Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 455/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 193 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 697
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamienicka, sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania S. G. (dalej: skarżący) od decyzji Starosty W. z dnia [...] maja 2018 r. [...] o umorzeniu w części opłaty za pobyt w [...] Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej [...] w N. S., córki A. G. za okres od 1 marca 2018 r. do 31 marca 2018 r. w kwocie 2740,41 zł miesięcznie a od 1 kwietnia 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. w kwocie 2993,50 zł i ustalającą nową opłatę w kwocie 500 zł miesięcznie od 1 marca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r., działając na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 1a, ust. 2-8, art. 194 ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. 2017 poz. 697 ze zm.) dalej ustawa; art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że od wyżej opisanej decyzji, skarżący wniósł odwołanie kwestionując jej zasadność. Podniósł, że z dokumentów akt sprawy wynika, iż córka przebywała na długotrwałej ucieczce z placówki opiekuńczo-wychowawczej, do której była skierowana.

Kolegium Odwoławcze ustaliło, że postanowieniem z dnia [...] października

2017 r. sygn. akt [...] Sąd rejonowy w W. umieścił A. G. ur. [...] 2001 r. w instytucjonalnej pieczy zastępczej w formie placówki opiekuńczo-wychowawczej, natomiast na podstawie skierowania nr [...] Starosta W. umieścił córkę skarżącego w [...] Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej [...] w N. S. W dniu 7 marca 2018 r. organ I instancji wezwał skarżącego w celu złożenia wniosków i zajęcia stanowiska w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W dniu 13 marca 2018 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie w całości odpłatności za pobyt córki w placówce wraz z decyzją o waloryzacji renty od 1 marca 2018 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w wysokości 1322,93 zł miesięcznie. Jednocześnie zarzucił brak skutecznych działań ze strony Instytucji mających na celu doprowadzenie jego małoletniej córki do placówki. W związku z powyższym Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w dniu 15 kwietnia 2018 r. zwróciło się z zapytaniem do Komisariatu Policji w B. oraz do [...] Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej [...], jakie czynności są podejmowane w celu powrotu małoletniej do placówki. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w W. wystąpiło do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ośrodka Pomocy Społecznej w B., firmy A o wydanie zaświadczenia o podanie wysokości osiąganych dochodów przez skarżącego. W dniu 20 marca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., przekazał informację o wysokości renty pobranej przez skarżącego tj. 1286,29 zł netto za miesiąc luty oraz że podlega zgłoszeniu do ubezpieczenia przez firmę A S.A. w N. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w dniu 23 marca 2018 r. (data wpływu) poinformował PCPR, że skarżący nie korzysta z pomocy ośrodka. Ponieważ Firma "A" nie przekazała informacji o wysokości wynagrodzenia skarżącego pomimo wysłania wniosku o udostępnienie danych przez tut. Centrum w dniu 7 marca 2018 r. W dniu 30 kwietnia 2018 r. firma A S.A. przysłała zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, z którego wynika, że średnie wynagrodzenie netto skarżącego wynosi 2053,91 zł. Zawiadomieniem z dnia 4 maja 2018 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie powiadomiło skarżącego o braku dowodów potwierdzających jego trudną sytuację materialną, zdrowotną, co może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej umorzenia w całości odpłatności za pobyt dziecka w placówce. W dniu 15 maja 2018 r. skarżący zgłosił się na powyższe zawiadomienie i przedłożył wykaz swoich miesięcznych wydatków, jednak nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną i zdrowotną. Na podstawie otrzymanych zaświadczeń PCPR ustalił, że łączny dochód skarżącego wynosi 3352,41 zł i przekracza 150% kryterium dochodowego określonego na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które dla potrzeb osoby samotnie gospodarującej wynosi 634 zł x 150% - 951 zł, co dało podstawę do naliczenia odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

W związku z powyższym zaskarżoną decyzją organ I instancji umorzył w części opłatę za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej i naliczył odpłatność w kwocie 500 zł miesięcznie.

