Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 658/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 10 ust. 1, 2, 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
article: art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Protokolant Katarzyna Czabaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu M. S. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020r. do kwietnia 2021 r.

W podstawie prawnej organ powołał m.in. art. 31zq ust. 7, w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn.zm.) – dalej powoływana jako ustawa oraz § 10 ust. 1, ust. 2 i 2a rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U., poz. 371 ze zm.) – dalej powoływane jako rozporządzenie.

W uzasadnieniu ZUS wskazał, że zwolnienie z obowiązku opłacania składek obejmuje płatników prowadzących jako przeważającą działalność objętą określonymi w rozporządzeniu kodami PKD, w tym 51.10.Z oraz 52.23.Z, z której przychód uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r. , jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed 1 listopada 2020r.

Tożsame regulacje rozporządzenia odnoszą się do okresów: od 1 grudnia 2020r. do 31 stycznia 2021r., lutego 2021r. i od 1 marca 2021r. do 30 kwietnia 2021r.

W ocenie organu, stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia za określony na wstępie okres, gdyż zgodnie z danymi zgłoszonymi w rejestrze CEIDG w lutym 2020r. nie prowadziła ona działalności oznaczonej kodem PKD 52.23.Z, tym samym brak jest możliwości określenia przychodu za ten miesiąc z wskazanego rodzaju działalności i ustalenia, że w marcu 2021r. był on niższy o co najmniej 40% w stosunku do lutego 2020r.

Skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W skardze na to rozstrzygnięcie zarzucił mu naruszenie § 4 ust. 1 pkt 3, § 4 ust. 2 i ust. 3 oraz § 10 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Stwierdził, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest [...] i świadczy usługi wspierające transport lotniczy pasażerski, które wykonuje tylko dla jednego podmiotu – "A" Sp. z o.o., która z kolei świadczy je na rzecz "B" S.A. Działalność gospodarczą rozpoczął od [...] r. w momencie rozpoczęcia rekrutacji dla "B" S.A. i kilka miesięcy później rozpoczął świadczenie usług i świadczy je nieprzerwanie. W momencie podjęcia działalności kodem podstawowym był 51.10.Z – Transport lotniczy pasażerski. Natomiast rozporządzenie przewidywało wsparcie tylko dla kodu 52.23.Z, stąd decyzja o zmianie kodu, pod którym zresztą wiele osób spośród personelu lotniczego rejestrowało takie same usługi, jak świadczone przez skarżącego. W skardze przedstawił tabelaryczne zestawienie osiąganych przychodów, z którego wynikało, że spadki przychodów wynosiły od -[...]% do – [...]% (za wyjątkiem września 2020, kiedy przychody w 2021r. nieznacznie wzrosły w stosunku do analogicznego miesiąca roku poprzedniego), co wynikało z korzystania przez niego z urlopu wypoczynkowego we wrześniu 2019r. i związanym z tym niższym przychodem w tym miesiącu. Powołał się na załączone do akt postępowania wszystkie faktury wystawione od 2017r., z których każda obejmuje tę samą usługę: pilotowanie statku powietrznego. Dlatego stwierdził, że o skutkach podatkowych jego działalności powinien decydować jej faktyczny rodzaj, a nie jej klasyfikacja. W przypadku niewłaściwej klasyfikacji jedyny zarzut, jaki można przedsiębiorcy postawić, to niezgodność danych podanych dla potrzeb statystycznych. Istotnym jest jaką działalność faktycznie wykonuje. Niesprawiedliwe byłoby, gdyby nie otrzymał wsparcia tylko dlatego, że w 2020r. nie ujawnił kodu 52.23.Z.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że skarżący prowadzenie działalności objętej kodem 52.23.Z rozpoczął dopiero w [...]r. Nie można zatem odnieść obecnie osiąganego przychodu do zeszłorocznego, gdyż ten był uzyskiwany z innej działalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych wyżej ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U., poz. 371 ze zm.) – dalej powoływane jako rozporządzenie, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami m.in. 51.10.Z, 52.23.Z. (...), którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Ust. 2. Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: m.in. 51.10.Z, 52.23.Z (...), którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Ust. 2a. Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: m.in. 51.10.Z, 52.23.Z (...), którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Oceny spełniania warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności wg PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON.

W ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej.

Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi.

Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu. (Tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016r., sygn. akt II UK 402/15, publ. https://legalis.pl).

Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że sama treść wpisu do rejestru REGON w zakresie kodów PKD nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu.

Nadto z cytowanych przepisów rozporządzenia wynika, że ze zwolnienia w całym okresie objętym wnioskiem mogła korzystać zarówno działalność objęta kodem 51.10.Z, pod jakim działalność prowadziła strona pierwotnie, jak i ujęta pod kodem 52.23.Z, pod którym prowadziła ją po zmianach. Niezależnie zatem do którego z dwóch ww. kodów w istocie winna być klasyfikowana działalność polegająca na pilotażu samolotu, one obie uprawniają podmiot ją prowadzący do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

Należy bowiem wziąć pod uwagę, że z treści § 10 rozporządzenia wynika, że ulga przysługuje przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym daną działalność. Stanowi on bowiem o "płatniku składek prowadzącym działalność". Nie jest zatem decydująca sama treść wpisu do rejestru REGON. Wobec powyższego, jeżeli dowody wskazują, że przeważający rodzaj działalności mieści się w katalogu objętym zwolnieniem, to brak jest podstaw do odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

Odnosząc się natomiast do zarzutu organu, że nie można ustalić czy nastąpił wymagany rozporządzeniem procentowy spadek przychodów strony, gdyż w okresach porównawczych prowadziła ona działalność ujętą pod odrębnymi kodami PKD zauważyć należy, że mimo, że kody te były różne, to czynności wykonywane w jej ramach były tożsame i polegały na pilotowaniu statku pasażerskiego. W aktach sprawy znajdują się faktury wystawione przez skarżącego w okresie od listopada 2017r. do kwietnia 2021r. za pilotowanie statku powietrznego, co świadczy o tym, że w wymienionym okresie przeważającą (bo jak podnosi strona - jedyną) działalnością strony był właśnie ów pilotaż, zatem twierdzenie organu, że nie można porównać spadku przychodów z niej osiąganych nie jest prawdziwe.

Natomiast do dowodów tych organ w żaden sposób się nie ustosunkował. Stosownie zaś do art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazuje to, że organ zaskarżona decyzją naruszył także i ten przepis poprzez brak odniesienia się do dowodów przedłożonych prze stronę.

Wreszcie przypomnieć należy, że stosownie do art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś zgodnie z art. 80 K.p.a. ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu i te regulacje zostały w toku postępowania naruszone.

Należy także wziąć pod uwagę cel rozporządzenia, który wynika wprost z jego tytułu, a jakim jest wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a więc m. in. łagodzenie skutków społeczno – gospodarczych poprzez udzielanie przedsiębiorcom pomocy materialnej, mającej na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel zarówno ustawy jak i rozporządzenia, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc przewidziana w rozporządzeniu winna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi, zaś przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 40 %.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu.

Sąd stwierdził, że organ naruszył § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia oraz art. art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.