Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1231/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1 i 6
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. D. i K. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II SAB/Po 6/09 o odrzuceniu skargi Z. D. i K. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w przedmiocie rozpatrzenia żądania strony w sprawie rozbiórki i budowy balkonu postanawia oddalić skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

II OSK 1231/09

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II SAB/Po 6/09 odrzucił skargę Z. D. i K. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w przedmiocie rozpatrzenia żądania strony w sprawie rozbiórki i budowy balkonu.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Z. D. i K. D. pismem z dnia [...] października 2008 r. wnieśli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie żądanie przeprowadzenia postępowania w sprawie rozbiórki i budowy nowego balkonu (wskazanego inspektorom PINB w Krotoszynie w czasie kontroli w dniu [...] października 2008 r.) w budynku usytuowanym na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] w K. Wlkp. Wnioskodawcy powołali się na art. 61 kpa w zw. z art. 81 i art. 84 Prawa budowlanego oraz wyrazili przypuszczenie, iż rozbiórka i budowa balkonu może być samowolą z uwagi na to, że K. D. nie uczestniczył w postępowaniu, które obejmowałoby przedmiotowe roboty budowlane.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie pismem z dnia [...] listopada 2008 r. poinformował skarżących, iż w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2008 r. na nieruchomości położonej w K. Wlkp., działka nr [...] stwierdził, iż balkon został poddany remontowi kapitalnemu, elementy konstrukcyjne nośne balkonu pozostały bez zmian, roboty remontowe objęte są zgłoszeniem wykonania robót budowlanych z dnia [...] czerwca 2008 r., a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów Prawa budowlanego.

W dniu [...] listopada 2008 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na działanie organu I instancji.

W odpowiedzi na powyższe Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że samo złożenie podania, z którego treści wynika, iż miała miejsce samowola budowlana, nie skutkuje automatycznie wszczęciem postępowania w sprawie takiej samowoli, a działania organów nadzoru, zależą od wyników kontroli. Organ II instancji podkreślił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wszczął i nie prowadził w przedmiotowej sprawie postępowania administracyjnego, stąd też podanie skarżących nie może być rozpatrywane na podstawie art. 37 kpa, jako zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa. Warunkiem wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie jest uprzednie wszczęcie postępowania przez właściwy organ administracji publicznej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Organ II instancji uznał jednak, że podanie skarżących należy potraktować jako skargę na bezczynność uregulowaną w Dziale VIII kpa. Przyznał, iż organ I instancji nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bowiem powinien był w pierwszej kolejności zbadać, czy organ administracji architektoniczno-budowlanej wniósł sprzeciw od dokonanego zgłoszenia i w tym względzie uzyskać pisemną informację od Starosty Krotoszyńskiego. W aktach sprawy brak dokumentu potwierdzającego skuteczność zgłoszenia, zatem organ I instancji nie miał wystarczających podstaw do stwierdzenia, że roboty budowlane wykonano zgodnie ze zgłoszeniem. Ponadto, organ II instancji zauważył, iż do dnia kontroli nie wykonano robót określonych w zgłoszeniu z dnia [...] czerwca 2008 r. i organ I instancji powinien ustalić, jakie roboty faktycznie wykonano i czy wymagały one pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zalecił organowi I instancji rozważenie przeprowadzenia ponownych czynności kontrolnych, bowiem dopiero w razie bezspornego stwierdzenia, że w istocie nie wykonano robót przekraczających zakres zgłoszenia i wymagających pozwolenia na budowę możliwe będzie przyjęcie, iż nie zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie przeprowadził w dniu [...] stycznia 2009 r. kontrolę i ustalił, że balkon jest w trakcie robót remontowych, które są objęte zgłoszeniem zamiaru wykonania tych robót, dokonanym w dniu [...] czerwca 2008 r. w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Krotoszynie; wymiana posadzki balkonu, będącej w nieodpowiednim stanie technicznym należy do robót konserwacyjnych w ramach właściwego utrzymania obiektu budowlanego, wykonanie bieżącej konserwacji balkonu nie jest remontem; komisja PINB jednoznacznie ustaliła, iż balkon będący przedmiotem kontroli jest elementem starym, istniejącym, i nie dokonano rozbiórki starego balkonu, a także nie wybudowano balkonu nowego.

Ponadto, ustalił, że Starosta Krotoszyński nie wniósł sprzeciwu w sprawie robót budowlanych objętych powyższym zgłoszeniem.

