Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 691/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus – spr. Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy obiektów stacji paliw płynnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. działając na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowalne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na budowie obiektów stacji paliw płynnych w T. na działce nr [...], AM-[...] położonej przy ul. O. P. [...] ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek M. Z., który zażądał m.in. przeprowadzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy obiektów stacji paliw płynnych (w tym m.in. urządzeń do magazynowania paliwa oraz wiaty nad nimi).

W toku postępowania (w dniu [...] r.) przeprowadzone zostały oględziny, podczas których ustalono, że na działce nr [...], AM-[...] w T. usytuowane są obiekty stacji paliw płynnych takie jak:

- dystrybutory wraz ze zbiornikami o pojemności 12 500 litrów do sprzedaży oleju napędowego, oraz dystrybutor ze zbiornikiem o pojemności 12 500 litrów do sprzedaży etyliny 95 wraz z instalacją technologiczną podziemną,

- wiatą pełniącą funkcję zadaszenia nad dystrybutorami,

- punktem kasowym - przenośnym pawilonem usytuowanym na gruncie na bloczkach

betonowych wraz z instalacją elektryczną.

Obecny przy oględzinach Z. O. oświadczył, iż przedmiotowa stacja paliw płynnych (etylina i olej napędowy) istniała już w momencie zakupu tejże nieruchomości, tj. w 1991r., a poprzednim jej właścicielem była firma T. W. Żaden z obecnych współwłaścicieli nie był inwestorem przedmiotowego obiektu.

W roku 1995-1997 wykonano modernizację stacji poprzez rozbudowę o dwa dodatkowe dystrybutory. Jednakże, wg oświadczenia Z.O., ze względu na protest poprzedniego właściciela – W. S. – zdemontowano ww. zbiorniki i dystrybutory, przywracając stan poprzedni.

W trakcie oględzin nie przedłożono dokumentacji dotyczącej budowy obiektu stacji paliw płynnych, nie przedstawiono jej również w związku z obowiązkiem nałożonym przez organ postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., którym wezwano współwłaścicieli obiektu Z. O. oraz M. Z. – do przedłożenia dokumentacji, z której wynikać miała data wybudowania obiektu i data zakończenia robót budowlanych (w przypadku braku dokumentacji należało złożyć oświadczenie w ww. zakresie) oraz do przedłożenia dokumentacji (względnie informacji) kto był inwestorem przedmiotowego obiektu (kserokopia decyzji pozwolenia na budowę lub dowodu zgłoszenia w trybie art. 30 Prawa budowlanego), innych ewentualnych decyzji zezwalających na wykonanie robót budowlanych w obiekcie, zmieniających sposób użytkowania lub zgłoszeń wykonania robót w trybie art. 30 ustawy Prawo budowlane, projektu budowlanego i innych opracowań technicznych związanych z obiektem. W dniu [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. wpłynęło pismo M.Z., w którym zgłosił on zastrzeżenia dotyczące skierowania do niego wezwania wynikającego z postanowienia nr [...] z dnia [...]r. wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę ww. postanowienia "wyrażający się przez uchylenie się organu I instancji od porównania ustalonego w dniu [...] r. stanu faktycznego nieruchomości ze stanem prawnym". Przedstawił też odpis zwykły księgi wieczystej [...] podkreślając, iż "nie jest współwłaścicielem obiektu stacji paliw płynnych oraz nie jest odpowiedzialny za jej użytkowanie".

W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wskazał, że pismem z dnia [...]r. wystąpił do Starosty T. - Wydział Architektury i Budownictwa z wnioskiem o udzielnie informacji, czy na prowadzenie przedmiotowej inwestycji wydawane były prawem wymagane pozwolenia, a w dniu 20 października 2010 r. otrzymał pismo M. Z., w którym wnosi on o powtórne przeprowadzenie oględzin w przedmiotowej sprawie, zarzucając między innymi, iż dokonane wcześniej oględziny nie miały przebiegu zgodnego z zasadami obiektywnego postępowania administracyjnego, zasadami współżycia społecznego oraz równego traktowania stron postępowania.

