Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 242/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 19
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie asesor WSA Michał Podsiadło, sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] listopada 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] października 2021 r. znak: [...], II. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz A. K. kwotę 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2021r., znak: [...] Minister Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r. poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] października 2021r., znak: [...] odmawiającym uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zabudowy zagrodowej składającej się z budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz budynku garażowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], obręb [...], gmina [...] - utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie.

Powyższe postanowienie, wydane zostało w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

W dniu 24 września 2021r. do Ministerstwa Klimatu i Środowiska wpłynął wniosek Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zajęcie stanowiska w sprawie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji – w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych.

Minister Klimatu i Środowiska postanowieniem z dnia [...] października 2021r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 106 § 1 k.p.a w związku z art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 5 i ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021r., poz.741 –dalej "u.p.z.p.") oraz art. 158 w związku z art. 161 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2021r., poz. 1420 dalej: ".p.g.g.") po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla wskazanej powyżej inwestycji.

W uzasadnieniu postanowienia Minister podał, że zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2020r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. z 2021r. poz. 941) w związku z art. 33 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2021r, poz. 178) od 7 października 2020 r. Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej – środowisko. W związku z powyższym organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest obecnie Minister Klimatu i Środowiska. Dalej Minister wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wydaje decyzję o warunkach zabudowy po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Stosownie zaś do art. 158 p.g.g. do właściwych organów administracji geologicznej należy podejmowanie rozstrzygnięć niezbędnych oraz wykonywanie innych czynności niezbędnych do stosowania ustawy. Przy czym na podstawie art. 161 ust. 3 pkt 1 p.g.g. do ministra właściwego do spraw środowiska należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 ww. ustawy, w szczególności węgla brunatnego.

Minister stwierdził również, że zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 1219 – dalej: "u.o.ś.") złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Zgodnie z art. 95 p.g.g. m.in. udokumentowane złoża kopalin w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa. Zgodnie z powyższym w ocenie Ministra należy uznać, że celem uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z organem administracji geologicznej jest zapewnienie możliwości ochrony

złóż kopalin oraz wykluczenie takiego sposobu zagospodarowania nieruchomości, która mogłaby w przyszłości uniemożliwić ich eksploatację zgodną z racjonalnym gospodarowaniem i kompleksowym wykorzystaniem kopaliny głównej i towarzyszących.

W konsekwencji Minister stwierdził, że trwała zabudowa zagrodowa składająca się z budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, oraz budynku garażowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], obręb [...], gmina [...] uniemożliwi przyszłą eksploatację udokumentowanego złoża węgla brunatnego [...] o zasobach geologicznych ponad 452 990 tys. ton zalegających na niewielkiej głębokości. Takie warunki zalegania węgla brunatnego spowodują, że przy obecnie stosowanych technologiach, najbardziej prawdopodobną metodą wydobycia będzie metoda odkrywkowa wymagająca zdjęcia nakładu i przeniesienia go na zwałowisko co uniemożliwia jakąkolwiek zabudowę nad złożem.

Dlatego też planowana inwestycja narusza zasadę ochrony złóż kopalin przeznaczonych do eksploatacji odkrywkowej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku skarżącego wskazanym na wstępie Minister Klimatu i Środowiska postanowieniem z dnia [...] listopada 2021r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2021r. i podtrzymał stanowisko w nim wyrażone.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zasada racjonalnej gospodarki złożem kopaliny, stanowi jeden z głównych nakazów kierowanych do adresatów przepisów dotyczących złóż kopalin. Pojęcie "racjonalności gospodarowania zasobami" nie zostało dotychczas zdefiniowane w przepisach prawa. Zdaniem organu, normami pomocnymi do jego zdefiniowania mogą być przykładowo normy dotyczące właściwości geologicznych złóż kopalin, związane m.in. z wielkością i konturami granic złoża, jego położeniem względem innych złóż, a także innymi cechami budowy geologicznej złoża, w tym jakością kopaliny, parametrami skał otaczających złoże, warunkami hydrogeologicznymi. Nie mniej istotne są normy odniesienia związane z właściwościami górniczymi (np. technologicznymi) możliwego sposobu udostępnienia i eksploatacji złoża czy też normy ekonomiczne, związane ze sferą ekonomiki gospodarowania złożem - zarówno w czasie teraźniejszym, jak i w przewidywalnej przyszłości. Organ przywołując orzecznictwo i poglądy doktryny wskazał, że kształtowanie warunków racjonalnej gospodarki złożami, zaczyna się już na etapie prac poszukiwawczych i trwa miejscami aż do likwidacji zakładu górniczego włącznie. Racjonalne gospodarowanie złożem kopaliny odnosić się powinno nie tylko do okresu eksploatacji złoża, lecz także do etapów przedeksploatacyjnego oraz poeksploatacyjnego - w odniesieniu do likwidacji zakładu górniczego.