Zdaniem Samorządowego Kolegium odwoławczego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 193 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U.2017.697.ze zmian.) dalej zwanej u.p.z. za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, przy czym stosownie ust. 1a i ust. 2 obowiązek ten ciąży od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej i ma charakter -odpowiedzialności solidarnej. Stosownie do art. 194 ust. 1 u.p.z. stanowi, że powyższą opłatę ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Natomiast zgodnie z art. 194 ust. 3 u.p.z. starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę rady powiatu określającej warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 u.p.z. Z przepisu § 3 uchwały nr [...] Rady Powiatu W. z dnia [...].12.2011 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jeżeli dochód osoby zobowiązanej nie przekracza 150% kryterium dochodowego, określonego na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Dochód miesięczny odwołującego wynosi, wg obliczeń organu I instancji, kwotę 3352,41 zł, zaś kryterium dochodowe na osobę w rodzinie osoby samotnie wychowującej dziecko wynosi 951 zł. Zestawiając te dwie liczby ze sobą, otrzymuje się informację, ile razy dochód osoby samotnie wychowującej dziecko przekracza ustawowe kryterium dochodowe oraz wysokość zwolnienia z opłaty za pobyt dziecka w ośrodku opiekuńczo-wychowawczym [...] w N. S. wynoszącej do 10.03.2018 r. - 3240,41 zł, a od 19.03.2018 r.,- 3493,50 zł. Uwzględniając ponoszone wydatki związane z utrzymaniem domu, organ I instancji uznał, iż odwołujący zobowiązany jest do zapłaty kwoty 500 zł miesięcznie za okres od 1.03.2018 r. do 31.08.2018 r. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 03.03.2017 r. sygn. akt I OSK 2404/16 ustawodawca nie określił w art. 194 ust. 3 ustawy formy działania organu, w jakiej organ miałby dokonywać umorzenia opłaty, odroczenia terminu jej płatności, rozłożenia jej na raty lub odstąpienia od jej ustalenia. W omawianym przepisie zawarte jest odesłanie, ale jedynie do ust. 2 tego przepisu oraz do art. 193 ust. 1, w których również nie określono formy działania organu. Forma ta, jako decyzja, wynika dopiero z art. 194 ust. 1, dlatego nie ma przeszkód, aby ze względu na systematykę przepisu, formę tę stosować także do orzekania o okolicznościach określonych w art. 194 ust. 3, ale wtedy należy konsekwentnie przyjąć, że o okolicznościach tych można orzekać zarówno w odrębnej decyzji, jak i w decyzji określonej w art. 194 ust. 1, tj. w decyzji o ustaleniu opłaty. Dalej odnosząc się do zarzutu odwołania, nie budzi wątpliwości Kolegium, że placówka opiekuńczo-wychowawcza oddziału socjalizacyjnego jest ustawową formą instytucjonalnej pieczy zastępczej wynikającą z art. 95 ustawy. W dalszej kolejności jednocześnie Kolegium stwierdza, że przepisy tej ustawy w art.193 ust. 6a stanowią, że opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice nie ponoszą za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców. Zatem, skoro małoletnia została faktycznie umieszczona w pieczy zastępczej, jednak wielokrotnie uciekała z placówki opiekuńczo-wychowawczej, to nie ma to wpływu na obowiązek rodziców biologicznych wynikający z art. 193 ust. 1 ustawy. Tym samym, w świetle przytoczonych przepisów prawa, fakt przebywania małoletniej poza placówką opiekuńczo-wychowawczą, jednak nie u rodziców biologicznych, nie ma wpływu na obowiązek ponoszenia przez tych rodziców opłaty za dziecko umieszczone w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Zwarzyć należy, że decyzja ustalająca opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie ma charakteru uznaniowego i ma charakter związany, w przeciwieństwie do decyzji o umorzeniu opłaty, która ma charakter uznaniowy, o czym przesądza art. 194 ust. 3 ustawy. Skoro jak wynika z w/w wyroku NSA przepisy umożliwiają jednoczesne podjęcie rozstrzygnięcia co do umorzenia opłaty jak też jej ustalenia, to brak jest podstaw do uwzględnia odwołania.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił:

– naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :

1) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

2) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia;

– naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez jego błędną wykładnię skutkującą obciążaniem skarżącego opłatą za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, podczas gdy wskazana w istotnej placówce faktycznie nie przebywała.

Nawiązując do powołanego, wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji – w zakresie jakim ustala opłatę za pobyt dziecka w kwocie 500 zł miesięcznie od 1 marca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że córka przebywała w placówce jedynie

w okresie:

- w dniu 10 maja 2018 r. od godz. 12.30 do godziny 19.00,

- w dniu 29 maja 2018 r. od godz. 9.30 do godziny 16.00,

- w dniu 1 czerwca 2018 r. od godziny 15.40 do godziny 17.00, o czym skarżący był na bieżąco informowany przez Dyrektora [...] w N. S.

W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego, nie znajduje podstaw stanowisko organów, zgodnie z którym skarżący winien ponosić opłaty związane z pobytem córki w placówce. Podstawą bowiem obciążenia skarżącego istotną opłatą jest przepis art. 193 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, zgodnie z którym rodzice ponoszą opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że podstawą obciążenia rodziców opłatą za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest faktyczny pobyt dziecka, nie zaś sam fakt jego tam skierowania. Skarżący podkreślił, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, co nie było przez organy obu instancji kwestionowane, że córka dokonała kilkukrotnie ucieczki z placówki, w związku z czym od wielu miesięcy piecza zastępcza nad jej osobą nie jest wykonywana.

