Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 240/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P.U.-H. "M." Sp. z o.o. z/s w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr[...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne z należącej do Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego M. T Sp. z o.o. (skarżąca/spółka) nieruchomości na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług.

W związku z nieuregulowaniem należności organ egzekucyjny, po upływie wyznaczonego w wezwaniu terminu do zapłaty, przystąpił do czynności związanych z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. Do oszacowania wartości nieruchomości wyznaczył rzeczoznawcę majątkowego H. A.. Termin dokonania opisu i oszacowania został wyznaczony na dzień [...] października 2018r. na godz. 10:00 w siedzibie Trzeciego Urzędu Skarbowego w B..

Pismem z dnia [...] sierpnia 2018r. organ egzekucyjny zawiadomił znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Powyższe zawiadomienie przesłano również do Spółki (jako uczestnika postępowania) na adres siedziby, tj. [...] K.. Przesyłka została zwrócona przez placówkę pocztową po podwójnym awizowaniu z powodu niepodjęcia jej w terminie. Ponadto, organ obwieszczeniem z dnia [...] sierpnia 2018r. wezwał pozostałych uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. Obwieszczenie publiczne wywieszono w siedzibie Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. oraz Urzędu M. B..

Czynności opisu i oszacowania zakończono w dniu [...] października 2018r. podpisaniem protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Odpis protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości wraz z egzemplarzem operatu szacunkowego został przesłany Spółce przy piśmie z dnia [...] października 2018r. Z uwagi na niepodjęcie korespondencji, w dniu [...] listopada 2018r. została ona zwrócona do organu egzekucyjnego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2018r., uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 2018r. pełnomocnik Spółki złożył zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości dotyczące w całości operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] grudnia 2017r. przez H. A. na potrzeby oszacowania wartości rynkowej ww. nieruchomości, doręczonego pełnomocnikowi w dniu [...] listopada 2018r. Wraz z zarzutami pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Uzasadniając wniosek wskazał, że operat szacunkowy został doręczony dopiero w dniu [...] listopada 2018r., a poprzednia korespondencja, kierowana na adres strony, została zwrócona organowi.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wskazując, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zarzutów.

Rozpatrując złożone przez stronę od powyższego rozstrzygnięcia zażalenie, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2019r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przywołał treść art. 58 k.p.a., określającego przesłanki przywrócenia terminu.

Wyjaśnił, że pierwszą przesłanką jest wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, która została wyrażona przez pełnomocnika Spółki w piśmie z dnia [...] grudnia 2018r. Drugą przesłanką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wskazując, że doręczenie operatu szacunkowego pełnomocnikowi Spółki nastąpiło w dniu [...] listopada 2018r., siedmiodniowy termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów upływał z dniem [...] grudnia 2018r. W zawiązku ze złożeniem wniosku w dniu [...] grudnia 2018r. termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie zarzutów został zachowany. Kolejną przesłanką jest dokonanie czynności procesowej, dla której był ustanowiony przywracany termin, w tym przypadku - złożenie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2018 r.

Organ podał, że ostatnią z przesłanek jest uprawdopodobnienie przez stronę zainteresowaną braku swojej winy. W tym kontekście organ stwierdził, że brak jest podstaw do twierdzenia, że uchybienie polegające na wniesieniu zarzutów do opisu i oszacowania po [...] października 2018r. nastąpiło bez winy strony. Nie zgodził się przy tym z argumentacją pełnomocnika spółki, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony ponieważ już przy pierwszym kontakcie z przedstawicielem spółki W. M. organ powinien - stosownie do art. 9 k.p.a. - wyczerpująco udzielić mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w taki sposób, aby spółka nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, czego zaniechał.

Odpierając ten zarzut organ powołując się na treść przepisu art. 110u u.p.e.a. stwierdził, że ukończenie czynności nastąpiło w dniu [...] października 2018 r., zatem ostatni dzień terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania przypadał na [...] października 2018r. Dalej podał, że protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zawierający pouczenie o przysługującym stronie prawie do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania, został przesłany (wraz z egzemplarzem operatu szacunkowego) na adres siedziby M. Sp. z o.o. wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. [...] K.. Na ten sam adres przesłano wcześniej zawiadomienie z dnia [...] sierpnia 2018r., które również takie pouczenie zawierało. Spółka nie podjęła korespondencji i została ona zwrócona do organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny miał obowiązek poinformowania Spółki o możliwości złożenia zarzutów jedynie w tym trybie. Pomimo tego, podczas odbytej w dniu [...] października 2018r. rozmowy W. M. z pracownikiem Działu Egzekucji Administracyjnej został on poinformowany, że [...] października 2018r. upływa termin do złożenia zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości oraz, że korespondencja została skierowana do B. i można ją odebrać we właściwej placówce pocztowej. Zatem Spółka miała jeszcze termin na wniesienie zarzutów do opisu oszacowania wartości nieruchomości, ale tego nie uczyniła.

