Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 702/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 49, art. 75 par 1,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 112., art. 113, art. 114, art. 118,
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
Teza: Skoro wywłaszczenie polega na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości to tym samym godzi ono w interes prawny tych właśnie osób. Stroną postępowania wywłaszczeniowego zawsze powinien być podmiot, którego prawo do nieruchomości ma być odjęte lub ograniczone w drodze decyzji wywłaszczeniowej.

Skoro stronami postępowania wywłaszczeniowego są jedynie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości oraz osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości to wywieść należy z tego wniosek, że w przypadku postępowań dotyczących nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, a więc nieruchomości, których właściciele, wieczyści użytkownicy lub uprawnieni z tytułu innych praw rzeczowych nie zostali ustaleniu, brak będzie stron innych niż organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, na rzecz której nieruchomość ma być wywłaszczona.

TEZY

Skoro wywłaszczenie polega na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości to tym samym godzi ono w interes prawny tych właśnie osób. Stroną postępowania wywłaszczeniowego zawsze powinien być podmiot, którego prawo do nieruchomości ma być odjęte lub ograniczone w drodze decyzji wywłaszczeniowej.

Skoro stronami postępowania wywłaszczeniowego są jedynie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości oraz osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości to wywieść należy z tego wniosek, że w przypadku postępowań dotyczących nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, a więc nieruchomości, których właściciele, wieczyści użytkownicy lub uprawnieni z tytułu innych praw rzeczowych nie zostali ustaleniu, brak będzie stron innych niż organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, na rzecz której nieruchomość ma być wywłaszczona.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, Protokolant Asystent sędziego Paulina Nagajek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania J. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...]

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Starosta C., po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza [...], decyzją z [...] lipca 2018 r., znak: [...], orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w obrębie S., jednostka ewidencyjna S.-miasto, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], o powierzchni 0,1862 ha, na rzecz Gminy S i ustaleniu odszkodowania. Z uwagi na fakt, że nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny Gmina S została zobowiązana do złożenia odszkodowania do depozytu sądowego. Decyzja została doręczona w trybie zakreślonym przepisami art. 49 k.p.a. poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w C. w dniu [...] lipca 2018 r., a w dniu [...] sierpnia 2018 r. uzyskała klauzulę ostateczności.

Pismem z [...] sierpnia 2019 r. J. S. złożyła odwołanie od decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2018 r. Skarżąca podniosła, że przedmiotowa działka, co najmniej od 1960 r. była w samoistnym posiadaniu L. J. (matki skarżącej). Obecnie, od 2004 r., samoistnym posiadaczem tej działki jest skarżąca.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń organ wyjaśnił, że posiadacz samoistny to osoba, która faktycznie włada rzeczą jak właściciel, nie będąc równocześnie właścicielem rzeczy (stan faktyczny - posiadanie). W polskim systemie prawa posiadanie samoistne zostało zdefiniowane w przepisach art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Z kolei przepisy art. 28 k.p.a. definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazują, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Jak stwierdził organ z powyższego wynika, że posiadacz samoistny nieruchomości z samego faktu władania nieruchomością może wywodzić jedynie legitymowanie się interesem faktycznym. Interes prawny w takim przypadku wynika z posiadania tytułu własności do nieruchomości lub dziedziczenia po osobie posiadającej tytuł prawny do nieruchomości. Podkreślić należy, że zgodnie z przepisami art. 1027 Kodeksu cywilnego, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko prawomocnym postanowienie sądu rejonowego stwierdzającym nabycie spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia.

Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Oznacza to, że odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania, dlatego też, gdy do organu odwoławczego wpływa odwołanie, to organ ten w pierwszej kolejności musi je zbadać w postępowaniu wstępnym pod względem formalnoprawnym, czy odwołanie jest wniesione prawidłowo, w tym także, czy odwołanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot, czyli stronę postępowania administracyjnego. Ustawowym bowiem warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest, poza innymi przesłankami, wniesienie go przez stronę postępowania, gdyż wniesienie odwołania przez podmiot nieuprawniony powoduje bezskuteczność tego środka.

Jak wyjaśnił organ J. S. pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. została wezwana do przedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie praw spadkowych po F. W., zmarłej [...] stycznia 1993 r., która posiadała tytuł własności do nieruchomości położonej w obrębie S., jednostka ewidencyjna S.-miasto, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...]. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z [...] sierpnia 2019 r., skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2018 r., znak: [...], powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu z [...] sierpnia 2019 r. J. S. nie przedłożyła dokumentów potwierdzających tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, a co za tym idzie nie udowodniła posiadania przymiotu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

W zakończeniu organ stwierdził, że z uwagi na to, iż wniesienie odwołania od decyzji przez podmiot nieuprawniony, obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - postanowiono jak w sentencji.

Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania zostało zaskarżone przez J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W skardze zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 134 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez Skarżącą wobec uznania przez Wojewodę, że nie mogłam zostać uznana za stronę postępowania odwoławczego, ponieważ nie mam w sprawie interesu prawnego, podczas gdy służy mi przymiot strony w tym postępowaniu, gdyż jestem spadkobierczynią L. J., która z kolei była spadkobierczynią F. W., która była pełnoprawną właścicielką wywłaszczonej nieruchomości, a ponadto toczy się postępowanie o stwierdzenie przeze mnie nabycia spadku, w skład którego wchodzi wywłaszczona nieruchomość;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływa na wynik sprawy w postaci art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania świadków zgłoszonych przeze mnie w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. i tym samym nieustalenie stanu faktycznego sprawy w sposób prawidłowy;

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływa na wynik sprawy w postaci art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Podnosząc takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga niej jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył reguł wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowania. Organ zebrał i rozważył wyczerpująco materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy. W takim też zakresie ustalił stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia organu nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Co ważne w większości ustalenia te wynikają wprost z dokumentów urzędowych znajdujących się aktach sprawy.

Organ nie naruszył dyspozycji art. 6 k.p.a. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Nie można także uznać, by doszło do naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Brak jest także jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Organ nie naruszył także dyspozycji art. 124 § 2 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem.

W ocenie Sądu brak jest także podstaw do przypisania organowi naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez J. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.

Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Cytowany przepis wyznacza zakres wstępnego postępowania organu drugiej instancji, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, ale także całe postępowanie odwoławcze. Dopiero pozytywny rezultat tych czynności pozwala organowi drugiej instancji na zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia.

Przepis art. 134 k.p.a. nie wskazuje warunków, jakie decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania. Przyjmuje się natomiast, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Przesłanka podmiotowa oznacza złożenie odwołania przez legitymowany podmiot – stronę postępowania w sprawie.

W sprawie organ uznał, że niedopuszczalność odwołania skarżącej wynika z przyczyn o charakterze podmiotowym, albowiem skarżąca nie posiada przymiotu strony.

W realiach niniejszej sprawy stwierdzenie takie należy podzielić.

Odwołanie, którego niedopuszczalność stwierdził organ, wniesione zostało w sprawie wywłaszczenia nieruchomości.

Ustalenie kręgu stron w tego rodzaju następuje na podstawie art. 28 k.p.a., w myśl którego stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Pojęcie interesu prawnego, użyte w art. 28 k.p.a. , w bezpośrednim rozumieniu oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Posiadanie interesu faktycznego nie uprawnia do wzięcia udziału w sprawie administracyjnej w charakterze strony.

Źródłem interesu prawnego są przepisy materialnego prawa powszechnie obowiązującego. Art. 28 k.p.a. nie zawiera bowiem normy prawnej samoistnej, a wymaga zastosowania łącznie z normą materialnego prawa administracyjnego, która jest podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w której jednostka żąda udzielenia jej ochrony prawnej przez jej rozstrzygnięcie na drodze prawa.

Sprawą, w której złożono przedmiotowe odwołanie była sprawą o wywłaszczenie nieruchomości. W konsekwencji też oceny posiadania przez skarżącą interesu prawnego, a tym samym i przymiotu strony w postępowaniu wywłaszczeniowym dokonywać należy z uwzględnieniem przepisów prawa normujących zagadnienie wywłaszczenia nieruchomości.

W obecnie obowiązującym stanie prawnym kwestię wywłaszczenia nieruchomości reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm. - dalej jako: "ustawa o gospodarce nieruchomościami" lub "u.g.n."). Przepisy tej właśnie ustawy stanowiły także materialnoprawną podstawę decyzji o wywłaszczeniu, która została zaskarżona odwołaniem wniesionym przez skarżącą.

Analiza przepisów art. 112 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje, że stronami postępowania wywłaszczeniowego, oprócz organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, na rzecz której nieruchomość ma być wywłaszczona, są jedynie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości oraz osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości.

Stwierdzenie takie należy uznać za oczywiste także w kontekście art. 112 ust. 2 u.g.n., który stanowi, że wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Skoro wywłaszczenie polega na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości to tym samym godzi ono w interes prawny tych właśnie osób.