Z pisma wynika także, że "w czasie prowadzenia oględzin i kontroli nie doszło do kontaktu ze źródłami dowodowymi pozwalającymi na stwierdzenie, że zbiorniki bezciśnieniowe spornej stacji paliw ciekłych do magazynowania paliwa w gatunku etylina (Pb) oraz paliwa z gatunku olej napędowy (ON) mają odpowiednio pojemność użytkową po 2500l, oraz jaką konstrukcję mają ww. zbiorniki, jakie cechy zabezpieczające nadane przez Inspektorat Urzędu Dozoru Technicznego (...)".

Następnie organ orzekający podał, że z doręczonego w dniu

[...]r. pisma wynika, że Starosta T., ani poprzednio Kierownik Urzędu Rejonowego w T. nie wydawał pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych na działce nr [...] AM-[...] w T. przy ul. O. P. [...]. Ponadto wyjaśnił, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na strony solidarny obowiązek sporządzenia i przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. dokumentacji określającej czynności faktyczne, bądź roboty budowlane zmierzające do doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, w postaci ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego obiektu wykonanej przez osobę uprawnioną - posiadającą stosowne kwalifikacje zawodowe i legitymującą się stosownym wpisem na listę samorządu zawodowego - w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo budowlane określającą:

- zgodność wykonania obiektu z przepisami, normami i sztuką budowlaną,

- wpływ zrealizowanej inwestycji na bezpieczeństwo ludzi lub mienia na terenach sąsiednich oraz pogorszenie warunków zdrowotnych, środowiskowych lub użytkowych dla otoczenia w kontekście zachowania wymagań podstawowych,

- wnioski i zalecenia do wykonania oraz pisemną informację właściwego organu o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Z uwagi na upływ terminu do wykonania obowiązku (120 dni), organ ponownie wezwał do dobrowolnego wykonania obowiązku. Dnia [...]r. do organu wpłynęło pismo M. Z. o "nadanie prawidłowego biegu sprawie (...)" i jej załatwienie w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. 1974, Nr 38, poz. 299) oraz o "zaprzestanie prowadzenia niniejszej sprawy z przesłanki art. 56 w związku z

art. 40 ww. ustawy, albowiem organ wyszedł poza żądania wnioskodawcy, czego on – przedstawionymi wnioskami pod osąd nie przedstawił". Ponadto strona we wskazanym piśmie wystąpiła z żądaniem wstrzymania wykonania i uchylenie obowiązku mającego wynikać z postanowienia nr [...] z dnia [...] r. oraz z wezwania do dobrowolnego wykonania obowiązku z dnia [...] r., ponieważ - jak formułuje - "wniesione żądanie ma oparcie w tym, o czym stanowi niedopuszczalność, z mocy prawa, zastosowania w sprawie niniejszej przesłanki z art. 56 w związku z art. 40 i gdy nie istnieje przesłanka z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (...)". W dalszej części uzasadnienia podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., pismem z dnia [...] r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w T. z wnioskiem o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwalnych jednostek Starostwa znajdują się dokumenty potwierdzające istnienie przedmiotowego obiektu. W dniu [...] r. wpłynęło pismo Burmistrza Gminy T. z informacją, że w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy nie odnaleziono dokumentów dotyczących wydania decyzji pozwolenia na budowę obiektu stacji paliw na przedmiotowej działce. Pismem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wystąpił do Archiwum Państwowego we W. z wnioskiem o udzielenie informacji, czy w jego zasobach znajduje się dokumentacja potwierdzająca, że na działce nr [...] AM-[...] w T. usytuowanej przy ul. O. P. [...] istniał między innymi obiekt stacji paliw.

W dniu [...]r. Z. O., dołączył do akt sprawy dokumentację, z której – jak oświadczył - wynika, iż stacja paliw prowadzona jest legalnie, czego dowodem są między innymi przedstawione decyzje Urzędu Dozoru Technicznego zezwalające na eksploatację urządzeń, protokoły badań doraźnych - kontrolnych, ekspertyza w zakresie badań, oceny i próby szczelności dwóch sztuk zbiorników podziemnych jednopłaszczowych V=12,5 m³ na paliwa płynnie. Dnia [...]r. do organu wpłynęło pismo z Archiwum Państwowego przekazującego sprawę D. Urzędowi Wojewódzkiemu we W. (bowiem przedmiotowa dokumentacja jest dokumentacją niearchiwalną), który poinformował w dniu

[...] r., że dokumentacja techniczna dotycząca nieruchomości została - za zgodą Archiwum Państwowego - wybrakowana w 2000 r. Jak wskazano w piśmie, nieruchomość stanowiła zajezdnię ("zajezdnia T.").

