Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1589/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek S.F., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 145) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] maja 2012 r.

Powyższa decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, zwanym dalej Prezesem KZGW, wydana została w następującym stanie faktyczno-prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 28 lutego 2013 r. S.F. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2,3 i 6 k.p.a. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] maja 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty N. z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia Instrukcji gospodarowania wodą na korzystanie z wód powierzchniowych za pomocą urządzeń do jej piętrzenia – Mała Elektrownia Wodna [...]. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że postępowania były prowadzone bez udziału wnioskującego, mimo, że ustalone tą decyzją rzędne piętrzenia wody wkraczają w zakres praw nabytych przez wnioskodawcę. Zdaniem wnioskodawcy ustalona tą decyzją rzędna dna koryta jest sprzeczna z rzedną piętrzenia ustaloną w posiadanym przez niego pozwoleniu wodnoprawnym na korzystanie z wód C.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. Prezes KZGW zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Po przeanalizowaniu materiałów zebranych w toku prowadzonego postępowania organ nadzoru uznał, że S.F. nie ma przymiotu strony i decyzją z [...] kwietnia 2014 r. (organ pomyłkowo wskazał datę [...] kwietnia 2014 r.) na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 127 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, umorzył postępowanie wszczęte na wniosek S.F. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] maja 2012 r. Wskazał, iż stosowanie do art. 127 ust. 7 Prawa wodnego stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest m.in. właściciel istniejącego urządzenia wodnoprawnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. S.F. byłby stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego dla J.Z. i zatwierdzenia Instrukcji gospodarowania wodą, gdyby urządzenia wodne będące własnością S.F. znajdowały się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód przez MEW J. Z.

Organ podkreślił, iż stwierdzenie czy S. F. ma przymiot strony nie było możliwe bez zebrania dokumentacji, w związku z czym niezbędne było wszczęcie postępowania i zebranie materiałów umożliwiających rozpatrzenie zależności między dwoma pozwoleniami na korzystanie z wód [...]. Wnioskodawca dołączył pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] czerwca 1990 r. na pobór wód w km 224+500 [...] dla potrzeb MEW [...] oraz kolejne decyzje: z dnia [...] kwietnia 1991 r. oraz z dnia [...] lipca 1995 r., zmieniające w/w decyzję z dnia [...] czerwca 1990 r., a ponadto decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. – przenoszącą na niego prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia. Organ nadzoru zaznaczył, że wymienione decyzje poza lokalizacją stopnia i ilością wody przeznaczonej do napędu MEW, nie zawierają żadnych innych parametrów umożliwiających ustalenie zasięgu oddziaływania. Wskazał, że parametry te były możliwe do ustalenia na podstawie Projektu technicznego jazu betonowo – drewnianego na potoku [...] w km 224+582 w miejscowości [...]. Podał, że Elektrownia [...] położona jest ok. 400 m powyżej MEW S. F., zatem parametrem istotnym jest poziom dolnego stanowiska (wylotu z elektrowni). Pozwolenie wodnoprawne udzielone J. Z. parametru tego nie zawiera, natomiast z operatu wodnoprawnego wynika, że niecka wypadowa jazu znajduje się na rzędnej 711,20, wlot do przepławki na rz. 711,40, natomiast wylot z elektrowni na rzędnej 710,40. Z powyższego wynika, że cofka od piętrzenia do jakiego S. F. posiadał uprawnienia, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 1990 r., które już wygasło, nie sięga do dolnego stanowiska elektrowni [...]. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył S.F. zarzucają naruszenie przepisów postępowania, w tym: art. 32 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., art. 7 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ nadzoru wskazał, że obie elektrownie zlokalizowane zostały przy stopniach wodnych, nie dysponują zbiornikami retencyjnymi i do produkcji energii elektrycznej wykorzystują spad wytworzony przez stopnie oraz bieżący przepływ wody. Organ podzielił stanowisko skarżącego, że w takiej sytuacji dla ustalenia zasięgu oddziaływania MEW [...] J. Z. na MEW S. F. istotne jest porównanie rzędnych stanowiska MEW [...] z rzędną piętrzenia do jakiej miał prawo S. F., na podstawie pozwolenia wodno prawnego. Pozwolenie wodnoprawne z dnia 19 czerwca 1990 r. na podstawie, którego S.F. korzystał z wód w km 224+500 [...] nie określało dopuszczalnej rzędnej piętrzenia ustalając obowiązek wykonania urządzeń "ściśle wg operatu wodno- prawnego dołączonego do wniosku o wydanie niniejszego pozwolenia". Z operatu wodnoprawnego wynika, że piętrzenie będzie wynosić 0,55 m nad poziomem istniejącego progu, jednakże operat nie podaje rzędnej tego progu, a jedynie rzędną terenu i to bez punktu odniesienia do tej rzędnej. Za wiążącą organ przyjął zatem mapę z pomiaru wysokościowego wykonanego w dniu 22 października 2013 r. przez geodetę G.K., z której wynika, że rzędna progu betonowego waha się w granicach 709,25 – 709,27. Dozwolone piętrzenie na jazie MEW S.F. przyjęto zatem na rzędnej 709,80 – 709,82. Z kolei drugim parametrem w sprawie jest rzędna dolnego stanowiska na wylocie z MEW P. J. Z. W tym zakresie organ ustalił, że piętrzenie dozwolone dla MEW S. F. nie dochodzi do dolnego stanowiska MEW J. Z. Według organu powyższe oznacza, że nie tylko urządzenia MEW S. F. nie znajdują się w zasięgu oddziaływania MEW J. Z., ale nawet piętrzenie do którego S. F. miał uprawnienie nie sięga do wylotu z urządzeń J. Z., co skutkuje, że S. F. nie był stroną postępowania prowadzonego w przedmiocie zatwierdzenia Instrukcji gospodarowania wodą dla MEW [...], a zatem nie posiadał również uprawnień do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] maja 2012 r. utrzymującej w mocy decyzje Starosty N. z dnia [...] października 2011 r. zatwierdzającą tę Instrukcję.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes KZGW stwierdził, iż nie znajdują one uzasadnienia. W pierwszej kolejności wskazał, że nie potwierdza się zarzut pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu, bowiem S. F., bądź jego pełnomocnik byli powiadamiani o wszystkich prowadzonych czynnościach i mieli możliwość zapoznania się ze wszystkimi zgromadzonymi w sprawie materiałami. Organ podzielił stanowisko skarżącego, że zaskarżona decyzja powinna być doręczona ustanowionemu w dniu 6 lutego 2014 r. pełnomocnikowi w sprawie, a nie bezpośrednio zainteresowanemu. Zdaniem organu należy mieć jednak na względzie, że S. F. odebrał decyzje przesłaną na jego adres i terminowo złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem zarzut pozbawienia strony możliwości działania nie jest zasadny.

