Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 274/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , Protokolant specjalista Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi "A" w W. na uchwałę Zarządu Województwa D. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem Dyrektora Instytucji Pośredniczącej Aglomeracji W. (zwanej dalej IPAW) z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...]), poinformowano stronę skarżącą (Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...][...] w W.) o negatywnym wyniku oceny merytorycznej projektu nr [...] pn ."[...]" z powodu niespełnienia czterech kryteriów oceny merytorycznej zawartych w "Kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020", zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD, tj. "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Plan finansowy", "Zachowanie trwałości", "Prawidłowość zastosowania metodologii".

Uzasadniając nie spełnienie kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" pierwszy oceniający podniósł, że skarżąca nie załączyła np. promesy kredytowej, co zrodziło konieczność zbadania czy jej sytuacja finansowa gwarantuje możliwość realizacji projektu. Skarżąca zadeklarowała zaciągnięcie kredytu inwestycyjnego na kwotę 500 tys. zł. Saldo środków pieniężnych na koniec roku 2015 (ubiegły rok obrotowy) wyniosło 11 000,00 zł. Wartość projektu to 500 569,85 zł. Wiarygodnie zapewnione środki (dotacja + posiadane saldo) opiewały na kwotę 271 636,62 zł, zatem mniej niż wynosi wartość projektu. Skarżąca nie posiadała zatem wystarczających środków na pokrycie całości wydatków projektu. Drugi oceniający wskazał natomiast, że skarżąca opierała finansowanie o zamiar pozyskania kredytu oraz środki własne i wsparcie dotacyjne. Wielkość kredytu została przeszacowana, co poskutkowało nadmiernym poziomem gotówki w kolejnych latach. Kwota kredytu nie została uwzględniona prawidłowo w projekcjach bilansu, a w rachunku wyników nie przewidziano jego spłaty w okresie odniesienia, a z kolei spłaty ujęte w kalkulacji trwałości nie dotyczyły całości kredytu.

W wyniku przeprowadzonej oceny eksperci jednoznacznie stwierdzili również, że przedstawiony plan finansowy, w tym, źródła finansowania projektu nie dają gwarancji realizacji inwestycji. Zakłada się, że finansowanie z dofinansowania w wysokości 64 % wydatków kwalifikowalnych tj. 260 636,62 zł. Skarżąca nie przedstawiła w wiarygodny sposób pozyskania pozostałych środków wymaganych na pokrycie wkładu własnego i kosztów niekwalifikowalnych. Podkreślono, że projekcje sprawozdań nie pozwalają jednak uznać, że plan finansowy jest prawidłowy i nie daje gwarancji realizacji inwestycji z uwagi na deficyty w projekcjach rachunku przepływów (brak spłaty kredytu) i bilansu (brak rozpoznania zobowiązań).

W ocenie ekspertów posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe nie zapewniają też utrzymania projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym. W tym zakresie pierwszy oceniający podniósł, że skarżąca zaprezentowała nieujemny skumulowany cash - flow jedynie w latach 2016-2023. Również saldo dla strony skarżącej z projektem było nieujemne tylko w tych latach. Drugi oceniający podniósł, że jakkolwiek skarżąca przedstawiła projekcje dotyczące okresu trwałości wskazujące na trwałość projektu to jednak projekcje przepływów nie są z nimi spójne, w szczególności w zakresie spłaty kredytów i w konsekwencji utrzymania płynności projektu.

W zakresie ostatniego kryterium "Prawidłowość zastosowania metodologii", oceniający stwierdzili, że metodologia nie była poprawna. Podkreślili, że kredyt nie został prawidłowo uwzględniony w analizach finansowych, w rachunku przepływów spłat kredytu w poszczególnych latach w tabeli 13 arkusza Wyniki, a także w bilansie. Nie wskazano w rachunku zysków i strat kosztów finansowych. Okres odniesienia, brany pod uwagę przy wyliczeniu wskaźników efektywności finansowej oraz trwałości projektu wynosił mniej niż wymagane 10-15 lat. Z tego względu wskaźniki efektywności finansowej zostały policzone nieprawidłowo. Projekcje finansowe zawierają błędy i niespójności, których zakres uniemożliwia ich korektę bez istotnej zmiany treści wniosku. W szczególności brak jest właściwego rozpoznania kwot dotyczących kredytu w bilansie, inwestycje mylnie rozpoznano w całości jako koszty, występują omyłkowe powiązania lat w arkuszach, scenariusz bez projektu ma wartości zerowe. Suma tych uchybień nie pozwala na uznanie prawidłowości metodologii analizy.

Od powyższego skarżąca w przewidzianym prawie terminie złożyła protest.

