Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 588/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 252
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 90
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji za 2013 r. przypadającej do zwrotu do budżetu miasta 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...].02.2015 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej Zakładu [...] w Ł. kwotę 451 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] określił wysokość i nakazał Zakładowi Doskonalenia Zawodowego w Ł. (dalej powoływany jako "Zakład") zwrot dotacji za 2013 r. w wysokości 15 017 zł wraz z należnymi odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia 13 marca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z zawartą umową w 2014 r. Miasto K. przekazało Zakładowi dotacje w kwocie 119 808 zł. Natomiast zgodnie z zaleceniami po kontroli kompleksowej gospodarki finansowej Miasta K. za 2013 r. przeprowadzonej przez inspektorów Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. Zespół w Ł., wypłacono w 2014 r. według ustaleń kontroli zaniżoną o 66 219 zł kwotę dotacji za 2013 r. Miasto K. w 2014 r. przekazało więc łącznie dla Zakładu dotację w wysokości 186 027 zł. Zakład poinformował, iż kwota 66 219 zł nie jest zwiększeniem dotacji za 2014 r. i nie może podlegać rozliczeniu w 2014 r.

Zdaniem organu transfer należności z tytułu dotacji po upływie roku budżetowego (w wyniku zaleceń pokontrolnych Regionalnej Izby Obrachunkowej, potwierdzających wysokość nie przyznanej i nie wypłaconej a przysługującej należności) "czystą" dotacją nie jest. Jest to wypłata należności nie wypłaconej

w terminie dotacji (rok w którym dotacja powinna być wypłacona i rozliczona)

i przypomina de facto instytucję refundacji. Natomiast refundacji można dokonać

do wysokości poniesionych wydatków. W sprawozdaniu z dnia 17 stycznia 2014 r.

z wykorzystania dotacji otrzymanych z budżetu Miasta K. za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. wykazano łączną kwotę dotacji otrzymanych

w wysokości 116 064 zł, oraz szczegółowe zestawienie wydatków na kwotę łączną

w wysokości 167 266 zł. Różnicę między wydatkami a kwotą otrzymaną stanowią środki refundacji w wysokości 51 202 zł. Kwota 66 219 zł przekazana dla ZDZ zgodnie z ustaleniami RIO nie ma pokrycia w zestawieniu wydatków za 2013 r., dlatego też kwota różnicy 66 219 zł - 51 202 zł w wysokości 15 017 zł stanowi kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, podlegającą zwrotowi zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej powoływana jako u.f.p.).

W odwołaniu od powyższej decyzji, Zakład odwołał się do wyroku WSA

w Białymstoku z dnia 16 kwietnia 2014 r., I SA/Bk 110/14 wskazując, że zapłata należności z tytułu dotacji po upływie roku budżetowego nie jest dotacją lecz wypłatą należności. Podkreślił, że właściwa kwota dotacji za 2013 r. należna Zakładowi

za prowadzenie Gimnazjum w K. została określona przez Regionalną Izbę Obrachunkową w kwocie 182 283 zł i taka kwota powinna być przekazana przez Miasto K. dla Zakładu. Dlatego też, w ocenie Zakładu, nie ma podstaw

do żądania zwrotu kwoty 15 017 zł, bowiem kwota ta nie stanowi dotacji, a należność ta nie podlega zwrotowi do budżetu j.s.t.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na brzmienie art. 252 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 60 pkt 1 u.f.p. oraz art. 90 ust. 3d i ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej powoływana jako u.s.o.) Kolegium stwierdziło, że wbrew stanowisku Zakładu, zgodzić się należy z organem I instancji w zakresie charakteru środków przekazanych Zakładowi w wysokości 66 219 zł. Powyższa kwota stanowiła uzupełnienie dotacji oświatowej za 2013 r., a w konsekwencji podlegała rozliczeniu na zasadach określonych w art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Organ podkreślił, że dotacja przeznaczona jest na dofinansowanie, a nie na sfinansowanie w całości działalności szkoły, zaś w ustawie o systemie oświaty kilkukrotnie jest mowa o datacji na ucznia, która służy jedynie do określenia wysokości dotacji. Dlatego też, dotacja w kwocie 15 017 zł jako nierozliczona wydatkami na jakikolwiek cel zasadnie została uznana za podlegającą zwrotowi, jako niewykorzystana.

