Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 8/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 7, art 77 par 1, art 78 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędziowie Zofia Borowicz NSA Janusz Zajda (spr.) Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 399/08 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. na rzecz A. K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 29 października 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 399/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyniku rozpoznania skargi A. . uchylił decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Sz. z [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

A. K. złożył [...] maja 2006 r. w Biurze Powiatu P. ARiMR wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, deklarując działki rolne oznaczone literami A i B, o łącznej powierzchni 5,63 ha.

W dniu [...] sierpnia 2007 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola, w następstwie której odnośnie działki oznaczonej jako A inspektorzy odnotowali brak dobrej kultury rolnej na całej powierzchni, w związku z powyższym wnioskowali o trwałe wykluczenie tej działki rolnej z płatności. Na działce rolnej oznaczonej jako B inspektorzy stwierdzili brak śladów prowadzenia działalności rolniczej, tym samym wnioskowali o jej wykluczenie z płatności w danym roku.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sz. decyzją z [...] marca 2008 r. odmówił producentowi przyznania płatności z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości i nałożył sankcje finansowe z tytułu zawyżenia powierzchni zgłoszonej do Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania A. K. decyzją z [...] maja 2008 r. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w Sz. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Podkreślił, że analiza protokołu z czynności kontrolnych wykazała, że nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Nadto kontrolerzy podczas inspekcji dokonali identyfikacji upraw oraz stwierdzili nieprawidłowości zarówno na działce rolnej A i B. Odnośnie działki A, stwierdzili silne zachwaszczenie oraz brak wykonanego pokosu, co świadczyło o braku dobrej kultury rolnej, nadto na dzień 30 czerwca 2003 r. działka ta nie była użytkowana rolniczo. Po analizie fotografii wykonanych w 2007 r. na działce A, organ stwierdził, że od wielu lat grunt ten nie był koszony. Świadczyło o tym występowanie na powierzchni łąk łodyg chwastów ruderalnych, a także pędy kwiatostanowe innych chwastów segetalnych, występujących na użytkach zielonych. Występowanie na gruncie samosiejek drzew i krzewów stanowiło zaś podstawę do wykluczenia z prawa przyznania płatności, z powodu nieutrzymywania gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Stwierdzono też, że wnioskodawca nie wykonał na działkach A i B nawet podstawowych zabiegów agrotechnicznych oraz prac zmechanizowanych.

W skardze na decyzję A. K. wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie zasady praworządności i obowiązku rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób określony w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, a także naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Podniósł, że nie wnosi zastrzeżeń do orzeczenia w zakresie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej do gruntów rolnych w 2007 r., tj. działek nr [...] i [...] obręb W. i nałożeniu sankcji pieniężnej, ponieważ przyznaje, że w/w działki w 2007 r. nie były koszone. Jednakże nie zgodził się z trwałym wykluczeniem gruntu rolnego stanowiącego działkę nr [...], gdyż może to mieć wpływ na postępowania o dopłaty za tę działkę wszczynane w przyszłości, a także ewentualne postępowania o zwrot dopłat uzyskanych przez skarżącego w latach ubiegłych. Zarzucił, że ustalenia kontrolne były niezgodne z prawdą, ponieważ działka nr [...] była 30 czerwca 2003 r. utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Na dowód powyższego załączył oświadczenia J. O. i A. K. na okoliczność rodzaju i zakresu prac wykonywanych na przedmiotowej działce późną wiosną 2003 r. i w latach następnych.

Uchylając decyzję z [...] maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności z tytułu cukru (Dz.U. Nr 6, poz. 40 ze zm.) wymogiem uzyskania płatności jest utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej, w rozumieniu § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. Nr 65, poz. 600 ze zm.).

Podniósł, że A. K. w toku postępowania administracyjnego twierdził, że na działce A wykonał stosowne zabiegi i na poparcie swych twierdzeń wskazał osoby je wykonujące. Wobec powyższego, stosownie do art. 78 § 1 Kpa, należało przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków. W myśl § 2 powołanego przepisu organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania tylko, jeżeli dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Zdaniem Sądu nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że protokół kontroli i zdjęcia wykonane przez kontrolerów posiadają szczególną moc dowodową i uzasadniają pominięcie przeciwdowodów. Podkreślić należy, że czym innym jest wiarygodność poszczególnych środków dowodowych na tle całokształtu okoliczności sprawy. Ocena w tym zakresie może być dokonana dopiero po przeprowadzeniu dowodów.