Organ podkreślił jednocześnie, że brak winy przy niedopełnieniu obowiązku można stwierdzić, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m. in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.

Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że pozytywne załatwienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości byłoby możliwe tylko w przypadku łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 58 k.p.a. W niniejszej sprawie Spółka nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jej winy.

Odpowiadając na zarzut dotyczący niedoręczenia korespondencji W. M. D. Izby Administracji Skarbowej przywołał treść art. 45 ustawy k.p.a., zgodnie z którym jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zgodnie z powołanym przepisem korespondencja była kierowana na adres siedziby Spółki (wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym i do chwili obecnej niezmieniony). Spółka udzieliła pełnomocnictwa W. M. od [...] listopada 2018r., zatem dopiero od tego dnia organ mógł doręczać mu - jako osobie upoważnionej - korespondencję dotyczącą Spółki.

Pismem z dnia [...] marca 2019r. strona złożyła od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu, zarzucając naruszenie:

- art. 58 § 1 w związku z art. 9 ustawy k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a., poprzez zaniechanie przez organ należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie polegające na wniesieniu zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości po dniu [...] października 2018 r. nastąpiło bez jej winy,

- art. 40 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niedoręczenie korespondencji przedstawicielowi spółki.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi (3 załączniki) na okoliczność istnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości i wszczęcie postępowania w tym przedmiocie. Ponadto wniosła o zobowiązanie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. do przedłożenia notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...] października 2018r. przez pracownika Działu Egzekucji Administracyjnej w związku z rozmową z W. M. i przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność treści odbytej rozmowy, w kwestii istnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości i wszczęcie postępowania w tym przedmiocie.

Uzasadniając zarzuty pełnomocnik spółki powołał się na zasadę informowania stron. Wskazał, że przyjmując fikcję doręczenia, zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości zostało doręczone skarżącej w dniu [...] września 2018r. O powyższym organ powziął wiedzę [...] września 2018r. Zatem od tej daty organ wiedział, iż skarżąca w rzeczywistości nie ma wiedzy o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a ponadto nie została stosownie do okoliczności poinformowana o jej prawach. Pomimo nie podjęcia korespondencji w terminie skarżąca nie pozostała bierna. Wspólnik spółki W. M. (co zresztą organ w zaskarżonym postanowieniu wprost przyznaje) wielokrotnie przed dniem [...] października 2018r. nawiązywał kontakt z Trzecim Urzędem Skarbowym w B. w związku z egzekucją z nieruchomości, chcąc poinformować organ o innym adresie siedziby spółki oraz adresie korespondencyjnym członka zarządu. W toku prowadzonych rozmów (mimo wiedzy organu o zwrocie zawiadomienia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości) wspólnik spółki nie został poinformowany, iż na dzień [...] października 2018r. został wyznaczony termin sporządzenia opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości, iż ma prawo choć nie musi uczestniczyć w tej czynności oraz, iż od tego dnia biegnie 14-dniowy termin do wniesienia ewentualnych zarzutów.

Pełnomocnik podał, że W. M. w dniu [...] listopada 2018r. udał się do organu celem uzyskania operatu szacunkowego, na gruncie którego w dniu [...] października 2018r. dokonano opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Dopiero po uzyskaniu porady prawnej w przedmiocie przysługujących mu praw w toku postępowania egzekucyjnego w administracji dostarczył swojemu pełnomocnikowi operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2017r. W konsekwencji w ocenie pełnomocnika strony zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostały złożone z zachowaniem terminu.

Strona powołała się ponadto na oświadczenie członka zarządu i wspólnika oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności członka zarządu M. W.. Z treści powyższych dokumentów wynika, że niedopełnienie obowiązków przez członka zarządu M. W. poprzez zaniechanie odbioru korespondencji od organu zwierającej zawiadomienie o wyznaczeniu terminu opisu i oszacowania wartości nieruchomości było przez spółkę niezawinione, albowiem jego stan zdrowia w czasie próby doręczenia nie pozwalał na podejmowanie jakichkolwiek działań jako członka zarządu.

