Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 333/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156, art. 157
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po ponownym rozpatrzeniu sprawy rozstrzygniętej decyzją tego Kolegium z dnia [...] września 2015 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w B. P. z dnia [...] grudnia 1990 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w Studziance, oznaczonej jako działka nr [...] z działkami nr [...] (faktycznie działką nr [...]) i nr [...] – w całości utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia [...] września 2015 r.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

We wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. (data wpływu do organu: [...] lipca 2014 r.) A. P. - działając jako pełnomocnik swojego syna P. P. – zwrócił się do Wojewody L. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r. Nr [...], wydanej z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w B. P. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wnioskodawca podniósł, że ustalony tą decyzją przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] rażąco narusza prawo, tj. art. 156 Kodeksu cywilnego (dalej jako "k.c.") i art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), ponieważ w wyniku błędów geodety wykonującego rozgraniczenie został on (wnioskodawca) bezprawnie pozbawiony swojej własności. Do powyższego wniosku załączono plik dokumentów, w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz kopię map ewidencyjnych obejmujących teren planowanej inwestycji i działek sąsiednich.

W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano, że granica pomiędzy wskazanymi nieruchomościami od pokoleń była bezsporna, a podczas rozgraniczenia w 1990 r. geodeta ustalił na gruncie przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron i osadził znaki graniczne. Decyzja ustalająca przebieg granicy została wydana na podstawie protokołu granicznego sporządzonego przez geodetę, ze wskazaniem, że linia graniczna uwidoczniona jest na szkicu przebiegu granicy. W 2009 r. w toku czynności wznowienia znaków granicznych okazało się, że granica ustalona w rozgraniczeniu biegnie inaczej niż granica spokojnego posiadania i przebiega przez budynki gospodarcze. Od tamtego czasu pomiędzy właścicielami nieruchomości (o zmienionej numeracji działek) trwa spór sądowy, a w jego wyniku Sąd Okręgowy w L. oddalił wniosek A. P. o zasiedzenia stwierdzając, że on i jego poprzednicy prawni (rodzice J. i W. P.) nabyli własność spornego pasa gruntu na podstawie aktu własności ziemi. Wnioskodawca podniósł, że dopiero po lekturze uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego, który nadmienił, że stan prawny ukształtowany aktem własności ziemi zmienił się na podstawie decyzji o rozgraniczeniu, mógł ustalić przyczyny rozbieżności pomiędzy stanem posiadania a danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów, które to dane - według niego - są błędne. Zdaniem wnioskodawcy przyczyną takiego stanu rzeczy jest to, że w postępowaniu rozgraniczeniowym geodeta prawidłowo wytyczył granicę na gruncie ale nieprawidłowo oznaczył jej przebieg w dokumentach geodezyjnych.

Wojewoda L., działając na podstawie art. 65 k.p.a., przekazał według właściwości powyższy wniosek wraz z załączoną do niego dokumentacją Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.

Rozpatrując otrzymane podanie Kolegium przeprowadziło postępowanie wyjaśniające, ustalając stan faktyczny sprawy przede wszystkim w oparciu o akta przekazane przez Starostę B.. Na podstawie poczynionych ustaleń Kolegium doszło do przekonania, że kwestionowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. P. z dnia [...] grudnia 1990 r. – w części objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności – nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, ani też żadną z pozostałych wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Kolegium, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2015 r., odmówiło stwierdzenia nieważności spornego rozstrzygnięcia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik P. P. zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a. oraz rażące naruszenie prawa materialnego "w postaci art. 156 kc poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa". Wnioskodawca podtrzymał jednocześnie zarzuty wobec decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] grudnia 1990 r. oraz żądanie stwierdzenia jej nieważności.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] września 2015 r.

