Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 951/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 30 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska, , Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2020 roku sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie likwidacji studni oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r., poz. 868 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa Prawo geologiczne i górnicze", utrzymało w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...], nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie likwidacji studni zlokalizowanej na działce nr 258 w miejscowości T., gmina G..

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta [...] umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Z. G. dotyczącego likwidacji studni zlokalizowanej na działce nr 258 w miejscowości T., gmina G., na nieruchomości należącej do D. J. i M. Z.. Odwołanie od tej decyzji złożyli J. G. i Z. G., którzy nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...], [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Z. G. i J. G.. Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 369/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ł. z dnia [...], nr[...]

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3562/15, oddalił tę skargę kasacyjną.

Następnie Starosta [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...], nr [...] ponownie umorzył postępowanie w sprawie likwidacji studni zlokalizowanej na działce nr 258 w miejscowości T., gmina G..

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. G.. Po rozpatrzeniu tego odwołania Kolegium decyzją z dnia [...], nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazując, że nie zastosował się on do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniach sądów administracyjnych.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., Z. G. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, kwestionując m.in. zastosowanie w sprawie art. 105 k.p.a., gdyż, w jego ocenie, przedmiot sporu istnieje, on zaś ma prawo strony, przywrócone ww. wyrokiem WSA w Łodzi. Wyrokiem z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 264/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił powyższy sprzeciw skarżącego, nie dopatrując się jego zasadności.

Następnie decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta [...] kolejny raz umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Z. G. dotyczącego likwidacji przedmiotowej studni. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że rozpatrując sprawę uwzględnił wytyczne zawarte w decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławczego w decyzji z dnia [...] znak: [...] uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podkreślił przy tym, że organ I instancji został w szczególności zobowiązany do ustalenia normy prawa materialnego, na podstawie której Z. G. żąda likwidacji studni zlokalizowanej na działce nr 258 w miejscowości T., gm. G. na nieruchomości należącej do D. J. oraz M. Z.. Innymi słowy, organ I instancji ma ustalić, na podstawie których przepisów Z. G. żąda likwidacji studni czy na podstawie ustawy Prawo wodne, czy też ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

Uwzględniając powyższe, biorąc przy tym pod uwagę zalecenia sądów administracyjnych zawarte w wyroku z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 369/15, i wyroku NSA z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3562/15, do których odwołał się organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z dnia [...] oraz uwzględniając wskazania zawarte w piśmie Z. G. z dnia 13 lutego 2019 r., Starosta [...] ustalił, że strona żąda likwidacji przedmiotowej studni w trybie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2019 r., poz. 868), a także w trybie postępowania określonego w ustawie z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U.2017 poz. 1566 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa Prawo wodne".

Mając na względzie powyższe ustalenia, organ I instancji w kwestii żądania Z. G. zawartego ww. piśmie z dnia 13 lutego 2019 r. (data wpływu do organu) odnoszącego się do załatwienia jego sprawy w oparciu o ustawę Prawo wodne oraz wskazania organu II instancji dotyczące zastosowania przepisów w sprawach przywrócenia stanu poprzedniego po spowodowaniu zmiany stanu wody na gruncie, organ, odwołując się do treści art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne, wskazał, że w przepisie tym określone zostały działania niedozwolone w zakresie odprowadzania i zmian odpływu wód i ścieków na grunty sąsiednie. Natomiast w ust. 3 tego przepisu przewidziano tryb i zasady postępowania administracyjnego w przypadku zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie oddziałującej na grunty sąsiednie. Przepisy te dotyczą zatem wody na gruncie, czyli wód i ścieków znajdujących się na powierzchni gruntu, bądź po niej przepływających, a nie wód podziemnych. Jednakże w omawianym przypadku nie występuje oddziaływanie wód podziemnych na stan wody na gruncie, bowiem brak jest stwierdzenia odpływu wód ze studni na grunt oraz odprowadzania wód ze szkodliwym skutkiem na grunt sąsiadujący.