Sąd podniósł, że powoływane przez wnioskodawcę okoliczności miały potwierdzić nie okoliczności ustalone przez organ, lecz o odmiennej treści, a już z tego powodu nie można uznać odmowy na tej podstawie, że okoliczność została potwierdzona przez inne dowody. Organ dowodził bowiem odmiennej okoliczności. Ustaleń wymagało, czy działkę A poddano stosownym zabiegom w 2003 r., zaś konieczność ustaleń wynika z brzmienia § 1 ust.1 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej i jest obowiązkiem organu administracji wynikającym z wskazanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ocena prawidłowości zakwalifikowania działki A do kodu [...] - z uwagi na wyżej stwierdzone uchybienie przepisom postępowania - jest zatem przedwczesna.

Odnosząc się do kwestii związanych z działkami A i B co do płatności na rok 2007 Sąd I instancji stwierdził, że decyzja w tym zakresie nie narusza prawa, bowiem dokonane w tym zakresie ustalenia nie budzą wątpliwości, zaś skarżący sam przyznał, że z uwagi na kłopoty osobiste nie wykonał stosownych zabiegów na spornych działkach. Wobec powyższego zasadnie zakwalifikowano działki A i B do kodu [...], tj. do kodu wykluczającego z płatności w danym roku.

W konkluzji Sąd pierwszej instancji podniósł, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien stosownie do art. 78 § 2 Kpa przeprowadzić wnioskowane przez producenta dowody, co do wykonywania przez niego stosownych zabiegów na działce A na wiosnę 2003 r. i jej utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Dopiero po przesłuchaniu świadków na ww. okoliczności organ winien ocenić wiarygodność tego środka dowodowego na tle całokształtu okoliczności sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w Sz., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 78 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż organ administracji nie był uprawniony do pominięcia dowodów z zeznań świadków J. O. i A. K. na okoliczność rodzaju i zakresu prac wykonywanych na działce [...] późną wiosną 2003 r. i w latach następnych, pomimo iż powyższe dowody nie stanowiły istotnych dowodów w sprawie, a okoliczności powyższe zostały wykazane w całości następującymi innymi dowodami:

a) kontroli metodą inspekcji terenowej z [...] sierpnia 2007 r., obejmującej ustalenie granic zadeklarowanych działek rolnych i naniesienia ich na szkic polowy, stwierdzenie rodzaju użytku gruntowego na zadeklarowanych działkach rolnych, stwierdzenie zgodności z okresowymi wymaganiami i standardami, stwierdzenie utrzymywania na zadeklarowanych działkach dobrej kultury rolnej, w tym na dzień 30 czerwca 2003 r., stwierdzenie wykorzystywania w/w działek, w tym na dzień 30 czerwca 2003 r.;

b) dowodem z dokumentu, w postaci protokołu z w/w czynności kontrolnych

z [...] sierpnia 2007 r.;

c) dowodem z dokumentów, w postaci zdjęć zadeklarowanych działek wykonanych w trakcie powyższej kontroli - 10 zdjęć oznaczonych numerami od [...] do nr [...]; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem z uwagi na powyższe Sąd I instancji uznał, iż w sprawie nastąpiło mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania;

2. przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż organ administracji z powodu pominięcia dowodów z zeznań świadków J. O. i A. K. na okoliczność rodzaju i zakresu prac wykonywanych na działce [...] późną wiosną 2003 r. i w latach następnych, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, pomimo iż w przedmiotowej sprawie organ przeprowadził postępowanie dowodowe z następujących dowodów:

a) kontroli metodą inspekcji terenowej z [...] sierpnia 2007 r.;

b) dowodem z dokumentu w postaci protokołu z w/w czynności kontrolnych z [...] sierpnia 2007 r.;

c) dowodem z dokumentów w postaci zdjęć zadeklarowanych działek wykonanych w trakcie powyższej kontroli;

co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem z uwagi na powyższe Sąd I instancji uznał, iż w sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, co stanowiło zasadniczą przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji;

3. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 5, art. 143 b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (załącznik IV) w związku z § 1 ust. 1, 2 i § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie), i w konsekwencji przyjęcie, iż działka ewidencyjna [...] obręb W., gmina W. nie będąca na dzień 30 czerwca 2003 r. częścią wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej była - zdaniem sądu - częścią wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej pomimo, że zgodnie z przedmiotowymi przepisami wykorzystywanymi użytkami rolnymi w dobrej kulturze rolnej mogą być tylko grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe, tak jak zostały ustalone przez Komisję (Eurostat) dla jej celów statystycznych, jeżeli - w przypadku łąk - okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca;

4. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na zastosowaniu przedmiotowego przepisu pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, tj. w przedmiotowej sprawie organ administracji nie naruszył przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podkreślił, że organ administracji był w pełni uprawniony do pominięcia dowodów z zeznań świadków J. O. i A. K. na okoliczność rodzaju i zakresu prac wykonywanych na działce [...]późną wiosną 2003 r. i w latach następnych, bowiem powyższe okoliczności zostały jednoznacznie ustalone podczas kontroli z [...] sierpnia 2007 r. na podstawie protokołu z tej czynności, jak i zdjęć zadeklarowanych działek. Z w/w dowodów wynika, iż na dzień 30 czerwca 2003 r. działka [...] nie była użytkowana rolniczo. Świadczy o tym fakt, iż grunt od wielu lat nie był koszony, występowały na jego powierzchni łodygi chwastów ruderalnych, a także pędy kwiatostanowe chwastów segetalnych występujących na użytkach zielonych. Dodatkowo, o braku użytkowania rolnego na dzień 30 czerwca 2003 r. świadczyła obecność samosiejek krzewów i drzew.

Zdaniem organu konieczne jest ustalenie, czy dowód z zeznań świadków J. O. i A. K. - powołany dopiero na etapie postępowania odwoławczego - ma w świetle wcześniejszych ustaleń istotne znaczenie dla sprawy. Obowiązkiem organu administracyjnego jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie (art. 7 i 77 Kpa). Powoływane w postępowaniu dowody, na podstawie których organ wydaje decyzję, muszą cechować się przymiotem "istotnego znaczenia" dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowody błahe, które nie przyczynią się do wyjaśnienia okoliczności istotnych, powodują jedynie przewlekanie postępowania i w związku z tym organ nie ma obowiązku ich uwzględniania.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, iż organ ma obowiązek z urzędu ustanawiać zakres postępowania wyjaśniającego i środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy, kierując się przy tym względami celowości, szybkości, prostoty i zaoszczędzenia kosztów. Nawet gdyby wskutek uwzględnienia dowodów z zeznań świadków J. O. i A. K. okazało się, iż 30 czerwca 2003 r. na gruncie brak było samosiejek krzew i drzew (co świadczyłoby o zupełnym porzuceniu produkcji rolnej), to nie zmieniłoby to faktu, iż grunt ten nie spełniał warunku "utrzymania w dobrej kulturze rolnej" (rozporządzenie Rady WE nr 1782/2003 z 29 września 2003 r.).

W konkluzji Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w Sz. stwierdził, że przedstawienie przez stronę dowodów w postaci pisemnych oświadczeń oraz zeznań J. O. i A. K. nie miałoby znaczenia w sprawie, bowiem ewentualne zabiegi rolnicze były wykonywane na tyle nieskutecznie, iż biorąc pod uwagę wyniki kontroli nie można uznać aby były wystarczające do zakwalifikowania gruntu jako utrzymywanego w dobrej kulturze rolnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. K. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego zgodnie ze złożonym zestawieniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Przepis art. 176 p.p.s.a. nakazuje z kolei, aby skarga kasacyjna czyniła zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierała oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, a także wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Wymagane określenie podstaw kasacji i ich uzasadnienie obejmuje wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Nie stanowi zatem przytoczenia podstawy kasacyjnej ogólne zgłoszenie zarzutu naruszenia przepisów postępowania bez wskazania konkretnego przepisu, który w ocenie skarżącego został naruszony.

