Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 65/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 16 rc ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 514
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi Naczelnej Izby Lekarskiej na bezczynność Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Ł. do rozpoznania wniosku Naczelnej Izby Lekarskiej z dnia 15 lutego 2021 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Dyrektor Centrum Egzaminów Medycznych w Ł. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Naczelnej Izby Lekarskiej z dnia 15 lutego 2021 r.; 3. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Ł. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Ł. na rzecz skarżącej Naczelnej Izby Lekarskiej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

9 marca 2021 r. Naczelna Izba Lekarska wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z 15 lutego 2021 r. o udostepnienie informacji publicznej.

W skardze skarżąca wniosła o zobowiązanie Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych do rozpoznania wniosku z 15 lutego 2021 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że wnioskiem z 15 lutego 2021 r. Naczelna Izba Lekarska, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p,", zwróciła się do Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie treści pytań egzaminacyjnych wraz z poprawnymi odpowiedziami, wykorzystanych na potrzeby Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, dla wszystkich specjalności, które odbyły się w latach 2016-2020 w sesji wiosennej i jesiennej poprzez przesłanie ich w formie elektronicznej na wskazany adres. We wniosku tym zwrócono również uwagę na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2020 r. sygn. akt l OSK 2466/19, w którym stwierdzono, że art. 16rc ust. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 514 ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza dostęp do pytań testowych wykorzystanych na potrzeby przeprowadzonego już Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, pozbawiony jest waloru konstytucyjności i należy dokonywać jego wykładni w zgodzie z Konstytucją RP. Dyrektor Centrum Egzaminów Medycznych pismem z 17 lutego 2021 r. poinformował Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej, że udostępnianie objętych tym wnioskiem informacji uregulowane jest w odrębnych przepisach. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W odniesieniu do pytań egzaminacyjnych wykorzystanych do przeprowadzenia Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego zastosowanie znajdują przepisy art. 16rc ust. 5-7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, zgodnie z którymi udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p. podlegają wyłącznie pytania testowe wraz z poprawnymi odpowiedziami wykorzystane na potrzeby PES, po upływie 5 lat od dnia przeprowadzenia tego egzaminu. Informacje te podlegają więc odmiennym zasadom udostępniania niż określone w u.d.i.p. i dlatego też ustawa ta nie znajduje zastosowania. Przepisy ustaw regulujących dostęp do pytań egzaminacyjnych stanowią lex specialis wobec u.d.i.p. Powołany we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2020 r., sygn. akt l OSK 2466/19 nie obligował dyrektora CEM do udostępnienia pytań egzaminacyjnej, lecz do ponownego rozpoznania sprawy. Dopóki przepis art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie zostanie uchylony przez Trybunał Konstytucyjny, dyrektor CEM musi się do niego stosować, ponieważ omawiane regulacje objęte są domniemaniem konstytucyjności, które może być obalone jedynie na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Zdaniem skarżącej, organ administracji dokonał błędnej wykładni obowiązujących przepisów, niewłaściwie zastosował w sprawie art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W konsekwencji nie udostępnił żądanej informacji zgodnie z przepisami u.d.i.p. i nie wydał decyzji odmawiającej jej udostępnienia. Pozostaje zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Treść pytań egzaminacyjnych wraz z poprawnymi odpowiedziami, wykorzystanych na potrzeby Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, stanowi informację publiczną. Dostęp do testów wykorzystanych na egzaminie służy nie tylko osobom przygotowującym się do egzaminu, ale także ochronie interesu całego społeczeństwa. Umożliwia bowiem kontrolę społeczną nad właściwym wykonywaniem obowiązków powierzonych Centrum Egzaminów Medycznych, polegających na przygotowywaniu testów do tego egzaminu, kontrolowanie jakości pytań i w konsekwencji sposobu dopuszczania do zawodu lekarza osób właściwie do tego przygotowanych. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny nie dokonywał oceny zgodności z Konstytucją RP obecnie obowiązujących przepisów art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, to jednak w wyroku z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt K 8/15 wypowiedział się już w kwestii konstytucyjności przepisów przewidujących całkowity zakaz udostępniania w trybie u.d.i.p. testów i pytań z egzaminów lekarskich. Trybunał Konstytucyjny orzekając, że poddany kontroli przepis art. 16r ust. 12 ustawy o zawodach lekarza i lekarza jest niezgodny z art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wskazywał na brak podstaw do tego, aby wyłączać lub ograniczać możliwość zapoznawania się z testami przeprowadzonych już egzaminów lekarskich. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że analiza zakwestionowanych przepisów i ich otoczenia normatywnego prowadzi do wniosku, że wynikające z nich ograniczenie prawa do informacji publicznej nie znajduje oparcia w art. 61 ust. 3 w związku art. 31 ust. 3 Konstytucji w zakresie, w jakim odnosi się do testów PES, które już się odbyły. Zakwestionowane normy nie służą osiągnięciu zamierzonego celu (jakim jest rzetelna weryfikacja kwalifikacji lekarskich osób przystępujących do egzaminów). Nie spełniają również postulatu adekwatności, a przy tym naruszają istotę gwarantowanego prawa, jakim jest prawo do informacji publicznej. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 maja 2020 r. sygn. akt l OSK 2466/19, rozpatrując treść art. 16rc ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty stwierdził, że mamy do czynienia z wtórną niekonstytucyjnością powyższego przepisu. Nastąpiła bowiem zmiana stanu prawnego, ale nowy przepis nadal nie odpowiada zasadom określonym w wyroku Sądu Konstytucyjnego dotyczącym poprzedniej normy prawnej. W takiej sytuacji dochodzi do wystąpienia, tzw. oczywistej niekonstytucyjności. Nie powinno więc budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 7 czerwca 2016 r. sygn. akt K 8/15, niekonstytucyjność wskazanych w tym wyroku przepisów odnosi się nadal do treści obecnego art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Przywołany przez organ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 21 maja 2019 r. sygn. akt II SAB/Łd 14/19 na poparcie tezy, że przepisy ustaw regulujących dostęp do pytań egzaminacyjnych stanowią lex specialis wobec u.d.i.p., został uchylony właśnie przez wskazany we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego sygn. akt l OSK 2466/19. Natomiast pozostałe przywołane przez organ wyroki o sygn. l OSK 662/18 i II SA/Wa 454/17 zapadły w jednej sprawie, o odmiennym stanie faktycznym i prawnym. Z uwagi na okoliczność, że analogiczna sprawa odmowy przez Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych udostępnienia informacji publicznej dotyczącej treści pytań z Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, z uwagi na odrębny tryb ich udostępniana, była już poddana kontroli sądowej i działanie Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny ocenione jako błędne, to bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Okoliczności te wskazują bowiem na brak woli właściwego załatwienia sprawy i bezpodstawne uniemożliwianie zapoznania się zainteresowanym z informacjami publicznymi mającymi istotne znaczenie dla interesu społecznego, a tym samym na wadliwość działania organu o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Centrum Egzaminów Medycznych wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do treści skargi organ administracji wskazał, że Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku sygn. akt K 8/15, odnosił się do zupełnie innego stanu prawnego, który od czasu wydania tego wyroku uległ dwukrotnej zmianie. Pierwotnie przepisy całkowicie wyłączały dostęp do pytań egzaminacyjnych na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. Orzeczenie to zostało wydane 7 czerwca 2016 r. Natomiast 9 października 2015 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1991), w wyniku której miały ulec nowelizacji wspomniane przepisy. W momencie orzekania przez Trybunał Konstytucyjny regulacja ta była już uchwalona i biegł okres vacatio legis. Trybunał zatem odnosił się do obowiązującego nadal stanu prawnego, aczkolwiek ze świadomością zmiany tych unormowań. Uznał zatem, że dotychczasowe brzmienie tych przepisów jest niezgodne z Konstytucją RP (gdyż całkowicie wykluczają one dostęp do pytań egzaminacyjnych na zasadach u.d.i.p.), ale jednocześnie wskazał, że "dokonał oceny zakwestionowanych przepisów, mając świadomość przewidywanej zmiany stanu prawnego" i dalej wyjaśnił, że wprowadzane modyfikacje "w nowym otoczeniu normatywnym zmienia sytuację adresatów". Zdaniem organu, Trybunał nie kwestionował zatem uchwalonych nowych przepisów. Nowela ta weszła w życie 1 maja 2017 r. W jej wyniku zostało nadane nowe brzmienie tej regulacji, która w przypadku PES znajduje się w art. 16rc ust. 6 i 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Następnie w drodze kolejnej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1291 ze zm.) 1 stycznia 2021 r. miały ulec zmianie przepisy dotyczące udostępnienia pytań egzaminacyjnych, wykorzystywanych na potrzeby PES. W myśl tych regulacji Dyrektor CEM został zobligowany do utworzenia bazy pytań testowych, która byłaby upubliczniona na stronie internetowej CEM. Następnie z bazy tej pozyskiwane byłyby pytania do konkretnego testu, w którym stanowiłyby 