Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 449/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 17 marca 2022 r. nr WOP.7721.128.2012.KK w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga J. G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 17 marca 2022 r., nr WOP.7721.128.2012.KK, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim pismem z dnia 20 marca 2009 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki nr [...], położonej w K., gmina K. oraz o terminie zaplanowanych oględzin.

Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 25 maja 2009 r. U. S. i W. G. oświadczyli, że w latach 1996-1999 wybudowali, bez wymaganego pozwolenia na budowę, w części zachodniej działki nr [...] obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej z tarasem, nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej.

W związku z tym, postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 118 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego i nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 marca 2011 r.: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami itp. oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Ponieważ inwestorzy nie przedłożyli w wyznaczonym terminie żadnego z wymaganych mocą powyższego postanowienia dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim decyzją z dnia 24 lutego 2012 r., nr PINB-7141/035-2/09/PO, nakazał inwestorom rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz tarasem, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę w części zachodniej działki nr [...] położonej w miejscowości K., gmina Krokowa.

Decyzja ta została uchylona mocą decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2013 r., nr WOP.7721.128.2012.KK, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze wskazaniem, że z uwagi na zbycie przez inwestorów udziału w nieruchomości oraz praw do przedmiotowego obiektu budowlanego (umowa darowizny z dnia 22 listopada 2011 r., Rep. [...]) konieczne jest ponowne przeprowadzenie postępowania wobec tego obiektu z uwzględnieniem następcy prawnego, tj. J. G. Organ wyjaśnił przy tym, że z pisma Starostwa Powiatowego w Pucku z dnia 31 lipca 2012 r. wynika, że w latach 90 – tych w rejestrze ewidencji gruntów obrębu K. była zapisana działka nr [..] o powierzchni 0,1411 ha oraz działka nr [...] o powierzchni 0,2200 ha. W 1994 r. na podstawie wykazu zmian gruntowych działce nr [...] o powierzchni 0,2200 ha został zmieniony nr na [...]. Również, z księgi wieczystej wynika, że nr [...] jest aktualnym oznaczeniem działki o powierzchni 0,2200 ha, która wcześniej posiadała nr [...]. Nadto, w umowie darowizny zawartej w dniu 22 listopada 2011 r., Rep. A nr [...], inwestorzy darowali synowi – J. G. udział wynoszący ½ części we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 0,2200 ha, ujętej w księdze wieczystej KW [...], w miejscowości K. Wskazany w treści umowy numer działki nie jest jednak prawidłowy ponieważ działka o tej powierzchni i ujęta w powołanym numerze KW ma obecnie nr [...]. Dane właściciela zostały zmienione przy tym we właściwej księdze wieczystej.

Ponownie rozpoznając sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego i nałożył na J. G. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 marca 2015 r.: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami itp. oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Złożony po tym przez skarżącego wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku odwołania od decyzji Wójta Gminy Krokowa o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla będącej przedmiotem niniejszego postępowania inwestycji został załatwiony ostatecznie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim odmownym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r.

