Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1059/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 , art. 34 .
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w U. na postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w C. nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w U. wykonanie:

- w budynkach o numerach od [...] do [...] na "Osiedlu [...]" w U. instalacji wodociągowych przeciwpożarowych z zaworami hydrantowymi 52 umieszczonymi na pionie nawodnionym

- zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w wymienionych powyżej budynkach z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych bezpośrednio albo za pomocą pompy przeciwpożarowej,

- dodatkowego zapasu wody jako zbiorniki przeciwpożarowe o pojemności 50m³ dla każdego z budynków. Dopuszcza się stosowanie jednego wspólnego zbiornika o pojemności co najmniej 100m³ dla grupy budynków wysokich i wysokościowych wzniesionych obok siebie, jeżeli łączna powierzchnia rzutu ich pierwszych kondygnacji nadziemnych nie przekracza 2.500m², a zbiornik nie jest oddalony od żadnego z budynków o więcej niż o 100m. Decyzja ta stała się ostateczna.

Pismem z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w C. wystosował do Spółdzielni upomnienie, które doręczono w dniu [...] r. - wzywając do wykonania nałożonych obowiązków.

W dniu [...] r. Komendant Powiatowy wystawił tytuł wykonawczy doręczając go zobowiązanej Spółdzielni w dniu [...] r. i pouczając o przysługujących środkach, tj. możliwości, w terminie 7 dni, zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Z prawa tego skorzystała zobowiązana Spółdzielnia. Reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] r. złożyła zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego, wskazując:

- po pierwsze na niewykonalność obowiązków o charakterze niepieniężnym - ze względu na objęcie tytułem wykonawczym obowiązków, "które są obiektywnie niemożliwe do realizacji w terminie wskazanym w tytule tj. [...] r., biorąc pod uwagę, że tytuł został wydany w dniu [...] r.". W ocenie Spółdzielni Komendant Straży Pożarnej żąda od Spółdzielni świadczenia niemożliwego na dzień wydania tytułu. Nie jest bowiem, w jej ocenie, obiektywnie możliwe wykonanie jakiegokolwiek nakazu w terminie do dnia [...] r., a organ wyznaczył termin 14 dni daty doręczenia postanowienia. Biorąc pod uwagę poziom skomplikowania i długość procesów związanych z remontowo- techniczną naturą nałożonych obowiązków obiektywnie uniemożliwia to wywiązanie się z obowiązków w terminie. Zdaniem zobowiązanej obowiązek określony w decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] r. z racji obwarowania go terminem - wygasł z dniem [...] r. i nie może być egzekwowany, a stąd postępowanie podlega obligatoryjnemu umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

- po drugie - na częściową realizację nałożonych wymienioną decyzją obowiązków, tj. poszerzenie systemu oddymiania z samoistnym zjazdem wind, wprowadzenie dokumentacji projektowej dróg pożarowych oraz rozpoczęcie pierwszego etapu realizacji dróg pożarowych i projektowanie mokrych pionów wodnych w wymienionych budynkach.

W związku z powyższym wniesiono o umorzenie przedmiotowego postępowania na mocy art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 34 § 4 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314) Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w C. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, a także wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 cytowanej ustawy za nieuzasadniony.

W uzasadnieniu odnosząc się do pierwszego z podniesionych zarzutów - tj. niewykonalności obowiązków o charakterze niepieniężnym, stwierdził, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nałożony został decyzją Komendanta Powiatowego znak [...], od której nie wniesiono odwołania. Stała się wiec ona decyzją ostateczną wobec braku sprzeciwu ze strony zobowiązanej. Terminy wykonania obowiązków określone zostały w tej decyzji. Wskazany w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenie termin 14-dniowy należy traktować wyłącznie w kontekście terminu, po którym organ egzekucyjny może nałożyć kolejne grzywny w przypadku biernej postawy strony zobowiązanej. Pomimo, iż w [...] r. zostało stronie doręczone upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania nałożonych obowiązków, dalej brak wykonania tych obowiązków, mimo upływu 10 lat od wskazanego w decyzji terminu i upływu 5 lat od wydania wspomnianego upomnienia.

