Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 800/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1,  ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: asystent sędziego Barbara Baran po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi T. Ł. i W. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...].10.2019 r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania T. Ł. oraz W. Ł., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej "PINB") z [...].08.2019 r. (nr [...]) w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków określonych w pkt 1 i pkt 4 i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do [...].11.2019 r. (pkt 1) oraz do [...].10.2019 r. (pkt 4), w pozostałym zakresie utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji DWINB wyjaśniono, że w pkt 1 decyzji organ I instancji nakazał usunąć w terminie do dnia [...].10.2019 r., stwierdzone nieprawidłowości stanu technicznego budynku zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], poprzez:

naprawę lub wymianę zniszczonych stropów międzykondygnacyjnych,

naprawę lub wymianę zniszczonych stropów poddasza,

naprawę lub wymianę zniszczonej konstrukcji dachu i poszycia dachu,

naprawę lub wymianę zniszczonych balustrad, poręczy, stopnic, podstopnic i belek policzkowych schodów wewnętrznych,

naprawę lub wymianę zniszczonych podłóg,

uzupełnienie brakujących obróbek blacharskich,

uzupełnienie brakujących rynien,

uzupełnienie brakujących rur spustowych.

W pkt 2 rozstrzygnięcia organ zobowiązał strony do usunięcia w terminie do [...].12.2020 r., stwierdzone nieprawidłowości stanu technicznego ww. obiektu budowlanego poprzez:

przemurowanie fragmentów ścian konstrukcyjnych ze zmurszałą cegłą,

naprawę lub wymianę skorodowanych belek stropowych,

naprawę lub wymianę stropów międzykondygnacyjnych z odkształconymi, skorodowanymi belkami i pajęczynowymi spękaniami sklepień,

uzupełnienie i naprawę spoinowania na cokole kamiennym wokół budynku,

naprawę uszkodzonych ceglanych nadproży okiennych,

naprawę miejscowego uszkodzenia w wypełnieniu ścian z cegły w obrębie murłaty,

uzupełnienie cegłowania w obrębie gniazd murłaty.

W pkt 3 decyzji organ nakazał usunięcie w terminie do [...].05.2024 r., stwierdzone nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego poprzez:

osuszenie zawilgoconych ścian podziemia,

usunięcie nalotów solnych ze ścian podziemia,

uzupełnienie i naprawę zniszczonych posadzek kamiennych w pomieszczeniach podziemia,

zbicie zmurszałych tynków zewnętrznych i wykonanie nowych,

uzupełnienie tynków wewnętrznych i zewnętrznych,

naprawę lub wymianę uszkodzonej stolarki okiennej,

uzupełnienie brakującej stolarki okiennej,

naprawę lub wymianę zniszczonej stolarki drzwiowej,

naprawę lub wymianę zniszczonych stopnic schodów zewnętrznych.

W pkt 4 nakazano wykonać, w terminie do [...].09.2019 r., zabezpieczenia ww. obiektu budowlanego przed możliwością wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia w postaci spadających elementów budynku, do czasu wykonania obowiązków nakazanych w pkt 1.3; 1.6; 1.7; 1.8; 2.6; 2.7; 3.4; 3.5; 3.6 decyzji.

Z kolei w pkt 5 organ zakazał użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wskazanych w pkt 1.1 - 1.8 decyzji. W związku z tym organ I instancji pkt 5 decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonych przez PINB w dniach [...].03.2018 r. oraz [...].01.2019 r. kontroli stanu technicznego budynku stwierdzono, że obiekt jest nieużytkowany, niezabezpieczony przed dostępem osób trzecich. Stwierdzono, że budynek uległ częściowemu zawaleniu. Wskazano na liczne uszkodzenia konstrukcji dachu, stropów, klatki schodowej oraz ich częściowy brak. Oprócz tego do akt przedłożono protokół nr [...] z [...].05.2019 r. z okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznego (cykl 5-letni), przydatności do użytkowania, estetyki i otoczenia obiektu budowlanego. W protokole wskazano m.in. na zły stan techniczny obiektu w zakresie stropów, więźby dachowej, schodów wewnętrznych, podłóg, co może zagrozić dalszemu użytkowaniu.