Z uwagi na niewykonanie przez skarżącego nałożonego na niego mocą postanowienia z dnia 4 grudnia 2014 r. obowiązku, decyzją z dnia 1 października 2019 r., nr PINB-7141/035-2/2009/PO, wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 z póź. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim nakazał skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem, pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w części zachodniej działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjny K., gmina K.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, podnosząc, że z uwagi na to, że działka nr [...], a zatem i budynek będący przedmiotem decyzji nakazującej rozbiórkę, znajdują się w otoczeniu historycznej wsi K., której układ ruralistyczny w granicach historycznych wraz z otoczeniem wpisany został do rejestru zabytków, wszelkie prace budowlane w tym rozbiórkowe nie mogą być prowadzone bez zezwolenia konserwatora zabytków, co wynika z treści art. 67 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, a które to zezwolenie w niniejszej sprawie nie zostało uzyskane.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 17 marca 2022 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że pomimo upływu wielu lat od wydania w niniejszej sprawie postanowienia z dnia 4 grudnia 2014 r. w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane i zmiany od tego czasu treści art. 28 i art. 29 – 31 ustawy – Prawo budowlane brak jest podstaw do dokonania odmiennej oceny legalności przedmiotowych robót budowlanych. Przede wszystkim bowiem, przepis art. 48 ustawy - Prawo budowlane nie zawiera ograniczenia czasowego mocy obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu samowolnie prowadzonych robót budowlanych i nałożeniu określonych obowiązków. Powyższe oznacza, że mimo upływu prawie 5 lat od wydania postanowienia wstrzymującego roboty, organ nadzoru budowlanego I instancji był uprawniony do zbadania, czy nałożone w nim obowiązki zostały wykonane i do wydania właściwej decyzji w oparciu o art. 48 ust. 4 lub ust. 5 Prawa budowlanego. Nadto, w wydanej już w niniejszej sprawie decyzji z dnia 21 stycznia 2013 r. oceniono, że budowa przedmiotowego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Co więcej, w decyzji tej wyjaśniono także wątpliwości w kwestii statusu przedmiotowej działki i obiektu budowlanego z odniesieniem do danych w ewidencji gruntów obrębu K. i w księdze wieczystej oraz z porównaniem ustaleń dokonanych w trybie nadzoru budowlanego wobec przedmiotowego obiektu z archiwalną dokumentacją architektoniczno – budowlaną dotyczącą decyzji Wójta Gminy Krokowa z dnia 11 grudnia 1992 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego i ogrodzenia na działce nr [...] w K. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie wydał postanowienie z dnia 4 grudnia 2014 r. a następnie, z uwagi na nieprzedłożenie dokumentów wymienionych w sentencji tego postanowienia, zasadnie, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, wydał decyzję rozbiórkową.

We wniesionej do Sądu skardze na powyższą decyzję, skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem:

- art. 67 ust. 3 prawa budowlanego, polegającym na braku uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków rozbiórki przedmiotowego obiektu, mimo że decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2005 r. układ ruralistyczny wsi K. w granicach historycznych wraz z otoczeniem został wpisany do rejestru zabytków;

- art. 7 i art. 77 k.p.a., polegającym na nieprzeprowadzeniu rzetelnego postępowania wyjaśniającego, bowiem nie do przyjęcia jest lakoniczne uzasadnienie organu w zaskarżonej decyzji, że organ odwoławczy wziął pod uwagę argumenty skarżącego z odwołania, tj. te dotyczące decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 17 czerwca 2005 r., niemniej jednak argumentacja ta nie ma znaczenia dla sprawy;

- art. 7 i art. 77 k.p.a., polegającym na tym, że organ błędnie ustalił fakty związane z powstaniem obiektu, który ma podlegać rozbiórce poprzez np. podanie, że historycznie organ I instancji postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. wstrzymał inwestorom roboty budowlane w sytuacji, gdy żadne roboty nie były wykonywane ani przez rodziców skarżącego ani przez skarżącego, jako następcę prawnego, kiedy to aktem darowizny z dnia 22 listopada 2011 r. nabył przedmiotową nieruchomość od rodziców;

- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącemu przed wydaniem decyzji możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Skarżący podkreślił przy tym, że w zaskarżonej decyzji podana jest błędna data wybudowania przedmiotowego obiektu, tj. lata 1996 – 1999, gdyż zarówno jego matka, jak i jego osoby znajome twierdzą, że obiekt ten postawiony został przed 1995 r.

W odpowiedzi na skargę, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, organ podkreślił, że przepis art. 48 ustawy – Prawo budowlane nie przewiduje wymogu uzgodnienia decyzji rozbiórkowej z konserwatorem zabytków a data budowy przedmiotowego obiektu wskazana została przez samych inwestorów podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości i nie była kwestionowana w dalszym toku postępowania.

