Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 712/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 roku sprawy ze skargi Gminy Miasta S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 712/07

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...), którą stwierdzono nieważność decyzji Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Społeczno -Politycznego w R. z dnia (...) marca 1949 r. nr (...).

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.

Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2006 r. Towarzystwo (...) S. w S. wystąpiło o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Społeczno - Politycznego w R. z dnia (...) marca 1949 r. i z dnia (...) kwietnia 1949 r. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż zarządzenie likwidujące Towarzystwo podjęte zostało w oparciu o decyzję Wydziału Społeczno - Politycznego Urzędu Wojewódzkiego z dnia (...) marca 1946 r. znak (...), na mocy której odmówiono zarejestrowania Stowarzyszenia pn. Towarzystwo (...) S. w S. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia (...) marca 2004 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia (...) marca 1946 r.

Uzupełniając wniosek Towarzystwo wyjaśniło, że Towarzystwo (...) S. w S. powstało w 1889 r. i prowadziło działalność do 1939 r. Po II wojnie światowej podjęło próby wznowienia działalności statutowej. Decyzją z dnia (...) marca 1946 r. odmówiono ponownego zarejestrowania Stowarzyszenia. W dniu 11 lipca 2004 r. przedwojenni członkowie reaktywowali Towarzystwo, które zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr (...). Budynkiem, który był własnością Towarzystwa (...) S. zarządzało Wojsko Polskie, a następnie Przedsiębiorstwo Państwowe (...) w R., prowadzące Kino (...). Obecnie nieruchomość jest własnością Gminy S. Uzupełniając po raz kolejny wniosek Towarzystwo wskazało, iż skoro stwierdzono nieważność decyzji z dnia (...) marca 1946 r. to likwidacja podjęta (...) marca 1949 r. była również bezprawna.

W odpowiedzi na wezwanie organu, Sąd Rejonowy w S. pismem z dnia 5 maja 2006 r. poinformował organ, iż wykaz hipoteczny (...) dla G. S. I zaginął w czasie działań wojennych. Natomiast w sprawie aktualnych właścicieli lub użytkowników tej nieruchomości należy zwrócić się do Starostwa Powiatowego w S. Starosta poinformował, iż ponieważ wykaz hipoteczny zaginął, brak jest możliwości bezspornego ustalenia jakie nieruchomości figurowały w

IV SA/Wa 712/07

tym wykazie. Ponad wszelką wątpliwość w wykazie tym widniała parcela (...) odpowiadająca działce nr (...), której własność nabyła z mocy prawa Gmina Miasta S. co potwierdził Wojewoda Krośnieński decyzją z dnia (...) września 1992 r. Aktualnie działka nr (...) odpowiada działce nr (...) o pow. 0,1438 ha, jest zabudowana budynkiem usługowym i stanowi własność Gminy Miasta S. Sąd Rejonowy w R. Wydział (...) KRS wskazał, iż na podstawie postanowienia rejestrowego z dnia 24 maja 2005 r. oraz Protokołu z zebrania Towarzystwa (...) S. w S. z dnia 22 lutego 2005 r., a także listy obecności z dnia 22 lutego 2005 r., na której uwzględniono członków "przedwojennego Towarzystwa (...) można domniemywać, że zarejestrowane Towarzystwo jest następcą prawnym stowarzyszenia o tej samej nazwie. Sąd nie dysponuje jednak materiałami pozwalającymi na jednoznaczne stanowisko w sprawie". Ostatecznie w dniu 19 sierpnia 2006 r. nadesłał kopie akt rejestrowych Towarzystwa.

Organ dokonał wstępnego postępowania mającego na celu ustalenie czy wnioskodawca spełnia wymogi strony określone w art. 28 kpa. Ostatecznie stwierdzono, iż obecnie działające Towarzystwo (...) S. w S. powstało po reaktywowaniu działalności zlikwidowanego w przeszłości stowarzyszenia o tej samej nazwie, a zatem legitymuje się ono interesem prawnym i może występować w charakterze strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Dalej organ podniósł, iż w niniejszej sprawie należało rozstrzygnąć dwie kwestie tj. czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji oraz czy nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych.

Organ stwierdził, iż kwestionowana decyzja z dnia (...) marca 1949 r. została wydana na podstawie art. 26 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 października 1932 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 94, poz. 808). Stosownie do jej treści władza rejestracyjna zarządziła likwidację Towarzystwa (...) S. w S., a cały majątek przekazała na rzecz Zarządu Miejskiego w S.

