Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 356/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zw. dalej SKO lub Kolegium) z dnia 21 maja 2015 r., nr [...], podjęta na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., którą uchylono w całości, wydaną z upoważnienia Burmistrza Namysłowa, decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie z dnia 4 marca 2015 r., nr [...], w sprawie przyznania A. K. zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału w kwocie 200 zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych.

A. K. wnioskiem z dnia 19 lutego 2015 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności i opału. We wniosku podał, że jest osobą samotnie gospodarującą, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]. Nie posiada żadnych dochodów i innych źródeł utrzymania.

Decyzją z dnia 4 marca 2015 r., nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału w kwocie 200,00 zł jednorazowo oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Przytaczając w uzasadnieniu tej decyzji art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, organ I instancji podał, że w 2015 r. w budżecie Gminy Namysłów na wypłatę zasiłków celowych przeznaczono kwotę 200.000 zł, tj. 16.666,00 zł miesięcznie. W marcu 2015 r. do dnia wydania decyzji wpłynęły do Ośrodka 22 wnioski o pomoc i po wstępnej analizie wniosków wszystkie osoby będą kwalifikowały się do otrzymania wsparcia, a z uwagi na przeciętną liczbę osób zgłaszającą się do Ośrodka organ przewidywał, że do końca miesiąca liczba ta wzrośnie do ok. 60 - 80 rodzin, stąd wysokość zasiłku wahać się będzie w granicach od 50,00 zł do 300,00 zł. Wskazał również, że dodatkowe kryteria oprócz kryterium dochodowego brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości zasiłków to: struktura rodziny, wiek jej członków, cel pomocy, posiadane środki finansowe, liczba osób ubiegających się o pomoc, a priorytetowo traktowane są osoby samotnie wychowujące dzieci,

w podeszłym wieku, rodziny wielodzietne, osoby niepełnosprawne w stopniu uniemożliwiającym podjęcie pracy, aktywność osób bezrobotnych w poszukiwaniu zatrudnienia i chęć współpracy z pracownikiem socjalnym w polepszaniu warunków bytowych. Organ I instancji dodał, że z uwagi na ważny interes strony, tj. konieczność zakupu opału nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji odwołanie w terminie wniósł A. K. podnosząc, że złożył wniosek o zasiłek celowy na zakup żywności i opału i w dniu 29 stycznia 2015 r. przyznano mu kwotę 250,00 zł na żywność i 90,00 zł na opał do realizacji w lutym i jakoś udało mu się przetrwać miesiąc luty. Stwierdził, że nie rozumie działań Ośrodka, bo kiedy złożył wniosek 19 lutego 2015 r. o zasiłek celowy na zakup żywności na miesiąc marzec, przyznano mu 150,00 zł na miesiąc kwiecień. Niezrozumiałym dla niego są również działania pracowników Ośrodka, którzy kierują go po żywność do Kościoła [...] [...] w [...], podczas gdy Kościół nie dysponuje żadną żywnością.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu stwierdziło, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek w kierunku uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Na wstępie swoich rozważań, powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) - zwanej

w dalszej części ustawą, wyjaśniło, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one

w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, oraz wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zaznaczyło, że pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacji gdy obywatele nie mogą samodzielnie podołać określonym problemom.

Wywodziło, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, oraz rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kwota kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej i na osobę w rodzinie na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) wynosi 542,00 zł dla osoby samotnie gospodarującej, a dla osoby w rodzinie wynosi 456,00 zł.

W myśl art. 39 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw

w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Nadmieniło, że jest to sytuacja odpowiadająca treści art. 2 ust. 1 ustawy, kiedy to rodzina bądź osoba znalazła się

w trudnej sytuacji życiowej, w której nie jest w stanie zaspokoić istotnej potrzeby życiowej wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pod tym kątem organ rozstrzyga sprawę w ramach uznania administracyjnego, bowiem decyzja wydawana

w trybie art. 39 jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ nie jest obowiązany, lecz może przyznać zasiłek celowy, przy czym obowiązkiem organu jest w takich przypadkach wyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności, które miały wpływ na podjęcie decyzji. Uznaniowy charakter decyzji i pozostawiona w związku z tym organowi orzekającemu swoboda nakazuje każdorazowo badać organowi I instancji wszystkie okoliczności sprawy, co jednak nie zwalnia tego organu

z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego

i wydania decyzji o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym.

W konsekwencji przedstawionych rozważań stwierdziło, że organ I instancji trafnie przyjął, iż wnioskodawca spełnia ustawowe wymogi uprawniające go do przyznania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup opału.

W ocenie Kolegium, mimo że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż strona kwalifikuje się do objęcia jej pomocą w formie zasiłku celowego na zakup opału, to zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika, dlaczego wnioskodawcy przyznano pomoc w takiej a nie innej wysokości. Podkreślono, że organ I instancji nie poczynił jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, chociażby poprzez wezwanie wnioskodawcy do doprecyzowania wniosku w tym zakresie, względnie poprzez zadanie odpowiednich pytań w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. W przekonaniu SKO, uchybienie to jest istotne w świetle zapisu art. 39 ustawy, albowiem ustawodawca nie przewidział minimalnych i maksymalnych kwot zasiłku, wskazując jedynie, iż może

on być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Wysokość tego zasiłku jest zatem determinowana, z jednej strony przez wielkość niezbędnych potrzeb bytowych beneficjenta i zdolnością ich samodzielnego zaspokajania, a z drugiej przez możliwości finansowe organu pomocy społecznej. Dlatego SKO nie było w stanie ocenić, jakie czynniki dotyczące sytuacji strony zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego na zakup opału. Zdaniem organu odwoławczego, brak było także dokładnej analizy, jakimi środkami finansowymi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej w Namysłowie w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych na zakup opału, jaka jest średnia wysokość udzielanych zasiłków celowych w skali danego miesiąca na jednego uprawnionego (chodzi o miesiąc,

w którym wydawana jest decyzja), ile osób w danym miesiącu z tej formy pomocy korzysta. Nadto zarzucono, że uzasadnienie decyzji pozbawione jest uzasadnienia faktycznego, co świadczyło o wydaniu decyzji niespełniającej minimalnych ustawowych wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.

Reasumując organ odwoławczy powiedział, że opisane braki i nieprawidłowości przesądziły o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów ustawy o pomocy społecznej i kodeksu postępowania administracyjnego, stąd uzasadniały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie.

W skardze do Sądu A. K. podniósł, że nie satysfakcjonuje go i nie spełnia jego oczekiwań uchylenie przez SKO decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie i przekazanie sprawy jedynie do ponownego rozpatrzenia. Zakwestionował działania Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie, polegające między innymi na wstrzymaniu wypłaty jednorazowych świadczeń. Wywodził, że mimo wielokrotnego zwracania się o wsparcie w postaci zasiłku celowego lub okresowego, otrzymywał pomoc niewystarczającą. W jego przekonaniu, organ I instancji naruszył przepisy prawa procesowego oraz materialnego. Dodał, że jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną, nieposiadającą żadnych dochodów. Ma ograniczoną sprawność, jest schorowany, dodał, że orzeczono wobec niego o częściowym inwalidztwie wzroku. Zgłosił zarzut braku zaufania do Kierownictwa OPS w Namysłowie i stwierdził, że żywi pełne obawy co do rzetelnego i uczciwego rozpatrzenia jego sprawy.

Mając na uwadze zaniedbania i nienależyte wykonywanie przez pracowników OPS

w Namysłowie swoich statutowych zadań wniósł o objęcie sądową kontrolą jego praw,

a także orzeczenie co do istoty "zdefiniowanej pomocy lub/i wsparcia."

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podano

w skardze.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje

w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i prawa materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej K.p.a. Zadaniem Sądu było więc dokonanie oceny zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Oceniając zatem prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. wskazać trzeba, że według tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przy czym przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyższe oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Wymagane jest bowiem dodatkowo jednoczesne wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Stąd, wydanie decyzji określonej art. 138 § 2 K.p.a., stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i dopuszczalne jest wyjątkowo i to tylko wtedy, gdy zaistnieją ustawowe przesłanki do jej wydania, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne bowiem wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej,

a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania jedynie wtedy, gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego, obszernego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, które to postępowanie dowodowe ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011 r., str. 518-519). Tym samym przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a. nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Zauważyć należy, że wprawdzie organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego, niemniej jednak, na podstawie art. 136 K.p.a. może uzupełnić materiał dowodowy

w niezbędnym zakresie. Oznacza to, że przesłanki określone w art. 138 § 2 K.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie lecz ich treść winna być interpretowana łącznie

z przepisem art. 136 K.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 K.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2010 r., II GSK 1065/09, LEX nr 746056; wyrok WSA w Kielcach z 16 czerwca 2011 r., II SA/Ke 302/11, LEX nr 821552; wyrok WSA w Opolu z 14 czerwca 2011 r.,

II SA/Op 139/11, LEX nr 950782). Ponadto, przepis art. 138 § 2 K.p.a. nie będzie miał zastosowania wtedy, gdy materiał dowodowy wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie jego ocena.

Tym samym przyjąć należy, że zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. wymaga nie tylko wykazania przez organ odwoławczy, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, a konieczne do wyjaśnienia okoliczności mają istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, ale także wykazania wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie oraz potwierdzenia, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie mieści się w granicach wyznaczonych treścią art. 136 K.p.a., tj. że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z 12 lutego 2013 r., II SA/Łd 1080/12, LEX nr 1287050). Ocena organu w tym zakresie powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wskazanie w uzasadnieniu okoliczności wyczerpujących przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a., a także wyjaśnienie przyczyn niezastosowania art. 136 K.p.a., służy wypełnieniu dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a., określającego wymogi dla uzasadnienia faktycznego decyzji oraz realizacji wynikającej z art. 11 K.p.a. zasady przekonywania. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. organ jest zobowiązany do wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, natomiast ocenie Sądu kontrolującego prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, podlegają jego motywy wskazane w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W świetle przedstawionych powyżej rozważań, uznać należało, że wskazane

w zaskarżonej decyzji powody podjętego rozstrzygnięcia nie mogły stanowić wystarczającego uzasadnienia dla zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.

Dostrzec trzeba, że postępowanie administracyjne wszczęte zostało w tej sprawie

z wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego, który stanowi jedną z form pomocy społecznej przyznawanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015, poz. 163, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy, świadczenie w postaci zasiłku celowego może być przyznane w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie tego rodzaju zasiłku w każdym przypadku uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy,

a które to aktualnie określane jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) i zgodnie z § 1 pkt 1 lit. "a" tego rozporządzenia w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Ponadto, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, prawo do zasiłku celowego przysługuje w sytuacji wystąpienia, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie zasiłku celowego zapada jednak w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, a w szczególności użyty w nich co do zasiłku celowego zwrot "może być przyznany".

To z kolei pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze dla osiągnięcia określonych ustawą celów pomocy społecznej, zarówno co do przyznania jak i odmowy przyznania świadczenia, a także co do jego wysokości. Uznanie daje zatem organowi pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji. O ile bowiem rozstrzygnięcie musi wynikać z okoliczności sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, powoduje ono, że organ nie jest zobowiązany spełniać każdego żądania strony w pełnym zakresie. Przyznanie stronie pomocy, w tym również w formie zasiłku celowego, uzależnione jest nie tylko od sytuacji materialnej strony i jej żądań, lecz rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku organ musi także uwzględniać ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej określone w art. 2 ust. 1

i art. 3 ustawy. To z kolei oznacza możliwość dostosowywania przez organ rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli odpowiadają one celom

i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, a także uzależnienie wysokości przyznanej pomocy od wielkości przyznanych z budżetu państwa środków finansowych na tę pomoc i liczby osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy i ubiegających się o nią.

Uwzględniając wskazane regulacje ustawy uznać należy, że wbrew ocenie organu odwoławczego, w postępowaniu przed organem pierwszej instancji wyjaśnione zostały wszystkie zasadnicze kwestie istotne dla rozpoznania sprawy o przyznanie skarżącemu zasiłku celowego i podjęcia w tym przedmiocie merytorycznego rozstrzygnięcia. Z akt administracyjnych wynika, że niewątpliwie skarżący wstąpił z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału. Bezsprzecznie ustalono sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową wnioskodawcy, co zostało ujęte w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Potwierdzono, że skarżący spełnia warunki do przyznania pomocy społecznej wynikające z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wyjaśniono więc wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego. Na podstawie zgromadzonych dowodów organ odwoławczy mógł zatem dokonać oceny wskazanych we wniosku potrzeb strony, w kontekście możliwości oraz zasadności ich zaspokojenia w ramach pomocy społecznej i mógł podjąć w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie.

W przedmiotowej sprawie Kolegium nie wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, aby poza ustalonymi przez organ pierwszej instancji, istniały jeszcze jakieś inne, istotne dla rozstrzygnięcia, okoliczności wymagające wyjaśnienia. Zarzuty organu odwoławczego w odniesieniu do postępowania przed organem pierwszej instancji sprowadzały się jedynie braku przedstawienia dokładnej analizy, co do tego jakimi środkami dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej w Namysłowie oraz do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie SKO, brak było wskazania faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Okoliczność ta, w ocenie Sądu, w realiach przedmiotowej sprawy, nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i wobec tego nie mogła też stanowić wystarczającej podstawy do wydania decyzji kasacyjnej.

Stwierdzić przyjdzie, że organ odwoławczy nie wykazał w zaskarżonej decyzji, aby niemożliwe było rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 138 § 2 K.p.a. W szczególności nie można uznać za wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przedstawił w swojej decyzji motywy podjętego rozstrzygnięcia,

a organ odwoławczy kwestionował jedynie ich ogólnikowość, również w odniesieniu do podanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej możliwości finansowych i sposobu rozdziału posiadanych środków finansowych przeznaczonych dla osób objętych pomocą.

W ocenie Sądu, sformułowane w zaskarżonej decyzji argumenty nie dawały podstaw do stwierdzenia, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał, że postępowanie wymaga uzupełnienia w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, jak i nie wyjaśnił, z jakiej przyczyny nie mógł dokonać ustaleń na podstawie zebranych dowodów. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika też, w jakim zakresie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia, jak również, że jego uzupełnienie przekracza kompetencje organu odwoławczego.

W istocie, organ odwoławczy uchylił się od ponownego rozpoznania sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań

i sprowadzają się one do ponownego rozpoznania sprawy oraz dokonania wnikliwej oceny okoliczności faktycznych przez organ odwoławczy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W razie natomiast zaistnienia potrzeby, organ odwoławczy będzie mógł przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w ramach art. 136 K.p.a.