Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 846/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40 par. 2, art, 49, art. 58 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1604/11 w sprawie ze skargi D.B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oraz przywrócenia terminu do wniesienia od niej odwołania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1604/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D.B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oraz przywrócenia terminu do wniesienia od niej odwołania.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił wstrzymania wykonania oraz przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...], umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: budowa drogi ekspresowej S11 Zachodnia Obwodnica Poznania na odcinku Złotkowo - autostrada A-2 węzeł "Głuchowo", w zakresie przebudowy fragmentów linii napowietrznych wysokiego napięcia kolidujących z budową Zachodniej Obwodnicy miasta Poznania w ciągu drogi S11:

- linia 220 kV relacji Plewiska-Piła Krzewina (pikietaż drogi 6+717),

- linia 220 kV relacji Plewiska-Piła Krzewina (pikietaż drogi 14+000),

- linia 220 kV relacji Czerwonak- Plewiska (pikietaż drogi 14+000),

- linia 400 kV relacji Plewiska - Krajnik (pikietaż drogi 19+006),

- linia 400 kV relacji Plewiska - Krajnik (pikietaż drogi 22+883 i 23+311),

- linia 400 kV relacji Leszno-Gronowo (pikietaż drogi 24+214).

Analizując materiał dowodowy przedmiotowej sprawy organ odwoławczy ustalił, iż obwieszczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...], o wydaniu decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r., zostało podane do wiadomości stronom postępowania:

- na stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w P. w terminie 21.02.2011-16.03.2011 r.,

- w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w P., w terminie 23.02.2011-11.03.2011 r.,

- w Urzędzie Gminy Dopiewo, w terminie 24.02.2011-10.03.2011 r.,

- w Urzędzie Gminy Komorniki, w terminie 23.02.2011-11.03.2011 r.,

- w Urzędzie Gminy Rokietnica, w terminie 25.02.2011-14.03.2011 r.,

- w Urzędzie Gminy Tarnowo Podgórne, w terminie 23.02.2011-11.03.2011 r.

Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. umarzającej postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w wyniku cofnięcia przez inwestora wniosku o jej wydanie, organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem nie zaszły okoliczności, które by przemawiały za postulowanym rozstrzygnięciem.

Analizując z kolei wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż nie są prawdziwe zarzuty wskazujące, że decyzja organu I instancji nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego. Organ odwoławczy podkreślił, że zastosowane przez organ I instancji zawiadomienia stron o wydaniu rozstrzygnięcia poprzez publiczne ogłoszenie dokonane w sposób opisany powyżej, czyni zadość art. 49 k.p.a. i spełnia warunki jego skutecznego doręczenia nie tylko stronom, ale także wyznaczonym przez nich pełnomocnikom. Zdaniem organu nie może zostać uwzględniony argument skarżącego, iż art. 40 § 2 k.p.a. "jest przepisem szczególnym do pozostałych przepisów o doręczaniu dokumentów stronom", "w szczególności (...) w stosunku do art. 49 k.p.a.".

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podkreślił, iż przepis art. 40 § 2 k.p.a. co prawda nakazuje doręczanie pism wyznaczonemu przez stronę pełnomocnikowi, jednak nie określa sposobu ich dokonania, nie wyklucza zatem możliwości doręczenia przez publiczne ogłoszenie. Zapisana w art. 39 k.p.a. zasada doręczania pism za pokwitowaniem nie ma zastosowania, gdy strony (lub wyznaczeni przez nie pełnomocnicy) zostały zawiadomione o decyzji i innych czynnościach organu w sposób przewidziany w art. 49 k.p.a. W przypadku przedmiotowej decyzji, sposób jej publicznego ogłoszenia został dokonany prawidłowo, co oznacza zdaniem organu, iż dokonano jej skutecznego doręczenia stronom oraz ich pełnomocnikom. Dodatkowo podkreślono, że pełnomocnik skarżącego został powiadomiony stosownym pismem, iż wszelkie czynności prowadzonego postępowania będą dokonywane w trybie art. 49 k.p.a.

Odnosząc się do podniesionych przez pełnomocnika skarżącego zarzutów dotyczących nieprawidłowego dokonania przez organ I instancji doręczenia w trybie obwieszczenia, organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. Wskazano, iż zasady dotyczące podawania informacji do publicznej wiadomości, określone w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dotyczą informowania przez publiczne obwieszczenie społeczeństwa, a nie stron postępowania. Zgodnie bowiem z art. 85 ust. 3 tej ustawy, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zobowiązany do podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią oraz dokumentacją sprawy. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania w stosunku do stron takiego postępowania.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącego przedmiotowego odwołania.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D.B., wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy organowi II instancji, celem rozpoznania odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] lutego 2011 r.