W uzasadnieniu podniosła, że w celu zapewnienia środków finansowych na realizację projektu skarżąca pismem z dnia [...] września 2017 r. zaciągnęła kredyt. Dalej skarżąca wskazała, że brakująca część inwestycji w wysokości 47.474,50 zł zostałaby uzbierana ze środków, które wpływają co miesiąc na fundusz remontowy. Zdaniem skarżącej, dołożyła wszelkich starań, aby sytuacja finansowa w okresie od złożenia wniosku o dofinansowanie do momentu ogłoszenia wyników konkursu była wiarygodna i zapewniała bezpieczeństwo realizacji projektu. Skarżąca wskazała, że dane dotyczące spłat kredytu oraz zobowiązań przedstawiła w sposób umożliwiający ekspertom prawidłową ocenę. W załączniku nr 14 Analiza finansowa w tabeli nr 7 Rachunek przepływów pieniężnych oraz w załączniku nr 15 Założenia do analizy finansowej wskazała wpływy środków pieniężnych z tytułu otrzymanego kredytu. Natomiast w zakładce Wyniki w tabeli nr 12 Trwałość finansowa projektu w Analizie finansowej wskazała spłaty z tytułu pożyczki wraz z odsetkami.

W zakresie planu finansowego twierdziła, że zaplanowała w analizie finansowej pokrycie wydatków niekwalifikowalnych oraz 36% wydatków kwalifikowalnych w projekcie. Uwzględniła również środki pieniężne otrzymane w ramach dofinansowania projektu. W załączniku Założenia do analizy finansowej rzetelnie i wiarygodnie przedstawiła sposób pozyskania środków na pokrycie pozostałych wydatków po otrzymaniu dofinansowania. Skarżąca twierdziła, że dane dotyczące spłat kredytu oraz zobowiązań zostały przedstawione w sposób umożliwiający prawidłową ocenę ekspertom.

W zakresie trwałości wskazała, że w całym okresie odniesienia tj. w latach 2016-2033 nie wykazała ujemnych wartości i tym samym kryterium należy uznać za spełnione. Ponadto wartości liczbowe w tabelach dotyczących trwałości finansowej projektu, trwałości finansowej wnioskodawcy z projektem, oceny finansowej opłacalności inwestycji dla każdego roku odniesienia były takie same jak w okresie 2016-2023. Zdaniem strony z przedstawionych danych w rachunku zysków i strat, bilansie oraz rachunku przepływów pieniężnych można pozyskać wszystkie informacje w zakresie oceny trwałości finansowej bowiem tabele 12 i 13 zaciągają dane z innych komórek. Ponadto sposób w jaki skarżąca przedstawiła dane trwałości finansowej zawarte w analizie finansowej jest – w jej ocenie - tożsamy ze sposobem przedstawienia powyższych danych w analizie kilkunastu innych wspólnot, które złożyły wniosek do tego samego naboru i którym zostało przyznane dofinansowanie.

Skarżąca odnosząc się do zakwestionowanej metodologii wskazała, że jako metodę analizy finansowej przyjęła metodę standardową, polegającą na uwzględnieniu w analizie jedynie przepływów pieniężnych w ramach projektu UE. Pod uwagę wzięte zostały wyłącznie przepływy środków pieniężnych tj. rzeczywiste kwoty pieniężne wypłacane lub otrzymywane w efekcie realizacji projektu. Ponadto dobór metodologii jaką zastosowała skarżąca był tożsamy z metodologią kilkunastu innych Wspólnot, które złożyły wniosek do tego samego naboru i którym zostało przyznane dofinansowanie.

Pismem z maja 2018 r. (nr [...]) IZ RPO WD – po rozpoznaniu protestu – wskazała, że z uwagi na łączny zakres merytoryczny przytoczonych argumentów dotyczących powiązanych ze sobą kryteriów – łącznie odniosła się do oceny kryteriów "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" i "Plan finansowy" (przytaczając ich treść) – wskazując, że zgodnie z przypisem "Kryterium Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" w zw. z niezłożeniem przez skarżącą umowy kredytowej, Instytucja Pośrednicząca dokonała oceny jej sytuacji finansowej.