W związku z tym, że stan techniczny kwalifikował budynek do rozbiórki, PINB wdrożył procedurę właściwą dla takiego przypadku, w trakcie której przeprowadził rozprawę administracyjną. W jej trakcie pełnomocnik skarżących oświadczył, że obiekt budowlany przeznaczony jest do remontu i odbudowy. Tym samym strony wyraziły zamiar jego remontu i odbudowy, rezygnując z możliwości rozbiórki na podstawie art. 67 u.p.b. Następstwem takiego stanowiska stron postępowania było wydanie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. nakazu usunięcia wyszczególnionych w decyzji nieprawidłowości stanu technicznego budynku.

Zdaniem DWINB zgromadzony materiał dowodowy upoważniał PINB do nałożenia na skarżących takiego obowiązku. DWINB wyjaśnił, że art. 66 u.p.b. został zamieszczony w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co przesądza, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie tego przepisu. W świetle tak sformułowanego stanowiska DWINB stwierdził, że art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. stosuje się do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany ze względu na niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. DWINB stwierdził również, że materiał dowodowy w postaci protokołu z przeprowadzonych oględzin, sporządzonych w ich trakcie fotografii oraz protokołu z okresowej kontroli nr [...] w sposób oczywisty wskazuje na nieodpowiedni stan techniczny, powodujący również zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia. Takie ustalenia są na tyle oczywiste, że nie wymagają wiedzy specjalistycznej.

W dalszej części uzasadnienia decyzji DWINB odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, polegających na naruszeniu: art. 61 w zw. z art. 5 ust. 2 u.p.b. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że budynek nie był utrzymywany zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.p.b., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na uchybienie art. 5 ust. 2 u.p.b.; art. 66 ust. 1 pkt 1-3 u.p.b. poprzez nie wykazanie ponad wszelką wątpliwość, że doszło do okoliczności określonych w tej normie; art. 66 ust. 1 u.p.b. w zakresie niewłaściwie orzeczonego terminu; art. 66 ust. 2 u.p.b. poprzez niezasadność orzeczenia zakazu użytkowania budynku; art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego wskutek czego, organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżących.

W tym zakresie DWINB uznał za niezrozumiały zarzut, zgodnie z którym organ I instancji nie uwzględnił okoliczności działających zarówno na korzyść jak i niekorzyść stron postępowania. Podkreślił, że organ I instancji rozważał możliwość rozbiórki spornego obiektu na podstawie art. 67 u.p.b., ponieważ jego stan techniczny kwalifikował się zarówno pod dyspozycję art. 67 oraz art. 66 u.p.b. Mając na uwadze słuszny interes stron, PINB przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której strony oświadczyły o zamiarze odbudowy lub remontu, rezygnując tym samym z możliwości rozbiórki. Powyższe wskazuje, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest konsekwencją prawną stanowiska właścicieli budynku, dla których względniejszym rozwiązaniem prawnym jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, niż nakaz jego rozbiórki.

DWINB uznał za niemożliwą do zaakceptowania argumentację stron w aspekcie niewłaściwie określonego terminu wykonania robót budowlanych określonych w pkt 1 i 4 decyzji. Stwierdził, że wymienione w pkt 1 i 4 obowiązki mają charakter prac zabezpieczających, których celem jest ochrona życia, zdrowia oraz mienia. W związku z tym określenie terminu ich wykonania podyktowane jest niezwłocznością ich realizacji z uwagi na zagrożenia, które wywołuje budynek. Według DWINB w okolicznościach sprawy należało stwierdzić, że charakter i zakres orzeczonych w pkt 1 i 4 decyzji prac budowlanych, nie należy do kategorii zaawansowanych, co w konsekwencji nie wpływa na realność ich wykonania.

DWINB nie uwzględnił również zarzutu dotyczącego braku wskazania konkretnych zagrożeń wywołanych nieodpowiednim stanem technicznym budynku. W tym zakresie wyjaśnił, że nieprawidłowość stanu technicznego wyraźnie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a co za tym wskazuje na zagrożenia życia, zdrowia oraz bezpieczeństwa mienia. Przemawiają za tym m.in. wnioski zawarte w protokole nr [...] z [...].05.2019 r., które jednoznacznie kwalifikują budynek jako nienadający się do użytkowania ze względu na zagrożenia dla tych dóbr. W świetle ustalonego stanu faktycznego prawidłowym było również orzeczenie zakazu użytkowania budynku.

