Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1435/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 617
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jedn.
article: art. 2 ust 1 pkt 3,  art. 3 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1435/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Katarzyna Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2017 r., sprawy ze skargi A.K., przy uczestnictwie M.K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 11października 2016 r. nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r., , - skargę oddala -,


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 października 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. z dnia 3 czerwca 2016r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia M.K. i A.K. łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 w kwocie 4.070 zł.

Kolegium zaakceptowało ustalony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że M. i A. K. są właścicielami działek:

- nr [...] o pow. 0,0899 ha, w tym grunty orne o pow. 0,0487 ha i grunty orne zabudowane o pow. 0,0412 ha,

- nr [..] – grunty orne o pow. 0,0200 ha,

- nr [..]– grunty orne o pow. 0,0173 ha,

- nr [...]– grunty orne o pow. 0,0315 ha.

Na dzień 1 stycznia 2015r. na działkach znajdowały się budynki:

- budynek drewniany – usługowy,

- budynek mieszkalny z lokalem handlowo-usługowym,

- budynek usługowo – mieszkalny (warsztat).

Część z tych działek wraz z budynkami w 2015r. wykorzystywana była do prowadzenia działalności gospodarczej przez synów stron, tj. M.K. i P.K.. M. K. prowadził działalność gospodarczą na podstawie umowy użyczenia zawartej z A.K. na budynek garażowy (warsztat samochodowy) wraz z działkami [...]. Do prowadzenia działalności gospodarczej wykorzystuje również część działki, jako utwardzony plac i parking pod budynkiem warsztatowym na samochody przygotowywane do naprawy. Z kolei P.K. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie umowy użyczenia zawartej z M.K. (dotyczy lokalu handlowo-usługowego).

Aktem notarialnym z dnia 21 stycznia 2005r. współwłaściciele nieruchomości ustanowili służebność gruntową na działkach nr [...] , polegającą na prawie urządzenia drogi i parkingu oraz ich używania przez przedsiębiorcę prowadzącego pawilon szpitalny, spółkę z o.o. "M". Na tym terenie, spółka "M" dokonała utwardzenia terenu i wyłożyła ten grunt kostką betonową. Wykorzystywany jest on do prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę.

Organ odmówił przy tym zwolnienia części działki nr [...], gdyż wbrew twierdzeniu A.K., część tej działki nie jest zajęta na pas drogowy, lecz jak wynika z pisma Miejskiego Zarządu Dróg, cała powierzchnia działki zlokalizowana jest poza pasem drogowym. Część tej działki wprawdzie jest zlokalizowana w liniach rozgraniczających drogi publicznej opisanej symbolem [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta N., które zostały określone w myśl art. 15 pkt 2 ppkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Grunty takie należy zatem traktować, jako zarezerwowane w przyszłości na poszerzenie drogi, które jednak nie stanowią pasa drogowego i nie pozostają zabudowane infrastrukturą drogową.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami są między innymi osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Stawki podatku są natomiast uzależnione m.in. od faktu, czy pozostają one w posiadaniu przedsiębiorcy. Z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że część gruntu, jak również budynków, nie tylko znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, lecz również są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, według stawek przyjętych dla przedmiotu opodatkowania związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz zajętych na działalność gospodarczą. Wartość budowli ustalono na podstawie danych przekazanych przez spółkę M. i według tej wartości została ona opodatkowana.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył A.K. (dalej: skarżący), wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, że jedynie w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości lub obiektów budowlanych, jest zarazem przedsiębiorcą lub prowadzi działalność gospodarczą wykorzystując swoją własność do jej prowadzenia albo w sposób ciągły i zorganizowany osiąga ze swojej własności dochody, winien być opodatkowany stawką najwyższą. Skarżący podniósł, że "Błędna i bezpodstawna jest interpretacja sformułowania użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) zastosowana w sprawie jakoby sformułowanie to miało dotyczyć osób trzecich lub firm, które nie będąc właścicielami nieruchomości lub obiektu budowlanego, który podlega opodatkowaniu wpływają na wysokość tego opodatkowania prowadząc swoją działalność gospodarczą". Skarżący i drugi ze współwłaścicieli, nie osiągają żadnych dochodów z tego tytułu, że inne osoby prowadzą na ich działkach działalność gospodarczą, jak również sami takiej działalności nie prowadzą. Inna sytuacja miałaby miejsce, gdyby współwłaściciele podpisali umowę z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą i osiągali z tego tytułu dochody.

