Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 5/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 14
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 98 par. 1-2;  art. 99;  art. 101 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyrektor) – po rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej: Kierownik) z dnia [...] czerwca 2010 r. (nr [...]) przyznającej stronie płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009 w pomniejszonej wysokości – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie: k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 w związku z § 14 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej: rozp. 2004).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] maja 2009 r. K. G., działająca przez pełnomocnika T. G., złożyła w kancelarii Biura Powiatowego ARiMR w O. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009 w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2004-2006. Wniosek producenta obejmował:

1) pakiet rolnictwo ekologiczne realizowany w wariantach:

• S02b02 trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na obszarze [...]ha, wnioskowana kwota [...] zł;

• S02d02 uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) na obszarze [...] ha, wnioskowana kwota płatności [...]zł;

2) pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych – wariant P01b półnaturalne łąki dwukośne na obszarze [...] ha, wnioskowana kwota płatności [...]zł.

Producent zadeklarował również, że wnioskuje o podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietów na obszarze NATURA 2000. Dodatkowo strona wpisała we wniosku działkę ewidencyjną nr [...], położoną w miejscowości L. K., gmina N., powiat n., na której zadeklarowano działkę rolną o powierzchni [...] ha, oznaczoną literowo jako działka G, do której przypisano symbol pakietu realizowanego w ramach PROW na nowy okres programowania 2007-2013, tzn. 2 rolnictwo ekologiczne, wariant 2.10 – Uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania).

Wraz z wnioskiem zostało złożone oświadczenie strony, w którym informuje, że z dniem 1 marca 2009 r. przeszła na nowy program i złożyła już wniosek o płatność w nowym programie. Jednakże z ostrożności procesowej składa wniosek o ewentualne przyznanie płatności do tych samych działek w starym programie do rozpatrzenia wyłącznie w przypadku odrzucenia wniosku złożonego w nowym programie.

Organ zauważył, że z dniem [...] marca 2009 r. K. G. złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 w ramach PROW 2007-2013. Do wniosku strona złożyła w dniu [...] maja 2009 r. zmianę, deklarując ostatecznie do płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 w ramach PROW 2007-2013 następujące pakiety programu rolnośrodowiskowego:

Pakiet 2 – Rolnictwo ekologiczne:

• wariant 2.3 – trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) – [...] ha,

• wariant 2.9 – uprawy sadownicze + jagodowe (z certyfikatem zgodności) – [...] ha,

• wariant 2.10 – uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania) – [...] ha,

Pakiet 3 – Ekstensywne trwałe użytki zielone:

• wariant 3.1 – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach – [...] ha,

• pakiet 4 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000,

• wariant 4.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków – [...] ha,

Pakiet 5 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000:

• wariant 5.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków – [...] ha.

Dnia [...] maja 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęło oświadczenie w sprawie przekazania działek rolnych w ramach realizowanego programu rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym T. G. przekazał K. G. grunty rolne położone na działkach ewidencyjnych nr [...] (gmina Z., obręb G.), nr [...] (gmina Z., obręb S.), nr [...] (gmina O., obręb S.), natomiast K. G. przekazała T. G. działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr [...] (gmina Z., obręb R.), nr [...],[...],[...] (gmina S., obręb T.), nr [...],[...],[...] (gmina O., obręb S.), nr [...],[...] (gmina O., obręb B.), nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] (gmina N., obręb L. K.). Według oświadczenia, T. G. przekazał te działki w zakresie prawa użytkowania rolniczego, zobowiązań ONW i kontynuacji programu rolnośrodowiskowego K. G.. K. G. natomiast przekazane działki przyjęła i zobowiązała się do kontynuowania na nich planu działalności rolnośrodowiskowej T. G.

Do akt sprawy organ pierwszej instancji włączył kopię umowy przekazania prawa użytkowania gruntów rolnych z dnia [...] marca 2009 r., która została złożona w BP ARiMR w O. w dniu [...] marca 2009 r. Na podstawie tej umowy T. G. przekazał K. G. prawo użytkowania gruntów rolnych położonych na działkach nr [...],[...] i [...] wraz ze zobowiązaniami ONW i rolnośrodowiskowymi.

Po wyjaśnieniu kwestii dotyczących właściwości organów w sprawie (wynikających z konieczności ustalenia miejsca zamieszkania wnioskodawczyni) decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. (nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przyznał K. G. płatność za rok 2009 w łącznej wysokości [...] zł, nieuznając działek przejętych na podstawie umowy z dnia [...] marca 2009 r. od T. G.

Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że mimo złożenia przez stronę wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013, nie było podstaw do uznania go za skuteczny, gdyż strona nie spełniła warunków przejścia ze "starego" na "nowy" program, określonych w § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: rozp. 2009).

W uzasadnieniu decyzji Kierownik opisał przebieg postępowania administracyjnego oraz stwierdził, że K. G. po pierwsze uchybiła terminowi na złożenie wniosku (35 dni od dnia przekazania części gospodarstwa). Skutkiem tego uchybienia jest wygaśnięcie prawa do ubiegania się o płatność rolnośrodowiskową w zakresie przejętych gruntów. Po drugie zaś strona nie spełnia przesłanek do uznania jej wniosku na tzw. nowy PROW za skuteczny, ponieważ nie można uznać, że realizowała przez co najmniej trzy lata program środowiskowy w ramach PROW 2004-2006. Producent bowiem w 2008 r. przejął od B. G. część działki nr [...] położonej w miejscowości S., o powierzchni [...] ha, która objęła swoje gospodarstwo programem rolnośrodowiskowym do roku 2012, ponieważ skorzystała w 2007 r. z uprawnienia przewidzianego w § 5 ust. 4 i 5 rozp. 2004, według którego w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w trzecim roku i dalszych lalach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Zwiększenia tego można dokonać nie później niż w dniu [...] marca 2007 r. Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 wskazanego rozporządzenia stosuje się odpowiednio, czyli producent rolny realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Ponieważ organ pierwszej instancji ustalił, że – wobec przejęcia przez stronę w 2008 r. działki, która została objęta została 5-Ietnim zobowiązaniem w ramach PROW 2004-2006 począwszy od [...] marca 2007 r. – nie został spełniony został wymóg co najmniej 3-letniego realizowania programu w ramach PROW 2004-2006, nie uznano wniosku strony złożonego w dniu [...] marca 2009 r., a płatności zostały przyznane w ramach realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, regulowanych rozp. 2004.

W odwołaniu tej decyzji strona kwestionowała rozstrzygnięcie organu po pierwsze w zakresie przejęcia gruntów od T. G., a co za tym idzie przejęcia zobowiązań i płatności, a po drugie podważała rodzaj programu realizowanego przez stronę, argumentując swoje racje odnośnie do realizowania od dnia 1 marca 2009 r. "nowego" programu rolnośrodowiskowego na podstawie rozporządzenia rolnośrodowiskowego z PROW 2007-2013. Strona zarzuciła organowi pierwszej instancji, że nie podał precyzyjnej podstawy prawnej, wskazując na akty prawne "ze zmianami", przy czym nie wiadomo które zmiany mają zastosowanie w sprawie. Dlatego też strona domagała się wskazania czy treść zobowiązania podjętego przez producenta została zmieniona po wydaniu kolejnych nowelizacji rozporządzenia.

