Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 852/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od organu odwoławczego na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę [...] ([...]) złotych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz § 1, 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. orzekł o stwierdzeniu u S. B. choroby zawodowej [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wskazanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Jak wynikało z treści uzasadnienia wydanej decyzji swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r., która to placówka rozpoznała [...] oraz na ustaleniach dochodzenia epidemiologicznego, które wykazało, że S. B. był zatrudniony w latach [...]-[...] w "A" w K. oraz [...]-[...] w "B" w K., kolejno jako [...],[...], w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Był narażony na [...] przez 3 -4 dni w miesiącu przez 20 lat. Na koniec organ I instancji wyjaśnił, że warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez właściwą jednostkę służby oraz wskazanie, że warunki pracy w okresie zatrudnienia miały wpływ na wystąpienie zachorowania. Ponieważ w niniejszej sprawie zostały one spełnione zasadnym było wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.

Od powyższej decyzji odwołał się pracodawca wnosząc o jej uchylenie i ponowne przeprowadzenie badań lekarskich. Podniósł, że nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim, które zostało wydane 4 lata po ustaniu narażenia, a z wywiadu środowiskowego wynika, że narażenie na [...] sporadycznie mogło przekroczyć dopuszczalne normy higieniczne.

W odpowiedzi na odwołanie S. B. zanegował podniesione w nim zarzuty wskazując na ustalenia konfrontacji z [...] r. oraz dokumentację z przebiegu leczenia od [...] r. w Przychodni Rejonowej w G..

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. po uzupełnieniu materiału dowodowego o orzeczenie lekarskie placówki orzeczniczej II szczebla z [...] r. Nr [...], która nie znalazł podstaw do rozpoznania postaci [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ,k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej -[...] wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r.

W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby zawodowej ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a chorobą zawodowa czyli wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i w miejscu pracy, a ponieważ u badanego nie rozpoznano [...] wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej okazało się niemożliwe. Organ odwoławczy podzielił ustalenia dochodzenia epidemiologicznego dotyczące przebiegu pracy zawodowej S. B.. Uznał, że pracując w latach [...]-[...] w "A w K., a następnie w latach [...]-[...] w "B" w K. jako [...],[...] i [...] był eksponowany na [...]. Dalej stwierdzono, że S. B. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie z dnia [...] r.) oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...] r.). Wskazane jednostki diagnostyczne wydały sprzeczne w swej treści orzeczenia. Pierwsza rozpoznała u badanego postać [...] w okresie początkowym, a druga nie znalazła podstaw do rozpoznania [...] wskazując, że dolegliwości są wynikiem [...]. Pierwsze orzeczenie wydano po przeprowadzeniu badania podmiotowego, przedmiotowego, konsultacji [...], wobec braku [...]. Drugie orzeczenie wydano na podstawie analizy narażenia zawodowego, badań internistycznych, [...],[...], badań [...] i [...], które jednoznacznie jako źródło dolegliwości zdrowotnych badanego wskazują samoistne schorzenie [...] powstałego z udziałem czynników pozazawodowych.

Decyzję ta zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. B..

Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2005 r. , sygn. akt III SA/Gl 366/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał w szczególności na konieczność uzupełnienie materiału dowodowego o orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ zawierające uzasadnienie wydania odmiennego w swej treści orzeczenia od orzeczenia placówki I szczebla (WaMP w S.) z dnia [...] r. Nr [...]. Podniesiono , iż [...] wywołany działaniem [...] charakteryzuje się [...]. Najczęstsza postacią jest postać [...]. Sąd zaakcentował, iż organ odwoławczy winien był poddać wnikliwej analizie orzeczenia lekarskie, a w szczególności jednostki odwoławczej które w swej treści jest lakoniczne i nie odnosi się do wcześniejszego odmiennego orzeczenia jednostki diagnostycznej I szczebla, ani też do opinii wydanych przez biegłych lekarzy w toku postępowania w sprawie odszkodowania z tytułu choroby zawodowej przed sądem powszechnym , chociaż były one w jego posiadaniu, a nawet były przedmiotem korespondencji z organem Inspekcji Sanitarnej i stanowiły dowód w sprawie.