W ocenie organu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 77 oraz 107 k.p.a., ponieważ organ zebrał materiały niezbędne do należytego rozpatrzenia sprawy i w uzasadnieniu wydanej decyzji szczegółowo przedstawił co stanowiło podstawę do rozstrzygnięcia i które dokumenty uznał za miarodajne i udowodnione. Organ wskazał, że nie znajduje również uzasadnienia zarzut nieprawidłowego ustalenia, że uprawnienia S. F. do korzystania z wód przez MEW, uzyskane na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 1990 r. wygasły w 2010 r., bowiem wygaśnięcie tego pozwolenia wynika wprost z przepisów prawa. Ponadto wskazał, że wygaśnięcie tych uprawnień nie miało wpływu na wydane rozstrzygnięcie, gdyż analizując sprawę organ uwzględnił rzędną piętrzenia wynikającą z tych uprawnień.

Ponadto organ stwierdził, iż w sytuacji udokumentowania, że zasięg piętrzenia 709,82 (do którego był uprawniony S. F. w czasie udzielania uprawnień J. Z.) nie dochodził do wylotu elektrowni J. Z., analizowanie przytaczanych przez stronę różnic w rzędnej dna wylotu elektrowni nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, bowiem jest poza zasięgiem tego piętrzenia. Ponadto podniósł, że S. F. błędnie odczytuje informację zawartą w operacie (strona 11) uznając poziom wody dolnej (710,80) za tożsamy z minimalną rzędną wylotu (710,40). Organ wskazał również, że błędne jest twierdzenie S. F., że w treści posiadanego przez niego pozwolenia wodnoprawnego maksymalna rzędna piętrzenia dla MEW wynosi 710,49 m n.p.m. i jest niezmienna od 1997 r. Organ wyjaśnił, że pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] czerwca 1990 r. nie określa żadnej rzędnej dozwolonego piętrzenia, a z dokumentacji wynika możliwość piętrzenia 0,55 m ponad istniejący próg. Zaznaczył, że dokumenty przytaczane (i dołączone do odwołania) na poparcie tej tezy nie tylko nie potwierdzają tej informacji, ale wprost dokumentują działania S. F. niezgodne z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym. Ponadto organ zaznaczył, iż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym dostarczonych przez S. F. dotyczących profilu podłużnego potoku, należy domniemywać, że piętrzenie wody w potoku przekracza poziom na jaki S. F. posiadał pozwolenie wodnoprawne (w dniu 15 października 2008 r. w odległości niecałe 200 m powyżej jazu piętrzącego S. F., zatem w zasięgu cofki, rzędna wody wynosiła 710,26, zatem przekraczała poziom dozwolony o 0,44).