Nadto skarżący podniósł, że organy obu instancji nie przeprowadziły należycie postępowania dowodowego w sprawie, bowiem nie wskazały dokładnie okresów, w których nieletnia przebywała w placówce opiekuńczo-wychowawczej i na jakiej podstawie w danym okresie była tam skierowana, wskazując jedynie, że wskazana kilkukrotnie dokonywała ucieczek. Powyższym postępowaniem organy naruszyły przepisy art. 7 kpa i 77 § 1 kpa, bowiem nie został należycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy oraz nie zebrano niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w istotnym zakresie materiału dowodowego. Powyższe doprowadziło także do naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa, bowiem organ II instancji posiadał obiektywne możliwości zrewidowania stanowiska organu I instancji wobec przedstawienia zarzutów przez skarżącego co do wydanej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując ustalenia i argumentację przytoczone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2018 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] maja 2018 r. [...] o umorzeniu w części opłaty za pobyt w [...] Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej [...] w N. S., córki za okres od 1 marca 2018 r. do 31 marca 2018 r. w kwocie 2740,41 zł miesięcznie, a od 1 kwietnia 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. w kwocie 2993,50 zł i ustalającą nową opłatę w kwocie 500 zł miesięcznie od 1 marca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r.

Na wstępie trzeba zauważyć, że podobna sprawa była już przedmiotem kontroli tut. Sądu (wyrok z dnia 28 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 197/18). Słusznym staje się przytoczenie pełnej argumentacji Sądu zawartej w rzeczonym orzeczeniu.

"Podstawą materialną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu

I instancji stanowiły przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a tej ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę - od dnia jego umieszczenia - w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 -

w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Jak wynika zaś z art. 193 ust. 2 u.w.r.s.p.z., za ponoszenie opłat rodzice odpowiadają solidarnie.

Ustawodawca określił zatem krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz wskazał w jakich przypadkach są one zobowiązane do ponoszenia opłat. Konstrukcja unormowania art. 193 ust. 1 pkt 1 u.w.r.s.p.z. powoduje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w nim określonych, organowi nie pozostawiono możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Organ zobowiązany jest bowiem wydać decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a decyzja taka jest decyzją związaną (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w: Gliwicach z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/GI 590/14, oraz Szczecinie z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1182/14 - dostępne

w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia przywołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku).

Konsekwencją tego uregulowania jest też to, że stroną postępowania dotyczącego ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej są rodzice dziecka, a decyzja administracyjna winna regulować prawa i obowiązki obojga rodziców. Współudział rodziców w takim postępowaniu oparty jest na tzw. współuczestnictwie materialnym. Wszczęcie postępowania i jego prowadzenie winno nastąpić

w odniesieniu do obojga rodziców. W stosunku do nich winno być również skierowane rozstrzygnięcie kończące prowadzona sprawę. Konstrukcja solidarnej odpowiedzialności przyjęta w art. 193 u.w.r.s.p.z. wymaga bowiem, aby postępowanie dotyczące ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej było prowadzone z udziałem wszystkich osób zobowiązanych, których ono dotyczy, a zatem obojga rodziców. W konsekwencji należy zatem przyjąć, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka

w pieczy zastępczej na gruncie przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej stanowi jedną sprawę administracyjną w rozumieniu k.p.a. kończącą się wydaniem jednej decyzji, a jej stronami są oboje rodzice. Stanowisko takie nie budzi obecnie kontrowersji i jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, funkcjonując jako dominująca linia orzecznicza (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w: Krakowie z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1464/13 oraz z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 601/16, Warszawie z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2830/13, Rzeszowie z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1262/14, Szczecinie z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1182/14 oraz Łodzi z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 687/14).

Podzielił je również Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dając temu wyraz m.in. w wyrokach z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 860/14, z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 331/15 oraz z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 461/16.

Stąd też zdaniem Sądu, organy obu instancji błędnie przyjęły już na samym początku prowadzonego postępowania, że jedyną stroną zobowiązaną w tym postępowaniu do partycypowania w kosztach pobytu dziecka w ośrodku opiekuńczo- wychowawczym był sam skarżący. W rzeczywistości postępowanie winno zostać przeprowadzone również z udziałem biologicznej matki dziecka. Bez znaczenia jest tutaj okoliczność, podniesiona w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że "dochodzenie należności za pobyt córki strony w placówce opiekuńczo-wychowawczej w stosunku do matki dziecka B. K. toczy się odrębnym postępowaniem."

O naruszeniu prawa materialnego można mówić również w kontekście przyjęcia przez organy obu instancji, iż podstawą obciążania rodziców opłatą za pobyt dziecka

w pieczy zastępczej jest sam fakt skierowania takiego dziecka do placówki opiekuńczo-wychowawczej, nie zaś faktyczny pobyt dziecka w takiej placówce.