Jednocześnie w podsumowaniu obszernego uzasadnienia decyzji organ I instancji wskazał, że rozpatrzył wniosek Z. G. o likwidację studni, opierając się o art. 80 ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2019 r., poz. 868), w trybie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), mając na względzie treść art. 80 ust. 3 cytowanej ustawy stanowiący, iż stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne. Prawa do gruntu, na którym znajduje się przedmiotowa studnia, posiadają wyłącznie M. Z. oraz D. J jako jej właścicielki, które nie przychylają się do wniosku o likwidację przedmiotowej studni.

Z powyższych względów organ stwierdził, że Z. G. nie posiadając tytułu do działki nr 258 nie może skutecznie wnioskować jako strona o uzgodnienie likwidacji studni będącej w tym przypadku czynnością polegającą na wykonywaniu na cudzym gruncie robót geologicznych. Jednocześnie organ stwierdził, że nie znalazł innych podstaw do uwzględnienia wniosku Z. G. o likwidację studni znajdującej się na działce nr 258 w m. T., będącej własnością M. Z. oraz D. J..

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Z. G. od powyższej decyzji Starosty Ł., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium, wskazało, odwołując się uprzednio do treści art. 61 § 1 i art. 28 k.p.a., że ocena, czy z żądaniem wystąpiła strona, wymaga analizy treści wniosku i zestawienia jej z określonym stanem faktycznym występującym w sprawie. Kolegium podkreśliło, że o tym, jaka jest treść żądania, decyduje osoba, która występuje z żądaniem, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane. Kolegium podkreśliło, że w rozpoznawanej sprawie, co prawda, w aktach sprawy nie ma wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji, to jednak organ I instancji ustalił, że Z. G. żąda likwidacji studni na działce nr 258, należącej do D. J. oraz M. Z., na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2019 r., poz. 868 z zm.), o czym świadczy pismo strony z dnia 12 lutego 2019 r.

Następnie Kolegium stwierdziło, że po analizie akt sprawy i treści pisma strony z dnia 12 lutego 2019 r. oraz przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2019 r., poz. 868 z zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa Prawo geologiczne i górnicze", jest zdania, że nie ma normy prawa materialnego, na podstawie której Z. G. może żądać likwidacji cudzej studni. Tym samym, w ocenie Kolegium, postępowanie jest bezprzedmiotowe. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że nie ma w przepisach prawa podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania strony w trybie postępowania administracyjnego. Nadto Kolegium dodało, że dostrzegło błędy popełnione przez organ I instancji, polegające np. na analizie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, gdy w powyższej sprawie, zgodnie z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.), ewentualne zastosowanie miałby art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1121). Niemniej, w ocenie Kolegium, powyższe błędy nie mają wpływu na wynik postępowania. Ponadto odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu Kolegium zwróciło uwagę, że wszyscy są wobec prawa równi. Tak jak odwołujący się nie może żądać likwidacji studni u sąsiadek, tak i one nie mogą żądać likwidacji jego studni.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył Z. G., wnosząc o stwierdzenie jej niezgodności z prawem. Wskazał przy tym, że w przywołanych decyzjach nie ma żadnego odniesienia do jego odwołania, co, jego zdaniem, jest niezgodne ze stanem faktycznym. Dodał, że Starosta w odpowiedzi na odwołanie [...] wskazał inną lokalizację, aby zapobiec konfliktowi. Zdaniem skarżącego, odmowa zgody na zatwierdzenie projektu z 2010 r. jest podstawą jego żądania likwidacji studni. Jednocześnie skarżący wskazał, że również przekazanie w użytkowanie jego i państwa S. własności w użytkowanie osobie niemającej do tego żadnego prawa, jest właśnie wywołaniem konfliktu.