Skarżący nie zgodził się również z twierdzeniem, że część jego nieruchomości nie została uznana, jako część pasa drogowego. Jakiekolwiek prace dotyczące tego fragmentu, wymagają zgody zarządcy drogi.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Spór w niniejszej sprawie koncentruje się na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, czy jeżeli grunty i budynki zajęte są w celu wykonywania działalności gospodarczej (co jest niesporne w sprawie), można opodatkować je stawkami, jako związanymi z działalnością gospodarczą lub jako budowlę (utwardzona droga dojazdowa i parking do pawilonu szpitalnego "M"). Pomimo, że działalność gospodarcza nie jest wykonywana przez współwłaścicieli, jak również nie otrzymują oni żadnego wynagrodzenia z tytułu udostępnienia części swojej nieruchomości podmiotom prowadzącym na niej działalność gospodarczą. Drugim punktem spornym, jest wyłączenie części nieruchomości od opodatkowania, z uwagi na jej zajęcie na pas drogowy.

Odnosząc się do pierwszego z zarysowanych problemów należy wskazać, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż opodatkowane grunty wraz z posadowionymi na nich budynkami, ujęte zostały w ewidencji gruntów i budynków, jako grunty rolne. W związku z powyższym dla określenia podmiotu, przedmiotu opodatkowania, jak również właściwych stawek opodatkowania, zastosowanie będzie miała ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016r., poz. 716 ze zm. – dalej: u.p.o.l.) oraz ustawa z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2016r., poz. 617 ze zm. – dalej: u.p.r.).

Przedmiot opodatkowania w podatku rolnym określony został w art. 1 u.p.r., z którego wynika, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Wobec powyższego, opodatkowanie podatkiem rolnym jest uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Pierwsza z przesłanek ma charakter pozytywny i wskazuje na odpowiednie sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków. Druga przesłanka ma charakter negatywny, gdyż wyłącza z opodatkowania podatkiem rolnym te grunty, które - pomimo ich sklasyfikowania w sposób określony w ustawie - są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Przesłanka negatywna, będzie spełniona jedynie wówczas, gdy grunty będą faktycznie wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej. Z ustaleń organów podatkowych wynika, że część gruntów jest wykorzystywana przez spółkę "M" na prowadzenie działalności gospodarczej (utwardzona droga dojazdowa oraz parking przy pawilonie szpitalnym). Również syn skarżącego, prowadzący warsztat samochodowy, wykorzystuje część gruntu na prowadzenie przez siebie działalności gospodarczej. Nie ulega zatem wątpliwości, że grunty zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej, czyli nie mogą być opodatkowane podatkiem rolnym. Pozostałe grunty zostały prawidłowo opodatkowane podatkiem rolnym.

Z kolei przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, określony został w art. 2 ust. 1 u.p.o.l. Z treści tego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W niniejszej sprawie, jako budowla, została opodatkowana droga dojazdowa oraz parking przy pawilonie szpitalnym. Definicja budowli zawarta została w art. 1a pkt 2 u.p.o.l., który stanowi, że budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Pod pojęciem przepisów prawa budowlanego, należy rozumieć ustawę z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r., poz. 290 ze zm.). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, konieczne jest przytoczenie definicji urządzenia budowlanego, zawartej w art. 3 pkt 9 wyżej wskazanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przez urządzenie budowlane należy rozumieć, urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Jak z powyższego wynika, zarówno wykonany przejazd, jak i plac postojowy, stanowi urządzenie budowlane i tym samym należy uznać je, jako budowlę w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.o.l. Jak jednak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., aby budowla mogła zostać opodatkowana, musi być związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Definicja legalna pojęcia "związania z prowadzeniem działalności gospodarczej", zawarta została w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W przepisie tym ustawodawca wskazał, że za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, uznaje się - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a (który w sprawie nie ma zastosowania). Nie budzi wątpliwości w sprawie, że spółka "M", korzystająca z drogi dojazdowej oraz parkingu, jest posiadaczem tych obiektów budowlanych.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy prawidłowo ustaliły przedmiot opodatkowania zarówno podatkiem rolnym, jak i podatkiem od nieruchomości.

