Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1394/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia pozostałej do spłaty należności z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. N. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z ... czerwca 2018 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "Agencja" lub "organ I instancji") z ... kwietnia 2018 r. nr ... o odmowie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) decyzją z ... marca 2016 r. nr ... ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych w wysokości 75.000 zł z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013), powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Po rozpoznaniu odwołania Strony, Prezes ARiMR decyzją z ... maja 2016 r nr ..., utrzymał w mocy decyzję z ... marca 2016 r. Strona zaskarżyła decyzję Prezesa ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 20 czerwca 2017 r. (sygn. akt V SA/Wa 2039/16) oddalił skargę.

W dniu 19 czerwca 2016 r. Skarżący złożył wniosek o rozłożenie na raty kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom. Decyzją nr ... z (...) lipca 2016 r. Prezes ARiMR odmówił rozłożenia na raty spłaty należności. Po rozpoznaniu złożonego przez Stronę odwołania Minister decyzję z ... października 2016 r. nr ... uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z ... listopada 2016 r. nr ... Prezes ARiMR rozłożył Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności na 6 rocznych rat. W dniu 5 grudnia 2016 r. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji. Decyzją z ...kwietnia 2017 r. Minister utrzymał zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR w mocy.

W dniu 30 czerwca 2017 r. Strona wpłaciła na rachunek bankowy ARiMR kwotę 9.500 zł tytułem zwrotu pierwszej raty zadłużenia. Po rozliczeniu tej wpłaty oraz uwzględnieniu kwot, które na poczet pokrycia wierzytelności ARiMR z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom zostały w dniu 14 czerwca 2016 r. oraz 14 listopada 2016 r. potrącone Stronie z przyznanych jej płatności bezpośrednich, do spłaty pozostała kwota należności głównej w wysokości 31.948.96 zł wraz z odsetkami.

W dniu 1 marca 2018 r. Skarżący wniósł o umorzenie należności przypadającej ARiMR na podstawie art. 24 w zw. z art. 25 § 1 pkt 4 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 z późn. zm.). Prośbę swą uzasadnił niezdolnością do pracy w gospodarstwie spowodowaną pogarszającym się stanem zdrowia w związku z postępującą chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa, wymagającą leczenia operacyjnego i regularnej rehabilitacji. Do wniosku Strona dołączyła dokumentację stwierdzającą stan zdrowia. Skarżący zwrócił również uwagę na trudną sytuację finansową w jakiej się znalazł, w związku z zaprzestania pracy w gospodarstwie, w związku z zobowiązaniami kredytowymi wobec banków B. oraz P. , jak również w związku z koniecznością utrzymania niepracującej małżonki oraz dzieci, które z uwagi na stan zdrowia są objęte opieką poradni specjalistycznych. Na dowód trudnej sytuacji przedłożył wydruki harmonogramu spłaty kredytu ze strony internetowej P., kopię decyzji Starosty K. z ....08.2017 r. o odmowie przyznania małżonce prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz kserokopie skierowań najmłodszego syna do poradni specjalistycznej.

Decyzją z ... kwietnia 2018 r. nr ... Prezes ARiMR odmówił Stronie umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności, pozostałej do spłaty w wysokości 31.948,96 zł wraz z odsetkami. W ocenie Prezes ARiMR w odniesieniu do Strony nie zachodziła żadna z przesłanek określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania łub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencji płatniczej w ramach wspólnej Polityki Rolnej (Dz U. z 2017 r. poz. 1687), dalej: "rozporządzenie z dnia 4 września 2017 r.".

W dniu 30 kwietnia 2018 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Prezesa ARiMR z ... kwietnia 2018 r.

Decyzją z ... czerwca 2018 r. Minister utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR. Minister stwierdził, że w przypadku Strony nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w rozporządzeniu z dnia 4 września 2017 r., która pozwalałaby na umorzenie należności.

