Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 201/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 1 ust.1, art. 13, art. 16, art. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi B. T. na bezczynność Zarządu Dróg Powiatowych w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę w zakresie dotyczącym punktów 1, 2, 3 i 4 wniosku skarżącego B. T. z dnia 16 lipca 2014 roku, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Zarządu Dróg Powiatowych na rzecz skarżącego B. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Zarządu Powiatowych Dróg w zakresie nieudzielenia odpowiedzi na jego wniosek z dnia 16 lipca 2014 r., złożony w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p.

Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 16 lipca 2014 r., na podstawie u.d.i.p., skarżący zwrócił się do Zarządu Dróg Powiatowych o udzielenie następujących informacji:

1/ Kto jest zarządcą dróg publicznych na trasie pomiędzy:

a. wsią B. a wsią S.,

b. wsią B. a wsią D.,

c. wsią B. a wsią W.,

d. wsią B. a wsią B.?

Poprosił o wskazanie aktualnego zarządcy powyższych odcinków dróg publicznych oraz dołączenie kopii związanych z tym stosownych umocowań i umów określających właściwość danej jednostki do zarządzania powyższymi odcinkami dróg publicznych.

2/ Czy są zawarte jakiekolwiek umowy pomiędzy Lasami Państwowymi, w zakresie dotyczącym przejazdu drogami Lasów Państwowych w celu dotarcia do odcinków dróg publicznych wymienionych w pkt 1? Jeżeli tak to poprosił o dołączenie stosownych kopii umów z tym związanych.

3/ Jakie są możliwości dojazdu samochodem, drogą publiczną, ze wsi B. do wsi wskazanych w pkt 1? Poprosił o wskazanie wszystkich dostępnych możliwości i jeżeli jest taka potrzeba uwzględnienie pkt 2 niniejszego wniosku.

4/ Poprosił o dołączenie kopii wszystkich aktualnych umów związanych z ubezpieczeniem odcinków dróg wymienionych w pkt 1 odnośnie ubezpieczeń w zakresie następstw nieszczęśliwych wypadków na drogach publicznych wymienionych w pkt 1.

5/ Poprosił o dołączenie faktur i innych dowodów zapłaty oraz wskazanie jakie konkretnie prace remontowo - naprawcze dokonano na odcinkach dróg publicznych wskazanych w pkt 1 (z wyszczególnieniem na konkretne odcinki dróg wymienione w pkt 1) za ostatnie 25 miesięcy.

6/ Ile w ostatnich 10 latach przeprowadzono okresowych kontroli stanu technicznego dróg i obiektów mostowych z uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego na odcinkach dróg wskazanych w pkt 1? Poprosił o dołączenie kopii wyników takich kontroli i wszystkich związanych z tym dokumentów (z wyszczególnieniem na konkretne odcinki dróg wymienione w pkt 1).

7/ Jakie środki pieniężne i w jakiej wysokości wydano na zimowe utrzymanie odcinków dróg wskazanych w pkt 1, z wyszczególnieniem na konkretne odcinki dróg wymienione w pkt 1? Poprosił o dołączenie stosownych faktur i innych dowodów zapłaty za okres ostatnich 24 miesięcy.

W odpowiedzi na wniosek, w piśmie z dnia 28 lipca 2014 r., Zarząd Dróg Powiatowych poinformował skarżącego, że zgodnie z art. 15 u.d.i.p. organ uprawniony jest do pobrania opłaty za udostępnienie skserowanych dokumentów, która wynosi 1 zł za stronę. Wobec wniosku o udostępnienie dużej ilości dokumentów organ wezwał skarżącego o potwierdzenie woli uzyskania wnioskowanych dokumentów odpłatnie. Poinformował również, że jeśli którakolwiek z żądanych informacji zamieszczona została w Biuletynie Informacji Publicznej, to nie podlega udostępnianiu na wniosek.

