie bezpieczeństwa na drodze publicznej, a nie zabezpieczeniu ruchu na niej.

W skardze z dnia 19 grudnia 2002r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" Spółka Akcyjna w S. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art.7 ust.1 pkt 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca Spółka podtrzymała twierdzenie, że instalacje oświetlenia drogowego są usytuowane w obrębie pasa drogowego "urządzeniem technicznym związanym z zabezpieczeniem ruchu", które to urządzenie obejmuje definicja "pasa drogowego" zawarta w art.4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych

i tym samym podlegają one zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie cyt. art.7 ust.1 pkt 3.

Instalacje oświetlenia drogowego, wywodziła skarżąca Spółka, podobnie, jak znaki drogowe, zapory, bariery oddzielające pasy ruchu itp. mają na celu usprawnienie ruchu, w szczególności ruchu pieszych. Jeżeli znak drogowy jest urządzeniem technicznym związanym z zabezpieczeniem ruchu, to nie ma powodu, aby charakteru takiego urządzenia odmawiać instalacjom oświetleniowym. Instalacje są budowlą, tyle że nie są budowlą drogi publicznej. Są jednak elementem pasa drogowego, a pas drogowy to nie tylko grunt, ale również różnorakie obiekty. Kontynuując wywody stwierdzono, że skarżąca Spółka płaci podatek od nieruchomości od instalacji oświetleniowych znajdujących się w parkach, na placach i w portach. Jeżeli jednak instalacje te znajdują się w pasie drogowym, to z mocy art.7 ust.1 pkt 3 opodatkowaniu nie podlegają.

Na zakończenie wywodów skarżąca Spółka podała, że pogląd ten potwierdza również Ministerstwo Finansów, o czym świadczy załączona do odwołania kopia pisma sporządzonego w tej kwestii przez ten organ.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosiło o oddalenie skargi.

Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości należnego od budowli instalacji oświetlenia drogowego, będących własnością strony skarżącej.

W sprawie nie stanowi sporu to, że instalacja oświetlenia drogowego jest budowlą w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.).

Budowlą – zgodnie z definicją tego pojęcia zawartą w art. 3 pkt 3 przywołanej powyżej ustawy – jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. I do tak rozumianej budowli ustawodawca zaliczył m.in. wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne.

Skoro więc instalacja oświetlenia drogowego jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego, to na stronie skarżącej, jako właścicielu tej budowli, ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84), bowiem niewątpliwie budowle te związane są z prowadzeniem przez stronę działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna.

Rozstrzygnięcia wymaga natomiast kwestia, czy budowle instalacji oświetlenia drogowego objęte są zwolnieniem przedmiotowym od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy podatkowej.

W celu rozstrzygnięcia tej kwestii niezbędne było dokonanie analizy regulacji dotyczących dróg publicznych.

W świetle art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem... .

Drogi publiczne, ze względu na funkcje w sieci drogowej, dzielą się na cztery kategorie (art. 2 ust. 1): 1) drogi krajowe, 2) drogi wojewódzkie, 3) drogi powiatowe i 4) drogi gminne.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych użyte w ustawie określenie "droga lub pas drogowy" oznacza wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

Eliminując elementy składające się na drogę (pas drogowy) należy wskazać, że takie budowle, jak instalacje oświetlenia drogowego mogą być rozważane jako urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Pierwszym warunkiem jaki tego rodzaju urządzenia muszą spełniać (a wynika to z powyższej definicji drogi) jest położenie w ciągu pasa drogowego, drugim – powiązanie z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

Pierwszy warunek wymaga w każdym przypadku ustaleń faktycznych, drugi natomiast należy wyjaśnić w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), wydane na podstawie delegacji z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.

W rozporządzeniu tym urządzenia oświetleniowe (§ 109) zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg. Dział IV "Wyposażenie techniczne dróg" obejmuje rozdziały 1) urządzenia odwadniające oraz odprowadzające wodę, 2) urządzenia oświetleniowe,

3) obiekty i urządzenia obsługi uczestników ruchu, 4) urządzenia techniczne drogi, 5) infrastruktura techniczna w pasie drogowym nie związana z drogą. Do tej ostatniej zaliczono (§ 140 ust. 2):

1) linie energetyczne wysokiego i niskiego napięcia oraz linie telekomunikacyjne, 2) przewody kanalizacyjne nie służące do odwadniania drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe,

3) urządzenia wodnych melioracji, 4) urządzenia podziemne specjalnego przeznaczenia,

5) ciągi transportowe.

Skoro zatem urządzenia oświetleniowe zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg (a nie wyłączone w ramach urządzeń nie związanych z drogą) do rozważenia pozostaje jedynie ich związek z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

W § 109 ww. rozporządzenia przewidziano, że droga powinna być oświetlona ze względów bezpieczeństwa ruchu, określono miejsca, w których względy bezpieczeństwa ruchu drogowego wymagają oświetlenia.

Przepis ten reguluje ponadto usytuowanie słupów oświetleniowych w porównaniu do innych elementów drogi.

Z powyższych uregulowań wynika, iż budowle oświetlenia dróg jako urządzenia techniczne służące bezpieczeństwu ruchu na drogach stanowią element składowy drogi.

Podlegają zatem zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jako budowle dróg publicznych.

Strona skarżąca uiszczając podatek od nieruchomości od budowli od tego podatku zwolnionych uiściła podatek nienależny.

Skoro wystąpiła nadpłata w podatku w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty narusza przepisy prawa materialnego: art. 73 § 1 (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r.) w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W związku z tym, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i art.200 (zwrot wpisu) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – orzekł jak w wyroku. Nie orzeczono na podstawie art.152 cyt. ustawy z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie podlegała wykonaniu.