Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 159/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217 w zw. z art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 1, art. 2a ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 1, art. 69 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 156 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 69 ust. 3 pkt 7
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi E.C.i I. C.– G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta P. decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142, art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej: ugn, art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115) odmówił E. C. i I. C.-G. zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. Ś., stanowiącej działkę nr [...] o pow. 50m2, obręb [...] P., ark. mapy [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P..

Wyjaśniając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że Skarb Państwa – Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni nabył od I. C. aktem notarialnym z [...] 1967 r. w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. Poz. 94 ze zm.) prawo własności nieruchomości o pow. 671 m2, położonej w P. przy ul. A., obejmującej działkę nr [...], wpisaną w księdze wieczystej na rzecz L. K.. Jak wynika z § 4 tegoż aktu notarialnego Prezydium Rady Narodowej Miasta P. [...] 1967 r. podjęło uchwałę nr [...], zgodnie z którą postanowiło nabyć na rzecz skarbu Państwa ww. nieruchomość, która była wówczas zagospodarowana jaki zieleniec publiczny.

Organ wyjaśnił, że spadek po zmarłym L. K. nabyła I. C. w całości (postanowienie Sądu Powiatowego dla Miasta P. z [...]1960 r. , [...]). Następnie spadek po zmarłej I. C. nabyły jej córki E. M. C. i I. C.-G., każda z nich po ½ części spadku (postanowienie Sądu Rejonowego w P. z [...]1996 r., [...]).

Decyzją z [...] 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego orzekł o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,0621 ha i o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0050 ha na rzecz E. C. i I. C.-G.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Wielkopolskiego z [...] 1997 r. Z decyzji tych wynika, że na skutek częściowego zajęcia pod chodnik ulicy Ś. i W. dokonano podziału działki nr [...] i powstały działki [...] i [...]. Działka nr [...] stanowiąca fragment ulicy W. (na wysokości ul. Ś.) została naniesiona na mapę zasadniczą w 1957 r., a aktualizacja mapy zasadniczej dotycząca pomiaru sytuacyjnego nastąpiła w 1965 r. i w latach następnych. Zarząd Dróg Miejskich w P. poinformował organ, że działka nr [...] znajduje się w liniach granicznych drogi publicznej ul. W., róg Ś. w P. i jest administrowana przez Zarząd. Ulica W. zaś [...]1986 r. została zaliczona do dróg publicznych i na odcinku od ul. Ś. do ul. P. jest drogą gminną. Ulica Ś. została zaliczona do dróg publicznych dnia 27.12.1986r. i na odcinku Ronda K. do ulicy P. jest od 1 stycznia 1999r. drogą powiatową. Działka . położona jest na obszarze objętym uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów".

Organ wskazał, że w toku oględzin nieruchomości nr [...], przeprowadzonych w dniu 16 listopada 2007 r., stwierdzono, że stanowi ona od strony ul. Ś. fragment chodnika ułożonego z kostki granitowej, u zbiegu z ul. W. również stanowi fragment chodnika, na którym znajduje się parkometr. Natomiast od ul. W. stanowi także fragment chodnika wykonanego z płyt betonowych. Geodeta biorący udział w oględzinach stwierdził, że na podstawie mapy zasadniczej i ewidencyjnej nie może dokładnie wskazać granic działki nr [...]. W związku z tym dokonano kolejnych oględzin (16.09.2008 r.), w czasie których stwierdzono, że północna część działki biegnąca wzdłuż ul. Ś. stanowi część chodnika ułożonego z kostki granitowej, granicę wschodniej części działki stanowi krawężnik tego chodnika, w kierunku zachodnim działka rozszerza się obejmując kawałek zaniedbanego trawnika oraz znaczną część murka o wys. 70 cm Z kolei u zbiegu ul. Ś. i ul. W. działka obejmuje chodnik, na którym znajduje się parkometr, znak informacyjny oraz kosz na śmieci. W kierunku południowym zaś działka w połowie obejmuje murek oraz część chodnika, a w dalszej części w połowie stanowi chodnik oraz trawnik.