W odpowiedzi, skarżący w piśmie z dnia 8 września 2014 r. wniósł o przesłanie mu żądanych informacji na adres e-mail: [...] Podkreślił, że wskazana wysokość odpłatności za 1 stronę kserokopii dokumentu jest rażąco wygórowana. Uzupełniając wniosek z dnia 16 lipca 2014 r. skarżący wniósł o udostępnienie mu, drogą mailową na wskazany adres, następujących informacji:

1/ Ile wniosków o dostęp do informacji publicznej zostało zgłoszonych w latach 2011 – 2014, ze wskazaniem na ile wniosków odpowiedziano drogą elektroniczną a na ile papierową.

2/ W związku z odpłatnością za dostęp do informacji publicznej (dotyczy kserokopii) w wysokości 1 zł za każdą stronę kserokopii, jaki osiągnął organ zwrot kwotowy za ww. odpowiedzi w latach 2011 – 2014, wraz z dołączeniem rachunków, faktur i innych potwierdzeń wpłat za dokonane czynności.

3/ Na co organ przeznaczył kwotę uzyskaną w latach 2011 – 2014 za odpłatność do dostępu do informacji publicznej, wraz z dołączeniem rachunków, faktur i innych potwierdzeń za dokonane czynności.

Pismem z dnia 21 października 2014 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na braku udostępnienia żądanych informacji. W wezwaniu skarżący wyjaśnił, że wyraża zgodę na pobranie od niego odpłatności za udostępnienie informacji w kwocie odpowiadającej jej ilości przy założeniu, że 1 strona kserokopii będzie kosztowała 8 groszy. Wezwał o wcześniejsze poinformowanie go o całkowitym koszcie udostępnienia informacji. Poza tym skarżący ponowił wniosek o udostępnienie żądanych informacji drogą elektroniczną na wskazany adres mailowy.

W piśmie z dnia 21 października 2014 r. Zarząd Dróg Powiatowych potwierdził swoje wcześniejsze stanowisko odnośnie odpłatności w kwocie 1,00 zł brutto za każdą stronę kserokopii udostępnianej informacji. Wysokość opłaty wynika z faktu konieczności odszukania w zasobach archiwalnych danych niezbędnych do udostępniania informacji. Wiąże się to z potrzebą dodatkowego zaangażowania czasowego pracowników

i generuje dodatkowe koszty związane z pracochłonnością przygotowania i udostępnienia danych. Powyższe jest zgodne z art. 15 u.d.i.p. Ponownie zwrócono się do skarżącego o potwierdzenie zgody na uzyskanie informacji za wskazaną odpłatność.

W odniesieniu do wniosku z dnia 16 lipca 2014 r. organ wyjaśnił, że jest zarządcą dróg powiatowych Nr [...] i [...] przebiegających w okolicy wsi B. oraz że nie ma zawartych umów z Lasami Państwowymi w zakresie przejazdu drogami. Dojazd do wsi B. możliwy jest drogami powiatowymi wskazanymi powyżej.

Następnie w piśmie z dnia 28 listopada 2014 r. Zarząd Dróg Powiatowych w odpowiedzi na wnioski skarżącego o udzielenie informacji publicznej wyjaśnił, że:

1. Zarządcy dróg publicznych na trasie pomiędzy:

a. wsią B. a wsią S. - ZDP (drogi powiatowe Nr [...]-[..]),

b. wsią B. a wsią D. - w zależności od przebiegu: ZDP (drogi powiatowe Nr [...]-[...]), ZDW (droga wojewódzka nr [...]),

c. wsią B. a wsią W. - ZDP (drogi powiatowe Nr [...]),

d. wsią B. a wsią B. - ZDP (droga powiatowa Nr [...]).

2. Dojazd drogą publiczną ze wsi B. możliwy jest:

a. do wsi S. drogami powiatowymi Nr [...],

b. do wsi W. drogami powiatowymi Nr [...],

c. do wsi B. drogą powiatową Nr [...],

d. do wsi D. drogami powiatowymi Nr [...] i drogą wojewódzką nr [...].