Niezależnie od powyższego skarżąca podała, że jej wątpliwości budzi, czy w ogóle

doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Powołała się na treść art. 40 § 1 i art. 30 § 2 i 3 k.p.a. wskazując, że dłużniczka jest osobą prawną - spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która działa przez swoje organy - zarząd i zgromadzenie wspólników. Literalna wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż korespondencja od organu winna być kierowana do zarządu spółki "M." sp. z o.o. W świetle KRS w skład zarządu spółki wchodzi wyłącznie M. W. i to do niego winna być adresowana korespondencja w niniejszym postępowaniu. Odmienne adresowanie korespondencji prowadzi do tego, iż nie można mówić o skutecznym doręczeniu korespondencji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie według podanych kryteriów stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia z dnia [...] stycznia 2019r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

W skardze skarżący podnosi m.in. zarzut naruszenia art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie korespondencji przedstawicielowi spółki "M." sp. z o.o. Wskazuje, że dłużniczka jest osobą prawną - spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która działa przez swoje organy - zarząd i zgromadzenie wspólników. Korespondencja od organu winna być kierowana do zarządu spółki "M." sp. z o.o. W świetle KRS w skład zarządu spółki wchodzi wyłącznie M. W. i to do niego winna być adresowana korespondencja w niniejszym postępowaniu.

Stanowisko skarżącej należy uznać za oczywiście niezasadne. Zgodnie bowiem z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. W myśl natomiast art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym, a w tej grupie mieszczą się także osoby prawne, do których należą spółki kapitałowe, pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Zatem pismo dotyczące spółki z o.o. powinno być zarówno skierowane jak i doręczone na adres siedziby spółki, a nie członka zarządu spółki. Organy administracji publicznej powinny dokonywać doręczeń w sposób ściśle określony w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ jedynie takie doręczenia wywierają skutek prawny.

W tej sprawie, zarówno zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2018r. jak i protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości z dnia [...] października 2018r. wraz z operatem szacunkowym, zostały prawidłowo skierowane do spółki "M." sp. z o.o. na adres jej siedziby wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. [...] K..

W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. nie mógł zostać uwzględniony.

Nadto, w ocenie Sądu, zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości wraz z operatem szacunkowym, zostały skutecznie doręczone skarżącej w trybie zastępczym, zgodnie z wymogami art. 44 K.p.a., co wynika z akt sprawy i zostało wykazane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Organ egzekucyjny realizując obowiązek zawarty w art. 110o ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] zawiadomił znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zgodnie bowiem z § 1 tego przepisu, o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny zawiadamia znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego. Zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania przesłano również do Spółki, jako uczestnika postępowania, na adres je siedziby, tj. [...] K.. Przesyłka została zwrócona przez placówkę pocztową po podwójnym awizowaniu z powodu niepodjęcia jej w terminie, co oznacza, że skutek doręczenia, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. nastąpił z upływem dnia [...] września 2018r. ( k. 6 akt egzekucyjnych ).

Ponadto, organ egzekucyjny obwieszczeniem z dnia [...] sierpnia 2018r. wezwał pozostałych uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. Obwieszczenie publiczne wywieszono w siedzibie Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. oraz Urzędu M. B. Wydział Mienia i Geodezji.

Podobnie odpis protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości wraz z egzemplarzem operatu szacunkowego został przesłany na adres siedziby Spółki, w ślad za pismem z dnia [...] października 2018 r. Także i w tym wypadku, z uwagi na niepodjęcie korespondencji mimo jej dwukrotnego awizowania, została ona w dniu [...] listopada 2018 r. zwrócona do organu egzekucyjnego, ze skutkiem jej doręczenia ( k. 13 ).

Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru zawierają konieczne elementy wymienione w art. 44 k.p.a., w tym adnotacje doręczyciela o pozostawieniu pism dwukrotnie w placówce pocztowej przez wskazany okres. Organ był zatem uprawniony do przyjęcia, iż nastąpiło skuteczne doręczenie wskazanych pism i dokumentów. Przewidziana w art. 44 k.p.a zastępcza forma doręczenia pism rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatowi (por. postanowienie NSA z 4 kwietnia 2013 r., II GSK 426/13, wyrok WSA w Łodzi z 5 listopada 2008 r., III SA/Łd 390/08,). Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie właściwe pisma adresatowi (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 lutego 2004 r., III SA 1650/02, E. Iserzon, Doręczenia, w: E. Iserzon, J. Starościak, k.p.a. Komentarz, 1965, s. 83-84).

Co przy tym istotne z perspektywy zarzutów skargi oraz art. 110u § 1 u.p.e.a., zarówno zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości jak i protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zawierają pouczenie o przysługującym stronie prawie i terminie do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania, a na fakt ten zwrócił również uwagę organ odwoławczy, co przeczy stanowisku strony, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazuje, czy zawiadomienie spełniało wymogi wskazane w art. 110o § 1 u.p.e.a.

W dalszej kolejności, mając na uwadze podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz towarzyszącą mu argumentację należy wskazać, że przewidziana przepisem art. 58 K.p.a. instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Przepis ten zawiera następujące przesłanki przywrócenia przez organ terminu: 1/ uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wnoszący podanie musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie; 2/ wniesienie prośby o przywrócenie terminu; 3/ jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin; 4/ wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin powinno nastąpić w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, przy czym wskazany 7-dniowy termin jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.).

Organ odwoławczy uznał, że została spełniona przesłanka wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, co zostało wyrażone w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r., jak również przesłanka dokonania czynności procesowej, dla której był ustanowiony przywracany termin, w tym przypadku - złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz przesłanka, aby złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

W zakresie tej ostatniej, wymienionej przesłanki organ przyjął, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik Spółki wskazał, iż operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2017 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na potrzeby oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości został mu doręczony w dniu [...] listopada 2018r., bowiem korespondencja poprzednio kierowana do Spółki została zwrócona nadawcy, tj. organowi egzekucyjnemu. Organ uznał, że licząc od tej daty, siedmiodniowy termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości upływał z dniem [...] grudnia 2018r., natomiast pełnomocnik Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego M. Sp. z o.o. złożył podanie w dniu [...] grudnia 2018 r., co oznacza, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie zarzutów został zachowany.

W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii może budzić wątpliwości. Organ nie wziął bowiem pod uwagę, że przed udzieleniem w dniu [...] listopada 2018r. pełnomocnictwa szczególnego adwokatowi R. S., prezes zarządu spółki M. Sp. z o.o. udzielił w dniu [...] listopada 2018r. pełnomocnictwa ogólnego do reprezentowania Spółki W. M., który przed umocowaniem R. S., posiadał już wiedzę odnośnie sporządzenia protokołu opisu i oszacowania nieruchomości, co wynika chociażby z notatki służbowej z dnia [...] października 2018 r., sporządzonej przez eksperta skarbowego H. L. z rozmowy przeprowadzonej z W. M.. O przeprowadzenie dowodu z tej notatki, znajdującej się w aktach sprawy ( k. 14) wnioskowano w złożonej skardze. Ze sporządzonej notatki wynika m.in., że W. M. stwierdził w obecności wymienionego pracownika organu, iż odbierze z poczty korespondencję z protokołem opisu i oszacowania nieruchomości oraz operatem szacunkowym i zgłosi się najpóźniej [...] października 2018r., względnie złoży osobne pismo. Co warte podkreślenia, w tym dniu upływał termin do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, bowiem zgodnie z art. 110u § 1 u.p.e.a. zarzuty mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Czynności opisu i oszacowania zakończono w dniu [...] października 2018r. podpisaniem protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wobec tego, termin do złożenia zarzutów upływał z dniem [...] października 2018r. Jak wynika z protokołu sporządzonego w siedzibie organu egzekucyjnego w dniu [...] listopada 2018r., W. M. dopiero w tym dniu zwrócił się do organu o wydanie z akt egzekucji operatu szacunkowego celem zapoznania się, gdyż nie zdążył odebrać go na poczcie ( k. 19 ).

Jak wynika z treści art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez zainteresowany podmiot wiadomości o zdarzeniu, którym w analizowanej sprawie było sporządzenie protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, od którego to zdarzenia biegł termin do wniesienia zarzutów. Skoro o zdarzeniu tym wiedział W. M., ustanowiony pełnomocnikiem w dniu [...] listopada 2018r., to złożenie pismem z dnia [...] grudnia 2018r. prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości przez kolejnego pełnomocnika, ustanowionego [...] listopada 2018r., było działaniem zasadniczo spóźnionym. Ponieważ jednak organ odwoławczy uznał, że przesłanka, aby złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu została spełniona, Sąd kierując się przepisem art. 134 § 2 p.p.s.a. przyjął ustalenia organu w tym zakresie. Wskazany przepis stanowi bowiem, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wadliwa ocena stanu faktycznego nie stanowi kwalifikowanego naruszenia prawa, uzasadniającego odstąpienie od stosowania przepisu art. 134 § 2 p.p.s.a.