Na rozprawie administracyjnej 14 grudnia 2007 r. pełnomocnik I. C.-G. podniósł, iż przedmiotowa działka nie jest w całości zagospodarowana pod drogę publiczną i została zagospodarowania w części na chodnik, a w pozostałym zakresie nie zmieniło się jej przeznaczenie od czasów wywłaszczenia. Pełnomocnik właściciela – Miasta P. wskazał zaś, że zgodnie z przepisami prawa na drogę publiczną składają się nie tylko jezdnia i chodnik, ale również urządzenia służące utrzymaniu ruchu, tj. pobocza, skarpy, kanalizacja deszczowa.

Zarząd Zieleni Miejskiej poinformował organ, że nie posiada dokumentów archiwalnych dotyczących założenia zieleńca na działce nr [...], jednak z informacji uzyskanej od długoletniego pracownika M. C. wynika, że zieleniec ten istniał już w 1966 r. W tej sytuacji organ przesłuchał w charakterze świadka M. C., która podała, że w latach 1966-1967 pracowała w Zarządzie Dróg i Zieleni Miejskiej, a jej praca polegała m.in. na nadzorowaniu prac porządkowych na działce nr [...], tj. wyrywaniu chwastów do murka. W okresie tym część działki stanowiła zieleń miejską i była systematycznie porządkowana poprzez zamiatanie chodnika, wyrywanie chwastów i usuwanie śniegu. Na pytanie pełnomocnika I. C.-G., czy prowadzone były jakiekolwiek remonty chodnika świadek oświadczył, że nie pamięta.

Następnie organ przesłuchał w charakterze świadka W. C., który oświadczył, że w latach 1967-1967 wielokrotnie przechodził obok działki nr [...] i pamięta, ze znajdował się na niej trawnik, ciągnący się od samego chodnika. Trawnik ten był niesystematycznie i w sposób niezorganizowany podlewany. Teren ten był zaniedbany. Podał też, iż nie wie nic o tym, by na terenie tym organizowany był jakiś projekt związany z zieleńcem.

Zarząd Dróg Miejskich poinformował organ, że zieleniec n działce nr [...] istniał od 1962 r., co wynika z aktu notarialnego z [...] 1967 r. rep. [...].

Mając przedstawiony stan faktyczny Starosta P. stwierdził, że okoliczności, czy przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona, czy tez wykorzystano ją na inny cel, nie mają znaczenia dla wyniku sprawy w przypadku, gdy nieruchomość stanowi drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Przedmiotowa nieruchomość zaś, zgodnie z przesłaną przez Zarząd Dróg Miejskich mapą zasadniczą stanowi zaś drogę publiczną w liniach granicznych ulic: W. i Ś.. Przepis art. 2a ustawy o drogach publicznych stanowi zaś, że drogi publiczne – krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast wojewódzkie, powiatowe i gminne własność właściwego samorządu tj. województwa, powiatu lub gminy. Starosta, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1206/01, stwierdził, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 ugn, jeśli nieruchomość objęta żądaniem jest wprawdzie zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu lub umowie jej sprzedaży, lecz w chwili orzekania stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Organ zaznaczył, że jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne polegać może na przeniesieniu własności między podmiotami wymienionymi w art. 2a ustawy o drogach publicznych, wyłącznie w przypadku zmiany przynależności drogi publicznej do dotychczasowej kategorii. Zatem zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną prowadziłby do skutku sprzecznego z prawem, polegającym na nabyciu prze osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej, co odnosi się do działki nr [...].