W skardze z 16 lipca 2018 r. Strona wniosła o uchylenie decyzji zaskarżonej decyzji Ministra i przekazanie do ponownego rozpatrzenia sprawy lub podjęcie rozstrzygnięcia co do istoty.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) § 3 i 4 rozporządzenia z dnia 4 września 2017 r., poprzez rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności przez Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, a nie przez Prezesa ARiMR,

2) art. 7 kpa, poprzez brak uzasadnienia przez organy I i II instancji rozdzielenia wniosku Skarżącego z 7 marca 2018 r. o umorzenie należności ustalonych z dwóch odrębnych tytułów (z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego oraz z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom) na dwa odrębne postępowania administracyjne, co zdaniem Strony "zaburza prawdę obiektywną sytuacji finansowej skarżącego",

3) art. 8 § 1 kpa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania,

4) art. 77 kpa, poprzez nierozważenie w pełni sytuacji bytowej strony i pominięcie istotnych faktów.

Uzasadniając skargę Skarżący ponownie powołał się na swoją trudną sytuację zdrowotną, materialną, rodzinną i osobistą. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że ewentualne prowadzone wobec niego czynności egzekucyjne pozwolą uzyskać kwotę wyższą od kosztów dochodzenia i egzekucji należności. Skarżący podniósł również, że ARiMR niezgodnie z prawem dokonuje potrąceń z przyznawanych mu dopłat bezpośrednich na poczet ustalonych ostatecznie należności. Sformułował też zarzuty dotyczące zasadności ustalenia mu kwoty nienależnie przyznanych płatności z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" oraz z tytułu "Programu Rolnośrodowiskowego".

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Podstawę umarzania w całości lub w części albo odraczania lub rozkładania na raty spłaty stanowi art. 209 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 869), dalej: "u.f.p.", zgodnie z którym należności i wierzytelności przypadające agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej mogą być, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, umarzane w całości lub w części, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty. Ogólną przesłanką stosowania powyższych ulg jest więc szczególnie uzasadniony przypadek, jednak szczegółowe zasady i tryb umarzania w całości lub w części, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności i wierzytelności, przesłanki zastosowania tych instytucji, a także organy do tego uprawnione, przekazane zostały do uregulowania Radzie Ministrów w drodze rozporządzenia. Na podstawie dyspozycji zawartej w art. 209 ust. 2 u.f.p. zostało wydane wskazane już powyżej rozporządzenie Rady Ministrów z 4 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencji płatniczej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Rozporządzenie to stanowi w § 3 ust. 1, że Prezes ARiMR może z urzędu umarzać w całości lub w części należności, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli wystąpi co najmniej jedna z następujących przesłanek:

1) należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, albo postępowanie upadłościowe zostało umorzone w związku z brakiem majątku upadłego;

2) dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiając ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 5000 zł;

3) dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;

4) kwota należności nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności;

6) postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.

Ponadto zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 4 września 2017 r. prezes agencji płatniczej umarza z urzędu należności, o których mowa w § 1 pkt 1, o ile należność w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu ustalonego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z 28.08.2014, str. 18, z późn. zm.). Z przepisu art. 40 w zw. z art. 36 lit. g rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014 wynika, że kurs wymiany, który ma być zastosowany, to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym została wydana decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności.

Na podstawie § 6 rozporządzenia z 4 września 2017 r. w przypadku gdy zachodzą przesłanki dla umorzenia należności, o których mowa w § 3-5, umorzenie obejmuje również umorzenie odsetek za zwłokę naliczonych od należności oraz poniesionych kosztów dochodzenia należności.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o umorzenie w całości należności z tytułu środków wypłaconych stronie w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW 2007-2013, ustalonej w odrębnym postępowaniu decyzją Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR z ... marca 2016 r.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna (z wymienionych enumeratywnie w § 3 i § 4 rozporządzenia z 4 września 2017 r.) przesłanek zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. Strony nie dotyczy żadna z przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 i 6 rozporządzenia z 4 września 2017 r., albowiem nie było przeprowadzone postępowanie likwidacyjne ani upadłościowe, strona nie zmarła ani nie jest osobą prawną, jak również nie została stwierdzona wobec strony bezskuteczność egzekucji.

Podstawą umorzenia należności w rozpoznawanej sprawie nie stanowi również przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 4 września 2017 r., ponieważ łączna wartość pozostałej do spłaty części należności znacznie przekracza kwotę 11,60 zł stanowiącą wysokość kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, określoną w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.