Zdaniem odwołującej się strony organ pierwszej instancji pomieszał postępowania za dwa różne sezony lat 2008 i 2009. Faktyczne przejęcie działek nastąpiło [...] maja 2009 r., ponadto w dniu podpisania umowy ([...] marca 2009 r.) wnioskodawca nie mógł złożyć wniosku na rok 2009, bowiem termin na złożenie takiego wniosku wówczas jeszcze się nie rozpoczął. Wnioskodawca mógł wówczas złożyć jedynie bezprzedmiotowy wniosek na rok 2008, do czego nie miał zdaniem strony podstaw, bowiem w owym roku działek tych nie posiadał i nie uprawiał. Taki wniosek zdaniem strony mógłby być potraktowany jako próba wyłudzenia nienależnych świadczeń. Zdaniem odwołującej się organ dokonywał błędnych pouczeń w zakresie składania wniosku związanego z przejęciem działek w 2009 r.

Dalej strona zarzuciła, że w całym postępowaniu organ nie ujawnił jakiego rodzaju wniosek powinien złożyć wnioskodawca w dniu zgłoszenia organowi przejęcia działek. Dopiero w protokole z dnia [...] maja 2010 r. organ ujawnił, że wniosek ten powinien dotyczyć roku 2008. Ponadto strona wskazała, że w dniu [...] marca 2010 r. złożyła organowi wniosek dotyczący roku 2008, którego jednak organ nie rozpatrzył zgodnie z jego przedmiotem, a bezzasadnie włączył do akt sprawy z 2009 r. Nadto odwołanie podnosi, że organ bezprzedmiotowo przyjął, że w § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego chodzi o złożenie wniosku na formularzu o płatność i dokonał błędnej interpretacji § 14, bowiem zdaniem strony regulację tę należy odnieść "do faz postępowania za konkretny sezon". Skoro przekazanie działek nastąpiło po złożeniu wniosku za rok 2008 i po wydaniu decyzji za ten rok, a przed złożeniem wniosku na rok 2009, to termin 35 dni na złożenie wniosku o płatność za 2008 r. dotyczy postępowania z wniosku za 2008 r., a nie postępowania za rok kolejny – 2009. Przekroczenie terminu 35 dni dotyczy zdaniem strony postępowania za rok 2008 i nie może skutkować sankcjami w roku następnym. Dla postępowania za rok 2009 przekazanie działek nastąpiło przed dniem złożenia wniosku, dlatego termin 35 dni nie ma w tym przypadku zastosowania. Ponadto odwołujący się wskazał, że wnioskowanie o płatność na poszczególne lata jest uprawnieniem a nie obowiązkiem strony, a brak wystąpienia z takim wnioskiem w roku 2008 nie wyklucza z ubiegania się o pomoc w następnych latach. Organ błędnie uznał, że brak złożenia wniosku o płatność w roku 2008 przez podmiot przejmujący posiadanie i zobowiązanie skutkuje przerwaniem realizacji programu i utratą prawa do ubiegania się o pomoc w kolejnych latach.

Zdaniem autora odwołania organ pierwszej instancji naruszył prawo, bowiem nie ma umocowania do rozstrzygania o skuteczności przejęcia działek, błędnie także ustalił datę, od której powinien płynąć 35-dniowy termin na złożenie wniosku, gdyż powinien ją liczyć od dnia faktycznego przejęcia posiadania, a nie od daty zawarcia umowy i także błędnie uznał, że strona nie realizuje programu rolnośrodowiskowego co najmniej od 3 lat, gdy tymczasem strona realizuje program nieprzerwanie od 2005 r. i nigdy nie przerwała jego realizacji. W tym czasie zmieniła się powierzchnia gospodarstwa wnioskodawcy, dokonano zmiany planu rolnośrodowiskowego i treści ciążącego na stronie zobowiązania. Zdaniem odwołującej się dołączenie nowej działki do programu przedłużyło realizację programu, a nie doprowadziło do jego zakończenia. Skarżąca wskazała ponadto, że dla jej gospodarstwa uprawniony doradca sporządził stosowny plan uwzględniający przejście na nowy program, a organy Agencji nie mają uprawnień do jego podważania bowiem nie są organami zwierzchnimi dla doradcy.

W odwołaniu strona wskazała na lukę prawną, którą wnioskodawca starał się ominąć zgodnie z pouczeniem uzyskanym od pracowników organu w marcu 2009. Luka ta miałaby skutkować nabyciem przez przejmującego prawa do płatności za rok 2008, takiej samej, jaką organ przyznał i wypłacił już poprzedniemu posiadaczowi działek. Do błędnego poinformowania strona odnosi się również w punkcie 13 i 14 odwołania, podnosząc w nich, że błędne pouczenie mogło wynikać z powodu nieobecności w pracy w dniu [...] marca 2009 r. pracownika, który udziela wyjaśnień w zakresie programów rolnośrodowiskowych. Dalej strona zarzuciła organowi, że ten przywołał w wydanej decyzji treść wyroku WSA, której nie ujawnił wnioskodawcy. W punkcie 16 odwołania strona domaga się, aby organ rozstrzygnął decyzją wniosek o płatność za 2008 r. w zakresie przejętych działek oraz podnosi, że złożenie tego wniosku po terminie za rok 2008 nie może być podstawą oddalenia wniosku o płatność za 2009 r.

Organ drugiej instancji powiadomił pełnomocnika strony – T. G. o możliwości składania wyjaśnień i zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (pismem z dnia [...] lipca 2010 r.). W dniu [...] lipca 2010 r. w siedzibie D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. stawił się T. G., któremu udostępniono zgromadzoną dokumentację. Ponieważ strona swoim zachowaniem skutecznie uniemożliwiała przeprowadzenie spotkania zgodnie z jego celem, zakończono je odczytaniem protokołu sporządzonego w obecności pełnomocnika, który odmówił podpisania tego dokumentu. W tym samym dniu strona złożyła w siedzibie organu pismo, w którym żądała przedstawienia ustaleń faktycznych jakich dokonał organ w trakcie postępowania. Z kolei w dniu [...] lipca 2010 r. do DOR ARiMR we W. wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym wyjaśnił, że przy składaniu w dniu [...] marca 2009 r. wniosku informującego o przejęciu posiadania działek i deklarującego przejęcie zobowiązań rolnośrodowiskowych, jego intencją było poinformowanie organu o przejęciu zobowiązań. Strona wniosła zatem o rozpatrzenie tego wniosku zgodnie z jego oczywistą treścią i intencją strony. Jeżeli forma wniosku była niewłaściwa, to organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia tego dokumentu lub wyjaśnienia, nie jest bowiem prawdą, że we wskazanym terminie strona nie złożyła żadnego wniosku.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektor wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest powtórne rozpatrzenie sprawy z wniosku K. G. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, zakończonej w pierwszej instancji decyzją przyznającej stronie płatności na rok 2009 w pomniejszonej wysokości ze względu na wykluczenie gruntów rolnych, które w wyniku przejęcia zobowiązania od T. G. zostały po raz pierwszy zadeklarowane we wniosku złożonym dnia [...] maja 2009 r.

Zgodnie z art. 36 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. Urz. UE L Nr 153/30 z dnia 30 kwietnia 2004 r.) w przypadku, gdy podczas okresu ważności zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekazuje całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Jeśli zobowiązanie nie jest przekazywane beneficjent zwraca przyznane mu wsparcie.