Dalej Sad wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, która prowadzona jest od [...] r. (data skierowania na badanie [...]) pierwsze orzeczenie wydano [...] r. Bezspornie, iż po upływie 5 lat od ustania narażenia zawodowego skarżącego na działanie czynnika szkodliwego. W orzeczeniu tym rozpoznano postać [...] w początkowym okresie, nie wyjaśniając bliżej tego sformułowania. Jednostka orzecznicza II szczebla, w orzeczeniu z [...] r. nie rozpoznała "[...]". Z takiego zapisu nie wynika czy nie rozpoznała w ogóle [...] w postaci [...] czy postaci [...], czy też nie rozpoznała choroby zawodowej przy stwierdzeniu schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych ze względu na pozazawodowe jego pochodzenie. Podkreślił , iż to sam IMPiZŚ wskazał organowi inspekcji sanitarnej wcześniejsze opinie tyczące stanu zdrowia skarżącego, a konkretnie o rozpoznaniu przez niego [...]. Pomimo bezspornej kwestii, iż zostały one wydane dla potrzeb innego postępowania, to podlegają ocenie jak każdy dowód zgromadzony w sprawie. Sąd zaakcentował, iż pomimo tego, że opinie te były znane lekarzom orzecznikom Instytutu przed wydaniem orzeczenia z [...] r., to jednak nie znalazło to żadnego odzwierciedlenia w jego uzasadnieniu. Sąd zauważył, że w opinii z wydanej [...] r. biegli lekarze rozpoznali [...] - postać [...], zaś w opinii z [...] r. wydanej po przeprowadzeniu badań klinicznych w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdzono częściową [...]. Zaś w [...].. Dalej stwierdzono, że aktualnie dolegliwości pacjenta są wynikiem głównie zmian [...] i [...]. Zdaniem Sadu nie wykluczono przeto zawodowej etiologii schorzenia i w świetle w/wym. okoliczności orzeczenie z dnia [...] r. wydane w ramach postępowania odwoławczego budzi uzasadnione wątpliwości.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § .1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 1 pkt 2, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (.Dz. U. z 1998r. Nr 90, poz 575 z późniejszymi zmianami) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł uchylić decyzję z dnia [...] r. Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. stwierdzającą chorobę zawodową -[...] u S. B. i stwierdził, iż u S. B. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej -[...] wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65. poz. 294)