Rozpatrując istnienie przesłanki umorzenia należności wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 4 września 2017 r. ("zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności") należy wskazać, że zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm.) w egzekucji należności pieniężnych wysokość opłat za dokonane czynności egzekucyjne określona została w formie procentowej w stosunku do egzekwowanej należności (tj. opłata manipulacyjna w wysokości 1% oraz opłata za dokonane czynności egzekucyjne w wysokości od 4% do 8% należności, w zależności od rodzaju zajęcia), z zastrzeżeniem minimalnej bądź maksymalnej kwoty, jaką organ może pobrać od konkretnej czynności. Przykładowo, organ egzekucyjny za pobranie pieniędzy na miejscu u zobowiązanego inkasuje 5% kwoty pobranej należności, natomiast za zajęcie wynagrodzenia za pracę - 4% egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr. W przypadku zaś zajęcia innych wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych pobierane jest 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr., a przy zajmowaniu nieruchomości - 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200 zł.

Przy rozpatrywaniu istnienia przesłanki umorzenia należności wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 4 września 2017 r. Minister oparł się na zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i oświadczeniem Strony, z których wynika, że Skarżący jest właścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni 110 m.kw. oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 4.88 ha. Działki ewidencyjne wchodzące w skład gospodarstwa stanowią zabezpieczenie kredytu zaciągniętego przez Skarżącego w Banku...S.A. Po przeanalizowaniu sytuacji materialnej Strony należy stwierdzić, że organy administracji uzasadniły, że czynności egzekucyjne prowadzone wobec posiadanych przez Skarżącego praw majątkowych pozwolą na uzyskanie kwoty wyższej od potencjalnych kosztów związanych z egzekucją. Organy ustaliły, że Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie (MOPR) w K., w którym otrzymuje stale miesięczne wynagrodzenie w wysokości 3.000 zł, a dodatkowo pobiera miesięczny zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Skarżący utrzymuje dwoje dzieci oraz małżonkę, która nie pracuje zawodowo i zajmuje się wychowaniem najmłodszego syna. Skarżący mieszka z rodziną w wynajętym mieszkaniu w S., a miesięczne koszty związane z najmem lokalu wynoszą wg oświadczenia strony 1.030 zł. Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko niejednokrotnie wyrażone w wyrokach sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Warszawie z 29.08.2012 r., sygn. akt V SA/Wa 457/12, z 14.03.2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1622/11) zgodnie z którym uzyskiwanie stałego źródła dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę wyklucza stwierdzenie, że w sprawie nie uzyska się kwoty wyższej niż koszty dochodzenia i egzekucji należności. Minister wykazał, że organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję należności pieniężnych poprzez zajęcie wynagrodzenia za pracę, jak również zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Nie ma również przeszkód prawnych, aby skierować egzekucję do nieruchomości, na której ustanowiona została hipoteka.

Organy zwróciły również uwagę, że Skarżącemu przysługują płatności bezpośrednie w kwocie znacznie przekraczającej wysokość potencjalnych kosztów egzekucji. Z płatności bezpośrednich przyznanych stronie za lata 2015 - 2016 ARiMR dokonała potrąceń na poczet pokrycia zadłużenia Strony z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w łącznej kwocie ok. 35 000 zł, natomiast za 2017 rok Stronie została przyznana pomoc w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w wysokości 19.664,82 zł oraz płatność z tytułu gospodarowania na niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości 3.287,18 zł.

Minister zbadał także, czy w sprawie nie zachodzi bezwzględna przesłanka umorzenia należności, określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 4 września 2017 r. nakazująca Prezesowi agencji płatniczej umorzenie należności, które nie są wyższe od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro, przeliczonej na złote według kursu ustalonego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/201i w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z 28.08.2014r. str. 18 z późn. zm.). Z przepisu art. 40 w zw. z art. 36 lit. g ww. rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) wynika, że kurs wymiany euro to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym wydana została decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranej płatności. W rozpoznawanej sprawie decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" wydana została ... marca 2016 r., a zatem organ administracji zasadnie zastosował kurs euro z 29 lutego 2016 r., tj. 4,3543 zł. Wysokość zadłużenia Strony w oczywisty sposób przekracza kwotę 435,43 zł, czyli równowartość 100 euro przeliczoną na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE), wobec czego nie podlega ona umorzeniu na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia z 4 września 2017 r.

