Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1377/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

UZASADNENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej PINB, [...] w dniu 25 czerwca 2008 r. przeprowadził wizję lokalną na działce przy ul. K. w W., w trakcie której stwierdzono, że do budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej znajdującego się na terenie ww. nieruchomości dobudowywana jest przydomowa oranżeria o wymiarach 4,00m x 5,60 m. Oszklone ściany obiektu usytuowane są w granicy z działką sąsiednią o nr ew. [...] oraz w odległości 0,8 m od granicy działki o nr ew. [...].

Przedmiotowy obiekt realizowany był na podstawie zgłoszenia do organu administracji architektoniczno - budowlanej z dnia 11 stycznia 2008 r. jako budowa przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni zabudowy do 25 m. PINB [...], uznając, iż ogród zimowy o wymiarach 4,00m x 5,60 m dobudowany do domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej narusza przepis § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 15, poz. 690, ze zm.), zw. dalej rozporządzeniem, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...], nakazał inwestorom M. i L. M. dokonanie jego rozbiórki. M. i L. M. złożyli odwołanie od powyższej decyzji.

Organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2008 r., wskazując, że potwierdzenie przez Delegaturę Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...] przyjęcia zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie ogrodu zimowego nie może być usprawiedliwieniem ewidentnych naruszeń przepisów prawa. Niekompletne w rozumieniu art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego zgłoszenie jest bowiem nieskuteczne, realizacja ogrodu zimowego dobudowanego do domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej stanowi w istocie rozbudowę domu jednorodzinnego, zgodnie zaś z art. 28 powołanego aktu prawnego konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, którym inwestorzy nie dysponują. Analiza art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że nie jest możliwa legalizacja rozbudowy budynku, gdyż oszklone ściany oranżerii usytuowane są w granicy z działką sąsiednią o nr ew. [...] oraz w odległości 0,8 m od granicy działki o nr ew. [...], co narusza § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, ponieważ odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi co najmniej 4 m. Nie jest zatem możliwa legalizacja obiektu w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, a zastosowanie przez organ I instancji art. 48 ust. 1 powołanej ustawy, tj. nakazanie w drodze decyzji rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, jest zasadne i prawidłowe.

Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nakazującej dokonanie rozbiórki ogrodu zimowego złożyli M. i L. M. Zarzucili, że wymienione powyżej decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, co wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponieważ ogród zimowy, będący przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego, został wykonany przez wnioskujących na podstawie zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej z dnia 11 stycznia 2008 r., zgodnie z przepisami art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nie można przyjąć, że wykonany został w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wnioskujący podnieśli, że tego typu obiekty nie wymagają pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia i zgłoszenie takowe zostało dokonane, co oznacza, że do przedmiotowego ogrodu nie mogą mieć zastosowania ani przepisy cyt. art. 48 ust. 1, ani nawet art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Z tego względu podnieśli, że organy nadzoru budowlanego wydały rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa, art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu powyższego wniosku, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej [...]WINB, z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Organ wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji PINB [...] z dnia [...] listopada 2008 r. stanowił przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego znajdujący zastosowanie jedynie w przypadku, gdy obiekt budowlany lub jego część został wybudowany samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę i nie ma możliwości jego legalizacji, z uwagi na brak spełnienia przesłanek z ust. 2 tegoż artykułu. Omawiany przepis określa sankcję za niedopełnienie wynikającego z przepisów ustawy Prawo budowlane obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

M. i L. M. na podstawie art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego dokonali w dniu 11 stycznia 2008 r. zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego). Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na wnioskodawców obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o brakujące dokumenty, a następnie mimo nieuzupełnienia braku wydał w dniu 7 maja 2008 r. zaświadczenie potwierdzające, że w dniu 11 stycznia 2008 r., dokonano zgłoszenia zamiaru budowy ww. przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) oraz stwierdzające, że w ustawowym terminie, wynikającym z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, nie wniesiono, w drodze decyzji, sprzeciwu do ww. zgłoszenia. W takiej sytuacji, szczególnie wobec braku sprzeciwu właściwego organu, nie można zarzucić inwestorowi, że działał samowolnie, a zatem nie można przyjąć, że roboty te zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W przypadku natomiast ustalenia, że inwestor faktycznie wykonał roboty budowlane inne, niż te, które zgłosił do organu administracji architektoniczno-budowlanej, tj. gdy odstąpił od zgłoszenia, a więc gdy roboty zostały wykonane na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawo budowlane, powinny mieć zastosowanie przepisy art. 50 i 51, w związku z art. 51 ust. 7 tej ustawy. Jedynie w przypadku wykazania przez organ, że zgłoszenie było próbą obejścia prawa, np. gdy inwestor wykonał inny obiekt niż przewidziany w zgłoszeniu, można mówić o samowoli budowlanej w myśl art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Taka sytuacja nie zaszła zaś w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że PINB [...], wydając decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. rażąco naruszył przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Tą samą wadą obarczona jest także decyzja [...]WINB z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z powyższym, GINB stwierdził nieważność decyzji [...]WINB z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji PINB [...] z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...].