Przytoczenie powyższych zasad, jakie winny być stosowane przy formułowaniu skargi kasacyjnej jest niezbędne, bowiem przedstawiony Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu środek zaskarżenia rodzi istotne przy ocenie jego skuteczności, zastrzeżenia.

W skardze kasacyjnej przedstawione zostały zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega więc ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do oceny subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.

Kontroli kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji wydany z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie miał więc obowiązku wykazywania, że wytknięte naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, lecz wystarczające było uznanie, że uchybienie mogło mieć taki wpływ.

Sąd I instancji przekonywująco wykazał, że takie prawdopodobieństwo zaistniało, a uchylając decyzję przedstawił w uzasadnieniu orzeczenia ocenę prawną sprawy oraz dał wskazania, co do dalszego postępowania. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji uznał, że według jego oceny postępowanie administracyjne nie doprowadziło do zrekonstruowania stanu faktycznego sprawy. Wskazał, że nie rozważono wszystkich faktów i dowodów, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, nie wyjaśniono okoliczności spornych, a część ustaleń faktycznych nie znajduje oparcia w dowodach. Tym samym organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 Kpa, zaś jego stanowisko zostało przedstawione w czytelnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

W postępowaniu kasacyjnym skuteczne kwestionowanie orzeczenia wydanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. uzależnione jest od wykazania, iż bądź w ogóle nie doszło w toku postępowania administracyjnego do naruszenia przepisów postępowania, bądź też w sytuacji gdy doszło do uchybień proceduralnych, do uprawdopodobnienia, że stwierdzone uchybienia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik postępowania administracyjnego. Podniesione zarzuty mogłyby być uznane za zasadne, gdyby autor skargi kasacyjnej wykazał, iż Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny zgodności z przepisami decyzji organów administracji. Nadto wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stąd nie mógł naruszyć przepisów tej ustawy w toku postępowania przed tym Sądem.

Na gruncie niniejszej sprawy Sąd I instancji wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 2 Kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota problemu w sprawie sprowadza się do stwierdzenia, iż organ nie ustalił w wystarczającym stopniu, czy działkę A w 2003 r. poddano stosowym zabiegom agrarnym. Konieczność takich ustaleń wynika - jak trafnie wskazał Sąd I instancji - z brzemienia § 1 ust.1 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. z 2004 r., Nr 65, poz. 600 ze zm.). Wobec powyższego ocena kwalifikująca działkę A do kodu [...] była przedwczesna. Organ winien - stosowanie do art. 78 § 2 Kpa - przeprowadzić uprzednio dowody w postaci wnioskowanych przez A. K. zeznań świadków na okoliczność wykonywania stosownych zabiegów agrarnych na przedmiotowej działce. Dopiero w następstwie przeprowadzenia tego środka dowodowego można było ocenić wiarygodność takiego dowodu na tle całokształtu okoliczności sprawy. Przy tym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, których naruszenie zarzucił organowi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym. Artykuł 7 Kpa określa zasadę prawdy obiektywnej, nakładając na organ obowiązek podjęcia wszelkich możliwych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalony stan faktyczny sprawy był zgodny z rzeczywistością. Ze wskazaną regulacją prawną pozostaje w ścisłym związku art. 77 § 1 Kpa, który to przepis nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Dokonując takiej oceny organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Z kolei art. 78 § 1 i 2 Kpa stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, natomiast organ administracji publicznej może nie uwzględnić powyższego żądania jedynie wówczas, gdy żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzeć taki wniosek dowodowy zgłoszony nawet po zakończeniu toku przeprowadzenia dowodów lub po zamknięciu rozprawy. W wyroku NSA z 21 czerwca 1988 r. (SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72) podkreślono, że jeżeli nie występują przesłanki określone w art. 78 § 2 Kpa, organ administracji nie może - przed wydaniem decyzji - odmówić oceny dowodów przedłożonych przez stronę, powołując się na fakt zakończenia postępowania dowodowego. W piśmiennictwie przyjmuje się, że sformułowania z art. 78 § 2 Kpa "jeżeli żądanie dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami" nie należy rozumieć dosłownie jako zakazu uwzględniania żądania strony dotyczącego dopuszczenia dowodu na obalenie tezy - zdaniem organu - już udowodnionej (wyjaśnionej). Oznaczałoby to, że strona będąca w zwłoce nie może dowodzić swojej tezy dowodowej, jeżeli zdaniem organu została już udowodniona odmienna teza. Byłaby to bowiem kara za zwłokę, której stosowanie byłoby uzależnione od poglądu organu na dotychczasowy wynik postępowania dowodowego (v: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005, s. 504). W wyroku NSA z 15 grudnia 1995 r. (SA/Lu 507/95 niepubl.) zaznaczono, że przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 78 § 1 Kpa), a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli dowody, których przeprowadzenia strona się domaga mają znaczenie dla sprawy, to spóźnione żądanie nie powinno być oddalone (art. 78 § 2 Kpa).