Według § 14 ust. 1 rozp. 2004, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez posiadacza gospodarstwa rolnego. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 dołącza się kopię umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych (ust. 2). Na podstawie § 2 ust. 3 przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych nastąpiło po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej.

Stosownie do przywołanych unormowań, aby uznać za skuteczne przejęcie płatności przez przejmującego działki rolne, należy spełnić wszystkie te przesłanki łącznie. Po pierwsze rolnik przejmujący zobowiązanie i płatności powinien złożyć kierownikowi biura powiatowego Agencji wniosek o przyznanie płatności, po drugie należy złożyć wyraźne zobowiązanie przejmującego do kontynuowania programu rozpoczętego przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa lub jego części, po trzecie do wniosku należy dołączyć kopię umowy, na podstawie której nastąpiło przeniesienia posiadania gospodarstwa lub jego części, a po czwarte należy w tym zakresie zachować 35-dniowy termin, liczonego od dnia przeniesienia posiadania. Termin ten ma charakter materialnoprawny, a skutkiem jego uchybienia jest wygaśnięcie prawa do ubiegania się o płatność rolnośrodowiskową, a więc wygaśnięcie uprawnienia o charakterze materialnoprawnym, a nie procesowym.

W tej sprawie bezspornym jest fakt, że w dniu [...] marca 2009 r. T. G. w imieniu strony złożył do BPARiMR w O. oświadczenie przejmującego w związku z zobowiązaniem z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Do oświadczenia producent dołączył umowę przekazania prawa użytkowania z dnia [...] marca 2009 r., z której wynika, że wszystkie wymienione w niej działki zostały przekazane przez T. G. K. G. Za datę przekazania posiadania działek należy uznać w tym przypadku datę zawarcia umowy, bowiem tylko wyraźne postanowienia umowy mogą wskazywać na inną datę przeniesienia posiadania. Umowa zawarta pomiędzy T. G. a K. G. nie zawiera takich szczególnych zapisów, powoływanie się więc przez stronę na datę [...] maja 2009 r. jako dnia faktycznego i skutecznego przekazania działek nie znajduje odzwierciedlenia zgromadzonym materiale dowodowym. Według § 14 ust. 1 rozp. 2004, 35-dniowy termin na złożenie wniosku wraz wymaganymi załącznikami upłynął w przypadku strony w dniu [...] kwietnia 2009 r. Tymczasem strona złożyła taki wniosek dopiero w dniu [...] maja 2009 r., czyli 39 dni po upływie materialnego terminu.

W rozpoznawanym przypadku nie można uznać argumentu strony, że termin ten nie ma w tym postępowaniu zastosowania, bowiem przekazanie działek nastąpiło przed dniem złożenia wniosku, ponieważ ustawodawca nie dopuścił w przypadku przeniesienia gruntów uczestniczących w programie rolnośrodowiskowym żadnych wyjątków. Literalna wykładnia § 14 rozp. 2004 wprost wskazuje, że kwestia w jakim stadium rozpatrzenia jest wniosek i za jaki rok gospodarczy jest bez znaczenia, a 35-dniowy termin musi zostać dochowany bez względu na to czy w sprawie została już wydana decyzja czy też nie. Dywagacje na temat "faz postępowania za konkretny sezon" nie mają w tym przypadku znaczenia. Istotny w tym zakresie jest jedynie moment, w którym nastąpiło przeniesienie posiadania działek i od tego momentu liczony jest termin na złożenie stosownego wniosku wraz ze zobowiązaniem do kontynuowania programu i umową przeniesienia posiadania gospodarstwa lub części. Nie ma tutaj także znaczenia termin, na jaki wskazuje odwołująca się strona, a mianowicie termin faktycznego przejęcia zobowiązań. Rozporządzenie rolnośrodowiskowe w regulacjach dotyczących przejęcia zobowiązań, a co za tym idzie uprawnienia do uzyskiwania płatności, nie czyni w żadnym miejscu wyjątków, i nie ogranicza jego stosowania w stosunku do przypadku zaistniałego w sprawie.

Zdaniem organu nie jest prawdziwe twierdzenie strony, że gdyby zastosowała się do § 14 rozp. 2004 i złożyła wniosek przed terminem, wniosek ów byłby bezprzedmiotowy, bowiem pomiędzy 1 marca a 15 marca jest jedynie 14 dni różnicy, licząc natomiast 35 dni od dnia 1 marca, złożony wniosek znajdowałby się pomiędzy datą 15 marca a 15 maja. Ponadto utartą i respektowaną praktyką funkcjonującą w ARiMR jest określony sposób postępowania w przypadku, jeżeli wniosek o przejęcie zobowiązania został złożony wcześniej niż w terminie składania wniosków (15 marca – 15 maja). Po pierwsze w takim przypadku kierownik biura powiatowego Agencji zobligowany jest sprawdzić, czy zachowany jest termin 35 dni i czy przejęto całe zobowiązanie, a po drugie zobowiązany jest do wysłania producentowi pisma przypominającego o złożeniu wniosku w określonym w rozporządzeniu terminie.

Odnosząc się do formy wniosku, o którym stanowi omawiany przepis, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że ustawodawca miał tu na uwadze wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Ilekroć w rozp. 2004 jest mowa o wniosku, zawsze chodzi o wniosek wymieniony w § 11 tego rozporządzenia. Organy Agencji –oprócz faktu, że doszło do przeniesienia posiadania działek – muszą mieć precyzyjną informację o działkach, względem których nastąpiło przejęcie zobowiązań, w odniesieniu do jakich pakietów i wariantów, a co za tym idzie, czy zobowiązanie przejęto w całości czy w części. Takie dane mogą być przekazane właśnie poprzez złożenie wniosku o przyznanie płatności, a ubieganie się o pomoc w zakresie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wprowadzonych ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej możliwe jest tylko poprzez złożenie wniosku na formularzu wprowadzonym na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz zawartości planu tego działania (Dz. U. Nr 181, poz. 1878).

Strona twierdzi w odwołaniu, że złożyła wiosek informujący organ o przejęciu posiadania działek wraz z umową przekazania, i jeżeli organ uznał ten wniosek za niewłaściwy, to powinien pouczyć producenta w tym zakresie lub wezwać stronę do jego zmiany lub uzupełnienia. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że T. G., działając w imieniu strony, złożył dnia [...] marca 2009 r. oświadczenie przejmującego w związku ze zobowiązaniem z tytułu położenia gospodarstwa na obszarach ONW. Oświadczenie to dotyczyło jednak innego programu podlegającego odrębnym regulacjom prawnym. Dokument ten był poprawny, a zatem nie było podstaw do wzywania producenta do jego zmiany lub uzupełnienia, a K. G. na mocy odrębnej decyzji uzyskała do przejętych działek płatność ONW.

Organ odwoławczy podzielił pogląd strony, że osoba przejmująca zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie ma obowiązku ubiegania się o płatności poprzez złożenie stosownego wniosku, a zatem zdaniem organu odwoławczego nie było podstaw do wzywania rolnika, aby o taką pomoc się ubiegał. To na rolniku spoczywa obowiązek złożenia odpowiednich dokumentów w określonym terminie, o ile chce z uprawnienia do pomocy skorzystać. Przejęcie zobowiązań jest czynnością odrębną od wnioskowania o płatność za dany rok. Wnioskowanie o płatność nie jest obowiązkowe, jest to bowiem uprawnienie a nie wymóg.

Organ drugiej instancji zauważył, że strona i jej pełnomocnik, składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, znali warunki i obowiązki jakie ciążą na producencie rolnym przystępującym do programu rolnośrodowiskowego. Rolnik składający wniosek oświadcza bowiem, że znane mu są zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego, jak również, że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego (sekcja XII Oświadczenia i Zobowiązania wniosku). Producent i jego pełnomocnik wiedzieli zatem jakich czynności powinien dochować rolnik w przypadku przejęcia w posiadanie działek, na których inny rolnik realizował program rolnośrodowiskowy, a co do których przejmujący chce ubiegać się o płatności. Ponadto organowi z urzędu wiadomo, że w latach poprzednich latach T. G. wielokrotnie dokonywał takich czynności prawidłowo, co pozwala przyjąć, że organ pierwszej instancji prawidłowo informował rolnika w tym zakresie.

Niezrozumiałe dla organu odwoławczego jest natomiast żądanie strony wydania decyzji oddalającej wniosek strony o płatność za rok 2008. Sprawa K. G. za rok 2008 została zakończona decyzją ostateczną wydaną przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z dnia [...] kwietnia 2010 r. (nr [...]) i obecnie podlega kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. Można jedynie przypuszczać, że odwołanie w tej części zostało omyłkowo powielone z odwołania w sprawie T. G.

Odnosząc się do zarzutu strony, że organ pierwszej instancji powołuje akty prawne "ze zmianami", organ odwoławczy wskazał na powszechną praktyka przy powoływaniu aktów prawnych w rozstrzygnięciach organu. Wskazanie aktu prawnego, który stanowi podstawę orzeczenia organu, z dopiskiem "ze zm.", ma na celu jedynie zasygnalizowanie, że ustawodawca dokonywał jego późniejszych nowelizacji. Zasadą jest natomiast, że rozstrzyganie w sprawie dokonywane jest zgodnie z obecnie obowiązującym stanem prawnym, a zatem przy uwzględnieniu wszystkich zmian. Odmienne postępowanie może być wynikiem jedynie wyraźnego unormowania w przepisach szczegółowych. Organ nie ma także obowiązku wcześniejszego ujawniania stronie wyroków sądów administracyjnych, które przytacza w uzasadnieniu decyzji, a powołując się na fragmenty uzasadnienia wyroków organ wypełnia zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.). Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (z dnia 2 marca 2009 r., I SA/Bk 436/08), który został powołany w zaskarżonej decyzji, jest opublikowany w powszechnie dostępnej internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Przechodząc do kwestii zasad dotyczących tzw. przejścia rolników z realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2004-2006 na program rolnośrodowiskowy z PROW 2007-2013, Dyrektor wskazał, że podstawowym wspólnotowym aktem prawnym regulującym sprawę przejścia z okresu programowania 2004-2006 [rozporządzenie Rady(WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 214 z dnia 19 sierpnia 2005 r. str. 55-56] do okresu programowania 2007-2013 [rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. WE z 2005 r. L 277 PL z 21 października 2005 r.] jest rozporządzenie Komisji WE Nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/05 (Dz. Urz. WE. Nr L 243 z 6 września 2006 r.).

Zgodnie z pkt 6 preambuły tego rozporządzenia "istnieje potrzeba zapewnienia przejścia pomiędzy dwoma okresami programowania w związku z odstępstwem w sprawie zachowania zgodności z normami wspólnotowymi. Nowe państwa członkowskie w celu zapewnienia lepszego wdrażania środków rolnośrodowiskowych i dotyczących poprawy dobrostanu zwierząt w nowym okresie programowania, powinny mieć możliwość zezwolenia na przekształcenie zobowiązań odnoszących się do środków rolnośrodowiskowych i dotyczących poprawy dobrostanu zwierząt, podjętych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 na nowe zobowiązanie podjęte zasadniczo na okres od pięciu do siedmiu lat na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 pod warunkiem, że nowe zobowiązanie ma korzystny wpływ na środowisko lub na dobrostan zwierząt". Rozdział 3 i art. 11 rozporządzenia nr 1320/2006 przyznaje państwom członkowskim prawo do uregulowania przejścia ze starego okresu zobowiązania (z lat 2004-2006) na nowy okres programowania (2007-2013).

Na tej podstawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, działając z upoważnienia ustawowego, tj. art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.), w § 43 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) szczegółowo uregulował zasady przejścia ze starego do nowego okresu programowania. Według tego przepisu, w 2009 r. na wniosek, o którym mowa w § 17 ust. 1, złożony przez rolnika, który realizuje co najmniej przez 3 lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.), w zakresie pakietów: 1) rolnictwo zrównoważone – jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 lub 2; 2) rolnictwo ekologiczne – jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2; 3) utrzymywanie łąk ekstensywnych lub pakietu utrzymywanie pastwisk ekstensywnych – jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5; 4) ochrona gleb i wód – jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 lub 8; 5) ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich – jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7; 6) strefy buforowe – jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 7

- jeżeli rolnik ten spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej i w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego będzie realizował taką samą liczbę pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych oraz dodatkowo rozpocznie w ramach tego zobowiązania realizację co najmniej jednego z pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 7 (ust. 1).

Płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1: 1) punkty 2-5 jest przyznawana bez względu na liczbę dotychczas realizowanych pakietów; 2) pkt 4 lub 5, jest przyznawana co najmniej do tej samej powierzchni gruntów rolnych (ust. 2).

Dyrektor ustalił następujący stan faktyczny:

1) w roku 2005 K. G. złożyła pierwszy wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w związku z czym na podstawie § 13 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jej zobowiązanie rozpoczyna bieg z dniem [...] marca 2005 r. i powinno się zakończyć w dniu [...] marca 2010 r.;

2) w roku 2008 K. G. przejęła w posiadanie działkę rolna położoną na działce ewidencyjnej nr [...] i ciążące na niej zobowiązanie podjęte przez B. G. Ponieważ B. G. skorzystała z możliwości wydłużenia zobowiązania na podstawie § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., jej zobowiązanie, związane również z działką nr [...], rozpoczęło bieg z dniem [...] marca 2007 r.;

3) w roku 2009 K. G. składa wniosek na "nowy" program rolnośrodowiskowy regulowany przepisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego z PROW 2007-2013 na podstawie § 43 tego rozporządzenia.

Możliwość przedłużenia zobowiązania w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których realizowane są przedsięwzięcia rolnośrodowiskowe później niż w drugim roku realizacji programu przewiduje § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). Według tego unormowania, w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności ronośrodowiskowej. Zwiększenia tego można jednakże dokonać nie później niż w dniu [...] marca 2007 r. Do terminu realizacji nowego planu działalności roInośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Zgodnie natomiast z § 13 ust. 2 producent rolny realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.

Sporządzenie przez doradcę nowego planu na lata 2007-2012 spowodowało, że B. G. rozpoczęła realizację programu rolnośrodowiskowego określonego kształtem nowego planu przez kolejne 5 lat, rozpoczynając jego wykonanie od dnia [...] marca 2007 r. Skoro zatem K. G. w roku 2008 przejęła działkę, na której ciążą pięcioletnie zobowiązania – licząc od 2007 r. do końca lutego 2012 r. – to rok 2009, w którym zgłosiła chęć przejścia ze "starego" programu na "nowy" jest drugim rokiem realizacji programu po wydłużeniu zobowiązań i konieczności sporządzenia nowego planu rolnośrodowiskowego na 5 letni okres, a co zatem idzie nie wypełniona została dyspozycja § 43 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z PROW 2007-2013.

Pogląd taki wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 maja 2010 r. (VIII SA/Wa 115/10): "Istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest więc to, że skarżąca – co jest okolicznością bezsporną, dokonując zwiększenia swojego zobowiązania rolnośrodwiskowego w 2007 r. poprzez dodanie nowych działek ewidencyjnych zobowiązała się do realizacji wydłużonego z tego powodu zobowiązania. O tym obowiązku została poinformowana, co potwierdza jej oświadczenie złożone w biurze powiatowym ARiMR znajdujące się w aktach administracyjnych [...]. Skarżąca wyraziła również zgodę na przedłużenie swojego zobowiązania do końca lutego 2012 r., co potwierdza jej oświadczenie znajdujące się w ww. aktach [...]. Tak więc, zgodzić się należy z poglądem organu, że w wyniku przedmiotowego zwiększenia, skarżąca w 2007 r. niejako na nowo podjęła się realizacji pięcioletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006. Tym samym, w wyniku dokonanego przez nią w 2007 r. zwiększenia zobowiązania rolnośrodowiskowego skutkiem czego powinna w związku z tym sporządzić nowy plan rolnośrodowiskowy – rok 2008 jest dopiero drugim rokiem realizacji jej nowego programu rolnośrodowiskowego, który miała realizować w latach 2007-2012. W przypadku bowiem przedłużenia zobowiązania rolnośrodowiskowego przytoczona w § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2004 r. decyzja o przyznaniu pierwszej płatności stanowi pierwszą decyzję wydaną dla nowego, powiększonego zobowiązania. Oznacza to, że skarżąca w 2008 r. nie może jeszcze skorzystać z możliwości przejścia z PROW 2004-2007 na PROW 2007-2013, możliwe zaś to będzie najwcześniej w 2010 r. – po trzech latach realizacji nowego programu rolnośrodowiskowego. Należy w tym miejscu również wyjaśnić, że ustawodawca w rozporządzeniu określił konieczność sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej w przypadku dodawania nowych działek w trzecim i późniejszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, gdyż utworzenie nowego planu wiąże się z koniecznością realizowania programu rolnośrodowiskowergo przez kolejne 5 lat, co związane jest z możliwościami osiągnięcia celów postawionych przed programem rolnośrodowiskowym w założeniu jego pozytywnego oraz długotrwałego oddziaływania na środowisko [...]".

Ponieważ przepisy prawa wspólnotowego i krajowego uniemożliwiają realizację obu programów rolnośrodowiskowych tzn. z PROW 2004-2006 i 2007-2013 w jednym gospodarstwie rolnym, co jest ugruntowane w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, nie jest możliwe przyznanie stronie pomocy tylko w zakresie jednej z działek w ramach przedsięwzięć rolnośrodowiskowych z PROW 2004-2006 i jednocześnie do pozostałych gruntów w zakresie PROW 2007-2013. Ponadto, aby możliwe było omawiane przejście, rolnik musi – zgodnie z § 43 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z PROW 2007-2013 – zadeklarować do pomocy wszystkie grunty rolne, na których był dotychczas realizowany program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.

Odnosząc się do zarzutu strony o braku po stronie Kierownik Biura Powiatowego w O. kompetencji do oceny czy plan sporządzony przez posiadającego "uprawnienia państwowe" doradcę rolnośrodowiskowego jest prawidłowy, a co za tym idzie braku uprawnień do podważania decyzji doradcy rolnośrodowiskowego co do zasadności jego sporządzenia, organ odwoławczy wskazał, że na podstawie § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), decyzje w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowych wydaje kierownik biura powiatowego Agencji. Kierownik BP zobligowany jest do zbadania (przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego) czy rolnik ubiegający się o pomoc spełnia wszystkie wymogi do otrzymania takiej płatności. Weryfikacji podlegają także warunki uprawniające do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, gdy rolnik ubiega się o pomoc w ramach przejścia ze "starego" na "nowy" program, o którym mowa w § 43 rozporządzenia. W razie nie spełnienia któregokolwiek z warunków uzyskania płatności, organ rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej o odmowie przyznania pomocy. Jedynym organem, który ma legitymację do wydawania jednostronnych i władczych rozstrzygnięć w zakresie płatności rolnośrodowiskowych jest zatem w pierwszej instancji kierownik BP ARiMR, w żadnym zaś wypadku takich uprawnień nie ma doradca rolnośrodowiskowy.

Zdaniem Dyrektora, organ pierwszej instancji trafnie ustalił i przekonująco uzasadnił, że płatność z tytułu kontynuacji planu nie mogła być przyznana na grunty przejęte od T. G., gdyż przejmująca nie dochowała materialnoprawnego terminu do złożenia wymaganych dokumentów Kierownikowi BP ARiMR w O. Ponadto nie było podstaw do uznania przekształcenia zobowiązania K. G. podjętego pierwotnie na mocy rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 20 lipca 2004 r. na podstawie § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Należy zatem odrzucić zarzut o nieinformowaniu strony o zasadach ubiegania się o płatności rolnośrodowiskowe. Pełnomocnik strony wielokrotnie był informowany o zasadach przejścia ze starego na nowy PROW. Kilkakrotnie kierował do organów Agencji (Kierownik BP, Dyrektor DOR) pisemne zapytania w tym zakresie i otrzymywał pisemne odpowiedzi, które były zbieżne ze stanowiskiem przedstawionym w tym wywodzie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając błędne rozstrzygnięcia:

"I. Skarżąca wypełniła wszystkie wymogi przyznania wnioskowanej płatności za realizację "nowego" programu wskazane w rozporządzeniu, a mimo tego organ odmówił przyznania wnioskowanej płatności.

II. Organ uzależnił przyznanie wnioskowanej płatności od rozstrzygnięcia o "przejściu" skarżącej na "nowy" program.

III. Organ rozstrzygnął o braku uprawnienia strony do "przejścia" na nowy program z naruszeniem właściwości rzeczowej i błędnie merytorycznie.

IV. Organ odmówił przyznania płatności do przejętych działek, błędnie przyjmując, iż strona nie złożyła właściwego wniosku o przejęcie."

Według skarżącej, organ zastosował w postępowaniu "ulepszone" przez siebie teksty aktów prawnych, dokonując niedopuszczalnej, rozszerzającej interpretacji "aktu prawa", przy czym nie konkretyzuje aktu. Można jedynie z cytowanych w skardze fragmentów wnioskować, że "w kwestii przejścia na nowy program" chodzi o § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Natomiast "w kwestii przekazania działek organ "poprawił" par. 14 rozporządzenia", to z przywołanych w skardze fragmentów tekstu przepisu można wnioskować, że zarzut ten dotyczy § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Zdaniem strony skarżącej "wymogów" tak poprawionych przepisów "prawa" skarżąca nie spełniła, dlatego organ odmówił przyznania całej należnej płatności. Organ wymusza na stronie składanie wniosku o płatność za 2008 r., pod sankcją utraty płatności za 2009 r., choć prawo nie nakazuje rolnikom składania wniosku o płatności za każdy sezon realizacji programu. W ten sposób Agencja naruszyła art. 31 Konstytucji."