Z. D. i K. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w załatwieniu sprawy żądania przeprowadzenia postępowania w sprawie rozbiórki i budowy nowego balkonu w budynku usytuowanym na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] w K. Wlkp. Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 12 oraz art. 35 kpa i domagali się uwzględnienia skargi i zobowiązanie organu nadzoru budowlanego I instancji do załatwienia sprawy w określonym przez tutejszy Sąd terminie. Podkreślili, iż od wniesienia podania z dnia [...] października 2008 r. minęły ponad dwa miesiące, a organ nawet nie podjął jakichkolwiek czynności procesowych związanych z przedmiotową sprawą. W ich ocenie organ był obowiązany bez zbędnej zwłoki załatwić sprawę poprzez wydanie decyzji, czego do tej pory nie uczynił i w ten sposób rażąco naruszył art. 35 kpa. Zdaniem skarżących, fakt, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż "zakres faktycznie wykonanych robót nie jest zgodny z zakresem ustalonym w zgłoszeniu", jest wystarczającą przesłanką do wszczęcia postępowania. Ponadto do wszczęcia postępowania nie jest konieczne stwierdzenie faktu naruszenia prawa, ale samo stwierdzenie istnienia przesłanek i okoliczności wskazujących na możliwość takiego naruszenia. Skarżący powołując się na art. 61 - 66 kpa podkreślili, iż w istocie składając podanie z dnia [...] października 2008 r. złożyli wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, a postępowanie dotyczyło sprawy indywidualnej, załatwianej w drodze decyzji administracyjnej. Stąd też wszczęcie postępowania nastąpiło z mocy prawa w dniu doręczenia żądania organowi administracji publicznej, który powinien był podjąć czynności procesowe i zgodnie z art. 104 kpa załatwić sprawę poprzez wydanie decyzji merytorycznej, bowiem przedmiot sprawy istnieje (rozbiórka i budowa nowego balkonu przy granicy z działką skarżących). Skarżący zauważyli, iż pismo organu z dnia [...] listopada 2008 r. udzielające wyjaśnienia co do stanu faktycznego i prawnego nie jest orzeczeniem w rozumieniu kpa, bowiem nie rozstrzyga merytorycznie indywidualnej sprawy. Potraktowanie podania skarżących z dnia [...] listopada 2008 r. przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jako zażalenia na bezczynność, a jako skargi powszechnej było błędne. Zdaniem skarżących nie unikanie przez organy administracji załatwiania sprawy przez wydawanie orzeczeń i zastępowania ich zwykłymi pismami powoduje brak możliwości kontroli działania organu na drodze administracyjnej i sądowej. Po wniesieniu podania organ powinien był na podstawie art. 61 § 4 kpa zawiadomić wszystkie strony, a następnie, w razie uzasadnionych podstaw (np. brak przedmiotu postępowania), umorzyć postępowanie w formie decyzji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w odpowiedzi na skargę uznał ją za całkowicie bezzasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że nie ma uprawnień do nakazywania organowi wszczęcia postępowania administracyjnego, bowiem bezczynność organu podlegająca kontroli sądu występuje jedynie w przypadku nie załatwienia konkretnej sprawy we wszczętym już przez organ postępowaniu, które winno się zakończyć wydaniem któregoś z rozstrzygnięć wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Tylko w przypadku, gdy organ administracji zwleka z zakończeniem prowadzonego przez siebie postępowania sąd może nakazać mu wydanie w określonym terminie decyzji, postanowienia lub aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W przedmiotowej sprawie natomiast wystąpienie skarżących do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie nie zainicjowało postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu I instancji, aby wniosek ten mógł być uznany za żądanie wszczęcia postępowania musi pochodzić od podmiotu mającego interes prawny do bycia stroną w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego

Sąd I instancji wskazał, iż stosownie do art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny to interes, którego ochrona zagwarantowana jest w przepisach prawa materialnego. Oznacza to, iż nie każdy właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której realizowana jest inwestycja, będzie miał status strony postępowania w sprawie dotyczącej tej inwestycji. Nie sposób bowiem interesu prawnego upatrywać w fakcie samego sąsiedztwa działek. Obiekt budowlany powinien być projektowany i budowany w taki sposób, aby zapewnione było poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Ze względu na charakter i zakres wykonywanych robót remontowych dotyczących balkonu budynku położonego na działce nr [...], przy granicy z działką nr [...], w ocenie Sądu nie sposób przyjąć, iżby inwestycja ta oddziaływała na działkę skarżących (nr [...]) w sposób ograniczający chronione przepisami prawa uprawnienia. Nieruchomość skarżących wprawdzie graniczy z działką nr [...], ale od strony przeciwnej względem części, w której usytuowany jest budynek, wraz z objętym pracami balkonem. Skarżący sami nie wskazali jakie uciążliwości i utrudnienia powoduje prowadzona inwestycja (remont balkonu).

W tej sytuacji Sąd I instancji uznał, iż skarżący nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, a więc nie mogą dokonać skutecznie czynności procesowej, której następstwem jest wszczęcie postępowania i wydanie decyzji administracyjnej. Złożony wniosek (skarga powszechna) przez osobę nie mającą interesu prawnego nie rodzi obowiązku podjęcia postępowania w sprawie.