Wywłaszczenie jest w swej istocie ingerencją państwa w konkretne prawa zindywidualizowanego podmiotu. Stroną postępowania wywłaszczeniowego zawsze powinien być podmiot, którego prawo do nieruchomości ma być odjęte lub ograniczone w drodze decyzji wywłaszczeniowej.

W sprawie skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by była właścicielem lub użytkownikiem wieczystym wywłaszczanej nieruchomości lub osobą, której przysługują jakiekolwiek ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości. Skarżąca powołuje się wyłącznie na posiadanie nieruchomości, które pozostaje jedynie pewnym stanem faktycznym i nie może być kwalifikowane jako prawo do rzeczy.

Zwrócić należy także uwagę na to, że wywłaszczenia nieruchomości w sprawie dokonano w trybie przewidzianym dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Wprawdzie art. 113 ust. 5 u.g.n. stanowi, że w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, przy jej wywłaszczeniu, przyjmuje się służące do jej oznaczenia dane z katastru nieruchomości, to jednak treść ust. 4 i 6 tego przepisu jednoznacznie wskazuje na to, że dane te muszą dotyczyć prawa do nieruchomości.

Art. 113 ust. 4 u.g.n. stanowi, że jeżeli nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, przy jej wywłaszczeniu przyjmuje się inne dokumenty stwierdzające prawa do nieruchomości oraz służące do jej oznaczenia dane z katastru nieruchomości. Natomiast w art. 113 ust. 6 u.g.n. postanowiono, że przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe.

W obu tych przepisach mowa jest o osobach, którym przysługują prawa do nieruchomości. Skarżąca nie wykazała, by przysługiwały jej jakiekolwiek prawa do nieruchomości, zaś przywoływane przez nią posiadanie jest jedynie określonym stanem faktycznym, a nie prawem. Co więcej ze złożonych do akt administracyjnych dokumentów nie wynika także, by skarżąca była wpisana w katastrze nieruchomości jako władający nieruchomością.

W sprawie, w oparciu o dokument urzędowy, ustalono osobę właściciela nieruchomości, którym była F. W. (akt własności ziemi - k.10 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Jednakże jak wynika z innego dokumentu urzędowego - aktu zgonu F. W. zmarła w dniu [...] stycznia 1993 r.

W takiej sytuacji w sprawie zastosowanie miał art. 113 ust. 7 u.g.n., który stanowi, że przepis ust. 6, a więc przepis dotyczący nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe.

Z powyższej normy wywieść należy także, że w przypadku śmierci właściciela nieruchomości konieczne jest stwierdzenie nabycia spadku w drodze stosownego postępowania spadkowego, a więc w drodze prowadzonego przed sądem cywilnym postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, bądź też alternatywnie w drodze sporządzonego przed notariuszem i zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.

W postępowaniu wywłaszczeniowym organ może zatem ustalić fakt dziedziczenie po właścicielu nieruchomości wyłącznie w oparcie o postanowienie sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Stwierdzenie nabycia spadku należy do kompetencji sądu powszechnego oraz, w zakresie określonym w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, do notariuszy. Organ administracji nie może, nawet przesłankowo, ustalać takich okoliczności w postępowaniu administracyjnym, co oznacza w szczególności, że organ nie mógł ustalić takich okoliczności w drodze przesłuchania świadków.

W tym kontekście za nietrafny uznać należy zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 134 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, że L. J. była spadkobierczynią F. W..

Zarzut ten jest niezasadny z tego podstawowego powodu, że skarżąca nie wykazała we wskazany wyżej sposób, ażeby L. J. nabyła spadek po F. W..

Skarżąca legitymuje się jedynie postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] grudnia 2004 r., sygn. akt I Ns [...], w którym stwierdzono, że spadek po L. J. nabyła w całości skarżąca (k.7 akt sądowych).

Powyższe nie jest wystarczające albowiem z postanowienia tego wynika jedynie fakt nabycia spadku przez skarżącą po L. J.. Z orzeczenia tego nie wynika natomiast to, że L. J. nabyła spadek po właścicielu nieruchomości, tj. po F. W.. Skarżąca nie przedstawiła bowiem ani postanowienia sądowego o stwierdzeniu nabycia spadku, ani zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, z którego wynikałoby, że spadek, a więc i własność wywłaszczanej nieruchomości, po F. W. nabyła L. J..