Z powyższych względów minister właściwy do spraw środowiska przyjął, że zasadę "racjonalnego gospodarowania zasobami złóż", o której mowa w art. 125 p.o.ś., należy rozumieć szeroko a więc nie tylko jako eksploatację (wydobycie kopaliny ze złoża), lecz także jako np. zachowanie (ochronę) złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co implikuje z kolei zakaz zabudowy.

Organ zaznaczył przy tym, że z art. 95 ust. 1 p.g.g. wynika, że sam obowiązek ujawnienia udokumentowanych złóż w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi jeden z instrumentów ochrony złóż kopalin, statuowany zwłaszcza w Prawie ochrony środowiska. Przy czym przez "ujawnienie złóż" należy rozumieć podanie konkretnej nazwy i numeru oraz oznaczenie konturów ich granic w części graficznej. Skutkiem zaś ujawnienia w planie miejscowym, na obszarze nim objętym, mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystywania nieruchomości (np. poprzez zakaz zabudowy).

Minister wskazał też, że przesłanki ochrony złóż nie zostały dotychczas sprecyzowane na gruncie przepisów Prawa geologicznego i Prawa ochrony środowiska. Przepis art. 125 p.o.ś. zawiera klauzulę ochronną przez ustanowienie dyrektywy, że złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Minister wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 maja 2015r., sygn. akt II OSK 394/15, stwierdził, że w art. 125 p.o.ś. ustawodawca wprowadził ochronę złóż kopalin niezależnie od tego, czy już podlegają eksploatacji, czy będą eksploatowane w przyszłości. Za zasadny uznał NSA wniosek, że na mocy tego przepisu samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jej ochrony. W przypadku uzgodnienia projektów decyzji o warunkach zabudowy i o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ochrona złoża przejawia się w ustaleniu przez organ administracji geologicznej, czy w projektach ww. decyzji wydawanych dla konkretnych inwestycji prawidłowo zostało ujawnione udokumentowane złoże kopaliny oraz czy planowana funkcja i sposób zagospodarowania terenu w niej określony nie ograniczy w przyszłości możliwości eksploatacji złoża.

W końcu Minister, po ponownym przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stwierdził, że w granicach działki ewid. nr [...], obręb [...], gmina [...] znajduje się udokumentowane złoże węgla brunatnego [...]. W ocenie Ministra planowany sposób zagospodarowania powyższej działki wskazaną zabudową trwałą spowoduje naruszenie zasady ochrony złóż kopalin. Ponadto stwierdził również, że zabudowa na przedmiotowej działce utrudni wydobycie złoża węgla brunatnego, co prowadziłoby do naruszenia zasady racjonalnego gospodarowania kopalinami oraz kompleksowego ich wykorzystania określonej w art. 125 p.o.ś.

Podsumowując Minister wskazał, że realizacja inwestycji w postaci trwałej zabudowy terenu czterema budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi wraz

z urządzeniami budowlanymi, na działce nr [...], obręb [...], gmina [...] skutkowałaby utrudnieniem ewentualnej eksploatacji złoża węgla brunatnego

[...] w przyszłości, w części objętej planowanej inwestycją.