Organ stwierdził, że zarzuty wnioskodawcy wskazujące na naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. są gołosłowne i niekonkretne. Poprzednia decyzja Kolegium – zdaniem składu ponownie rozpatrującego sprawę – została wydana po ustaleniu stanu faktycznego i zgromadzeniu wyczerpującego, pełnego i niebudzącego wątpliwości materiału dowodowego. Jednocześnie w toku prowadzonego postępowania stronie zagwarantowano możliwość czynnego w nim udziału.

Kolegium podkreśliło, że ze względu na zamknięty katalog przesłanek, stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Istnienie innych, nawet ewidentnych i poważnych wad decyzji, nie stanowi podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Koniecznym warunkiem dla stwierdzenia wystąpienia przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażącego naruszenia prawa), jest natomiast stwierdzenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa materialnego przez organ orzekający ówcześnie w sprawie lub dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny ze zgromadzoną w aktach dokumentacją sprawy lub innymi oczywistymi, znanymi temu organowi faktami.

W ocenie Kolegium, w przypadku kwestionowanej decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] grudnia 1990 r. nie można mówić o tego typu wadach. Podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji w szczególności nie daje argument wnioskodawcy, iż geodeta – w dokumentacji geodezyjnej opracowanej na potrzeby przeprowadzonego rozgraniczenia – inaczej oznaczył przebieg linii granicznych na szkicu, a inaczej w terenie, wobec wyraźnych stwierdzeń stron zawartych w protokole granicznym. To, jaki przebieg ma granica pomiędzy nieruchomościami A. P. i P. M. ustalona decyzją z dnia [...] grudnia 1990 r. jest – zdaniem organu – oczywiste, bowiem każdy z geodetów biorących udział w sprawie, a także Sądy obu instancji orzekające w sprawie z wniosku A. P. o zasiedzenie części działki, nie miały wątpliwości, że granica ta przebiega z punktu 3554 do punktu 3510 poprzez pkt 100. Wprawdzie sama sentencja ww. decyzji nie opisuje przebiegu granic poprzez wskazanie punktów granicznych, ale wyraźnie i jednoznacznie odsyła do szkicu przebiegu granicy zawartego w protokole granicznym. Szkic przebiegu granicy pozwala natomiast ustalić przebieg granic, czego dowodem jest to, że istniejące granice ustalił geodeta wznawiający znaki graniczne i geodeta biegły sądowy. Dowodem tego jest również niniejsze postępowanie, skoro następca prawny inicjatora i uczestnika rozgraniczenia kwestionuje przebieg granicy ustalonej w rozgraniczeniu, a zatem zna przebieg wówczas ustalonej linii granicznej.

Sformułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty strony skarżącej – zdaniem organu – nie są zatem okolicznościami świadczącymi o wadzie kwalifikowanej decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r., tym bardziej, że wnioskodawca wady takiej nie dopatruje się w samej treści tej decyzji, lecz odnosi ją do jednego z dowodów, w oparciu o który została ona wydana. Zastrzeżenia P. P. odnoszą się bowiem do dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej przez geodetę S. G.. W ocenie Kolegium, w takiej sytuacji, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa, a także o niezgodnym z regułami określonymi w ustawie sposobie ustalenia przebiegu granicy przez geodetę.

Kolegium zwróciło ponadto uwagę, że jedynie z twierdzeń autora wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, iż geodeta dopuścił się nieprawidłowości polegającej na okazaniu stronom i wytyczeniu na gruncie granicy w inny sposób niż zostało to ujawnione w dokumentacji technicznej. Stanowiska tego nie potwierdzają natomiast zapisy wynikające z treści protokołu granicznego, ani nie podziela druga strona postępowania - M. M.. Do takich konkluzji nie doszedł też Sąd powszechny w toku postępowania prowadzonego z wniosku A. P. o zasiedzenie. Okoliczność, że dokumentacja geodezyjna sporządzona została w sposób wadliwy do chwili obecnej nie została więc wykazana. Do podważenia decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nie wystarczy natomiast samo twierdzenie strony, że kwestionowana decyzja jest wadliwa i została wydana w innych okolicznościach, niż wskazano w jej uzasadnieniu.