70% pytań (84 pytania na 120 w teście). Jednakże w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2345) wejście w życie tych przepisów zostało "odroczone" do 1 stycznia 2023 r. W odniesieniu do obecnie obowiązującej regulacji Trybunał Konstytucyjny nie wypowiadał się. Przepisy te są zatem objęte domniemaniem konstytucyjności, które zgodnie z art. 188 ust. 1 Konstytucji RP może być obalone jedynie na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nie można zatem podzielić stanowiska wyrażonego przez skarżącą, że mimo nadal obowiązującego art. 16rc ust. 6 i 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, organ administracji powinien go pominąć i kierując się przywołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2020 r., uznać ten przepis za sprzeczny z Konstytucją RP, a więc nieodpowiadający formule zawartej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Postępowanie takie byłoby sprzeczne z art 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. Organy władzy wykonawczej nie mogą bowiem uznać, że formalnie obowiązujący przepis nie ma mocy prawnej. Godziłoby to w zasady praworządności i trójpodziału władzy. Ograniczenie dostępu do pytań egzaminacyjnych i ich publikowanie dopiero po 5 latach od egzaminu, na którym były wykorzystane, jest uzasadnione okolicznością, że w wielu wąskich dziedzinach medycyny trudno jest opracować liczną pulę pytań, z których konstruowany byłby test. Niejednokrotnie bowiem jest jedynie kilku albo kilkunastu specjalistów w tej dziedzinie w Polsce, którzy mogliby być autorami tych pytań. Stąd też do testu są dość często wykorzystywane pytania użyte w poprzednich edycjach egzaminu. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, złożenie tego egzaminu jest warunkiem uzyskania tytułu specjalisty, czyli najwyższego tytułu zawodowego lekarza. Osoba, która się nim legitymuje, powinna dawać rękojmię posiadania specjalistycznej wiedzy i umiejętności w danej dziedzinie medycyny. Dlatego też, aby PES spełniał taką rolę musi być przeprowadzony metodologicznie poprawnie, tj. pytania egzaminacyjne wykorzystywane na teście nie mogą być znane zdającym. Można zatem uznać, że regulacje ograniczające dostęp do pytań testowych są podyktowane potrzebą rzetelnego sprawdzenia wiedzy zdających lekarzy, a tym samym ochrony życia i zdrowia ich pacjentów. Odpowiada to więc formule zawartej w art 61 ust. 3 Konstytucji RP, choćby w zakresie "praw innych osób" – pacjentów. Kierując się jednak potrzebą transparentności działań organu publicznego, ustawodawca zdecydował, że pytania egzaminacyjne mogą być ujawnione. Przepis art. 16rc ust. 6 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty przewiduje bowiem procedurę udostępniania takich materiałów. Może z niej skorzystać zdający (bez ograniczeń czasowych), który może zapoznać się ze swym testem, kluczem poprawnych odpowiedzi i kartą odpowiedzi, którą wypełnił na danym egzaminie. W ten sposób ma zagwarantowaną możliwość kontroli ustalenia wyników jego egzaminu (odczyt karty i klucz odpowiedzi publikowany jest przez CEM również na jego stronie internetowej). Ewentualna kontrola społeczna nad działalnością CEM jest realizowana za pomocą procedury udostępniania pytań, poprawnych odpowiedzi i innych informacji (np. statystyk) na stronie internetowej CEM po 5 latach od danego egzaminu. Materiały takie są dostępne na stronie internetowej pod adresem http://cem.edu.pl/pytcem/eula_pes.php (zakładka Lekarze/lekarze dentyści - archiwalne pytania), gdzie CEM zamieściło pytania od początku organizowania egzaminów specjalizacyjnych, tj. od 2003 r. Zdaniem organu administracji, omawiana regulacja stanowi lex specialis wobec przepisów u.d.i.p. W sprawie znajduje więc zastosowanie art. 1 ust 2 u.d.i.p. Nie doszło zatem do naruszenia prawa, a tym bardziej nie można uznać, że było ono rażące. Nie można bowiem traktować jako rażącego naruszenia prawa przypadków, gdy istnieją wątpliwości interpretacyjne, dotyczące przepisów, które mają stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Nie ma wątpliwości, co do stosowania art. 16rc ust. 6 i 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Przepis ten nadal bowiem obowiązuje. Jeśli jednak uznać, że wątpliwości takie istnieją, to nie mogą one uzasadniać tezy o rzekomym "rażącym" naruszeniu prawa przez organ administracji, który procedował na podstawie obowiązujących przepisów, które nie zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny. Analizowana regulacja została utrzymana w mocy przez ustawodawcę nowelą z grudnia 2020 r., a zatem uchwaloną już po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2020 r. Ustawodawca, znając zatem to rozstrzygnięcie, nie zdecydował się przepisów tych uchylić jako sprzecznych z Konstytucją RP. Można zatem założyć, że nie podzielił stanowiska o ich niekonstytucyjności. Nie ma więc żadnych podstaw formalnych i faktycznych do uznania, że organ administracji pozostaje w bezczynności, a tym bardziej, że jego postępowanie rażąco naruszało prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.

