Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 87/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku
stwierdzono że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
zobowiązano do załatwienia wniosku
wymierzono grzywnę
odmówiono przyznania sumy pieniężnej
Powołane przepisy: article: art.1,2,5,10,13-15,16-17,23
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka – Duda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym, w dniu 30 maja 2017 r., sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Przedsiębiorstwa [...] Spółka z o.o. w L. , w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z daty 28 kwietnia 2013 r. I. stwierdza, że Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o. w L. dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku A.K. z daty 28 kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o. w L. do załatwienia w terminie 14 dni wniosku A.K. z daty 28 kwietna 2013 r.; III. wymierza Przedsiębiorstwu [...] Spółka z o.o. w L. grzywnę w kwocie 300 ( trzysta ) złotych; IV. odmawia przyznania A.K. sumy pieniężnej od Przedsiębiorstwa [...] Spółka z o.o. w L. V. zasądza od Przedsiębiorstwa [...] Spółka z o.o. w L. na rzecz skarżącego A.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 marca 2017 r. A.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o rozpoznanie jego skargi na bezczynność Przedsiębiorstwa [....] Spółka z o.o. w L. na podstawie załączonego odpisu. Skarżący podawał, że pomimo grzywny wymierzonej stronie przeciwnej w sprawie sygn. akt II SO/Kr 21/16, do chili obecnej jego skarga na bezczynność nie została przekazana. A.K. domagał się uznania, że Przedsiębiorstwo [....] Spółka z o.o. w L. pozostaje w bezczynności w udostepnieniu wnioskowanej informacji publicznej, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania strony przeciwnej do załatwienia sprawy w terminie 14 dni przez wydanie aktu lub dokonania czynności, przyznania na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej zgodnie z powołanymi przepisami oraz zasądzenia zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu faktycznym skargi A.K. podawał, że w dniu 28 kwietnia 2013 r. zwrócił się do [....] Sp. z o.o. w L. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w komunikacji autobusowej. Wniosek ten ponowił pismem z dnia 1 października 2013 r., a następnie e-mailem z 23 marca 2014 r. i listem poleconym z 2 lutego 2015 r. Pomimo czterokrotnego przesłania wniosku do chwili obecnej pozostaje on bez jakiejkolwiek reakcji. Organ, którego ukarano grzywną w sprawie sygn. akt II SO/Kr 21/16, nie stosuje się również do obowiązku przekazania skargi na bezczynność w realizacji przedmiotowego wniosku.

Skarżący przedstawiał nadto uzasadnienie prawne zgłoszonych żądań, a do skargi dołączył poświadczoną przez siebie za zgodność z oryginałem kserokopię wniosku z dnia 28 kwietnia 2013 r. i tak poświadczoną kserokopię koperty korespondencji skierowanej do sprawy sygn. akt II SO/Kr 21/16.

W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo [....] Spółka z o.o. w L. wnosiła o odrzucenie skargi, zaś na wypadek nieuwzględnienia tego żądania - o jej oddalenie. W uzasadnieniu tych wniosków wskazywała w szczególności, że jako podmiot prywatny prowadzi działalność gospodarczą ukierunkowaną na osiągniecie zysku, nie wykonuje zadań publicznych ( władzy publicznej), usługi przewozu świadczy na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, nie gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. W nawiązaniu do treści 1 ust. 1 i art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej Spółka podkreślała, że objęte wnioskiem skarżącego informacje nie są związane z realizacją zadań publicznych i dysponowaniem majątkiem publicznym, a zatem nie posiadają przymiotu informacji publicznej, ale gdyby nawet uznać je za takie informacje, to nie mogłyby one podlegać udostępnieniu, albowiem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy przewidzianą w art. 5 powyższej ustawy.

W dalszej części odpowiedzi na skargę Spółka zawarła argumenty dotyczące braku podstaw do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania skarżącemu sumy pieniężnej albo wymierzania grzywny. Podkreślała, że w niniejszej sprawie Spółka otrzymała grzywnę w wysokości 300 zł, co jest wystarczająco dyscyplinujące. Akta zostały przedłożone wraz z odpowiedzią na skargę niezwłocznie po otrzymaniu prawomocnego postanowienia o wymierzeniu grzywny, które zostało doręczone z końcem marca 2017 r., dlatego Spółka wnosiła o niewyciąganie negatywnych konsekwencji z tego płynących.