W uzasadnieniu organ odwoławczy ponownie opisał stan faktyczny sprawy oraz przebieg dotychczasowych czynności postępowania administracyjnego. Wskazał, iż z uwagi na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/GL 366/04 w toku dalszego postępowania uzyskał nowe orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ w S. z dnia [...] r. Nr [...], w którym lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania postaci [...] i [...] u S. B.- wyjaśniając, że zgłaszane dolegliwości przez w/wym. należy jednoznacznie łączyć z rozpoznawanymi [...], czyli z postępującymi z wiekiem samoistnymi procesami wstecznymi. W tym stanie rzeczy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał ze w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki diagnostyczno- medyczne do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową -[...] u S. B. w rozumieniu § 1 rozp. Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący S. B. zakwestionował legalność decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., jako wydanej z naruszeniem art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniósł o jej uchylenie. W szczególności zarzucił, iż organ administracji w toku ponownego rozpoznania sprawy nie wykonał zaleceń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Podniósł, iż zaskarżona decyzja jest równie lakoniczna w swej treści jak poprzednia tj. z dnia [...] r., albowiem oparta została tylko i wyłącznie na podstawie opinii lekarskiej z dnia [...] r., w której źródła schorzenia u skarżącego upatruje w samoistnych procesach wstecznych, postępujących wraz z wiekiem. Zaakcentował, iż zarówno opinia i wydana na jej podstawie decyzja powiela ten sam błąd co poprzednia. Nie tylko nie odnosi się do wpływu, jaki wykonywana przez skarżącego praca w [...] miała wpływ na jego stan zdrowia ale nawet słowem nie odnosi się do wcześniejszego odmiennego orzeczenia jednostki diagnostycznej I stopnia. Pomija także wydaną na potrzeby innego postępowania, ale równie istotną z punktu widzenia etiologii schorzenia opinię biegłych sądowych wydaną w sprawie ubezpieczeniowej. Ponownie zaznaczył, że w obu tych sprawach opinie lekarskie stwierdzały u skarżącego [...], a skoro organ administracji upatruje przyczyn powstania schorzenia w czynnikach natury pozazawodowej to winien dokładnie je sprecyzować. Niezrozumiałe dla skarżącego jest również stwierdzenie organu, że zmiany [...] zostały zapoczątkowane u skarżącego w wieku 30-40 lat i jednoczesny brak odniesienia do wykonywanej w tym okresie pracy [...]. Nadto podkreślił, iż w piśmie organu administracji z dnia [...] r. skierowanym do Kierownika Przychodni Chorób Zawodowych IMPiZŚ w S. organ administracji dokładnie wskazał o jakie informacje należy uzupełnić materiał dowodowy, tak aby sposób procedowania zgodny był z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z dnia 24 sierpnia 2005 r.. Analiza przedstawionej przez biegłych IMPiZŚ opinii prowadzi zaś do wniosku, że materiał dowodowy nie został uzupełniony w pożądany sposób. Biegli bowiem w swojej opinii nie wykonali powyższych zaleceń. W takiej sytuacji organ administracji winien wezwać ich do uzupełnienia braków. Tymczasem wbrew wyrokowi WSA jak i swojemu własnemu stanowisku z dnia [...] r. wydał na tej podstawie decyzję. Przeto tez - zdaniem skarżącego - zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. jest więc w pełni trafny.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazując, że brak rozpoznania [...] przez uprawnioną placówkę diagnostyczną II szczebla uniemożliwiał wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.

Skarga musiała odnieść skutek.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Analizując niniejszą sprawę w zakresie objętym zarzutami skargi oraz w ramach, wynikającego z art. 134 § 1 powołanej ostatnio ustawy, obowiązku kontroli zaskarżonego aktu z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł nie dostrzec uchybień skłaniających do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W szczególności organ drugiej instancji ponownie rozpoznając sprawę uchybił art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Innymi słowy, tak organ odwoławczy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny są związane zarówno oceną prawną, jak i wytycznymi do dalszego postępowania zawartymi w poprzednim wyroku wydanym w sprawie.

Organ administracji winien rozstrzygnąć sprawę decyzją, w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania, po wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy.

Z tego obowiązku, naruszając art. 7 i 77 k.p.a. po raz drugi nie wywiązał się organ odwoławczy.

Trzeba zauważyć, iż wprawdzie organ odwoławczy prawidłowo podjął starania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, zwracając do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., z wnioskiem o wydanie orzeczenia uzupełniającego, jednakże to orzeczenie wydane dnia [...] r. jest zasadniczo tożsame w swej treści z poprzednim orzeczeniem tego Instytutu z dnia [...] r.., a jedyną różnicą jest jedynie szersze opisanie przeprowadzonych badań i przytoczenie "diagnostyki [...]".

Wbrew wyraźnie nałożonemu przez Sąd Administracyjny obowiązkowi, opinia ta nie wspomina ani słowem , dlaczego nie podziela rozpoznania placówki pierwszego szczebla. Skoro więc to orzeczenie nie zawiera ustosunkowania się do treści orzeczenia placówki diagnostycznej I stopnia, wyjaśnienia wspomnianych wyżej różnic w rozpoznaniu placówki diagnostycznej pierwszego i drugiego szczebla, to nie może ono być podstawą faktyczną do przyjęcia lub wykluczenia istnienia choroby zawodowej.

