Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 997/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5-6
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania M. w W. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. o sygn. [...] w przedmiocie żądania zwrotu kwoty 875 zł dotacji pochodzących ze środków własnych powiatu wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości jak w zaległościach podatkowych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji SKO przywołało m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Organ I instancji zażądał od M. w W. zwrotu kwoty 875 zł dotacji pochodzących ze środków własnych powiatu wraz z odsetkami. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że na podstawie stosownych umów prowadzony przez M. w W. Warsztat Terapii Zajęciowej "[...]" miał działać prawidłowo do końca 2013 r. Dnia [...] grudnia 2013 r. wpłynęło pismo informujące, że w dniach [...],[...],[...],[...],[...],[...] grudnia 2013 r. Warsztat będzie funkcjonował w ograniczonym zakresie, tj. zajęcia będą prowadzone przez pracownię gospodarstwa domowego. W ramach jej działalności uczestnicy będą porządkować pomieszczenia i placówkę. W dniu [...] grudnia 2013 r. pracownicy Warsztatu powiadomili PCPR, że w powyższym dniu zostało wywiezione wyposażenie warsztatu, a na zajęcia zgłosił się jeden uczestnik, który zaraz opuścił placówkę, ponieważ nie było możliwości prowadzenia zajęć. Dnia [...] grudnia 2013 r. pracownicy PCPRu dokonali sprawdzenia realizacji umowy obowiązującej do dnia [...] grudnia 2013 r. i ustalili, że w placówce nie było ani wyposażenia ani żadnych uczestników, przez co stwierdzić należało, że M. w W. nie realizował umowy obowiązującej do [...] grudnia 2013 r. – nie prowadził Warsztatu Terapii Zajęciowej "[...]" i wydatki za okres od [...] grudnia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., wykazane w sprawozdaniu rocznym M. w W. zaliczone zostały do wydatków niekwalifikowanych, a co za tym idzie na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 1 i ust. 5-6 ustawy o finansach publicznych podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik M. w W. Wskazuje w nim, że żądanie zwrotu kwoty 875 zł pochodzących ze środków własnych powiatu jest bezzasadne. W związku z tym, że z dniem [...] grudnia 2013 r. M. w W. przestał być podmiotem prowadzącym Warsztat Terapii Zajęciowej "[...]" to zobowiązany był zabezpieczyć wyposażenie warsztatu i przekazać klucze do lokalu właścicielowi budynku (w tym zakresie Starosta skrócił termin z [...].12.2013 r. na [...].12.2013 r. godz. 8 rano). Ponadto funkcjonowanie Warsztatu w okresie od [...]-[...].12.2013 r. odbywało się w ograniczonym zakresie nie tylko z powodu rozpoczęcia przygotowań do likwidacji działalności z dniem [...].12.2013 r. ale również z powodu świąt Bożego Narodzenia, które wpływały na mniejszą frekwencję. Brak uczestników nie oznacza jednak, że Warsztat nie funkcjonował i nie mógł prowadzić działalności, a brak jest dowodów, że placówka w tym czasie odmówiła przyjęcia uczestników do Warsztatu i nie wywiązała się z zawartych umów. Do [...].12.2013 r. pozostawał w pełnej dyspozycji.

Uznając bezzasadność wniesionego odwołania SKO zacytowano w pierwszej kolejności art. 252 ust. 1 pkt 1 i ust. 5-6 ustawy o finansach publicznych, a nadto art. 60, 61 ust. 1 i 2 i ust. 3 pkt 4 tejże ustawy.