W związku z dużą ilością dróg obsługujących miejscowość B., ZDP zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie numerów dróg, które go interesują w ramach nadesłanych wniosków.

3. W załączeniu przedstawiono kopię aktualnej umowy kompleksowego ubezpieczenia ZDP,

4. W latach 2011 – 2014 zgłoszono jeden wniosek o dostęp do informacji publicznej, na który odpowiedziano w formie papierowej.

5. Nie naliczono opłat za udostępnienie informacji publicznej, o której mowa w pkt 4, ponieważ wnioskodawca nie żądał udostępnienia załączników.

6. Wyjaśniono również, że informacje na temat podpisanych umów z wykonawcami umieszczane są na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Zarządu Dróg Powiatowych - adres strony: http://[...]/.

Organ poinformował skarżącego, że z uwagi na brak zaakceptowania zaproponowanej kwoty za udostępnienie kopii dokumentów, pozostałe materiały udostępnione zostaną mu drogą elektroniczną na podany adres poczty elektronicznej. Informacje będą przesyłane w sposób sukcesywny, ze względu na obszerny zakres opracowania i konieczność ich odszukania w zasobach archiwalnych. Przewidywany termin przekazania informacji wyznaczono na 28 lutego 2015 r.

W skardze datowanej na dzień 31 października 2014 r., wniesionej za pośrednictwem organu skarżący zarzuca Zarządowi Dróg Powiatowych bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 16 lipca 2014 r. Twierdzi, że jego pisma z dnia 8 września 2014 r. i 21 października 2014 r. pozostały bez odpowiedzi organu.

W związku z tym wniósł o:

1. stwierdzenie, że naruszenia prawa przez Zarząd Dróg Powiatowych miały charakter rażącego naruszenia prawa,

2. udzielenie odpowiedzi przez Zarząd Dróg Powiatowych na wniosek o dostęp do informacji publicznej z dnia 16 lipca 2014 r. oraz z dnia 8 września 2014 r.,

3. usunięcia naruszeń prawa przez Zarząd Dróg Powiatowych odnośnie wysokości odpłatności za dostęp do informacji publicznej,

4. na podstawie art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ukaranie osoby winnej naruszeń karą pozbawienia wolności na czas jednego roku.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Dróg Powiatowych wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że skarżącemu udzielono częściowo odpowiedzi na zadane przez niego pytania w pismach z dnia 28 lipca 2014 r., z dnia 31 października 2014 r. i z dnia 28 listopada 2014 r. Skarżącego poinformowano również, że pozostała część informacji będzie mu udzielana sukcesywnie ze względu na jej obszerność, wskazując przy tym przewidywany termin udostępnienia – 28 luty 2015 r. Wskazano również, że część informacji, o które ubiega się skarżący znajduje się na stronie BIP. Poza tym podkreślono, że skarżący nie wskazał, że jego interes publiczny dotyczy sprawy.

Na etapie postępowania sądowego wezwano skarżącego do sprecyzowania żądania skargi poprzez wskazanie, którego wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej dotyczy skarga na bezczynność, czy pisma z dnia 16 lipca 2014 r. czy pisma z dnia 8 września 2014 r. oraz o wyjaśnienie w jakim zakresie organ pozostaje w bezczynności.