Zgodnie z art. 26 powołanego rozporządzenia, jeżeli władza rejestracyjna, z własnej inicjatywy, na wniosek wyznaczonego w myśl art. 30 kuratora albo czyjkolwiek wniosek, stwierdzi okoliczności powołane w tym przepisie, zadecyduje likwidację stowarzyszenia. Sprawy dotyczące majątku rozwiązanego stowarzyszenia zostały uregulowane w art. 27 rozporządzenia.

IV SA/Wa 712/07

Stwierdzić zatem należy, zdaniem organu, że decyzja wydana w oparciu o art. 26 powinna rozstrzygać tylko kwestie związane ze sferą organizacyjną stowarzyszenia, natomiast decyzja rozstrzygająca o majątku rozwiązanego stowarzyszenia powinna zostać oparta o art. 27 rozporządzenia.

Kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, pomimo, iż wydana z powołaniem się na art. 26, wydaje się dotyczyć jedynie kwestii związanych z majątkiem zlikwidowanego stowarzyszenia. Potwierdzeniem powyższego jest fakt wydania już przez Wydział Społeczno - Polityczny Urzędu Wojewódzkiego R. w dniu (...) marca 1946 r. decyzji, która dotyczyła sfery organizacyjnej Towarzystwa. Nadto decyzja z dnia (...) marca 1949 r. nie zawiera uzasadnienia, które mogłoby być pomocne w rozstrzygnięciu powyższej kwestii.

Nawet gdyby przyjąć, iż decyzja miała dotyczyć zarówno sfery organizacyjnej, jak i majątkowej Towarzystwa, to powinna zostać ona wydana na podstawie art. 26 oraz art. 27 rozporządzenia. Tej podstawy prawnej decyzja z dnia (...) marca 1949 r. nie wskazuje.

Biorąc pod uwagę treść art. 27 i § 42 Minister podniósł, iż brak było podstaw do swobodnego zadysponowania nim przez Urząd Wojewódzki Wydział Społeczno -Polityczny w R.

Mając powyższe na względzie, uprawnione jest stwierdzenie, że decyzja z dnia (...) marca 1949 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu prawa i charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt prawny wydany przez organ państwa.

Następnie Minister podał, że dla stwierdzenia nieważności decyzji, niezbędne jest również ustalenie, czy nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 kpa). Przywołując przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 243 kc organ podniósł, iż przepisy te umożliwiają nabycie prawa rzeczowego od osoby nieuprawnionej, która została wpisana do księgi wieczystej jako właściciel. Ustawa w określonym zakresie sankcjonuje przewagę stanu formalnego wynikającego z treści księgi wieczystej nad rzeczywistym stanem prawnym. Ochrona nabywcy nieruchomości obejmuje jedynie prawa nabyte nieodpłatnie.

Decyzją z dnia (...) września 1992 r. Wojewoda Krośnieński stwierdził nabycie przez Miasto S. własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr (...) o pow. 1285 m2, które nastąpiło nieodpłatnie.

IV SA/Wa 712/07

Podsumowując organ stwierdził, że decyzja z dnia (...) marca 1949 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa - nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Wnioskiem z dnia 28 listopada 2006 r. Gmina Miasta S. wystąpiła o ponowne rozpoznanie sprawy kwestionując tożsamość prawną pomiędzy Towarzystwem (...) S. w S. a obecnie działającym stowarzyszeniem pn. Towarzystwo (...) S. w S.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister stwierdził, iż powyższa tożsamość została ustalona po szczegółowej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, w tym m.in. nadesłanych przez Sąd Rejonowy w R. (...) Wydział KRS, akt rejestrowych Towarzystwa. Nadto wzięto również pod uwagę dokumenty dotyczące postępowania zakończonego decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) października 2003 r. oraz postępowania zakończonego decyzją Ministra z dnia (...) marca 2004 r.

Odnośnie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia (...) października 2003 r. organ wyjaśnił, iż wnioskiem dnia 12 grudnia 2002 r. Polskie Towarzystwo (...) S. w S. zwróciło się o uchylenie decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia (...) marca 1946 r., na mocy której odmówiono rejestracji Towarzystwu reaktywowanemu po zakończeniu II wojny światowej. Po analizie dokumentów stwierdzono, iż wnioskodawca został zarejestrowany postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 14 lutego 2000 r. i działa na podstawie statutu złożonego w Sądzie w dniu 26 stycznia 2000 r. Jest zatem nowym stowarzyszeniem. Wobec tego wniosek nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 kpa a więc odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) marca 1946 r. Decyzja z dnia (...) września 2003 r. została utrzymana w mocy decyzją z dnia (...) października 2003 r.