Zdaniem Kolegium w sprawie nie ma zastosowania powołany w odwołaniu wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/BK 110/14, gdyż dotyczył określenia wysokości i nakazania zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, tymczasem w sprawie obecnie rozpatrywanej chodzi o zwrot części dotacji w ogóle nie wykorzystanej. Natomiast odpowiednim

do uwzględnienia jest prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 lutego

2013 r. sygn. akt I SA/Bk 6/13, którym oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Na powyższą decyzję, skarżący Zakład wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając:

- brak podstawy prawnej do stwierdzenia, że kwota należnej dotacji ustalona

na 2013 r. przez Regionalną Izbę Obrachunkową w B. nie podlega refundacji w całości z uwagi na fakt, że nie ma pokrycia w zestawieniu wydatków za 2013 r.

- naruszenie art. 90 ust 3d u.s.o. poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że dotacje nie są wykorzystane na bieżące pokrycie wydatków szkoły prowadzonej przez skarżącego

- naruszenie art. 252 ust 1 pkt 2 u.f.p. poprzez bezpodstawne zobowiązanie skarżącego do zwrotu kwoty 15.017 zł, która według SKO stanowi kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podczas, gdy zdaniem skarżącego nie jest to dotacja tylko należność, gdyż nie została rozliczona w roku budżetowym za który przysługiwała.

Wskazując na powyższe, skarżący Zakład wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zasadniczy spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności orzeczenia

o zwrocie przez skarżący Zakład należności stanowiącej uzupełnienie dotacji

za 2013 r., udzielonej przez Miasto K., przekazanej po zakończeniu roku budżetowego, na podstawie wyników z przeprowadzonej przez inspektorów Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. kontroli gospodarki finansowej Miasta K. za 2013 r.

Zagadnienie charakteru należności wypłacanych uprawionym podmiotom dotacji, po zakończeniu roku budżetowego było już przedmiotem rozważań tut. Sądu w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r., I SA/Bk 110/14, które to stanowisko Sąd

w niniejszym składzie w pełni podziela.

Sąd, poddając analizie poszczególne przepisy u.f.p. oraz ustawy o systemie oświaty stwierdził, że z art. 90 u.s.o. wynika, że szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych otrzymują dotacje na każdego ucznia. Dotacje te mają charakter podmiotowy i mają na celu dofinansowanie bieżącej działalności ustawowo wskazanego podmiotu. Wysokość dotacji uzależniona jest od liczby uczniów, a warunkiem jej przyznania jest wskazanie przez osobę prowadzącą szkołę planowanej liczby uczniów w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Wypełnienie wskazanych obowiązków daje zatem podstawę do uruchomienia danej szkole dotacji, która to jest (a nie "może być") przekazywania w sposób określony w art. 90 ust. 3c u.s.o., czyli w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia miesiąca, na rachunek bankowy szkoły.

Sąd podkreślił również, że istotną cechą dotacji, w tym dotacji o której mowa

w art. 90 u.s.o., i w konsekwencji stosunku dotacyjnego, jest jego ustawowe ograniczenie czasowe, do okresu roku budżetowego, co wynika bezpośrednio

z "roczności" budżetu. Poprzez zastosowanie sformułowania "dotacje udzielone

z budżetu j.s.t. w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego" podkreślono, że funkcjonującą one w systemie finansów publicznych w oparciu o zasadę roczności (por. także A. Ostrowska, op. cit. s. 671 i komentarz do analogicznie brzmiącego

art. 168 u.f.p. odnoszącego się do dotacji z budżetu państwa). Owa "roczność", wynikająca z konstrukcji samego budżetu j.s.t., co do zasady dotyczy tak udzielającego dotacji, jak też podmiotu ją otrzymującego i w konsekwencji rozliczającego. Skoro bowiem budżet jest rocznym planem, obejmującym dany rok budżetowy, to dotacja udzielana jest także na dany rok budżetowy, na realizację zadań zaplanowanych w danym roku (budżetowym) i tym przedziałem czasowym

jest ona ograniczona.