W kontrolowanej sprawie skarżąca we wniosku z 15 lutego 2021 r., który wpłynął do organu administracji 22 lutego 2021 r., wniosła o udostępnienie informacji publicznej – treści pytań egzaminacyjnych wraz z poprawnymi odpowiedziami, wykorzystanych na potrzeby Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, dla wszystkich specjalność, które odbyły się w latach 2016-2020 w sesji wiosennej i jesiennej.

Dla oceny, czy podmiot będący adresatem wniosku o udzielenie informacji publicznej pozostaje w bezczynności istotne znaczenie ma ustalenie, czy był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, czy wnioskowana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i czy nie zachodzi określona w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. sytuacja wyłączająca stosowanie jej przepisów w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Wskazany przepis należy rozumieć w ten sposób, że wyłącza on przepisy u.d.i.p. w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępności do informacji publicznych.

Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego skierowany został wniosek był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. i nie zachodzi określona w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. sytuacja wyłączająca stosowanie jej przepisów, pozwala na skuteczne postawienie wskazanemu podmiotowi zarzutu bezczynności.

Zakres podmiotowy ustawy został uregulowany w art. 4 u.d.i.p. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne w szczególności : 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232 oraz z 2020 r. poz. 568), oraz partie polityczne (art. 4 ust. 2 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyroki NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 2223/14; z 7 lipca 2016 r., I OSK 39/15).

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że żądana informacja jest informacją publiczną, do której udostępniania co do zasady jest zobowiązany organ.

