Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2416/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.41 ust 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant: st. asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2159/14 w sprawie ze skargi S.B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 20 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od S.B. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2159/14 oddalił skargę S.B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 20 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Miejski Policji w [...] wnioskiem z dnia 12 listopada 2013 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia [...] S.B. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 289, poz. 1687 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku podał, że w nocy z dnia [...] października 2013 r. [...] S.B., będąc poza służbą – na urlopie macierzyńskim, w godzinach wieczornych przebywała wraz z ojcem swojego dziecka S.S. u jego siostry w [...], na spotkaniu rodzinnym, podczas którego spożywała alkohol. Po opuszczeniu mieszkania zajęła miejsce pasażera w samochodzie marki [...], którego kierowcą był S.S. Patrol policjantów Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] na ul. [...] około godziny 1.30 w nocy zatrzymał w/w pojazd do kontroli. Wobec faktu, że od S.S. była wyczuwalna woń alkoholu, policjanci przystąpili do czynności, mających na celu ustalenie stanu trzeźwości kierującego. Wstępne badanie urządzeniem "Alkoblow" wykazało zawartość alkoholu w organizmie kierowcy, w związku z czym policjanci poinformowali badanego o konieczności przeprowadzenia pomiaru zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu urządzeniem "Alcosensor". W tym momencie S.S. podjął próbę wręczenia policjantom korzyści majątkowej proponując im kwotę 2.000 zł w zamian za odstąpienie od pomiaru zawartości alkoholu i "wydmuchanie za niego 0,00", po czym wrzucił do otwartego bagażnika radiowozu plik banknotów. Pasażerka w/w samochodu – [...] S.B. w czasie wykonywania przez policjantów czynności związanych z kontrolą stanu trzeźwości S.S., opuściła pojazd i kilkukrotnie informowała realizujących czynności służbowe policjantów, że sama jest policjantem i pracuje w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...]. W reakcji na propozycję S.S. dotyczącą udzielenia policjantom korzyści majątkowej w celu skłonienia ich do poświadczenia nieprawdy w protokole badania trzeźwości, nakazali oni kontrolowanemu zabranie pieniędzy i zajęcie miejsca w radiowozie w celu jego wylegitymowania i formalnego zatrzymania. W tym momencie pomiędzy S.S. a policjantem stanęła [...] S.B., która zwracając się do kierowcy słowem powszechnie uznawanym za wulgarne i popychając go zasugerowała podjęcie próby ucieczki. Wówczas S.S. odwrócił się i zaczął uciekać. Policjanci podjęli pościg za uciekającym mężczyzną, musieli przy tym ominąć stojącą im na drodze [...] S.B. W rezultacie pościgu S.S. został zatrzymany, obezwładniony i doprowadzony do radiowozu. W tym czasie [...] S.B., po krótkotrwałym oddaleniu się z miejsca interwencji, powróciła na nie, a następnie została poddana przez patrol Policji badaniu stanu trzeźwości, które wykazało wynik 0,73 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. W ocenie organu, zdarzenie to w sposób negatywny wpłynęło na wizerunek Policji jako formacji stojącej na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismem z dnia 15 listopada 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu zbadania zasadności zwolnienia [...] S.B. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby. O powyższym zawiadomił [...] S.B.

Wojewódzki Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów województwa [...] pismem z dnia 27 grudnia 2013 r., na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie zwolnienia ze służby w Policji [...] S.B..

Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. nr [...] odmówił dopuszczenia Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów – Zarząd Wojewódzki w [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia ze służby [...] S.B. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wszczętym z urzędu.

Następnie Komendant Wojewódzki Policji w [...], stosownie do treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia 7 maja 2014 r. zwrócił się do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] o wyrażenie przez organizację zakładową związku zawodowego policjantów opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby [...] S.B. – policjantki Komendy Miejskiej Policji w [...] ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W odpowiedzi, Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] poinformowało, że postanowiło wstrzymać się od wydania opinii w sprawie zwolnienia [...] S.B. ze służby w Policji (decyzja z dnia 19 maja 2014 r. nr [...]).

Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismem z dnia 14 lipca 2014 r. poinformował [...] S.B., iż w niniejszej sprawie został zgromadzony materiał dowodowy pozwalający na podjęcie rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. pełnomocnik [...] S.B. zwrócił się do organu o dopuszczenie następujących dowodów:

- z opinii biegłego lekarza psychiatry, a także biegłego psychologa na okoliczność ustalenia, czy S.B. w dniu 26 października 2013 r. była w stanie pokierować swoim postępowaniem i rozpoznać znaczenie wykonywanych czynności, w związku z jej ówczesnym stanem zdrowia;

- z załączonego dokumentu, tj. opisu przebiegu choroby specjalisty psychiatry z dnia 4 grudnia 2013 r. na okoliczność jego treści;

- z zeznań świadków [...], na okoliczność stanu zdrowia strony, przebiegu zdarzenia z dnia 26 października 2013 r. oraz ujawnienia na ciele S.B. śladów przemocy zastosowanej przez S.S.;

- z załączonego dokumentu, tj. postanowienia komornika sądowego na okoliczność przymusowego egzekwowania alimentów na rzecz małoletniego I.S. od S.S. i tym samym konfliktu S.B. z S.S.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia 14 sierpnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił [...] S.B. z dniem 7 września 2014 r. ze służby w Policji. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej w skrócie K.p.a.) nadał w/w rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższego rozkazu personalnego pełnomocnik S.B. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, w którym wniósł o uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz o wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z protokołu przesłuchania świadka A.N., znajdującego się na karcie 145 akt postępowania dyscyplinarnego, prowadzonego przeciwko niej pod nr [...] na okoliczność jego treści. Uzasadniając powyższe odwołanie zarzucił, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie – w szczególności pominięcie wniosków dowodowych i twierdzeń zawartych w piśmie z dnia 8 sierpnia 2014 r., które wbrew stanowisku organu pierwszej instancji miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Podniósł także, iż [...] S.B. kiedy zaszła w ciążę, nie wiedziała o kryminalnej przeszłości S.S., a zatem nie nawiązała w sposób świadomy kontaktów z mężczyzną o przeszłości kryminalnej, co miałoby ją obciążać jako policjanta.

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, rozkazem personalnym z dnia 20 października 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 K.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu rozkazu personalnego wskazał, że w przedmiotowej sprawie istota zagadnienia sprowadza się do wyjaśnienia, czy [...] S.B. może pełnić służbę w Policji i czy nie przeciwstawia się temu "ważny interes służby".

Podał, że w sprawie jest niesporne, że wyżej wymieniona w nocy z [...] października 2013 r. brała udział w zdarzeniu zaistniałym w [...] na ulicy [...], gdzie już samą swoją obecnością w pojeździe, którym naruszono przepisy ruchu drogowego, nie tylko nie przeciwdziałała naruszeniu prawa, do czego – jako policjantka – była zobowiązana, ale takie zachowanie, naruszające przepisy prawa, legitymizowała. W wyniku zdarzeń mających miejsce w dniu 26 października 2013 r. pod nadzorem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] toczyło się śledztwo w sprawie popełnienia przez S.S. przestępstw określonych w art. 178a § 4, art. 229 § 3 w związku z art. 229 § 1 w związku z art. 64 § 1, art. 224 § 2 i art. 222 § 1 w związku z art. 11 § 2 oraz w związku z art. 64 § 1, art. 222 § 1 w związku z art. 64 § 1, art. 226 § 1 w związku z art. 64 § 1 i art. 190 § 1 w związku z art. 64 § 1 Kodeksu karnego, zakończone skierowaniem przeciwko niemu aktu oskarżenia do sądu. Materiały dotyczące zachowania [...] S.B. podczas kontroli Policji w dniu [...] października 2013 r. zostały wyłączone do odrębnego postępowania. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. sygn. akt [...] umorzył śledztwo w sprawie utrudniania przez wyżej wymienioną w dniu [...] października 2013 r. w [...] postępowania karnego, poprzez udzielenie pomocy S.S. w uniknięciu odpowiedzialności karnej za czyn z art. 178a § 4 K.k., tj. przestępstwa z art. 239 § 1 K.k. – wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania karnego. W ocenie prokuratora, w sprawie niewątpliwie doszło do utrudnienia postępowania karnego, albowiem ujęcie sprawcy i ewentualne udowodnienie mu winy stało się wskutek zabiegów wyżej wymienionej zadaniem żmudniejszym, trudniejszym, wymagającym większego nakładu pracy, choć nie doszło do wypełnienia przez nią znamienia "pomagania" sprawcy przestępstwa. Swoim zachowaniem nie "pomogła" sprawcy przestępstwa w ucieczce, lecz jedynie "podżegała" go do jej podjęcia i nakłaniała go do tego, aby zaczął on ucieczkę przed grożącą mu odpowiedzialnością karną.