Wskazując na powyższe, Sąd uznał, że transfer należności z tytułu dotacji

po upływie roku budżetowego (w wyniku prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego, potwierdzającego wysokość nie przyznanej i nie wypłaconej a przysługującej należności), "czystą" dotacją nie jest. Jest to natomiast wypłata należności, które należą się z tytułu dotacji, która nie została udzielona/przyznana i w konsekwencji wypłacona. Należność z tytułu nie wypłaconej w terminie (chodzi tu o rok, w którym dotacja powinna być wypłacona i rozliczona) dotacji przypomina de facto instytucję refundacji. Wykorzystanie dotacji, jak wskazał ustawodawca, następuje poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Zatem warunkiem sine qua non wykorzystania dotacji jest najpierw jej udzielenie, potem zaś realizacja zadań publicznych, na które została ona udzielona/przyznana. Nieprzypadkowa

jest tu wskazana kolejność zdarzeń, w szczególności jeśli chodzi o dotacje oświatowe o charakterze podmiotowym. Wnioskując a contrario przyjąć należy,

że jeżeli dotacji na realizację zadań w danym roku nie przyznano/udzielono,

to jednocześnie nie może być mowy o jej wykorzystaniu (jakimkolwiek, prawidłowym lub nie), co nie przeczy realizacji zadań publicznych np. z innych środków, niepochodzących z dotacji. Tym samym, skoro dotacji nie udzielono w roku,

w którym powinna była ona zostać udzielona, to mimo realizacji zadań publicznych nie można jej (dotacji) było wykorzystać i w konsekwencji rozliczyć za rok, za który przysługiwała.

W pełni podzielając powyższe stanowisko i odnosząc je do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że uzupełnienie dotacji za 2013 r. o kwotę 66 219 zł., przekazane Zakładowi na podstawie protokołu z kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. w dniu [...] grudnia

2014 r. nie może być uznane za dotację, a tym samym nie może podlegać rygorom stawianym dotacji, w zakresie jej rozliczenia. Oczywistym bowiem jest, że kwota ta nie mogła być rozliczona za rok, w którym ta dotacja powinna zostać przekazana (2013 r.), gdyż Zakład w tymże roku nią nie dysponował. Kwota ta nie mogła być również rozliczona za rok w którym została przekazana (2014 r.) jako uzupełnienie dotacji za rok poprzedni, co z kolei wynika z podmiotowego charakteru dotacji,

o której mowa w art. 90 u.s.o. i ilości uczniów w danym roku jako podstaw udzielenia dotacji. Skoro bowiem dotacji nie udzielono w roku, w którym powinna była ona zostać udzielona, to mimo realizacji zadań publicznych nie można jej (dotacji) było wykorzystać i w konsekwencji rozliczyć za rok, za który przysługiwała.

W konsekwencji także, nie można od podmiotu, który mimo braku dotacji

w roku, w którym podmiot ten powinien był ją otrzymać (co wynika z obligatoryjności dofinansowania niepublicznych szkół i placówek przez j.s.t.), oczekiwać i wymagać, by dokonał rozliczenia wydatków, które zmuszony był ponieść z własnych

(nie dotacyjnych) środków. Brak jest bowiem w przepisach prawa wymogu rozliczania wydatkowania – tak jak dotacji – własnych środków przeznaczonych

na realizację zadań oświatowych.

Powyższej oceny nie może zmienić okoliczność, wskazywana przez Kolegium, że skarżący Zakład nie wykorzystał w całości przyznanej dotacji. Skarżący Zakład

w całości wykorzystał dotację za 2013 r. wypłaconą w ustawowych terminach – kwotę 119 808 zł, co wynika ze złożonego sprawozdania. Kwota wypłacona w dniu 29 grudnia 2014 r. w wysokości 66 219 zł z oczywistych względów nie mogą być wykorzystana w 2013 r., dlatego też nie można zarzucać Zakładowi,

że nie wykorzystał w 2013 r. kwoty 15 017 zł skoro tą kwotą wówczas

nie dysponował.

Kończąc należy, podkreślić, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, jakoby miarodajną dla niniejszej sprawy miała treść uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 13 lutego 2013 r., I SA/Bk 6/13. W powyższym orzeczeniu Sąd zajmował się jedynie kwestią wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, ale nie badał i nie oceniał charakteru prawnego kwoty, przekazanej jako uzupełnienie dotacji po zakończeniu roku budżetowego i roku, w którym dana dotacja powinna zostać wypłacona i wykorzystana.

Stwierdzone przez Sąd naruszenie przez organy obu instancji prawa materialnego stanowiło podstawę do orzeczenia jak w sentencji na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Orzeczenie w przedmiocie kosztów opiera się o treść art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.