Na rozprawie, która odbyła się przed tut. Sądem w dniu 15 grudnia 2022 r. skarżący podtrzymał skargę, podkreślając, że jego ojciec zbudował przedmiotowy obiekt nietrwale związany z gruntem, mając informację, że do 1996 r. taki obiekt można było posadowić bez pozwolenia na budowę.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 17 marca 2022 r. jest zgodna z prawem.

Stwierdzony przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego stan faktyczny sprawy nakazywał zastosowanie wobec skarżącego procedury określonej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333) w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.

Wyjaśnić przy tym należy, że ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 20 marca 2009 r., tym samym, jak słusznie uznały orzekające w sprawie organy, zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 471 z późn. zm.) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Z akt sprawy wynika zaś, że w części zachodniej działki nr [...], obręb ewidencyjny K., gmina K., znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej z tarasem nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej.

Z akt sprawy wynika również, że obiekt ten posadowiony został w części zachodniej działki nr [...] w latach 1996 – 1999. Datę tę wskazali sami inwestorzy - rodzice skarżącego: U. S. i W. G., podczas oględzin przeprowadzonych z ich udziałem przez organ I instancji w dniu 25 maja 2009 r. Nadto, data ta nie była kwestionowana przez inwestorów w toku postępowania administracyjnego prowadzonego jeszcze z ich udziałem a także przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego prowadzonego już z jego udziałem. Wskazanie zaś przez skarżącego w skardze, że przedmiotowy obiekt wybudowany został jeszcze przed 1995 r. – nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym a skarżący nie przedstawił przy tym żadnych dowodów potwierdzających tę okoliczność. Samo bowiem powołanie się przez skarżącego na to, że informację taką uzyskał od matki, która jednocześnie podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 25 maja 2009 r., oświadczyła do protokołu, że przedmiotowy obiekt powstał w latach 1996 – 1999, nie może zostać uznane za wiarygodny dowód w sprawie.

Mający zastosowanie w sprawie przepis art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi zaś, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Znajdujący się w części zachodniej działki nr [...] obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co do którego zastosowanie znajduje przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Przepis art. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane wyjaśnia bowiem, że obiektem budowlany jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Ponieważ przedmiotowy obiekt, jak wynika z akt sprawy i co nie było kwestionowane w toku postępowania, nie jest trwale związany z gruntem, nie może być uznany za budynek. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Warunkiem zatem przyjęcia, że mamy do czynienia z budynkiem jest ustalenie, że obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1324/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotowy obiekt nie jest też obiektem małej architektury. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane obiektem małej architektury są obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Z definicji o charakterze zakresowym, zawartej w art. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, wynika, że wspólną cechę wszystkich obiektów małej architektury stanowią ich niewielkie rozmiary. Wprawdzie definicja z art. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane nie wymienia w sposób wyczerpujący wszystkich rodzajów takich obiektów, jednak wyraźnie wskazuje na obiekty kultu religijnego, obiekty architektury ogrodowej oraz obiekty służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (śmietniki). Lista obiektów nie jest przy tym wyczerpująca i niewątpliwie do obiektów małej architektury można zaliczyć także inne obiekty, poza wyraźnie w niej wymienionymi. Należy jednak mieć na względzie, że mogą to być jedynie obiekty niewielkie i rodzajowo podobne do tych, które zostały wymienione w art. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane. Obiekt będący przedmiotem niniejszej sprawy nie posiada zaś cech obiektu małej architektury przede wszystkim z uwagi na funkcję, którą pełni, jak i z uwagi na jego gabaryty, które uwidaczniają zdjęcia dołączone do protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 25 maja 2009 r.

Przedmiotowy obiekt stanowi zatem budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Sąd podziela przy tym stanowisko orzekających w sprawie organów, które uznały, że posadowienie przedmiotowego obiektu w latach 1996 - 1999 r. wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Zauważyć przy tym należy, że ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie dokonania tejże samowoli a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 782/06, https://orzezczenia.nsa.gov.pl).