IZ RPO WD po zapoznaniu się z dokumentacją aplikacyjną stwierdziła, że w przedstawionej analizie finansowej w pliku Excel w projekcjach przepływów pieniężnych dla Wnioskodawcy, nie uwzględniono spłaty kredytu (np. tabela 14 arkusz "Obliczenia"). Skarżąca w tabeli nr 14 arkusz "Obliczenia" Rachunek przepływów pieniężnych dla Wnioskodawcy (scenariusz z projektem) w przepływach z działalności finansowej ujęła wpływ kredytu na poziomie 500 000 zł., natomiast w wydatkach nie ujęła spłat kredytu zgodnie z założeniami przedstawionymi w pozostałej dokumentacji. IZ RPO WD podkreśliła, iż dokumentacja projektowa powinna być przygotowana w sposób spójny i przejrzysty. Tym samym przedstawienie spłat kredytu wraz z odsetkami w wybranych częściach analizy (jak to wskazuje skarżąca w proteście) bez ich prezentacji w kluczowych częściach, uniemożliwia – zdaniem IZ RPO WD - dokonanie prawidłowej oceny. Skarżąca wskazując na wpływ kredytu w projekcji Rachunku przepływów pieniężnych, powinna również konsekwentnie ująć spłatę kredytu oraz koszty odsetek w danej tabeli. IZ RPO WD stwierdziła, że skarżąca przedstawiła analizę finansową według metody standardowej. Tymczasem zgodnie z wytycznymi MIR analiza trwałości finansowej projektu powinna obejmować co najmniej następujące działania: analizę zasobów finansowych projektu oraz analizę sytuacji finansowej beneficjenta/operatora z projektem. Analiza sytuacji finansowej beneficjenta/operatora polega na sprawdzeniu trwałości finansowej nie tylko samego projektu, ale również beneficjenta/operatora z projektem. Analiza przepływów pieniężnych powinna wykazać, że beneficjent/operator z projektem ma dodatnie roczne saldo skumulowanych przepływów pieniężnych na koniec każdego roku, we wszystkich latach objętych analizą.

Jednak niezależnie od tego, analizę trwałości finansowej (Bilans, RZiS oraz RPP) należało przeprowadzić dla skarżącej przy założeniu realizacji oraz kontynuacji działalności. Dlatego przeprowadzenie analizy trwałości finansowej bez uwzględnienia przepływów skarżącej, a jedynie samego Projektu uniemożliwiło - zdaniem IZ RPO WD - przyznanie pozytywnej oceny. Instytucja Zarządzająca zwróciła uwagę na niespójność w przeprowadzonych prognozach, między innymi: w tab. nr 11 arkusz "Obliczenia", Bilans Wnioskodawcy (scenariusz z projektem), w pozycji zobowiązania długoterminowe nie uwzględniono kredytu.

Zdaniem IZ RPO WD wszyscy Wnioskodawcy, niezależnie od formy prawnej zobligowani byli do przedstawienia projekcji finansowej zgodnie z Wytycznymi, tym samym należało ująć kredyt oraz jego obsługę w odpowiednich pozycjach. Brak powyższego uniemożliwia – zdaniem IZ RPO WD - przyznanie pozytywnej oceny w ramach ww. kryteriów.

Z uwagi na łączny zakres merytoryczny przytoczonych argumentów dotyczących powiązanych ze sobą kryteriów (tj. kryterium "Zachowanie trwałości" i "Prawidłowość zastosowania metodologii") IZ RPO WD uznała zasadność łącznego odniesienia się do sposobu ich weryfikacji i na podstawie dokumentacji aplikacyjnej oraz dokumentacji konkursowej stwierdziła, że skarżąca przyjęła niepoprawny, mianowicie zaniżony okres odniesienia. Skarżąca winna mieć świadomość, że zgodnie z wytycznymi MIR okres odniesienia (horyzont czasowy inwestycji) to okres, za który należy sporządzić prognozę przepływów pieniężnych generowanych przez analizowany projekt, uwzględniający zarówno okres realizacji projektu jak i okres po jego ukończeniu, tj. fazę inwestycyjną i operacyjną. Wymiar okresu odniesienia jest taki sam w analizie finansowej i w analizie ekonomicznej. Powyższe oznacza, że okres odniesienia powinien zostać zastosowany w sposób jednolity - zarówno dla analizy efektywności finansowej, jak i trwałości finansowej. Dlatego też zdaniem IZ RPO WD analiza wskaźników efektywności finansowej przygotowana na podstawie lat 2016-2023 jest niepełna to znaczy, że okres odniesienia został zaniżony do 8 lat, natomiast, zgodnie z Wytycznymi, okres winien wynosić 10-15 lat, co zaburza obraz projekcji po zidentyfikowaniu dodatkowych uchybień. Powyższe jest o tyle istotne, iż zgodnie z wytycznymi MIR, analiza finansowa to analiza mająca na celu ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej projektu, weryfikację trwałości finansowej projektu oraz ustalenie właściwego maksymalnego dofinansowania z funduszy UE. Dokonywana jest ona zazwyczaj z punktu widzenia właściciela infrastruktury. W przypadku gdy w projekcie UE występuje kilka podmiotów (np. właściciel infrastruktury i jej operator), należy dokonać analizy skonsolidowanej całościowo pokazującej projekt. Z tego względu należało wykazać zmiany kosztów operacyjnych dla projektu, niezależnie czy będą generowane przez skarżącą, czy użytkowników (operatorów/mieszkańców). Powyższa analiza powinna więc wykazać faktyczne przepływy w projekcie. Skarżąca winna w szczegółowy sposób w dokumentacji projektowej odnieść się do zmiany kosztów operacyjnych i wartości rezydualnej w wyniku realizacji oraz eksploatacji projektu. W przypadku wartości rezydualnej brak jej oszacowania jest o tyle wątpliwy, że skarżąca we wniosku o dofinansowanie wskazała, iż amortyzacja posłużyła do określenia wartości rezydualnej produktów projektu, natomiast nie przedstawiła wartości rezydualnej dla projektu. W związku z powyższym pomimo, iż skarżąca nie ujęła żadnych zmian w kosztach w okresie eksploatacji, okres odniesienia powinien zostać przedstawiony z poszanowaniem Wytycznych z uwagi na możliwe zmiany kosztów operacyjnych w okresie odniesienia.