Skarżący w piśmie z dnia 14 stycznia 2015 r. wyjaśnił, że skarga dotyczy jedynie pisma z dnia 16 lipca 2014 r., gdyż po złożeniu skargi Zarząd Dróg Powiatowych pismem z dnia 28 listopada 2014 r. odpowiedział na jego pismo z dnia 8 września 2014 r. Wyjaśnił nadto, że skarga dotyczy wszystkich żądań, oprócz zapytania nr 2,3,4 z pisma z dnia 16 lipca 2014 r., gdyż na te żądania Zarząd Dróg Powiatowych zdążył odpowiedzieć. W odniesieniu do informacji dotyczącej przebiegu dróg powiatowych skarżący wskazał, że informacja w tym zakresie umieszczona na stronie BIP jest nieczytelna, a w konsekwencji nie można zaliczyć tego do skutecznego udostępnienia informacji publicznej. Według skarżącego organ uniemożliwia mu dostęp do informacji publicznej poprzez żądanie wygórowanej opłaty za to udostepnienie, a na wniosek z dnia 8 września 2014 r. udzielił odpowiedzi drogą elektroniczną, jak i pisemnie nie żądając żadnych opłat dopiero w dniu 28 listopada 2014 r.

Organ uzupełniając udzielone już wcześniej informacje w piśmie z dnia 27 lutego 2015 r. wyjaśnił, że:

1. Stan techniczny dróg powiatowych, w tym dróg nr [...] kontrolowany jest na bieżąco, przynajmniej raz na miesiąc przeprowadzany jest objazd dróg. Nieprawidłowości w stanie technicznym dróg na bieżąco są usuwane w ramach bieżącego utrzymania dróg lub przez realizację inwestycji przebudów odcinków dróg, Kontrola stanu obiektów mostowych przeprowadzana jest cyklicznie w trybie doraźnym oraz przez przeglądy pięcioletnie. W obszarze w/w dróg powiatowych leży jeden obiekt mostowy, tj., most na rzece S. w ciągu drogi nr [...]. Ostatni przegląd obiektu mostowego miał miejsce w 2013 r., karta przeglądu zgodnie z załącznikiem nr 19.

2. Mapa przebiegu dróg powiatowych na terenie powiatu zarządzanych przez ZDP stanowi załącznik nr 20 do niniejszego pisma.

3. W okresie ostatnich 25 miesięcy, tj. w roku 2013 i 2014 ZDP przeprowadzał prace związane z bieżącym utrzymaniem dróg nr [...] z podziałem na prace realizowane we własnym zakresie oraz systemem zleconym firmom zewnętrznym. Prace na poszczególnych ww. drogach powiatowych wykonane były według wykazu:

a) prace wykonane we własnym zakresie w roku 2013 i 2014 przez ZDP zgodnie z załącznikiem nr 1,

b) prace wykonane systemem zleconym w roku 2013:

• remont cząstkowy nawierzchni bitumicznej mieszanką mineralno - asfaltową;

- droga nr [...] na kwotę 67319.38 zł zgodnie z załącznikiem nr 2 i nr 3,

• koszenie trawy na poboczach dróg:

- droga nr [...] na kwotę 4619-40 zł /godnie / załącznikiem nr -4.

- droga nr [...]na kwotę 1170.96 A. zgodnie z załącznikiem nr 4.

- droga nr [...] na kwotę 206.64 z\ /.godnie /. załącznikiem nr 4,

• naprawa nawierzchni dróg gruntowych:

- droga nr [...] na kwotę 2478A 1 zł zgodnie z załącznikiem nr 4,

c) prace wykonane systemem zleconym w roku 2014:

• remont cząstkowy nawierzchni bitumicznej mieszanką mineralno-asfaltową:

- droga nr [...] na kwotę 58603,24 zł zgodnie z załącznikiem nr 6,

- droga nr [...] na kwotę 7914.50 zł zgodnie z załącznikiem nr 6 i nr 7.

• koszenie trawy na poboczach dróg:

- droga nr [...] na kwotę 4317.30 zł zgodnie z załącznikiem nr 8,

- droga nr [...] na kwotę 1087.32 zł zgodnie z załącznikiem nr 8.