Natomiast Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości nastąpiło bez jej winy. Nawiązanie w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy oznacza, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.

W ocenie Sądu, powołane przez skarżącą okoliczności uchybienia siedmiodniowemu terminowi do wniesienia zarzutów, nie stanowiły podstawy do przywrócenia terminu. Pełnomocnik uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że operat szacunkowy został mu doręczony dopiero w dniu [...] listopada 2018r., a poprzednia korespondencja, kierowana na adres Strony, została zwrócona nadawcy - Urzędowi Skarbowemu. W złożonej skardze zarzuca również zaniechanie przez organ należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Argumentacja skarżącej jest niezasadna. Po pierwsze, jak już wcześniej wskazano, organ w sposób zgodny z procedurą doręczył skarżącej korespondencję zawierającą zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości wraz z operatem szacunkowym, które zawierały pouczenie o przysługującym stronie prawie i terminie do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania. Pouczenia te były prawidłowe i wyczerpywały obowiązek organu na tym etapie postępowania egzekucyjnego. Doręczenie korespondencji na adres siedziby Spółki ujawniony w KRS jest skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. Sposób zorganizowania Spółki powinien stwarzać możliwość bezpośredniego doręczania jej korespondencji, co leży w interesie samej Spółki, w szczególności, gdy toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne, o czym niewątpliwie Spółka wiedziała. Wszelkie zaniechania bądź zaniedbania w tym zakresie, czy to dotyczące ujawnienia ewentualnej zmiany siedziby spółki, czy też osób uprawnionych do jej reprezentacji obciążają spółkę, a nie organ egzekucyjny.

Należy przy tym podkreślić, że pracownicy organu egzekucyjnego podejmowali działania w celu nawiązania kontaktu i ustalenia miejsca pobytu M. W. prezesa zarządu Spółki M., co wynika chociażby z notatek służbowych sporządzonych w [...] września 2018r. i [...] października 2018r. Wbrew argumentacji skargi, W. M. mimo takiej możliwości, nie poinformował organu o zmianie siedziby spółki, która zgodnie z załączonym przez pełnomocnika do skargi odpisem z KRS, według stanu na dzień [...] maja 2019r. pozostaje niezmieniona. Także w pełnomocnictwie z dnia [...] listopada 2018r. i [...] listopada 2018r. wskazana jest siedziba pod adresem: [...] K..

Nadto, jak już wcześniej wspomniano, z notatki służbowej z dnia [...] października 2018r. wynika, że W. M. został poinformowany o czynnościach związanych z opisem i oszacowaniem, co wynika z jego oświadczenia, iż odbierze z poczty korespondencję z protokołem opisu i oszacowania nieruchomości oraz operatem szacunkowym i zgłosi się najpóźniej [...] października 2018r., względnie złoży osobne pismo.

Zatem, to pasywność przedstawicieli spółki, a nie organu była przyczyną niezłożenia w terminie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Oceny w powyższym zakresie nie zmieniają załączone do skargi: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2016r., oświadczenie wspólnika spółki W. M. oraz oświadczenie członka zarządu spółki M. W.. Po pierwsze, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2016r. zostało wydane do dnia [...] lipca 2018r. Po drugie, samo powołanie się na niedyspozycję zdrowotną nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż istniała obiektywna przeszkoda w dochowaniu przez stronę terminu do wniesienia zażalenia.

W orzecznictwie i literaturze przedmiotu wyrażany jest również pogląd, że nawet zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2005, str. 335, wyrok NSA z 1 marca 1999 r., sygn. II SA 45/99, LEX 46785, wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, LEX 36902, wyrok NSA z 15 grudnia 2004 r. sygn. OZ 809/04 niepubl.)

W ocenie Sądu, M. W. nie wykazał, że na skutek choroby nie był w stanie wnieść zarzutów w terminie osobiście, jak również za pośrednictwem innych osób.

Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ustalenie winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie - powoduje, że organ nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu, zaś czynność procesowa podjęta przez stronę bądź jej pełnomocnika po jego upływie, pozostaje bezskuteczna.

Z podanych względów, Sąd uznając podniesione w skardze zarzuty za niezasadne, a zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

E. Kruppik-Świetlicka U. Wiśniewska J. Szulc