Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 855/00
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2002-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 36a, art. 50 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: 1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, posługuje się pojęciem istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę /art. 36a, art. 50 ust. 1 pkt 3/, ale tego pojęcia nie określa. Z tego względu należy uznać, że pojęcie to należy do sfery uznania administracyjnego i tym samym rodzaj odstępstwa /istotne, nieistotne/ ocenia właściwy organ administracji na zasadzie swobodnego uznania, które winno być szczegółowo umotywowane. Skoro ocena tego pojęcia oparta jest na kryterium swobody organu, przeto dowód z opinii biegłego, na okoliczność czy zaistniały istotne odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę byłby w sprawie nieprzydatny, bowiem opinia biegłego oparta byłaby na takim samym kryterium.

2. Istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę istnieje wówczas, gdy narusza uzasadnione interesy osób trzecich, w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, zmienia jakościowo obiekt budowlany, lub może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie dla środowiska.

Są to w zasadzie jaskrawe odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Prowadzi to do konkluzji, iż wyczerpująca definicja istotnego odstępstwa jest nader utrudniona, przeto kwestia czy zachodzi takie odstępstwo może być zbadana tylko na tle konkretnej sprawy.

TEZY

1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, posługuje się pojęciem istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę /art. 36a, art. 50 ust. 1 pkt 3/, ale tego pojęcia nie określa. Z tego względu należy uznać, że pojęcie to należy do sfery uznania administracyjnego i tym samym rodzaj odstępstwa /istotne, nieistotne/ ocenia właściwy organ administracji na zasadzie swobodnego uznania, które winno być szczegółowo umotywowane. Skoro ocena tego pojęcia oparta jest na kryterium swobody organu, przeto dowód z opinii biegłego, na okoliczność czy zaistniały istotne odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę byłby w sprawie nieprzydatny, bowiem opinia biegłego oparta byłaby na takim samym kryterium.

2. Istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę istnieje wówczas, gdy narusza uzasadnione interesy osób trzecich, w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, zmienia jakościowo obiekt budowlany, lub może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie dla środowiska.

Są to w zasadzie jaskrawe odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Prowadzi to do konkluzji, iż wyczerpująca definicja istotnego odstępstwa jest nader utrudniona, przeto kwestia czy zachodzi takie odstępstwo może być zbadana tylko na tle konkretnej sprawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Haliny i Adama Sz. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rz. z dnia 14 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rz., decyzją z dnia 4.01.2000 r., (...) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia czy w trakcie realizacji zmiany konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym oraz dobudowy ganku wejściowego na działce nr 867, obręb 213 przy ulicy J. 3 w Rz., nastąpiło istotne odstępstwo do pozwolenia na budowę (...) z dnia 25.01.1999 r., udzielonego przez Prezydenta Miasta Rz.

Wskazaną decyzję wydał na podstawie art. 104 i art. 105 par. 1 Kpa oraz art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

W motywach tej decyzji przytoczył, że Halina i Adam Sz. zwrócili się do organu nadzoru budowlanego o sprawdzenie czy inwestorzy Zofia i Jan H. prowadzą roboty budowlane zgodnie z pozwoleniem wydanym przez Prezydenta Miasta Rz. z dnia 25.01.1999 r., (...).

Powyższą decyzją udzielono inwestorom pozwolenia na zmianę konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym oraz na dobudowę ganku wejściowego do tego budynku, położnego na działce nr 867, obręb 213 w Rz. przy ulicy J., zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Projekt budowlany przewidywał:

1/ dobudowę od strony północnej budynku mieszkalnego o szerokości 2 m, w odległości 3 m od granicy działki sąsiedniej,

2/ dobudowę od strony wschodniej /od ul. J./ o szerokości 1,78 cm, w odległości 6 m od krawędzi jezdni,

3/ wykonanie okapu dachu o wysięgu 50cm poza lico ściany budynku od strony północnej.

W dniu 8.06.1999 r. i 30.07.1999 r. organ pierwszej instancji przeprowadził czynności kontrolne i na ich podstawie ustalił następujący stan faktyczny:

Dobudowa od strony północnej oraz od strony wschodniej nie jest usytuowana równolegle do granic działki. Wynika to z faktu, że istniejący budynek mieszkalny był zrealizowany z lekkim ukosem w stosunku do granic.

