Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1729/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 art. 35
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7 art. 77 art. 107 art. 138
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi W.K i J.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019 r., Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu odwołania W.K. i J.K. - reprezentowanych przez adw. Ł.C. - od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej dla H.A.K. i W.K. pozwolenia na budowę silosu na kiszonkę 3-komorowego i silosu na kiszonkę 1-komorowego na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości [...] - utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...].

Uzasadniając decyzje, Wojewoda [...] wyjaśnił, że decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił H.A.K. i W.K. pozwolenia na budowę obejmujące budowę ww. silosów. Od tej decyzji odwołanie wnieśli W.K. i J.K. Wojewoda [...]postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dokumentacji projektowej poprzez doprowadzenie projektu zagospodarowania terenu do zgodności z § 8a ust. 1 pkt 6 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 2014 poz. 81). Odpowiedź na powyższe wezwanie wpłynęła do organu w dniu [...] października 2018 r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Starosta [...] nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w dokumentacji załączonej do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę silosów.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. W.K. i J.K., zwrócili się z prośbą o wstrzymanie się z ponownym wydaniem pozwolenia na budowę, ponieważ złożyli wniosek do Wójta Gminy N. dotyczący przywrócenia stosunków wodnych panujących na tych terenach. Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2019 r., organ I instancji poinformował o wpłynięciu nowych dowodów w sprawie oraz możliwości wypowiedzi w niniejszej sprawie.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. organ I instancji skierował zapytanie z prośbą o informację do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], dotyczącą prowadzonych postępowań na przedmiotowym terenie, które organ architektoniczno-budowlany powinien uwzględnić przy rozpatrywaniu ww. sprawy.

W dniu [...] marca 2019 r. J.K zapoznał się z aktami sprawy oraz zajął stanowisko w sprawie, załączając zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy N., kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt: VII SA/Wa 2230/17, kserokopię opinii dotyczącej stanu wody w gruncie działek [...] i [...] sporządzoną przez inż. M. B. z września 2013 r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla H.A.K. i W.K. pozwolenia na budowę ww. silosów. Od ww. decyzji odwołanie wnieśli W.K. i J.K.

Wojewoda wyjaśnił również, że zgodnie z art. 138 K.p.a. organ odwoławczy nie ogranicza się tylko do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie i ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz również pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Pr. bud., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowy. Pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 3 pkt 12 ww. ustawy, stanowi decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego.

Art. 35 ustawy Prawo budowlane wskazuje, jakich niezbędnych czynności i sprawdzeń powinien dokonać organ administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 3 ustawy, w przypadku stwierdzenia braków materialno-prawnych, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wojewoda [...] stwierdził, że organ pierwszej instancji po ponownej weryfikacji i uzupełnieniu akt sprawy słusznie zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Pierwszym obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej, w procesie zmierzającym do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jest zbadanie zgodności złożonego projektu z ustaleniami planu miejscowego, w sytuacji istnienia planu. Na terenie inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy N., przyjęty uchwałą [...] Rady Gminy N. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N.. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. organ I instancji, wystąpił do Wójta Gminy N. prośbę o udzielenie informacji, czy projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami ww. planu.

Wójt Gminy N. poinformował, że planowana inwestycja częściowo znajduje się w jednostce terenowej oznaczonej symbolem [...] [...] i częściowo w terenie oznaczonym jako rolny i nieużytki, dla której obowiązuje § 8 pkt 2 oraz § 12 ww. uchwały. Zgodnie z § 8 pkt 2 planu, zabudowa siedliskowa obejmuje z reguły części frontowe (od strony dróg) działek rolnych, na których znajdują się lub mogą być realizowane siedliska wiejskie, tj. budynki mieszkalne wraz z budynkami gospodarskimi służącymi produkcji rolnej wraz z budynkami i urządzeniami pomocniczymi (inne budynki gospodarcze, garaże, zewnętrzne urządzenia infrastruktury technicznej służące tym terenom), dojściami, podjazdami, podwórzami i ogródkami przydomowymi, a także ewentualnie towarzyszące usługi (wbudowane lub stanowiące odrębną kubaturę), budynki letniskowe

Jak ponadto ustalił organ I instancji, działki o nr ew. [...]. [...]. [...], [...] i [...] są częściowo przeznaczone pod zabudowę siedliskową [...], częściowo są terenami oznaczonymi jako tereny rolne i nieużytki, a działka o nr ew. [...] znajduje się na terenach oznaczonych jako tereny rolne i nieużytki.