Następnie wnioskiem z dnia 14 listopada 2003 r. M. C., J. S., L. S., C. B., Z. K. oraz Z. P., reprezentowani przez Zarząd Polskiego Towarzystwa (...) S. w S. zwrócili się do Ministra o wycofanie z obrotu prawnego decyzji z dnia (...) marca 1946 r. Zgromadzone dokumenty pozwoliły na potwierdzenie członkostwa powyższych osób w działającym do 1946 r. Towarzystwie. Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia (...) marca 2004 r., stwierdzono

IV SA/Wa 712/07

nieważność decyzji z dnia (...) marca 1946 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) marca 1949 r. wystąpiło Towarzystwo (...) S. w S. wpisane do KRS pod numerem (...), postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 25 maja 2005 r. Potwierdzeniem, według organu, iż obecnie działające Towarzystwo (...) S. w S. powstało po reaktywowaniu działalności zlikwidowanego w przeszłości stowarzyszenia o tej samej nazwie są:

- informacja ujawniona w KRS, iż Towarzystwo działa na podstawie statutu z dnia 29

listopada 1920 r.,

- korespondencja prowadzona przez Towarzystwo z Sądem Rejonowym w

R.,

* protokół z zebrania Towarzystwa odbytego 22 lutego 2005 r. w S.,

* lista obecności z zebrania Towarzystwa z dnia 22 lutego 2005 r. w S., z której wynika, iż w zebraniu wzięli udział członkowie zlikwidowanego w przeszłości stowarzyszenia o tej samej nazwie,

* fakt, iż Towarzystwo zostało reaktywowane po stwierdzeniu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia (...) marca 2004 r., nieważności decyzji z dnia (...) marca 1946 r.

Nadto Minister podniósł, iż nie znajduje również potwierdzenia stwierdzenie Gminy Miasta S., że w istocie istnieją dwa Towarzystwa będące sukcesorami dawnego Towarzystwa (...) S. w S.: Towarzystwo (...) S. w S. zarejestrowane decyzją Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 marca 2000 r. pod nr (...) - dział (...) oraz Towarzystwo (...) S. w S. wpisane do KRS pod nr (...). Zebrane dokumenty jednoznacznie wskazują, iż tożsamość ze zlikwidowanym w przeszłości stowarzyszeniem może wykazać jedynie Stowarzyszenie wpisane pod nr (...). Fakt przyjęcia przez nowo zarejestrowane stowarzyszenie nazwy stowarzyszenia działającego wcześniej oraz odwoływanie się na dziedzictwo kulturowe i majątkowe nie ma żadnego znaczenia dla oceny tożsamości prawnej tych stowarzyszeń, czy też kształtowania żądań o charakterze roszczeniowym w sferze administracyjnoprawnej.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miasta S. wnosząc o jej uchylenie.

IV SA/Wa 712/07

Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28, 77, 80 kpa. Gmina podniosła, iż nowopowstałe i zarejestrowane stowarzyszenie, choćby nawet podejmowało wszelkie kroki dla udowodnienia, że jego działalność stanowi kontynuację działalności stowarzyszenia wcześniej zlikwidowanego decyzją administracyjną, wydaną z powołaniem się na art. 26 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 października 1932 r. - Prawo o stowarzyszeniach, nie może być stroną domagającą się stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji.

Stroną postępowania, zdaniem Gminy, w niniejszym postępowaniu mogą być tylko osoby fizyczne - byli członkowie zlikwidowanego stowarzyszenia. A zatem byli członkowie są legitymowani do żądania weryfikacji decyzji dotyczącej bytu stowarzyszenia (sfera organizacja) nie są oni jednak - jako osoby fizyczne legitymowani do żądania dotyczącego sfery majątkowej. Weryfikacja zatem przez właściwy organ decyzji o likwidacji stowarzyszenia w części orzekającej o majątku tego stowarzyszenia (art. 27 rozporządzenia) może nastąpić tylko na wniosek statutowych organów stowarzyszenia powstałego po reaktywowaniu jego działalności w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji. Towarzystwo (...) S. zostało zarejestrowane jako nowe stowarzyszenie, co czyni z niego nową osobę prawną, której interes prawny nie może sięgać wstecz do okresu sprzed rejestracji.

Reasumując skarżąca Gmina podniosła, iż Towarzystwo (...) S. w S. zarejestrowane w 2004 r. zostało jako nowe stowarzyszenie i jako osoba prawna nie jest legitymowane do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem nie może wykazać swego interesu prawnego w postępowaniu o uznanie likwidacji innej osoby prawnej za niezgodną z prawem.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.