Istotą sporu natomiast jest, czy skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt K 8/15, dotyczące niezgodności art. 14a ust. 1 i art. 16r ust. 12 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP można rozciągnąć również na obecne brzmienie art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia w sposób bezpośredni wpływa ocenę sposobu załatwienia wniosku skarżącej z 15 lutego 2021 r. dotyczącego udzielenia informacji publicznej w postaci treści pytań egzaminacyjnych wraz z poprawnymi odpowiedziami, wykorzystanych na potrzeby Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, dla wszystkich specjalności, które odbyły się w latach 2016-2020 w sesji wiosennej i jesiennej.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 7 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt K 8/15 stwierdził, że art. 14a ust. 11 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. Nr 113, poz. 658), w zakresie, w jakim dotyczy testów i pytań testowych z Lekarskiego Egzaminu Końcowego i Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego, które już się odbyły i art. 16r ust. 12 zdanie drugie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 13 wskazanej ustawy z 28 kwietnia 2011 r., w zakresie, w jakim dotyczy zadań testowych z Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, który już się odbył są niezgodne z art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny stwierdzając niekonstytucyjność art. 14a ust. 1 i art. 16r ust. 12 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, które przewidywały całkowity zakaz udostępniania w trybie u.d.i.p. testów i pytań z egzaminów lekarskich uznał, że "publiczny dostęp do testów z egzaminów, które już się odbyły, nie narusza wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych, nie zagraża też porządkowi publicznemu, bezpieczeństwu lub ważnemu interesowi gospodarczemu państwa. Nie mieści się również w katalogu wyjątków wskazanych w art. 5 u.d.i.p. (prywatność osoby fizycznej lub tajemnica przedsiębiorcy). [...] Ujawnienie pytań egzaminacyjnych pozwala uniknąć sytuacji, w której dobrze przygotowany lekarz ma problem ze zdaniem egzaminu z uwagi na nieznajomość techniki stawiania pytań. Znajomość pytań powinna być odbierana nie jako zagrożenie dla poziomu nauczania, a wręcz przeciwnie – jako korzystny element procesu nauczania. Powszechnie wiadomo, że zazwyczaj osoby dobrze przygotowane śledzą pytania egzaminacyjne z lat ubiegłych i weryfikują swoje umiejętności z wymaganiami stawianymi na egzaminie w latach ubiegłych. Samo zapoznawanie się z pytaniami z lat ubiegłych każe sięgnąć do źródeł wiedzy, książek, podręczników, nie sposób traktować tego inaczej jak pogłębiania wiedzy. Jak zauważają uczestnicy postępowania, udostępnienie pytań maturalnych, pytań z egzaminu gimnazjalnego czy pytań na aplikacje prawnicze z lat ubiegłych nie zniweczyło celu owych procedur egzaminacyjnych, jakim jest rzetelna weryfikacja wiedzy osób przystępujących do tych egzaminów; to samo można powiedzieć w odniesieniu do udostępniania pytań z przeprowadzonych już egzaminów lekarskich. Zasób wiedzy, jaki musi mieć osoba przystępująca do egzaminu, jest rozległy i przy rzetelnym, każdorazowym przygotowaniu nowych testów z pewnością trudno byłoby taki egzamin zdać wyłącznie na podstawie znajomości testów z lat ubiegłych. Istotniejszą wagę z konstytucyjnego punktu widzenia ma jednak argument przytoczony przez Prokuratora Generalnego, że dostęp do testów wykorzystanych na egzaminie służy nie tylko osobom przygotowującym się do egzaminu, ale także ochronie interesu całego społeczeństwa. Wprowadzenie norm, które uniemożliwiają udostępnianie testów z egzaminów lekarskich, które się odbyły, blokuje kontrolę społeczną nad właściwym wykonywaniem obowiązków powierzonych CEM, polegających na przygotowywaniu testów. W interesie społeczeństwa jest możliwość kontrolowania jakości pytań i w konsekwencji sposobu dopuszczania do zawodu lekarza osób właściwie do tego przygotowanych. Na tym właśnie polega dwoistość celów prawa do informacji, dzięki której prawo to uzyskało nie tylko status prawa podmiotowego, ale mogło zostać zaliczone do kategorii publicznych praw podmiotowych". Trybunał Konstytucyjny orzekł zatem, że brak jest podstaw do tego, aby wyłączać lub ograniczać możliwość zapoznawania się z testami przeprowadzanych egzaminów lekarskich. Nie można bowiem ani w treści art. 61 ust. 3 Konstytucji RP dopatrywać się podstaw do ograniczenia tego prawa na ochronę takich wartości jak bezpieczeństwo państwa, ochrona prawa do prywatności czy też prawnie chroniony interes przedsiębiorcy. Co więcej Trybunał podzielił stanowisko Prokuratora Generalnego, że dostęp do pytań testowych zadawanych w toku jednego z egzaminów przeprowadzanych przez Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi stanowi realizację politycznego prawa obywatelskiego statuowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ umożliwia ocenę jakości przeprowadzanych egzaminów, a co za tym idzie wywiązywania się przez Państwo z obowiązku dopuszczania do zawodu lekarza osób posiadających odpowiednie kompetencje.