Uzasadniając zmianę decyzji w zakresie terminów wykonania robót objętych pkt 1 (do [...].11.2019 r. zamiast do [...].10.2019 r.) i 4 (do [...].10.2019 zamiast [...].09.2019 r.), DWINB wyjaśnił, że taka zmiana podyktowana jest tym, że w momencie merytorycznego rozpatrzenia sprawy, częściowo upłynął termin do wykonania nakazanych obowiązków. Wobec tego, aby strona miały realną możliwość wykonania wszystkich nakazów, DWINB wyznaczył nowy termin do ich wykonania.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucili DWINB naruszenie:

1). art. 61 w zw. z art. 5 ust. 2 u.p.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w zakresie przyjęcia, że budynek nie był utrzymywany zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 i nie zapewniono, dochowując należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych, podczas gdy:

- stwierdzone w toku niniejszej sprawy nieprawidłowości nie dowodzą, że obiekt budowlany zlokalizowany na działce nr [...] jest utrzymywany i użytkowany przez skarżących z naruszeniem zasad, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.p.b.;

- skarżący podejmują niezbędne działania mające na celu wyremontowanie obiektu i poprawę jego stanu technicznego umożliwiającego jego ponowne wykorzystanie;

- skarżący w odwołaniu od decyzji PINB przedłożyli wszelkie niezbędne dokumenty, które:

- potwierdzają sposób w jaki planują zagospodarowanie obiektu, a także rozmiar i zakres prac składających się na poprawę jego stanu technicznego;

- uzasadniają konieczność wyznaczenia dłuższego terminu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nie krótszego niż [...].12.2020 r.;

2) art. 66 ust. 1 pkt 1-3 u.p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w zakresie wskazania, że obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, podczas gdy:

- w toku niniejszej sprawy nie wykazano ponad wszelką wątpliwość, że doszło do spełnienia ww. przesłanek;

- skarżący podejmują wszystkie niezbędne działania mające na celu wyremontowanie obiektu i poprawę jego stanu technicznego, co zostało należycie wykazane w przedstawionych dokumentach (dwóch rzutach parteru budynku - koncepcja nr 3; dwóch rzutach elewacji frontu budynku; dwóch kopiach mapy zasadniczej);

3). art. 66 ust. 1 u.p.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie w zakresie określenia skarżącym zbyt krótkiego termin wykonania obowiązku określonego przez organ II instancji, co do pkt 1 i pkt 4, z uwagi na fakt, że:

- skarżący nie mają możliwości wykonania obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji w wyznaczonych przez organ II instancji terminach;

- skarżący podejmują działania mające na celu poprawę stanu technicznego obiektu i poprawę jego funkcjonalności, a czas wykonania tych czynności może przekroczyć terminy określone w zaskarżonej decyzji;

4). art. 66 ust. 2 u.p.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie w zakresie przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do spełnienia przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1-3 u.p.b., podczas gdy organ II instancji w toku niniejszej sprawy nie wykazał wystąpienie okoliczności, o których mowa w tym przepisie;

5). art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na pominięciu i nieprzeprowadzeniu przez organ II instancji dowodu z dokumentów przedstawionych przez skarżących w odwołaniu od decyzji PINB, podczas gdy dowody te mają istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z uwagi na fakt, że potwierdzają one działania skarżących zmierzające do modernizacji obiektu i poprawy jego stanu technicznego, wykonania inwentaryzacji obiektu, braku możliwość usunięcia rzekomych nieprawidłowości w wyznaczonym przez organ I instancji terminie;

6). art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu faktycznym przyczyn, z powodu których organ II instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów przedstawionych przez skarżących w odwołaniu od decyzji PINB.

Formułując takie zarzuty skargi jej autor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowanie w niniejszej sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu wykonania zobowiązania z pkt 1 i pkt 4 i orzeczenie, że skarżący zobowiązani są do usunięcia wszystkich stwierdzonych w pkt 1 i pkt 4 nieprawidłowości w terminie do [...].12.2020 r.

Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dwóch rzutów parteru budynku - koncepcja nr 3, dwóch rzutów elewacji frontu budynku, dwóch kopii mapy zasadniczej, na okoliczność podjęcia niezbędnych działań mających na celu modernizację obiektu i poprawę jego stanu technicznego, wykonania inwentaryzacji obiektu, braku możliwość usunięcia rzekomych nieprawidłowości w wyznaczonym przez organ II instancji terminie.