Zarzuty dotyczące nieprawidłowego, zdaniem S. F., korzystania przez J. Z., z posiadanego przez niego pozwolenia wodnoprawnego, nie były przedmiotem prowadzonego postępowania, bowiem jego celem było wyłącznie stwierdzenie, czy S. F. posiadał status strony w postępowaniu o zatwierdzenie Instrukcji gospodarowania wodą dla MEW [...], a tym samym czy był uprawnionym do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej tę Instrukcję. W przedmiotowym postępowaniu organ nie rozstrzyga również czy J. Z. posiada, czy też nie status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na rozbudowę urządzeń wodnych i korzystanie z wód dla potrzeb MEW S. F., bowiem uzależnione jest to od konkretnych rozwiązań technicznych i zasięgu ich oddziaływania, i jest przedmiotem odrębnych postępowań.

Skargę na powyższą decyzję Prezesa KZGW wniósł S.F. zarzucając:

1. obrazę przepisu art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., które to naruszenie stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania - poprzez niedoręczenie zaskarżonej decyzji, ani tez poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnikowi skarżącego adw. R.M., skutkiem czego skarżący został pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu;

2. obrazę przepisu art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy:

- nieprawidłowe ustalenie, że pozwolenie wodno prawne skarżącego S. F. wygasło, w sytuacji, gdy postępowanie w tej sprawie nie zostało prawomocnie zakończone i jest obecnie prowadzone w K. do sygn. akt II SA/Kr 1408/13 WSA w Krakowie, zaś organ wydający decyzję w niniejszej sprawie jest stroną tego postępowania;

- nieprawidłowe ustalenie, że rzędna progu betonowego MEW S. F. waha się w granicach 709,25 – 709,27 w oparciu o pomiary wysokościowe wykonane przez geodetę G.K., które nie zostały zgłoszone do ewidencji geodezyjnej i kartograficznej, a co za tym idzie nie mogą być przedmiotem jakichkolwiek ustaleń w toku postępowania administracyjnego;

- nieprawidłowe ustalenie zasięgu oddziaływania MEW J. Z., przy przyjęciu nieprawidłowych parametrów istotnych dla ustalenia zasięgu oddziaływania, a szczególności przyjęcie poziomu wylotu z elektrowni na rzędnej 710,40 m n.p.m., w sytuacji, gdy w rzeczywistości poziom ten wynosi 710,80 m n.p.m.;

- posłużenie się przez organ pomiarami geodezyjnymi wykonanymi na zlecenie J. Z. w sposób sprzeczny z obowiązującym prawem, a to z pominięciem obowiązku ich zewidencjonowania i zgłoszenia w odpowiednim wydziale geodezji i kartografii prowadzonym przez Starostwo Powiatowe, co uniemożliwia wykorzystanie tego rodzaju pomiarów w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym lub sądowym;

3. obrazę przepisu art. 156 § 2 k.p.a. oraz przepisu art. 105 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Wskazując n powyższe zarzuty S. F. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., ewentualnie o uchylenie decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób skrajnie pobieżny i nierzetelny, zaś zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z [...] kwietnia 2014 r. obarczone są kwalifikowanymi wadami prawnymi.