Tym samym należy zgodzić się ze skarżącym, iż IMPiZŚ W S. nie sprostał nałożonemu nań przez zadaniu , a to wyraźnemu odniesieniu się do rozbieżnej z nią opinii jednostki diagnostycznej I stopnia, a co za tym idzie nie wykonał zaleceń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Uzupełniająca opinia lekarska , jak i zaskarżona decyzja nie tylko nie odnoszą się do wpływu, jaki wykonywana przez skarżącego praca w [...] miała wpływ na jego stan zdrowia i odmiennego orzeczenia jednostki diagnostycznej I stopnia, a pomijają także - wbrew nakazowi wynikającemu z poprzedniego wyroku sądowego - wydane na potrzeby innego postępowania, ale równie istotne z punktu widzenia etiologii schorzenia opinie biegłych sądowych wydane w datach [...] r. i [...] r.. Odniesienie takie jest konieczne, tym bardziej, że w obu tych sprawach opinie lekarskie stwierdzały u skarżącego [...], a skoro organ administracji upatruje przyczyn powstania schorzenia w czynnikach natury pozazawodowej to winien dokładnie je sprecyzować.

Na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, a w toku postępowania stoją na straży praworządności i obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Organ odwoławczy nie sprostał tym wymogom, a dokonana przezeń ocena i poczynione ustalenia faktyczne naruszały art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7 i 77 k.p.a i podważały zasadę zaufania obywateli do działań organów administracji publicznej.

Wobec uchybienia przez organ odwoławczy wyżej opisanym obowiązkom Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań. Po pierwsze zatem organ zważając na dotychczasowe rozbieżności w opiniach dotychczas wypowiadających się jednostek diagnostycznych, powinien podjąć starania o uzyskanie takiej opinii uzupełniającej jednostki diagnostycznej II stopnia, w której znajdzie się wyraźne i jednoznaczne odniesienie się do rozbieżności zawartych w dotychczasowych opiniach jednostek diagnostycznych (mając także na uwadze wnioski wynikające z opinii z dat [...] r. i [...] r.). W przypadku zaś niemożności uzyskania takiej opinii organ odwoławczy winien rozważyć zwrócenie się do innej jednostki diagnostycznej II stopnia , którą należy zobowiązać do wydania opinii rozstrzygającej rozbieżności wynikłe z treści opinii orzekających dotychczas w sprawie jednostek diagnostycznych. Następnie zaś po skompletowaniu materiału dowodowego , organ winien powiadomić skarżącego w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zajęcia stanowiska co do tego materiału, po czym wydać prawidłowo umotywowaną decyzję.

Na zakończenie godzi się przypomnieć, że w dniu orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie obowiązywało już nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 , poz. 1115). W tej mierze wskazać trzeba, że w dalszym ciągu w sprawie będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy. Z brzmienia § 10 tegoż rozporządzenia wynika, iż postępowanie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (03 września 2002 r.), czyli postępowanie będące w toku, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Skoro więc nie zawężono granic owego postępowania, zwłaszcza do granic ostatecznie zakończonego postępowania administracyjnego, kiedy to po uchyleniu decyzji przez Sąd należałoby stosować nowe przepisy, przyjąć wypadnie, iż chodzi o postępowanie w jego całokształcie, a zatem obejmujące również postępowanie w zakresie kontroli legalności decyzji administracyjnych, czyli postępowanie przed sądem administracyjnym. Sformułowanie cytowanego przepisu prowadzi do konkluzji, iż postępowanie jest rozpoczęte (w domyśle niezakończone) wówczas, gdy sprawa nie została o ogóle rozstrzygnięta, bądź gdy decyzja wydana w sprawie nie nosi znamion ostateczności i prawomocności. Toteż nowe przepisy należy stosować wyłącznie do spraw wszczętych po wskazanej powyżej dacie wejścia w życie przywołanego rozporządzenia.

Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżona decyzja nie podlegała wykonaniu.