Organ podkreślił, że wbrew stanowisku wnioskodawcy stan prawny określony w akcie własności ziemi nr [...] z dnia [...] lutego 1977 r., wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] października 1977 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych w stosunku do poprzedników prawnych wnioskodawcy, tj. dziadków J. i W. małż. P., nie był aktem administracyjnym zawierającym dane niezbędne do ustalenia granic. Z tego powodu w toku postępowania sądowego o zasiedzenie (sygn. akt I NS [...]) Sąd Rejonowy w B. P. podjął w ramach zgromadzonego materiału dowodowego czynności zmierzające do ustalenia, jak kształtowało się posiadanie przygranicznego pasa gruntu w dacie [...] listopada 1971 r. pomiędzy obecnymi działkami nr [...] i nr [...]. Ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy oraz stanowisko Sądu Okręgowego w L. dopuszczają sytuację, że poprzednicy A. P. nie nabyli w drodze uwłaszczenia spornej części działki. Wystąpienie przez A. P. w dniu [...] listopada 1990 r. z podaniem o rozgraniczenie wskazuje ponadto, że istniały wątpliwości co do sposobu przebiegu prawnej granicy pomiędzy sąsiadującymi działkami oznaczonymi wówczas numerami [...] (obecnie [...]) i numer [...] (obecnie nr [...]).

Odnosząc się do pozostałych argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium wskazało, że poza jego kompetencją pozostaje ustalanie w niniejszym postępowaniu nadzwyczajnym, dlaczego A. P., jako strona postępowania rozgraniczeniowego, nie złożył odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r. Niezrozumiały, w ocenienie organu, jest natomiast zarzut naruszenia art. 156 k.c., bowiem przepis ten nie był podstawą orzekania ani w przypadku decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r. ani też w przypadku utrzymanej w mocy decyzji Kolegium.

P. P. – reprezentowany przez ojca A. P. – w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze na powyższą decyzję sformułował wobec niej następujące zarzuty:

I. rażące naruszenie prawa w postaci art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa w zakresie:

a) zawarcia w punkcie II petitum decyzji Kierownika Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Rejonowego w B. P. z dnia [...] grudnia 1990 r. znak: [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w Studziance oznaczonych numerami ewidencyjnymi nr [...] oraz numer [...], nieprawdziwego ustalenia, że w wyniku rozgraniczenia powierzchnie działek nie uległy zmianie, w sytuacji gdy:

- z protokołu stanowiącego integralną część decyzji wynika, że granice działek były niezgodne z operatem pomiarowym Nr [...] z aktualizacji do klasyfikacji gruntów oraz, że różnice występują na wszystkich punktach granicznych, w związku z czym geodeta wykonał nowy pomiar i granice działki są zgodne z nowymi pomiarami, a w wyniku rozbieżności pomiędzy granicą wyznaczoną na gruncie, a zaewidencjonowaną w ewidencji gruntów wnioskodawca został pozbawiony własności działki w części o powierzchni 66 m2, zaś powierzchnia działki M. M. uległa zwiększeniu,

- geodeta prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe nie obliczył kontrolnie powierzchni działek rozgraniczanych,

- jako, że postępowanie rozgraniczeniowe było prowadzone w trakcie trwania modernizacji gruntów wsi Studzianka - rozgraniczenie było podstawą wprowadzenia zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów;

- w postępowaniu rozgraniczeniowym nie było podstaw prawnych, aby ustalać granicę na podstawie innych okoliczności, jak stan prawny, który wynikał z aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] lutego 1977r. wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych;

Skarżący podkreślił, że decyzja rozgraniczeniowa powinna opisać zmianę powierzchni działek biorących udział w rozgraniczeniu i zatwierdzić tę zmianę.