Zdaniem organu odwoławczego, dla rozpoznawanej sprawy nie bez znaczenia jest także fakt, iż S.S. był wielokrotnie notowany oraz karany za popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. W chwili zdarzenia przebywał na przedterminowym zwolnieniu z Zakładu Karnego w [...], gdzie odbywał karę pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy za czyn z art. 279 § 1 i in. K.k. [...] S.B., co najmniej od dnia 27 grudnia 2012 r., miała świadomość istnienia tych okoliczności. Kontrola dostępu do zbiorów KSIP, PESEL i CEL wykazała, że w powyższym dniu dokonała ona sprawdzenia osoby S.S. w elektronicznych zbiorach danych, korzystając z przysługującego jej, z racji pełnienia służby w Policji, dostępu do tych danych. Dokonując sprawdzenia danych w bazie KSIP nie mogła nie dostrzec, że został wobec niego orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów na okres do dnia 11 sierpnia 2014 r. [...] S.B. mimo posiadanej wiedzy, w dniu [...] października 2013 r. zdecydowała się na jazdę samochodem prowadzonym przez S.S. będącego w stanie nietrzeźwości, po drodze publicznej, godząc się tym samym na spowodowanie ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Takie zachowanie policjantki pełniącej służbę w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] zasługuje na szczególne napiętnowanie, świadczy ono o całkowitym lekceważeniu obowiązujących norm prawnych oraz formacji, w której służy.

Komendant Główny Policji, powołując treść art. 25 oraz art. 58 ust. 1 ustawy o Policji podał, że z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, zdolna nawet z narażeniem życia do strzeżenia porządku prawnego i bezpieczeństwa innych. Wskazał, że policjant jest również zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty ślubowania. Powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji oraz unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania i w związku z tym, od policjantów wymaga się, aby przestrzegali reguł godnego zachowania. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. W szeregach Policji winni pozostawać jedynie policjanci obdarzeni szczególnym zaufaniem społecznym, tymczasem [...] S.B., jako policjantka, zaufanie to całkowicie utraciła.

W związku z powyższym, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że brak jest podstaw do kontynuowania przez wyżej wymienioną służby w Policji. Jednocześnie stwierdził, że w sprawie brak jest formalnych przeszkód w zwolnieniu [...] S.B. przebywającej na urlopie macierzyńskim ze służby (art. 44 ust. 2 i art. 43 ust. 3 ustawy o Policji).

Komendant Główny Policji, odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznał, że są one niezasadne. Stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając w granicach uznania administracyjnego, nie dopuścił się naruszenia przepisów podanych w odwołaniu. Nieuwzględnienie wniosków dowodowych było następstwem uznania, że nie dotyczyły one okoliczności istotnych dla sprawy. Wybór podstawy zwolnienia [...] S.B. ze względu na ważny interes służby był uzasadniony, gdyż stanowił konsekwencję jej postępowania. Podzielił również zasadność nadania przez organ pierwszej instancji rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem dalsze pozostawanie [...] S.B. w Policji, z uwagi na jej zachowanie, byłoby nieuzasadnione.

Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi S.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nieuwzględnienie ustaleń wynikających z zebranego materiału dowodowego oraz pominięcie wniosków dowodowych mogących mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez:

a) przyjęcie, że organ pierwszej instancji dokonał wystarczających dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, pomimo nieuwzględnienia wniosków dowodowych przedstawionych przez skarżącą organowi już w piśmie z dnia 8 sierpnia 2014 r. (wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, zeznań świadków), z pominięciem, iż okoliczności mające być powyższymi dowodami udowodnione nie zostały wcześniej stwierdzone za pomocą innych środków dowodowych, a ponadto miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia i nie zmierzały bezpośrednio do przedłużenia postępowania;

b) nietrafne przyjęcie, że skarżąca wiedziała o tym, iż zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych został wobec S.S. orzeczony na okres do dnia 11 sierpnia 2014 r., mimo że w orzeczeniu z dnia 28 maja 2014 r. Komendant Miejski Policji w [...] stwierdził, iż w przeprowadzonym postępowaniu nie zdołano jednoznacznie ustalić, czy skarżąca wiedziała o braku uprawnień S.S. do prowadzenia pojazdów mechanicznych;

c) niedopuszczenie dowodu z protokołu przesłuchania świadka A.N. znajdującego się na k. 145 akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącej pod nr [...], na okoliczność jego treści, o co skarżąca wnosiła w odwołaniu;

2) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu, że okoliczności osobiste dotyczące policjanta nie mogą pozostać bez wpływu na ocenę przesłanki ważnego interesu służby uzasadniającego zwolnienie policjanta ze służby w Policji.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podała, że jej ocenie, jedną z okoliczności istotnych w sprawie było ustalenie, czy podczas zdarzenia z dnia 26 października 2013 r., będącego podstawą wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby, była ona w stanie pokierować swoim postępowaniem i rozpoznać znaczenie wykonywanych czynności. Zdaniem skarżącej, w dacie objętej zarzutem jej poczytalność była w znacznym stopniu ograniczona z powodu złej kondycji psychicznej spowodowanej występowaniem depresji poporodowej oraz pogłębiającym się konfliktem z ojcem jej dziecka. Tłem konfliktów osobistych z biologicznym ojcem dziecka była m.in. jego przeszłość kryminalna (o której przed zajściem w ciąże nie wiedziała) oraz fakt, że jako policjantka, usiłowała się od niego odciąć, lecz on jej to uniemożliwiał. Skarżąca wskazała, że powyższą tezę miał potwierdzić zawarty przez nią w odwołaniu wniosek o dopuszczenie dowodu z protokołu przesłuchania świadka A.N. Ponadto zaprzeczyła, aby miała wiedzę na temat utraty przez S.S. uprawnień do prowadzenia samochodu. Jednocześnie podkreśliła, że organ swojego twierdzenia w tym przedmiocie nie udowodnił.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, że skarżąca w dniu zdarzenia znajdowała się pod wpływem alkoholu, a zatem wyniki ewentualnego badania przez biegłego jej zdolności do rozpoznania znaczenia podejmowanych czynności byłby zafałszowane. Ponadto stwierdził, że stan nietrzeźwości nie usprawiedliwia jej nagannego postępowania. Podobnie odniósł się do zarzutu niedopuszczenia dowodu z protokołu zeznań świadka A.N. Okoliczność, jaka miałyby być udowodniona na podstawie w/w dowodu, nie miała znaczenia w niniejszej sprawie. Niewątpliwy jest także fakt, iż skarżąca miała wiedzę przynajmniej o części karanej przeszłości S.S. i to powinno ją uczulić na pewne sytuacje. Z akt postępowania wynika, że wiedziała ona co najmniej o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego w związku z popełnieniem przez niego czynu z art. 178a K.k. Komendant Główny Policji uznał, że udział skarżącej w zdarzeniu z dnia 26 października 2013 r. oraz jej zachowanie było naganne w stopniu, który wpłynął na wiarygodność Policji. Skarżąca – policjantka Wydziału Ruchu Drogowego, znajdowała się w samochodzie osobowym kierowanym przez nietrzeźwego. Odbiór społeczny takiego zachowania może powodować wyłącznie dezaprobatę i podważenie zaufania do Policji jako służby mającej za zadanie stać na straży porządku i bezpieczeństwa obywateli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał treść art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji oraz wyjaśnił, że decyzja organu w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby na tej podstawie prawnej jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 K.p.a.). Wskazał, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie przez niego służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Przepis art. 25 ust. 1 ustawy o Policji określa katalog cech, które powinien posiadać policjant. Jedną z nich jest nieposzlakowana opinia. Jednocześnie art. 58 ust. 1 omawianej ustawy stanowi, że policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy Policji prawidłowo ustaliły, iż S.B., policjantka Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...], znajdowała się w samochodzie osobowym kierowanym przez nietrzeźwego kierowcę i nie zrobiła niczego, aby do takiego zdarzenia nie dopuścić. Na uwzględnienie nie zasługiwał powołany przez nią fakt, że z uwagi na stan upojenia alkoholem (0,73 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) nie była świadoma swojego zachowania oraz twierdzenie, iż nie wiedziała o utracie przez S.S. uprawnień do prowadzenia samochodu. Z ustaleń organu wynika, że S.B. w dniu 27 grudnia 2012 r., korzystając z przysługującego jej z racji pełnienia służby w Policji dostępu do danych, dokonała sprawdzenia jego osoby w elektronicznych zbiorach danych. Skarżąca w bazie KSIP nie mogła nie dostrzec, że został wobec niego orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów na okres do dnia 11 sierpnia 2014 r. Ponadto niewątpliwie wiedziała ona, że S.S. w chwili zdarzenia przebywał na przedterminowym zwolnieniu z Zakładu Karnego w [...], w którym odbywał karę pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy za czyn z art. 279 § 1 i in. K.k. Ponadto był on także wielokrotnie notowany oraz karany za popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Zachowanie skarżącej – policjantki Wydziału Ruchu Drogowego Policji Komendy Miejskiej Policji zasługuje na szczególne napiętnowanie, albowiem świadczy o całkowitym lekceważeniu przez nią obowiązujących norm prawnych oraz formacji, w której służy. Tłumaczenie swego postępowania stanem nietrzeźwości i problemami rodzinnymi, świadczy o braku zrozumienia przez nią roli, jaką pełni Policja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. sygn. akt [...] umorzył śledztwo wobec skarżącej o przestępstwo z art. 239 § 1 K.k., gdyż popełniony przez nią czyn nie zawierał znamion czynu zabronionego, to jednak w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że "zachowanie S.B. może być również oceniane pod kątem naruszenia obowiązku wynikającego z treści art. 58 ustawy o Policji, jednakże rozstrzygnięcie w powyższym zakresie nie leży w kompetencjach niniejszego organu".

