Postanowienie NSA, sygn. akt I OPP 143/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Oddalono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 12 ust. 1, art. 14
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2607/14 ze skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 434/13 w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania


UZASADNIENIE

W dniu 9 listopada 2015 r. (data prezentaty sądu) A.S. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2607/14 ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 434/13 w sprawie ze skargi A.S. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 czerwca 2013 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przekazana została skarga A. S. na bezczynność Prokuratora Generalnego wraz z odpowiedzią organu na te skargę i aktami sprawy. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (dalej także, jako: "WSA w Warszawie").

W dniu 14 sierpnia 2013 r. sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt II SAB/Wa 434/13. Wskazano strony, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono pouczenie skarżącego oraz doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych.

Skarżący na urzędowym formularzu PPF z dnia 6 września 2013 r. (data prezentaty sądu) wniósł o przyznanie mu prawa pomocy, a w piśmie z dnia 16 września 2013 r. (data prezentaty sądu) podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia 20 września 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze (art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.").

Na wezwanie referendarza sądowego, skarżący udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 10 października 2013 r. (data prezentaty sądu).

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 października 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.

W piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, załączając dodatkowe dokumenty.

Pismem z dnia 19 listopada 2013 r. WSA w Warszawie ponownie wezwał skarżącego o dodatkowe dokumenty w trybie art. 255 P.p.s.a.

Po udzieleniu przez skarżącego odpowiedzi na wezwanie Sądu, postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. WSA w Warszawie odmówił A. S. przyznania prawa pomocy.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

WSA w Warszawie, działając na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. uchylił postanowienie z dnia 17 grudnia 2013 r. i zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 5 marca 2014 r.

W piśmie z dnia 3 lutego 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

W związku z ww. wnioskiem WSA w Warszawie odwołał termin rozprawy wyznaczony na dzień 5 marca 2014 r.

Po nadesłaniu przez skarżącego wniosku na urzędowym formularzu PPF, WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Po wyznaczeniu przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnika z urzędu dla A. S., wyznaczono kolejny termin rozprawy na dzień 27 maja 2014 r.

Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. WSA w Warszawie oddalił skargę A.S. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.

W dniu 21 sierpnia 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący działający przez pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Akta sprawy II SAB/Wa 434/13 wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 26 września 2014 r. Zarządzeniem z dnia 26 września 2014 r. skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 2607/14.

W tych okolicznościach, w dniu 9 listopada 2015 r. (data prezentaty sądu) A.S. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2183/14. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz o przyznanie mu od Skarbu Państwa - Naczelnego Sądu Administracyjnego kwoty 20 000 złotych. W uzasadnieniu wskazał, że jeszcze w 2013 r. złożył do Sądu I instancji skargi na bezczynność organu, a następnie skargi kasacyjne od wadliwych orzeczeń WSA w Warszawie, których NSA dotychczas nie rozpoznał.

Zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 5 lutego 2016 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 26 września 2014 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 5 lutego 2016 r.

Wyjaśnić należy skarżącemu, że to znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Jak już wskazano, a co należy podkreślić, sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Jednocześnie w kategorii spraw, którą objęta jest skarga kasacyjna w tej sprawie, przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy ze skargi kasacyjnej poza kolejnością. Z akt nie wynika, także aby skarżący złożył wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Z tych względów okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w sprawie o sygn. I OSK 2607/14, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.