Minister podkreślił, że w przedmiotowej sprawie interes strony stoi w ewidentnej kolizji z interesem społecznym. W doktrynie wyrażany jest jednolity pogląd, w myśl którego "Organ administracji zobowiązany jest do wyważenia ciężaru relacji pomiędzy interesem obywateli i interesem społecznym. W momencie kolizji pomiędzy nimi ograniczeniu podlegać będzie słuszny interes obywateli, ale tylko w zakresie, w jakim narusza on interes społeczny. Organ musi zatem zachować proporcję pomiędzy celem interesu społecznego i zakresem ograniczenia słusznego interesu obywateli." (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, 2020). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej organ uznał, że przedmiotowa inwestycja bez wątpienia stoi na przeszkodzie interesowi społecznemu, jakim jest ochrona złoża węgla brunatnego [...]. Realizacja tej inwestycji spowoduje bowiem wyłączenie możliwości eksploatacji ww. złoża w przyszłości. Tymczasem wyrażony zarówno w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, jak i w ustawie Prawo ochrony środowiska nakaz ochrony złóż kopalin sformułowany jest bezwarunkowo w tym znaczeniu, że organ administracji geologicznej nie jest upoważniony do swobodnego wyboru, którym złożom powinien udzielić ochrony, a którym nie. Tym samym, stosownemu ograniczeniu musi podlegać słuszny interes strony, co w niniejszej sprawie wyraża się w odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla wspomnianej inwestycji.

Skargę do Sądu na opisane wyżej postanowienie wniosła A. K. wnosząc o stwierdzenie jego nieważności ewentualnie o jego uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności skutkujące wystąpieniem przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] października 2021 r, tj. art. 19, art. 20, art. 65 § 1 k.p.a, w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a, w związku z art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p w związku z art. 161 p.g.g, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] października 2021r przez organ niewłaściwy rzeczowo dla uzgodnień związanych ze złożami węgla brunatnego, co skutkuje nieważnością wskazanych postanowień w całości,

- przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 60 u.p.z.p w związku z art. 53 ust. 4 pkt 5 w związku z art. 1 ust. 2 u.p.z.p oraz art. 95 p.g.g, art. 72 ustawy - Prawo ochrony środowiska, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, ich iż treść normatywna obliguje organ do odmowy uzgodnienia, w sytuacji gdy wskazane przepisy pozbawione są takiego znaczenia normatywnego wobec jedynie historycznie opisanego złoża, które nigdy nie było (brak decyzji koncesyjnej dla tego terenu) i nie może być eksploatowane (m.in. co wprost wykluczono w planie zagospodarowania przestrzennego województwa z 2019 roku),

- przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 95 p.g.g poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż wskazany przepis stanowi podstawę normatywna odmowy uzgodnienia w niniejszej sprawie, gdy przepis ten pozbawiony jest takiej treści normatywnej, a w dokumentach, do których odsyła (m.in. wojewódzkie plany zagospodarowania przestrzennego - w tym przypadku województwa [...] z 2019 roku), wprost wykluczono eksploatację wskazanego złoża,

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 § 1 i § 2 k.p.a, poprzez faktyczne zaniechanie wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w ramach zaskarżonego postanowienia i zaniechanie wyjaśnienia w jaki sposób inwestycja (eksploatacja złoża), co do której nie ma racjonalnych i prawnych podstaw (m.in. wprost wykluczenie w aktach planistycznych), że może kiedykolwiek nastąpić ma jednocześnie stanowić uzasadnienie naruszenia prawa własności skarżącej,

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 ust. 4 kpa, art. 7, art. 8 i art. 10 kpa, nadto w związku z art. 77 § 1 i art. 77 § 4 kpa (dokumenty planistyczne, które nie mają charakteru aktu normatywnego, przez organ winny być traktowane jako fakty notoryjne) poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy, wewnętrzną sprzeczność wnioskowań i całkowite zaniechanie wyjaśnienia podstaw pozwalających przyjąć, że inwestycja (kopalnia węgla brunatnego) kiedykolwiek powstanie i realnego wpływu inwestycji skarżącej na taką jedynie hipotetyczną inwestycję, tym bardziej na tle aktualnie obowiązujących przepisów o możliwości wywłaszczenia i postanowień aktów planistycznych wykluczających inwestycję celu publicznego na tym terenie do 2050 roku,

- przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 Konstytucji RP, w związku z art. 164 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię, skutkująca rażącym naruszeniem prawa własności skarżącej i faktycznym pozbawieniem organów Gminy władztwa planistycznego, przy skrajnym naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Minister ustosunkował się do podnoszonych zarzutów, w szczególności do zarzutu braku właściwości. Przedstawił rozległe stanowisko dotyczące właściwości rzeczowej organów administracji geologicznej, próbując wykazać swoją właściwość w zakresie przedmiotowego uzgodnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r., poz. 329 dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Ministra z dnia [...] listopada 2021r. oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu z dnia [...] października 2021r., dotknięte są bowiem wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwagi na rozpoznanie sprawy przez organ niewłaściwy rzeczowo.

Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z nakazem zawartym w art. 19 k.p.a., organ zobowiązany jest badać swoją właściwość na każdym etapie postępowania, niezależnie od wniosku strony w tym zakresie. Obowiązek ten, dotyczy zarówno postępowania przed organami pierwszej i drugiej instancji, jak również postępowań prowadzonych w trybach nadzwyczajnych. Organ niewłaściwy w danym postępowaniu, nie może podjąć żadnej czynności, lecz zobowiązany jest do niezwłocznego przekazania sprawy organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.

Naruszenie przepisów o właściwości ma daleko idący skutek, bowiem zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a., stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takim postępowaniu (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 19, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. Zakamycze 2005, LEX 2013; P. M. Przybysz, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 16, 17, LEX/el. 2018;), bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że w cytowanym przepisie, ustawodawca nie wprowadził żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości. Wobec tego przyjąć należy, że każdy przypadek w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności. Wystąpienie wady powoduje konieczność usunięcia decyzji z obrotu prawnego niezależnie od trafności jej merytorycznego rozstrzygnięcia.

Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że dokonana przez organ wykładnia systemowa i celowościowa przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze, nie daje podstawy do przyjęcia, że organ ten jest właściwy rzeczowo do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji

o warunkach zabudowy, wydane na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 5 w związku z art. 60 ust.1 u.p.z.p., który stanowi, że decyzję o których mowa w art. 51 ust.1 u.p.z.p. (decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz decyzje o warunkach zabudowy, wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych.

W granicach działki nr [...], obręb [...], gmina [...], na którym inwestor planuje inwestycję polegającą na budowie zabudowy zagrodowej składającej się z budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz budynku garażowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, znajduje się udokumentowane złoże węgla brunatnego [...] co powoduje konieczność dokonania uzgodnienia z właściwym organem administracji geologicznej.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., decyzję o warunkach zabudowy wydaje burmistrz po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Natomiast z art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. wynika, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwymi organami administracji geologicznej w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Przepisy u.p.z.p., nie określają jednoznacznie organu właściwego do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych.

Podstawą prawną do ustalenia właściwego organu administracji geologicznej jest art. 161 p.p.g., zgodnie z którym organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest Marszałek Województwa. Wyjątki od tej zasady przewidują natomiast art. 161 ust. 2 i 3 p.g.g., przy czym zgodnie z treścią art. 161 ust. 3 p.g.g. do ministra właściwego do spraw środowiska, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące: złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 (pkt 1); określania warunków hydrogeologicznych w związku z projektowaniem odwodnień złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 (pkt 1a); określania warunków hydrogeologicznych w związku z wtłaczaniem do górotworu wód pochodzących z odwodnień, o których mowa w pkt 1a, wód złożowych powstałych przy wydobywaniu kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, oraz wód złożowych z podziemnych magazynów węglowodorów (pkt 1b); obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 2); regionalnych badań hydrogeologicznych (pkt 3); określania warunków hydrogeologicznych w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych (pkt 4); określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich dla potrzeb podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji albo podziemnego składowania odpadów (pkt 5); określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich na potrzeby poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla (pkt 5a); regionalnych badań budowy geologicznej kraju (pkt 6); regionalnych prac kartografii geologicznej (pkt 7); otworów wiertniczych do rozpoznania budowy głębokiego podłoża, niezwiązanego z dokumentowaniem złóż kopalin (pkt 9); obiektów budownictwa wodnego o wysokości piętrzenia przekraczającej 5 m (pkt 10).

Ponadto zgodnie z art. 161 ust. 4 p.g.g. do ministra właściwego do spraw środowiska należą także sprawy związane z zatwierdzaniem dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów.

W ocenie Sądu, uzgodnienie w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy, nie może być uznane za sprawę związaną z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi. Zgodnie bowiem z definicją legalną zawartą w art. 6 pkt 11 p.g.g., robotą geologiczną - jest wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych, a także likwidacja wyrobisk po tych czynnościach.