Sąd uznał, iż pismo skarżących z dnia [...] października 2008 r. mogło być jedynie odebrane jako obywatelski sygnał o potrzebie podjęcia z urzędu przez nadzór budowlany czynności kontrolnych i rozważenie ewentualności wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Organ, do którego wystąpienie złożono, nie znalazł jednak podstaw do wszczęcia i prowadzenia z urzędu postępowania w tej sprawie, czemu dał wyraz w udzielonej skarżącym pisemnej odpowiedzi.

Skoro zatem postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie zostało wszczęte ani z urzędu ani na wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. D. i K. D. i zaskarżając je w całości podnieśli zarzut naruszenia:

* art. 174 pkt 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wadliwą ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że bezczynność organu - PINB w Krotoszynie w zakresie rozpatrzenia żądania skarżących dotyczącego przeprowadzenia postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z balkonem budynku (rozbiórki i budowy nowego balkonu przy granicy działki), nie należy do właściwości sądu administracyjnego; w przedmiotowej sprawie doszło bez wątpienia do błędnego odrzucenia skargi, czyli naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, zamiast do jej rozpoznania, czyli zastosowania art. 149 lub 151 ppsa,

* art. 174 pkt 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy procesowej poprzez wadliwą ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że bezczynność organu - PINB w Krotoszynie w zakresie rozpatrzenia żądania skarżących dotyczącego przeprowadzenia postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z balkonem budynku (rozbiórki i budowy nowego balkonu przy granicy działki), jest z innych przyczyn niedopuszczalne (skarżący nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa); w przedmiotowej sprawie doszło bez wątpienia do błędnego odrzucenia skargi, czyli naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 ustawy procesowej zamiast do jej rozpoznania, czyli zastosowania art. 149 lub 151 ustawy procesowej,

* art. 174 pkt 2 w związku z art. 3 § 2 ustawy procesowej poprzez wadliwą ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że PINB w Krotoszynie miał obowiązek załatwić żądanie skarżących zawarte w podaniu z dnia [...] października 2008 r. w jednej z form procesowych przewidzianych w art. 3 § 2 cyt. wyżej wymienionej ustawy; wystąpienie skarżących do PINB w Krotoszynie, zawarte w piśmie z dnia [...] października 2008, wbrew stanowisku WSA w Poznaniu, zainicjowało postępowanie administracyjne, gdyż pochodziło od podmiotu mającego interes prawny do bycia stroną w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego (tu: dotyczącym robót budowlanych związanych z balkonem budynku).

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że Sąd I instancji nie uwzględnił, iż skarżący są nie tylko właścicielami działki nr [...], ale także działki nr [...], tj. działki bezpośrednio usytuowanej przy spornym balkonie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Natomiast skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim skarga kasacyjna poprzez podniesione zarzuty zmierza do wykazania, iż Sąd I instancji błędnie odrzucił wniesioną skargę na bezczynności czym naruszył powołany w zaskarżonym orzeczeniu art. 58 § 1 pkt. 1 i 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określa przyczyny odrzucenia skargi. W pkt. 1 tej normy przyjęto, że odrzucenie następuje jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie z tego powodu ma miejsce w szczególności wówczas gdy dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego ( art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu ( art. 5).

Ponadto Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne( pkt. 6 art. 58 § 1 ustawy procesowej).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego obie wymienione wyżej przesłanki odrzucenia zaistniały w rozpoznawanej sprawie stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu trafnie zastosował w tej sprawie konstrukcję odrzucenia wniesionej skargi choć nie przedstawił w pełni niezbędnej argumentacji na jej poparcie niemniej jednak zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W niniejszym postępowaniu istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy skarżącym przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie prac budowlanych przy balkonie w budynku usytuowanym na działce nr [...], a w konsekwencji, czy dopuszczalna jest ich skarga na bezczynność organu w ramach tego postępowania.

Niespornym pozostaje to, iż skarżący zgłosili żądanie przeprowadzenia postępowania w sprawie budowy balkonu i związanych z tym konsekwencji (rozbiórki samowoli budowlanej). Organ był zatem zobowiązany zbadać, czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, a zatem, czy ma interes prawny. Interesu prawnego należy poszukiwać w przepisach prawa materialnego.