W motywach skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, iż Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska naruszył treść art. 40 k.p.a. w zw. z art. 49 k.p.a., bowiem błędnie przyjął, że organ I instancji nie miał obowiązku wysłać wydanej w sprawie decyzji do ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika, ze względu na doręczenie decyzji w drodze publicznego obwieszczenie. Zdaniem pełnomocnika przewidziany w art. 49 k.p.a. sposób informowania dotyczy wyłącznie zawiadomienia stron postępowania i nie ma zastosowania w odniesieniu do osób reprezentowanych przez pełnomocnika, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2011 r.

Pełnomocnik skarżącego powołał się na fakt, iż pismem z dnia 11 lutego 2011r. zgłosił swój udział do występowania w postępowaniu w imieniu skarżącego, wnioskując jednocześnie o zawiadamianie go o wszystkich dokonywanych w tej sprawie czynnościach. Pomimo to dalsze informacje o podejmowanych przez organ działaniach dokonywane były w drodze publicznego obwieszczenia. W ocenie pełnomocnika obowiązkiem organu było zawiadamianie go o podejmowanych czynnościach w sposób wskazany w art. 39 k.p.a., a zatem w drodze doręczenia za pokwitowaniem przez pocztę. Obwieszczenie natomiast o wydaniu decyzji zamieszczono w urzędach gmin, na obszarach których położone są objęte postępowaniem nieruchomości, jak również na stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Informacja na stronie internetowej figurowała w okresie od dnia 21 lutego 2011 r. do dnia 16 marca 2011 r., natomiast odwołanie od decyzji zostało nadane w dniu 12 kwietnia 2011 r. w placówce pocztowej operatora publicznego. Błędne jest zatem stanowisko organu, że przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona stronom w dniu 11 marca 2011 r., zaś termin do złożenia od niej odwołania upłynął w dniu 25 marca 2011 r. Powyższe ustalenia doprowadziły do błędnego przyjęcia, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd opisał instytucję przywrócenia terminu (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) i wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy pełnomocnik skarżącego podstawą swojego wniosku uczynił twierdzenie, iż uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego. Zdaniem pełnomocnika główną okolicznością wskazującą na uprawdopodobnienie braku winy skarżącego jest to, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło niewłaściwe doręczenie skarżącemu, reprezentowanemu przez pełnomocnika, decyzji organu I instancji.

W ocenie Sądu I Instancji przedstawiona argumentacja nie zasługuje na aprobatę.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji stosuje się co do zasady przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednak zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jeśli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, w miejsce przepisów odnoszących się do sposobu doręczania pism stronom i ustanowionym przez nich pełnomocnikom, tj. art. 39-48 k.p.a., stosuje się przepis art. 49 k.p.a.

Zdaniem Sądu, z racji liczby stron tego postępowania, wskazany przepis znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie, wyłączając jednocześnie zastosowanie przepisów art. 39 - 48 k.p.a., w tym art. 40 § 2 k.p.a., regulującego sposób doręczania pism w postępowaniu administracyjnym stronom, które ustanowiły pełnomocnika.

Przepis art. 49 k.p.a. wprowadza specyficzną możliwość zawiadamiania stron postępowania administracyjnego o czynnościach organów administracji publicznej, podejmowanych w tym postępowaniu. Zgodnie z jego treścią strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Nadto, w ocenie Sądu, należy mieć na uwadze, iż istotą instytucji doręczenia w drodze publicznego obwieszczenia, określonego w art. 49 k.p.a., jest zapewnienie szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami danego aktu administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne przewidują możliwość posłużenia się taką szczególną formą doręczenia.

Mając powyższe na względzie, za błędną Sąd uznał argumentację skarżącego, iż sposób powiadamiania wskazany w art. 49 k.p.a. ma jedynie zastosowanie do stron postępowania, a zatem osób działających bez pełnomocników.

Sąd wskazał także, że w literaturze przedmiotu wskazuje się, iż forma powiadamiania adresatów aktów i czynności organu administracyjnego, o której mowa w art. 49 k.p.a., w niewielkim tylko stopniu chroni ich interesy w porównaniu z doręczeniami uregulowanymi w art. 39-48 k.p.a., dlatego też odstępstwa od unormowań zawartych w k.p.a. powinny mieć szczególną podstawę prawną. Podstawą prawną do zastosowania w niniejszej sprawie wskazanego sposobu powiadamiania stron oraz ich pełnomocników o wszelkich czynnościach organu, w tym podjętych przez niego decyzjach, jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, był art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wobec skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji, za bezzasadny uznano zarzut o braku jego winy w uchybieniem terminu do złożenia odwołania. Prawidłowo zatem zdaniem Sądu organ odwoławczy przyjął, iż skarżący nie wykazał, że spełnił przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego odwołania.