E. C. i I. C.-G. wniosły odwołanie od powyższej decyzji. Wskazały, że na przedmiotowej nieruchomości nigdy nie został zorganizowany zieleniec publiczny, który był celem wykupu. Trawa, która rosła na tym terenie była samosiejką, nie było tam infrastruktury typowej dla zagospodarowania publicznego zieleńca – ławek, kwietników, urządzeń do zabawy dla dzieci itp. Nie zostały też wywłaszczone sąsiednie działki, co byłoby naturalne, gdyby taki zieleniec powstał na ich terenie. Fakt ten potwierdził świadek W. C.. Ponadto odwołujące podniosły, iż oględziny działki wykazały, że część działki stanowi zaniedbany trawnik oraz murek będący pozostałością dawnego ogrodzenia, co pozwala na jej zwrot. Jedynie część działki stanowi chodnik od strony ul. W. i od strony ul. Ś.). Ich zdaniem organ nie wykazał, że prowadzone były prace związane z urządzaniem drogi publicznej na przedmiotowej działce. Ograniczono się jedynie do podania, że zarządcą nieruchomości jest Zarząd Dróg Miejskich, który zakwalifikował powierzchnię działki jako drogę i przesłał mapę, na której odręcznie zaznaczono, że cały jej obszar znajduje się w liniach granicznych ulic W. i Ś..

W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia przedstawił przebieg postępowania, stanowiska stron i organu I instancji oraz zebrany materiał dowodowy, następnie zaś stwierdził, że na przedmiotowej działce został zrealizowany cel wykupu – zorganizowanie zieleńca publicznego, który został określony w § 4 aktu notarialnego z dnia [...]1967 r. rep. [...]. W ocenie organu odwoławczego potwierdza to pismo Zarządu Dróg Miejskich z 22 lipca 2009 r., w którym wskazano, że zieleniec ten istniał już od 1962 r. i właśnie z tego względu Prezydium Rady Narodowej Miasta P. podjęło uchwałę z 6 listopada 1967 r., na podstawie której zawarto umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości (powołany akt notarialny).

Nadto Wojewoda wyjaśnił, że przed Kierownikiem Urzędu Rejonowego w P. toczyło się już postępowanie o zwrot nieruchomości nr [...], której w części obecnie odpowiada działka nr [...].W uzasadnieniu decyzji z [...] 1996 r. Kierownik zawarł stwierdzenie, że ta część parceli nr [...] została zajęta pod ulice Ś. i W. , sporządzono projekt podziału tej nieruchomości tak aby umożliwić zwrot pozostałej części, tj. działki nr [...]. W wyniku podziału wyodrębniono działkę nr [...], co do której wskazano, że została zajęta pod ul. Ś. i W. (urządzono na niej chodnik) i z tego względu odmówiono jej zwrotu.

Wojewoda stwierdził, iż biorąc pod uwagę, że powołaną decyzję Kierownik Urzędu Rejonowego wydał na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) nie można uznać, że zachodzi powaga rzeczy osądzonej (res iudicata). Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym rozpoznając co do meritum odwołanie stwierdził, że podniesione w nim zarzuty są bezzasadne. Wskazał, że ustalenie, czy na nieruchomości objętej żądaniem zwrotu znajduje się droga publiczna ma istotne znaczenie dla postępowania zwrotowego. Z treści art. 2a ustawy o drogach publicznych wynika bowiem zakaz przenoszenia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz innych podmiotów niż wskazane w jego treści. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że w sprawach o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przyjmuje się że zrealizowanie na nieruchomości objętej wnioskiem zwrot inwestycji celu publicznego, a taką niewątpliwie jest położenie jezdni asfaltowej, wybudowanie chodników i ścieżek rowerowych, latarni, sieci wodociągowej, ciepłowniczej, kanalizacji deszczowej i ściekowej, w ciągu drogi publicznej, stanowi przeszkodę do realizacji roszczenia o zwrot, o którym mowa w art.136 ust. 3 ugn.

Wojewoda zatem biorąc pod uwagę, że działka nr [...] znajduje się w liniach granicznych ulic W. Ś. i stanowi drogę publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, jako taka nie podlega zwrotowi.