b) rozgraniczenia nieruchomości niezgodnie ze stanem prawny, wynikającym z aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] lutego 1977 r. wydanego na rzecz poprzedników prawnych wnioskodawcy - dziadków J. i W. małż. P., wobec faktu, iż ich posiadanie było niezmienne od kilkudziesięciu lat, w tym również w dacie [...] listopada 1971 r., a więc jako samoistni posiadacze nabyli przedmiotową nieruchomość w granicach posiadania na dzień [...] listopada 1971 r.,

c) rażącego naruszenia prawa własności wnioskodawcy,

d) wydania decyzji rozgraniczeniowej w oparciu o nieprawdziwe dane geodezyjne,

e) rażącego naruszenia art. 33 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez ustalenie granic nieruchomości w postępowaniu rozgraniczeniowym odmiennie od utrwalonego od kilkudziesięciu lat, spokojnego stanu posiadania, na podstawie zgodnego oświadczenia stron, które to oświadczenie było bezskuteczne wobec wprowadzenia stron w błąd co do jego treści;

II. rażące naruszenie art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a. poprzez:

a) pozostawienie bez rozpoznania podniesionych przez wnioskodawcę zarzutów i w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy - całkowite pominięcie zarzutów o wadliwości przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego wskutek zaistniałej rozbieżności pomiędzy granicą wskazaną przez geodetę na gruncie, wytyczoną i zastabilizowaną znakami granicznymi, a granicą ujawnioną przez geodetę w dokumentacji technicznej, w sytuacji gdy strony postępowania rozgraniczeniowego zaakceptowały ugodą jedynie granicę wytyczoną i okazaną przez geodetę na gruncie,

b) wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz całkowite pominięcie dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę w toku niniejszego postępowania, potwierdzającej zaistniałe w toku postępowania rozgraniczeniowego uchybienia, w wyniku których doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa;

c) dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego oraz niedopuszczalną modyfikację treści postawionych przez wnioskodawcę zarzutów, a mianowicie wskazanie przez organ, że podstawą złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej był zarzut, że szkic graniczny sporządzony w trakcie postępowania rozgraniczeniowego nie pokazuje całej sytuacji w terenie, w sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się stwierdzenia nieważności decyzji, w wyniku której został pozbawiony prawa własności na skutek zaistniałych w toku postępowania błędów merytorycznych i technicznych, tj. rozbieżności pomiędzy granicą wytyczoną i zastabilizowaną gruncie a danymi wprowadzonymi później przez geodetę do ewidencji,

d) celowe wprowadzenie strony w błąd i działanie na szkodę obywatela poprzez pouczenie go, że w zaistniałej sytuacji, tj. wobec rozbieżności wyznaczenia i zastabilizowania granicy w terenie a danymi wprowadzonymi do ewidencji gruntów, strona winna skorzystać z możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania;

e) świadczące o braku znajomości podstawowych instytucji prawnych twierdzenie organu, iż w 2009 r. w toku postępowania o wznowienie granic geodeci nie mieli wątpliwości w ocenie właściwego przebiegu granicy i prawidłowości decyzji rozgraniczeniowej, jako, że postępowanie w przedmiocie wznowienia znaków granicznych prowadzone na podstawie art. 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne obejmuje jedynie czynności techniczne polegające na zweryfikowaniu prawidłowości wyznaczenia poszczególnych punktów granicznych.

III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji i mający wpływ na jej treść, polegający na:

- błędnym przyjęciu, że podczas rozprawy rozgraniczeniowej geodeta granicę działki skarżącego zastabilizował trwale znakami betonowymi, w sytuacji, gdy znaki te zostały postawione wyłącznie na końcach granicy - zgodnie z istniejącą od kilkudziesięciu lat granicą użytkowania, zaś w pozostałej części granica została stronom okazana zgodnie z utrwalonym stanem posiadania, po linii zabudowy istniejącej od kilkudziesięciu lat, na co obie strony wyrażały zgodę,