Jak trafnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na gruncie niniejszej sprawy nie ma podstaw do przyjęcia tezy (którą formułuje Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w Sz. w skardze kasacyjnej, aby protokół kontroli spornej działki z [...] sierpnia 2007 r. oraz zdjęcia wykonane na tejże działce posiadały taką moc dowodową, która uzasadniałaby pominięcie przeciwdowodów wskazywanych przez skarżącego, tj. zeznań świadków na okoliczność dokonania wiosną 2003 r. na działce A stosownych zabiegów. Ocena w tym zakresie może być dokonana dopiero po przeprowadzeniu wnioskowanych dowodów na tle całego, niewadliwie zebranego materiału dowodowego. Sąd I instancji wskazał na konieczność przeprowadzenia konkretnych, dodatkowych dowodów niezbędnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, które organ winien przeprowadzić z urzędu i na wniosek, z czym powiązał możliwość prawidłowej klasyfikacji działki rolnej A do kodu [...].

Konkludując, argumentacja przytoczona w skardze kasacyjnej nie daje podstaw do uznania, aby zasadnym był zarzut naruszenia przez Sąd I instancji powoływanych w pkt 1, 2 i 4 skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego.

Należy dodatkowo zauważyć, że autor skargi kasacyjnej powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. (pkt 4 skargi kasacyjnej) bez uwypuklonego w ramach podstawy kasacyjnej powiązania z konkretnymi przepisami postępowania administracyjnego. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest oparcie podstawy kasacyjnej na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., jeżeli zarzut naruszenia tego przepisu jest powiązany ze wskazanymi enumeratywnie w podstawie prawnej przepisami procesowymi, przy czym powiązanie to wynikać powinno zarówno z treści podstawy jak i z treści uzasadnienia (v m.in. wyrok NSA z 26 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2007/04, publ. Lex nr 175911).

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że jest on nietrafny. Samo sformułowanie zarzutu w ramach tej podstawy kasacyjnej jest wadliwe. Wskazać należy, że naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie (tego typu naruszenie przepisów prawa materialnego zarzucił kasator) polega na tzw. błędzie w subsumpcji co oznacza, iż ustalony w sprawie stan faktyczny został błędnie uznany przez Sąd za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał na czym polegało owo niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji prawa w postaci niezastosowania powołanych przepisów prawa materialnego, natomiast sprowadził zarzut kasacyjny do polemiki z ustaleniami Sądu I instancji w zakresie prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych. Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 5, art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001 i in. w zw. z § 1 ust. 1, 2 i § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm faktycznie zmierza do podważenia stanu faktycznego, co jest niedopuszczalne w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Z uzasadnienia skarżonego wyroku nie wynika też, aby Sąd I instancji inaczej rozumiał rzeczone przepisy prawa materialnego, niż wnoszący skargę kasacyjną. Co więcej WSA w Szczecinie słusznie uważa, że właśnie te przepisy, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, będą miały zastosowanie w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)