Szerokość dobudowy od strony północnej wynosi 2,08 m. Odległość zachodniego narożnika do granicy działki sąsiedniej wynosi 2,88 m /przy przyjęciu jako linii granicy zewnętrznej krawędzi murku ogrodzeniowego. Odległość wschodniego narożnika od granicy działki sąsiedniej wynosi 3,05 m /przy przyjęciu jako linii granicy zewnętrznej krawędzi murku ogrodzeniowego. Szerokość murku ogrodzeniowego wynosi 12,5 do 15 cm. Ustalono, że ogrodzenie wraz z murkiem ogrodzeniowym zostało wykonanie w 1965 r. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 19.08.1965 r., (...) udzielonego Janowi H. przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rz. Według oświadczenia Jana H., murek ogrodzeniowy wykonany jest na działce nr 867, zaś granica działki przebiega po zewnętrznej krawędzi murku.

Natomiast według oświadczenia Haliny i Adama Sz., granica pomiędzy działkami nr 867 i 868 przebiega pośrodku murku ogrodzeniowego.

Na gruncie nie ma zestabilizowanych graniczników rozgraniczających ww. działki i w takiej sytuacji organ przyjął, iż granica przebiega po zewnętrznej krawędzi murku ogrodzeniowego. Ustalenie innego przebiegu granicy w przypadku, gdy strony mają odmienne zdanie co do jej przebiegu, może nastąpić poprzez przeprowadzenie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.

Postępowanie to nie należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego i jest "prywatnym" interesem strony.

Szerokość dobudowy od strony wschodniej /od strony ul. J./ w północnym narożniku wynosi 2,03 m. Odległość dobudowy do krawędzi jezdni wynosi 5,75 m. Szerokość dobudowy od strony ul. J. w południowym narożniku wynosi 2,09 m. Odległość dobudowy do krawędzi jezdni wynosi 5,69 m.

Narzucona w zatwierdzonym projekcie budowlanym odległość 6 m od krawędzi jezdni wynikała z art. 43 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./. Powołany przepis określał odległość sytuowania obiektów budowlanych od krawędzi drogi. Inwestorzy przekroczyli odległość 6 m o 31 i 25 cm. Na przekroczenie odległości 6 m od drogi wyraził zgodę Miejski Zarząd Dróg i Zieleni w Rz., który w piśmie z dnia 7.09.1998 r., (...) stwierdził, iż dobudowa może znajdować się w odległości 3,50 m od krawędzi drogi.

Organ nie omieszkał nadmienić, że do budynku Haliny i Adama Sz. /ul. J. 5/ również dobudowany jest ganek, umiejscowiony w odległości 3,50 m od krawędzi drogi. Pozwolenie na jego budowę udzielono w 1998 r.

Z uwagi na brak dostępności, w trakcie oględzin nie wykonano pomiarów wysięgnika okapu. Z dokonanych oględzin z poziomu terenu wynika, że wykonany wysięg okapu jest zachowany. W dniu 4.10.1999 r. Halina i Adam Sz. poinformowali organ telefonicznie, iż inwestorzy wykonali ocieplenie ścian dobudowanego ganku.

Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał wykonanie ocieplenie według metody lekkiej systemu "D." - styropian 10cm plus wyprawa zewnętrzna. Zgodnie z par. 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./, określone w rozporządzeniu odległości między budynkami i terenowymi urządzeniami budowlanymi mierzy się w miejscu najmniejszego oddalenia przy czym dopuszcza się przyjmowanie wymiarów bez uwzględnienia grubości tynków i okładzin zewnętrznych. W trakcie procesu budowlanego może dochodzić do nieznacznych odchyleń od założonych wymiarów obiektów budowlanych. Wynikają one z dopuszczalnych tolerancji w robotach murarskich i tynkarskich. Przy wytyczeniu granic, również należy przyjmować kilkucentymetrową tolerancję. W konsekwencji poczynionych ustaleń faktycznych, organ pierwszej instancji doszedł do konkluzji, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do istotnego odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę.

Od powyższej decyzji wnieśli odwołanie Halina i Adam Sz.