Do odpowiedzi na skargę A.K. ustosunkował się w piśmie procesowych z daty 29 maja 2017 r., do którego dołączył wydruk transmisji danych wniosku o udostepnienie informacji publicznej z dnia 23 marca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 - zwana dalej w skrócie u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 – 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wnika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Obowiązujące przepisy nie przewidują terminu do złożenia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W takim przypadku nie istnieje też powinność uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia bezczynności, ani wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Przedmiotowa skarga została złożona przez podmiot i przeciwko podmiotowi, które posiadają zdolność sądową oraz zdolność do czynności procesowych, nie jest dotknięta brakami formalnymi lub fiskalnymi. Okoliczności te nie były kwestionowane.

Oceniając dalej przesłanki dopuszczalności skargi należy podzielić trafne tezy wyrażone m.in. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Ol 22/13 ( zam. zb. LEX nr 1313643), w którym wskazano, że przypadku, gdy podmiot wezwany uznaje, że żądana informacja nie stanowi w istocie informacji publicznej, Sąd zobligowany jest do rozpoznania wniesionej skargi i rozstrzygnięcia, czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się udostępnienia interesujących go danych. Stwierdzenie, że żądana informacja nie jest informacja publiczną, stanowi zatem przesłankę prowadzącą do oddalenia skargi, a nie do jej odrzucenia.

Uwzględniając powyższe należy uznać, że w sprawie niniejszej nie wystąpiły podstawy uzasadniające odrzucenie skargi przyczyn, o których mowa w art. 58 § 1 p.p.s.a., w tym podnoszone przez Przedsiębiorstwo [....] Spółka z o.o. w L.

Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej.

W art. 4 ust. 1 - 2 u.d.i.p. został wskazany podstawowy, otwarty katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Stosownie zaś do art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

Pojęcie informacji publicznej określono w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przykładowy katalog takich informacji zawiera art. 6 u.d.i.p.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy należy mieć na uwadze w szczególności art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., z którego wynika że zobowiązane do udostepnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 851/10 (publ. LEX nr 737513), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 powołanej ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie.

Transport podlega między innymi przepisom ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o transporcie drogowym ( tekst jednol. Dz.U. z 2016 r., poz. 1907 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r.o publicznym transporcie zbiorowym ( tekst jednol. Dz.U. z 2016 r., poz. 1867 z późn. zm.). Z przepisów tych ustaw wynika, że transport publiczny jest jednym z zadań publicznych, nawet jeżeli nie jest wykonywany przez podmioty osoby i jednostki państwowe albo samorządowe, oraz niezależnie od tego, czy podmioty takie dysponują majątkiem publicznym (np . z uwagi na umowy z gminami do zadań, których należy w myśl ustawy o samorządzie gminnym przy uzyskiwanie dotacji).

Przedsiębiorstwo Komunikacji [....] Spółka z o.o. w L. jest zatem podmiotem, na którym spoczywa obowiązek udzielenia informacji publicznej. Spółka działa bowiem w sferze zadań publicznych, świadcząc usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Ta okoliczność wynika już nawet z firmy Spółki, a znajduje potwierdzenie i rozwinięcie w obu powołanych niżej wydrukach informacji z KRS, gdzie jako przedmiot działalności w dziale 3, rubryka 1, między innymi wymieniono w poz. 11-14: transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski; pozostały transport pasażerski; transport drogowy towarów; działalność usługową wspomagającą transport lądowy.

Co do charakteru żądanej informacji, jako informacji publicznej trzeba podkreślić, że wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo [....] Spółka z o.o. w L. nie przedstawiła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie ani uprzednio, ani dla potrzeb niniejszej sprawy zarówno skargi, jak i innych dokumentów z nią zawiązanych, poza wydrukiem z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego Nr [....] według stanu na dzień 11 kwietnia 2017 r. Takich dokumentów nie złożyła pomimo wezwania z dnia 26 kwietnia 2017 r., doręczonego 4 maja 2017 r. Zważywszy jednak, że Spółka nie przeczyła twierdzeniom wynikającym z pisma skarżącego inicjującego niniejsze postępowanie oraz załącznika w postaci kopii skargi A.K. z daty 28 czerwca 2016 r. na bezczynność Przedsiębiorstwa [....] Spółka z o.o. w L. , brak jest podstaw do ich kwestionowania. Takiej polemiki nie podejmowała również w sprawie sygn. II SO/Kr 21/16, gdzie znajduje się kopia skargi A.K. z daty 28 czerwca 2016 r. na bezczynność Przedsiębiorstwa [....] Spółka z o.o. w L. i wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego Nr [....] według stanu na dzień 25 stycznia 2017 r.

Uwzględniając treść art. 55 §2 p.p.s.a., pomimo nieprzedłożenia w sprawie ani oryginału, ani kopii wniosku skarżącego z dnia 28 kwietnia 2013 r., zasadnym jest uznanie na podstawie skargi na bezczynność z dnia 28 czerwca 2016 r., że A.K. opisywany wniosek złożył, a domagał się w nim udostepnienia informacji publicznej, tj. danych o organizacji kontroli biletów, takich jak liczba kontrolerów, wzór identyfikatora upoważniającego do kontroli, dane dotyczące umów z firmami zewnętrznymi w tym zakresie.

Powyższe informacje należy uznać za informacje publiczną, albowiem takową jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Nie może budzić wątpliwości, że wszelka mogąca godzić w prawa obywatela kontrola, również kontrola biletów, czy osób ją sprawujących należy do spraw publicznych w sferze określonych faktów.

Nadto art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. przewiduje, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:

a) statusie prawnym lub formie prawnej,

b) organizacji,

c) przedmiocie działalności i kompetencjach,

d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach,

e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5,

f) majątku, którym dysponują;

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1.

W świetle takich regulacji za informację publiczną można uznać nie tylko dane o organizacji kontroli biletów ( liczba kontrolerów, wzór identyfikatora upoważniającego do kontroli przez podmiot ją bezpośrednio sprawujący równolegle do świadczenia usługi przewodu), ale również umowy z firmami zewnętrznymi w przedmiocie kontroli biletów, w zakresie ich postanowień dotyczących liczby kontrolerów i wzoru identyfikatora upoważniającego do kontroli.

Podobne jak prezentowane wyżej stanowisko, w zbliżonych stanach faktycznych, zajmowały już sądy administracyjne w szeregu orzeczeniach ( por. wyroki: NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; WSA w Gliwicach z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SAB/Gl 70/12; WSA w Gorzowie Wlkp. z 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Go 1/13, NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12; NSA z 17 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1390/13; NSA z 17 października 2013 r. I OSK 952/13).

Niezależnie od tego w szeregu w orzeczeń zwraca się uwagę na możliwość dysponowania majątkiem publicznym pochodzącym z dotacji od gmin przez podmiot świadczących usługi w transporcie zbiorowym. Skoro w sprawie niniejszej skarżący twierdził, że nie dysponuje mieniem publicznym, taka dodatkowa okoliczność zostaje pominięta, a braj jej spełnienia nie przesądza o bezzasadności skargi.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. , prawo do informacji publicznej obejmuje między innymi uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Artykuł 7 - 12 u.d.i.p. normuje sposób oraz formę udostępniania informacji publicznej. Termin udostępnienia informacji publicznej na wniosek został określony w art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p., który stanowi w ust. 1, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku ( art. 13 ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku ( art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom ( art. 15 ust. 1 u.d.i.p.). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek ( art. 15 ust. 2 u.d.i.p.).

W art. 5 u.d.i.p. unormowano kwestię ograniczeń w dostępie do informacji publicznej .

Nadto w ślad regulacjami, z których wnika możliwość nieuwzględnienia wniosku pomimo posiadania informacji publicznej, art. 16 u.d.i.p. przewiduje, że :

1. Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

2. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:

1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;

2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p. :

1. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.

2. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie ( m.in. T. Woś (w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, Lex Omega nr 491969 – nadal aktualne), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z treścią art. 149 §1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego ( art. 149 § 1b p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Specyficzna sytuacja, uniemożliwiająca wydanie wyroku co do istoty sprawy przez zobowiązanie organu do wydania aktu lub podjęcia czynności ma miejsce wówczas, gdy w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność albo przewlekłość, zostanie stwierdzony fakt wydania przez organ administracji publicznej decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo podjęcia stosownej czynności, choćby z przekroczeniem terminów ustawowych. Wskazana sytuacja oznacza załatwienie wniosku i czyni bezprzedmiotowym zobowiązanie organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Stan taki nie ma jednakże miejsce w niniejszej sprawie.

W niniejszej sprawie Przedsiębiorstwo [....] Spółka z o.o. w L. nie twierdziła, że nie znajduje się w posiadaniu żądanych przez skarżącego informacji albo iż zostały one udostępnione, względnie że w przedmiocie wniosku skarżącego wydano decyzję. Skuteczne powołanie się na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.i.p. wymaga wydania aktu w postaci decyzji.

W świetle wcześniejszych wywodów zarzuty skargi należy zatem uznać za zasadne i stwierdzić, że Spóła pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu skarżącego.

Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894 ). Tak właśnie jest w niniejszym przypadku z uwagi niemal czteroletni, niczym nie usprawiedliwiony brak jakiejkolwiek reakcji Przedsiębiorstwa [....] Spółka z o.o. w L. na przedmiotowym wniosek, przejawiający się w milczeniu organu, czego nie usprawiedliwia odmienne od prezentowanego przez Sąd stanowisko prawne, przedstawiane skarżącemu zresztą dopiero przy okazji postępowań sądowych.

Przebieg i wynik postępowania sygn. akt II OS/Kr 21/16, w którym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lutego 2017 r. wymierzono Przedsiębiorstwu [....] Spółka z o.o. w L. grzywnę w kwocie 300,00 zł i orzeczono o kosztach, stanowi odrębną sprawę, związaną z nieprzekazaniem skargi oraz akt. Postanowienie to (doręczono stronom - w tym organowi 21 lutego 2017 r. z pouczeniem o sposobie zaskarżenia, a następnie na zarządzenie z dnia 21 marca 2017 r. ze stwierdzeniem jego prawomocności) nie stoi na przeszkodzie wymierzeniu Przedsiębiorstwu [....] Spółka z o.o. w L. grzywny w niniejszej sprawie, innej przedmiotowo. Grzywna ta nie dotyczy bowiem naruszania praw procesowych skarżącego i obowiązków organu tej samej natury, mających gwarantować sprawność postępowania sądowego. Sprawność tę wymusza w efekcie możliwość skorzystanie z instytucji określonej w art. 55 §2 p.p.s.a., natomiast obecna grzywna wiążę się z zaniechaniem realizacji przez Spółkę uprawnień materialnoprawnych skarżącego i ma nie tylko charakter dyscyplinujący, lecz spełnia także rolę kary. Wymierzenie organowi grzywny w sprawie niniejszej uzasadnia w pełni długotrwałość procesu bezczynności, mająca postać kwalifikowaną, przejawiająca się w braku jakiejkolwiek reakcji na wniosek i pisma monitujące skarżącego. Uwzględniając ten czas oraz przedmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej adekwatna do jej celu jest grzywna w kwocie 300,00 zł, którą orzeka się także z urzędu.

Mając na uwadze analogiczne okoliczności, uwzględniając jednakże bierną przez trzy lata postawę A.K. , który mógł zaskarżyć bezczynność organu już w 2013 r, a nie trzy lata później w 2016 r., brak jest podstaw do uwzględnienia żądania przyznania na jego rzecz od organu jakiejkolwiek kwoty. Ta bierna postawa skarżącego rodzi równie trudności dowodowe, albowiem brak przepisów określających okres archiwizacji wniosków o udostepnienie informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny: - w pkt I -II sentencji wyroku, uwzględniając art. 149 § 1 pkt 1 i 1a p.p.s.a., stwierdził, że Przedsiębiorstwo [....] Spółka z o.o. w L. dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku skarżącego, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał Spółkę do jego załatwienia w terminie 14 dni; - w pkt III i IV sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę oraz oddalił, jako niezasadny wniosek A.K. o przyznanie mu od organu sumy pieniężnej.

W uzupełnieniu należy wskazać, że niniejszy wyrok nie przesądza o obowiązku dokonania czynności materialno-technicznej albo niemożności korzystania stosowania przez organ instytucji właściwej dla informacji publicznej przetworzonej, co nie wyklucza wydania decyzji. Uwzględniając, że organ nie przedłożył wniosku skarżącego o udostepnienie informacji publicznej i późniejszych z nim związanych dokumentów, a kopia skargi na bezczynność z daty 28 czerwca 2016 r. nie pozwala stwierdzić, w jakiej konkretnie formie informacja publiczna miała zostać A.K. udostępniona, należy wskazać iż w przypadku zagubienia lub zniszczenie wniosku organ winien dokonać czynności materialno-technicznej na piśmie, na adres zamieszkania skarżącego.

Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, zawartego w pkt V sentencji wyroku, stanowi art. 200 p.p.s.a. oraz art. 201 §1 p.p.s.a.

W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw ( art. 200 p.p.s.a.). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie ( art. 205 §1). Koszty w sprawie niniejszej równe są uiszczonemu wpisowi od skargi albowiem w dalej idącym zakresie nie zostały wykazane.