Dalej organ stwierdził, iż w postępowaniu egzekucyjnym organ nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje przedmiotowa decyzja ostateczna podlega ona egzekucji. W postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożonych obowiązków. Organ nie uznaje także częściowej realizacji nałożonych obowiązków.

Czynności kontrolno- rozpoznawcze wykazały, ze zobowiązana nie wykonuje żadnych obowiązków wynikających z prawomocnych decyzji.

Z uwagi na powyższe wniosek o umorzenie postępowania uznano za bezprzedmiotowy, uznając niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie, reprezentowana przez pełnomocnika, zobowiązana Spółdzielnia wniosła o uchylenie wydanego postanowienia w całości poprzez uznanie, że przedstawione zarzuty zostały uznane za niedopuszczalne bezpodstawnie, a nadto organ nieprawidłowo nie uznał ich za zasadne, czego konsekwencją było nieuwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu powtórzona została argumentacja o niewykonalności obowiązku, wobec ustalenia terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją do dnia [...] r., czyli termin wykonania minął 10 lat temu i bezcelowe jest wydanie postanowienia w celu przymuszenia wykonania nałożonych tam obowiązków.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, iż postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie podjęte słusznie i prawidłowo w okolicznościach niniejszej sprawy. Przedstawione zarzuty oraz prezentowana argumentacja są nieuzasadnione. Nie podzielając argumentacji i poglądów skarżącej organ podzielił stanowisko Komendanta Powiatowego, który dokładnie i wnikliwie odniósł się do zgłoszonych zarzutów, dobitnie wykazując, iż zobowiązana nie wykonała żadnego obowiązku z prawomocnych decyzji administracyjnych, pomimo znacznego upływu czasu. Aktualne pozostają także argumenty przedstawione przez organ w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia, reprezentowana przez pełnomocnika, zobowiązana Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, tj.:

- art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez utrzymanie w mocy postanowienia nr [...] w sytuacji, gdy część obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r. została przez skarżącą zrealizowana;

- art. 33 § 1 pkt 5 tej ustawy poprzez utrzymanie wymienionego postanowienia w mocy w sytuacji niewykonalności obowiązków o charakterze niepieniężnym określonych tytułem wykonawczym, a to z uwagi na objęcie nim takich zobowiązań, które miały być zrealizowane w terminie do dnia [...] r. (a tytuł wykonawczy wystawiony w dniu [...] r.),

- art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy poprzez utrzymanie w mocy wymienionego postanowienia w mocy w sytuacji gdy zaistniała przesłanka obligatoryjnego umorzenia postępowania,

- art. 124 § 2 w związku z art. 017 § 3, w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak należytego i wszechstronnego uzasadnienia faktycznego wydanego postanowienia, w tym brak należytego przedstawienia okoliczności, z powodu których organ nie uznał zgłoszonych zarzutów za zasadne.

W uzasadnieniu powtórzono argumentację przedstawianą w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, potrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :

Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.1302 ze zm.). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2019 r. skarga została skierowana do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 cytowanej powyżej ustawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia go poprzedzającego zgodnie ze wskazanymi powyżej normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest uzasadniona.

Zasadnie bowiem organy obu instancji nie dopatrzyły się wystąpienia przesłanek obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych enumeratywnie w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314). Jest poza sporem, że zgodnie z decyzją Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] r. znak [...] skarżąca Spółdzielnia została zobowiązana do wykonania wskazanych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Zobowiązana nie kwestionowała tych obowiązków, a wobec nie wniesienie odwołania od tej decyzji, stała się ona decyzją ostateczną. Zatem zgodnie z przyjętym porządkiem prawnym podlegała wykonaniu, czyli zobowiązana Spółdzielnia winna była wykonać m.in. wskazane czynności w celu prawidłowego działania instalacji wodociągowych i zbiorników o odpowiednim zapasie wody dla zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego mieszkańców budynków na "Osiedlu [...]" w U.. W wymienionej decyzji określony został termin wykonania nałożonych obowiązków, a mianowicie [...] r. Nie podlega sporowi fakt, iż obowiązki wymienione w powyższej decyzji nie zostały wykonane, a przynajmniej nie zostały wykonane w całości i wszystkie nałożone obowiązki.

