Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 2625/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędziowie WSA - Beata Krajewska (spr.), - Mirosława Pindelska, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w części dotyczącej odsetek wyrównawczych; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie w sprawie; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W.na rzecz T. J. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2003 r. T. J., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "[...] " z siedzibą w S., wnosił o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] , która uznała zgłoszenie celne SAD Nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r.,

dotyczące używanej odzieży, dokonane przez Skarżącego, za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła i w konsekwencji zobowiązywała go do wpłacenia na wskazane konto Izby Celnej w W. kwoty [...] zł wraz z odsetkami wyrównawczymi.

W uzasadnieniu swoich decyzji organy celne podniosły, że wbrew deklaracji eksportera zawartej na fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego, potwierdzającej unijne pochodzenie zgłaszanej odzieży, [...] władze celne, tzn kraju eksportera, poinformowały, że odzież ta nie posiada statusu produktu pochodzącego z Unii Europejskiej a deklaracja na przedmiotowej fakturze została wystawiona i użyta nielegalnie.

T. J. zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie :

• art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 126, art. 127, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej;

• art. 13 § 1 , § 3 pkt 2 i 4, § 4, art. 83 § 3, art. 85 § 1-3 Kodeksu celnego;

• art. 5, art. 6, art. 16, art. 21, art. 21, art. 24, art. 32 Protokołu Nr 4 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi – sporządzonego w Brukseli w dniu 16 grudnia 1991 r.;

• przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej.

Dyrektor Izby Celnej w W.wnosił o oddalenie skargi.

Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r., w którym podnosił bezzasadność obciążenia go odsetkami wyrównawczymi, Skarżący złożył do akt sprawy, poświadczoną za zgodność z oryginałem, kserokopię Postanowienia Prokuratury Rejonowej w W. z dnia [...] grudnia 3003 r., sygn. [...] , o umorzeniu śledztwa w skierowanej przeciwko niemu sprawie o przestępstwo skarbowe. Natomiast w toku rozprawy w dniu [...] października 2004 r. T. J. popierając skargę w zakresie odsetek wyrównawczych cofnął ją w pozostałej części. W złożonym równocześnie piśmie procesowym Skarżący wskazał na treść § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych i sposobu ich naliczania, zgodnie z którym organ celny pobiera odsetki wyrównawcze z wyjątkiem sytuacji, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Zdaniem Skarżącego sytuacja ta zachodzi w jego przypadku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do przepisu art. 60 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd, chyba że zmierza do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 247 Ordynacji podatkowej. Sąd również nie dopatrzył się w sprawie przesłanek wskazujących, aby cofnięcie skargi miało prowadzić do obejścia prawa. W tych warunkach decyzja Skarżącego wiązała Sąd, który na zasadzie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie w zakresie, w jakim skarżący skutecznie skargę cofnął.

W pozostałym zakresie, w którym Skarżący swoje żądania podtrzymał, tj. w odniesieniu do orzeczenia odsetek wyrównawczych, Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Powołując się na § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania organ celny wskazał, iż jest zobligowany wymierzyć i pobrać odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączających odpowiedzialność dłużnika, ponieważ Skarżący załączył do zgłoszenia celnego fakturę opatrzoną nieprawdziwą klauzulą o pochodzeniu towaru, a co więcej – jak wynika z odpowiedzi holenderskiej administracji celnej – nie została ona wystawiona przez eksportera a prawdopodobnie przez polskiego importera. Opierając się na tej informacji organ celny stwierdził, iż klauzula ta została najprawdopodobniej sfałszowana.

Zdaniem Sądu art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego stanowi jedyną podstawę do weryfikacji dowodów pochodzenia towaru w zakresie nim objętym. Słusznie zatem organ celny argumentował, że informacja [...] władz celnych udzielona w tym trybie jest jedyną i wystarczającą w tej sprawie podstawą do tego, by wobec importowanego towaru odmówić zastosowania obniżonej stawki celnej. Nie można się jednak zgodzić się z sytuacją, że przypuszczenie [...] władz celnych odnośnie sfałszowania faktury w jakikolwiek sposób wiązało polskie organy celne albo zwalniało je z obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy, zgodnie z regulacjami zawartymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś jej art. 122 i 187. W tym zakresie organ celny nie przeprowadził żadnych dowodów, także tych wnioskowanych przez Skarżącego. Skarżący nie mógł zatem udowodnić, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Brak jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii stanowi zdaniem Sądu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższej oceny zaskarżona w zakresie wymiaru odsetek wyrównawczych decyzja nie może być oceniona jako odpowiadająca prawu. Niezależnie od przypisania organom naruszenia przepisów postępowania, decyzja ta jest niezgodna z przepisami Kodeksu celnego w brzmieniu z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu na dzień dokonania zgłoszenia celnego, organ celny miał prawo i obowiązek pobrać odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej przez dłużnika. W przypadku Skarżącego zaś organ w żaden sposób nie wykazał, aby uzyskał on jakąkolwiek korzyść finansową. Brak dowodu, iż Strona odniosła korzyść finansową i obciążenie Skarżącego odsetkami wyrównawczymi stanowiło zatem naruszenie przepisów ustawy w takim zakresie w jakim upoważniały organy celne do wymierzenia odsetek wyrównawczych.

W opinii Sądu pominięcie przesłanek wymierzenia odsetek wyrównawczych określonych przez ustawę stanowi zasadnicze uchybienie organów celnych. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 222 § 5 Kodeksu celnego. Przepis ten upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, w żadnej mierze jednak nie upoważniał do określenia w sposób odmienny niż w ustawie przesłanek wymierzania odsetek wyrównawczych. Wobec powyższego powołanie się na przesłanki zawarte w samym rozporządzeniu jako podstawę wymierzenia odsetek wyrównawczych jest nieprawidłowe, gdyż akt wykonawczy nie może być interpretowany jako regulujący kwestię odsetek w sposób odmienny od art. 222 § 4 Kodeksu celnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił decyzje organów obu instancji w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zawarte w wyroku rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania zostało wydane przez Sąd na podstawie art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie niewykonalności decyzji w uchylonej części do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 powołanego prawa.

Umorzenie postępowania w pozostałym zakresie ma podstawę w art. 161 § 1 pkt 1 tego prawa.