Przedmiot opodatkowania wskazuje od czego należy zapłacić podatek. Z kolei o tym kto ma ten podatek zapłacić, decyduje podmiot opodatkowania. Podmiotem takim w podatku rolnym jest w pierwszej kolejności właściciel gruntów, o czym wyraźnie stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r. Z kolei w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wskazano, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (który w sprawie nie zachodzi, gdyż posiadaczami samoistnymi całej nieruchomości są jej współwłaściciele). Synowie skarżącego władają częścią nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, zaś spółka "M" na podstawie ustanowienia służebności gruntowej. Uznać ich zatem należy za posiadaczy zależnych w rozumieniu art. 336 kodeksu cywilnego. Posiadacz zależny może być natomiast podatnikiem podatku od nieruchomości, jedynie w sytuacji wskazanej w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., która w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Wobec powyższego organy podatkowe prawidłowo ustaliły zarówno przedmiot, jak i podmiot opodatkowania. Organy podatkowe także prawidłowo zastosowały stawki podatku, przy tak zrekonstruowanym przedmiocie opodatkowania. Skarżący nie kwestionował przy tym, że wysokość zastosowanych stawek jest nieprawidłowa. Zdaniem skarżącego, nie powinien on być jednak opodatkowany podatkiem od budowli, jak również organy nie powinny stosować stawek w wysokości przyjętej za przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stanowiska takiego nie można jednak zaakceptować.

W przypadku podatku od nieruchomości, organ podatkowy ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić, co powinno zostać opodatkowane, czyli ustalić przedmiot opodatkowania, zaś dopiero w drugiej kolejności określony powinien być podmiot, który będzie zobowiązany do zapłaty podatku. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wyraźnie wskazano, że podatnikiem jest właściciel nieruchomości lub obiektów budowlanych. Przepis ten jednak nie wymaga, aby osoba właściciela miała wpływ na ustalenie, że budynek, grunt lub budowla związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przyjęcie stanowiska skarżącego prowadziłoby w istocie do unikania zapłaty podatku, bądź zapłaty podatku w niższej wysokości. Gdyby bowiem to właściciel nieruchomości musiał osobiście prowadzić działalność gospodarczą, aby grunt rolny uznać za zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i tym samym opodatkować go podatkiem od nieruchomości, ewentualnie zastosować stawki w podatku związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, bądź też opodatkować budowlę. To w takim przypadku pomimo zaistnienia tych przesłanek w niniejszej sprawie od całości gruntów skarżący powinien zapłacić podatek rolny, choć część gruntów faktycznie zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto nie można by opodatkować budowli, jak również w przypadku ustalania stawek podatku od budynku, musiałyby one zostać ustalone w niższej wysokości, choć w budynkach faktycznie prowadzona jest działalność gospodarcza. Stanowisko takie po pierwsze sprzeczne jest z przedstawionymi przepisami, zaś po drugie przeczy istocie opodatkowania w podatku rolnym oraz od nieruchomości. Podatku nie mogliby przy tym zapłacić posiadacze zależni, gdyż w stanie faktycznym sprawy, nie przysługuje im przymiot podatnika.

Sam brak osiągania dochodu z tytułu korzystania przez przedsiębiorców z części nieruchomości skarżącego, nie ma wpływu na wymiar podatku. Zarówno podatek rolny, jak i podatek od nieruchomości, stanowią bowiem podatki majątkowe. Oznacza to, że bez znaczenia jest, czy właściciel osiąga jakiekolwiek dochody z tytułu przysługującego mu prawa własności.

Niezasadne są również zarzuty, że część nieruchomości skarżącego znajduje się w pasie drogowym i dlatego ta część powinna zostać wyłączona od opodatkowania. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016r., poz. 1440 ze zm. – dalej: u.d.p.), pasem drogowym, jest

wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. W toku postępowania organ uzyskał informację od Miejskiego Zarządu Dróg, że działka [...] (której część w opinii skarżącego miała znajdować się w pasie drogowym) w całości jest zlokalizowana poza pasem drogowym. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że część nieruchomości skarżącego znajduje się w pasie drogowym i tym samym zwolniona jest z opodatkowania. Słusznie wskazał przy tym organ, że część gruntu została zarezerwowana w przyszłości na poszerzenie drogi. Związane jest to z procedurą rozwoju sieci drogowej, która została uregulowana w art. 35 u.d.p., zamieszczonym w rozdziale "pas drogowy". Ustawodawca jednoznacznie jednak różnicuje w tym rozdziale pojęcie pasa drogowego od terenu przyległego do takiego pasa, który przeznaczony jest pod przyszłą zabudowę. Faktycznie, zarezerwowanie określonego terenu pod przyszłą rozbudowę drogi, prowadzi do ograniczeń w jego wykorzystywaniu, o czym stanowi choćby art. 35 ust. 4 u.d.p. Nie oznacza to jednak, że teren ten może zostać uznany za pas drogowy.

Zarzuty skargi okazały się wobec powyższego niezasadne, zaś Sąd kontrolując wydaną decyzję w oparciu o przesłanki wynikające z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), nie dopatrzył się żadnych naruszeń prawa, które mogły spowodować konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Dlatego też skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 wyżej wskazanej ustawy.