Następnie skarżący podniósł, że w jego ocenie, w sytuacji gdyby w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu studni na działce 258 był stroną, to studnia nie powstałaby. Dodał przy tym, że żądanie likwidacji studni wynika z decyzji [...], którą odmówiono skarżącemu prawa do wywiercenia studni, motywując to ochroną zasobów studni, której likwidacji skarżący się domaga, pomimo wskazania niezgodności ze stanem faktycznym studni, wskazania prawidłowo właścicieli działki. Skarżący stwierdził, że Starostwo, SKO i WSA w Łodzi uznało prawo A. M. do decydowania o jego własności, a nie uznano jego prawa.

Motywując skargę skarżący podniósł także, iż żądanie likwidacji wynika z naruszenia zasobów jego studni przez bezprawnie wywierconą studnię na działce 258. Zdaniem skarżącego, prawo do tego wynika z Prawa wodnego i z Prawa geologicznego z jego preambuły, tak jak i odmowa z decyzji [...]. Skarżący dodał, że SKO nie odniosło się do zarzutów z art. 231 KK, art. 271 KK i w postanowieniu nie ma odniesienia do decyzji [...] oraz do unieważnienia projektu. Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia art. 6, 7, 8, 9 k.p.a. oraz zasady z art. 32 Konstytucji RP.

Ponadto, w ocenie skarżącego, obie decyzje stanowią obrazę wyroku, który zapadł w sprawie tej studni sygn. akt III SA/Łd 299/13. WSA Łodzi w powyższym wyroku określił podstawy prawne praw skarżącego jako strony w tym postępowaniu. Skarżący stwierdził, że w decyzjach nie ma odniesienia do tego wyroku. W ocenie skarżącego stwierdzenie Starostwa, że unieważnienie projektu nie oznacza likwidacji studni, jest pozbawione podstaw prawnych. Dodał przy tym, że według tej interpretacji obiekt wykonany bez zezwoleń wymaganych prawem może blokować powstanie innych takich obiektów i domagania się skutecznie ich likwidacji. Nadto skarżący podniósł, że organ nie przedstawił podstaw prawnych do eksploatacji studni przez właścicielki. W odniesieniu do powyższego skarżący dodał, że studnie wykonywane na podstawie zgłoszenia maksymalna głębokość 30m - tu 33m. Jednocześnie wskazał, że zgłoszenie podlega ocenom wpływu na sąsiednie obiekty. Zdaniem skarżącego, gdyby projekt studni na działce 258 był zatwierdzany, tak jak projekt [...], to studnia by nie powstała.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 23 lipca 2020 r. skarżący poparł skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi. Oświadczył przy tym, że podstawą jego żądania zawartego w piśmie z dnia 13 lutego 2019 r. (data wpływu do organu) były przepisy Prawa geologicznego i górniczego oraz przepisy Prawa wodnego, a ponadto podstawę tę wyznacza również art. 32 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego, postępowanie wszczęte jego wnioskiem powinno zakończyć się wydaniem nakazu likwidacji studni przez sąsiadów.

Z kolei obecny na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem tak zakreślonej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...], nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie likwidacji studni zlokalizowanej na działce nr 258 w miejscowości T., gmina G..

Dokonując kontroli tej decyzji Sąd, w ramach wyżej zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, brał pod uwagę, czy w sprawie doszło do naruszeń prawa materialnego i czy miało ono wpływ na wynik sprawy, podobnie oceniał kwestię naruszeń prawa procesowego (przepisów k.p.a.) w tym względzie rozważając, czy do naruszenia tych przepisów w sprawie doszło i czy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy. Jednocześnie Sąd, stosownie do art. 170 i art. 153 p.p.s.a., brał pod uwagę ocenę prawą i wskazania sądów zawarte w prawomocnych wyrokach wydanych w sprawie, a poprzedzających podjęcie zaskarżonej decyzji, tj. wyroku z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 369/15, i wyroku NSA z dnia 14 września 2017 r., II GSK 3562/15 (oddalającym skargę kasacyjną od wyroku w sprawie III SA/Łd 369/15) oraz wyroku z dnia 24 maja 2019 r., III SA/Łd 264/19, wydanym po rozpoznaniu sprzeciwu Z. G. od decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 13 grudnia 2018 r., wydanej w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy po tychże wyrokach, w tym wyroku NSA z dnia 14 września 2017 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 3562/15.

Sąd uznał przy tym za zasadne wyjaśnić, że związanie samego sądu administracyjnego oceną prawną w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że rozpoznając sprawę nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1889/12, a także wyrok WSA w Łodzi z 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., II GSK 55/13, a także wyrok WSA w Łodzi z 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę powyższe kryterium kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta nie narusza prawa, a co za tym idzie, skarga podlega oddaleniu.

W tym kontekście należy przypomnieć, że w wyroku z dnia 14 września 2017r., sygn. akt II GSK 3562/15, oddalającym skargę kasacyjną od ww. wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 369/15, NSA wskazał, że: "w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne uznając jego bezprzedmiotowość, nie ustalając istotnej treści żądania strony i odpowiadających temu żądaniu ram materialnoprawnych rozstrzygnięcia, stanowisko to zostało zaakceptowane przez organ drugiej instancji. Słuszne jest zatem stanowisko Sądu I instancji, że przyjęty sposób zakończenia postępowania poprzez jego umorzenie nie odpowiada nawet wadliwie przeprowadzonym ustaleniom, albowiem nie wykazano bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Brak warunków dla uwzględnienia wniosku strony, nie świadczy o bezprzedmiotowości postępowania. Organ nie może uchylać się od obowiązku merytorycznego ustalenia podstaw zgłoszonego żądania wydając decyzję na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Należy zauważyć, iż organy obu instancji nie rozstrzygnęły sprawy w sposób merytoryczny poprzez negatywne dla strony zastosowanie normy prawa materialnego, lecz poprzez zakończenia postępowania decyzją o jego umorzeniu. W istocie organy nie rozstrzygnęły sprawy, z treści uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, że organy nie ustaliły jednoznacznie normy prawa materialnego, która winna mieć zastosowanie w sprawie". NSA stwierdził przy tym, że jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, analizując akta sprawy nie można jednoznacznie ustalić, czy wniosek skarżącego powinien zostać rozpoznany na podstawie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze, czy też w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne. Na tej podstawie NSA za zasadne uznał stanowisko WSA w Łodzi, iż rozstrzyganie o bezprzedmiotowości sprawy w tej sytuacji było co najmniej przedwczesne.

Następnie przypomnieć należy, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy – Kolegium w drodze ww. decyzji z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] , od której to decyzji skarżący wniósł sprzeciw do WSA w Łodzi (oddalony wyrokiem z dnia 24 maja 2019 r., III SA/Łd 264/19), podkreślając, że Starosta [...] ma ustalić, na podstawie których przepisów Z. G. żąda w istocie likwidacji studni na działce nr 258 w miejscowości T., gmina G., na nieruchomości należącej do D. J. oraz M. Z.. W tym zaś względzie ustalić, czy skarżący żąda likwidacji wskazanej studni na podstawie ustawy Prawo wodne, czy ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, dokonana w kontekście realizacji powyższych wskazań i oceny prawnej zawartej w przywołanych powyżej prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych analiza akt kontrolowanej sprawy dowodzi, że Starosta [...], wykonując wskazania WSA w Łodzi zawarte w wyroku z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 369/15, wezwał skarżącego do przekazania kopii wniosku z dnia 2 lipca 2014 r., a w przypadku braku takiej możliwości o ponowne sformułowanie żądania na piśmie lub ustanie do protokołu. Skarżący w odpowiedzi stwierdził, że ponawia wniosek o likwidację studni na działce 258. Skarżący wskazał przy tym, że sporna studnia nie posiada projektu ani zatwierdzonych zasobów, za to posiada pompę o nieznanej wydajności, która w trakcie eksploatacji obniża poziom wody w jego studni poniżej 12 m, a wskutek 5-letniej eksploatacji obniżyła wydajność studni skarżącego poniżej 1 m³ z pierwotnej wydajności, która wynosi 6m³.