Ponadto IZ RPO WD podkreśla, że argument o uwzględnieniu obsługi kredytu wyłącznie w trwałości finansowej projektu jest niezasadny i niezgodny z wytycznymi, co zostało opisane powyżej. Trwałość finansowa powinna obejmować nie tylko analizę trwałości finansowej projektu, ale również sytuację finansową skarżącej przy założeniu realizacji i eksploatacji projektu. Należało więc uwzględnić w projekcjach dotychczasową działalność skarżącej, która byłaby kontynuowana, jak również przepływy projektowe związane z projektem. Tym samym należało w rachunku zysków i strat, bilansie oraz rachunku przepływów pieniężnych (scenariusz z projektem) uwzględnić obsługę kredytu (spłata i odsetki) przy ukazaniu również danych finansowych skarżącej, które nie są związane z przedmiotową inwestycją. Skarżąca natomiast m.in. w rachunku zysków i strat nie uwzględniła planowanych do spłaty odsetek, w bilansie nie uwzględniła w odpowiedniej pozycji kredytu, natomiast w rachunku przepływów pieniężnych nie uwzględniła przepływów związanych z obsługą zadłużenia.

Od niniejszego rozstrzygnięcia skarżąca wywiodła skargę. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła ogólny zarzut, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W uzupełnieniu skargi i sprecyzowaniu zarzutów pokreśliła, że w dokumentacji aplikacyjnej wskazała źródła finansowania inwestycji w tym parametry kredytu. Wnioskodawca dane dotyczące spłat kredytu oraz zobowiązań przedstawił w sposób umożliwiający prawidłową ocenę ekspertom i zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Rozwoju i Finansów w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014-2020. Zdaniem strony podczas oceny wniosku o dofinansowanie projektu oceniający nie skorzystał z możliwości uszczegółowienia analizy finansowej i zadania pytania stronie w tym zakresie, co jest dopuszczone przez regulamin konkursu a co było czynione wobec innych wnioskodawców. Według wiedzy skarżącej pytania uszczegóławiające okres trwałości były kierowane do innych podmiotów, które otrzymały dofinansowanie. To zdaniem skarżącej świadczy o nierównym traktowaniu wnioskodawców.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według § 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Tego rodzaju kontrola wynika wprost z brzmienia art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz. U. 2016 r. poz. 217 ze zm.; zwanej poniżej ustawą wdrożeniową bądź ustawą), zgodnie z którym to przepisem - w przypadku negatywnej ponownej oceny projektu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej). Do kryterium legalności nawiązał również ustawodawca w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, skoro nakazał sądowi administracyjnemu uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, na mocy art. 61 ust. 8 pkt 2 powołanej ustawy.

Stosownie do art. 57 ab initio ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Po myśli art. 58 ust. 1 właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności:

1) treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem;

2) w przypadku nieuwzględnienia protestu - pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61.

Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej - właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Według ust.3a pkt 1 powołanego artykułu - właściwa instytucja może wymagać złożenia przez wnioskodawcę oświadczeń niezbędnych do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania, przy czym oświadczenia te są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (ust. 4).

Zasada przejrzystości oceny projektów, o jakiej mowa w ust. 1 art. 37, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.

Na tle zasad art. 37 ust. 1 ustawy, kontrola sądowoadministracyjna powinna zmierzać zatem w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego w ramach komisji oceny projektów oraz instytucji zarządzającej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentami systemu realizacji programu operacyjnego i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji, odnosząc się do ram prawnych danego naboru oraz dokumentacji konkursowej. Tym samym również rozstrzygnięcie protestu przez właściwą instytucję zarządzającą powinno zawierać szczegółową, jednoznaczną, rzetelną analizę kwestionowanych przez wnioskodawcę ocen projektu – z rozważeniem zarzutów oraz uwag zarówno osób oceniających projekt (ekspertów) w kartach oceny merytorycznej, jak i argumentacji i zarzutów zamieszczonych w proteście. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Przy formułowaniu oceny zachowana jest swoboda, wszakże nie powinna ona jednak być dowolna, nacechowana arbitralnością. Dowolna byłaby wówczas, gdyby była sprzeczna z obowiązującymi unormowaniami, logiką, wiedzą, doświadczeniem życiowym, pozbawiona spójnego wywodu, gdyby nie wyjaśniono zrozumiale przesłanek oceny.