W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja skarżącego dotycząca nieprawidłowego dokonania przez organ I instancji ogłoszenia publicznego w trybie obwieszczenia. Zdaniem Sądu słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, iż zasady podawania informacji do publicznej wiadomości, określone w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dotyczą informowania poprzez publiczne obwieszczenie społeczeństwa, a nie stron postępowania. Skarżący w rozpoznawanej sprawie posiada status strony, a zatem w stosunku do niego znalazł zastosowanie tryb informowania o wydanej decyzji wskazany w art. 49 k.p.a.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł D.B. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania - art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. i art. 145 ust. 1 lit. c, art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 58 § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu, że organ dokonując doręczenia zgodnie z art. 49 k.p.a. nie miał obowiązku informować indywidualnie ustanowionego przez stronę pełnomocnika o wydanym rozstrzygnięciu, podczas gdy prawidłowa wykładania omawianych przepisów nakazuje uznać, że art. 40 § 2 k.p.a. wyłącza stosowanie art. 49 k.p.a., co miało wpływ na rozstrzygnięcie postępowania prowadząc do uznania przez Sąd, że organ administracji prawidłowo poinformował skarżącego o umorzeniu postępowania w sytuacji gdy stosując prawidłowo wykładnię art. 40 i 49 k.p.a., należało uchylić postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i przekazać wniosek do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazał na okoliczności faktyczne sprawy i podniósł, że pogląd Sądu I instancji jest błędny. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie skarżący wyjaśnił, że art. 40 § 2 k.p.a., wymusza na organie obowiązek informowania ustanowionego przez stronę pełnomocnika bez względu na przyjętą formę informowania pozostałych uczestników. Zdaniem skarżącego elementem konstytuującym ten obowiązek jest właśnie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Od chwili jego zgłoszenia wszelkie doręczenia winny następować do jego rąk. Przepis ten jest przepisem szczególnym do pozostałych przepisów o doręczaniu dokumentów stronom. W szczególności jest to przepis szczególny w stosunku do art. 49 k.p.a. Wnioskodawca ustanowił w tej sprawie pełnomocnika i zawiadomił o tym organ w dniu 11 lutego 2011 r. Organ powziął tę wiadomość i odpowiedział pełnomocnikowi w dniu 17 lutego 2011 r. Mimo tego nie doręczył korespondencji pełnomocnikowi, lecz stronie w trybie przewidzianym w art. 49 k.p.a.

W ocenie skarżącego działanie takie rażąco narusza art. 40 k.p.a. Ustanawiając pełnomocnika wnioskodawca nie śledził dalej obwieszczeń, będąc przekonanym, iż organ będzie doręczał korespondencję prawidłowo, a w konsekwencji nie złożył odwołania w tej sprawie w terminie bez swej winy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie przesłanki nieważności postępowania enumeratywnie wyliczone w § 2 tegoż artykułu. W związku z tym, że żadne okoliczności wskazujące na nieważność postępowania nie zaistniały, przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach podniesionych w jej treści zarzutów. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia przepisów postępowania koncentrując się na zakwestionowaniu w ramach art. 40 § 2 k.p.a. i 49 k.p.a., poglądu Sądu I instancji, iż organ dokonując doręczenia zgodnie z art. 49 k.p.a., w drodze publicznego obwieszczenia nie miał obowiązku informowania indywidualnie ustanowionego przez stronę pełnomocnika. Zdaniem skarżącego jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, wówczas pisma doręcza się pełnomocnikowi a przepis art. 40 § 2 k.p.a. wyłącza stosowanie publicznego doręczenia o jakim mowa w art. 49 k.p.a. Ze stanowiskiem skarżącego nie można się jednak zgodzić.

Doręczenie jest niewątpliwie czynnością procesową organu administracji publicznej, wywołującą skutki prawne przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Od daty doręczenia rozpoczynają bieg niektóre terminy dokonania czynności proceduralnych, a ponadto doręczenie pisma może wywoływać także inne skutki prawne; w szczególności związanie organu decyzją administracyjną jest skuteczne od chwili jej doręczenia. W judykaturze przyjmuje się, że instytucja doręczeń urzeczywistnia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, umożliwia bowiem stronie zapoznanie się z czynnościami organu i uczestniczenie w tych czynnościach. Przyjmuje się też, że k.p.a. wprowadza zasadę oficjalności doręczeń. Ustawowy obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Zasada ta znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu, niezależnie od jego struktury podmiotowej. Zapewnia organowi administracyjnemu stanowczy wpływ na sam tok postępowania, służy także zrównaniu w tym zakresie pozycji prawnej podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Strony i inni uczestnicy postępowania nie muszą ani składać osobnych wniosków lub żądań co do doręczania im pism, ani dowiadywać się w siedzibie organu, czy jest jakieś pismo do odebrania w ich sprawie (J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2002, s. 278). Nieprawidłowe, czyli niezgodne z przepisami k.p.a., doręczenie pisma, od którego rozpoczyna się bieg terminów procesowych, należy uznać za naruszenie zasady oficjalności doręczeń pism, mogące spowodować pozbawienie strony możliwości obrony jej praw.