Z analizy akt kontrolowanej sprawy wynika również, że w dniu 13 lutego 2019r. skarżący złożył pismo z dnia 12 lutego 2019 r., w którym wskazał, iż żąda likwidacji studni na podstawie przepisów Prawa geologicznego. Dodał, że wykonano ją bez wymaganego prawem projektu i naruszono stabilność zasobów w studni należącej do skarżącego (prawo wodne) i żąda przywrócenia naruszonych stosunków wodnych do stanu sprzed nielegalnego poboru i wiercenia studni.

Także na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 23 lipca 2020 r. skarżący oświadczył, że podstawą jego żądania zawartego w piśmie z dnia 13 lutego 2019 r. (złożonego w tym dniu) były przepisy Prawa geologicznego i górniczego oraz przepisy Prawa wodnego, a ponadto podstawę tę wyznacza również art. 32 Konstytucji RP.

Biorąc pod uwagę powyższe, w tym dokonane przez organy ustalenia, Sąd stwierdził, iż organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, w oparciu o jaką podstawę skarżący żądał rozpoznania wniosku o likwidację studni i trafnie przyjęły, że jeśli chodzi o te akty prawne (ustawę Prawo geologiczne i górnicze, ustawę Prawo wodne), to w świetle przepisów tych ustaw zachodzi brak podstaw do uwzględnienia jego wniosku o likwidację ww. studni. Prawidłowo przy tym organ, odwołując się do treści art. 80 ust. 1 i 3 oraz art. 79 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, wskazał, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do działki nr 258 i nie może skutecznie wnioskować jako strona o uzgodnienie likwidacji studni. Wobec tych ustaleń organ prawidłowo stwierdził, że w sprawie zaistniała bezprzedmiotowość podmiotowa. Podkreślić bowiem należy, że stosownie do art. 80 ust. 3 ww. ustawy Prawo geologiczne i górnicze, stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne. Tymczasem, jak ustaliły organy, tytuł do gruntu, na którym znajduje się przedmiotowa studnia, posiadają wyłącznie M. Z. oraz D. J. jako jej właścicielki, które nie przychylają się do wniosku o likwidację przedmiotowej studni.

W ocenie Sądu, zastrzeżeń nie budzi też kwestia prawidłowości rozważania zasadności żądania skarżącego na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne, choć rację ma Kolegium, że zgodnie z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. w sprawie powinny podlegać analizie przepisy dawnego Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 r. (art. 29 ust. 3), a nie art. 234 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Nie ulega jednak wątpliwości, że organ trafnie ustalił, że w przedmiotowej sprawie nie występuje oddziaływanie wód podziemnych na stan wody na gruncie, bowiem brak jest stwierdzenia odpływu wód ze studni na grunt oraz odprowadzania wód ze szkodliwym skutkiem na grunt sąsiadujący. Regulacje ustawy Prawo wodne dotyczą zaś wody na gruncie, czyli wód i ścieków znajdujących się na powierzchni gruntu, bądź po niej przepływających, a nie wód podziemnych

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi m.in. wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to – jak trafnie stwierdziło Kolegium - brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

W kontrolowanej przez Sąd sprawie, jak prawidłowo wykazało Kolegium, nie ma w przepisach prawa podstawy do rozpatrzenia wskazanej powyżej treści żądania strony w trybie postępowania administracyjnego, zarówno przepisów ustawy Prawo wodne, jak i przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Podstawy tej nie stanowią także powołane przepisy Konstytucji RP. Nie regulują one bowiem w żaden sposób kwestii likwidacji studni.

Konkludując, w powyższych okolicznościach sprawy Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, ani przepisów procedury (przepisów k.p.a.) w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik oraz naruszeń art. 153 p.p.s.a., co tym samym uzasadniało oddalenie skargi w całości.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

MR