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. motywując podjęte orzeczenie wyjaśnił, że organ administracyjny obowiązany jest do stosowania prawa i nie może w dowolny sposób dokonywać interpretacji jego przepisów, gdyż narusza to prawa i obowiązki stron postępowania oraz godzi w zaufanie do organów państwowych. Postępowanie administracyjne oparte jest na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w przepisach prawa materialnego. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż organy nadzoru budowlanego, zgodnie z zapisem art. 83 Prawa budowlanego, wykonują zadania i kompetencje na podstawie przepisów Prawa budowlanego i tylko w tym kontekście mają prawo badać poprawność prowadzonych inwestycji.

Zgodnie z unormowaniami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawa budowlanego (Dz. U. 1974, Nr 38, poz. 229), w stosunku do każdej samowoli budowlanej organ zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Z dowodów wynika, że inwestorem obiektu stacji paliw nie był - jak wynikało z wniosku M. Z. z dnia [...] r. – Z. O. - albowiem stacja paliw istniała jeszcze przed nabyciem całej nieruchomości przez Z. O. i W. S. od Przedsiębiorstwa Sprzętowo- Transportowego Budownictwa Rolniczego i Gospodarki Żywnościowej T. z siedzibą we W. (nabycie nieruchomości potwierdzone aktem notarialnym z dnia 3 lipca 1992 r.). Zatem, gdy nie można ustalić osoby inwestora, stroną postępowania będzie właściciel (względnie współwłaściciele lub użytkownicy wieczyści). Jak wynika z Ewidencji Gruntów i Budynków dla Powiatu T., właścicielem gruntu jest Skarb Państwa, a użytkownikami wieczystymi – Z. O. oraz W. S. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej z dnia 28 stycznia 2008 r. (sygn. akt XIV Ns 492/06) o stwierdzeniu nabycia spadku, następcą prawnym W. S. został M. Z., na

wniosek którego zainicjowane zostało niniejsze postępowanie. Na podstawie

analizy zgromadzonych - w trakcie postępowania przez organ I instancji - akt

przedmiotowej sprawy ustalono, że na działce nr [...] AM-[...] w T. przy

ul. O. P. [...] usytuowany jest obiekt stacji paliw płynnych, którego wieczystymi użytkownikami są Z. O. oraz M. Z. W związku z brakiem możliwości ustalenia dokładnej daty budowy obiektu (z uwagi na upływ czasu dokumentacja została wybrakowana), organ - mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy - ustalił, że obiekt powstał w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Świadczyć o tym mogą między innymi zapisy z operatu szacunkowego

wartości nieruchomości budowlanej Zajezdni Sprzętowo-Transportowej w T.

ul. O. P. [...] , z kwietnia 1992 r. (oględziny i pomiary inwentaryzacyjne przeprowadzone w miesiącu sierpnia 1991 r.) w którym na stronie 12 w punkcie