Zgodnie z art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej podlegają wyłącznie pytania testowe wraz z poprawnymi odpowiedziami wykorzystane na potrzeby PES, po upływie 5 lat od dnia przeprowadzenia tego egzaminu. Stosownie do art. 16rc ust. 6 tej ustawy testy i pytania testowe oraz zadania i pytania egzaminu ustnego PES mogą być udostępnione wyłącznie osobie przystępującej do tego egzaminu, na jej wniosek, po ich wykorzystaniu w PES. Dyrektor CEM udostępnia testy i pytania testowe w drodze ich okazania w siedzibie CEM. Zakazane jest wynoszenie poza siedzibę CEM udostępnianych testów i pytań testowych oraz ich reprodukowanie, kopiowanie jakąkolwiek techniką lub przepisywanie. W przypadku naruszenia tego zakazu udostępnianie zostaje przerwane. Przebieg udostępniania może być monitorowany za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk.

Przepisy te zostały dodane do art. 16rc ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty przez art. 1 pkt 16 lit. b ustawy z dnia 21 października 2016 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2020 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa zmieniająca z dnia 21 października 2016 r.". Z treści uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej z dnia 21 października 2016 r. nie wynika, dlaczego ustawodawca uznał, że dopiero po 5 latach od przeprowadzenia egzaminu PES będzie możliwe udostępnienie pytań testowych wraz z odpowiedziami na zasadach określonych w u.d.i.p. (por. uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, druk VIII.769).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym przez skarżąca wyroku z 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2466/19, że w istocie mamy do czynienia z wtórną niekonstytucyjnością przepisu art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, a zatem z sytuacją, w której wstąpiły łącznie trzy warunki: 1) nastąpiła zmiana normatywna, 2) w systemie prawnym w dalszym ciągu występuje niekonstytucyjna regulacja zbliżona do tej, która została derogowana z systemu prawa przez Trybunał Konstytucyjny, 3) stwierdzenie niekonstytucyjności następuje w nowym układzie kontroli, po przeanalizowaniu orzeczenia Trybunału dotyczącego zbliżonego problemu prawnego (K. Kos, Wtórna niekonstytucyjność, a zagadnienie wykładni prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego Nr 3.2018, s. 47). Wtórna niekonstytucyjność przepisu ma zatem miejsce, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego, ale nowy przepis nadal nie odpowiada zasadom określonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym poprzedniej normy prawnej.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2466/19, chociaż formalnie kontroli Trybunału Konstytucyjnego podlega, m. in. akt prawny bądź jego część (konkretny przepis), to faktycznie przedmiotem tej kontroli są określone w takim akcie normy prawne (zawarte w poszczególnych jednostkach redakcyjnych takiego aktu). Trybunał bada bowiem to, czy norma prawna zawarta w kontrolowanym akcie zawiera treści sprzeczne z aktem normatywnym wyższego rzędu lub inaczej rzecz ujmując, Trybunał bada, czy norma zawarta w akcie niższego rzędu urzeczywistnia postanowienia zawarte w akcie wyższego rzędu. Nie ulega zatem wątpliwości, że z formalnego punktu widzenia stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie wywiera bezpośrednich skutków w stosunku do przepisów o tej samej, bądź analogicznej treści, niebędących wprost przedmiotem oceny Trybunału, a więc zarówno istniejących już w systemie prawnym, jak i ponownie do niego wprowadzonych przez organy stanowiące prawo. Jednakże chociaż przepis tożsamy treściowo nie jest bezpośrednio eliminowany z obrotu prawnego, to jednak nie można nie dostrzegać tego, że powstają uzasadnione wątpliwości co do zgodności z Konstytucją normy prawnej w nim wyrażonej, co nie powinno pozostawać bez znaczenia dla sądów oceniających możliwość zastosowania takiego przepisu. Jednak stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu ma zatem istotne znaczenie dla oceny możliwości zastosowania przepisów o tożsamej bądź analogicznej treści. W takiej sytuacji dochodzi do wystąpienia, tzw. oczywistej niekonstytucyjności. Zasadniczo sytuacja oczywistej niekonstytucyjności zachodzi wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne. Tego typu założenie występuje również w przypadku, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną, jak norma objęta już wyrokiem Trybunału (R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 266-268; M. Wiącek, Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011, s. 266-268). Z oczywistą niekonstytucyjnością mamy do czynienia również wtedy, gdy ustawodawca zmienia co prawda kontrolowany przepis, ale nie usuwa stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku niezgodności, stwarzając tylko pozory restytucji konstytucyjności.