Z kolei określenie co stanowi dokumentację geologiczną i w jaki sposób podlega ona zatwierdzeniu zawiera Dział V, rozdział 2 ww. ustawy w szczególności art. 88, 89, 93 ww. ustawy. Wskazane regulacje nie dają jednak podstaw do przyjęcia, że skoro Minister będzie organem właściwym w sprawach związanych z zatwierdzeniem projektów geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi w wypadku złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 w tym m. in. złoża węgla brunatnego, to będzie również właściwy do dokonania uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli inwestycja planowana jest na terenie gdzie znajdują się takie złoża.

Z powyższych przepisów, wynika zatem, że do kompetencji ministra właściwego do spraw środowiska, nie należy dokonywanie uzgodnień w ramach współdziałania organów w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy i w związku z tym należy przyjąć, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie

z dnia [...] października 2021r. zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości.

Prawidłowość powyższego stanowiska, potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2021r. sygn. akt II OSK 3266/19 - LEX nr 3165061, którym oddalono skargę kasacyjną Ministra Środowiska, od wyroku tut. Sądu stwierdzającego nieważność postanowienia Ministra o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy na działce położonej na skraju obszaru rozpoznanego wstępnie złoża węgła brunatnego. W wyroku tym NSA stwierdził, że "uzgodnienie wydawane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. jest zajęciem stanowiska przez właściwy organ administracji geologicznej, który niewątpliwie może skorzystać ze sporządzonej dokumentacji geologicznej (sporządzonej na podstawie prac geologicznych), lecz nie musi być organem, który tę dokumentację zatwierdził. Wskazane regulacje nie dają jednak podstaw do przyjęcia, że skoro Minister będzie organem właściwym w sprawach związanych z zatwierdzeniem projektów geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi w wypadku złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 w tym m.in. złoża węgla brunatnego, to będzie również właściwy do dokonania uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli przedmiotowa inwestycja planowana jest na terenie gdzie znajdują się złoża kopaliny". I dalej "kompetencja organu administracji do działania nie może być dorozumiana lecz musi wynikać wprost z obowiązującego przepisu prawa. Oznacza to, że skoro w art. 161 ust. 3 p.g.g. przewidziano przypadki stanowiące odstępstwo od generalnej reguły, to uprawnienia ministra właściwego do spraw środowiska wynikające z tego uregulowania nie mogą być przenoszone na sytuacje nie objęte dyspozycją wskazanego przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnienie wynikające z art. 161 ust. 3 p.g.g. powinno być stosowane ściśle. Minister na podstawie ww. przepisu uprawniony pozostaje w zakresie spraw w nim opisanych. Art. 161 ust. 3 p.g.g. nie stanowi normy kompetencyjnej wyznaczającej właściwość rzeczową ministra jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji właściwego do dokonania uzgodnienia, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji do dokonania wspomnianych uzgodnień zastosowanie znajdzie art. 161 ust. 1 p.g.g., zgodnie z którym organem właściwym jest marszałek województwa. W sytuacji gdy przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze wyraźnie nie przekazuje jakichś kompetencji z zakresu administracji geologicznej innemu organowi administracji publicznej, co do zasady właściwy jest marszałek województwa. Art. 161 ust. 2 oraz ust. 3 p.g.g., wyznaczające właściwość rzeczową starosty, bądź ministra właściwego do spraw środowiska (będących organami administracji geologicznej) mają charakter ewidentnie szczególny (wyjątkowy) w stosunku do reguły wypowiedzianej w art. 161 ust. 1 p.g.g. Zgodnie zaś z ustalonymi zasadami wykładni prawa przepisy zawierające normy kompetencyjnie nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być interpretowane ściśle. Kompetencji organu nie można rozszerzać a w niniejszej sprawie kompetencje ministra zostały jednoznacznie określone na zasadzie wyjątku od ogólnego domniemania wykonywania zadań z zakresu administracji geologicznej w pierwszej instancji przez właściwego miejscowo marszałka województwa. W podobny sposób, jako wyjątek, został określony również zakres kompetencji starosty (art. 161 ust. 2 p.g.g.), co wskazuje, że organem właściwym do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w ramach zawartego w ust. 1 domniemania kompetencji będzie marszałek województwa".

Z powyższych względów należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] października 2021r. na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednocześnie Sąd uznał, że odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze oraz argumentacji przedstawionej na ich poparcie, byłoby przedwczesne.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym.