Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 172/85
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1985-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Teza: Przeznaczenie terenu w ogólnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy do trwałego użytkowania rolniczego, z równoczesnym dodaniem zastrzeżenia "bez prawa wznoszenia obiektów kubaturowych", nie może być podstawą prawną odmowy udzielenia pozwolenia na budowę na tym terenie budynku gospodarczego, związanego bezpośrednio z produkcją rolną.

TEZY

Przeznaczenie terenu w ogólnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy do trwałego użytkowania rolniczego, z równoczesnym dodaniem zastrzeżenia "bez prawa wznoszenia obiektów kubaturowych", nie może być podstawą prawną odmowy udzielenia pozwolenia na budowę na tym terenie budynku gospodarczego, związanego bezpośrednio z produkcją rolną.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Marii i Stanisława małżonków S. na decyzję Głównego Architekta Wojewódzkiego w Częstochowie i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od tego organu kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Małżonkowie Maria i Stanisław S., zamieszkujący w Cz., posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni 0,93 ha, położone w K.K. nr 15, gmina M. Gospodarstwo to jest bez budynków, są jedynie fundamenty po zabudowaniach, które małżonkowie S. chcą wykorzystać do budowy budynku inwentarskiego. Ich wniosek o pozwolenie na budowę tego budynku został załatwiony odmownie przez Naczelnika Gminy M. decyzją z dnia 28 sierpnia 1984 r., a Główny Architekt Wojewódzki w Częstochowie, rozpoznając odwołanie, utrzymał w mocy tę decyzję swoją decyzją nr BJ.II-8381/231/1661/84 z dnia 31 grudnia 1984 r. Przyczyną odmowy, co wynika z uzasadnienia decyzji obu instancji, jest plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy M., zatwierdzony uchwałą G.R.N. nr XXVII/84/82 z dnia 16 grudnia 1982 r. Według tego planu, przedmiotowa nieruchomość rolna znajduje się na terenie upraw rolnych bez prawa wznoszenia obiektów kubaturowych. Poza tym położona jest ona w znacznej odległości od jakichkolwiek zabudowań, brak jest światła a dojazd możliwy jest tylko drogą polną. Istniejące fundamenty, raczej ich resztki, po byłej zagrodzie nie mogą stanowić podstawy do wydania pozwolenia.

Maria S. zaskarżyła tę decyzję do sądu administracyjnego. W skardze podniosła, że ma kwalifikacje rolnicze, nigdzie zarobkowo nie pracuje i chciałaby zająć się pracą w tym gospodarstwie, które nabyła na własność w roku 1984. Obecnie nie ma możliwości przechowywania narzędzi rolniczych, niezbędnych nawozów i środków ochrony roślin, a także siana i słomy. Konieczność zmusza ją do budowy budynku inwentarskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 54 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ terenowy organ administracji państwowej może odmówić wydania decyzji w sprawie ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji jedynie wtedy, gdy zamierzone rozwiązania naruszają przepisy art. 3-5 tej ustawy, powodują przekroczenie ustalonych linii zabudowy albo zostały wykonane przez jednostki projektowania lub projektantów nie uprawnionych do sporządzania prac projektowych. Skarżącej odmówiono wydania pozwolenia na wybudowanie budynku inwentarskiego w jej gospodarstwie rolnym o powierzchni 0,93 ha, w którym nie ma żadnych zabudowań. Odmowę uzasadniono ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. Nastąpiła więc ona /odmowa/ na podstawie art. 3 w zw. z art. 54 ust. 5 prawa budowlanego. Według tego przepisu, obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach na ten cel przeznaczonych zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji stwierdzają, że zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy M., zatwierdzonym uchwałą G.R.N. z dnia 16 grudnia 1982 r., ogłoszoną w Dz.Urz. WRN, nieruchomość skarżącej znajduje się na terenie upraw rolniczych bez prawa zabudowy.

W rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79/ gruntami rolnymi są między innymi także grunty pod budynkami, ochrona zaś gruntów rolnych polega na rolniczym ich wykorzystaniu, poprawieniu ich wartości produkcyjnej oraz zapobieganiu spadkowi urodzajności, do czego niezbędne są odpowiednie warunki gospodarowania. Z wniosku skarżących, jak i ze skargi wynika, że chodzi im o wybudowanie budynku inwentarskiego potrzebnego do przechowywania narzędzi rolniczych i materiałów niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego, do rolniczego wykorzystania nieruchomości. Skoro więc zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość skarżących znajduje się na terenie przeznaczonym do trwałego użytkowania rolniczego, wzniesienie na niej budynku inwentarskiego jest zgodne z planowym przeznaczeniem terenu, a tym samym z dyspozycją art. 3 prawa budowlanego.

W myśl art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym /Dz.U. 1975 nr 11 poz. 67 ze zm./, zadaniem planowania przestrzennego jest ustalenie dla poszczególnych terenów przeznaczenia i zasad zagospodarowania, nie zaś sposobu wykonywania działalności gospodarczej na danym terenie.

Zgodnie z art. 3 prawa budowlanego obiekty budowlane rzeczywiście mogą być budowane tylko na terenie na ten cel przeznaczonym w myśl przepisów o planowaniu przestrzennym. Zasada ta jest podstawą planowej zabudowy, lecz nie może ona oznaczać, że całkowicie wyklucza budownictwo na terenie nie przeznaczonym na cele budowlane. Budownictwo nie może tylko zmieniać przeznaczenia terenu określonego w planie zagospodarowania przestrzennego. Konieczne jednak jest jego dopuszczenie na każdym rodzaju terenu właśnie dla celowego i racjonalnego wykorzystania albo zagospodarowania terenu. Wybudowanie w przedmiotowym gospodarstwie rolnym, w którym nie ma żadnych budynków, budynków inwentarskiego nie tylko nie zmieni charakteru nieruchomości i jej przeznaczenia, ale spowoduje, że rolniczo będzie lepiej zagospodarowana i wykorzystana, gdyż użytkownicy mieszkający w Cz. nie mają możliwości przechowywania narzędzi i materiałów niezbędnych do uprawy gruntów rolnych położonych we wsi K.K., gmina M.

Jeżeli w planie zagospodarowania przestrzennego gminy M. przeznaczono teren do trwałego użytkowania rolniczego, dodanie przy tym zapisu: "bez prawa wznoszenia obiektów kubaturowych" wykracza poza problematykę planu zagospodarowania przestrzennego i jest niezgodne z ustawową podstawą planu. Wymieniony bowiem zapis ingeruje w sposób pracy rolnika, wyznacza kierunek jego działalności, co nie należy do materii planowania przestrzennego.

Z wymienionych względów na zasadzie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa oraz art. 208 Kpa orzeczono jak w sentencji.