W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że oczywistość niezgodności przepisu z Konstytucją RP oraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. W tak bowiem oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, by sądy uruchomiały procedurę kolejnych pytań prawnych (R. Hauser, A. Kabat, Glosa do wyroku NSA z 14 lutego 2002 r., I SA/Po 461/01, OSP 2003/2 s. 73-75; M. Wiącek, Pytania prawne do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011, s. 269; orzeczenia NSA, tj. uchwała z 16 października 2006 r., I FPS 2/06, wyroki: z 10 marca 2010 r., I OSK 1447/09, z 24 września 2008 r., I OSK 1369/07, z 6 czerwca 2018 r., II FSK 1454/16, z 15 lutego 2018 r., I FSK 1523/17).

Nie powinno więc budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt K 8/15, niekonstytucyjność wskazanych w tym wyroku przepisów odnosi się nadal do treści obecnie obowiązującego art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Wskazany przepis nadal bowiem pozbawia osoby zainteresowane możliwości zapoznania się z treścią pytań testowych, a tym samym uzyskania bieżącej wiedzy o sprawach publicznych, w tym przede wszystkim oceny czy aktualne działanie Państwa w zakresie dopuszczania osób do wykonywania zawodu lekarza pozwalają na uznanie, że działania związania z ochroną życia i zdrowia Polaków będą wykonywały osoby kompetentne, a system egzaminów jest transparentny. Ujawnienie pytań do egzaminów dopiero po upływie pięciu lat w istocie uniemożliwia tak pojętą kontrolę społeczną, a nadto, co szczególnie było podkreślone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 czerwca 2016 r., faktycznie uniemożliwia osobom przygotowującym się do egzaminu – przygotowanie się do niego poprzez analizę testów i pytań testowych, które już się odbyły. Tak więc zmiana ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty dokonana ustawą zmieniającą z dnia 21 października 2016 r. nie zmienia stanu niekonstytucyjności w zakresie udostępnienia testów i pytań testowych w trybie dostępu do informacji publicznej wskazanego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt K 8/15, gdyż nadal uniemożliwia kontrolę społeczną przeprowadzonych egzaminów, a zainteresowanym skuteczne przygotowanie się do nowych egzaminów na podstawie ujawnionych pytań z lat poprzednich.