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zachowanie skarżącej wypełnia znamiona "ważnego interesu służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Brak formalnego rozstrzygnięcia przez organy wniosków dowodowych skarżącej, zawartych w piśmie z dnia 8 sierpnia 2014 r. oraz w odwołaniu, stanowi wprawdzie naruszenie zasad proceduralnych, to jednak nie miało ono wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem dla rozpoznawanej sprawy przedmiotowe wnioski nie miały żadnego znaczenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła S.B., reprezentowana przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 K.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powielając w uzasadnieniu tych zarzutów argumentację podniesioną w skardze do Sądu pierwszej instancji.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odnosząc się do podniesionych zarzutów podał, iż są one niezasadne oraz stwierdził, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Przy czym zauważyć należy, iż podniesione w niej zarzuty oraz ich uzasadnienie stanowią powtórzenie zarzutów i argumentacji, które były przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Istota podanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji sprowadza się do stwierdzenia, iż nieprawidłowo przyjął, że organy obu instancji poczyniły dostateczne ustalenia faktyczne, pomimo nieuwzględnienia wniosków dowodowych S.B. oraz wadliwie uznał, iż w dacie zdarzenia wiedziała ona o karalnej przeszłości S.S., a także, że nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A.N. złożonych w postępowaniu dyscyplinarnym nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z kolei argumentacja autora skargi kasacyjnej dotycząca zarzutu naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, dotyczy pominięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie okoliczności osobistych S.B., które nie mogą pozostawać bez wpływu na ocenę przesłanki ważnego interesu służby uzasadniającego zwolnienie jej ze służby w Policji.