W ocenie skarżących z przedłożonych w trakcie postępowania dokumentów jasno wynika, że planują oni gruntowną przebudowę obiektu w zakresie m.in. naprawy dachu i stropu; poprawy stanu zniszczonych balustrad, poręczy, stopnic; uzupełnienie brakujących obróbek blacharskich i rynien oraz prac dotyczących instalacji elektrycznej i instalacji hydraulicznej. Mając na uwadze powyższe, zakończenie tak zaawansowanym robót nie było możliwe w terminie wyznaczonym przez organ I instancji, czyli w terminie do [...].10.2019 r. i [...].09.2019 r., ani tym bardziej nie jest możliwe w terminie wyznaczonym przez organ II instancji, czyli - [...]11.2019 r. i [...].10.2019 r. Wyznaczanie w ten sposób terminu wykonania obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 u.p.b. jest całkowicie nieracjonalne, ponieważ wykonanie tak zaawansowanych prac w tak krótkim czasie jest niemożliwe i w sposób rażący narusza interes skarżących. Potwierdza to również fakt, że decyzja organu II instancji została wydana w dniu [...].10.2019 r., a tymczasem termin wykonania pkt 4 decyzji wyznaczony został na [...].10. 2019 r., czyli na 16 dni później, natomiast termin wykonania pkt 1 decyzji wynosi około półtora miesiąca.

Uzasadniając zarzut dotyczący naruszenia art. 66 ust. 1 u.p.b. autor skargi argumentował, że przepis ten powinien być zastosowany w sytuacji, gdy stwierdzone przez organ nadzoru nieprawidłowości wynikają z niewłaściwego użytkowania obiektu budowlanego lub też pozostają z nim w związku. Organ II instancji uzasadniając decyzję nie wskazał okoliczności dowodzących, że rzekome nieprawidłowości stanu technicznego spowodowane są użytkowaniem obiektu przez skarżących, a jedynie stwierdził, że należy zastosować art. 66 ust. 1 u.p.b. W związku z powyższym w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności oględzin obiektu, rozprawy z [...].07.2019 r., brak jest dostatecznych podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. Organ II instancji w sposób arbitralny wydał taką decyzję nie uwzględniając interesu skarżących ani też nie biorąc pod uwagę podejmowanych przez nich czynności. Organ II instancji nie sprecyzował również w jaki sposób dalsze istnienie obiektu może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska lub też, że jego stan jest niezgodny z przepisami techniczno- budowlanymi, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b.

Odnosząc się z kolei do orzeczonego w decyzji zakazu użytkowania obiektu, na podstawie art. 66 ust. 2 u.p.b, skarżący wykazywali, że zastosowanie tego przepisu jest możliwe wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.b. Biorąc z kolei pod uwagę całość zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i treść zaskarżonej decyzji, nie można stwierdzić, że organ II instancji miał podstawę do zastosowania wobec skarżących art. 66 ust. 2 u.p.b, ponieważ nie doszło do spełnienia przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.

Na rozprawie w dniu 5.08.2020 r., poza dopuszczeniem przez Sąd dowodów wnioskowanych w skardze, pełnomocnik podtrzymał wnioski i twierdzenia w niej zawarte oraz oświadczył, że skarżący wykonali obowiązki objęte pkt 4 decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organy powołały art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 u.p.b. Jak wynika z art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 u.p.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Judykaturze wskazuje się, że przepis ten ma charakter restytucyjny i służy doprowadzeniu istniejącej substancji budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Stanowi on instrument egzekwowania od właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego obowiązku utrzymywania obiektu w należytym stanie. Taki obowiązek określony został w art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.p.b. Obiekt budowlany trzeba utrzymywać w "należytym stanie technicznym i estetycznym", nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-6 u.p.b.

Redakcja przepisu art. 66 ust. 1 u.p.b. wskazuje, że decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym składa się zasadniczo z dwóch rozstrzygnięć. Pierwszym rozstrzygnięciem organ nadzoru zobowiązuje stronę do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości budynku. Podstawę do wydania takiego orzeczenia stanowi ustalenie co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt. 1-4 u.p.b. Drugim rozstrzygnięciem organ nadzoru wyznacza stronie termin wykonania nałożonego obowiązku. W tym przypadku ustawodawca nie wskazuje normatywnych przesłanek, jakimi powinien kierować się organ przy wyznaczaniu terminu.