W przedmiotowej sprawie przeprowadzenie robót remontowych spornego balkonu poprzedzone było zgłoszeniem, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Z analizy akt sprawy wynika, iż Starosta Krotoszyński nie wniósł sprzeciwu w sprawie robót budowlanych objętych powyższym zgłoszeniem. Podkreślenia wymaga, iż w orzecznictwie administracyjnym przyjęto, że w przypadku zgłoszenia, załatwienie sprawy następuje na skutek przyjęcia zgłoszenia, co objawia się tym , że w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwemu organowi, organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu lub nie nałoży w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązku uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów. W istocie pozwolenie realizuje się poprzez brak aktywności organu ( milcząca zgoda ). Docelowo brak sprzeciwu przy zgłoszeniu pełni więc tę samą rolę jak decyzja o pozwoleniu na budowę - pozwala na rozpoczęcie stosownych robót budowlanych .

Zatem przy ustalania stron takiego postępowania w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego stronami postępowania są inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu. Definicję obszaru oddziaływania obiektu reguluje natomiast art. 3 pkt 20 powołanej ustawy, który stanowi, że pod pojęciem tym należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż sporna inwestycja prowadzona w ramach zgłoszenia nie oddziaływuje na działkę skarżących, gdyż nie wpływa na możliwość korzystania z niej jak też nie wpływa w sposób ograniczający na chronione przepisami prawa uprawnienia. Ponadto, jak trafnie zauważył Sąd, również skarżący nie potrafią wskazać jakie uciążliwości i utrudnienia powoduje dla nich prowadzona inwestycja ( remont istniejącego balkonu). Natomiast sam fakt sąsiedztwa działki skarżących z terenem zainwestowania w opisanych okolicznościach sprawy nie stanowi podstawy do uznania właścicieli działki sąsiadującej z działką objętą inwestycją za stronę tego postępowania.

Trafnie zatem przyjęto w tej sprawie, że skarżący nie legitymowali się interesem prawnym niezbędnym do wszczęcia postępowania administracyjnego we wskazywanej sprawie. Dlatego też wniosek ten jak zasadnie uznano to w zaskarżonym postanowieniu nie zainicjował postępowania administracyjnego a więc nie nastąpiło jego wszczęcie. Tym samym nie można było uznać, że w takiej sytuacji dopuszczalna jest skarga na bezczynność organu administracji, gdyż kompetencja sądu administracyjnego w sprawach na bezczynność jest wyłączona gdy nie zostało wszczęte stosowne postępowanie administracyjne a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie. Tym samym z tego powodu należało uznać niedopuszczalność wniesionej w tej sprawie skargi na podstawie art. 58 § 1pkt. 6 ustawy procesowej.

Powyższa konstatacja uprawniała zaś do przyjęcia poglądu, iż w opisanych okolicznościach skarżący wykazali się wyłącznie interesem faktycznym, co ewentualnie pozwalało organowi administracji, do którego zwrócono się z żądanie nie pochodzącym od strony, wszczęcia postępowania z urzędu ( co w tej sprawie nie nastąpiło) a skarżącym tylko umożliwiało złożenie skargi powszechnej. Jeżeli bowiem przepisy prawa materialnego dają wyłącznie podstawę do podjęcia postępowania z urzędu, a w zakresie tym nie powstaje związek z prawem jednostki, nie można skutecznie domagać się wszczęcia postępowania.

Zatem pismo skarżących z dnia [...] października 2008 r. można było jedynie potraktować jako skargę powszechną i uznać, że jest to wniosek o podjęcie czynności kontrolnych przez organ, co faktycznie w tej sprawie nastąpiło. Również Sąd I instancji prawidłowo uznał w zaskarżonym postanowieniu, iż złożony wniosek (skarga powszechna) nie rodziła obowiązku podjęcia postępowania w sprawie.

W przypadku natomiast gdyby działanie organu w tej sprawie skarżący uznali za niewłaściwe przysługiwałaby im wyłącznie skarga powszechna do organu wyższego stopnia, o której mowa w Dziale VII Kpa. Tak też potraktowano zażalenie skarżących wniesione w tej sprawie na podnoszoną bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Natomiast wniesiona do sądu administracyjnego skarga na bezczynność w istocie w opisanych okolicznościach jak zasadnie uznano to w zaskarżonym postanowieniu stanowiła nie skargę na bezczynność lecz kwestionowała sposób załatwienia skargi powszechnej podjętej w trybie art. 237 i 238 kodeksu postępowania administracyjnego. Zaś uproszczone postępowanie skargowe przed organami administracji nie podlega kontroli sądów administracyjnych gdyż nie mieści się w wyliczeniu aktów zaskarżanych do tego sądu administracyjnego przewidzianych w art. 3 § 2 ustawy procesowej. Jak przyjęto w orzecznictwie, sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy.

Powyższe stanowisko pozwalało na przyjęcie również dodatkowej podstawy odrzucenia wniesionej w tej sprawie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 cytowanej wyżej ustawy procesowej.

Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego a to art. 58 § 1 pkt 1 i 6 oraz art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w sentencji.