- droga nr [...] na kwotę 191.88 zł zgodnie z załącznikiem nr 8,

3. W okresie ostatnich 24 miesięcy, tj. w roku 2013 i 2014 ZDP w ramach zimowego utrzymania dróg powiatowych nr [...] poniósł następujące nakłady finansowe:

a) zimowe utrzymanie dróg w roku 2013:

• droga powiatowa nr [...] na kwotę 45190.32 zł zgodnie z załącznikiem nr 9, nr 10. nr 11, nr 12, nr 13, nr 14 i nr 15,

• droga powiatowa nr [...] na kwotę 18352.09 zł zgodnie z załącznikiem nr 9, nr 10, nr ł L nr 12, nr 13. nr 14 i nr 15.

• droga powiatowa nr [...] na kwotę 15981.27 zł zgodnie z załącznikiem m' 9. nr 10, nr II. nr 12. nr ł3, nr 14 i nr 15,

b) zimowe utrzymanie dróg w roku 2014:

• droga powiatowa nr [...] na kwotę 11271.47 A zgodnie z załącznikiem nr 16, nr 17 i nr 18;

• droga powiatowa nr [...] na kwotę 4259,00 zł zgodnie z załącznik iem nr 16, nr 17 i nr 18,

• droga powiatowa nr [...] na kwotę 3797.99 zl zgodnie z załącznikiem nr 16, nr 17 i nr 18.

Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. skarżący potwierdził, że organ w dniu 27 lutego 2015 r. drogą elektroniczną wysłał odpowiedź na zapytania sformułowane w pkt 1, 5, 6 i 7. Skarżący podtrzymał jednak skargę uznając powyższe wyjaśnienia za niepełne w zakresie pkt 6 i częściowo pkt 5 i 7. Z pkt 1 natomiast nie wykonano tylko zobowiązania do dołączenia umocowań i umów określających właściwość danej jednostki do zarządzania drogami.

Sąd zobowiązał skarżącego do sprecyzowania ostatecznego stanowiska w sprawie, co skarżący uczynił w piśmie z dnia 1 kwietnia 2015 r. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko skarżący wyjaśnił, że organ nadal nie odpowiedział na pytanie z pkt 6 pisma z dnia 16 lipca 2014 r. Organ nie wykazał żadnego wyniku kontroli stanu technicznego z uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego odnośnie odcinków dróg, o które wnioskował oraz wskazał tylko jeden taki wynik odnośnie obiektu mostowego. Organ udziela niewłaściwych informacji, przedłuża postępowanie oraz wykazuje się rażącą niekompetencją. Zarząd Dróg Powiatowych w dalszym ciągu nie udostępnił właściwej informacji odnośnie pkt 5 i 7 wniosku z dnia 16 lipca 2014 r. Organ ograniczył się do udostępnienia faktur zbiorczych na temat prowadzonych prac na terenie gminy D. czy danej całości drogi. Z faktur tych nie wynika ile konkretnie zapłacono za daną usługę na danym odcinku drogi. Organ w piśmie z dnia 27 lutego 2015 r. wskazał, ile zapłacono za usługi na danej całej drodze. Nie poparł jednak tego żadnym dokumentem oraz nie zastosował się do zapytania określonego we wniosku tj. chodzi o konkretne odcinki dróg a nie całe drogi (pomiędzy wsią B. a wsią S., wsią B. a wsią D., wsią B. a wsią W., wsią B. a wsią B.).