W odwołaniu podnieśli, iż inwestorzy nie zachowali odległości dobudowy do granicy ich działki, jak też od ulicy J. Zarzucili, że dobudowa spowoduje zaciemnianie ich posesji i ograniczy dostęp światła do ich pokoi, pozbawi je odpowiedniego nasłonecznienia. Uważają, że sąsiedzi w sposób istotny naruszyli pozwolenie na budowę.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rz., decyzją z dnia 14.04.2000 r., (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, którą wydał na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa.

W uzasadnieniu tej decyzji podzielił ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśnił, że dobudowa do budynku mieszkalnego była wytyczona przez uprawnionego geodetę. Dziennik budowy jest prowadzony na bieżąco i w sposób prawidłowy. Zarządca drogi wyraził zgodę na przekroczenie odległości 6 m od drogi. Skoro granica pomiędzy działkami nie jest oznaczona granicznikami, zatem nie ma możliwości jednoznacznego wyznaczenia tej granicy. Wyznaczanie granicy pomiędzy działkami nie należy do zadań i kompetencji nadzoru budowlanego. Twierdzenie odwołujących się, że przeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości jest interesem organu prowadzącego postępowanie nie znajduje potwierdzenia w przepisach.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący Halina i Adam Sz. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rz. z dnia 4.01.2000 r.

Wniosek skargi zasadzali na ww. zarzutach:

- naruszenia art. 51 ust. 4 w zw. z art. 50 i art. 51 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy w trakcie realizacji inwestycji nastąpiło istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę, które zdaniem skarżących uzasadniało wstrzymanie robót budowlanych oraz nakaz doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem lub nakaz rozbiórki części obiektu,

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 w zw. z ust. 2 pkt 2 lit. "a" Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie, iż następstwem stwierdzonych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę jest pozbawienie skarżących należytego dopływu światła dziennego do ich budynku mieszkalnego, co powoduje naruszenie ich prawnie chronionego interesu, co uzasadnia przyjęcie, że popełnione odstępstwa od pozwolenia mają charakter istotny,

- naruszenie art. 7 Kpa, art. 75, art. 77 par. 1 w zw. z art. 78 par. 1 Kpa oraz art. 105 par. 1 Kpa przez niezebranie w sprawie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności zaś nieuwzględnienie wniosku skarżących o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność istotnego odstępstwa wykonanych robót budowlanych od projektu budowlanego, w następstwie czego nastąpiło bezzasadne przyjęcie, że odstępstwa te nie są istotne, a postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.

Rozwijając te zarzuty podkreślili, iż niezachowanie odległości przewidzianych w projekcie budowlanym, spowoduje zacienianie ich posesji i tym samym brak dostępu światła do ich pokoi, które znajdują się wyłącznie od strony południowej. Poruszona kwestia nie została wyjaśniona w postępowaniu administracyjnym.

Rozbudowa ganku na sąsiedniej nieruchomości przybrała duże rozmiary, bo rozciąga się na całej długości budynku od strony działki skarżących. Ta rozbudowa nie ma nic wspólnego z gankiem wejściowym, gdyż jest to cała budowa przykryta wspólnym dachem, o którym nie ma mowy w oglądanym przez skarżących projekcie budowlanym. Nie zobowiązano inwestorów do opracowania linijki słońca, o którą zwracali się do organu w stosownych pismach. Dziwny jest dla skarżących fakt, że inwestorzy podobno mieli zgodę Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni na zbliżenie do ulicy J. Nigdy jej wcześniej nie okazywali, nawet Wydział Architektury nie dysponował tą zgodą w czasie oglądania przez skarżących dokumentacji dotyczącej tej rozbudowy. Dokument ten inwestorzy ujawnili dopiero po wybudowaniu ganku niezgodnie z przepisami.

Zarzucili też, że pomiary dokonane w trakcie wizji lokalnej były prowadzone nierzetelnie i tendencyjnie. Dla przykładu odległość siatki do domu wynosi według skarżących 276 cm, co różni się znacznie od ustaleń dokonanych przez urzędników organu pierwszej instancji. Ponadto nie rozumieją dlaczego pomiary były dokonywane od strony wewnętrznej masztu ogrodzeniowego od strony skarżących, a nie w środku. Wnoszą więc o jeszcze jedną wizję lokalną i o dokonanie dokładnych pomiarów.