Odnosząc się do zarzutu odwołujących co do zagospodarowania przedmiotowej działki organ II instancji wyjaśnił, że z porównania protokołów oględzin oraz treści pisma Zarządu Dróg Miejskich z 12 lipca 2010 r. nie wynika, by istniały rozbieżności w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ I instancji oraz przez Zarząd Dróg Miejskich. Z porównania dokumentów wynika, że na działce od strony ul. Ś. znajduje się chodnik, ale bez murka i trawnika, który został uwzględniony w protokole oględzin, a od ul. W. znajduje się chodnik, pas gruntu, ale również bez tego murku, którego istnienie potwierdził Starosta podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych przy udziale uprawnionego geodety. Ustalenia te nie są ze sobą sprzeczne, można jedynie wskazać, że protokół oględzin jest bardziej szczegółowy niż opis zawarty w wyjaśnieniach Zarządu Dróg Miejskich. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na ustalenie, iż cała działka znajduje się w liniach rozgraniczających ulice.

E. C. i I. C.-G. wniosły skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 kpa. Skarżące podniosły, iż w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie wydania warunków zabudowy dla działki sąsiedniej nr [...] oraz podczas prac nad projektem planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów" dowiedziały się, że działka nr [...] jest prawie w całości przeznaczona pod zabudowę, ponieważ tylko jej niewielka część jest obecnie wykorzystywana na chodnik. W związku z tym złożyły wniosek o jej zwrot. Wskazały, że trakcie postępowania uprawniony geodeta miał trudności z wskazaniem granic działki. Ponadto zaistniały wątpliwości co znajduje się na tej działce. Różne są bowiem ustalenia organu I instancji i stanowisko Zarządu Dróg Miejskich. Okoliczności te mają zaś zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem pozwolą ustalić, czy działka ta w całości stanowi drogę publiczną, czy też nie. Tym samym, zdaniem skarżących, organy nie dopełniły należytej staranności wyjaśnienia sprawy i dopuściły się naruszenia powołanych przepisów.

Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie przed Sądem, która odbyła się w dniu 18 maja 2011 r. pełnomocnik I. C.-G. wskazał, iż jego zdaniem najistotniejsze jest to, że jest nieprawdą, że działka nr [...] była zagospodarowana jako zieleniec. Wprawdzie wyrosła tam trawa, ale nie było to efektem przemyślanych prac, na co wskazują zeznania W. C.. Nadto podniósł, że wadliwie w dokumentacjach ZDM-u wyznaczono przebieg linii rozgraniczających ulice W. i Ś.. Podkreślił, że gdyby działka ta stanowiła chodnik nie miałby wątpliwości co do braku zasadności żądania jej zwrotu. Jednocześnie przedłożył kopię mapy zasadniczej z wykreśloną działką nr [...] i [...]. Zaznaczenie przebiegu granic tych działek dokonano w trakcie postępowania o warunki zabudowy dla działki nr [...] przez Wydział Architektury i Urbanistyki Miasta P.. Granice na mapie tej przebiegają odmiennie od wyznaczonych przez ZDM. Wskazał, że nie przypomina sobie, by istniała dokumentacja GEOPOZ-u wskazująca, że działka nr [...] znajduje się w liniach granicznych ulic. Zwrócił przy tym uwagę, ze sprawa działki [...] ma istotne dla skarżących znaczenie z uwagi na dążenie do zabudowy działki nr [...] i projektowany plan mający na celu zabudowę działki nr [...]. W takiej sytuacji działka nr [...] nie będzie miała dostępu do drogi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl zaś przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie były decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty P. z dnia [...] 2009 r., mocą której odmówiono E. C. i I. C.-G. zwrotu nieruchomości położonej w P., przy ul. Ś., stanowiącej działkę nr [...], obręb [...] P., o pow. 50 m2, stanowiącej własność Miasta P..