W tym stanie rzeczy sąd kierując się treścią art. 178 ust. 1 Konstytucji RP za Trybunałem Konstytucyjnym stwierdza, że art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozbawiony jest waloru konstytucyjności, co nie pozwala uznać, że organ administracji prawidłowo załatwił wniosek skarżącej informując ją w piśmie z 17 lutego 2021 r. o odrębnym trybie dostępu do żądanej informacji, o którym stanowi ten przepis w jego literalnym brzmieniu. Dodać trzeba, że art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty zgodnie z art. 1 pkt 40 lit. b ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1291) otrzymał brzmienie: "Zadania i pytania egzaminu ustnego PES są opracowywane, przetwarzane, dystrybuowane i przechowywane przez CEM w sposób uniemożliwiający dostęp do nich przez osoby inne niż uczestniczące w ich opracowywaniu, przetwarzaniu, dystrybuowaniu i przechowywaniu, przeprowadzające PES lub sprawujące nadzór nad jego przeprowadzeniem.". Przepis art. 16rc ust. 6 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty otrzymał natomiast brzmienie: "Pytania testowe wraz z poprawnymi odpowiedziami po ich wykorzystaniu są publikowane w terminie 7 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu na stronie internetowej CEM oraz gromadzone w bazie pytań PES". Nowelizacja dokonana ustawą z 16 lipca 2020 r. wejdzie jednak w życie dopiero 31 grudnia 2022 r. (art. 28 pkt 1 lit. e). Ustawodawca także w tym wypadku nie uzasadnił w projekcie ustawy tej zmiany.

Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ administracji do rozpoznania wniosku skarżącej z 15 lutego 2021 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w załatwieniu tego wniosku (pkt 1 i 2 sentencji wyroku).

Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność w załatwieniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).

"Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości, jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA: z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15; z 8 marca 2017 r., I OSK 1925/16). W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności oraz oczywistość naruszenia (por. wyroki NSA: z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; z 21 lipca 2017 r., I OSK 2808/15; z 8 lipca 2015 r., I OSK 237/15). To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; WSA w Poznaniu z 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 czerwca 2018 r., II SAB/Wa 58/18).

Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Bezczynność organu nie wynikała ze złej woli czy opieszałości organu. Organ nie udostępnił wnioskodawcy żądanych informacji ze względu na błąd co do zastosowania przepisów prawa. Jego działanie nie było nacechowane złą wolą ani arogancją wobec skarżącej. W piśmie z 17 lutego 2021 r. poinformował skarżącą, we właściwy w jego przekonaniu sposób, o odrębnym trybie dostępu do żądanych informacji publicznych. Kierował się przy tym literalnym brzmieniem art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2466/19 został wydany w sprawie z wniosku innego niż skarżąca podmiotu. Organ administracji nie był zatem w tym wypadku związany zawartą w tym wyroku oceną prawną i wskazaniami co do sposobu załatwienia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej (art. 153 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis sądowy od skargi 100 zł oraz wpis sądowy od zażalenia na postanowienie z 13 maja 2021 r. o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawę o sygn. akt K 13/19 z wniosku skarżącej o zbadanie zgodności z art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, m. in. art. 16rc ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 16 lit. b ustawy zmieniającej z 21 października 2016 r., wobec uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie z 13 maja 2021 r. (postanowienie z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III OZ 576/21), sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie, wskazuje się bowiem, że koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. sąd rozstrzyga również o kosztach postępowań wpadkowych, w szczególności wywołanych zażaleniami stron wniesionymi i rozpoznanymi w toku sprawy, nawet wówczas, gdy ich wynik był niekorzystny dla skarżącego (por. postanowienia NSA: z 17 stycznia 2012 r., I OZ 5/12; z 11 października 2012 r., I OZ 756/12; z 11 września 2014 r., II OZ 896/14; z 21 kwietnia 2015 r., I OZ 337/15; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 643-644 oraz powołane tam orzecznictwo).

dc