Nie jest zasadne stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, że przeprowadzenie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości jest prywatnym interesem strony. Jest to interes organu prowadzącego postępowanie, który ma za zadanie ustalić czy inwestor prowadzący budowę naruszył warunki pozwolenia na budowę i powinien to uczynić wszelkimi dostępnymi sposobami, zgodnie z treścią art. 75 Kpa, a więc również przy pomocy opinii biegłych, o którą bezskutecznie zabiegali.

Nie wiadomo też dlaczego organ przyjął niekorzystną dla skarżących wersję w przedmiocie ustalenia odległości rozbudowanego obiektu do granicy działki skarżących. Organ nie powinien przyjmować błędów /tolerancji/ w wytyczaniu budynków, jak też później podczas ich realizacji. Organ pierwszej instancji nie uzasadnił stanowiska w tym zakresie, a przecież była to podstawa umorzenia postępowania i przyjęcia, że nie doszło zdaniem organu do istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i w replice na zarzuty w niej podniesione wyjaśnił, że sprawa zapewnienia dopływu światła na nieruchomość sąsiednią została rozstrzygnięta ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i na obecnym etapie nie może być przedmiotem badań i działań nadzoru budowlanego.

Zarzut dotyczący niezastosowania art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego jest nieuzasadniony, bo nie zostało stwierdzone istnienie istotnego odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Co się tyczy pominięcia wniosku skarżących o przeprowadzenie dowodu na okoliczność istotnego odstępstwa wykonanych robót budowlanych, to zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i w przepisach. Uznanie jakości odstępstw, ustawodawca pozostawił organowi prowadzącemu postępowanie, który oceniając wagę odstępstwa kwalifikuje je biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy, prawa osób trzecich, ustalenia planu itd.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy nadmienić, iż ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Rz. z dnia 25.01.1999 r., (...) zatwierdzono projekt budowlany pod nazwą "Projekt budowlany dobudowy ganku i zmiany konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym" i udzielono inwestorom Zofii i Janowi H. pozwolenia na zmianę konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym oraz dobudowę ganku wejściowego zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, na działce nr 867, obręb 213 przy ulicy J. w Rz.

Projekt architektoniczno-budowlany z dnia 26.11.1998 r., opracowany przez Jana H. i Bogusława H. stanowi więc integralną cześć pozwolenia na budowę, lub inaczej jest załącznikiem powyższej decyzji.

Z części opisowej oraz z rysunków projektu budowlanego, a także z projektu zagospodarowania działki nr 867 wynika, iż projektowana dobudowa ganku wejściowego o szerokości 2 m miała być usytuowana od strony północnej istniejącego budynku, na całej szerokości budynku. Projekt przewiduje ocieplenie ściany zewnętrznej według metody lekkiej mokrej /system "D."/ tj. styropianem 10 cm plus wyprawa zewnętrzna akrylowa. Odległość między dobudowanym gankiem, a granicą z działką skarżących nr 868 miała wynosić 3 m /ściana bez otworów okiennych i drzwiowych/.

Natomiast projektowany ganek o szerokości 1,78 m od strony wschodniej budynku /od strony ulicy J./ miał mieć długość 4 m /rzut parteru/ i znajdować się w odległości 6 m od krawędzi ww. ulicy. Projektowana szerokość okapów dachu wynosi 70 cm /rzut więźby dachowej/. Istniejący budynek mieszkalny inwestorów /2 kondygnacyjny/, umiejscowiony jest lekkim ukosem w stosunku do granicy z działką skarżących.

Stan rzeczywisty ustalony na podstawie oględzin z dnia 8.06.99 r. i 30 lipca 1999 roku przedstawia się następująco: Dobudowany ganek od strony północnej /od strony działki skarżących/ ma szerokość 2,08 m /odstępstwo o projektu wynosi 8 cm/. Odległość zachodniego narożnika dobudowy do zewnętrznego murku ogrodzeniowego wynosi 2,88 m, natomiast wschodniego narożnika 3,05 m. Szerokość murku ogrodzeniowego od strony północnej budynku inwestorów wynosi 12,5-15 cm. Ogrodzenie z siatki na podmurówce betonowej było wybudowane przez Jana H. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 19.08.1965 r., (...), wydanego przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej - Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w Rz. /w aktach administracyjnych I instancji znajduje się pozwolenie na budowę i szkic sytuacyjny ogrodzenia/.