Badając legalność obu decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy Sąd doszedł do przekonania, iż nie naruszają one przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia dopuszczalności rozpoznania sprawy dotyczącej zwrotu przedmiotowej nieruchomości w sytuacji, gdy sprawa dotycząca zwrotu tej działki była już przedmiotem rozpoznania przed organami administracji. Przypomnieć należy, iż decyzją z [...] 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. działając na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) odmówił E. C. i I. C.-G. zwrotu części działki nr [...], ark. mapy [...], obręb P., położonej w P. przy ul. Ś., stanowiącej na załączonym do tej decyzji projekcie podziału projektowaną działkę nr [...]. Następnie wskutek odwołania Wojewoda Wielkopolski decyzją z [...] 1997 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy. W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze stanem powagi rzeczy osądzonej. Zważyć należy bowiem, że zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do Kpa, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 632). W niniejszej sprawie zachodzi tożsamość podmiotów ze sprawą uprzednio rozstrzygniętą, bowiem przedmiotowa nieruchomość w chwili wydawania decyzji w obu postępowaniach była własnością Miasta P., a o jej zwrot uprzednio i w niniejszej sprawie ubiegały się E. C. i I. C.-G.. Zachodzi również tożsamość przedmiotu – oba postępowania dotyczyły działki nr [...] położonej przy ul. Ś. w P.. Stwierdzić jednak należy, iż stan rzeczy osądzonej nie zaistniał, ponieważ skarżące wystąpiły o zwrot przedmiotowej nieruchomości opierając swe żądanie na podstawie art. 216 w zw. z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zaś uprzednio zakończona sprawa została rozstrzygnięta na podstawie art. 69 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przywołać w tym miejscu należy stanowisko Sądu Najwyższego, który w wyroku z 6 lipca 2001 r. (sygn. akt III RN 116/00, OSNP 2001/22/656, M. Prawn. 2002/4/150) stwierdził, że nie można mówić o tożsamości roszczenia strony skarżącej z roszczeniem, które pomiędzy tymi samymi stronami było przedmiotem rozstrzygnięcia w uprzednio zakończonym postępowaniu, w sytuacji gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego.

W niniejszej sprawie kluczowe okazało się jednak że przedmiotowa nieruchomość stanowi drogę publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Organy swe ustalenia oparły na informacjach pochodzących z Wyciągu z wykazu zmian gruntowych z [...] 1997 r. sporządzonego i prowadzonego przez Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w P. (k. 49 akt adm. I instancji), wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] 2006 r. (k. 3 akt adm. I instancji), z zaświadczenia Zastępcy Dyrektora ZGiKM GEOPOZ w P. (wydanego z up. Prezydenta Miasta P.) z dnia [...] 2007 r., potwierdzającego, że fragment ulicy W. na wysokości ulicy Ś. (działka nr [...], obręb P., arkusz [...]) naniesiono na mapę zasadniczą w 1957 r., pisma Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich z dnia 24 kwietnia 2009r.(k.181 akt adm.), pisma Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich z dnia 27 czerwca 2007r.(k.96 akt adm.).

Zgodnie z art. 2ust.1pkt.1-4 ustawy o drogach publicznych drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie :

1) drogi krajowe,

2) drogi wojewódzkie,

3) drogi powiatowe,

4) drogi gminne.

W myśl art. 2a ust. 1,2 ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Z przepisu tego wynika, że właścicielami gruntów stanowiących drogi publiczne, w tym dróg powiatowych i gminnych nie mogą by osoby fizyczne.

Mając na względzie powyższe należy zgodzić się z poglądem zaprezentowanym w wyroku NSA z 12 lutego 2009 r., I OSK 361/08 (LEX nr 516045), na który zasadnie powołał się Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną, prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej. W orzecznictwie sądowym drogi publiczne traktowane są jako rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu (reges extra commercium), skoro własność tych dróg może być przenoszona tylko pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi (Skarbem Państwa i jednostkami samorządu terytorialnego). Nieruchomości drogowe nie mogą być obciążane prawami rzeczowymi na rzecz osób fizycznych.

Niedopuszczalne jest zatem orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych.