Wskazując na zarzut o charakterze procesowym dotyczącym niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez niedoręczenie ustanowionemu pełnomocnikowi w/w decyzji, skarżący podniósł, że uchybienie to stanowiło przedmiot zarzutu sformułowanego w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ przyznał rację skarżącemu i podzielił trafność jego zarzutu, pomimo to w sposób konsekwentny i z premedytacją decyzja z dnia [...] maja 2014 r. ponownie nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego. W ocenie skarżącego wskazane postępowanie organu stanowi rażące i oczywiste naruszenie przepisów procedury skutkujące koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Odnosząc się do merytorycznej treści zaskarżonej decyzji skarżący stwierdził, że organ w sposób nieprawidłowy interpretuje obowiązujące przepisy prawa, w szczególności w odniesieniu do ustalenia kwestii wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego posiadanego przez skarżącego. Powołując się na treść art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, podniósł, że wygaśnięcie uprawnienia wodno prawnego następuje w formie decyzji o charakterze deklaratoryjnym i do czasu uzyskania przez taką decyzję przymiotu ostateczności, decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym obowiązuje i istnieje w porządku prawnym. Zaznaczył, że pozwolenie wodnoprawne skarżącego nie wygasło, zaś w toczącym się postępowaniu administracyjnym w tym zakresie Starosta N. nieostateczną decyzją orzekł o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego S. F.

Następnie skarżący podniósł, iż organ I instancji ustalając rzędne istotne dla wzajemnego położenia i oddziaływania obu małych elektrowni wodnych, posłużył się nieprawidłowymi danymi uzyskanymi z pomiarów dokonanych przez geodetów w ramach prac geodezyjnych, które nie zostały zgłoszone do zasobu kartograficzno – geodezyjnego. W konsekwencji powyższego takie pomiary i ich wyniki nie mogą stanowić podstaw jakichkolwiek ustaleń w postępowaniach administracyjnych. Na tę okoliczność załączył odpis pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10 czerwca 2014 r.

Skarżący podkreślił, iż jedyne oddziaływanie pomiędzy obiema małymi elektrowniami wodnymi może odbywać się z niekorzyścią dla skarżącego jako właściciela MEW położonej poniżej MEW J. Z.

W odpowiedzi na skargę Prezes KZGW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd kontrolował decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] maja 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty N. z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia Instrukcji gospodarowania wodą na korzystanie z wód powierzchniowych za pomocą urządzeń do jej piętrzenia – Mała Elektrownia Wodna [...].

W pierwszym rzędzie zgodzić się należy z zarzutem dotyczącym naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., niemniej nie można podzielić dokonanej przez skarżących oceny skutków, jakie spowodowało naruszenia tego przepisu w kontrolowanym postępowaniu. Z art. 40 k.p.a. wynika, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1) oraz, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2). Trudno tym samym usprawiedliwić niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącego decyzji przez organ nadzoru. W orzecznictwie na gruncie przepisu art. 40 § 2 k.p.a. ukształtował się pogląd, że pominięcie pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, czy to w zakresie czynności, których strona nie musi dokonywać osobiście, czy to w zakresie doręczeń pism procesowych, rodzić może daleko idące skutki procesowe uzasadniające nawet wznowienie postępowania administracyjnego. Mimo tego zgodzić się należy ze stanowiskiem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, że uchybienie w postaci doręczenia decyzji jednej ze stron – S.F. zamiast jej pełnomocnikowi nie miało w okolicznościach kontrolowanej sprawy wpływu na skuteczność tej decyzji. Naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. samo przez się nie może mieć wpływu na ocenę możliwości pozostawienia w obrocie prawnym aktu administracyjnego, gdyż skutki tego naruszenia należy oceniać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Doręczenie pisma stronie postępowania z pominięciem jej pełnomocnika wywołuje taki skutek, że strona jest poinformowana o treści aktu administracyjnego, natomiast terminy procesowe do wykonywania przez nią czynności, w tym wnoszenia środków odwoławczych, czy to skargi do sądu administracyjnego należy liczyć od daty doręczenia pisma pełnomocnikowi. Celem pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym jest co wydaje się oczywiste wzmocnienie procesowej ochrony praw strony, nie można jednak tracić z oczu okoliczności, że mająca pełnomocnika strona, której doręczono decyzję nie jest pozbawiona prawa do samodzielnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego czy złożenia środka odwoławczego (ta ostatnia sytuacja miała miejsce w sprawie). Wobec tego skoro w kontrolowanej sprawie skarżący S.F. skutecznie wniósł odwołanie, jak również skargę do sądu administracyjnego, to należy stwierdzić, że niedoręczenie decyzji jego pełnomocnikowi, choć naruszające prawo i w okolicznościach kontrolowanej sprawy niezrozumiałe, stanowiło jednak uchybienie nie mające istotnego wpływu na wynik postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Z uwagi na charakter i przyczyny wydania zaskarżonej decyzji decydujące znaczenie dla oceny jej legalności ma odniesienie się do kwestii bezprzedmiotowości postępowania w związku z żądaniem wszczęcia postępowania wniesionym przez osobę niebędącą stroną.