Jak zaś wyjaśniono już wyżej fakt dziedziczenia po właścicielu wywłaszczanej nieruchomości mógł być wykazany w przedmiotowej sprawie jedynie w taki, ściśle sformalizowany sposób. Na marginesie już więc tylko należy zauważyć, że kwestia dziedziczenia po F. W. nie jest wcale oczywista, w sytuacji, gdy F. W., oprócz matki skarżącej, miała także innych zstępnych, zaś z uwagi na datę śmierci F. W. wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne mogli odziedziczyć jedynie spadkobiercy odpowiadający warunkom przewidzianym do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.

Dla wykazania praw spadkowych konieczne jest przedstawienie przez skarżącą prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po F. W., co oznacza, że ewentualne toczenie się postępowania w takiej sprawie nie ma wpływu na kwestię wykazania faktu dziedziczenia własności wywłaszczanej nieruchomości. Wskazuje też na to treść art. 113 ust. 7 u.g.n., w którym jest mowa o przeprowadzeniu i zakończeniu postępowania spadkowego.

Skoro stronami postępowania wywłaszczeniowego są jedynie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości oraz osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości to wywieść należy z tego wniosek, że w przypadku postępowań dotyczących nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, a więc nieruchomości, których właściciele, wieczyści użytkownicy lub uprawnieni z tytułu innych praw rzeczowych nie zostali ustaleniu, brak będzie stron innych niż organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, na rzecz której nieruchomość ma być wywłaszczona.

Prawidłowość takiego rozumowania potwierdza także treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, które regulują tryb postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

W szczególności więc w takiej sytuacji nie prowadzi się rokowań o nabycie nieruchomości w drodze umowy, zaś informację o zamiarze wywłaszczenia podaje się do publicznej wiadomości poprzez ogłoszenia (art. 114 ust. 1 i 3 u.g.n.). Ogłoszenia te mają na celu zgłoszenie się osób, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości (art. 114 ust. 4 u.g.n.).

W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym nie przeprowadza się także rozprawy administracyjnej (art. 118 ust. 1a u.g.n.), co podyktowane jest tym, że w tego rodzaju sprawach brak jest innych podmiotów uczestniczących w postępowaniu, różnych od organu administracji i ewentualnie organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, na rzecz której nieruchomość ma być wywłaszczona.

Bez znaczenia dla takiej oceny pozostają pozostałe zarzuty skargi.

Jeszcze raz należy zatem wskazać, że skarżąca nie wykazała, by nabyła własność nieruchomości w drodze dziedziczenia po F. W.. Nie wykazała ona także, by własność, użytkowanie wieczyste lub inne prawa rzeczowego na nieruchomości przysługiwały jej z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego.

Skoro skarżącej nie można uznać za właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, bądź osobę, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości, to tym samym nie można przyjąć, że posiada ona interes prawny w sprawie.

Przywoływane przez skarżącą posiadanie nieruchomości, jest tylko określonym stanem faktycznym, co oznacza, że w takiej sytuacji interes skarżącej ma wyłącznie charakter interesu faktycznego.

Z tych też względów nie można uznać za trafny zarzutu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływa na wynik sprawy w postaci art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania świadków zgłoszonych przez skarżącą w odwołaniu.

Świadkowie ci bowiem mieli zostać przesłuchani na okoliczność władania – samoistnego posiadania nieruchomości przez L. J. i skarżącą. Zgłoszone dowody dotyczyły zatem kwestii posiadania nieruchomości, która to okoliczność nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Posiadanie nieruchomości nie może uzasadniać interesu prawnego skarżącej w postępowaniu wywłaszczeniowym. Nie może też ono zastąpić wykazania tytułu własności lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości.

Wprawdzie samoistne posiadanie nieruchomości może w pewnych okolicznościach prowadzić do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie jednakże stwierdzenia takiego nie może dokonać organ administracji. Stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie można dokonać jedynie w postępowaniu prowadzonym przed sądem powszechnym. Stwierdzenia takiego nie może dokonać organ administracji w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Skarżąc nie przedstawiła prawomocnego orzeczenia o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Co więcej skarżąca w sprawie nawet nie powoływała się na taki fakt.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje także to, że skarżąca otrzymywała płatności bezpośrednie do działki nr [...]. Płatności takie mogą bowiem zostać przyznane także posiadaczowi nieruchomości. Fakt przyznania tego rodzaju płatności nie jest w jakikolwiek sposób tożsamy z wykazaniem tytułu prawnego do nieruchomości.

W zakończeniu podkreślić należy także, że w taki też sposób kwestie te są również postrzegane w orzecznictwie innych sądów administracyjnych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Le 848/12, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).

Podsumowując stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, by posiadała interes prawny i tym samym przymiot strony w prowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym w związku z czym wniesione przez nią odwołanie trafnie zostało uznane przez organ za niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.