i lokalne ciągi dojazdowe - oznaczone na rysunku planu symbolem [...]. Natomiast § 12 ustala następujące warunki dopuszczenia zabudowy siedliskowej na terenach rolnych otwartych: w istniejących rozproszonych siedliskach dopuszcza się rozbudowę i wymianę budynków mieszkalnych oraz zarówno wymianę budynków gospodarczych, jak i nową realizację takich budynków, traktowaną jako niezbędne uzupełnienie siedliska, z zastrzeżeniem przepisu pkt 3; 2) w szczególnych przypadkach dopuszcza się realizację nowego siedliska: wyłącznie na obszarze gospodarstw o powierzchni co najmniej 3 ha bez istniejącego siedliska, których grunty w całości położone są poza terenami wyznaczonymi w planie pod zabudowy siedliskową lub mieszkaniową". W związku z powyższym zapisy obowiązującego planu nie precyzują szczegółowo rodzaju urządzeń służących produkcji rolniczej.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 Ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995 r. (Dz. U. 2017 poz. 1161): "Gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: 1) określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne; (...) 3) pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu." Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 1 ww. Ustawy: "Ochrona gruntów rolnych polega na: 1) ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne; 2) zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodo; w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi; 3; rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze; 4) zachowaniu torfowisk i oczek wodnych jako naturalnych zbiorników wodnych; 5) ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi."

Wobec powyższego, w ocenie Wojewody [...], organ I instancji dokonał w sposób jasny, przejrzysty i rzetelny, ciążącego na nim obowiązku interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto, inwestor wypełnił wszystkie obowiązki z art. 32 ust. 4, a złożony przez niego projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy, o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego z określonymi w nich terminami ważności. Inwestor przedłożył także oświadczenie projektanta, złożone na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

W dniu [...] lutego 2019 r. inwestorzy złożyli poprawiony wniosek o pozwolenie na budowę, w którym została ujęta realizacja zbiorników odpływowych przy silosach. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2018, poz. 1935 ze zm.) strona tytułowa projektu budowlanego została uzupełniona o pełną nazwę obrębu ewidencyjnego oraz jednostkę ewidencyjną. Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia część rysunkowa projektu zagospodarowania działki lub terenu została sporządzona na kopii mapy do celów projektowych poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Stosownie do § 8 ust. 3 ww. rozporządzenia, część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu zawiera jednoznaczne oznaczenia granic działek budowlanych, natomiast w legendzie uwzględniono wszystkie elementy i oznaczenia znajdujące się na planie zagospodarowania terenu. Ponadto projekt został oprawiony w sposób trwały, uniemożliwiający jego dekompletację zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno- kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U 1995 Nr 25, poz. 133), projekt zagospodarowania został wykonany na aktualnej mapie do celów projektowych zawierającej obszar aktualizacji. W wyniku aktualizacji został naniesiony dwukomorowy silos na kiszonkę zlokalizowany na działce nr ew. [...] należącej do strony skarżącej. W myśl art. 34 ust. 3 pkt 1 Pr. bud., podstawę dla celów projektowych stanowiła kopia mapy, która została przyjęta do zasobu geodezyjnego w dniu [...] lutego 2019 r.

Zarówno wniosek o pozwolenie na budowę, projekt budowlany oraz decyzja zezwalającą na realizację robót budowlanych są spójne i nie zawierają rozbieżności.

Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 Pr. bud., projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463): geotechniczne warunki posadowienia przedstawia się w formie: 1) opinii geotechnicznej; 2) dokumentacji badań podłoża gruntowego: 3) projektu geotechnicznego (§ 3 ust. 3 ww. rozporządzenia).

Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia kategorię geotechniczną ustala się w opinii geotechnicznej w zależności od stopnia skomplikowania warunków gruntowych oraz konstrukcji obiektu budowlanego (...) i możliwości znaczącego oddziaływania tego obiektu na środowisko. Warunki gruntowe dzielą się z kolei w zależności od stopnia ich skomplikowania na proste, złożone i skomplikowane. Kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych (§ 4 ust. 4 rozporządzenia).

Stosownie do § 7 ust. 1-3 ww. rozporządzenia w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną; w przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny; zaś w przypadku obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych drugiej kategorii wykonuje się dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981).

Projektant zakwalifikował obiekt (zbiornik na odcieki) do drugiej kategorii geotechnicznej w związku z powyższym projekt został uzupełniony o opinię geotechniczną z dokumentacją badań podłoża gruntowego i projektem geotechnicznym.

Z analizy akt sprawy wynika, że planowana inwestycja spełnia warunki określone w § 8a ust. 1 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 2014 poz. 81): "Odległość silosów na kiszonki powinna wynosić co najmniej: 1) 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jednak nie mniej niż 30 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach; 2) 50 m od budynków służących przetwórstwu artykułów rolno- spożywczych i magazynów

środków spożywczych; 3) 8 m od budynków magazynowych pasz i ziarna; 4) 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego; 5) 15 m od składu węgla i koksu; 6) 5 m od granicy działki sąsiedniej." oraz § 8a ust. 2 "Silosy na kiszonki powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne". Przedmiotowa inwestycja została zaprojektowana w odległości 5 m i 5.5 m od działek sąsiednich, projektowane silosy posiadają również nieprzepuszczalne ściany i dno oraz zbiorniki na odcieki. Natomiast zgodnie z § 12 ww. rozporządzenia "Budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy lub wydzielanie się substancji toksycznych, powinny być odizolowane od przyległych terenów pasem zieleni złożonym z roślinności średnio- i wysokopiennej." W projekcie przewidziano pas zieleni średnio i wysokopiennej w związku z czym powyższy' warunek został spełniony.

Wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ingeruje w zawartość merytoryczną projektu budowlanego, bowiem to projektant odpowiada za jego treść. Organ bada jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem. Treść zaś art. 77 § 1 K.p.a., należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Starosta [...], przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, pismem z dnia [...] marca 2019 r. skierował zapytanie do PINB w sprawie prowadzonych postępowań na przedmiotowym terenie, które organ architektoniczno- budowlany powinien uwzględnić przy rozpatrywaniu ww. sprawy. W odpowiedzi PINB poinformował, że prowadzone jest postępowanie naprawcze w sprawie budowy budynku inwentarskiego - obory zlokalizowanego na działkach nr ew. [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości N., zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2011 r., Nr [...] oraz decyzji o zmianie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2012 r.

Zatem nie jest zasadne zastosowanie art. 35 ust. 5 Pr. bud., który stanowi o odmowie zatwierdzeń, i udzielenia pozwolenia na budowę jeżeli na terenie którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących naruszenia stosunków wodnych, mających negatywny wpływ na nieruchomości sąsiednie organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji. Informacje zawarte w projekcie nie dają podstaw, by twierdzić, że projektowane obiekty będą wywierały negatywny wpływ na działki sąsiednie. Spadki terenu są nieznaczne i skierowane w stronę rowu znajdującego się przy drodze oraz w stronę nieruchomości Inwestorów. Sposób posadowienia oraz wymiary projektowanych obiektów nie wskazują na istotną zmianę kierunku odpływu wód opadowych bądź utrudnienia, które by doprowadziły do podniesienia poziomu wód gruntowych na działkach skarżących. Jedyna zmiana może zajść w części zabudowanej, co nie zmieni naturalnego spływu kierunku wód. Jest to jednak zjawisko długofalowe, którego nie da się stwierdzić przy jednorazowych oględzinach. Zgodnie z opinią inż. M.B. dostarczoną przez stronę skarżącą "Przepływ przez działki [...]. [...], [...] i [...] z części działek [...] i [...] odbywa się i musi się odbywać, ponieważ jest to naturalny kierunek przepływu, pobudowany budynek inwentarski zmienił tylko kierunek przepływu ale tylko z części zabudowanej." (Część II. Rozpoznanie szczegółowe przedmiotu sprawy i ustalenia, ust. 6. Wnioski stanowiące odpowiedź na pytania zleceniodawcy, pkt 6.3.).

Zgodnie z art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. 2018 poz. 2268 ze zm.) "Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.", organem właściwym w sprawie dotyczącej zakłócenia naturalnego spływu wód jest Wójt Gminy N.

Planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami tj. warunkami technicznymi i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N.

Wojewoda [...] wyjaśnił, ze realizacja każdego obiektu budowlanego wiąże się z określonymi ograniczeniami dla nieruchomości sąsiednich. Jednakże powyższe nie może ograniczać prawa Inwestora do zabudowy działki w sposób zgodny z przepisami, wynikającego m.in. z art. 4 ustawy Prawo budowlane. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych innych osób. a nie interesów faktycznych.

Stosownie do art. 35 ust. 4 Pr. bud., w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z tą decyzją nie zgodzili się skarżący, którzy pismem swego pełnomocnika, datowanym na [...] lipca 2019 r.. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości.

Pełnomocnik skarżących zarzucił decyzji:

"1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, polegającej na tym, że sposób zaprojektowania posadowienia obiektów oraz ich rozmieszczenie nie wskazują na to, aby mogły one zmienić lub utrudnić kierunek spływu wód powierzchniowych oraz opadowych spływających z działek należących do W. i J.K. przez działki należące do H. i W.K. ze szkodą dla gruntów sąsiednich, podczas gdy:

a) projektowane położenie silosu 1- i 3-komorowego przebiega właśnie przez naturalny spływ wód powierzchniowych co zostało ustalone w postępowaniu w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych przeprowadzonym przez Wójta Gminy N. pod numerem [...] r. (postępowanie zakończone ostatecznie i prawomocnie), w którym to postępowaniu w 2013 r. została sporządzona opinia wodnoprawna przez inż. M.B., potwierdzająca, że spływ wód ma przebiegać za istniejącym budynkiem inwentarskim (którego budowa rozpoczęła się w 2012 r.), położonym na działkach należących do H. i W.K. (opinia została dołączona do odwołania z dnia [...].06.2018 r. oraz pisma J.K. z dnia [...].03.2019 r.), a wiec właśnie w miejscu, w którym jest projektowane posadowienie silosów;

b) obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. IV SA/Wa 3366/18 w dniu 05.04.2019 r. wydał wyrok, mocą którego uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. (dalej jako SKO w O.) pod numerem [...] oraz [...], które dotyczyły odmowy wznowienia postępowania wodnoprawnego wskazując w ustnych motywach uzasadnienia, że konieczne jest zweryfikowanie przez biegłego, czy budynek inwentarski (którego budowa rozpoczęła się w 2012 r.), położony na działkach należących do H. i W.K., a który został wybudowany wyżej niż wynikało to z projektu budowlanego, nie zmienił spływu wód powierzchniowych i opadowych (ewentualne je zakłócił), a więc przed SKO w O. weryfikowana będzie obecnie przez biegłego z zakresu melioracji i stosunków wodnych okoliczność mająca istotne znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem spływ ten, w ocenie skarżących, przebiega właśnie w miejscu, w którym jest projektowane posadowienie silosu 1- i 3-komorowego (co też zostało już potwierdzone w ww. opinii wodnoprawnej sporządzonej przez inż. M.B.), a więc budowa projektowanych silosów, jak wskazywała to W.K. w piśmie z dnia [...].04.2018 r. oraz J.K. w piśmie z dnia [...].03.2019 r. (a także ich pełnomocnik w odwołaniu z dnia [...].06.2018 r. oraz [...].04.2019 r.), zmieni lub utrudni spływ wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

c) obecnie toczy się przed Wójtem Gminy N. postępowanie pod numerem [...] r. dotyczące naruszenia stosunków wodnych przez H. i W.K., a więc w ww. postępowaniu będą weryfikowane okoliczności mające istotne znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem naruszenie stosunków wodnych dotyczy właśnie miejsca, w którym jest projektowane posadowienie silosu 1- i 3-komorowego;

d) budowa silosu 1- i 3-komorowego wpłynie negatywnie na spływ wód powierzchniowych i gruntowych, albowiem nie tylko projektowane posadowienie silosów przebiega przez naturalny spływ wód powierzchniowych i opadowych, ale również jego budowa jest poprzedzona podwyższeniem terenu, na co wskazywały załączone do odwołania z dnia [...].06.2018 r. zdjęcia nawiezionej ziemi na działkę należącą do H. i W.K. w miejscu projektowanego posadowienia silosów, do odwołania z dnia [...].04.2019 r. zostały natomiast załączone zdjęcia ukazujące obecną sytuacją "wodną" na gruncie, zanim jeszcze zostały wybudowane silosy, których dotyczy wydana decyzja przez Starostę [...];

2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sprawie istotnych okoliczności dotyczących spływu wód opadowych na działkach należących do H. i W. K., co było związane z niezwróceniem się zarówno przez Organ I instancji, jak i Organ II instancji do Wójta Gminy N. oraz do SKO w O. z prośbą o udzielenie informacji, czy toczyły się (lub toczą się obecnie) jakieś postępowania przed tymi organami w związku z naruszeniem stosunków wodnych lub zmianą ukształtowania terenu - należy bowiem wskazać, że takie postępowania toczyły się (lub toczą się obecnie), a okoliczności ustalone w tych postępowaniach wprost wskazują na to, że projektowany sposób posadowienia obiektów oraz ich rozmieszczenie mogą zmienić lub utrudnić kierunek spływu wód powierzchniowych oraz opadowych (postępowanie przed SKO w O. pod numerem [...] oraz SKO. [...] dotyczące wznowienia postępowania wodnoprawnego prowadzonego przez Wójta Gminy N. pod numerem [...] oraz postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3366/18, a także postępowanie przed Wójtem Gminy N. pod numerem [...] dotyczące naruszenia stosunków wodnych); Organ II instancji zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., ale nie Wójta Gminy N., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. albo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;

3. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rzeczywistego odniesienia się przez Organ II instancji, w ślad za Organem I instancji do kwestii dotyczącej tego, czy projektowany sposób posadowienia silosów nie wpływa negatywnie na naturalny spływ wód, albowiem organy jedynie wskazały, że sposób posadowienia budynków, ich wymiary i rozmieszczenie nie wskazują na to, aby mogły w istotny sposób zmieniać kierunek odpływu wód opadowych - organy, bez posiadania wiadomości specjalnych, nie są w stanie stwierdzić takich okoliczności, w szczególności patrząc na to, że w postępowaniach, o których mowa w zarzucie 2. powyżej, wprost zostało wskazane, że konieczne jest zweryfikowanie okoliczności dotyczących spływu wód przez biegłego;

4. naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak faktycznego ponownego rozpatrzenia sprawy przez Organ II instancji oraz uwzględnienia wszelkich istotnych okoliczności w sprawie, wyłącznie zaś utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji i ograniczenie się do dokonania kontroli postępowania toczącego się przed Organem I instancji oraz wydanej przez niego decyzji, co w konsekwencji spowodowało, że doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

5. naruszenie art. 34 ust. 4 Ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo Budowlane (...) poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla H.K. i W.K. obejmującego budowę silosu na kiszonkę 3- komorowego i silosu na kiszonkę 1-komorowego na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości N., powiat [...], województwo [...], podczas gdy wybudowanie ww. silosów, a w szczególności silosu 3- komorowego zmieni lub utrudni kierunek spływu wód powierzchniowych oraz opadowych spływających z działek należących do W. i J.K. przez działki należące do H. i W.K. ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a więc doprowadzi do sytuacji, o której mowa w art. 234 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 20.07.2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566; dalej jako Prawo wodne)".

Pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania i wstrzymanie wykonania decyzji.

Uzasadniając skargę, pełnomocnik skarżących przedstawił obszernie stan sprawy i wyjaśnił, że Wojewoda [...] - pomimo zwrócenia się przez Starostę O. do PINB w O. oraz pozyskania informacji o tym, że prowadzone są postępowania naprawcze w sprawie budowy budynku inwentarskiego- obory zlokalizowanego na działkach nr. ewidencyjny [...] [...], [...] i [...] w miejscowości N., który to został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz decyzji o zmianie pozwolenia na - nie odniósł się wprost do tych ustaleń. Tymczasem, przepis przywołany przez pełnomocnika skarżących, wykazuje naruszenie jakim było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę uczestnikom postępowania. Projektowane obiekty mogą nieść ze sobą zmianę lub utrudnienie kierunku spływu wód powierzchniowych oraz opadowych spływających z działek należących do skarżących przez działki należące do uczestników. W rezultacie tego, wyniknie szkoda dla gruntów sąsiednich, a więc ziści się sytuacja, o której mowa w art. 234 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne.

Ponadto Organ II instancji nie odniósł się do zarzutów ujętych w odwołaniu, a które dotyczyły naruszenia stosunków wodnych. Wojewoda [...] przyjął, że inwestycja H.K. i W.K. jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w rozumieniu warunków technicznych oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N.. Organy obu instancji nie zbadały jednak wielu ważnych kwestii w sprawie.

Przy wydawaniu przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] marca 2019 r. (tak samo jak w przypadku wcześniejszej decyzji z dnia [...] maja 2018 r.) oraz Wojewodę [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. doszło do naruszenia zasad wynikających z art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji, nie dokonując właściwej analizy a jedynie przyjmując ustalenia poczynione przez organ I instancji, jako własne, nie doprowadził do tego, aby zastrzeżenia wnoszone przez stronę skarżącą, zostały rozstrzygnięte w sposób rzeczowy oraz merytoryczny.

Organy obu instancji powieliły twierdzenia z decyzji z dnia [...] maja 2018 r., które nie zostały poprzedzone faktycznie żadnym postępowaniem dowodowym, a uwagi przedstawione przez W.K. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r., zarzuty z odwołania z dnia [...] czerwca 2018 r., uwagi z pisma J.K. z dnia [...] marca 2019 r., a także zarzuty z odwołania z dnia [...] kwietnia 2019 r. zostały ocenione nie tylko w sposób całkowicie arbitralny, ale przede wszystkim wyjątkowo lakoniczny.

Projektowane położenie silosu 1- i 3- komorowego przebiega właśnie przez naturalny spływ wód powierzchniowych, co zostało ustalone w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych przeprowadzonym przez Wójta Gminy N. W postępowaniu tym w 2013 r. została sporządzona opinia wodno-prawna przez inż. M.B., potwierdzająca, że spływ wód ma przebiegać za istniejącym budynkiem inwentarskim (którego budowa rozpoczęła się w 2012 r.), położonym na działkach należących do H. i W. K. - w miejscu, w którym jest projektowane posadowienie silosów.

W ramach opinii została przedstawiona mapa działek należących do H. i W. K. z zaznaczonym przebiegiem spływu wód, z której wynika, że spływająca woda napotka przeszkodę w postaci projektowanych silosów, a więc ich wybudowanie utrudni spływ wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Przed SKO w O. toczyło się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania wodnoprawnego przeprowadzonego przez Wójta Gminy N.. Co prawda SKO w O. odmówiło 2 decyzjami wznowienia postępowania, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3366/18 uchylił te decyzje wskazując, że konieczne jest dopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego. Zatem w ww. sprawie ustalany będzie ponownie spływ wód powierzchniowych i opadowych (ewentualne ich zakłócenie). Bez wątpienia, jest to okoliczność mająca istotny wpływ w niniejszej sprawie, albowiem spływ ten, w ocenie pełnomocnika, przebiega właśnie w miejscu, w którym jest projektowane posadowienie silosu 1- i 3-komorowego. Co prawda ww. wyrok został zaskarżony przez SKO skargą kasacyjną, nie zmienia to jednak trafnych spostrzeżeń poczynionych w tym zakresie przez Sąd administracyjny.