IV SA/Wa 712/07

1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego - nieważnościowego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (IIIARN 70\95 OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.

Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja.( m.in. orzeczenie NSA z 0.02.2005 r. OSK 1134\04 Lex 165717,).

IV SA/Wa 712/07

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności -skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził natomiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30.03.2004 r. IVSA 3763\03 Lex 156952).

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 16 kpa, zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji -gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.

W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowo administracyjnymi utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny (tak m.in. WSA w Warszawie wyrok z dnia 4.03.2004 IVSA3121\02Lex 156916).

Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że trafnie organ administracji przyjął, że kontrolowana przez niego decyzja z dnia (...) marca 1949 r. dotknięta jest wadą nieważności jako wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Podstawą prawną jej wydania był art. 26 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 października 1932r. o stowarzyszeniach (Dz.U. z 1932r. nr 94, poz. 808), stosownie do którego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) jeżeli: 1) liczba członków stowarzyszenia spadnie poniżej 10, lub 2) stowarzyszenie nie

IV SA/Wa 712/07

posiada przewidzianego statutowo zarządu i nie ma warunków do jego wyłonienia, względnie nie wyłania w ciągu najmniej rocznego okresu czasu, lub 3) organ ten nie był odnawiany najmniej w ciągu 3 okresów przewidzianego statutowo czasu jego urzędowania, albo też 4) zajdą inne okoliczności, świadczące, że stowarzyszenie faktycznie istnieć przestało, lub że istnienie jego stało się bezprzedmiotowe,- władza rejestracyjna, z własnej inicjatywy, na wniosek wyznaczonego w myśl art. 30 kuratora albo na czyjkolwiek wniosek, stwierdzi te okoliczności i zadecyduje likwidację stowarzyszenia. Przepis ten zatem stanowił podstawę jedynie do likwidacji stowarzyszenia w przypadku zaistnienia wymienionych w nim przesłanek.

Sprawy dotyczące majątku stowarzyszenia zostały uregulowane w art. 27 Prawa o stowarzyszeniach.

Decyzja z dnia (...) marca 1949r. wskazuje jako podstawę prawną jedynie art. 26 w/w rozporządzenia, mimo że jak wynika z jej treści rozstrzyga również o majątku stowarzyszenia. Nie oznacza to jednak, że w części dotyczącej przejęcia majątku została ona wydana bez podstawy prawnej. Zgodnie bowiem z przyjętym w tym zakresie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o braku podstawy prawnej można mówić tylko wówczas, gdy nie istnieje przepis prawa pozwalający regulować daną materię w drodze decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 pkt 2 KPA). Takie stanowisko zajął m.in. NSA w wyroku z dnia 16.06.1999r.( MISA 5540/98 M.Podat. 2000/7/40) oraz z dnia 25.04.1995r. (SA/Wr 1327/94 LEX nr 26828). W konsekwencji zatem należy podkreślić, że brak wskazania podstawy prawnej kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji samo przez się nie stanowi przesłanki do stwierdzenia jej nieważności jako wydanej bez takiej podstawy.

W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać jednak należy, że decyzja - jak trafnie wskazał organ administracji - została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Art. 27 cyt. rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji wskazywał bowiem, że majątek stowarzyszenia, rozwiązanego przez władzę, względnie takiego, co do którego władza zadecydowała likwidację na podstawie art. 26, będzie użyty na cel w statucie jego przewidziany. W braku odpowiednich postanowień przeznaczenie majątku określi władza rejestracyjna, uwzględniając cele stowarzyszenia. Majątek Stowarzyszenia S. został przejęty na rzecz Zarządu Miejskiego w S. a zatem z rażącym naruszeniem w/w przepisu. Statut Towarzystwa nie przewidywał wprawdzie na jaki cel należy przeznaczyć jego majątek w razie rozwiązania stowarzyszenia jednakże w takiej sytuacji należało majątek ten przeznaczyć z

IV SA/Wa 712/07

uwzględnieniem celów statutowych. Faktyczne wykorzystanie majątku stowarzyszenia - najpierw przez Wojsko Polskie a następnie jako budynek kina nie pozwalają przyjąć, że faktycznie majątek stowarzyszenia został przejęty na cele statutowe. W konsekwencji powyższych rozważań należało uznać, że prawidłowe są ustalenia organu co do tego, że decyzja z dnia (...) marca1949r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 26 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 października 1932r. o stowarzyszeniach a zatem - w oparciu o treść art. 156 §1 pkt. 2 kpa należało stwierdzić jej nieważność.

