Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 102/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 41 ust 3 i 6
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Chorzów o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Chorzów a Marszałkiem Województwa Śląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Chorzów jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. Prezydent Miasta Chorzów zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość poprzez wskazanie Marszałka Województwa Śląskiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów dla [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...].

W uzasadnieniu wniosku Prezydent wskazał, że ww. Spółka posiada aktualną decyzję udzielającą zezwolenia na zbieranie odpadów wydaną przez Marszałka Województwa Śląskiego (decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r.). Decyzja ta została wydana z uwagi na prowadzenie przez Spółkę instalacji, które znajdują się na terenie zakładu, gdzie eksploatowana jest instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

W dniu 23 grudnia 2014 r. Spółka złożyła wniosek o wydanie nowego zezwolenia.

W ocenie Prezydenta art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. wyznacza marszałka województwa jako organ właściwy do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, również w przypadku prowadzenia w tym samym miejscu przedsięwzięć o których mowa w ust. 3. Analogicznie Marszałek rozstrzygał sprawę pozwolenia na wytwarzanie odpadów i zezwolenia na zbieranie odpadów w decyzji z dnia [...] marca 2014 r.

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt II SO/Gl 7/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przekazał powyższy wniosek Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zgodnie z właściwością.

W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Śląskiego wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu w sprawie wydania dla Spółki zezwolenia na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz odpadów innych niż niebezpieczne, poprzez wskazanie Prezydenta Miasta Chorzów jako organu właściwego w sprawie.

W uzasadnieniu wskazano, że [...] sp. z o.o. zwróciła się do Marszałka Województwa Śląskiego o wydanie na jej rzecz zezwolenia na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne z jednoczesnym wygaszeniem decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2011 r. w punkcie dotyczącym zezwolenia na zbieranie odpadów.

Powyższy wniosek został przekazany Prezydentowi ze wskazaniem jego właściwości na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.).

W ocenie Marszałka w złożonym wniosku Spółka wniosła tylko o wydanie nowego zezwolenia na zbieranie odpadów, a zatem wniosek Spółki dotyczy tylko uzyskania przez nią zezwolenia na zbieranie odpadów (Spółka przewiduje zbieranie 16 rodzajów odpadów niebezpiecznych i 5 rodzajów innych niż niebezpieczne). Zatem Marszałek nie posiada kompetencji do wydania tego typu zezwolenia. Nadto z treści wniosku nie wynika, by odpady te były zbierane z użyciem instalacji kwalifikowanej jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

W ocenie Marszałka wnioskiem Spółki nie są objęte przedsięwzięcia ani odpady wymienione w art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach, a w pozostałych przypadkach organem właściwym jest starosta (tu: Prezydenta Miasta Chorzowa jako miasta na prawach powiatu). Zdaniem Marszałka nie jest także zasadne powoływanie się przez Prezydenta na art. 41 ust. 6 powyższej ustawy, gdyż wniosek dotyczy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, a nie zbieranie i przetwarzanie odpadów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", wynika, że sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów, co do zakresu działania organów jednostek samorządu terytorialnego, dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej. Ze sporem negatywnym mamy do czynienia wówczas, gdy żaden z organów nie uznaje się za właściwy do załatwienia wniosku strony. I z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie.

W niniejszej sprawie spór organów dotyczy tego, który z nich jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem [...] sp. z o.o. o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów (16 rodzajów odpadów niebezpiecznych i 5 rodzajów odpadów innych niż niebezpieczne) na działce nr [...] (ul. [...]) w [...].

Przepis art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach ustanawia zasadę, że prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów (ust. 2 tego artykułu). Organy właściwe wskazane są w ust. 3 i 4 art. 41 ustawy o odpadach. Zasadą jest, że organem właściwym jest starosta (ust. 3 pkt 2), natomiast wyjątkowo, w ściśle określonych przypadkach organem właściwym jest marszałek województwa (ust. 3 pkt 1 lit. a – c) bądź regionalny dyrektor ochrony środowiska (ust. 4). Właściwość rzeczowa marszałka województwa obejmuje między innymi przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. określa przedsięwzięcia jako zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Zaś rodzaje przedsięwzięć zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymienia § 2 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organem właściwym do załatwienia wniosku Spółki o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów (niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne) na działce nr [...] jest Prezydent Miasta Chorzów. Ww. przepis art. 41 ust. 3 w swoim punkcie 1 wymienia w sposób enumeratywny przypadki w których organem właściwym jest marszałek województwa. Organ ten jest właściwy do załatwienia wniosku strony o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów m. in. wówczas, gdy mamy do czynienia z przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Katalog przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko zawiera § 2 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (patrz: ust. 1 pkt 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, ust. 2). Wśród nich brak jest przedsięwzięcia polegającego na zbieraniu odpadów. O właściwości rzeczowej marszałka województwa w tym przypadku nie decyduje także fakt, że Spółka na terenie swojej działalności korzysta z instalacji zaliczanej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. a), gdyż z wniosku Spółki nie wynika – jak wskazuje to Marszałek, a Prezydent Miasta Chorzów nie kwestionuje, by zbieranie odpadów objętych wnioskiem miało odbywać się z użyciem tej instalacji. Zaś sama okoliczność, że na terenie na którym znajduje się taka instalacja, odbywać się będzie także zbieranie odpadów nie czyni z tego zbierania odpadów przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W tej sytuacji przyjąć należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden przypadek o którym mowa w art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach, co uzasadnienia właściwość rzeczową starosty – art. 41 ust. 3 pkt 2 tej ustawy (tutaj: Prezydenta Miasta Chorzów – miasta na prawach powiatu).

Nie można również podzielić stanowiska Prezydenta Miasta Chorzów, by podstawę właściwości rzeczowej w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach. Jak wskazuje się w orzecznictwie sytuacja, w której można zastosować ten przepis dotyczy jedynie posiadacza odpadów, który składając wniosek skorzystał z rozwiązania zawartego w art. 41 ust. 5 ustawy o odpadach, tj. kiedy działalność wymagająca uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów i na przetwarzanie odpadów prowadzona jest w tym samym miejscu i może zostać, na wniosek strony objęta jednym zezwoleniem. To od wnioskodawcy zależy, jaką formę nada swojemu wnioskowi, tj. czy wystąpi z jednym wnioskiem obejmującym zbieranie i przetwarzanie odpadów, czy z dwoma osobnymi wnioskami w różnych sprawach. Tym samym przepis art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach odnosi się do wydania jednego zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów (patrz: postanowienie NSA z 20 maja 2015 r. II OW 214/14). A w niniejszej sprawie Spółka złożyła wniosek tylko o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów, zatem zaistniałe okoliczności faktyczne nie wypełniły dyspozycji ww. przepisu.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.