W uzasadnieniu zarzutu ujętego w punkcie I. skargi, strona stwierdziła, że do rozpoczęcia realizacji "nowego" programu nie jest wymagane "przejście" z programu "starego", ponieważ do tego programu może przystąpić każdy rolnik, któremu nadano numer ewidencyjny producenta rolnego. Sposób rozliczenia się rolnika nie może być badany przy rozpatrywaniu wniosku o pierwszą płatność za realizację pierwszego sezonu "nowego" programu, ponieważ są to programy odrębne.

Kierownik BP przekroczył zdanie skarżącej swoje kompetencje wskazane w rozporządzeniu i rozszerzył postępowanie o dodatkowe elementy, badając czy skarżąca skutecznie przejęła zobowiązanie starego programu do przejętych działek, co nie ma znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku o płatność w ramach nowego programu. Kierownik bezprawnie badał i rozstrzygał, czy skarżąca miała prawo poniechać dalszej realizacji "starego" programu bez sankcji, przystępując do "nowego" programu.

Według skarżącej, włączenie nowych działek do realizowanego programu nie powodowało przerwania pięcioletniego zobowiązania, lecz jego "przedłużenie".

W uzasadnieniu zarzutu ujętego w punkcie II. skargi strona stwierdziła, że przejście skarżącej na "nowy program" jest przywilejem strony, nie zaś jej obowiązkiem, dlatego nieskorzystanie z tego uprawnienia nie może być odmową przyznania płatności do "nowego" programu. Jest też możliwe, by rolnik realizował nadal stare zobowiązanie, a jednocześnie podjął i realizował nowe.

W uzasadnieniu zarzutu ujętego w punkcie III. skargi strona zaakcentowała, że "o przejściu rolnika na nowy program rozstrzyga uprawniony przez Ministra Doradca Rolnośrodowiskowy, uczestniczący z mocy prawa w sporządzaniu planu działalności rolnośrodowiskowej", gdyż "to w planie określone są wszystkie wymogi realizacji programu i zdefiniowane wszystkie zobowiązania (prawa i obowiązki) rolnika realizującego ten program". Dlatego też strona zamierzająca przejść na "nowy" program zwróciła się do uprawnionego doradcy o sporządzenie na jej rzecz nowego planu obejmujące takie zamierzenie. Kierownik BP nie jest organem nadzorczym nad doradcą, dlatego nie jest uprawniony do weryfikacji jego działań. Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie w zakresie praw i obowiązków strony wskazanych w planie sporządzonym przez doradcę jest decyzją administracyjną wydaną przez podmiot wykonujący zadania publiczne w zakresie kompetencji Ministra, z upoważnienia tego organu.

W uzasadnieniu zarzutu ujętego w punkcie IV. skargi strona zauważyła, że organ pierwszej instancji uchylił się od wskazania, która wersja wielokrotnie nowelizowanego rozporządzenia była podstawą rozstrzygnięcia, zasłaniając się określeniem "ze zmianami". Według skarżącej "powinna to być wersja rozporządzenia z dnia 15.05.2005 r., ponieważ w tym dniu skarżąca podjęła wieloletnie zobowiązanie rolno środowiskowe o treści określonej ówczesną wersją rozporządzenia, a decyzja o przyznaniu kolejnej płatności wydawana jest po zweryfikowaniu realizacji przez stronę tego zobowiązania.

Skarżąca stwierdziła, że ostateczną decyzją przyznano jej płatność rolnośrodowiskową za 2008 r., a więc nie ma podstaw, by organ w trybie zwyczajnym podejmował dodatkowe rozstrzygnięcia w zakresie wniosków o płatności za 2008 r. na rzecz skarżącej.

Skarżąca wskazała na konieczność rozróżniania faz postępowania: "przed złożeniem wniosku o płatność za dany rok", "po złożeniu wniosku, ale przed wydaniem decyzji" i "po wydaniu decyzji". Zauważyła przy tym, że należy odróżniać wieloletnie zobowiązanie rolno środowiskowe do realizacji programu przez minimum 5 kolejnych lat, od odrębnych uprawnień do odrębnego wnioskowania o płatności za realizację kolejnego roku programu. "Jeżeli zobowiązanie nie zostanie dotrzymane w którymś roku realizacji programu, płatność za rok "niedotrzymania" nie jest przyznawana, a płatności za poprzednie lata są windykowane. Rezygnacja przez rolnika z przywileju uzyskania płatności za któryś z sezonów realizacji programu lub odmowa przyznania płatności za taki rok z powodu niewypełnienia warunków formalnych w danym roku powoduje niezrealizowanie przywileju za dany rok, ale nie rodzi żadnych skutków prawnych za lata następne". Według strony "jedynie zaniechanie warunków realizacji programu zdefiniowanych w planie działalności rolnośrodowiskowej powoduje przerwanie programu i skutkuje odmową przyznania płatności na lata następne".

Zdaniem strony, niezłożenie wniosku o płatności za dany rok (lub złożenie poza terminem) skutkuje jedynie utratą przywileju ubiegania się o płatność za dany rok, a więc nie prowadzi do "wygaśnięcia prawa ubiegania się o płatność" na lata następne, jak przyjął organ. Wadliwe złożenie wniosku o płatność nie jest naruszeniem warunków realizacji programu i nie powoduje "wygaśnięcia prawa" na kolejne lata.

W ocenie strony skarżącej, przejęcie posiadania działek objętych zobowiązaniem wraz z przejęciem takiego zobowiązania nie jest przedmiotem rozstrzygania przez organ, lecz jest uregulowane w rozporządzeniu jako dwustronny akt woli strony takiej umowy, następnie zgłaszany organowi Agencji "do wiadomości". Rozporządzenie nie przewiduje w tym zakresie wydawania przez organ jakichkolwiek rozstrzygnięć o zgodzie, akceptacji czy o uznaniu przez organ takiego przejęcia za skuteczne. Zawarcie umowy przenoszącej prawa należy odróżnić od wykonania takiej umowy przez fizyczne przekazanie gruntów, co powoduje zmianę stanu posiadania.

Zdaniem skarżącej organ nie ma właściwości rzeczowej ani podstawy prawnej do samodzielnego rozstrzygania o skuteczności dokonanych czynności cywilnoprawnych, jak też rozstrzygania o rzeczywistej dacie wykonania zawartych umów. Organ nie może w uzasadnieniach decyzji powoływać się na własne "ustalenia", będące w istocie rozstrzygnięciami z zakresu kompetencji sądów cywilnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i mające je wesprzeć argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając zaskarżoną decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a.), Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw prawnych do wyeliminowania tego rozstrzygnięcia ze zbioru legalnych aktów wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.

Sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie pozostaje odpowiedź na pytanie: czy przyznanie skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. w pomniejszonej wysokości, bez objęcia płatnością działek przekazanych skarżącej przez T. G. (ojca skarżącej), nie naruszyło unormowań odnoszących do ocenianego przypadku?