SKO przypomniało, że na podstawie umowy z [...].12.2003 r. (później wielokrotnie aneksowanej) między Zarządem Powiatu w O. a M. w W. utworzono Warsztat Terapii Zajęciowej z 4 rodzajami grup, obejmujący 22 uczestników, na co powiat przekazał środki z PFRON i własne środki. Jednostką upoważnioną do bezpośredniej realizacji umowy został Z. w O. W dniu [...] listopada 2004 r. została zawarta umowa (wielokrotnie aneksowana) między Zarządem Powiatu a M. w W. w sprawie finansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Warsztatu Terapii Zajęciowej. Z kolei [...] kwietnia 2007 r. zawarto umowę między Zarządem Powiatu a M. w W., wielokrotnie aneksowaną, w sprawie dofinansowania ze środków własnych Powiatu [...] bieżącej działalności warsztatu terapii zajęciowej. Z preliminarza wynika, że środki Powiatu [...] były przeznaczone m.in. na wynagrodzenia pracowników, energię i dowóz uczestników. Dofinansowanie ze środków PFRON w 2013 r. wyniosło 325512 zł, a ze środków własnych powiatu 36168 zł W dniu [...].09.2013 r. Zarząd Powiatu w O. wypowiedział M. w W. umowy z [...].11.2004 r. i z [...].04.2007 r. z dniem [...] grudnia 2013 r., wskazując, że Warsztat Terapii Zajęciowej "[...]" winien prawidłowo funkcjonować do końca roku 2013 r. Pismem z dnia [...].12.2013 r. Z. w O. w uzgodnieniu z M. w W. poinformował, że w dniach [...],[...],[...],[...],[...] i [...] grudnia 2013 r. Warsztat będzie funkcjonował w ograniczonym zakresie – zajęcia prowadzone będą jedynie przez pracownię gospodarstwa domowego i w ramach jej działalności uczestnicy WTZ będą porządkować pomieszczenia i placówkę, co jest podyktowane względami techniczno – organizacyjnymi wynikającymi z faktu zakończenia działalności WTZ i obowiązkiem zdania lokalu do [...].12.2013 r. W dniu [...].12.2013 r. Starosta wystosował pismo, w którym wskazał, że na [...].12.2013 r. wyznaczył spotkanie w budynku warsztatu w sprawie przejęcia Warsztatu Terapii Zajęciowej do dalszej realizacji nowemu podmiotowi. Jednocześnie podkreślił, że z uwagi na fakt, iż Warsztat będzie nadal funkcjonował w tym budynku nie ma potrzeby opróżniania lokalu, a klucze zostaną przekazane nowemu podmiotowi. W dniu [...].12.2013 r. dwoje pracowników WTZ poinformowało organ I instancji, że wywiezione zostało wyposażenie pracowni WTZ, a na warsztaty w tym dniu przybyła jedna osoba, która opuściła warsztat, ponieważ nie było możliwości prowadzenia a tym dniu zajęć w pracowni gospodarstwa domowego. W dniu [...] grudnia 2013 r. w trakcie wizyty w siedzibie WTZ Dyrektor PCPR wraz z pracownikiem stwierdzili, że pomieszczenia zostały opróżnione i z dniem [...] grudnia 2013 r. działalność WTZ została zlikwidowana. Dnia [...].03.2014 r. organ I instancji wezwał M. w W. do zwrotu kwoty 8.750 zł wraz z odsetkami (7875 zł ze środków PFRON i 875 zł ze środków własnych powiatu [...]) jako kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W piśmie z [...].04.2014 r. M. w W. wskazał, że WTZ działał do [...].12.2013 r., a jedynie w dniach [...],[...],[...],[...],[...] i [...] grudnia 2014 r. uczestnicy mogli korzystać z jednej pracowni, ale personel był gotów do realizacji zajęć. To, że uczestnicy nie skorzystali z tej możliwości (okres przedświąteczny, dojazd we własnym zakresie) nie stanowi, że WTZ zaprzestał swej działalności.

Zdaniem organu odwoławczego powyższe uzasadnia twierdzenie organu I instancji, że w niniejszej sprawie zaszły podstawy do wydania decyzji żądającej zwrotu dotacji za okres od [...]-[...] grudnia 2013 r. jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Co prawda organ I instancji został zawiadomiony o ograniczeniach w pracy WTZ "[...]" w tym okresie, ale informacje uzyskane od pracowników WTZ i wizytacja pracowników organu I instancji w miejscu prowadzenia WTZ wprost dowodzi, że od [...] grudnia 2013 r. do końca okresu wypowiedzenia, czyli do [...] grudnia 2013 r. Warsztat Terapii Zajęciowej "[...]" nie funkcjonował w sposób przewidziany w umowie z [...] grudnia 2003 r., a więc w tym okresie nie była prowadzona działalność rehabilitacyjna i nie odbywała się terapia zajęciowa. Twierdzenia Odwołującego się M. w W., że w tym okresie personel był gotów do realizacji zajęć w zestawieniu z opróżnieniem warsztatu z potrzebnych do funkcjonowania i terapii sprzętów nie zasługują na uwzględnienie, tym bardziej, że [...] grudnia 2013 r. na warsztaty przybył jeden z uczestników, ale z uwagi na niemożność prowadzenia zajęć opuścił placówkę. Skoro zatem w tym terminie Warsztat Terapii Zajęciowej "[...]" nie funkcjonował w przewidziany w umowie sposób, to część dotacji udzielonej ze środków własnych powiatu na 2013 r. (z ogólnej kwoty 36168 zł), która została przyznana na realizację konkretnych celów winna podlegać zwrotowi, jako wydana niezgodnie z przeznaczeniem, na co zezwala wprost art. 251 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych.

Decyzję SKO w O. zaskarżył M. w W..