W świetle powyższych wywodów Sąd stwierdza, że negatywna ocena merytoryczna projektu, pn." [...]" z powodu niespełnienia czterech kryteriów merytorycznych ogólnych obligatoryjnych – "Sytuacja finansowa wnioskodawcy", "Plan finansowy", "Zachowanie trwałości", "Prawidłowość zastosowania metodologii" - nie uchybia przytoczonym, generalnym regułom, a stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie nosi znamion arbitralności, czy dowolności. Godzi się nadto podkreślić, że wyłanianie projektów w naborze, w którym uczestniczył wniosek strony skarżącej, odbywa się w trybie konkursowym, z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich wnioskodawców (art. 37 ust.1 ustawy), zgodnie z obowiązującą w danym naborze dokumentacją konkursową (regulaminem, kryteriami wyboru etc.), wobec czego za treść wniosku odpowiada wyłącznie wnioskodawca, który - dla osiągnięcia skutku otrzymania dofinansowania ze środków publicznych na rzecz zamierzonego projektu - winien sformułować wniosek oraz wypełnić jego załączniki w sposób nie tylko nie budzący wątpliwości co do spełnienia wymaganych kryteriów (por. art. 37 ust. 2), ale też i powinien zadbać o taką treść swych wypowiedzi, by były przekonujące i wiarygodne w procedurze oceny przez ekspertów, dla otrzymania odpowiedniej punktacji gwarantującej wybór do dofinansowania (por. art. 39 ustawy). Jakiekolwiek niedociągnięcia, niedopowiedzenia, luki w argumentacji, opisie poszczególnych pozycji wniosku, obciążają zatem wyłącznie aspirującego wnioskodawcę. Ocena wniosku polega w zasadzie na dogłębnej analizie porównawczej jego treści (oraz załączników, dołączonych dokumentów na poparcie twierdzeń).

Konkurs w rozpoznawanej sprawie został przeprowadzony na podstawie regulaminu konkursu ogłoszonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020, Oś priorytetowa 6 "Infrastruktura spójności społecznej", Działanie 6.3 "Rewitalizacja zdegradowanych obszarów". Załącznikami do Regulaminu były m.in. Wyciąg z Kryteriów wyboru projektów zatwierdzonych uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Komitetu Monitorującego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020 i Lista wskaźników na poziomie projektu dla poddziałania 6.3.4. Rewitalizacja zdegradowanych obszarów.

W sprawie skarżąca w skardze wskazała, że w dokumentacji aplikacyjnej wskazała źródła finansowania inwestycji w tym parametry kredytu, które umożliwiały prawidłową ocenę ekspertom. Skarżąca ogólnie powołała się na wytyczne Ministerstwa Rozwoju i Finansów w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014-2020 (dalej wytyczne MIR).

Jak wyżej wskazano konkurs został przeprowadzony na podstawie regulaminu, którego załącznikiem był wyciąg z kryteriów wyboru projektów. W myśl art. 37 ust. 2 ustawy projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, z późn. zm.).

Zgodnie z postanowieniami Regulaminu, jego załącznikami, w ramach kryterium merytorycznego ogólnego obligatoryjnego nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" - "będzie sprawdzane czy sytuacja finansowa wnioskodawcy/podmiotu wdrażającego/partnera (jeśli dotyczy) gwarantuje możliwość realizacji projektu (z uwzględnieniem innych zadań inwestycyjnych) - w zależności od typu wnioskodawcy i z uwzględnieniem odpowiednich zapisów ustawowych, np. ustawy o finansach publicznych. Posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, oznaczać będzie spełnienie kryterium. W pozostałych przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej."

Z kolei w ramach drugiego kryterium "Plan finansowy" sprawdzane będzie, czy przedstawiony plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu (źródła finansowania projektu) dają gwarancje realizacji inwestycji. Weryfikacji podlegać będzie poprawność montażu finansowego (np. czy możliwe jest przedstawione we wniosku o dofinansowanie połączenie różnych środków pomocowych, w tym UE i środków krajowych) w przypadku łączenia pomocy publicznej weryfikacji podlegać będzie, czy nie przekroczono dopuszczalnej intensywności pomocy. Kryterium obligatoryjne (spełnienie jest niezbędne dla możliwości otrzymania dofinansowania). Niespełnienie kryterium oznacza odrzucenie wniosku.