2.8 widnieje zapis dotyczący istnienia stacji paliw eksploatowanej przez 15 lat,

cyt.: "Niezabudowana wiata stalowa z dwoma dystrybutorami oraz dwoma podziemnymi stalowymi zbiornikami każdy o pojemności 12 500l. Obiekt eksploatowany przez 15 lat. Zużycie techniczne - 30%(...)". Zdaniem organu orzekającego w tych okolicznościach nie można jednoznacznie stwierdzić, czy uprawniony organ i w jakiej dacie wydał stosowne pozwolenie, albowiem - jak wynika z pisma D. Urzędu Wojewódzkiego we W. z dnia [...] r. - dokumentacja została wybrakowana za zgodą Archiwum Państwowego w 2000 r. Wskazać jednakże należy, - biorąc pod uwagę ww. operat szacunkowy – iż zbiorniki eksploatowane są od roku 1976. Ekspertyza Nr [...] z dnia [...] r. dotycząca badania, oceny i próby szczelności (próba wodna) 2 sztuki zbiorników podziemnych, jednopłaszczowych V=12,5m³ na paliwa płynne, stwierdza iż po przeprowadzonych badaniach i próbie wodnej zbiorników, wynik uznano za pozytywny, a wynik oględzin za zadawalający. Organ zwrócił też uwagę, że samowolnie wykonana stacja paliw, usytuowana przy drodze krajowej, tj. w wyeksponowanym w mieście miejscu, użytkowana wówczas przez przedsiębiorstwo państwowe, z pewnością stanowiłaby przedmiot postępowania odpowiedniego organu nadzoru. Takie postępowanie nie było prowadzone. Nie można nakładać zatem na stronę obowiązków, które nie miałyby podstawy w zapisach norm prawnych. W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wskazał na zawarte w przepisie art. 103 ust. 2 powoływanej wcześniej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowalne odesłanie do przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane i stwierdził, że jeśli nie można ustalić inwestora samowoli, decyzję nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu. Przedmiotowa stacja paliw poddawana jest systematycznej kontroli państwowych jednostek odpowiedzialnych za jej stan techniczny i bezpieczeństwo. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w tym dokumentacja techniczna oraz decyzje jednostek kontrolujących (decyzje Urzędu Dozoru Technicznego) potwierdzają zdatność urządzeń do eksploatacji. Ostatnia decyzja Urzędu Dozoru Technicznego O/W. z dnia

[...] r. jest ważna do dnia [...] r. Nadmienić należy jednocześnie, że żadna z jednostek kontrolujących nie wszczęła postępowania mającego na celu usunięcie

jakichkolwiek nieprawidłowości w działaniu urządzeń stacji paliw płynnych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w T. dla ul. O. P. - wprowadzony uchwałą Rady Miejskiej w T. Nr [...] z dnia

[...] r. - zakłada przeznaczenie mieszkaniowo-usługowe (2MU), gdzie za usługi uznaje się między innymi obsługę komunikacji (w tym naprawę i obsługę pojazdów mechanicznych, bazy transportowe i spedycyjne). W związku z powyższym, organ uznał, że stacja paliw usytuowana na działce nr [...] AM-[...] w T. posiada niezbędne dokumenty techniczne, w tym decyzje o dopuszczeniu do eksploatacji urządzeń technicznych z ustalonym jednocześnie dozorem ograniczonym. Obszar, na jakim znajduje się ww. obiekt jest obszarem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, zatem stwierdzić można, że jej stan jest zgodny z przepisami.

W przypadku, gdy mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, organ nie może wydać innego rozstrzygnięcia jak tylko umorzenie postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a tak było w powyższym przypadku, wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.

Umorzenie postępowania traktowane jest jako środek ostateczny, niweczący dotychczasowe wyniki postępowania. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy w "inny sposób" w rozumieniu art. 104 Kpa. Zgodnie bowiem z art. 105 ww. ustawy - gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Brak w znaczeniu prawnym przedmiotu rozstrzygnięcia stanowi bowiem przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, co zostało stwierdzone przez Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 1984 r., II SA 2085/83; ONSA 1984, z dnia 13 października 1987 r., SA/Wr 460/87; ONSA 1987, z.2, poz. 70, a także wieloletnie potwierdzone przez doktrynę.

Od opisanej powyżej decyzji odwołanie wniósł M. Z., zaskarżając jednocześnie wydane w toku postępowania postanowienia dowodowe nr [...] oraz nr[...].

W odwołaniu zarzucił naruszenie konkretnie wskazanych przepisów procesowych oraz materialnych, przedstawiając jednocześnie szczegółowe uzasadnienie formułowanych zarzutów, ponadto zamieścił wnioski dowodowe, a w konkluzji stwierdził, że postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji ,,nie doprowadziło do wyjaśnienia czegokolwiek w sposób nie budzący wątpliwości".