Reasumując, w niniejszej sprawie brak było przesłanek pozwalających na umorzenie należności. Kłopoty zdrowotne Skarżącego oraz członków jej rodziny (nienegowane w żaden sposób przez organ), niekorzystna sytuacja finansowa, a w szczególności spłacanie innych zobowiązań pieniężnych same w sobie nie mogły być uznane za przesłankę pozwalającą zastosować przepisy rozporządzenia z 4 września 2017 r. Przedstawiona przez Stronę dokumentacja medyczna potwierdza, że Skarżący ma od dłuższego czasu problemy zdrowotne związane ze schorzeniem kręgosłupa, które w przeszłości wiązały się z koniecznością przebycia zabiegów operacyjnych oraz hospitalizacji i wymagają systematycznego leczenia rehabilitacyjnego. Udzielenie ulgi w postaci umorzenia całości bądź części należności jest uzasadnione wyłącznie w sytuacjach wskazanych w zamkniętym katalogu zawartym w § 3 i 4 rozporządzenia z 4 września 2017 r.

W ocenie Sądu, Minister doszedł do prawidłowego wniosku uznając, że w odniesieniu do Skarżącego nie wystąpiła żadna z przesłanek pozwalających na umorzenie należności, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 4 września 2017 r.

Ustosunkowując się do zarzutu Strony dotyczącego podpisania decyzji nr ... z ... kwietnia 2018 r. przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR, pomimo skierowania wniosku o umorzenie należności do Prezesa ARiMR jako organu właściwego w sprawach o umorzenie, należy wskazać, że istotnie na mocy przepisów rozporządzenia z 4 września 2017 r. właściwym organem w sprawach o umorzenie należności jest Prezes ARiMR. Zauważyć jednak należy, że na podstawie art. 268a kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność z oryginałem odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań. Dopuszczalne jest zatem scedowanie przez organ uprawnień do wydawania decyzji w jego imieniu na pracowników tego organu. Udzielenie takiego upoważnienia jest czynnością o charakterze wewnętrznym i nie powoduje ono utraty przez organ udzielający kompetencji do załatwiania sprawy, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, gdyż podmiot upoważniony działa w tym zakresie w imieniu organu i na jego odpowiedzialność. Decyzja z ...kwietnia 2018 r. nr ... podpisana została z upoważnienia Prezesa ARiMR przez Zastępcę Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się ważne upoważnienie z 19 października 2017 r., znak: ... udzielone na podstawie art. 268a kpa Zastępcy Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR przez Prezesa ARiMR do załatwiania w jego imieniu spraw dotyczących umarzania, odraczania terminu spłaty lub rozkładania na raty płatności należności pieniężnych przypadających ARiMR, a pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, w tym do wydawania decyzji administracyjnych na podstawie rozporządzenia z dnia 4 września 2017 r. Wobec powyższego, podniesiony przez Stronę zarzut należy uznać za bezzasadny.

W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 kpa, poprzez rozdzielenie wniosku Skarżącego z 7 marca 2018 r. o umorzenie należności wynikających z kwot nienależnie pobranych płatności w ramach dwóch różnych działań PROW 2007-2013, na dwa odrębne postępowania administracyjne.

Wskutek złożenia wniosku o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom oraz nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego zostały wszczęte i były prowadzone oddzielnie dwa postępowania w sprawie umorzenia nienależnie pobranych płatności ustalonych w dwóch odrębnych postępowaniach. Ujęcie przez Skarżącego w jednym piśmie dwóch wniosków o umorzenie kwot nienależnie przyznanych płatności oraz sformułowania w piśmie zatytułowanym "odwołanie" zarzutów odnośnie dwóch pierwszo instancyjnych decyzji Prezesa ARiMR (decyzji Nr ... oraz od decyzji Nr ...) odmawiających umorzenia tych kwot, nie uczynił automatycznie z tych postępowań jednego.