Zarówno organ I, jak i II instancji nie tylko w sposób lakoniczny stwierdziły, że projektowany sposób wybudowania silosów nie wpłynie negatywnie na teren, ale w żaden sposób nie zweryfikowały tego, czy kwestia spływu wód opadowych na działkach należących do H. i W.K. lub zmiana ukształtowania terenu tych działek nie była przedmiotem innych postępowań administracyjnych. Organ nie wyjaśnił zatem istotnych okoliczności dotyczących spływu wód opadowych na działkach należących do H. i W.K., pomimo że tę kwestię podnosiła w toku postępowania W.K., J.K. oraz ich pełnomocnik. Organ powinien co najmniej zwrócić się do Wójta Gminy N. lub do SKO w O. z prośbą o udzielenie informacji, czy toczyły się (lub toczą się obecnie) jakieś postępowania przed tymi organami w związku z naruszeniem stosunków wodnych oraz jaki jest wynik tych postępowań.

Przed PINB w O. toczy się bowiem postępowanie w przedmiocie istotnych odstępstw od projektu budowlanego budynku gospodarczego wybudowanego przez H. i W. K. na tych samych działkach, na których mają być wybudowane silosy na kiszonkę.

W kontekście powyższego, uzasadnione było wnioskowanie o zwrócenie się przez Organ II instancji do Wójta Gminy N. oraz SKO w O. (ewentualnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) z prośbą o udzielenie informacji, czy toczyły się (lub toczą się obecnie) postępowania w związku z naruszeniem stosunków wodnych na działkach należących do H. i W.K.. Bez wątpienia, powyższe okoliczności mają istotne znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem dotyczą naruszenia stosunków wodnych lub zmiany ukształtowania terenu na działkach należących do H.i W.K.. Niewyjaśnienie zaś tych kwestii należy uznać za sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego.

Organy I i II instancji wydały dwie decyzje bez rzeczywistego odniesienia się do kwestii dotyczącej tego, czy projektowany sposób posadowienia silosów nie wpłynie negatywnie na naturalny spływ wód, albowiem organy jedynie wskazały, że sposób posadowienia budynków, ich wymiary i rozmieszczenie nie wskazują na to, by mogły w istotny sposób zmieniać kierunek odpływu wód opadowych. Organy te, bez posiadania wiadomości specjalnych, nie są w stanie stwierdzić takich okoliczności, w szczególności patrząc na to, że w postępowaniach, o których mowa powyżej (postępowanie przed SKO w O., przed Wójtem Gminy N.), wprost zostało wskazane, że konieczne jest zweryfikowanie okoliczności dotyczących spływu wód przez biegłego. Ponadto organ I nie odniósł się do kwestii dotyczącej tego, czy projektowany sposób posadowienia silosów nie wpływa negatywnie na naturalny spływ wód pomimo, a organ II instancji jedynie odniósł się do tej kwestii, bez uprzedniego przeprowadzenia wnikliwej analizy, która pozwoliłaby na wysnucie uzasadnionych wniosków.

Budowa silosu 1- i 3-komorowego nie tylko wpłynie negatywnie na spływ wód powierzchniowych i gruntowych, ale również jest poprzedzona podwyższeniem terenu, na co wskazują załączone do odwołania z 2018 r. zdjęcia nawiezionej ziemi na działkę należącą do H. i W.K. w miejscu projektowanego posadowienia silosów. Twierdzenia organów I i II instancji, że budowa silosów nie wpłynie negatywnie na spływ wód, należy zatem uznać za całkowicie bezpodstawne.

W sprawie nie powinno zatem dojść do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wybudowanie ww. silosów doprowadzi do zmiany kierunku spływu wód powierzchniowych oraz opadowych lub utrudnienia spływu tych wód z działek należących do W. i J.K. przez działki należące do H. i W.K., ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a więc doprowadzi do sytuacji, o której mowa w art. 234 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji były prawidłowe, a skarga nie była zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że pełnomocnik skarżących wywodzi wadliwość zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z faktu, że oba te organa nie ustaliły należycie stanu faktycznego w postaci negatywnego wpływu planowanej inwestycji na stosunki wodne na gruncie, dotykającego skarżących. Powołując się na ustalenia, dokonane w odrębnym postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych, o którym mowa w art. 234 ust. 1 pkt. 1 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm., dalej: "Pr. wod."), wskazujące na (dokonane inną inwestycją pp. K.) naruszenie tychże stosunków, pełnomocnik twierdzi, że budowa silosów, ujęta w pozwoleniu na budowę, również zmieni kierunek spływu wód opadowych ze szkodą dla skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnią więc, że ewentualna sprzeczna z dyspozycja art. 234 ust. 1 Pr. wod. (i dawnym art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne) zmiana kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych (lub roztopowych) ze szkodą dla gruntów sąsiednich nie jest przedmiotem badania organów architektoniczno – budowlanych w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Dzieje się tak z kilku względów.