- bezpodstawnym uznaniu, że tylko z twierdzeń skarżącego wynika, iż geodeta dokonujący czynności rozgraniczeniowych dopuścił się nieprawidłowości polegającej na odmiennym okazaniu granicy na gruncie od danych ujawnionych w dokumentacji technicznej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r., a także o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej Kierownika Urzędu Rejonowego w B. P. z dnia [...] grudnia 1990 r. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie zwrócił się o dołączenie do akt niniejszego postępowania akt sprawy I Ns [...] prowadzonej przez Sad Rejonowy w B. P. I Wydział Cywilny z wniosku A. P. o stwierdzenie nabycia własności spornego pasa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] przez zasiedzenie.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego – ad H. cofnęła zawarty w skardze wniosek o dołączenie do akt niniejszego postępowania akt Sądu Rejonowego w B. P. dotyczących sprawy o sygnaturze I Ns [...]. Wniosła natomiast o dopuszczenie dowodu z kserokopii dokumentów znajdujących się w tych aktach, składając owe kserokopie wraz z odpisami dla pełnomocnika organu.

Postanowieniem wydanym na rozprawie Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy, zwracając pełnomocnikowi skarżącego złożone dokumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, ze zaskarżona decyzja została podjęta w postępowaniu nieważnościowym. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją procesową tworzącą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji ostatecznych - w ramach wyjątku od zasady stabilności decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowanie w sprawie, wszczynanym w trybie określonym w art. 157 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe nie może być zatem traktowane jako ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej kontrolowaną w tym trybie decyzją ostateczną. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, jest wyłącznie ocena takiej decyzji pod kątem ustalenia, czy jest ona dotknięta jedna z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że żaden z przypadków wymienionych w tym przepisie w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Kwestionowana przez skarżącego decyzja ostateczna Kierownika Urzędu Rejonowego w B. P. z dnia [...] grudnia 1990 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w szczególności została wydana przez organ właściwy i w oparciu o właściwą podstawę prawną. Nie można również dostrzec w jej treści rażącego naruszenia prawa, co zarzucał jej skarżący we wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. inicjującym postępowanie nadzwyczajne.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa będzie miało więc miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Przedmiotowa wada kwalifikowana jest zatem z reguły wyrazem ewidentnego, oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znaczenie większej wagi aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, publ. ONSA 1993/1/23; z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680; z dnia 22 lutego 2013 r., II GSK 2098/11, LEX nr 1511171; z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1107/11, LEX nr 1228463).

Podkreślić trzeba, że nawet naruszenie przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym - jeżeli nie ma cech rażącego naruszenia prawa. Nie jest więc dopuszczalne kwalifikowanie wypadków zwykłego naruszenia prawa jako naruszenie rażące ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 stycznia 2013 r. II SA/Łd 1065/12, LEX nr 1298648).

Choć przedmiotem rażącego naruszenia prawa są najczęściej przepisy prawa materialnego, to jednak wspomniana postać naruszenia może wyjątkowo dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Badanie rażącego naruszenia prawa dotyczącego norm proceduralnych wymaga jednak szczególnej staranności i tylko niektóre przypadki mogą być kwalifikowane jako "rażące" Do przypadków takich można zaliczyć sytuację, w której organ w sposób oczywisty nie poczynił w sprawie ustaleń faktycznych albo, gdy całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy (por. wyroki NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1349/10, LEX nr 1132076; z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 798/13, LEX nr 1511171; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 746/15, LEX nr 1976974).

Skarżący P. P. sformułowany wobec spornej decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] grudnia 1990 r. zarzut rażącego naruszenia prawa opiera na przeświadczeniu, że w wykonanym przez uprawnionego geodetę w postępowaniu zakończonym tą decyzją szkicu przebiegu spornej granicy pomiędzy działkami oznaczonymi wówczas w ewidencji gruntów numerami 218 i 217, zamieszczonym w protokole granicznym, granica ta została oznaczona w innym miejscu, niż wytyczono ją w terenie, wskutek czego – co skarżący sprecyzował w skardze – w jego ocenie doszło do pozbawienia go prawa własności.