Należy przede wszystkim zauważyć, że podstaw prawnych rozstrzygnięć wydanych w sprawie organy prawidłowo upatrywały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz w – wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy – rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej: rozp. 2004).

Zdarzeniem, które organy uznały za wykluczające przyznanie skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. co gruntów przekazanych skarżącej przez T. G., było niezachowanie przez skarżącą 35-dniowego – liczonego od dnia przekazania części gospodarstwa rolnego (§ 14 ust. 1 rozp. 2004). Według ustaleń poczynionych przez organy, "umowa przekazania prawa użytkowania" została zawarta w dniu [...] marca 2009 r. Dopiero dnia [...] maja 2009 r. wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w O. oświadczenie w sprawie przekazania działek rolnych w ramach realizowanego programu rolnośrodowiskowego, z którego wynika, że T. G., realizujący program rolnośrodowiskowy w ramach PROW 2004-2006, przekazał K. G. oznaczone działki, K. G. zaś przekazała T. G. wskazane tam działki i zobowiązała się do kontynuowania na przejętych działkach programu rolnośrodowiskowego rozpoczętego przez T. G. Zestawienie tych dat wskazuje na niemożliwość objęcia płatnością rolnośrodowiskową na rok 2009 działek przejętych przez skarżącą, a to z powodu niespełnienia bezwzględnej przesłanki skutecznego przejęcia działek, tj. zachowania terminu, o którym mowa w 14 ust. 1 rozp. 2004.

W orzecznictwie przyjęto, że 35-dniowy termin wskazany w § 14 ust. 1 rozp. 2004 ma charakter materialnoprawny, z którego zachowaniem norma prawna wiąże konkretne prawo w postaci określonego świadczenia pieniężnego. Skutkiem uchybienia temu terminowi przy składaniu wniosku o płatności będzie zatem nieuzyskanie płatności rolnośrodowiskowej przez nabywcę gospodarstwa rolnego, ponieważ następstwo prawne do tych płatności zależy od dochowania tego terminu. Nawet jeżeli przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego z jednego producenta rolnego na drugiego na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy będzie ważne według norm prawa cywilnego, to nie spowoduje ono skutku prawnego w sferze prawa publicznego związanego przyznaniem świadczenia pieniężnego, gdy warunek 35-dniowego terminu do złożenia wniosku wraz z oświadczeniem nie zostanie spełniony (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., II GSK 31/11 i z dnia 16 marca 2010 r., II GSK 471/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2009 r., V SA/Wa 72/09).

Organy niewadliwie przy tym wykazały, że złożone w dniu [...] marca 2009 r. oświadczenie skarżącej w związku z zobowiązaniem z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), z dołączoną umową (z dnia [...] marca 2009 r.) przekazania przez T. G. na rzecz K. G. użytkowania wymienionych tam działek, nie spełnia wymagań przewidzianych w § 14 ust. 1 rozp. 2004, albowiem wymagany w tym przepisie wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i związane z tym zobowiązanie dotyczy wyłącznie kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego, nie zaś płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Oznacza to, że wniosek dotyczący płatności w zakresie ONW nie mógł zastąpić wniosku wymaganego przez normę prawną przy przejęciu zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Organy poprawnie również wywiodły, że wobec nieokreślenia w umowie z dnia [...] marca 2009 r. terminu przekazania działek K. G. przez T. G., należało za taki termin uznać dzień zawarcia umowy, gdyż tylko wyraźne postanowienia zamieszczone w umowie mogą wskazywać na inną datę przeniesienia posiadania. W takiej sytuacji wskazywany przez skarżącą dzień [...] maja 2009 r., jako termin faktycznego przeniesienia posiadania działek i przejęcia zobowiązań, nie mógł być uznany za początek biegu 35-dniowego terminu, o którym mowa w § 14 ust. 1 rozp. 2004.

Niezależnie od dokonanej przez organy wykładni § 14 ust. 1 rozp. 2004 i oceny w kontekście tego przepisu ustalonego w sprawie stanu faktycznego w zakresie uchybienia wspomnianemu terminowi, należy zauważyć, że o niemożliwości objęcia płatnościami rolnośrodowiskowymi gruntów oznaczonych w umowie z dnia [...] marca 2009 r. przesądza przede wszystkim wadliwość tej czynności prawnej.

Nie można bowiem nie dostrzec, że czynność prawna odzwierciedlona w umowie z dnia [...] marca 2009 r. została dokonana przed uzyskaniem przez K. G. pełnoletniości, co nastąpiło dopiero w dniu [...] maja 2009 r., przy czym stroną przekazującą grunty na rzecz skarżącej był jej ojciec.

Według zasady sformułowanej w art. 98 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 788, zwanej dalej w skrócie: k.r.o.) rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka. Od tej reguły ustawodawca przewidział jednak wyjątki (art. 98 § 2 k.r.o.), stanowiąc że żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka:

1) przy czynnościach prawnych między dziećmi pozostającymi pod ich władzą rodzicielską;

2) przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka albo że dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania.

Ustalenia poczynione w postępowaniu wyjaśniającym wskazują, że umowa z dnia [...] marca 2009 r. zawarta między T. G. a jego córką K. G. (która pozostawała pod władzą rodzicielską do dnia [...] maja 2009 r.) należała do zbioru czynności prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców, a więc była objęta – przewidzianym w art. 98 § 2 pkt 2 k.r.o. – zakazem reprezentowania dziecka przez każdego z rodziców. Ponieważ ustawodawca wyjątkowo odstąpił od tego zakazu w dwóch przypadkach, a mianowicie gdy:

1) czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka;

albo

2) czynność prawna dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania;

przeto należało ustalić, czy umowa z dnia [...] marca 2009 r. mieści się w hipotezie któregoś z tych wyjątkowych przypadków.

Skoro treść ocenianej czynności wskazuje, że nie dotyczy ona należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania (a więc obowiązku alimentacyjnego), to przy weryfikacji umowy z dnia [...] marca 2009 r. pozostało jedynie sięgnięcie do pierwszego wyjątku od zakazu reprezentowania dziecka przez rodzica, a więc ustalenie czy badana czynność prawna polegała "na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka".

Treść czynności prawnej z dnia [...] marca 2009 r. nie pozwala przyjąć, by ze strony ojca nastąpiło wyłącznie "bezpłatne przysporzenie" na rzecz córki, albowiem T. G. nie tylko przekazał K. G. objęte umową działki w zakresie użytkowania rolniczego, ale przeniósł na skarżącą obowiązki związane z kontynuacją programu rolnośrodowiskowego, K. G. zaś przyjęła określone w umowie działki i zobowiązała się do ich rolniczego wykorzystywania i kontynuowania na tych działkach programu rolnośrodowiskowego T. G. W sytuacji, gdy w związku z przysporzeniem pozostaje nałożenie na beneficjenta przysporzenia obowiązków, nie sposób twierdzić, że wskutek takiej czynności doszło jedynie do "bezpłatnego przysporzenia". Nie można przy tym nie zauważyć, że także K. G. przekazała T. G. konkretne, użytkowane przez nią działki w zakresie kontynuowania przez T. G. programu rolnośrodowiskowego, T. G. zaś przyjął te działki i zobowiązał się do dalszej realizacji planu działalności rolnośrodowiskowej K. G. na przekazanych działkach. Przedstawione okoliczności przemawiają przeciwko uznaniu umowy z dnia [...] marca 2009 r. za czynność prawną polegającą wyłącznie na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka w rozumieniu art. 98 § 2 k.r.o.