Przepisy k.p.a., niezależnie od powyższej zasady, dopuszczają wyjątki w postaci doręczenia pisma ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi procesowemu (art. 40 § 1 i 2 k.p.a.), czy też w postaci tzw. doręczenia zastępczego (art. 43, 44 i 48 k.p.a.). W stosunku do stron niebędących osobami fizycznymi stosuje się także odpowiednio, wynikające z przepisu art. 44 § 1-4 k.p.a., zasady wynikające z doręczenia zastępczego.

Wszystkie powyższe zasady dotyczą występowania w toku postępowania administracyjnego stron spersonalizowanych, a więc wnioskodawców, adresatów decyzji, uczestników postępowania ustalonych i zidentyfikowanych przez organ oraz dopuszczonych do udziału w sprawie stron zainteresowanych.

Natomiast w przepisie art. 49 k.p.a. wprowadzono odmienną od powyższych reguł możliwość zawiadamiania o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Termin doręczenia decyzji obliczać należy od pierwszego dnia, w którym obwieszczenie zostało udostępnione do wiedzy publicznej w sposób wyżej wskazany (porównaj orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego - postanowienie z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 2136/11 publikowane w zbiorze LEX nr 1070376, wyroki z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1903/10, z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 45/10, publikowane na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: cbois.nsa.gov.pl.

Ta forma powiadamiania adresatów pism, decyzji lub innych aktów organu prowadzącego postępowanie może być stosowana tylko wyjątkowo, ze względu na znaczną liczbę tych osób (stron), a także gdy organ nie jest w stanie ustalić w sposób precyzyjny kręgu podmiotów, które powinny brać udział w całym postępowaniu (zob. J. Borkowski: op.cit., s. 299). Drugą, obligatoryjną przesłanką stosowania tego przepisu jest wyraźne upoważnienie organu do jego stosowania przez przepis szczególny.

W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że przepis art. 49 k.p.a. ma zastosowanie z uwagi na znaczna liczbę stron (ponad 20 osób), zaś przepis art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), wyraźnie upoważnia organ do doręczenia decyzji w formie obwieszczenia.

Z zestawienia przepisów regulujących zasadę doręczania bezpośredniego (art. 38-48 k.p.a.) z zasadą doręczania w formie obwieszczenia lub innej zwyczajowo przyjętej (art. 49 k.p.a.) wynika, że przyjęcie tej drugiej formy doręczania może mieć charakter wyjątkowy a jednocześnie powodujący wyłączenie stosowania zasad dotyczących doręczania bezpośredniego. Trafnie zatem w motywach zaskarżonego wyroku Sąd I instancji podniósł, iż norma art. 49 k.p.a. mająca na celu zapewnienie szybkiego skutku doręczenia, prawnie skuteczna jest w stosunku do wszystkich stron postępowania a więc odnosi się również do ustanowionych przez strony pełnomocników. Nie można w ramach przepisu art. 49 k.p.a. tak jak błędnie wywodzi to skarżący kasacyjnie wyprowadzać stanowiska, iż wobec strony norma ta ma zastosowanie natomiast nie dotyczy już jego pełnomocnika ustanowionego w sprawie. Taki dualizm nie znajduje racjonalnego uzasadnienia w przepisu art. 49 k.p.a. Tym samym prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku, iż przepis art. 49 k.p.a. mający w tym postępowaniu zastosowanie, wyłącza jednocześnie stosowanie przepisów art. 39-48 k.p.a. w tym przywołany w kasacji przepis art. 40 § 2 k.p.a. regulującego sposób doręczania pism w postępowaniu administracyjnym stronom, które ustanowił pełnomocnika.

Prawidłowość tego stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji prowadzi do konkluzji, iż skuteczność doręczenia D.B. reprezentowanemu przez pełnomocnika, decyzji organu I instancji nie pozwalała uznać za zasadny zarzutu o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Należy więc w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w tych okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący nie wykazał, iż spełnił przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego odwołania a wydane w tym zakresie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zatem Sąd I instancji przeprowadzając kontrolę legalności tego rozstrzygnięcia, zasadnie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. albowiem nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Tym samym chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej niewłaściwego zastosowania tej normy procesowej. Nie było tym samym podstaw do zastosowania wskazanej w kasacji normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - (w skardze kasacyjnej błędnie oznaczono tę normę jako art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a.) - pozwalającej uchylić zaskarżone postanowienie w przypadku innych naruszeń przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też mając na uwadze powyżej przedstawione rozważania uznać należało, iż zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie mogły doprowadzić do eliminacji zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego.

Stąd Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji .