Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1061/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 43 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 156 poz. 1024
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 41 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 27 poz. 268
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Do 26 marca 2002 r. nie istniał przepis, który uniemożliwiałby odliczenie podatku VAT przez podatnika, który nie posiadał potwierdzenia odbioru faktury korygującej.

TEZY

Do 26 marca 2002 r. nie istniał przepis, który uniemożliwiałby odliczenie podatku VAT przez podatnika, który nie posiadał potwierdzenia odbioru faktury korygującej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego "W." Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 14 marca 2001 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

W toku kontroli skarbowej uznano, że podatnik nie miał prawa do pomniejszenia podatku należnego VAT za grudzień 1998 r. o kwoty wynikające z faktury wystawionej dla firmy "I.", ponieważ na fakturze korygującej brak jest potwierdzenia odbioru przez kontrahenta. W związku z tym inspektor skorygował rozliczenie podatnika za grudzień 1998 r. wydając decyzję z 6.12.2000 r. Nie uznano wyjaśnień strony, że faktura była wysłana pocztą. Stwierdzono, że dziennik korespondencyjny i książka nadawcza nie stanowią dowodu na wysłanie faktury korygującej nr 1/12, ponieważ wynika z nich jedynie fakt wysłania faktury nr 46/98 z 30.12.1998 r., której otrzymanie potwierdza także kontrahent.

Od decyzji inspektora kontroli skarbowej podatnik wniósł odwołanie. Po zbadaniu akt sprawy, przeprowadzeniu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie i rozważeniu argumentów zawartych w odwołaniu strony, izba skarbowa wydała zaskarżoną decyzję, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła następujące uchybienia:

l. Ustalenia decyzji, co do prawidłowości faktury korygującej są sprzeczne z przepisami prawa i stanem faktycznym. Ponieważ faktura ta spełnia wszystkie wymogi formalne stawiane przez art. 32 ust. 1 ustawy o VAT, to może stanowić podstawę do korekty podatku VAT. Brak potwierdzenia odbioru faktury korygującej stanowi, zdaniem strony, jedynie "techniczny niedostatek danej faktury".

2. Przepis par. 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do określenia warunków koniecznych, jakie musi spełniać faktura korygująca. Z tego względu zaskarżona decyzja wydana jest - zdaniem spółki - bez ustawowej podstawy prawnej.

Odpowiadając na zarzuty skargi uznano je za bezzasadne. Fakturę korygującą wystawia się w określonych w par. 43 pkt 1 i 3 i par. 44 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT sytuacjach a podatnicy podatku od towarów i usług mają w związku z tym określone w ustawie i w tym rozporządzeniu uprawnienia i obowiązki. Przepis par. 43 pkt 4 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1997 r. stanowi jednoznacznie: "sprzedawca obowiązany jest posiadać potwierdzenie odbioru faktury korygującej przez nabywcę (...)". Podkreślono, że w cytowanym przepisie prawodawca użył imperatywnego sformułowania "sprzedawca obowiązany jest" - co oznacza bezwzględny obowiązek zastosowania się do tej normy. W przepisie nie określono, jakiego rodzaju ma to być potwierdzenie, a zatem w tej kwestii obowiązek udowodnienia faktu odbioru faktury korygującej przez nabywcę towaru/usługi spoczywa na sprzedawcy i może on to uczynić w dowolny sposób. Jak wynika z powyższego, sam fakt, że przedmiotowa faktura korygująca spętała wymogi formalne z art. 32 ust. 1 ustawy o VAT, wobec braku potwierdzenia odbioru faktury przez nabywcę, jest niewystarczający aby podatnik mógł skutecznie dokonać na jej podstawie korekty obrotu za grudzień 1998 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna. Okolicznością o przesądzającym znaczeniu dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji był brak w czasie, w którym dokonano korekty /wystawiono fakturę korygującą/, przepisu prawa powszechnie obowiązującego odbierającego wystawcy faktury korygującej prawo do obniżenia obrotu i podatku VAT w sytuacji, gdy nie posiadał on potwierdzenia odbioru faktury przez odbiorcę. Powołany przez organy, które wydały zakwestionowane decyzje par. 43 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stanowił jedynie o tym, iż sprzedawca "obowiązany jest posiadać potwierdzenie odbioru faktury korygującej przez nabywcę". W żadnym przypadku nie sposób twierdzić, iż sankcjonował on sytuację braku takiego potwierdzenia przez sprzedawcę, tj. stwarzał podstawę dla zakwestionowania dokonanego obniżenia podatku należnego. Tezę tę wspiera analiza porównawcza uregulowań odnoszących się do rozpatrywanej materii. Podkreślenia wymaga fakt, że dopiero obowiązujący od 26.03.2002 r. przepis par. 41 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r., w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 27 poz. 268/ usankcjonował przypadek braku wspomnianego wcześniej potwierdzenia. Stanowi on bowiem, iż potwierdzenie odbioru faktury korygującej stwarza podstawę do obniżenia podatku, należnego w rozliczeniu za miesiąc, w którym sprzedawca otrzymał to potwierdzenie. W świetle tego przepisu, rozpatrywanego w zestawieniu z przytoczonym już przepisem rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 1997 r. staje się jasnym, że bezzasadnie zakwestionowano przeprowadzone przez spółkę rozliczenie.

W istocie nie podważono też złożonych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśnień dotyczących okoliczności i przyczyn wystawienia faktury korygującej. W szczególności nie odniesiono się do wyjaśnień prezesa zarządu z 6.11.2000 r. i załączonej do nich dokumentacji -pocztowego dowodu nadania przesyłki poleconej do spółki "I." kserokopii książki korespondencyjnej - poz. 549 (...). Nie sprawdzono też kto potwierdził przyjęcie faktury 29.04.1998 r. nr 9 /jako uprawniony do jej odbioru podpisał się K. Ł./.

Oznacza to, iż nie podjęto wszystkich niezbędnych działań zmierzających do rozstrzygnięcia rysujących się wątpliwości dotyczących wystawienia faktur: nr 9 z 9.4.1998 r. i nr 1/12 z 30.12.1998 r. W konfrontacji z wyjaśnieniami strony skarżącej i przedstawionymi na ich poparcie dowodami, musi to być uznane za okoliczność przemawiającą za uchyleniem zakwestionowanej decyzji.