Organ w dalszym ciągu nie udostępnił informacji publicznej na temat stosownych umocowań i umów określających właściwość danej jednostki do zarządzania wskazanymi w piśmie z dnia 16.07.2014 r. pkt 1 odcinkami dróg. Nie ujął również jednej drogi powiatowej w swoim piśmie zawierającym informację publiczną, a mianowicie drogi pomiędzy wsią B. a wsią S., która jest odcinkiem o długości 3,7 km. Odcinek ten widnieje jako droga udostępniona do ruchu. Natomiast Zarząd Dróg Powiatowych, pomimo że nią zarządza, nie odniósł się do niej w jakimkolwiek piśmie. Skarżący zażądał ujęcia tego odcinka drogi i udostępnienia mu informacji publicznej na ten temat zgodnie z wnioskiem z dnia 16 lipca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Zarządu Dróg Powiatowych, polegająca na nieudostępnieniu, według skarżącego B. T., w terminie i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782), żądanej przez niego informacji zawartej we wniosku z dnia 16 lipca 2014 r. Jak ostatecznie twierdzi skarżący (po kilkakrotnych zmianach stanowiska i odmiennie od żądania skargi), Zarząd Dróg Powiatowych zdążył udzielić odpowiedzi na pytania nr 2, 3, 4, niepełna była odpowiedź na pytanie nr 1, natomiast po wniesieniu skargi organ udzielił odpowiedzi na pozostałe pytania (nr 5, 6, 7) ale wyjaśnienia kwestii w nich wymienionych pozostają jego zdaniem niedostateczne.

Według sądu natomiast należało przyjąć, na podstawie szczegółowo opisanego przebiegu postępowania, że częściowo żądana informacja publiczna została skarżącemu udostępniona przed wniesieniem skargi (dotyczy to punktów 1, 2, 3 i 4 wniosku z dnia 16 lipca 2014 r.), częściowo zaś po wniesieniu skargi (w zakresie pozostałych punktów tego pisma – 5, 6, 7).

Skarga w niniejszej sprawie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co było jednak czynnością zbędną i prawnie obojętną, gdyż ugruntowany jest pogląd judykatury w kwestii braku konieczności poprzedzenia takim wezwaniem skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Na wstępie rozważań wskazać należy, jako fakt niebudzący wątpliwości sądu ani stron niniejszego postępowania, że przedmiotowy wniosek dotyczył informacji publicznej, a Zarząd Dróg Powiatowych jest organem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia posiadanej informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym mających postać i treść dokumentów urzędowych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

Na gruncie niniejszej sprawy zakres zadanych pytań, dotyczący danych publicznych związanych z zadaniami organu, którym jest zarząd dróg powiatowych świadczy o tym, że żądanie skierowane zostało do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a nadto mieści się w ramach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Zatem skarżony organ miał obowiązek załatwienia wniosku skarżącego w sposób określony w ustawie, co odbywa się w sposób wskazany w art. 7 u.d.i.p. Jak stanowi art. 7 ust. 1. Udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze:

1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8;

2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11;

3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia;

4) udostępniania w centralnym repozytorium.

2. Dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15.

Przepis art. 10 u.d.i.p., który w niniejszej sprawie miał zastosowanie, przewiduje w ust. 1, że informacja publiczna, które nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium udostępniana jest na wniosek.

Generalnie udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w ustawowym terminie, bądź w sposób określony w u.d.i.p., organ nie udzielił odpowiedzi na wnioskowane pytania, bądź nie wydał decyzji o odmowie udostepnienia informacji publicznej (art. 16 u.d.i.p.) albo o umorzeniu postępowania z przyczyn określonych w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Wniosek będący przedmiotem niniejszej skargi miał charakter bardzo złożony, a zakres, który obejmował (co wprost wynika również z treści udzielanych odpowiedzi) mógłby naprowadzić organ na zastosowanie trybu wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc właściwego dla informacji przetworzonej. Według tego przepisu prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jaki jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jeżeli wnioskodawca na wezwanie organu nie będzie w stanie wykazać szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji, organ wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Zważyć bowiem należy, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej rozróżnia się informację publiczną "prostą" oraz "przetworzoną". O ile dostęp do informacji należących do pierwszej kategorii ma właściwie nieograniczony charakter – co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., w świetle których każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ani też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej, to już udostępnienie informacji publicznej "przetworzonej" wymaga wykazania po stronie wnioskodawcy, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W świetle tego przepisu nie wystarczy zatem, że uzyskanie informacji przetworzonej będzie dla interesu publicznego "istotne" – ma ono być dla tego interesu "szczególnie istotne". Przepis ten ma przeciwdziałać zalewowi wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów "niepublicznych", np. prywatnych lub komercyjnych (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Warszawa 2012, uw. 1 do art. 3, s. 53). Celem u.d.i.p. nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych itp. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (zob. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980–2005, s. 147). Jeżeli występowanie "szczególnie istotnego interesu publicznego" w uzyskaniu żądanej informacji nie wynika już z samej treści wniosku, organ winien wezwać wnioskodawcę do jego wykazania, z jednoczesnym zaznaczeniem, że dana informacja jest w jego ocenie informacją przetworzoną. Brak (niewykazanie przez wnioskodawcę pomimo wezwania) interesu publicznego powoduje, że należy wydać decyzję odmawiającą udostępnienia przetworzonej informacji publicznej, opartą na art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1015/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; a także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie, z dnia 17 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 481/05; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Go 667/11; w Poznaniu, z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1060/12; z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 316/14, dostępne w CBOSA).