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił istotne w sprawie okoliczności faktyczne, a następnie wyjaśnił, że przedmiotem prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania była samowola budowalna obiektów stacji paliw płynnych usytuowanych na działce nr [...], Am-[...] przy ul. O. P. [...] w T. Organ podkreślił, przy tym, że z inicjatywy M. Z. prowadzone były również przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. lub nadal są w toku postępowania w sprawach:

- złego stanu technicznego wiaty;

- samowolnej budowy wiaty;

- nielegalnego użytkowania wiaty;

- nielegalnego użytkowania stacji paliw płynnych;

- samowolnej rozbiórki ogrodzenia;

- samowolnej budowy muru oporowego;

- samowolnej zmiany sposobu użytkowania części obiektu przemysłowego[...];

- samowolnej budowy garażu [...].

Powyższe postępowania są odrębne, tym samym dotyczące ich kwestie podnoszone w treści odwołania nie mogą mieć wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie.

Następnie organ orzekający wskazał, że jak wynika z operatu szacunkowego

wartości nieruchomości budowlanej Zajezdni Sprzętowo-Transportowej znajdującej się w dacie utworzenia operatu (1992 r.,) przy ul. O. P. [...] w T.,

sporządzonego przez B. B., na ww. nieruchomości już w kwietniu

1992 r., znajdowała się stacja paliw (pkt. 2.8 operatu), składająca się z niezabudowanej wiaty z dwoma dystrybutorami, oraz dwoma podziemnymi stalowymi zbiornikami, każdy o pojemności 12.500 l. W operacie tym zapisano, iż obiekt eksploatowany jest już przez 15 lat.

Zdaniem organu odwoławczego bezsprzecznie świadczy to o istnieniu już co najmniej od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku dwóch obiektów stacji paliw (zbiorniki wraz z dystrybutorami) na nieruchomości przy ul. O. P. [...] w T.

O powyższym świadczy również wycena szacunkowa wartości nieruchomości sporządzona przez J. K. w lutym 1991 r. natomiast – jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] r. w aktach ww. organu brak jest dokumentów obejmujących pozwolenie na budowę przedmiotowej stacji.

W kontekście powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, iż dopiero ustawa z 1994 r., Prawo budowlane w art. 63 w związku z art. 60 ustawy Prawo budowlane nałożyła na

Inwestora obowiązek przechowywania dokumentacji obejmującej między innymi

budowę obiektu.

W ocenie organu orzekającego w tych warunkach bezsprzeczny jest brak podstaw do stwierdzenia, iż istniejący od co najmniej 70-tych lat XX wieku obiekt

(stacja paliw) jest samowolą budowlaną, przy czym zarówno organ stopnia powiatowego jak i organ wojewódzki nie mogą wysnuwać wniosków co do

samowoli budowlanej, na podstawie okoliczności braku dokumentacji, która

datowana jest na tak odległe lata i co do której inwestor nie miał obowiązku

przechowywania. Nie sposób ustalić nawet kto był inwestorem przedmiotowych robót.

Ponadto jak wynika z pisma D. Urzędu Wojewódzkiego z dnia

[...]r., istniejąca dokumentacja techniczna dotycząca nieruchomości usytuowanej w T. przy ul. O.P. [...], została wybrakowana za zgodą Archiwum Państwowego w 2000 r.

Powyższe – zdaniem organu orzekającego - wyklucza możliwość stwierdzenia samowoli budowlanej a tym samym zasadność dalszego prowadzenia postępowania i wydania decyzji merytorycznej w sprawie.

Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w odwołaniu D, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż postępowanie w wyniku którego organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję toczyło się w przedmiocie samowolnej budowy obiektów stacji paliw płynnych usytuowanych na działce

nr [...] AM-[...] przy ul. O. P. [...] w T., które istniały już przed

1991 r., czego nie kwestionuje skarżący wskazując w piśmie z dnia [...]r., na świadectwa legalizacji dwóch zbiorników do magazynowania paliwa datowanych

na 1991 rok.

Powyższego zatem przedmiotu postępowania nie można utożsamiać z podnoszonymi przez M. Z. robotami wykonanymi przez Z.O, a polegającymi najprawdopodobniej na rozbudowie stacji paliw poprzez

zainstalowanie dwóch podziemnych zbiorników na paliwa płynne na działce

[...] AM-[...] w początkach lat 90-tych.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w T. nr [...] z dnia [...]r., nakazująca na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., rozbiórkę wybudowanych przez Z.O. dwóch podziemnych zbiorników na paliwo płynne, oraz upomnienie z dnia [...] r., skierowane do Z. O., celem przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z powyższej decyzji.