Stanowisko to skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Zważyć należy, iż skarżące kwestionują fakt, że działka nr [...] stanowi w całości drogę. Wskazały, że tylko część tej nieruchomości wykorzystywana jest na chodnik, w pozostałej zaś części obejmuje trawnik i murek. Podniosły, iż koniecznym byłoby prawidłowe ustalenie granic nieruchomości i bezsporne stwierdzenie co się na niej znajduje. Nie wyjaśniając należycie tej kwestii, zdaniem skarżących organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu przywołać w tym miejscu należy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027 z 2005 r.) w myśl którego podstawę gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy rozstrzygając w tym względzie zobowiązane są do dokonania analizy odnoszących się do konkretnej nieruchomości zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, co oznacza, iż nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Przyjmuje się przy tym, że dane zamieszczone w ewidencji gruntów i budynków mają dla organów charakter wiążący do tego stopnia, że nie mogą one samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby z nimi sprzeczne. W tym zakresie postępowanie dowodowe doznaje istotnego ograniczenia, gdyż zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. To osoba, która zaprzecza prawdziwości ww. danych, jest uprawniona do wszczęcia procedury zmiany danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 31 maja 2011 r., II SA/Go 121/11, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym właściwy w tym zakresie jest tryb przewidziany w ustawie – prawo geodezyjne i graficzne co do aktualizacji wpisów w ewidencji. Podstawą wpisu tej zmiany nie może być określona sytuacja faktyczna na gruncie, bez wcześniejszego prawnego uregulowania tej kwestii. W niniejszej sprawie podstawą wpisu do ewidencji działki [...] była decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] 1996r. ([...]). Zastępowała ona decyzję o podziale nieruchomości, wydawaną na podstawie ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Dokonane w trakcie poprzednio prowadzonego postępowania ustalenia co do zajęcia tej działki pod drogę stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Zakwestionowanie prawidłowości tych ustaleń możliwe byłoby jedynie w trakcie nadzwyczajnych procedur wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych.

Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika jednoznacznie, iż działka nr [...] stanowi drogę (dr).

W rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w § 68 ust. 3 pkt 7 wskazano, że grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się min. na tereny komunikacyjne, w tym drogi, oznaczone symbolem – dr.

Judykatura jednolicie przyjmuje, że dane z ewidencji gruntów są urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. Przykładowo wystarczy wskazać, że w wyroku z dnia 13 stycznia 2010 r. (sygn. akt I SA/Sz 814/09, Lex nr 554056) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, iż biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnie klasyfikacji funkcji budynku, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Dla stosowania zasady przewidzianej w tym przepisie nie jest konieczne zawarcie dodatkowego odesłania w przepisach ustawy podatkowej.

Z powyższych rozważań wynika, że w trakcie kontrolowanego postępowania administracyjnego nie było dopuszczalne ponownie badanie, czy działka nr [...] stanowi drogę.

Ustalenia w tym względzie organy winny były oprzeć na wspomnianych dokumentach z ewidencji gruntów i budynków, z których ponad wszelką wątpliwość wynikało że działka [...] stanowi drogę.

Z powyższych względów Sąd zaniechał oceny prowadzonego postępowania dowodowego co do rzeczywistego zagospodarowania działki [...], w tym badań geodetów.

Nie budziło wątpliwości stron, iż obydwie ulice mają status dróg publicznych, przy czym ulica Wysoka stanowi drogę gminną, ulica ś. zaś drogę o charakterze powiatowym. Ustalenia co publicznego charakteru dróg znajdują odzwierciedlenie w zacytowanych już dokumentach w postaci pism Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia 27 czerwca 2007r. (k.96 akt adm.), z dnia 24 kwietnia 2009r.(k.181 akt adm.), zaświadczenie Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego Geopoz z dnia 28 grudnia 2007r.

Skoro zatem działka nr [...] stanowi drogę publiczną ,jej zwrot jako sprzeczny z treścią art. 2ust.1pkt.3i4, art.2a ustawy o drogach publicznych byłby niedopuszczalny.

Decyzje organów obu instancji odmawiających zwrotu działki nr [...], stanowiącej w istocie drogę publiczną odpowiadały prawu.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.