W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] maja 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty N. z dnia [...] października 2011 r. zatwierdzającą "Instrukcję gospodarowania wodą na korzystanie z wód powierzchniowych za pomocą urządzeń do jej piętrzenia – Mała Elektrownia Wodna [...]". Wnioskodawca występując o stwierdzenie nieważności zakwestionowanej decyzji podniósł, że ustalona tą decyzją rzędna dna koryta jest sprzeczna z rzędną piętrzenia, ustaloną w posiadanym przez niego pozwoleniu wodnoprawnym na korzystanie z wód [...], co ingeruje w jego prawa nabyte. Zdaniem skarżącego przysługiwał mu status strony w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia "Instrukcji gospodarowania wodą dla MEW [...]" i z tego też powodu jest uprawnionym do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

Zaznaczyć należy, że według art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei stroną - w myśl art. 28 k.p.a. - jest nie tylko ten, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają natomiast przepisy prawa materialnego. Podmiot ten musi wykazać, że ma materialnoprawny interes do uczestniczenia w sprawie. To dopiero stanowi o legitymacji strony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że stronami postępowania o stwierdzenie nieważności danego aktu administracyjnego są nie tylko strony biorące udział w postępowaniu zwyczajnym lub ich następcy prawni. Występują bowiem sytuacje, w których stroną postępowania nieważnościowego winny być podmioty, które wprawdzie nie były stroną w postępowaniu zwykłym, jednak mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, gdyż ich interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodny pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający wniosek opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Tak więc stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oprócz osób, które uczestniczyły w pierwotnym postępowaniu w charakterze stron, mogą być także inne osoby, które żądając stwierdzenia nieważności decyzji wykażą swój interes prawny lub obowiązek.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy za prawidłowe należy uznać wszczęcie postępowania przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i przeprowadzenie czynności kontrolnych, które pozwoliły rozstrzygnąć, czy wnioskodawca ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora RZGW w [...] z dnia [...] maja 2012 r.

Bezspornym jest, że S.F. nie był stroną w postępowaniu zakończonym zakwestionowaną decyzją Dyrektora RZGW w [...]. Skarżący swoje prawo wywodzi z sąsiedztwa Małej Elektrowni Wodnej [...] objętej decyzją zatwierdzającą instrukcję gospodarowania wodą, wskazując na jej wpływ na elektrownię wodną prowadzoną przez skarżącego. Takie też sformułowanie interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu nieważnościowym podlegało ocenie organu nadzoru, w oparciu o przepisy prawa materialnego.

Odnosząc się zatem do przedmiotu postępowania, wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności dotyczyło decyzji, która wydana została w oparciu przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.- Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 145). Stosownie do 127 ust. 7 tej ustawy stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a tym samym o zatwierdzenie instrukcji gospodarowania wodą, jest m.in. właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Jak wynika z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi organ nadzoru dokonał szczegółowych ustaleń w zakresie oddziaływania zasięgu oddziaływania MEW [...] J. Z. na MEW S. F.. W konsekwencji organ wykazał, że urządzenia MEW skarżącego nie znajdują się w zasięgu oddziaływania MEW [...].

Ocena dokonana przez organ jest prawidłowa i podzielona przez Sąd. Jest ona potwierdzona zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie.

W sprawie nie można stwierdzić, aby organ niewłaściwie przeprowadził postępowanie naruszając art. 7, 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

Nie doszło też wbrew twierdzeniom skarżącego do naruszenia art. 105 k.p.a. Ustalenie, że skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie powodowało, że nie może być on stroną postępowania w przedmiotowej sprawie. Zatem słusznie organ uznał, że postępowanie w sprawie należy umorzyć wobec braku przymiotu strony w myśl art. 105 § 1 k.p.a. Brak przymiotu strony oznacza bezprzedmiotowość postępowania. Oznacza to brak możliwości kontynuowania postępowania i badania decyzji o zatwierdzeniu instrukcji gospodarowania wodą w kontekście jej zgodności z prawem.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Sąd nie dopatrzył się również naruszeń, które uwzględniłby z urzędu.

Z tych względów Sąd na zasadzie przepisów art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.