Brak jest podstaw prawnych do badania powyższej okoliczności w niniejszym postępowaniu, którego przedmiot nie dotyczy robót budowlanych obejmujących rozbudowę spornej stacji paliw. Organ zatem nie bada czy przywołana powyżej decyzja z 1996 r., została, jak twierdzi Z. O. wykonana. Kwestia ta jest odrębna od niniejszego postępowania i może być wyjaśniona jednakże nie w postępowaniu w sprawie samowolnej budowy obiektów stacji paliw płynnych usytuowanej na działce nr [...] AM [...] przy ul. O. P. [...].

Reasumując powyższe rozważania organ odwoławczy stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie, w toku którego wydano postanowienia dowodowe nr [...] z dnia [...] r., oraz postanowienie nr [...] z dnia [...]r.

Zebrany materiał dowodowy świadczy o zasadności zastosowania art. 105 § 1 kpa poprzez umorzenie postępowania, w sprawie samowolnej budowy obiektów stacji paliw płynnych usytuowanej na działce nr [...] AM [...] przy ul. O. P. [...].

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował M. Z. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a ponadto uchylenie postanowień organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Nr [....] i z dnia [...] r. Nr[...], a także o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji w celu jej merytorycznego rozstrzygnięcia, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W petitum skargi M. Z. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 105 kpa i art. 7, art. 75 § 1, art. 107 § 3 oraz

art. 140 kpa; art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 kpa z związku z art. § 74 ust. 1 i ust. 2 oraz § 75 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 września 2001 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe, przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych (Dz. U. Nr 113, poz. 1211); art. 71 § 1, art. 84 § 1, art. 15 w związku z

art. 140 i art. 136 § 1 kpa.

Każdy z zarzutów przedstawionych w skardze został w sposób obszerny uzasadniony.

W zakończeniu skargi M. Z. stwierdził, że ,,postępowanie instancyjne nie doprowadziło do wyjaśnienia, czy na przedmiotowej nieruchomości istniała samowola budowlana w formie tzw. stacji paliw, która była samowolnie użytkowana, następnie rozebrana ponad wszelką wątpliwość przed upływem 2002 r. i w tym miejscu wzniesiony nowy obiekt budowlany tj. tzw. ,,nowa" stacja paliw, która jest samowolnie użytkowana i czy współwłaściciel obiektu, który nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości we właściwym czasie uzyskał pozwolenie na użytkowanie obiektu tj. tzw. ,,nowej" stacji paliw, jako zaistniałej formalnie w styczniu 2003 r., o czym dowodzą dokumenty urzędowe wystawione przez Urząd Dozoru Technicznego o/W. we W.

Somo wskazanie, że przed zakupem nieruchomości przez jednego z jej obecnych współwłaścicieli obiekt ten tj. tzw. stacja paliw istniał, jest niewystarczające do stwierdzenia, że nie doszło do wzniesienia tegoż obiektu w warunkach samowoli budowlanej, następnie do jej samowolnego użytkowania i następnie do rozebrania tegoż obiektu i w tym miejscu wzniesienia nowej samowoli budowlanej przed upływem 2002 r."

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu

[...] r. D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego do akt sprawy dołączone zostało pismo uczestnika postępowania Z.O. (oznaczone jako odpowiedź), w którym zaprzeczył on wszystkim twierdzeniom skarżącego dotyczącym samowoli budowlanej dokonanej na przedmiotowej nieruchomości oraz pismo procesowe skarżącego z dnia [...]r., podtrzymujące twierdzenia i zarzuty skargi. Do pisma dołączona została dokumentacja fotograficzna.

Na rozprawie w dniu [...]r. skarżący oświadczył, że podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie oraz, że stan faktyczny nie został należycie ustalony, a sam skarżący nie bierze odpowiedzialności za funkcjonowanie stacji. Ponadto wniósł o uwzględnienie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowane w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowaniu instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego lub przepisów prawa procesowego, obligujących do uwzględnienia skargi, mimo rozważenia w toku podjętych czynności rozpoznawczych przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej właściwy w sprawie tzn. działający zgodnie z przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i procesowymi kompetencją jest zobligowany do załatwienia sprawy w sposób w tym przepisie określony tzn. decyzją rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji.

Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty następuje poprzez konkretyzację uprawnienia lub obowiązku podmiotu, legitymowanego wg kryteriów ustalonych w

art. 28 i art. 29 kpa, którego sytuacja prawna zostaje skutkiem tego ukształtowania w inny sposób. Wszelka ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do stosowania których uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą (decyzyjną). Ustawodawca dopuścił jednak inny tzn. niemerytoryczny sposób załatwiania sprawy administracyjnej określając jego warunki m.in. w przepisie art. 105 § 1 kpa. Przepis ten nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości albo w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono w całości albo w części bezprzedmiotowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i niekwestionowanymi poglądami nauki bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania prawa lub obowiązku określonego podmiotu, które obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983 r.; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt SA/Ka 2493/95 niepubl.). Oznacza ona brak legalnej możliwości ingerowania właściwego organu w sferę prawną jednostki.

Zważyć przede wszystkim należy, że stwierdzona przez organy właściwe instancyjnie bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie odniosi się do istniejących na działce oznaczonej numerem geodezyjnym[...], AM-[...] położonej przy ul. O. P. [...] w T. obiektów stacji paliw płynnych. Postępowanie nie dotyczyło robót budowlanych, które należałoby kwalifikować jako rozbudowę przedmiotowej stacji paliw płynnych.

Czynności wyjaśniające podjęte w postępowaniu instancyjnym pozwoliły stwierdzić, że obiekty te istniały już w latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku.

Wskazuje na to przede wszystkim operat szacunkowy wartości nieruchomości budowlanej Zajezdni Sprzęto – Transportowej poprzedniego dysponenta przedmiotowej stacji oraz wycena szacunkowa wartości nieruchomości sporządzona w lutym

1991 roku. Jednocześnie – jak zasadnie podkreślały w uzasadnieniach podjętych orzeczeń organy właściwe instancyjnie - postępowanie prowadzone w tej sprawie nie dostarczyło podstaw dla uznania, iż przedmiotowe obiekty zrealizowano w ramach samowoli budowalnej.

Istotne jest również, że właściwe miejscowo organy administracji architektoniczno – budowlanej – zgodnie z udzieloną informacją - nie dysponują żadnymi dokumentami, które mogłyby stanowić wiarygodną podstawą ustaleń w tym zakresie.

Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej podporządkowane są ustrojowej zasadzie praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, która w sposób bezwzględny wymaga od nich działania na podstawie przepisów prawa.

Jednym z aspektów zasady praworządności jest stosowanie prawa materialnego i procesowego, które obejmuje m.in. subsumpcje faktu uznanego za udowodniony pod stosowną normą prawną.

Wymaga to uprzedniego stwierdzenia, że dany fakt ustalony przez

organ prowadzący postępowanie w sprawie zawiera się w zakresie

uregulowanym stosowaną normą prawną. Inaczej mówiąc sytuacja ustalona przez organ jako zaistniała czyli rzeczywista - odpowiadająca sytuacji opisanej w

hipotezie normy prawnej - uzasadnia wykorzystanie dyspozycji zawartej w tej samej normie (por. J. Wróblewski: Stosowanie prawa przez organy administracji, OMT 1972, Nr 12).

Czynności podjęte przez organ właściwy w rozpoznawanej sprawie, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje, nie doprowadziły do dokonania takich ustaleń faktycznych, które umożliwiłyby organowi administracji publicznej zastosowanie - w sposób legalny - dyspozycji uwzględnionej w normie prawa materialnego, istniejącej w obowiązującym porządku prawnym.

Konsekwencją braku możliwości merytorycznego orzekania w sprawie przez organ nadzoru budowlanego była konieczność zakończenia postępowania w inny sposób tzn. poprzez orzeczenie niemerytoryczne, czyli umarzające postępowanie.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny - stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa - stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

PM 31.01.2013 r.

popr. 07.02.2013 r.