Po pierwsze, postępowanie w przedmiocie zmiany przez właściciela gruntu stanu wody na gruncie w sposób powodujący szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie i ustalenie, że zmiana ta nastąpiła w wyniku działania oznaczonej osoby jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy owe szkodliwe zmiany już wystąpiły. Innymi słowy, działanie, w wyniku którego powstaje naruszenie stosunków wodnych musi być dokonane, a nie hipotetyczne. W trybie art. 234 ust. 1 pkt. 1 i 3 Pr. wod. nie ustala się natomiast przyszłego, hipotetycznego naruszenia stosunków wodnych.

Jeżeli więc – jak w niniejszej sprawie – istnieje ostateczna decyzja Wójta Gminy N. w przedmiocie naruszenia przez pp. K. ze szkodą dla skarżących stosunków wodnych przez budowę budynku inwentarskiego, to wszelkie dowody w tej sprawie zebrane (w tym opinia biegłego) dotyczą tylko i wyłącznie wpływu tego budynku na stosunki wodne. Nie dotyczą natomiast – z natury rzeczy – żadnych przyszłych, ewentualnych działań pp. K., gdyż nie były one przedmiotem tego postepowania administracyjnego.

Jak słusznie wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z 27 maja 2014 r. (sygn. akt II SA/Bk 97/14, LEX nr 1513268) "wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom - wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Przy czym spowodowane przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to takie działania, które ingerują w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi".

Należy też wskazać, że przedmiotem opinii biegłego M.B., wykonanej na potrzeby naruszenia stosunków wodnych przez budowę budynku inwentarskiego, nie była przyszła budowa silosów. Wysnuwane w tym zakresie twierdzenia pełnomocnika skarżących, że budowa silosów dodatkowo zaburzy już uprzednio zaburzone stosunki wodne są nieprawidłowe. Jeżeli bowiem przez budowę budynku inwentarskiego kierunek spływu wód opadowych został już naruszony ze szkodą dla skarżących, to owego nieprawidłowego spływu nie można naruszyć po raz kolejny, gdyż nie jest odpływem naturalnym.

Efektem postępowania zawisłego przed Wójtem Gminu N. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych budową budynku inwentarskiego, określonego w art. 234 ust. 1 pkt. 3 Pr. wod., ma być właśnie przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Osiągnięcie tego efektu spowoduje więc, że obawa o wpływ budowy silosów na już naruszone stosunki wodne będzie płonna, a na pewno przedwczesna.

Po drugie, postępowanie w przedmiocie spowodowania przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie, jest postepowaniem odrębnym i niezależnym od postępowania w przedmiocie udzielenie pozwolenia na budowę. Organa administracji architektoniczno budowlanej nie mają kognicji do orzekania w sprawach z art. 234 ust. 1 pkt. 3 Pr. wod., gdyż wyłącznie właściwym są: wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Wszczęcie takiego postępowania jest możliwe wyłącznie na wniosek strony lub z urzędu. Załatwienie zaś takiej sprawy, o którym mowa w art. 104 § 1 k.p.a., możliwe jest wyłącznie w sposób określony w art. 234 ust. 1 pkt. 3 Pr. wod. poprzez wydanie decyzji, której elementy przedmiotowo istotne określa ustawa Prawo wodne, a nie Prawo budowlane.

Innymi słowy, prowadzenie postępowania związanego z naruszeniem stosunków wodnych na gruncie w sposób sprzeczny z art. 234 ust. 1 pkt. 1 Pr. wod. nie może być częścią innego postępowania administracyjnego, np. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. O ile więc w sprawie z zakresu prawa budowlanego organ udzielający pozwolenia na budowę bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud.), o tyle nie ma ani kognicji, ani prawnej możliwości badania, czy projektowana inwestycja w przyszłości zaburzy spływ wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich w rozumieniu art. 234 ust. 1 pkt. 1 i 3 Pr. wod.

Organ architektoniczno budowlany sprawdza- natomiast zgodnie z ww. art. 35 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud. - czy projektowana inwestycja nie powoduje zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości (§ 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.).

Wbrew zaś twierdzeniom pełnomocnika skarżących, nie można z treści § 29 ww. rozporządzenia wywodzić obowiązku inwestora przedstawienia opinii biegłego czy też dokonywania ustaleń przez właściwe organy w oparciu o przepisy Prawo wodne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 867/09 – CBOSA). § 29 tego rozporządzenia wymaga ponadto ustalenia celowego zamiaru sprawcy przy dokonywaniu zmiany naturalnego spływu wód opadowych (tak np. słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 181/11, NSA w wyroku z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 345/12 – CBOSA).