Rozważając zarzuty skargi należy wskazać, że w zakresie kryterium nr 1 i 2 oceniający wskazali, że skarżąca wskazała na zapewnione środki (w tym kredyt) na kwotę niższą niż wynosi wartość projektu. Co oznacza, że skarżąca nie posiadała wystarczających środków na pokrycie całości wydatków projektu. Kwota kredytu nie została uwzględniona prawidłowo w projekcjach bilansu, a w rachunku wyników nie przewidziano jego spłaty w okresie odniesienia, a z kolei spłaty ujęte w kalkulacji trwałości nie dotyczyły całości kredytu. W wyniku przeprowadzonej oceny eksperci jednoznacznie stwierdzili również, że przedstawiony plan finansowy, w tym, źródła finansowania projektu nie dają gwarancji realizacji inwestycji. Skarżąca nie przedstawiła w wiarygodny sposób pozyskania pozostałych środków wymaganych na pokrycie wkładu własnego i kosztów niekwalifikowalnych. Podkreślono, że projekcje sprawozdań nie pozwalają jednak uznać, że plan finansowy jest prawidłowy i nie daje gwarancji realizacji inwestycji z uwagi na deficyty w projekcjach rachunku przepływów (brak spłaty kredytu) i bilansu (brak rozpoznania zobowiązań).

Jak postanowiono w zatytułowanym jako "Źródła finansowania projektu" punkcie 6.9. instrukcji : "W opisie należy szczegółowo określić źródła finansowania całkowitych kosztów przedsięwzięcia (zarówno kwalifikowalnych jak i niekwalifikowalnych). Należy przyjąć poziom i wartość dofinansowania, zgodnie z przyjętymi założeniami i wyliczeniami. Różnica pomiędzy kosztami kwalifikowalnymi a wartością dofinansowania oraz wydatki niekwalifikowalne muszą zostać pokryte ze środków własnych Wnioskodawcy lub innych źródeł finansowania. Należy jednoznacznie wskazać źródło zabezpieczenia tych środków, pamiętając, iż dane te powinny być spójne z montażem finansowym oraz dokumentacją dołączoną do wniosku o dofinansowanie. W przypadku finansowania wkładu własnego za pomocą kredytów należy określić podstawowe zakładane parametry: wartość i waluta kredytu, oprocentowanie (stałe czy zmienne), okres kredytowania, okres karencji, prowizja, rodzaj spłat (miesięcznie, kwartalnie, rocznie)."

Cytowane brzmienie instrukcji nie nasuwa żadnych wątpliwości co do tego, że we wniosku należało przede wszystkim zawrzeć opis ze szczegółowym określeniem źródeł finansowania całkowitych kosztów przedsięwzięcia oraz ze wskazaniem jednoznacznym źródła zabezpieczenia tych środków. Tym samym, na tle tego co wyżej już przytoczono, rzeczą strony skarżącej było bezsprzeczne wykazanie, za pomocą konkretnych i wyczerpujących twierdzeń nie budzących wątpliwości, jakie są to źródła i jakie jest ich zabezpieczenie.

Jak wynika z analizy finansowej w pliku Excel w projekcjach przepływów pieniężnych dla Wnioskodawcy, nie uwzględniono spłaty kredytu. Skarżąca w arkuszu "Obliczenia" Rachunek przepływów pieniężnych dla Wnioskodawcy (scenariusz z projektem) w przepływach z działalności finansowej ujęła wpływ kredytu na poziomie 500 000 zł., natomiast w wydatkach nie ujęła spłat kredytu zgodnie z założeniami przedstawionymi w pozostałej dokumentacji.

Zgodzić należy się w tym zakresie ze stanowiskiem zarządu, że strona skarżąca w analizie finansowej nie przedstawiła w sposób spójny kredytu i jego spłaty. Dokumentacja projektowa powinna być przygotowana w sposób spójny i przejrzysty. Tym samym przedstawienie spłat kredytu wraz z odsetkami jedynie w wybranych częściach analizy (co przyznaje sama skarżąca) bez ich prezentacji w kluczowych częściach, uniemożliwiła dokonanie prawidłowej oceny. Skarżąca wskazując na wpływ kredytu w projekcji rachunku przepływów pieniężnych, powinna również konsekwentnie ująć spłatę kredytu oraz koszty odsetek w danej tabeli. Skarżąca przyznała, że przedstawiła analizę finansową według metody standardowej. Tymczasem zgodnie z wytycznymi MIR analiza trwałości finansowej projektu powinna obejmować co najmniej następujące działania: analizę zasobów finansowych projektu oraz analizę sytuacji finansowej beneficjenta/operatora z projektem. Analiza sytuacji finansowej beneficjenta/operatora polega na sprawdzeniu trwałości finansowej nie tylko samego projektu, ale również beneficjenta/operatora z projektem. Analiza przepływów pieniężnych powinna wykazać, że beneficjent/operator z projektem ma dodatnie roczne saldo skumulowanych przepływów pieniężnych na koniec każdego roku, we wszystkich latach objętych analizą.

Jednak niezależnie od tego, analizę trwałości finansowej (bilans, rachunek zysków i strat oraz rachunek przepływów pieniężnych) należało przeprowadzić dla skarżącej przy założeniu realizacji oraz kontynuacji działalności. Dlatego przeprowadzenie analizy trwałości finansowej bez uwzględnienia przepływów skarżącej, a jedynie samego Projektu uniemożliwiło przyznanie pozytywnej oceny. Wystąpiła niespójność w przeprowadzonych prognozach w bilansie Wnioskodawcy (scenariusz z projektem), w pozycji zobowiązania długoterminowe nie uwzględniono kredytu. Zgodnie z Wytycznymi, należało ująć kredyt oraz jego obsługę w odpowiednich pozycjach.