Art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zarówno w brzmieniu obowiązującym w latach 1996 - 1999 r., jak i na dzień orzekania przez organy nadzoru – budowlanego, stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.

Przy tym, żaden przepis ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. nie zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, będącego przedmiotem niniejszej sprawy. W szczególności zaś zawarty w art. 29 ustawy – Prawo budowlane katalog nie zawiera zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę takiego obiektu budowlanego. Wprawdzie w art. 29 ust. 1 pkt 5a tej ustawy przewidziano zwolnienie dla tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska. Jednakże, jak już wyżej wyjaśniono przedmiotowy obiekt nie jest obiektem małej architektury a także, z uwagi na czas, jaki upłynął od jego powstania i fakt, że nadal istnieje, nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w powołanym wyżej art. 29 ust. 1 pkt 5a.

Również, przepis art. 29 ustawy – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez organy, nie zwalniał budowy przedmiotowego obiektu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Niewątpliwie, przepis art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy – Prawo budowlane stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Jednakże, jak już wyżej stwierdzono i wyjaśniono, przedmiotowy obiekt nie stanowi budynku w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Niesporne przy tym w sprawie jest, że na wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego inwestorzy: rodzice skarżącego – U. S. i W. G. nie uzyskali pozwolenia na budowę, co też sami przyznali podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 25 maja 2009 r. i co nie było w toku całego postępowania administracyjnego kwestionowane także przez skarżącego.

Przeprowadzona zaś przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim procedura legalizacyjna nie narusza dyspozycji art. 48 ustawy - Prawo budowlane.

Przepis art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowił bowiem, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie przy tym z treścią art. 48 ust. 3 tej ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Z akt sprawy wynika zaś, że po dokonaniu wstępnej kontroli przedmiotowej budowy pod kątem zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a także z przepisami techniczno – budowlanymi oraz po uzyskaniu informacji, że obecnym właścicielem udziału w prawie własności działki nr [...] wraz z prawami do przedmiotowego obiektu budowlanego jest skarżący, organ I instancji powtórzył procedurę legalizacyjną w stosunku do skarżącego i postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy będącym przedmiotem niniejszej sprawy obiekcie budowlanym, nakładając jednocześnie na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane.

Odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, o którym mowa w art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, wydawane jest również w sytuacji, gdy roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego nie są prowadzone. Z treści art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wprost wynika, że obligatoryjne jest wstrzymanie robót budowlanych w sytuacji prowadzenia postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej. Wstrzymanie robót budowlanych, gdy nie są prowadzone, należy również rozumieć jako zakaz podjęcia lub wznowienia robót budowlanych w pewnym momencie po wszczęciu postępowania. Nie ma bowiem nigdy pewności, czy – gdyby organ nie wstrzymał robót budowlanych – inwestor nie zacząłby ich prowadzić, nie mając formalnego zakazu. W świetle regulacji art. 48 ust. 2 w takiej sytuacji organ byłby bezsilny, gdyby wcześniej wydał postanowienie na podstawie wymienionego przepisu, którym nie wstrzymał prowadzenia robót budowlanych, uznając, że budowa została zakończona. Wydaje się więc, że nieprzypadkowo w art. 48 ust. 2, ustawodawca nie zastrzegł tak, jak w art. 49b ust. 2 prawa budowlanego, że wstrzymuje się prowadzenie robót budowlanych tylko wtedy, gdy budowa nie została zakończona. Należy więc przyjąć, że wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w tym przypadku ma dwojakie znaczenie. Po pierwsze, wstrzymuje roboty budowlane, jeżeli są one obecnie prowadzone, a po drugie, stanowi zakaz prowadzenia takich robót na przyszłość, do zakończenia postępowania (Gliniecki Andrzej, Prawo budowlane. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., wyd. s. 669).