Analiza treści powyższego twierdzenia nie pozostawia wątpliwości, że skarżący zarzut rażącego naruszenia prawa odnosi w istocie do naruszenia przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. P. przepisów postępowania poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, tj. opracowanej przez geodetę dokumentacji geodezyjnej. Argumentacja skarżącego – jak słusznie wskazało Kolegium – nie znajduje przy tym jednoznacznego potwierdzenia w materiale dowodowym, a w każdym razie nie potwierdza tezy, że to we wskazanym wyżej szkicu granicznym przebieg granicy został wyznaczony błędnie, co uszło uwadze organu rozstrzygającego sprawę w formie decyzji. Co zaś do sposobu ujawnienia przedmiotowej granicy na gruncie, to wskazać należy, że w protokole granicznym geodeta odniósł się do tej kwestii wskazując, że granice na "są niezgodne z operatem pomiarowym nr [...]/30/64" (k. 35). Przyczyny tego stanu nie są do końca jasne, jednak – jak zwrócono uwagę w treści zaskarżonej decyzji – w opinii biegłego sądowego z dnia [...] maja 2010 r. sporządzonej w ramach zainicjowanego przez A. P. przed Sądem Rejonowym w B. P. postępowania w sprawie o zasiedzenie spornego pasa gruntu wskazano, iż niezgodność położenia punktów granicznych nr [...] może wynikać z "samowolnego przekopania". Powyższe dodatkowo poddaje w wątpliwość twierdzenia skarżącego, że to szkic graniczny został wykonany wadliwie, albowiem nie odpowiada przebiegowi granicy wyznaczonemu – w jego ocenie – prawidłowo na gruncie. W konsekwencji za całkowicie dowolne uznać należy również twierdzenia strony, jakoby w wyniku błędów geodety został częściowo "pozbawiony prawa własności". Ubocznie wypada zauważyć, że o rzekomym pozbawieniu skarżącego prawa własności do spornego pasa gruntu w taki sposób przeczy okoliczność, iż jego poprzednik prawny podejmował próby nabycia własności przedmiotowej części nieruchomości w postępowaniu o stwierdzenie jego zasiedzenia, niejako przyznając tym samym, że dotychczas grunt ten nie był przedmiotem jego własności, a jedynie posiadania.

Podkreślić również należy, że o naruszeniu prawa kwestionowaną decyzją z dnia [...] grudnia 1990 r. w sposób rażący nie świadczy również okoliczność, że sporna granica – wyznaczona w sposób określony w szkicu przebiegu granicy, do którego decyzja ta odsyła – przebiega przez budynki gospodarcze. Okoliczność ta również bowiem nie dowodzi, że przebieg granicy ustalono wadliwie – może bowiem równie dobrze oznaczać, że wskazane budynki granicę tę przekraczają (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 679/10, LEX nr 1079802).

Niezależnie więc od ostatecznej oceny prawdziwości argumentacji skarżącego, zdaniem Sądu, z całą pewnością nie można w niniejszej sprawie mówić o wystąpieniu wady "rażącego naruszenia prawa", skoro wątpliwym (a w każdym razie nieoczywistym) pozostaje nawet, czy w ogóle do naruszenia prawa podczas ustalania przebiegu granicy w postępowaniu zakończonym sporną decyzją z dnia [...] grudnia 1990 r. doszło. Z tych względów ocenę dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym uznać należy za prawidłową. W szczególności Sąd w pełni podziela ocenę dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w postępowaniu rozgraniczeniowym geodeta przeprowadził szereg czynności geodezyjnych, w tym czynność ustalenia przebiegu granic utrwaloną w protokole granicznym. W oryginale tego dokumentu oprócz zapisów przywołanych w decyzji organu pierwszej instancji, a odnoszących się do akceptacji działań geodety i niekwestionowania opisanych granic i położenia znaków granicznych znajduje się także zapis, że granice pomiędzy wszystkimi trzema działkami są niezgodne z operatem pomiarowym z 1964 r. z aktualizacji do klasyfikacji gruntów, a różnice występują na wszystkich punktach granicznych. Geodeta wskazał dodatkowo, że "obecnie wykonywany jest nowy pomiar, punkty 219, 221, 223, 164, 165 i 166 są punktami nowo założonej osnowy pomiarowej. Granice działki są granicami zgodnymi z wykonanym nowym pomiarem." Dokumentacja ta, zarejestrowana pod nr [...] przeszła pozytywną weryfikację w Państwowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. P. i została przyjęta do zasobu. Tak powstała dokumentacja stała się jednym z istotnych dowodów, w oparciu o który Kierownik Urzędu Rejonowego w B. P. w dniu [...] grudnia 1990 r. zatwierdził ustalony w tej dokumentacji przebieg granicy między działkami o ówczesnych numerach nr [...]