W świetle powyższego podkreślić należy, że decyzje wydawane na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. mają charakter związany jedynie w zakresie nałożenia na stronę obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku. Ustalenie bowiem jakiejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt. 1-4 u.p.b., obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazowej. W zakresie jednak określenia długości terminu wykonania nałożonych na stronę obowiązków, ustawodawca nie wskazał prawnych przesłanek, jakimi powinien kierować się organ. W konsekwencji uznać należy, że określenie długości terminu wykonania nakazu leży w sferze uznania organu nadzoru. W judykaturze wskazuje, że organ nadzoru budowlanego ma możliwość swobody w zakresie określenia terminu wykonania nakazanych robót budowlanych. Wobec tego ten element decyzji powinien być określany w oparciu o kryteria z art. 7 in fine k.p.a., tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony.

W okolicznościach sprawy prawidłowe są ustalenia organów obu instancji dotyczące zasadności zastosowania art. 66 ust. 1 u.p.b. w tych przypadkach, w których stwierdzone przez organ nadzoru nieprawidłowości stanu technicznego, dotyczą obiektu budowlanego, który jest wyłączony z użytkowania. Twierdzenie skarżących, że przepis art. 66 ust. 1 u.p.b. znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy stwierdzone nieprawidłowości wynikają z niewłaściwego użytkowania obiektu budowlanego lub też pozostają z nim związku, wobec tego organ nadzoru powinien wykazać, że nieprawidłowości stanu technicznego spowodowane są aktualnym użytkowaniem obiektu (sporny budynek posiada funkcję mieszkalno-usługową), nie znajduje potwierdzenia w treści całości regulacji ustawy Prawo budowlane. Jak zasadnie zauważył organ odwoławczy, przepis art. 66 tej ustawy, znajduje się w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co przesądza, że przepis ten znajduje zastosowanie, kiedy obiekt budowlany jest nie tylko nieprawidłowo eksploatowany, ale także nieremontowany, w wyniku czego został doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie tego przepisu. Skarżący w swoim wywodzie pomija przy tym istotną w sprawie okoliczność. Mianowicie zapomina, że organ I instancji stwierdził, że ustalony stan faktyczny, tj. nieużytkowanie obiektu budowlanego, którego stan techniczny określono jako awaryjny, odpowiada hipotezie normy art. 67 ust. 1 u.p.b. Przed wydaniem decyzji rozbiórkowej organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego ustalił, że skarżący mają zamiar przez przebudowę obiektu przywrócić go do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa budowlanego. W sytuacji zatem, gdy właściciel uznał i się jednocześnie zobowiązał, że jest w stanie podjąć prace prowadzące do remontu, odbudowy obiektu budowlanego, brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki. W takim przypadku, jeżeli wykonanie robót jest możliwe z technicznego puntu widzenia, organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. Co jednak nie oznacza, że w przypadku niewywiązania się przez właściciela z nałożonych na niego obowiązków nie będzie niemożliwym wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 u.p.b.

Podsumowując zatem dotychczasową część rozważań należało uznać za prawidłowe co do zasady stanowisko organów nadzoru budowlanego, że w przypadku spornego obiektu, który bezspornie nie spełnia wymogów wynikających z prawa budowlanego, a więc jest w nieodpowiednim stanie technicznym, powodując w związku z tym zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi czy bezpieczeństwa mienia, zastosowanie powinien znaleźć nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego, wraz z określeniem terminu wykonania tego obowiązku.

W ocenie Sądu, problemem w sprawie nie jest jednak sama zasadność nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, ale to, że wyszczególnione w pkt. 1-3 roboty budowlane, w dużej mierze nie korespondują ze wskazanymi w protokole z okresowej kontroli (nr [...] z dnia [...].05.2019), nieprawidłowościami oraz zakresem niezbędnych prac remontowych. Wystarczy w tym zakresie wskazać, że organ I instancji nakazał w pkt 1 naprawę lub wymianę zniszczonych stropów międzykondygnacyjnych, naprawę lub wymianę zniszczonych stropów poddasza, naprawę lub wymianę zniszczonej konstrukcji dachu i poszycia dachu, naprawę lub wymianę zniszczonych balustrad, poręczy, stopnic, podstopnic i belek policzkowych schodów wewnętrznych, w sytuacji w której z protokołu okresowej kontroli wynika brak jakichkolwiek stropów poddasza i wobec tego zaleca się ich wykonanie na nowo. W zakresie więźby dachowej stwierdza się gołe pojedyncze krokwie i zaleca się rozbiórkę i wykonanie nowej konstrukcji dachu z poszyciem. W przypadku schodów stwierdzono częściowe ich zawalenie, zgnicie belek policzkowych z odkształceniami, wobec tego zaleca się wykonanie nowych schodów. W zakresie balustrad i poręczy stwierdzono ich brak i wobec tego zalecono wykonanie nowych schodów. Powyższe porównanie dowodzi dwóch kwestii. Pierwszej, że w przypadku nakazanych przez organ nadzoru budowlanego robót nie można mówić o jakiejkolwiek naprawie wskazanych elementów budynku. Konieczne jest ich wykonanie od nowa. Takie ustalenie podważa natomiast stwierdzenie organu odwoławczego, że określone w pkt 1 obowiązki mają charakter prac zabezpieczających oraz że prace te nie należą do kategorii zaawansowanych, co miałaby wpływać na realność ich wykonania w określonym przez organ terminie. Dalej należy wskazać, że w pkt 1.1. nakazano naprawę lub wymianę zniszczonych stropów międzykondygnacyjnych, określając ostatecznie termin wykonania tego obowiązku do [...].11.2019 r., jednocześnie w pkt 2.2. nakazuje się naprawę lub wymianę skorodowanych belek stropowych zaś w pkt 2.3 naprawę lub wymianę stropów międzykondygnacyjnych z odkształconymi, skorodowanymi belkami i pajęczynowymi spękaniami sklepień, co skarżący mają wykonać do [...].12.2020 r. Wobec tego rodzi się pytanie, które zniszczone stropy międzykondygnacyjne skarżący mają naprawić lub wymienić do [...].11.2019 r., a których to stropów dotyczy nakaz i termin z pkt 2.2. i 2.3 decyzji. Kolejne wątpliwości budzi wcześniejszy nakaz naprawy lub wymiany zniszczonych stopów międzykondygnacyjnych (pkt 1.1.) przed nakazem naprawy lub wymiany skorodowanych belek stropowych (pkt 2.2). Tego samego rodzaju wątpliwości dotyczą wcześniejszej naprawy lub wymiany zniszczonej konstrukcji dachu i poszycia dachu (pkt 1.3), przed naprawą miejscowego uszkodzenia w wypełnieniu ścian z cegły w obrębie murłaty (pkt 2.6 ) i uzupełnieniem cegłowania w obrębie gniazd murłaty (pkt 2.7).

Wymienione w tym miejscu okoliczności, w ocenie Sądu, wymagają przeprowadzania ponownej analizy protokołu z okresowej kontroli, pod kontem stwierdzonych nieprawidłowości oraz zakresu niezbędnych prac remontowych. Tym bardziej, że we wskazanym opracowaniu stwierdza się wyraźnie, że dla eliminacji zagrożeń i dalszej destrukcji budynku w pierwszej kolejności należy wykonać nową odtwarzającą konstrukcję dachu z przykryciem. Dopiero w dalszej kolejności wskazuje się na konieczność wykonania nowych zasadniczych elementów konstrukcyjnych budynku. Powyższe dowodzi również zasadności kwestionowania przez skarżących terminu wykonania przez stronę nakazów. Pozostając już tylko przy obowiązku naprawy lub wymiany zniszczonej konstrukcji dachu i poszycia dachu, to biorąc pod uwagę znajdującą się w aktach sprawy dokumentację fotograficzną, trudno przypuszczać, aby skarżący w terminie do [...].11.2019 r., pamiętając przy tym, że termin ten został wyznaczony przez organ odwoławczy w decyzji z [...].10.2019 r., byli w stanie podołać w tym terminie temu obowiązkowi.