Wskazać przy tym trzeba, że inwestorzy przedmiotowego obiektu budowlanego i poprzedni właściciele ½ udziału we współwłasności przedmiotowej działki, tj. U. S. i W. G., w umowie darowizny z dnia 22 listopada 2011 r., Rep. A nr [...], zawartej już po wydaniu w stosunku do inwestorów postanowienia z dnia 6 maja 2010 r., opartego na treści art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, darowali na rzecz skarżącego udział wynoszący ½ części we współwłasności działki nr [...], o powierzchni 2200 m2, położonej w K., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr KW [...], a która zabudowana jest drewnianym domkiem letniskowym. Z treści tej księgi wieczystej wynika zaś, że działka nr [...] o powierzchni 0,2200 ha zmieniła numer na [...] a jej obecnym współwłaścicielem jest skarżący. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Starostwa Powiatowego w Pucku z dnia 31 lipca 2012 r. wynika przy tym, że w latach 90 – tych w rejestrze ewidencji gruntów obrębu K. była zapisana działka nr [...] o powierzchni 0,1411 ha oraz działka nr [...] o powierzchni 0,2200 ha. W 1994 r. na podstawie wykazu zmian gruntowych działce nr [...] o powierzchni 0,2200 ha zmieniono numer na [...]. Pamiętać zaś należy, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o księgach wieczystych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1728) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym a prawo wykreślone nie istnieje.

Utrata przez inwestorów prawa we współwłasności przedmiotowej działki i prawa do będącego przedmiotem niniejszej sprawy domku letniskowego obligowała zaś niewątpliwie orzekające w sprawie organy do prowadzenia postępowania legalizacyjnego w stosunku do obecnego współwłaściciela działki, będącego jednocześnie właścicielem przedmiotowego obiektu budowlanego, tj. do skarżącego.

Nakaz ten wynika bowiem z treści art. 52 ustawy – Prawo budowlane, który w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowił, że to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Powołany przepis ma więc zastosowanie do postępowań administracyjnych określonych w art. 48, art. 49b, art. 50a i art. 51. Skoro bowiem wymienione w nim podmioty mogą być adresatami czynności określonych w decyzjach administracyjnych wydanych na podstawie powołanych przepisów, oznacza to, że są stronami w tych postępowaniach, gdyż decyzja nakładająca określony obowiązek niewątpliwie dotyczy ich interesu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 798/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na to, że decyzje, o których mowa w art. 52, dotyczą samowoli budowlanej lub innych naruszeń przepisów prawa budowlanego, to obowiązki nakładane w postępowaniach prowadzących do ich wydania - m.in. w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 48 Prawa budowlanego – powinny być kierowane do tych podmiotów, które następnie będą zobowiązane do wykonania czynności nakazanych w decyzjach kończących postępowania.

W pierwszej kolejności zaś niewątpliwie zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 158/07, LEX nr 468723). Skoro obowiązek usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem, to nie kto inny jak rzeczywisty sprawca samowoli w pierwszej kolejności winien być obciążony nakazem wykonania tego obowiązku (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 359/10, LEX nr 755572). Inwestor w procesie inwestycyjno – budowlanym zajmuje bowiem kluczową pozycję. To inwestor jest odpowiedzialny za zorganizowanie procesu budowy i zgodne z przepisami prawa jej prowadzenie od początku aż do zakończenia budowy. To inwestor jest sprawcą wykroczeń, o których mowa w art. 52. Inwestor jest też adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę czy też podmiotem, który dokonuje zgłoszenia.

