Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1831/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Janusz Walawski, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2006r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji poprzedzającej z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 138 § 1 Kpa decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], którą odmówił J. S. przyznania na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) świadczenia w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał m.in., że przedmiotowe świadczenie może zostać przyznane o ile wnioskodawca spełnia łącznie określone w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy warunki, tzn.;

jest lub był osoba ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,

nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności,

nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,

nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Zdaniem organu wnioskodawca nie spełnia przesłanki określonej w pkt 2.

W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił, że wnioskodawca w wieku 59 lat życia posiada łącznie 33 lata, 5 miesięcy i 18 dni udowodnionego okresu ubezpieczenia, jednakże w ostatnim 10 - leciu okres ten wynosi 3 lata i 11 miesięcy. Wnioskodawca w latach 1997 - 1999 nie pracował. Z akt sprawy wynika, że od daty ostatniego udokumentowanego okresu składkowego, tj. od dnia 6 grudnia 1999 r. do czasu powstania całkowitej niezdolności do pracy ([...] września 2005 r.) przez okres 5 lat, 9 miesięcy i 25 dni wnioskodawca nie udowodnił żadnego okresu zatrudnienia, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne. W tym okresie wnioskodawca podejmował pracę lecz wykonywana ona była na podstawie umów cywilno - prawnych i nie odprowadzał on składek na ubezpieczenie społeczne.

Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2006 r. stała się przedmiotem skargi złożonej przez J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podał, że zaskarżona decyzja nie jest dla niego satysfakcjonująca, gdyż organ w jej uzasadnieniu nie odniósł się do zagadnienia podniesionego przez niego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie dotyczącym uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2005 r. sygn. akt I UZP 5/05. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy i przyznania wnioskowanego świadczenia w drodze wyjątku.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił m.in., że uchwała na którą powołuje się skarżący nie dotyczy świadczenia w drodze wyjątku przyznawanego na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wskazując na nią może dochodzić swojego prawa w zakresie przyznania renty w trybie zwykłym.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, niż podniesione w skardze.

Na wstępie należy zwrócić uwagę na art. 107 § 1 Kpa, który określa składniki decyzji. Jednym z nich jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać świadczenie w drodze wyjątku w wysokości określonej tym przepisem, o ile wnioskodawca spełni łącznie zawarte w nim warunki.

W tym miejscu zasadnym jest przytoczenie treści art. 5 § 2 pkt 3 Kpa, zgodnie z którym ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o organach administracji publicznej - rozumie się przez to ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2 (Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1).

W świetle przytoczonych powyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem administracji publicznej.

Zgodnie z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.

Określona powyżej ustawa nie zawiera przepisu, który w sposób odmienny niż to zostało określone w art. 268a Kpa regulowałby kwestie związane z udzielaniem przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pracownikom upoważnień do działania w jego imieniu. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia w drodze wyjątku została podpisana z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez E.N. wicedyrektora Departamentu [...].

W aktach rozpoznawanej sprawy, co prawda znajduje się pełnomocnictwo dla ww. do wydawania decyzji w tym zakresie, ale zostało ono podpisane przez członka Zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych W. P. W pełnomocnictwie tym nie powołano żadnego przepisu, na podstawie którego zostało ono udzielone.

Należy stwierdzić, że w świetle przytoczonych powyżej przepisów pełnomocnictwo to nie spełnia warunku określonego w art. 268a Kpa, gdyż nie zostało udzielone przez organ administracji publicznej.

Skoro więc decyzja została podpisana przez osobę, która nie posiadała wymaganego prawem upoważnienia, to jest ona dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, gdyż wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Natomiast zaskarżona decyzja, która utrzymała tą decyzję w mocy została wydana z rażącym naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

W tym stanie rzeczy Sąd odstąpił o badania zasadności podniesionych w skardze przez skarżącego zarzutów.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 Kpa oraz art. 152 pierwszej z powołanych ustaw orzekł jak w sentencji wyroku.