Odnosząc się do trzeciego kryterium "Zachowanie trwałości" w ramach tego kryterium sprawdzane będzie czy posiadane przez Wnioskodawcę zasoby finansowe zapewniają utrzymanie projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym (nieujemny skumulowany cash-flow w każdym roku okresu odniesienia). Kryterium dotyczy projektów inwestycyjnych. Kryterium obligatoryjne (spełnienie jest niezbędne dla możliwości otrzymania dofinansowania). Niespełnienie kryterium oznacza odrzucenie wniosku.

W zakresie ostatniego kryterium "Prawidłowość zastosowania metodologii", w ramach sprawdzane będzie czy metodologia analizy finansowej i/lub ekonomicznej została zastosowana prawidłowo. Przeanalizowana zostanie:

poprawności założeń do prognoz finansowych i ekonomicznych;

poprawność przyjęcia okresu odniesienia;

poprawności wyliczenia poziomu dofinansowania, w tym luki finansowej (jeśli dotyczy);

poprawności wyliczenia wskaźników efektywności finansowej i ekonomicznej (jeśli dotyczy) Badanie zgodności założeń i metodologii z Wytycznymi MIR i wymogami IZ RPO WD, w tym m.in. zastosowanie zasady "zanieczyszczający płaci" oraz zapisami instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowania (w zależności od zapisów regulaminu naboru). Nie dotyczy projektów z zakresu doradztwa oraz internacjonalizacji i promocji. Kryterium obligatoryjne (spełnienie jest niezbędne dla możliwości otrzymania dofinansowania). Niespełnienie kryterium oznacza odrzucenie wniosku.

Eksperci przyjęli, że projekt skarżącej nie spełnił kryterium nr 3 i 4. Posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe nie zapewniają utrzymania projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym. Skarżąca zaprezentowała nieujemny skumulowany cash -flow jedynie w latach 2016-2023. Jakkolwiek skarżąca przedstawiła projekcje dotyczące okresu trwałości wskazujące na trwałość projektu to jednak projekcje przepływów nie są z nimi spójne, w szczególności w zakresie spłaty kredytów i w konsekwencji utrzymania płynności projektu. Metodologia nie była poprawna, albowiem kredyt nie został prawidłowo uwzględniony w analizach finansowych, w rachunku przepływów spłat kredytu w poszczególnych latach w tabeli 13 arkusza Wyniki, a także w bilansie. Nie wskazano w rachunku zysków i strat kosztów finansowych. Okres odniesienia, brany pod uwagę przy wyliczeniu wskaźników efektywności finansowej oraz trwałości projektu wynosił mniej niż wymagane 10-15 lat. Z tego względu wskaźniki efektywności finansowej zostały policzone nieprawidłowo. Projekcje finansowe zawierają błędy i niespójności, których zakres uniemożliwia ich korektę bez istotnej zmiany treści wniosku. W szczególności brak jest właściwego rozpoznania kwot dotyczących kredytu bilansie, inwestycje mylnie rozpoznano w całości jako koszty, występują omyłkowe powiązania lat w arkuszach, scenariusz bez projektu ma wartości zerowe. Suma tych uchybień nie pozwala na uznanie prawidłowości metodologii analizy.

Należy wskazać, że zgodnie z Wytycznymi MIR (rozdział 2 - słownik stosowanych pojęć) wskazano, że jako koszty operacyjne nie są traktowane koszty finansowe ( np. odsetki od kredytów). Przy czym w przypisie 13 wskazano, że koszty finansowania, np. odsetki od zaciągniętych kredytów brane są pod uwagę w analizie trwałości finansowej projektu oraz przy obliczaniu efektywności kapitału krajowego.

Jak wynika z analizy finansowej stanowiącej załącznik nr 14 do wniosku o dofinansowanie skarżąca w Trwałości finansowej w tabeli 9 trwałość finansowa w okresie operacyjnym na lata 2016 – 2023 w wydatkach nie wykazała całkowitej spłaty kredytu.

Także w rachunku zysków i strat nie uwzględniła planowanych do spłaty odsetek, w bilansie nie uwzględniła w odpowiedniej pozycji kredytu, natomiast w rachunku przepływów pieniężnych nie uwzględniła przepływów związanych z obsługą zadłużenia.

Powyższe jest o tyle istotne, iż zgodnie z wytycznymi MIR, analiza finansowa to analiza mająca na celu ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej projektu, weryfikację trwałości finansowej projektu oraz ustalenie właściwego maksymalnego dofinansowania z funduszy UE. W projekcjach dotychczasową działalność skarżącej, która byłaby kontynuowana, jak również przepływy projektowe związane z projektem.