Skoro umowa z dnia [...] marca 2009 r. stanowiła czynność prawną między jednym z rodziców a dzieckiem pozostającym pod jego władzą rodzicielską, a więc była objęta – przewidzianym w art. 98 § 2 pkt 2 k.r.o. – zakazem reprezentowania dziecka przez każdego z rodziców, zaś treść dokonanej czynności prawnej nie dała podstaw do uznania jej za czynność polegającą na "przysporzeniu bezpłatnym" na rzecz dziecka, należy stwierdzić, że umowa ta nie mogła wywołać zamierzonych skutków prawnych, ponieważ T. G. – ojciec skarżącej nie był uprawniony do reprezentowania córki pozostającej pod jego władzą rodzicielską w umowie zawieranej przez ojca z córką. W takim przypadku powinien znaleźć zastosowanie art. 99 k.r.o., według którego jeżeli żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską, reprezentuje je kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy.

Nie można również nie zauważyć, że umowa z dnia [...] marca 2009 r., jako czynność prawna niepolegająca wyłącznie na "bezpłatnym przysporzeniu" na rzecz dziecka, lecz dokonująca istotnych zmian w sferze praw i obowiązków składających się na majątek dziecka – co dotyczy zwłaszcza powinności związanych z rolniczym wykorzystywaniem przekazanych gruntów oraz z obowiązkiem ich zagospodarowania w taki sposób, aby kontynuować na nich program rolnośrodowiskowy, włącznie z nowymi obowiązkami w zakresie prawa publicznego (np. podatki, opłaty), a przy tym wiąże się z rozporządzeniem skarżącej na rzecz ojca poprzez przekazanie mu użytkowanych dotychczas przez skarżącą działek – należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, a więc takich, których nie mogą dokonywać rodzice bez zezwolenia sądu opiekuńczego (art. 101 § 3 k.r.o.).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, by przy zawieraniu umowy ze swoim ojcem w dniu [...] marca 2009 r. reprezentował ją, jako dziecko pozostające pod władzą rodzicielską ojca, kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy do dokonania takiej właśnie czynności (art. 99 k.r.o.). W przedstawionych sądowi aktach administracyjnych nie także zezwolenia sądu na dokonanie przez rodziców skarżącej (pozostającej pod ich władzą rodzicielską w dniu zawarcia umowy) czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, a do takiej właśnie kategorii czynności należy – jak wykazano wcześniej – umowa z dnia [...] marca 2009 r.

Unormowanie zawarte w art. 98 § 2 pkt 2 k.r.o. – mające na celu ochronę majątku dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską zarówno przed rozporządzaniem aktywami należącymi do tego majątku (pomniejszaniem aktywów), jak i przed obciążaniem majątku obowiązkami (powiększaniem pasywów) – nie pozwala na dokonywanie takich czynności, których skutkiem byłaby utrata aktywów majątku dziecka lub zwiększenie pasywów tej masy majątkowej. Trzeba przy tym zauważyć, że w przypadku czynności prawnej między rodzicem dziecka a dzieckiem pozostającym pod jego władzą rodzicielską, a więc czynności należącej do kategorii czynności prawnych "z samym sobą", nie można – odmiennie niż w przypadku pełnomocnictwa (art. 108 k.c.) – dokonywać takiej czynności nawet wtedy, jeżeli ze względu na jej treść wyłączona jest możliwość naruszenia interesów dziecka. Ponadto naruszenie zakazu reprezentacji przy dokonywaniu czynności prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców (art. 98 § 2 pkt 2 k.r.o.) uniemożliwia potwierdzenie takiej czynności przez dziecko po uzyskaniu przez nie pełnej zdolności do czynności prawnych (art. 18 § 2 k.c.) (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1999 r., I CKN 299/98, OSP 2000, nr 12, poz. 186).

Odnosząc się do zawartych w skardze twierdzeń skarżącej (punkty I, II, III skargi) o spełnieniu przez nią warunków umożliwiających jej przejście na "nowy" program rolnośrodowiskowy PROW 2007-2013, należy zauważyć, że zakresem zaskarżonej decyzji – jak wcześniej powiedziano – objęto wyłącznie płatność rolnośrodowiskową według PROW 2004-2006, co oznacza, że przedmiotem kontroli legalności tego aktu mogą być jedynie przesłanki obowiązujące pod rządem PROW 2004-2006, nie zaś rozstrzyganie o ewentualnym przejściu skarżącej na PROW 2007-2013, zwłaszcza, że kwestia ta została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. (znak sprawy: [...]; znak własny: [...]) utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. (nr [...]) o odmowie przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2009 na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" obszaru objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Rozstrzygnięcia te nie zostały objęte złożoną w Sądzie skargą.

Sąd nie dopatrzył się także zarzucanego organom "ulepszania" tekstów aktów prawnych, co – według skarżącej – miałoby dotyczyć § 14 rozp. 2004 oraz § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, gdyż przepisy te zostały bezbłędnie przywołane i zinterpretowane przez organy orzekające w sprawie.

W obowiązującym prawie nie znajduje uzasadnienia pogląd, według którego "o przejściu rolnika na nowy program rozstrzyga uprawniony przez Ministra Doradca Rolnośrodowiskowy, uczestniczący z mocy prawa w sporządzaniu planu działalności rolnośrodowiskowej", albowiem orzekanie w tym zakresie należy do organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z § 11 ust. 1 rozp. 2004).

Chybiony jest także zarzut dotyczący uchylania się organu pierwszej instancji od podania zastosowanej w rozpoznawanej sprawie wersji wielokrotnie nowelizowanego rozporządzenia, gdyż organy poprawnie wskazały na brzmienie § 14 rozp. 2004 obowiązujące od 15 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 302), a więc mające zastosowanie także do płatności rolnośrodowiskowych za rok 2009.

Błędny jest również pogląd, że przejęcie posiadania działek objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wraz z przejęciem takiego zobowiązania nie może być przedmiotem rozstrzygania przez organ. Wymagane prawem umowy przenoszące posiadanie działek i związane z nimi zobowiązania rolnośrodowiskowe – niezależnie od tego, że są przesłankami materialnoprawnymi – stanowią dowód w postępowaniu administracyjnym, a więc podlegają autonomicznej ocenie organów administracji publicznej w kontekście unormowań stosowanych w konkretnej sprawie. Do prowadzenia postępowania administracyjnego nie jest zatem niezbędne wcześniejsze orzeczenie sądu powszechnego co do zgodności z prawem takiej czynności.

Wobec przedstawionej oceny umowy z dnia [...] marca 2009 r., zawartej między T. G. a córką K. G., pozostającą w czasie dokonywania tej czynności pod władzą rodzicielską T. G., wyłączenie przez organy z płatności rolnośrodowiskowej przysługującej skarżącej na rok 2009 działek objętych wspomnianą umową nie może być uznane za naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.]. Ponieważ postępowanie sądowe nie dało również dostatecznych podstaw do postanowienia organom zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)], należało – stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. – orzec jak w sentencji wyroku.