Odnosząc się do złożonego na rozprawie przez pełnomocnika strony skarżącej wniosku o dopuszczenie dowodu z kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach Sądu Rejonowego w B. P. w sprawie o sygnaturze I Ns [...], wskazać należy, że wniosek ten, jako niezasadny, podlegał oddaleniu. Przepis art. 106 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a", dopuszcza bowiem możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających z dokumentów, ale wyłącznie wówczas, gdy okaże się to "niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności nie miały miejsca. Przedmiotowy wniosek dowodowy niewątpliwie miał na celu wykazanie wadliwości decyzji rozgraniczeniowej Kierownika Urzędu Rejonowego w B. P. z dnia [...] grudnia 1990 r. Tymczasem – co należy ponownie podkreślić – przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie nie była bezpośrednio ta decyzja, lecz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oceniająca jej legalność wyłącznie pod kątem wystąpienia wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności zarzucanego przez stronę skarżącą rażącego naruszenia prawa. Samo wykazanie wadliwości decyzji rozgraniczeniowej, gdyby nawet oferowane przez pełnomocnika skarżącego dokumenty (poświadczone kserokopie) z akt sprawy o zasiedzenie pozwalały na takie ustalenie, nie przesądzają automatycznie, że mamy do czynienia z naruszeniem prawa o charakterze rażącym.

Podstawowym zarzutem czynionym w skardze wobec kwestionowanej decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] grudnia 1990 r. jest to, że - według skarżącego – wydana ona została niezgodnie ze stanem prawnym wynikającym z aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] lutego 1977 r., wydanym na podstawie ustawy z dnia [...] października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, wydanym na rzecz poprzedników prawnych wnioskodawcy – J. i W. małż. P., a wytyczona w ten sposób granica zmniejsza powierzchnię działki skarżącego o 66 m2. Tymczasem, według utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego przywołanego w znajdującym się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy wyroku Sądu Okręgowego w L. sygn. akt II Ca [...] (jego odpisie), wydanym w sprawie o zasiedzenie, których dołączenia domagał się skarżący, Sąd, badając granicę prawną bezpośrednio sąsiadujących działek, nabytych przez uczestników postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 1 ustawy z dnia [...] października 1971 r., może samodzielnie stwierdzić "granice posiadania" – dokąd sięgał stan posiadania (samoistnego) każdego z nich w dniu [...] listopada 1971 r. i zgodnie z tym stwierdzeniem wytyczyć granicę ich działek. Sąd Najwyższy zatem w istocie rzeczy dopuszcza możliwość korekty obszaru gruntu nadanego aktem własności w trybie ustawy uwłaszczeniowej w rezultacie postępowania rozgraniczeniowego (k. 86-87 akt adm.). Niezgodność decyzji rozgraniczeniowej z dokumentacją geodezyjną dotycząca postępowania uwłaszczeniowego nie mogłaby być zatem dowodem na rzecz wydania decyzji rozgraniczeniowej z naruszeniem prawa, a tym bardziej na jej wydanie z kwalifikowanym naruszeniem prawa. Tym samym uwzględnienie omawianych dowodów byłoby niezasadne.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.