Szerokość dobudowy od ulicy J. /wschodniej/ w północnym narożniku wynosi 2,03 m /odstępstwo od projektu 25 cm/. Odległość dobudowy w południowym narożniku wynosi 2,09 m /odstępstwo 31cm/. Odległości od krawędzi jezdni ulicy J. wynoszą 5,75 i 5,69 m.

W aktach organu pierwszej instancji (...) znajdują się pisma Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni w Rz. z dnia 7.09.1998, (...) i z dnia 17.08.1999 r., (...) w których wyrażono zgodę na zmniejszenie odległości dobudowy ganku do krawędzi drogi ulicy J. z 6 m do 3,44 m.

Istota sprawy sprowadza się do pytania czy przy realizacji przedmiotowej inwestycji zaistniały istotne odstąpienia od warunków zawartych w pozwoleniu na budowę? Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, nazwana dalej prawem budowlanym, posługuje się pojęciem istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę /art. 36a, art. 50 ust. 1 pkt 3/, ale tego pojęcia nie określa. Z tego względu zgodzić się należy z poglądem organu odwoławczego, iż pojęcie to należy do sfery uznania administracyjnego i tym samym rodzaj odstępstwa /istotne, nieistotne/ ocenia właściwy organ administracji na zasadzie swobodnego uznania, które winno być szczegółowo umotywowane. Skoro ocena tego pojęcia oparta jest na kryterium swobody organu, przeto dowód z opinii biegłego, jak to sugerują skarżący, na okoliczność czy zaistniały istotne odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę byłby w sprawie nieprzydatny, bowiem opinia biegłego oparta byłaby na takim samym kryterium.

Teoretycznie dowód z opinii biegłego mógłby być powołany na okoliczności pośrednie, jednakowoż w przedmiotowej sprawie tego rodzaju okoliczności nie są skomplikowane, zatem nie wymagały przeprowadzania takiego dowodu.

Poza tym w przedmiotowej sprawie orzekały orany dysponujące odpowiednią wiedzą fachową z zakresu budownictwa.

Na podstawie całokształtu przepisów Prawa budowlanego można sformułować jedynie ogólne pojęcie istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę.

W takim ujęciu istotne odstępstwo istnieje wówczas, gdy narusza uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, zmienia jakościowo obiekt budowlany, lub może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie dla środowiska.

Są to w zasadzie jaskrawe odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Prowadzi to do konkluzji, iż wyczerpująca definicja istotnego odstępstwa jest nader utrudniona, przeto kwestia czy zachodzi takie odstępstwo może być zbadana tyko na tle konkretnej sprawy.

Na rozprawie sądowej /12.03.2002 r./ skarżący podali, że odległość ich budynku mieszkalnego do granicy z działką inwestorów /do siatki ogrodzeniowej/ wynosi 7 m.

Z planu zagospodarowania działki inwestorów, stanowiącego integralną cześć pozwolenia na budowę wynika, iż projektowana dobudowa od strony północnej budynku mieszkalnego inwestorów miała być zlokalizowana w odległości 3m od granicy z działką skarżących. Organ, który wydał pozwolenie na budowę nie badał czy zostały zachowane warunki określone w par. 13 w zw. par. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/, nazwanego dalej rozporządzeniem. Przywołany przepis /par. 13/ stanowi, że odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń i warunek ten uznaje za spełniony, jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 55 m włącznie. Wysokość obiektu przesłaniającego liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego od poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłanianego.

Najwyższa zacieniająca krawędź budynku inwestorów umiejscowiona jest na wysokości 6m, co pokazano na rysunku przekroju A-B.

Brak wysokości obiektu przesłaniającego o jakim mowa w par. 13 ust. 2 rozporządzenia uniemożliwia sprawdzenie czy przy odległości 3 m od granicy z działką skarżących i odległości 10 m między budynkami, został zachowany warunek zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeniom znajdującym się w południowej części budynku skarżących. Poruszona kwestia nie ma jednak znaczenia w sprawie, bowiem organy administracji oraz Sąd są związane warunkami pozwolenia na budowę z dnia 25.01.1999 r. Zmniejszenie odległości między budynkami w granicach 8-12 cm nie ma zdaniem Sądu wpływu na kwestię ewentualnego przesłaniania budynku skarżących, zatem przeprowadzanie dowodu z tzw. linijki słońca nie było konieczne w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Skarżący mogli taki zarzut podnosić w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Problem czy granica prawna miedzy działkami biegnie wzdłuż siatki ogrodzeniowej, czy po zewnętrznej stronie murku ogrodzeniowego /podmurówki/, nie ma również większego znaczenia w sprawie. Z ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę wynika, że projektowana dobudowa od strony północnej budynku mieszkalnego inwestorów miała mieć szerokość 2 m. Jeśli więc faktyczna szerokość dobudowy wynosi 2,08 m, przeto odległość od granicy działki ustalona w postępowaniu o pozwolenie na budowę uległa zmniejszeniu również o 8 cm i powinna wynosić 2,92 m. Jest to odległość zbliżona do pomierzonej przez organ pierwszej instancji /2,88 m/.