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła M. K. Podniosła, że w rozpatrywanej sprawie roboty budowlane zrealizowane przez inwestorów mają inny charakter niż te, o których mowa w art. 29 Prawa budowlanego, a co za tym idzie, inna jest ich kwalifikacja prawna. Ustawodawca, zwalniając inwestorów realizujących określone kategorie obiektów z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, kierował się niewielkimi rozmiarami i małym stopniem skomplikowania tych obiektów. Uznał bowiem, że ze względu na prostotę zamierzenia nie jest konieczna dłuższa i złożona procedura uzyskania pozwolenia na budowę, a wystarczającą formą nadzoru ze strony organów administracji architektoniczno-budowlanej będzie przyjęcie przez nie zgłoszenia i w razie konieczności wyrażenie sprzeciwu. Tymczasem obiekt wykonany przez M. i L. M. nie stanowi typowej, wymienionej w art. 29 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego oranżerii. Obiekt został zrealizowany w bezpośrednim sąsiedztwie budynku oraz w granicy działki, w ten sposób, że jedną ze ścian oranżerii stanowi ściana budynku a drugą mur odgradzający działki. Pozostałe ściany obiektu powstałego w następstwie wykonanych robót również są w części murowane, bowiem okna usadowione zostały na murku o wysokości około 0,5 m. Oznacza to, że skala wykonanych robót budowlanych znacznie wykracza poza prowadzone powszechnie prace przy realizacji ogrodu zimowego, polegające przecież na montażu elementów z tworzywa sztucznego, ewentualnie drewna lub metalu i szkła.

Jak wynika z powyższego, w następstwie wykonanych robót powstał obiekt integralnie związany z istniejącym na przedmiotowej nieruchomości budynkiem. Jedną ze ścian oranżerii stanowi ściana budynku oraz istnieje pomiędzy nimi bezpośrednie przejście. Oznacza to, że wykonany obiekt stanowi faktycznie dodatkowe pomieszczenie budynku. W efekcie zmianie uległa powierzchnia zabudowy budynku oraz jego rozmiary w rzucie poziomym. Wykonane roboty zdaniem odwołującej się należy więc zakwalifikować jako rozbudowę obiektu w rozumieniu prawa budowlanego. Prawo budowlane wprawdzie nie definiuje tego terminu, jednak powszechnie uznaje się, że roboty budowlane polegające na powiększeniu powierzchni obiektu stanowią właśnie rozbudowę.

GINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję I instancji.

W uzasadnieniu organ podzielił argumentację organu I instancji i wskazał, że art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy przypadków, gdy inwestor, ignorując całkowicie przepisy, przystępuje do realizacji zamierzenia inwestycyjnego bez uprzedniego wystąpienia do właściwego organu o udzielenie formalnej zgody na jego realizację, tymczasem inwestorzy dokonali zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni zabudowy 22m2, a nadto Prezydent [...] wydał zaświadczenie potwierdzające, że dokonano takiego zgłoszenia oraz stwierdzające, że w ustawowym terminie, wynikającym z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego nie wniesiono sprzeciwu do ww. zgłoszenia.

Niewniesienie sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej oznaczało w praktyce udzielenie zgody na realizację zamierzenia inwestycyjnego określonego w zgłoszeniu. W tym stanie rzeczy potraktowanie przez organy nadzoru budowlanego wzniesionego obiektu budowlanego jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego było niedopuszczalne

Zaniechanie jednak wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ powodowało konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zawiera bowiem regulację, która odnosi się do sytuacji, gdy zgłoszenie zostało dokonane, lecz było obarczone poważnymi nieprawidłowościami, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożyła M. K. Decyzję zaskarżyła w całości i zarzucając naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7, 77 i 107 k.p.a., art. 48, 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła argumenty wcześniej przedstawiane, organ zaś w odpowiedzi podtrzymał również wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z prawem.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

W przypadku postawienia w skardze zarzutów natury procesowej i materialnej w pierwszej kolejności Sąd bada zarzuty procesowe, gdyż dopiero od uznania, że postępowania przeprowadzono bez uchybień wymagających jego powtórzenia, można dokonać oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Wobec zgłoszenia zarzutów naruszenia postępowania, tj. art. 7, 77 i 107 k.p.a., a także art. 156 § 2 k.p.a. należało dokonać stosownej oceny.

Kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego również ostatecznych decyzji administracyjnych, co stanowi wyjątek od zasady ich trwałości sformułowanej w art. 16 § 1 k.p.a. Organ nadzorczy nie rozpatruje sprawy co do istoty, lecz bada decyzję wyłącznie pod względem ewentualnego wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia. Z tego względu postępowanie nadzorcze nie ma na celu ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty (merytoryczne rozpatrzenie sprawy w tym przypadku nie jest dopuszczalne, naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego) i sprowadza się wyłącznie do zbadania, czy decyzja nie zawiera kwalifikowanych wad prawnych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Tylko w takim zakresie organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest uprawniony do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia.

Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, który konkretny przepis został naruszony, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem.

Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. W toku postępowania nadzwyczajnego organ nadzorczy jest związany ogólnymi zasadami prawa procesowego, wynikającymi z przepisów ogólnych k.p.a., ma zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić zgodnie z art. 107 k.p.a. W myśl postanowień powołanego przepisu, uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.

Oceniając z tego punktu widzenia zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postępowanie, stwierdzić trzeba, że w odniesieniu do przedmiotu, a także wyniku sprawy nadzorczej organy nie uchybiły przepisom procedury administracyjnej, badając czy w okolicznościach tej sprawy można było w oparciu o art. 48 ust. 1 nakazać rozbiórkę obiektu wybudowanego w oparciu o zgłoszenie wykonania oranżerii, w odniesieniu do którego organ wystawił zaświadczenie, iż nie wniesiono sprzeciwu od tego zgłoszenia. Mając na względzie analizę prawidłowości zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego w sprawie zakończonej nakazem rozbiórki obiektu wybudowanego zgodnie ze zgłoszonym zamiarem budowlanym organy obu instancji nie mogły dokonywać ocen o charakterze merytorycznym, należała bowiem do nich ocena, czy w stanie faktycznym badanej sprawy organ mógł podjąć rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki w oparciu o przepis art. 48 § 1 Prawa budowlanego.

Prawidłowo organy oceniły, że przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, w których wymagane jest pozwolenie na budowę, inwestor zaś przystępuje do rozpoczęcia takich robót bez wymaganego pozwolenia na budowę. W badanej zaś przez organy sprawie inwestorzy zgłosili zamiar budowy przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) i obiekt taki wybudowali.

Legalne wykonywanie prawa zabudowy nieruchomości, do której posiada się odpowiedni tytuł prawny, może odbywać się na podstawie pozwolenia budowlanego albo też w formie niewymagającej wydania decyzji administracyjnej. Jeśli chodzi o drugi przypadek, jego realizacja może się odbywać (w nielicznych przypadkach) bez zgody władzy budowlanej, co wynika z zastrzeżenia zamieszczonego w art. 28, w przypadkach enumeratywnie wyliczonych w art. 29, a nieobjętych obowiązkiem zgłoszenia z art. 30. Poza tym prawo zabudowy można realizować w postaci zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.

Z punktu widzenia literalnej wykładni, wyłącznie wniesienie sprzeciwu zapobiega uznaniu, że w przewidzianym przez prawo 30-dniowym terminie nastąpiło milczenie właściwego organu, upoważniające do wykonania zgłoszonych mu robót budowlanych. Uwzględniając jednak całokształt uregulowań zawartych w art. 30 Prawa budowlanego, należy przyjąć, że upływ terminu wskazanego w ust. 2 tego artykułu nie będzie stanowił upoważnienia do realizacji inwestycji, także wówczas, gdy przed upływem tego terminu właściwy organ uzewnętrzni wobec strony konieczność uzupełnienia zgłoszenia w granicach określonych w ust. 1 powołanego artykułu. W takim wypadku zakreślony przez organ czas na uzupełnienie zgłoszenia musiałby być dostosowany do okoliczności sprawy, a zwłaszcza do realnych możliwości wykonania przez zgłaszającego. Termin na zgłoszenie sprzeciwu byłby liczony wtedy od dnia uzupełnienia zgłoszenia (Por. wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 747/97, LEX 47285).

Artykuł 30 ust. 2 Prawa budowlanego wśród podstawowych warunków skuteczności zgłoszenia wymienia obowiązek dołączenia do zgłoszenia oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednich szkiców lub rysunków, a także pozwoleń, uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami. W zdaniu drugim tego przepisu zastrzeżono, iż w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, oraz odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić trzeba, że organy prawidłowo doszły do przekonania, że zgłoszenie zamiaru wykonania oranżerii było skuteczne. Wprawdzie inwestor był wezwany do uzupełnienia treści zgłoszenia, jednakże zauważyć trzeba, że wezwanie takie, aby mogło wywołać skutek prawny w postaci zobowiązania inwestora do uzupełnienia braku musi zostać wysłane i doręczone przez organ w terminie poprzedzającym upływ terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, a w którym inwestor musi powstrzymywać się przed realizacją zgłoszonego zamiaru. Późniejsze bowiem doręczenie wezwania do uzupełnienia braku nie może być podstawą do wniesienia sprzeciwu, gdyż, jak wspomniano wcześniej, organ po upływie 30 dni od zgłoszenia zamiaru wykonania robót, traci kompetencję do wniesienia sprzeciwu. Ponieważ postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] nie zostało przez inwestorów odebrane, a termin zastępczego doręczenia w trybie art. 44 § 1 k.p.a., ze względu na konieczność podwójnego awizowania, jak wynika z akt sprawy, mijał po upływie 30 dni od zgłoszenia, wezwanie to nie mogło wywołać skutków prawnych w postaci wniesienia sprzeciwu, którego też organ w tej sprawie nie wniósł.