Postępowania w sprawie umorzenia tych należności zostały zakończone dwoma różnymi ostatecznymi decyzjami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, tj. decyzją znak: ... z ... maja 2018 r. oraz decyzją znak: ... z ... czerwca 2018 r. Przedmiot tych dwóch postępowań jest inny, dotyczą one bowiem zasadności umorzenia pozostałych do spłaty kwot należności głównych o różnej wysokości (7.343,11 zł i 31.948,96 zł), które ustalone zostały przez różne organy (Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. oraz Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR) z odmiennych przyczyn, w innym stanie faktycznym i na odrębnych podstawach prawnych (w związku z nierealizowaniem zobowiązań nałożonych na stronę z tytułu działań "Program Rolnośrodowiskowy" oraz "Ułatwianie startu młodym rolnikom"). Sąd, podobnie jak Minister nie uznaje za zasadne stanowiska Skarżącego, jakoby brak połączenia ww. postępowań w jedno zaburzyło "prawdę obiektywną sytuacji finansowej skarżącego". Zwrócić uwagę należy, że Minister analizując sytuację materialną Strony w kontekście przesłanek pozwalających na umorzenie należności wynikającej z kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", wziął pod uwagę m in. zadłużenie Strony w łącznej kwocie ok. 7.800 zł, powstałe z tytułu Programu rolnośrodowiskowego.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ art. 77 kpa, poprzez brak rozważenia sytuacji bytowej Strony i pominięcie istotnych faktów. W sprawie organy I i II instancji, wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie negowały w żaden sposób jej kłopotów zdrowotnych i wyczerpująco odniosły się do całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie, w jakim przedstawiał on sytuację finansową Strony, oceniając go przez pryzmat przesłanek umorzenia należności przypadających agencji płatniczej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, określonych we wspomnianym wyżej rozporządzeniu z dnia 4 września 2017 r.

W związku natomiast z przytoczonymi przez Skarżącego argumentami, dotyczącymi okoliczności, które doprowadziły do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" PROW 2007-2013, należy stwierdzić, że odnoszą się one do odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezesa ARiMR z ... maja 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR z ... marca 2016 r. Podniesione przez Stronę argumenty, jak i mające je potwierdzać dokumenty pozostają bez wpływu na wynik postępowania w sprawie umorzenia należności, w którym badaniu podlegała wyłącznie kwestia zaistnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w rozporządzeniu z dnia 4 września 2017 r. Z powyższych względów oraz z uwagi na to, że złożona przez Stronę skarga dotyczy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... czerwca 2018 r. w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie mogła być również, wbrew zarzutom Strony, rozpatrywana kwestia zasadności ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w ramach Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013.

Bezpodstawny jest zarzut niezgodnego z prawem dokonywania przez ARiMR potrąceń z dopłat bezpośrednich na poczet pokrycia zadłużenia Strony z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom. Uprawnienie takie wynika z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r. poz. 2137, z późn. zm.). Z powołanego przepisu wynika, że należności ustalane w drodze decyzji administracyjnej przez Prezesa Agencji albo inny organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w art. 29 ust. 1, z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z EFRG lub EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, a także wierzytelności wynikające z umów z tytułu płatności określonych w odrębnych przepisach realizowanych przez Agencję ze środków publicznych pochodzących z EFRG lub EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, z wyłączeniem należności, o których mowa w art. 29 ust. 4, podlegają potrąceniu z bezspornej i wymagalnej wierzytelności lub należności dłużnika z tytułu realizowanych przez Agencję płatności w ramach tych funduszy oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy. Stosownie do art. 31 ust. 3 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, potrącenia dokonuje się przez oświadczenie Agencji złożone dłużnikowi w formie pisemnej, jeżeli dłużnik nie zwrócił na rachunek bankowy Agencji nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Powyższe oznacza, że agencja płatnicza posiada możliwość odzyskania kwoty nienależnie pobranych płatności bez konieczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Reasumując, w ocenie Sądu organy administracji nie naruszyły przepisów prawa odmawiając Stronie umorzenia należności powstałych w tytułu nienależnie pobranych płatności. Sąd podziela stanowisko organów administracji, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. W sprawie nie doszło zatem do ani zarzucanego naruszenia § 3 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 6 rozporządzenia z 4 września 2017 r. ani do naruszenia pozostałych przepisów regulujących umarzanie należności i wierzytelności przypadające agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Z wyłożonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).