Odstępstwo co do szerokości dobudowy o 8 cm mieści się zdaniem Sądu w granicach tolerancji technicznej.

Niezależnie od tego, Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że skoro ogrodzenie z siatki osadzone na murku było wybudowane w 1965 r. przez Jana H., a granica prawna między działkami nietylkot wyznaczona w terenie, to w takiej sytuacji należało przyjąć, iż murek położony jest na działce inwestorów /zob. też par. 41 rozporządzenia/. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie były związane planem zagospodarowania działki nr 867, będącej załącznikiem decyzji o pozwoleniu na budowę, w którym wskazano, że odległość dobudowy o szerokości 2 m do granicy działki pokrywającej się z ogrodzeniem wynosi 3 m. Z tego względu dowód z opinii biegłego z zakresu geodezji w celu wyznaczenia na gruncie granicy prawnej nie był potrzebny.

Stosownie do art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu nadanym przez nowelę z dnia 24 lipca 1998 r. /Dz.U. nr 106 poz. 668/, obiekty budowlane na terenie miasta powinny być usytuowane w odległości co najmniej 6m od krawędzi jezdni drogi gminnej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach właściwy zarząd drogi może wyrazić zgodę na usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze gminnej w odległości mniejszej niż określona w ust. 1. W sprawie o pozwolenie na budowę inwestorzy nie ubiegali się o zmniejszenie odległości dobudowy do ulicy J. W trakcie realizacji inwestycji odstąpili od warunków pozwolenia na budowę przez zwiększenie szerokości dobudowy, skutkiem czego nie zachowali wymaganej 6 m odległości do krawędzi ul. J. Skoro jednakże zarządca drogi wyraził zgodę na zmniejszenie odległości, a odstępstwa nie są znaczne /25-31 cm/ przeto zdaniem Sądu nie są to odstępstwa istotne.

Kolejny zarzut skarżących, iż dobudowa od strony ich działki według projektu budowlanego nie miała być przykryta wspólnym dachem, nie znajduje potwierdzenia w części opisowej projektu budowlanego, w którym na stronie 4 napisano:

"Budynek istniejący i część dobudowana przykryta dachem dwuspadowym konstrukcji drewnianej pokrytej blacho-dachówką". Dobudowa do ściany północnej budynku inwestorów, na całej szerokości tej ściany przewidziana jest również w planie zagospodarowania działki inwestorów.

Nazwanie przez projektanta przedmiotowej rozbudowy gankiem, przy zachowaniu przeznaczenia dobudowanej części, nie ma w sprawie zasadniczego znaczenia.

Zgodnie z treścią par. 9 ust. 2 rozporządzenia, to przy określaniu odległości między budynkami i terenowymi urządzeniami budowlanymi, nie bierze się pod uwagę grubości tynków i okładzin zewnętrznych.

Wedle zaś par. 12 ust. 5 rozporządzenia, to okapy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki o więcej niż 0,5 m.

Wedle zatwierdzonego projektu budowlanego szerokość okapu od strony działki skarżących wynosi 70 cm, czyli jest niezgodna z ww. przypisem. Sąd jednakże, w przedmiotowej sprawie nie był władny kontrolować ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, bo nie jest przedmiotem skargi i nie pozostaje w związku o jakim mowa w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, nazwanej dalej skrótem ustawa o NSA.

W podsumowaniu należy stwierdzić, że skoro przedstawione odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę nie mają waloru istotnego, zatem Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA skargę oddalił.

Warto też nadmienić, iż nieistotne odstąpienia nie uzasadniają zastosowania art. 50-51 Prawa budowlanego, lub inaczej pozostają poza sferą kontroli organów nadzoru budowlanego.