Konieczność dołączenia odpowiednich szkiców lub rysunków, o których mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, w odniesieniu do robót opisanych w art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy obejmującego obok budowy m.in. budynków gospodarczych i altan, również budowę przydomowych oranżerii, jest uzależniona od potrzeb, nie jest więc obligatoryjna w odróżnieniu od robót opisanych w art. 29 ust. 1 pkt 4, 19 i 20 tego przepisu. Wynika z powyższego, że potrzebę tę określa organ, nie można zatem zarzucić inwestorowi, że zaniedbał dołączenia takich szkiców w samym zgłoszeniu.

Spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 30 ust. 2, 3 i 4, jak i wymagań formalnych, jakim powinny odpowiadać pisma oraz złożenie zgłoszenia organowi właściwemu, powoduje skuteczność zgłoszenia z datą jego wpływu do siedziby tego właściwego organu. Od dnia następnego biegnie 30-dniowy termin, w którym inwestor musi powstrzymywać się z wykorzystaniem prawa do wykonania robót objętych zgłoszeniem. Jest to też czas, w którym organ posiada kompetencję do zakwestionowania tego zamiaru przez wniesienie sprzeciwu. Po dokonaniu skutecznego zgłoszenia, sytuację prawną podmiotu w zakresie objętym zgłoszeniem ukształtuje, z jednej strony milczenie organu, z drugiej zaś upływ czasu określony w ustawie, w którym podmiot ten musi powstrzymywać się od realizacji przysługującego mu prawa do korzystania ze swojej własności. Dlatego też, jeśli organ administracji publicznej nie wniósł sprzeciwu od prawidłowo formalnie złożonego zgłoszenia, roboty budowlane, które w rzeczywistości inwestor wykonuje po dokonaniu zgłoszenia nie odbierają temu zgłoszeniu waloru skuteczności, podlegać jednak mogą ocenie organów nadzoru budowlanego.

W postępowaniu takim, w przypadku prawidłowo dokonanego zgłoszenia, wobec którego organ nie wniósł sprzeciwu, organ nadzoru budowlanego może poruszać się w obrębie dyspozycji art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 czy art. 49b Prawa budowlanego. Przepis art. 48, jak wspomniano wcześniej, obejmuje przypadki budowy obiektów objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a warunku tego nie spełnia budowa przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m2, gdyż podlegają one zgłoszeniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1, natomiast przepis art. 49b dotyczy samowolnego wzniesienia obiektów podlegających zgłoszeniu bądź też wybudowania takich obiektów pomimo dokonania zgłoszenia i wniesienia sprzeciwu przez organ.

Oceniając zatem przyjęcie jako podstawy decyzji nakazującej rozbiórkę art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego prawidłowo wykluczyły możliwość zastosowania tego przepisu jako podstawy prawnej nakazania rozbiórki zgłoszonego skutecznie zamiaru realizacji robót budowlanych.

Wskazać bowiem należy, że podstawą takich działań może być art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który stanowi podstawę do podjęcia czynności nadzorczych również w stosunku do robót prowadzonych w oparciu o zgłoszenie, z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wprawdzie w końcowej części uzasadnienia decyzji organ II instancji bez potrzeby i bez podstawy wyszedł poza granice sprawy, dokonując zbędnej oceny naruszenia przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które nie były przedmiotem badanej przez nie sprawy zakończonej na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a tym bardziej nie mogły stanowić przedmiotu postępowania nadzorczego, to jednak naruszenie to nie miało istotnego wpływu na prawidłowość podjęcia decyzji stwierdzającej nieważność.

Uwzględniając powyższe okoliczności należy dojść do wniosku, iż organy prowadzące postępowanie nadzorcze prawidłowo uznały, że przyjęcie jako podstawy prawnej kontrolowanego przez nie rozstrzygnięcia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego stanowiło rażące naruszenie tego przepisu. Wbrew zarzutom skargi organ II instancji odniósł się do kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, wskazując, że treść decyzji nakazującej rozbiórkę była sprzeczna z treścią zastosowanej normy prawnej, czego nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządnego państwa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd skargę oddalił.