Skarżący podniósł, że pismem z dnia [...].12.2013 r. Z. w O. w uzgodnieniu z M. w W. powiadomił Starostę Powiatu, że w dniach od [...].12.2013 r. do [...].12.2013 r. (w tym sześć dni wolnych od pracy) Warsztat Terapii Zajęciowej będzie funkcjonował w ograniczonym zakresie – zajęcia będą prowadzone przez pracownie gospodarstwa domowego i w ramach zajęć uczestnicy WTZ będą porządkować pomieszczenia placówki, co jest podyktowane względami techniczno – organizacyjnymi wynikającymi z faktu zakończenia prowadzenia WTZ przez M. w W. z dniem [...].12.2013 r. z obowiązkiem zdania lokalu. Skarżący podkreślił, iż wyposażenie WTZ stanowiło własność materialną M. w W. i nie mogło zostać bezumownie pozostawione nowemu podmiotowi prowadzącemu (nikt z taką propozycją nie wystąpił).

Starosta Powiatowy [...] dwoma pismami z dnia [...].12.2013 r. (w zał.) wyznaczył dzień [...].12.2013 r. (poniedziałek) godzinę 8.00 rano, jako termin przekazania kluczy do lokalu WTZ, tym samym naruszył termin zakończenia wiążącej strony umowy na dzień [...].12.2013 r., jednostronnie skracając go o pełne dwa dni robocze ([...].12.3013 r. i [...].12.2013 r.).

W ocenie skarżącego SKO nie uwzględniło faktu naruszenia prawa przez Starostę i naruszenie to usankcjonowało. Z treści skargi wynika, iż skarżący zmierza do jej uchylenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swojego dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył, co następuje:

Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przepis art. 252 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885-tekst jednolity), na który powołuje się organ odwoławczy jako na podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowi, że:

1) Dotacja udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlega zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 art. 252 ust. 1;

2) Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości;

3) Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:

- przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;

- następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 art. 252 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Zdaniem Sądu okoliczności sprawy nie wskazują w sposób jednoznaczny na to, aby skarżący dopuścił się zarzucanych mu nieprawidłowości i to w całym wskazanym przez organ okresie.

Trzeba bowiem pamiętać, że zastrzeżenia organu dotyczące funkcjonowania prowadzonego przez skarżącego Warsztatu Terapii Zajęciowej "[...]" (dalej: WTZ) odnosiły się do końca 2013 r., a więc do okresu specyficznego, gdy chodzi o faktyczną możliwość realizacji zadania.

Teza powyższa jest tym bardziej uprawniona, że zdaniem organu skarżący nie prowadził WTZ jedynie w okresie od [...] grudnia do [...] grudnia tegoż roku. Jeśli więc zastrzeżenia dotyczą jedynie ww. okresu to trzeba przypomnieć, iż na dzień [...] grudnia 2013 r. (wtorek) przypadała Wigilia, zaś na dwa kolejne dni tj. [...] i [...] grudnia (środa i czwartek) Święta Bożego Narodzenia. Kolejnym dniem świątecznym była niedziela [...] grudnia 2013 r. Jeśli do tego dodamy, iż począwszy od "nowego" 2014 r. WTZ miał prowadzić inny podmiot (już nie skarżący), a starosta pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. powiadomił skarżącego o konieczności przekazania kluczy do lokalu, w którym odbywały się zajęcia w dniu [...] grudnia 2013 r. o godz. 8.00 (w poniedziałek), to jawi się pytanie czy i w jaki sposób skarżący mógł realizować umowę w dni świąteczne oraz w dniu [...] i [...] grudnia 2013 r. i czy przynajmniej po części realizacji tej umowy nie uniemożliwił tenże starosta.

Skarżący podnosi również w sposób przekonujący, iż wyposażenie WTZ stanowiło jego własność i nie mogło zostać pozostawione nowemu podmiotowi bez żadnej umowy dotyczącej korzystania z niego, tym bardziej, że nikt nie wystąpił z jakąkolwiek propozycją w tym zakresie.

Powyższe oznacza także i to, że skarżący powinien mieć czas i faktyczne możliwości oddania lokalu w związku z zakończeniem prowadzenia przez niego działalności (WTZ) w należytym stanie, tzn. chociażby uprzątniętego z przedmiotów stanowiących jego własność. Organ nie wskazuje, czy i kiedy skarżący mógł to zrobić, a nadto dlaczego zarzucił mu brak prowadzenia zajęć także w dni ustawowo wolne od pracy. Uczyni to ponownie rozpoznając sprawę.

Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa.

Niejako na marginesie powyższego Sąd wskazuje, iż organ odwoławczy w żaden sposób nie wskazał i nie uzasadnił wysokości kwoty, która jego zdaniem powinna być przez skarżącego zwrócona.