Gdyby zatem organ uznał, że realizacja przedmiotowego wniosku w całości wymagałaby znacznego nakładu sił i środków (organizacyjnych, finansowych, osobowych itp., co oznaczałoby w istocie przyjęcie informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), to organ winien najpierw wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tej informacji, a następnie, w przypadku niewykazania tego interesu, wydać decyzje odmowną na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Niemniej jednak Zarząd Dróg Powiatowych w niniejszej sprawie przedmiotowego trybu nie zastosował, mimo że powoływał się w odpowiedzi na skargę na okoliczność braku interesu publicznego. Tym samym, skoro jednak zdecydował się organ sukcesywnie udostępniać żądaną informację, co miało miejsce również w toku niniejszego postępowania sądowego (w piśmie z dnia 27 lutego 2015 r. z załącznikami) sąd musiał też uwzględnić sytuację, że częściowo stan bezczynności trwał także w dniu wniesienia do sądu przedmiotowej skargi.

Natomiast w odniesieniu do pytań 1 – 4 wniosku z dnia 16 lipca 2014 r., co wynika również częściowo z oświadczenia skarżącego, skargę należało oddalić, z uwagi na udzielenie informacji przed jej wniesieniem.

Jeśli chodzi o zakres objęty pytaniem nr 1, to odpowiedź została udzielona w piśmie z dnia 21 października 2014 r. Chociaż strona skarżąca twierdzi, że odpowiedź ta jest niepełna, to sąd przyjmuje jedynie taki stan w zakresie bezczynności, który polega na nieudostępnieniu informacji w sposób określony w u.d.i.p., nie jest zaś pozostawaniem w bezczynności udostępnienie, które nie zadowala wnioskodawcy. Wyjaśniając zaś należy wskazać, że pojęcie zarządcy drogi definiuje art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460), według którego organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. W odniesieniu do dróg powiatowych zarządca drogi jest zarząd powiatu (art. 19 ust. 1 pkt 3). Przepis art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych dopuszcza możliwość wykonywania przez zarządcę jego obowiązków przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, rade powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca. W tym kontekście odpowiedzi udzielane przez organ – w piśmie z dnia 21października, a dodatkowo uszczegółowione w piśmie z dnia 28 listopada 2014 r., stanowią udostępnienie żądanej w tym zakresie informacji publicznej.

Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność sąd uwzględnia stan faktyczny chwili orzekania, a na gruncie niniejszej sprawy po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem orzeczenia stan bezczynności dotyczący części wniosku z dnia 16 lipca 2014 r. (w odniesieniu do pytań 5 do 7) ustał.

Jak wyjaśnia się w orzecznictwie, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności (tak m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1979/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowo skarga na bezczynność (w odniesieniu do punktów 5, 6 i 7 wniosku z dnia 16 lipca 2014 r.) podlegała zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowa, gdyż po wniesieniu skargi udostępniono wnioskowaną informację publiczną.