Skarżąca przyjęła także niepoprawny, mianowicie zaniżony okres odniesienia. Zgodnie z wytycznymi MIR okres odniesienia (horyzont czasowy inwestycji) to okres, za który należy sporządzić prognozę przepływów pieniężnych generowanych przez analizowany projekt, uwzględniający zarówno okres realizacji projektu jak i okres po jego ukończeniu, tj. fazę inwestycyjną i operacyjną. Wymiar okresu odniesienia jest taki sam w analizie finansowej i w analizie ekonomicznej. Powyższe oznacza, że okres odniesienia powinien zostać zastosowany w sposób jednolity - zarówno dla analizy efektywności finansowej, jak i trwałości finansowej. Zgodnie z Wytycznymi MIR (Podrozdział 7.4 – Założenia do analizy finansowej) okres odniesienia wynosi 10-15 lat. Uznanie zatem przez IZ RPO WD że analiza wskaźników efektywności finansowej przygotowana na podstawie lat 2016-2023 jest niepełna oznacza, że okres odniesienia został zaniżony do 8 lat, co zaburza obraz projekcji.

Za bezpodstawny należy uznać zarzut skargi dotyczący nie skorzystania przez oceniającego podczas oceny wniosku o dofinansowanie projektu z możliwości uszczegółowienia analizy finansowej i zadania pytania stronie w tym zakresie, co jest dopuszczone przez regulamin konkursu a co było czynione wobec innych wnioskodawców. Według wiedzy skarżącej pytania uszczegóławiające okres trwałości były kierowane do innych podmiotów, które otrzymały dofinansowanie.

Zawartość wniosku jest oceniana według twierdzeń i sformułowań oraz oświadczeń, które zawarto w dacie jego skierowania do właściwej instytucji bowiem regulamin przedmiotowego konkursu dopuszcza o czym stanowi w pkt 16 w związku z art. 43 i art. 41 ustawy wdrożeniowej jedynie ograniczony katalog możliwych do uzupełnienia braków formalnych oraz oczywistych omyłek.

Jak wynika z pkt 16 regulaminu w przypadku stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie braków formalnych lub oczywistych omyłek IOK wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w terminie nie krótszym niż 7 dni od dnia otrzymania informacji, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia i w konsekwencji niedopuszczenia projektu do oceny. Przy czym oczywista omyłka powinna być możliwa do poprawienia bez odwoływania się do innych dokumentów, a jej poprawa nie może prowadzić do istotnej modyfikacji wniosku o dofinansowanie projektu. Przez "istotną modyfikację" należy w szczególności rozumieć modyfikację dotyczącą elementów treściowych wniosku, której skutkiem jest zmiana podmiotowa wnioskodawcy lub przedmiotowa projektu bądź jego wskaźników lub celów mających wpływ na kryteria wyboru projektów.

W ocenie Sądu stwierdzone błędy jakie wystąpiły w dokumentacji aplikacyjnej w załączniku Excel – analiza finansowa nie mogły stanowić także podstawy do wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień. Wezwanie organu do poprawy stwierdzonych uchybień stanowiłyby "istotną modyfikację" bowiem niewątpliwie wpływałyby na kryteria wyboru projektów. Ponadto na etapie oceny merytorycznej zgodnie z zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych RPO WD 2014-2020 wnioskodawca nie może uzupełniać wniosku o dodatkowe informacje a jedynie wyjaśniać zapisy zamieszczone we wniosku o dofinansowanie.

Odnośnie kwestii, że skarżąca przedstawiła dane dotyczące sytuacji finansowej, planu finansowego, trwałości finansowej i wyboru zastosowania metodologii, zawarte

w analizie finansowej, w sposób tożsamy jak kilkanaście innych Wspólnot, które złożyły wniosek do tego samego naboru i którym zostało przyznane dofinansowanie (zostało do nich także skierowane wezwanie do uzupełnienia /poprawienia/ wniosku w zakresie obejmującym w/w dane, czego nie uczyniono względem skarżącej), Sąd stwierdza, że każdy wniosek o dofinansowanie jest oceniany indywidualnie, kontrola sądowa obejmuje akt oceniający konkretny protest i że poza ramami tej kontroli pozostaje ocena pozostałych projektów konkursowych, złożonych w ramach tego samego konkursu przez innych wnioskodawców.

Reasumując przeprowadzona ocena nie jest obarczona błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne wyjaśnienie. Zarzuty protestu jak i skargi nie podważają skutecznie, prawidłowości dokonanej oceny. Skoro ocena wniosku skarżącej była rzetelna i obiektywna, formalnie poprawna, tym samym nie było podstaw do uwzględnienia protestu, a w konsekwencji do uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy, uznając, że nie doszło do naruszenia prawa, Sąd na mocy art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej skargę oddalił.