Niesporne jest w niniejszej sprawie, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie wymaga podkreślenia, że niezależnie od tego czy wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji został złożony przez legitymowaną do tego osobę czy też nie - pozostaje to bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Postępowanie nieważnościowe - w myśl art. 157§2 kpa - może bowiem zostać wszczęte także urzędu. A zatem nawet jeśli postanowienie z dnia (...) września 2006r., którym organ nadzorczy wszczął postępowanie na wniosek Towarzystwa S. jest wadliwe - nie można przyjąć aby było to tego rodzaju naruszenie prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy a przez to skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że organ nadzoru prawidłowo ustalił legitymację Stowarzyszenia S. do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego choć nie ze wszystkimi podniesionymi przez organ w uzasadnieniu decyzji argumentami można się zgodzić.

Jak wynika z załączonych akt rejestrowych występujące w niniejszej sprawie Towarzystwo (...) S. w S. zostało zarejestrowane po reaktywowaniu działalności zlikwidowanego Stowarzyszenia. O tym, że jest to ta sama osoba prawna, a nie nowa - jak to podnosi w skardze Gmina - wskazuje po pierwsze - fakt, że Stowarzyszenie zostało zarejestrowane na podstawie statutu sporządzonego w 1920r., po niewielkiej modyfikacji związanej ze zmianą ustawy o stowarzyszeniach i koniecznością doprowadzenia tego statutu do stanu zgodnego z tą ustawą. Po drugie - okolicznością mającą pierwszorzędne znaczenie dla oceny

IV SA/Wa 712/07

omawianej kwestii jest to, że decyzją z dnia (...) marca 2004r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji z dnia (...) marca 1946r. odmawiającej zarejestrowania stowarzyszenia S. na wniosek złożony w 1945 r. (po zakończeniu działań wojennych).

Tym samym wniosek ten - o zarejestrowanie Towarzystwa (...) S. należało rozpoznać na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawnych a dokonanie wpisu 25 maja 2005r. stanowiło rozpoznanie tego wniosku.

Te wszystkie elementy nie miały miejsca podczas rejestracji stowarzyszenia Polskie Towarzystwo (...) S. Należy wszak zwrócić uwagę, że drugie z wymienionych stowarzyszeń zostało zarejestrowane na podstawie statutu z 2000 roku. Nawet jeśli jest on tożsamy w treści ze statutem Towarzystwa S. należało przyjąć, że jest to "nowy" statut. Po drugie - Polskie Towarzystwo (...) S. nie mogło stanowić kontynuacji "starego" stowarzyszenia albowiem w dacie jego rejestracji pozostawała w obiegu prawnym decyzja z dnia (...) marca 1946r. odmawiająca rejestracji Towarzystwa (...) S. Przyjęcie zatem, że to właśnie to stowarzyszenie kontynuuje działalność stowarzyszenia przedwojennego mocą postanowienia rejestrującego z dnia 4 marca 2000r. skutkowałoby przyjęciem, że w obiegu prawnym pozostają 2 sprzeczne ze sobą decyzje dotyczące rejestracji tego samego podmiotu. W konsekwencji druga z nich - jako wydana w warunkach res iudicata byłaby nieważna na podstawie art. 156§1 pkt. 3 kpa.

W świetle powyższego bez znaczenia pozostają argumenty wskazane przez organ a dotyczące listy obecności na zebraniu 22 lutego 2005r., z której wynika, że w zebraniu wzięli udział członkowie zlikwidowanego w przeszłości stowarzyszenia. Cześć z tych osób jest wszak członkiem również stowarzyszenia nowopowstałego -Polskiego Towarzystwa (...).

Reasumując - wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) marca 1949r. został złożony przez Towarzystwo S. które powstało w 1889 r. a następnie zostało reaktywowane i zarejestrowane dnia 25 maja 2005r. W konsekwencji nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia przez organ administracji art. 28 kpa. Zaskarżona decyzja nie nosi także cech nieważności określonych w art. 156§1 pkt. 4 kpa (skierowanie do podmiotu nie będącego stroną).

W konsekwencji wskazane wyżej stanowisko Sądu nie jest sprzeczne ze stanowiskiem wyrażonym w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.03.1995r.( I SA 2035/93 ONSA 1996/2/75), na które powołuje się w uzasadnieniu

V SA/Wa 712/07

skargi skarżąca Gmina. Na marginesie natomiast wskazać należy, że Sąd - w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zawarty w nim pogląd.

Reasumując - zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, Sąd badając legalność decyzji - w trybie art. 134 P.p.s.a. nie stwierdził również naruszenia prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji a zatem skarga podlegała oddaleniu.

Z tych względów - na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.