Błędne jest więc oczekiwanie skarżących, że organ administracji architektoniczno budowlanej powinien w postepowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę badać okoliczności związane z ewentualnym naruszeniem stosunków wodnych w rozumieniu ustawy Prawo wodne. Nie tylko dlatego, że potencjalna możliwość naruszenia takich stosunków wodnych nie jest przedmiotem postępowania w trybie art. 234 ust. 1 Pr. wod., ale również dlatego, że takie postępowanie ma charakter odrębny.

W orzecznictwie kwestia ta doczekała się wyjaśnienia, również na gruncie d. art. 29 Pr. wod. Jak stwierdził NSA w wyroku z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1869/17 (CBOSA), procedura wskazana w treści art. 29 p.w. z 2001 r. jest niezależna od procedur prawnobudowlanych, zawartych w przepisach ustawy Prawo budowlane. Sąd wyjaśnił ponadto w tym wyroku, że w wypadku zmiany stosunków wodnych w zakresie dotyczącym realizacji obiektów budowlanych właściwym do podejmowania czynności jest organ nadzoru budowlanego. "Organy nadzoru budowlanego zajmują się zatem kwestią odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym w zakresie zmiany zagospodarowania terenu i spowodowaną tymi okolicznościami ewentualną zmianą stosunków wodnych".

W wyroku z 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1059/17 (CBOSA) NSA jednoznacznie uznał (na kanwie zbliżonego stanu faktycznego), że "żaden przepis prawa budowlanego nie daje podstaw do uznania, że organy budowlane są uprawnione, czy zobowiązane do badania stosunków wodnych na nieruchomości".

Podnoszona przez pełnomocnika skarżących kwestia wyniesienia terenu, na którym miały być posadowione silosy, poprzez nawiezienie ziemi nie była natomiast przedmiotem postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę tychże silosów. Jeżeli taki fakt miał miejsce, to mógłby stanowić przedmiot odrębnego postepowania administracyjnego, w którym organa nadzoru budowlanego (a nie organ architektoniczno budowlany) ustalałyby, czy doszło do samowoli budowlanej i czy w związku z tym należy podjąć stosowne działania w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

W związku z powyższym, niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., ujęte w pkt. 1 – 3 tego pisma procesowego. Organa obu instancji prawidłowo prowadziły postępowanie w sposób wynikający z dyspozycji art. 35 ust. 1 Pr. bud., sprawdzając te okoliczności, które poddawały się ich kognicji. W tym też zakresie zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne wydanych decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ujęty w pkt. 4 skargi. Jak bowiem wprost wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewoda [...] nie poprzestał na zaakceptowaniu decyzji organu I instancji, ale dokonał własnej subsumpcji prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Odniósł się przy tym do zarzutów, ujętych przez pełnomocnika skarżących, czego – co zrozumiałe – nie mógł uczynić organ I instancji. Na tym zaś między innymi polega postępowanie odwoławcze, że organ odwoławczy prowadząc własne postępowanie merytoryczne z natury rzeczy dokonuje kontroli postępowania organu I instancji oraz wydanej przez niego decyzji – inaczej nie mógłby bowiem wydać decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 k.p.a.

Niezrozumiałym prawnie jest zarzut (pkt. 5 skargi) naruszenia art. 34 ust. 4 Pr. bud., gdyż – co wynika z akt sprawy - projekt budowlany został zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeżeli natomiast pełnomocnik skarżących miał na myśli art. 34 ust. 2 pkt. 4 Pr. bud., to należy wyjaśnić, że kwestia ta została prawidłowo wyjaśniona w decyzji Wojewody [...]. Organ II instancji wyjaśnił poprawnie treść dyspozycji § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463). Skoro z projektu budowlanego wynika, że silosy zaliczają się do pierwszej kategorii geotechnicznej (opinia geotechniczna), a warunki gruntowe na nieruchomości inwestycyjnej są proste (jw.), to zgodnie z § 7 ust. 1-3 ww. rozporządzenia opracowuje się wyłącznie opinię geotechniczną. Taka też opinia została sporządzona przez osobę upoważnioną do jej sporządzenia.

Wojewoda [...] wyjaśnił ponadto prawidłowo w swym uzasadnieniu prawnym, że dodatkową dokumentację geologiczno-inżynierską wykonuje się wyłącznie w wypadku obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych drugiej kategorii. Tym niemniej, skoro jednak sam projektant zakwalifikował obiekt (zbiornik na odcieki) do drugiej kategorii geotechnicznej, to – jak ustalił organ – w toku postępowania projekt został uzupełniony o opinię geotechniczną z dokumentacją badań podłoża gruntowego i projektem geotechnicznym.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.