Zgodnie art. 193 ust. 1 pkt 2 u.w.r.s.p.z. za pobyt dziecka, umieszczonego

w placówce opiekuńczo-wychowawczej, rodzice ponoszą miesięczną opłatę

w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w takiej placówce. Opłata ta, w myśl art. 193 ust. 1a u.w.r.s.p.z., ponoszona jest od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej.

W ocenie składu orzekającego takie brzmienie przepisów pozwala na przyjęcie, iż przedmiotowa opłata należna jest za pobyt, czyli za faktyczne przebywanie dziecka

w pieczy zastępczej, w tym przypadku w instytucjonalnej pieczy zastępczej w postaci placówki opiekuńczo-wychowawczej. Datą początkową, od której rozpoczyna się naliczanie takiej opłaty, jest dzień faktycznego (rzeczywistego) umieszczenia dziecka

w pieczy zastępczej, nie zaś dzień wydania orzeczenia sądu o umieszczeniu dziecka

w takiej placówce, czy też dzień dokonania czynności materialno-technicznej w postaci wydania przez organ I instancji skierowania do konkretnej placówki opiekuńczo- wychowawczej. Takiego rozumowania nie burzy treść art. 193 ust. 6a u.w.r.s.p.z., gdyż przepis ten dotyczy jedynie sytuacji czasowego przebywania dziecka u swoich rodziców.

Powyższe stanowisko zbieżne jest z poglądami reprezentowanymi

w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym zwłaszcza z tezami przedstawionymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 678/16, iż "nie jest wystarczające ustalenie, że dziecko zostało skierowane do placówki opiekuńczo-wychowawczej, czy też że zapadło orzeczenie o umieszczeniu go w pieczy zastępczej, lecz wymaga wyjaśnienia, czy rzeczywiście piecza zastępcza była wykonywana, a jeżeli tak, to w jakim zakresie", oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który w wyroku z dnia

6 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 204/17 uznał, że "zobowiązanie rodziców do ponoszenia opłat związanych z przebywaniem dziecka w pieczy zastępczej, gdy dziecko to w pieczy zastępczej faktycznie nie przebywa, pozostaje w sprzeczności

z ratio legis art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, którym jest partycypacja rodziców w kosztach utrzymania ich dziecka pozostającego w pieczy zastępczej. Na mocy wskazanego przepisu można zobowiązać rodziców do pokrycia faktycznych kosztów, jakie ponosi organizator pieczy zastępczej, za pobyt dziecka w tej pieczy, nie można natomiast - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (w odpowiednim okresie) - obciążać ich kosztami za samo formalne pozostawanie dziecka w pieczy zastępczej."

W takiej sytuacji należało przyjąć, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 193 ust. 1 i ust. 2 u.w.r.s.p.z. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji za zasadne należało uznać zarzuty skarżącego co do nienależytego przeprowadzenia przez organy obu instancji postępowania dowodowego w sprawie, bowiem nie wskazały w swoich decyzjach dokładnie okresów, w których nieletnia przebywała w placówce opiekuńczo wychowawczej, i na jakiej podstawie

w danym okresie była tam skierowana, wskazując jedynie, że wskazana kilkukrotnie dokonywała ucieczek. Tym samym trafny okazał się zarzut naruszenia przepisów art. 7

i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem nie został należycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy oraz nie zebrano istotnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia, co skutkowało w ostateczności także naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd zwraca również uwagę na błędną praktykę organu I instancji dotyczącą sformułowania w jednej decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia w części opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz ustalenia takiej opłaty. Można się zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, że rozstrzygnięcie obu tych kwestii można zawrzeć w jednej decyzji, jednakże nie w takiej formie i kolejności jako obrał Starosta w sentencji decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. Wymagane byłoby bowiem

w pierwszej kolejności opowiedzenie się w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a dopiero w drugiej kolejności, mając już na uwadze ustaloną wysokość opłaty, rozstrzygnięcie co do rodzaju i zakresu udzielonej pomocy finansowej dla osoby (osób) zobowiązanej do ponoszenia takiej opłaty. Tymczasem

z sentencji decyzji Starosty wynika, że wpierw procedował w przedmiocie umorzenia (umorzył w części opłatę w kwocie 2740,41 zł i 2993,50 zł, a dopiero następczo ustalił ostateczną opłatę w kwocie 500 zł miesięcznie".

Tezy powołanego wyroku w pełni akceptuje Sąd w składzie orzekającym

w sprawie.

Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów prawa materialnego i uzupełnienia materiału dowodowego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Następnie organ I instancji zobowiązany będzie wydać stosowną decyzję na podstawie właściwie zastosowanych przepisów ustawy

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania, w treści którego wyjaśni stronom przesłanki jakimi kierował się orzekając.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie

art. 200 i art. 205 § 2 u.p.p.s.a.