W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na sposób sformułowania zarzutu naruszenia przepisów postępowania, przypomnieć należy, iż na gruncie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. mowa jest wyłącznie o naruszeniu przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że ocena skuteczności zarzutów ich naruszenia jest uzależniona od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych – jego zdaniem – przepisów postępowania sądowego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Z tego punktu widzenia istotne jest zatem, aby autor skargi kasacyjnej zawarł w niej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez sąd pierwszej instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Sąd administracyjny "stosuje" przepisy regulujące bieg postępowania przed organami administracji publicznej w tym sensie, w jakim stanowią one, jako normy dopełnienia, wzorzec kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W niniejszej sprawie sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty zostały ograniczone wyłącznie do wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bez powiązania z odpowiednimi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazana ułomność w sposobie skonstruowania zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia powołanych w nim przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie czyniła jednak niemożliwym jego merytorycznego rozpoznania. W tym względzie należy odwołać się również do stanowiska prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09.

Ponadto wyjaśnić należy, iż o skuteczności postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu, który został oparty na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym wyrokiem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest zatem nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest zatem uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego wyroku, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. W rozpoznawanej sprawie związek taki nie został wykazany.

Z punktu widzenia przedstawionych uwag, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia określonych w niej przepisów postępowania nie mógł odnieść skutku zamierzonego przez jej autora. W sprawie jest bezsporne, że w dacie zdarzenia ([...] października 2013 r.) S.S. (mający orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych) w [...] na ul. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości, prowadził po drodze publicznej samochód osobowy marki [...], przy pełnej akceptacji S.B. – policjantki Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...], która również znajdowała się w stanie nietrzeźwości i godziła się na spowodowanie ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Ponadto swoim zachowaniem zachęcała i nakłaniała go do podjęcia próby ucieczki w celu uniknięcia grożącej mu odpowiedzialności karnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że brak formalnego rozpatrzenia przez organ zgłoszonych przez S.B. wniosków dowodowych był nieprawidłowy, to jednak trafnie przyjął, iż w sprawie szczegółowo wykazano, że zgłoszone dowody dotyczyły okoliczności, które nie miały w niej znaczenia. Przedmiotem sprawy była ocena zachowania wyżej wymienionej jako policjantki z punktu widzenia interesu służby. Niewątpliwie pozostawało ono w sprzeczności ze społecznym wzorcem policjanta i sprawiło, że utraciła ona autorytet i wiarygodność zarówno u przełożonych, jak i w odbiorze społecznym. Sposobu jej postępowania, które nie licuje z etyką i honorem policjanta, nie usprawiedliwiają podnoszone przez nią okoliczności dotyczące stanu jej zdrowia w związku z urodzeniem dziecka, przymusowego egzekwowania alimentów od S.S. na rzecz małoletniego I.S. oraz jej relacji z ojcem dziecka. Jednocześnie zauważyć należy, iż S.B. dokonując w dniu 27 grudnia 2012 r. sprawdzenia osoby S.S. w dostępnej jej z racji pełnienia służby w Policji bazie danych uzyskała wiedzę o tym, że został wobec niego orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych do dnia 11 sierpnia 2014 r., a mimo to nie powstrzymała go od prowadzenia samochodu, w tym w dniu zdarzenia w stanie nietrzeźwym. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że organy Policji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a dokonując jego oceny trafnie stwierdziły, że w sprawie zachodziła podstawa do zwolnienia S.B. ze służby, określona w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest bezzasadny.

W konsekwencji, zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mógł odnieść zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wskazać należy, iż Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego obywateli. Społeczeństwo musi mieć przekonanie, że służbę w tej formacji pełnią będą wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii, których zachowaniom nie można zarzucić działania na szkodę wizerunku Policji i dobrego imienia policjantów. Zdolność organów Policji do natychmiastowej reakcji na negatywne zachowania policjanta jest niezbędna nie tylko do umacniania jej autorytetu ale także Państwa, w imieniu którego realizuje powierzone zadania. Jest ona także konieczna do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego policjantów. Jednocześnie policjanci muszą mieć świadomość tego, że w formacji w której pełnią służbę nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Zachowanie S.B. jest wysoce naganne, narusza ważny interes służby w stopniu uniemożliwiającym dalsze pozostawanie w służbie w Policji.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (publ. LEX nr 1226661).