Należy wobec tego stwierdzić, że gdyby zamiarem ustawodawcy było każdorazowe niezwłoczne wykonanie decyzji z art. 66 u.p.b., to wówczas nie upoważniłby organu nadzoru do określenia terminu jej wykonania. Skoro zaś organ został upoważniony do wyznaczenia terminu wykonania nakazanych w decyzji robót, to właśnie po to, by można było w tym zakresie uwzględniać również okoliczności pozanormatywne. Nie ma zatem podstaw do uznania, że termin wykonania decyzji z art. 66 ust. 1 u.p.b. determinowany jest wyłącznie zakresem nałożonych na stronę obowiązków i celem przepisu (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 08.07.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 635/19). Słusznie wobec tego podnoszą skarżący, że również kwestie związane z planowaną odbudową i remontem budynku powinny zostać wzięte przez organ pod rozwagę przy określaniu zarówno kolejności wykonania nakazanych robót, jak i ich terminów. Uwzględnić należy nie tylko usprawiedliwiony interes strony ale także interes społeczny. W realiach tej sprawy, ze względu na dotychczasową funkcję budynku, który nie pełnił jakichkolwiek funkcji publicznych, nie jest również zabytkiem, a także wobec braku niestabilnych elementów poza obrysem zewnętrznym budynku, jednocześnie uwzględniając dokonane już w jego obrębie zabezpieczenia (według oświadczenia pełnomocnika wykonano pkt 4 decyzji), nie sposób uznać, aby wyznaczenie dłuższego terminu usunięcia nienależytego stanu technicznego budynku w jakikolwiek sposób naruszało interes społeczny. Przy wyznaczeniu terminu nie można również pomijać czynności, które według obowiązujących przepisów i zasad doświadczenia życiowego należy przedsięwziąć przed przystąpieniem do faktycznej realizacji prac. Termin wykonania prac musi być wobec tego odpowiedni i realny.

DWINB, pomijając przy rozstrzygnięciu sprawy podnoszone przez skarżących na etapie odwoławczym okoliczności mające przemawiać za wyznaczeniem dłuższego terminu wykonania decyzji, naruszył wynikający z art. 80 k.p.a. obowiązek wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W efekcie nie dokonał wymaganego mocą art. 7 in fine k.p.a. wyważenia interesu społecznego oraz uzasadnionego interesu strony, co wyklucza możliwość uznania wyznaczonego przez organy terminu za prawidłowy. Jest to więc uchybienie procesowe mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczy bezpośrednio długości terminu wyznaczanego przez organ na wykonanie decyzji.

Odnosząc się do kwestionowanego w skardze zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, jakie wywołuje niewłaściwy stan techniczny przedmiotowego budynku, to przede wszystkim należy uznać, że na taki stan rzeczy wskazuje nie tylko protokół nr [...] z dnia [...].05.2019 r. ale również pismo Dyrektora Służby Drogowej Powiatu [...] z [...].05.2019 r., gdzie zwraca się uwagę, że z racji tego, iż budynek na terenie działki nr [...] graniczy z drogą powiatową nr [...] – ul. [...] w [...], istnieje zagrożenie dla użytkowników ruchu drogowego związane z zaniedbaniem ze strony właściciela tego budynku.

Wbrew również twierdzeniom zawartym w skardze, podzielić należało stanowisko organów, że w sytuacji wystąpienia zagrożenia ze strony budynku dla dóbr wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b, organy nadzoru powinny zastosować środek z art. 66 ust. 2 u.p.b. w postaci zakazu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (pkt 5 decyzji). Prawidłowość zastosowania tego rodzaju środka nie budzi w sprawie wątpliwości .

Bezzasadność we wskazanym zakresie zarzutów skargi nie zmienia wcześniejszego zapatrywania Sądu na temat istotnego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325) dalej w skrócie: p.p.s.a. Jednocześnie Sąd uznał, że na podstawie art. 135 p.p.s.a. zasadne jest uchylenie również decyzji organu I instancji, celem zbadania wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rozpatrując sprawę ponownie PINB powinien dokonać pełnej oceny sprawy z uwzględnieniem okoliczności podnoszonych przez skarżących, celem określenia odpowiedniej kolejności, zakresu i terminu wykonania koniecznych prac i mając na względzie interes społeczny oraz uzasadniony interes strony.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy procesowej, uwzględniając kierunek rozstrzygnięcia oraz poniesione przez skarżących celowe koszty zastępstwa procesowego w łącznej kwocie 980 zł, w tym 500 zł tytułem wpisu od skargi i 480 zł kosztów zastępstwa procesowego.