Wymaga znowu podkreślenia, że stopień zadowolenia strony z uzyskanej informacji pozostaje bez znaczenia dla oceny stanu bezczynności. W związku z tym stanowisko B. T., że nie satysfakcjonują go jako niepełne odpowiedzi na pytania 5, 6 i 7 nie ma wpływu na przyjęcie przez sąd bezprzedmiotowości sprawy w tym zakresie. Zdaniem sądu przestała istnieć w tym zakresie sprawa sądowoadministracyjna, rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności. W szczególności odnosi się to do kwestii fakturowania robót wykonywanych w związku z bieżącym utrzymaniem dróg. Takie faktury zostały przez organ przesłane, natomiast dostosowanie faktur do oczekiwań wnioskodawcy, by obejmowały odcinki dróg oznacza de facto, że organ miałby wytworzyć fakturę dostosowaną do treści żądania, a nie udostępnić posiadaną informację.

Wydanie przez organ rozstrzygnięcia, czy też udostępnienie informacji publicznej w formie czynności materialno – technicznej, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1143/13; z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 872/14 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z treści art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd ma obowiązek orzeczenia, czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa niezależnie od tego, czy w dniu wyrokowania organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. Ponadto na podstawie § 2 wskazanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może też orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, a zatem do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

W niniejszej sprawie sąd uznał, że bezczynność organu we wskazanym zakresie nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę następujące okoliczności: tak szeroki zakres pytań, że skarżący w skardze nie był w stanie przedstawić dostatecznie jasno swego żądania, które też zmieniał w toku postępowania sądowego nie tylko z powodu udostępnienia informacji częściowo po wniesieniu skargi; konieczność zwracania się do wnioskującego o doprecyzowanie pytania (zob. pismo z dnia 28 listopada 2014 r.); sukcesywne udostępnianie informacji mimo tego, że częściowo co do przebiegu dróg powiatowych podlegają one opublikowaniu w BIP – po otrzymaniu od skarżącego informacji, że informacja w BIP jest nieczytelna; wreszcie to, że jednak organ mógłby zastosować tryb jak dla informacji przetworzonej. Działanie organu wynikało z braku umiejętności interpretacji ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie było zaś nastawione na celowe lekceważenie wnioskodawcy.

Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi można uznać oczywiste, ewidentne niezastosowanie przepisów lub zastosowanie ich w sposób niewątpliwie nieprawidłowy. W niniejszej sprawie długotrwałość w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 lipca 2014 r. wywołana została również przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy. Tym samym, z przywołanych przyczyn, uzasadnionych opisanym przebiegiem postępowania, sąd nie dopatrzył się po stronie organu rażącego naruszenia prawa, mimo niezachowania terminów wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Z tych też przyczyn sąd nie widzi konieczności wymierzenie organowi grzywny. Grzywna określona w art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma charakteru represyjnego, lecz dyscyplinujący. O ile można zarządowi dróg powiatowych przypisać brak umiejętności przeprowadzenia właściwych czynności bądź udzielania informacji zgodnie z trybem określonym w u.d.i.p., to jednak organ starał się w maksymalnym stopniu zadośćuczynić żądaniu strony skarżącej.

Wniosek strony co do usunięcia naruszeń związanych z kwestią odpłatności za dostęp do informacji pozostaje poza sprawą wynikającą ze skargi na bezczynność, sąd nie wydaje w tym zakresie orzeczenia, którego nie przewiduje art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Żądanie ukarania osoby winnej naruszeń karą pozbawienia wolności na okres jednego roku pozostaje poza kognicją wojewódzkiego sądu administracyjnego

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 oraz art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punktach 2 i 3 sentencji wyroku. O częściowym oddaleniu skargi sąd orzekł w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 151 tej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania w wysokości uiszczonego w sprawie wpisu sądowego orzeczono w punkcie 4 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.