Jednakże, inwestor nie może jednak zostać zobowiązany do dokonania czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 ustawy – Prawo budowlane, gdy w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy obiekt jest budowany na terenie, do którego inwestor nie ma żadnego tytułu prawnego, i inwestycja jest realizowana bez zgody właściciela nieruchomości bądź gdy inwestor zbył nieruchomość, której dotyczy przedmiot postępowania, na rzecz innych osób (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 158/07, LEX nr 468723; wyrok NSA z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 66/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w pierwszym rzędzie powinien być zawsze skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia takiego obowiązku na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu budowlanego, gdyż to uniemożliwia wykonanie tego obowiązku (zob. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II OSK431/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej sytuacji decyzje wydawane na podstawie wymienionych przepisów powinny być zawsze skierowane do tego podmiotu, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub jest właścicielem, chociaż faktycznie mógł nie być inwestorem, który wcześniej dopuścił się naruszeń prawa przy wykonywaniu robót budowlanych. Tak więc obowiązek likwidacji samowoli budowlanej, w tym również wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, przechodzi na następców prawnych, na aktualnych właścicieli czy też wieczystych użytkowników nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK1070/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy wynika niespornie, że w wyznaczonym w postanowieniu z dnia 4 grudnia 2014 r. terminie skarżący nie przedłożył wymaganych tych postanowieniem dokumentów. Nadto, z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy Krokowa decyzją z dnia 9 stycznia 2014 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej i decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2015 r. Jednocześnie, Sądowi z urzędu wiadomo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 357/15, oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na powyższą decyzję a skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 930/16.

Nieprzedstawienie zaś przez skarżącego wymaganych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 dokumentów obligowało organ do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, na co wskazuje dyspozycja art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane stanowiąca, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Słusznie organ odwoławczy wskazał przy tym, że art. 48 Prawa budowlanego nie zawiera ograniczenia czasowego mocy obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu samowolnie prowadzonych robót budowlanych i nałożeniu określonych obowiązków. W dacie wydawania postanowienia z dnia 4 grudnia 2014 r. przepis art. 48 przewidywał jedynie w ust. 4, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, a więc orzeka rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast, zgodnie z ust, 5, przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Powyższe oznacza więc, że mimo upływu ponad 5 lat od wydania postanowienia wstrzymującego roboty, organ nadzoru budowlanego I instancji był uprawniony do zbadania, czy nałożone w nim obowiązki zostały wykonane i do wydania właściwej decyzji w oparciu o art. 48 ust. 4 lub ust. 5 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 48/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd podkreśla jednocześnie, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, lecz wyda decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy - Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

Jednocześnie, pomimo nieodniesienia się przez organ odwoławczy do tej kwestii, Sąd wyjaśnia, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, uregulowanego w obowiązującym na dzień orzekania przez ten organ przepisie art. 49f ustawy - Prawo budowlane, dodanym przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), która weszła w życie 19 września 2020 r., a którą to regulację organ powinien uwzględnić z urzędu. Przepis art. 53a ustawy – Prawo budowlane stanowi bowiem, że postępowania uregulowane w niniejszym rozdziale (a więc i postępowanie uregulowane w art. 49f) wszczyna się z urzędu (ust. 1). Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może wystąpić do organu nadzoru budowlanego z żądaniem wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego (ust. 2).

W myśl przepisu art. 49f ustawy – Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia – jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f ust. 1 ustawy - Prawo budowlane). W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, to jest obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego (art. 49f ust. 2). Nie można natomiast wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 (art. 49f ust. 5). Jednocześnie, w przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz usunięcie stanu zagrożenia. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 49f ust. 3 i 4).

Uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane jako postępowanie administracyjne nowe, szczególne i odrębne. Postępowanie to jest przedmiotem odrębnej sprawy, która wymaga wszczęcia. Jest ono konkurencyjne do postępowań z art. 48 ustawy - Prawo budowlane, a przesłanką decydującą o pierwszeństwie postępowania uproszczonego jest upływ czasu od zakończenia budowy obiektu, którego postępowanie ma dotyczyć. Tym samym, procedury legalizacyjne zwykłe i legalizacyjne uproszczone to dwie różne "sprawy" administracyjne. Przepis art. 49f ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, stanowi bowiem, że nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1. Uważna analiza cytowanej tu regulacji pozwala dostrzec, że ustawodawca traktuje tryby legalizacyjne: "zwykły" (z art. 48 ust. 1) i "uproszczony" (art. 49f ust. 5) jako odrębne. Zaznacza bowiem, że wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 przed upływem 20 lat od zakończenia budowy jest a limine przesłanką negatywną wszczęcia trybu uproszczonego. A contrario, sam fakt prowadzenia postępowania na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane nie jest przeszkodą do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Powyższy pogląd nie podważa sensu regulacji z art. 25 ustawy nowelizującej. Oczywiste jest, że postępowania administracyjne legalizacyjne, które w dniu 19 września 2020 r. pozostawały otwarte, czyli takie, które prowadzi się w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, prowadzone będą dalej w oparciu o przepisy "dotychczasowe". Natomiast w razie spełnienia przesłanek do wszczęcia postępowania legalizacyjnego uproszczonego organ winien wszcząć je jako odrębne "nowe" postępowanie, a nie przekształcać postępowanie "zwykłe" w postępowanie "uproszczone". Odrębnym przepisem międzyczasowym, który blokuje uproszczoną procedurę legalizacyjną jest art. 32 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Jest to jedyny przepis intertemporalny w ustawie nowelizującej, który odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Art. 32 ustawy nowelizującej potwierdza tylko, że wolą ustawodawcy było wyłączenie prawa do procedury uproszczonej tylko w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których wydano już nakaz rozbiórki, przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, a więc przez 19 września 2020 r. Treść tego przepisu wskazuje, że a contrario ustawodawca zakładał, że wszczęcie i prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest dopuszczalne wobec obiektów nie objętych jeszcze nakazem rozbiórki (oczywiście z zastrzeżeniem art. 49f ust. 5 ustawy - Prawo budowlane) (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Po 418/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, w dniu orzekania przez organ odwoławczy, niewątpliwie upłynęło 20 lat od zakończenia budowy przedmiotowego obiektu budowlanego (1999 r.), jednakże termin ten upłynął już po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, co miało miejsce w dniu 4 grudnia 2014 r. Okoliczność ta wyłącza zaś możliwość wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, na co wprost wskazuje przywołana wyżej treść art. 49f ust. 5 ustawy – Prawo budowlane. Nieodniesienie się do tej kwestii przez organ odwoławczy nie miało zatem wpływu na wynik sprawy.

Sąd nie stwierdził jednocześnie, aby w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Rozpoznając sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania.

Nadto, jako niezasadny, Sąd ocenił zarzut naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 10 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy prowadzące postępowania obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym jego stadium, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (§ 1). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (§ 2). Prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wymaga, by materiał dowodowy, na podstawie którego rozpatrywana jest sprawa, znajdował się w aktach postępowania oraz by strona miała możliwość zapoznania się z całym materiałem dowodowym i wyrażenia swojego stanowiska w sprawie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2017 r, sygn. akt III SA/Gd 228/17, LEX nr 2291361). Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oznacza, że organ administracji jest zobowiązany do informowania strony z odpowiednim wyprzedzeniem o dokonywanych czynnościach procesowych (zob. np. tezę pierwszą wyroku NSA z dnia 12 września 2000 r., sygn. akt III SA 1082/00, LEX nr 47981). Jednocześnie, w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, podzielany także przez Sąd w niniejszym składzie, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a., przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14, LEX nr 2108318; z 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 747/14, LEX nr 2108802; z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10, LEX nr 1070853).

Z akt sprawy wynika zaś, że organ I instancji pismami z dnia 7 marca 2016 r. i z dnia 13 września 2019 r. poinformował skarżącego, że upłynął termin wyznaczony skarżącemu na przedstawienie dokumentów określonych w postanowieniu z dnia 4 grudnia 2014 r. i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Od wydanej przez organ I instancji decyzji z dnia 1 października 2019 r. skarżący skutecznie wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego wydana została zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja. Wprawdzie, organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jednakże w postępowaniu odwoławczym nie zostały przeprowadzone żadne nowe dowody a rozstrzygnięcie sprawy przez ten organ nastąpiło w oparciu o materiał zgromadzony przez organu I instancji. Skarżący nie wykazał zaś, aby okoliczność ta uniemożliwiła mu dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako bezzasadną, oddalił.