Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1671/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz/spr./ Sędzia NSA Elżbieta Makowska Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005r. sprawy ze skargi Zakładu Karnego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za emisję zanieczyszczeń do powietrza oraz pobór wody w III kwartale 2002r. o d d a la skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Marszałek Województwa [...] na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 281 ust. 1 i 2 ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz. 627/ oraz / oraz art. 67 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 z 1997r. ze zm./ oraz § 1, § 2, § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 października 2001r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska /Dz.U. Nr 130, poz. 1453 z 2001r. z późn.zm./ po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Karnego w Nowogardzie w sprawie odstąpienia od wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska za III kwartał 2002r. odmówił umorzenia zaległości w ogólnej kwocie [...] zł z tytułu opłaty za emisję zanieczyszczeń do powietrza oraz pobór wody w III kwartale 2002r.

Według organu I instancji w stosunku do opłat podwyższonych ustawodawca przewidział instytucję odroczenia płatności tych opłat, ale uwarunkował to spełnieniem odpowiednich wymagań określonych w art. 317 ustawy Prawo ochrony środowiska mianowicie:

- terminowej realizacji przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku,

- przedsięwzięcie to ujęte jest w krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych, o którym mowa w art. 43 ust.3 ustawy – Prawo wodne i nie naruszono terminu jego realizacji, określonego w tym programie.

Z ustaleń organu wynika, iż Zakład nie prowadził ani nie prowadzi takiej inwestycji, a jedynie wystąpił do Starostwa z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie pozwolenia za pobór wód.

Zdaniem organu nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od naliczenia przedmiotowej opłaty gdyż umorzenie, pomniejszenie opłat podwyższonych możliwe jest pod warunkiem wydania pozytywnej decyzji odraczającej termin ich płatności i w oparciu o przepisy Prawa ochrony środowiska.

Wniosek taki powinien być złożony przed upływem terminu, w którym opłaty podwyższone powinny być uiszczone czyli do końca miesiąca następującego po każdym kwartale. Przed złożeniem wniosku należy także wnieść opłatę podstawową, przedłożyć harmonogram realizacji zadania i wskazać wysokość opłaty o odroczenie, której strona się ubiega oraz okres, którego dotyczy. Wobec nie spełnienia przez stronę powyższych warunków organ I instancji nie mógł odstąpić od naliczania przedmiotowej opłaty, ani umorzyć jej.

W ocenie Marszałka chociaż strona wykazała zaistnienie ważnego interesu podatnika, o którym mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, to organ musi brać od uwagę konstytucyjną zasadę równości wszystkich podatników wobec prawa. Zdaniem organu skorzystanie przez Zakład z wcześniejszych umorzeń za I i II kwartał 2002r. miało umożliwić tej jednostce pokonanie przejściowych trudności finansowych, które zaistniały w okolicznościach od niej niezależnych. Obecne trudności Zakładu mają charakter długotrwały i ewentualna pomoc w postaci umorzenia nie rokuje terminowego wywiązywania się z przyszłych zobowiązań. Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł Zakład Karny w [...] . Podkreślając w uzasadnieniu, iż postępowanie w sprawie wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego zostało wszczęte przed dniem 1 lipca 2002r. Dopiero w decyzji z [...] r. stwierdzono wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego i udzielono nowego. Jako przepisy szczególne w stosunku do ustawy Prawo ochrony środowiska powinny być stosowane przepisy prawa wodnego. Natomiast zdaniem skarżącego ustawa Ordynacja podatkowa w Dziale III przewiduje także instytucję umorzenia nie tylko rozkładania należności na raty.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 281 ust.1 i 2 oraz 317 i 319 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz., 627 z 2001r. ze zm./ , art. 1 ust.1 ustawy z 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm./ oraz art. 67 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 z 1997r. ze zm./ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego do ponoszenia opłat za korzystnie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa z zastrzeżeniem ust.2, który stanowi, że do ponoszenia opłat podwyższonych oraz administracyjnych kar pieniężnych nie stosuje się przepisów tej ustawy dotyczących odroczenia terminu płatności należności, zaniechania ustalenia zobowiązania, zaniechania poboru należności oraz umarzania zaległych zobowiązań i odsetek za zwłokę, chyba że przepisy działu III ustawy stanowią inaczej. Zatem w przypadku zaległości z tytułu opłat za emisję zanieczyszczeń do powietrza wraz z odsetkami należało zastosować przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa /art. 67 § 1/, a w przypadku zaległości z tytułu opłat podwyższonych za pobór wody – Prawo ochrony środowiska /art. 316-319/.

Zdaniem organu II instancji stanowisko Marszałka wyrażone w zaskarżonej decyzji było trafne oraz logiczne i prawidłowo uzasadnione.

W przypadku opłat podwyższonych za pobór wody bez wymaganego pozwolenia przepisy ustawy prawo ochrony środowiska nie przewidują umorzenia zaległej opłaty.

Jeżeli chodzi o obniżenie opłaty podwyższonej to Zakład mógłby się o to ubiegać, jeżeli spełniłby przesłanki określone w art. 317 ust.1 i art. 319 ust.1 ustawy. Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, że strona nie realizuje inwestycji polegającej na modernizacji lub remoncie ujęcia wody, stacji uzdatniania wody lub instalacji wodociągowej zakładu, zatem nie spełnia podstawowego warunku uzyskania odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wniósł Zakład Karny w [...] wnosząc o uchylenie decyzji z 18 lipca 2003r. oraz decyzji z 15 maja 2003r. Podnosząc w uzasadnieniu to, że twierdzenia organu, że jakoby udzielona pomoc nie rokowała wywiązania się zakładu z zobowiązań jest bezpodstawne. Sytuacja jednostki uzależniona jest od ogólnej kondycji Skarbu Państwa, bowiem środki przekazane na działalność Zakładu Karnego uległy zmniejszeniu zarówno w 2002r. jak i 2003r. Ponadto podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 100% w przypadku braku wymaganego pozwolenia na wprowadzenie do powietrza gazów lub pyłów oraz pobór wody lub wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli ostatecznych orzeczeń organów administracji publicznej pod kątem zgodności z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego oraz przepisami prawa procesowego.

Należy podzielić stanowisko organu I i II instancji, iż do umorzenia opłaty podwyższonej w myśl art. 281 ust.1 ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późn.zm./ nie mają zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

Jako bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego , iż organ do obliczenia podwyższonej opłaty zastosował błędną 500% stawkę zamiast 100%, która obowiązywała od 12 stycznia 2003r.

Zgodnie z art. 285 ust. 1 ustawy, opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce. Dotyczy to także zastosowanej stawki, o której mowa w art. 292 ust.1

Zakład Karny w [...] miał obowiązek ustawowy uregulowania samodzielnie należnej opłaty za III kwartał 2002r.. Wówczas obowiązywała opłata podwyższona o 500 %. Zmieniona ustawą z dnia 23 listopada 2002r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska i ustawy Prawo wodne /Dz. U. Nr 233 poz. 1957 z 2002r./, która weszła w życie 12 stycznia 2003r. nie przewiduje zastosowania 100% zwyżki opłat z datą wsteczną tj. za III kwartał 2002r.

Zatem w ocenie Sądu wyliczenie przez organ opłaty podwyższonej za III kwartał 2002r jest prawidłowe, stanowi ono bowiem opłatę za pobór wody bez wymaganego pozwolenia.

Jest ona wynikiem zaniedbania Zakładu, który nie złożył w odpowiednim terminie kompletnego wniosku wraz z operatem wodnoprawnym zgodnie z art. 131 ust.2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne /Dz.U. Nr 115, poz. 1229 z późn.zm./. Twierdzenie Zakładu Karnego, iż składając wniosek o pozwolenie na pobór wody przed terminem wejścia w życie ustawy z 27 kwietnia 2002r. Prawo ochrony środowiska dopełnił ciążącego na nim wymogu, nie mogą być przez organ uwzględnione. Jak wynika z ustaleń faktycznych wniosek chociaż złożony przed upływem terminu obowiązującej wówczas ustawy – Prawo wodne – był niekompletny, wskutek czego postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wniosek skarżącego zostało zawieszone.

We wniosku Zakład Karny twierdził, że zawieszenie postępowania w powyższej sprawie do[...]. pozwoli na wykonanie i zgromadzenie wymienionych w wezwaniu dokumentów, a odległy termin podyktowany jest ograniczonymi możliwościami finansowymi Zakładu. Nie uwzględnienie takiego wniosku przy jednoczesnym nie uzupełnieniu go we wskazanym w piśmie z[...]. terminie zdaniem Sądu skutkowałoby pozostawieniem tego pisma bez rozpoznania.

Wobec powyższego twierdzenie Zakładu Karnego, iż w konsekwencji zawieszenia postępowania skarżący poniósł ujemne skutki w postaci naliczania opłat podwyższonych jest nieuzasadnione.

Sąd podziela pogląd wyrażony w decyzjach organu I i II instancji, iż pomimo wykazania przez skarżącego trudnej sytuacji to nie może stanowić to jedynej przesłanki do kolejnego umorzenia zobowiązań.

Umorzenia zaległości opłatowej powinno być uzasadnione niezawinionymi przez stronę okolicznościami jej powstania. Przyczynienie się skarżącego do zwiększenia należnej opłaty i nieuwzględnienie w planie finansowym na 2003r. środków na ich pokrycie nie może być oceniona jako przesłana pozytywna zmierzająca do umorzenia zaległości za kolejny III kwartał. W poprzednich decyzjach, w których Marszałek umorzył zaległości za I i II kwartał 2002r. wyraził oczekiwanie, iż umorzenie to pozwoli Zakładowi na regulowanie przyszłych zobowiązań podatkowych w terminach ustawowych. Pomoc polegająca na umorzeniu zobowiązań powinna doraźnie wspomagać podatnika w sytuacjach

wystąpienia przejściowych trudności finansowych, które zaistniały na skutek okoliczności całkowicie od niego niezależnych.

Tymczasem trudności występujące w działalności Zakładu mają charakter długotrwały i ewentualna pomoc w postaci umorzenia nie rokuje terminowego wywiązywania się z przyszłych zobowiązań bądź ich zmniejszenia.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak w sentencji.