Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1823/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Skarżony organ: Minister Kultury
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Gabriela Nowak Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B.N. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z siedzibą w T. z dnia [...] czerwca 2004r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1823/04

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] Minister Kultury po rozpatrzeniu zażalenia B.N. na postanowienie z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, nie uzgadniające projektu decyzji o warunkach zabudowy - remontu istniejących budynków oficyny, dobudowę oficyny wzdłuż granicy z przeznaczeniem na działalność zaplecza magazynowego oraz budowę schodów stalowych ażurowych na I piętro budynku głównego (od strony podwórza) na terenie działki nr [...], położonej przy ul. [...] w B., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podał, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał zaskarżone postanowienie nie uzgadniające projektu decyzji o warunkach zabudowy dla realizacji powyższej inwestycji z tego powodu, że teren na którym jest planowana inwestycja podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie decyzji z dnia [...] września 1957 r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. wpisującej do rejestru zabytków pod nr [...] Dzielnicę Starego Miasta w B., której podlega rozplanowanie historycznego zespołu urbanistycznego Starego Miasta w B. Zatem ochronie prawnej podlegają również realizacje przestrzenne pomiędzy obiektami zabudowy, układ i głębokość działek, współzależność między zabudową, zielenią, a otwartą przestrzenią, a także wygląd zewnętrzny poszczególnych budowli określony skalą - tradycyjną wysokością zabudowy, kształtem dachów, wartością architektoniczną zabudowy, a nawet rodzajem materiału budowlanego.

Zdaniem organu, historyczna działka urbanistyczna nr [...] przedstawia pierwotne rozplanowanie miasta B. w czytelnym, jednorodnym układzie. Planowana rozbudowa zniszczyłaby i zniekształciła historyczną, zabytkową wartość tej działki poprzez rozbicie istniejącej struktury funkcjonalno-przestrzennej, co jest niedopuszczalne z punktu widzenia ochrony zabytków.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochrona polega na zapewnieniu warunków (prawnych, organizacyjnych i finansowych) umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, a także zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości.

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie zapobieżenie tym zagrożeniom, to utrzymanie właściwej ekspozycji przestrzennej, a realizowanie dalszej zabudowy gospodarczej na bardzo wąskiej działce spowodowałoby zagęszczenie, które nie ma odzwierciedlenia w pierwotnym układzie urbanistycznym tego miejsca, bowiem ochrona zespołów historycznych nie ogranicza się tylko do budynku, ale także do charakterystycznych cech ukształtowania i rozplanowania całego zespołu, którego celem jest zachowanie panującej w zespole harmonii.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] sierpnia 2004 r. złożyła B. N. wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2004 r.

Zaskarżonym postanowieniom zarzuciła błędną ocenę merytoryczną, niezgodność z innymi przepisami odrębnymi (ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz uchybienie formalne, wysłanie odpowiedzi na zażalenie trzy tygodnie po terminie 30 dniowym przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że postanowienie z dnia [...] sierpnia 2004 r. jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Nie zgadza się z treścią skargi ponieważ przedmiotowa działka znajduje się na terenie objętym ochroną konserwatorską, a dla rozstrzygnięcia sprawy nie miał znaczenia aktualny, niewłaściwy sposób zagospodarowania tej działki oraz działek sąsiednich. Zdaniem organu tylko konsekwentny nadzór nad kształtowaniem wartości urbanistycznej zabytkowego obszaru, może w dłużej perspektywie czasowej doprowadzić do rewaloryzacji układu urbanistycznego zniszczonego przez wieloletnią niekontrolowaną zabudowę. Przyznał, że nastąpiło przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy, ale wynikało to z dużej ilości odwołań wpływających do Ministra Kultury i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Sąd bada daną sprawę w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż w niej podniesione. Sąd zgodnie z art. 134 powyższej ustawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] czerwca 2004 r. ze względów formalnych, ponieważ nie mógł skontrolować legalności zaskarżonych aktów prawnych. W aktach niniejszej sprawy znajduje się jedynie niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia postanowienia pierwszoinstancyjnego, na której brak jest pieczątki i czytelnego podpisu, co uniemożliwia ustalenie organu, który je wydał. Natomiast treść nagłówkowej pieczątki na kserokopii brzmi "Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w T....".

Ponadto w uzasadnieniu pierwszoinstancyjnego postanowienia powołano się na istotny dla rozpoznania sprawy dokument, a mianowicie decyzję nr [...] z dnia [...] września 1957 r., z której miałoby wynikać, że teren, na którym skarżąca planuje inwestycję, podlega ochronie konserwatorskiej poprzez wpisanie Dzielnicy Staromiejskiej w B. do rejestru zabytków. Dokumentu powyższego nie ma w aktach sprawy, co uniemożliwiło Sądowi zbadanie, czy postanowienie pierwszoinstancyjne nie uzgadniające projektu decyzji o warunkach zabudowy dotyczącego remontu budynków oficyny, dobudowania oficyny wzdłuż granicy działki z przeznaczeniem na zaplecze magazynowe oraz budowy schodów stalowych ażurowych na I piętro budynku głównego (od strony podwórza) było wydane zgodnie z obowiązującym prawem.

Podstawę materialnoprawną do wydania powyższego postanowienia stanowi art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zm.).

Z treści tych artykułów wynika wprost, że ochronie i opiece podlegają bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome, będące w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b), a formą ochrony zabytków jest miedzy innymi wpis do rejestru zabytków (art. 7 pkt 1). Ponieważ organ pierwszoinstancyjny powołał się na dokument o wpisie do rejestru zabytków, którego brak w aktach sprawy, a organ drugiej instancji nie usunął istniejących uchybień mających wpływ na wynik sprawy i utrzymał w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne, należało uchylić oba postanowienia z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, 77, 80 kpa).

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.