Wobec niewykonania obowiązków określonych w tej decyzji, pismem z dnia [...] r., doręczonym Spółdzielni w dniu [...] r. wystosowano do zobowiązanej upomnienie, wzywając do wykonania określonych w decyzji obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Pomimo upływu pięciu kolejnych lat obowiązek ten dalej nie został wykonany. W tych okolicznościach obowiązkiem organu było wdrożenie egzekucji. Można jedynie zastanawiać się dlaczego Komendant Powiatowy podjął działania egzekucyjne tak późno.

W dniu [...] r. sporządzony został tytuł wykonawczy, który spełnia wszystkie wymogi ustawowe, określone w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym dokładnie wymieniono obowiązki nałożone wymienioną powyżej decyzją.

Zgodnie z art. 29 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie obowiązek wynika bowiem z prawomocnej decyzji znak [...] Komendanta Powiatowego Państwowej straży Pożarnej w C. z dnia [...] r.

Podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stanowi art. 33 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,

4. błąd co do osoby zobowiązanego,

5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (wymogi treści tytułu wykonawczego).

Skarżąca powołała się przyczynę określoną w pkt 1 tj. - wykonanie w części nałożonego obowiązku (wskazując na częściową realizację nałożonych w zakresie poszerzenia systemu oddymiania z samoistnym zjazdem wind, oraz wprowadzenie dokumentacji projektowej dróg pożarowych i rozpoczęcie pierwszego etapu realizacji tych dróg pożarowych) oraz na wynikającą z pkt 5 - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Dokonując oceny zaprezentowanego przez stronę skarżącą stanowiska trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że przywołane przez skarżącą zarzuty nie znajdują uzasadnienia.

. Odnosząc się do pierwszej z podanych przyczyn - tj. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku - stwierdzić trzeba, że nie zachodzi ona w niniejszej sprawie. Wymienioną decyzją nałożono na stronę liczne obowiązki związane z ochroną przeciwpożarową. Te które zostały wskazane w tytule wykonawczym z dnia [...] r. nie zostały w ogóle wykonane - tzn. w wyniku czynności kontrolno- rozpoznawczych w dniu [...] r. potwierdzono brak wykonania w budynkach od [...] do [...] "Osiedla [...]" w U. instalacji wodociągowej z zaworami hydrantowymi oraz zasilania ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody i wreszcie wykonanie samych zbiorników dla uzyskania dodatkowego zapasu wody. Obowiązki te także nie wygasły. A także nawet jeśli częściowo niektóre z nałożonych obowiązków zostały wykonane nie stanowi to podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że w myśl art. 33 § 1 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku (...) może prowadzić do częściowego umorzenia egzekucji. Jednak podkreślenia wymaga, że częściowe wykonanie obowiązku może dotyczyć egzekucji np. wierzytelności pieniężnej, która z racji swojej natury jest podzielna. Nie może w takim przypadku podlegać dyskusji to, że w przypadku uiszczenia części należnej kwoty, dalsza egzekucja dotyczyć będzie tylko brakującej kwoty, w części uiszczonej podlegając umorzeniu. Nie można natomiast tego samego odnieść do obowiązku wykonania wskazanych w decyzji obowiązków. Na marginesie jednak trzeba zaznaczyć, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie dotyczy tych z obowiązków, w których strona zobowiązana przystąpiła do ich wykonywania.

Nie można również podzielić twierdzenia skarżącej, iż w sprawie występuje niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym Zarzut dotyczący niewykonalności obowiązku jest bezzasadny. Należy bowiem zwrócić uwagę, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją nie stanowią o niewykonalności obowiązku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2014r., sygn. akt I OSK 2094/14, z dnia 13 listopada 2008r., sygn. akt II OSK 1365/07, czy z dnia 14 maja 2013r.,sygn.akt I OSK 75/13).

W świetle powyższego nie jest więc zasadne twierdzenie skarżącej, że nie ma aktualnie możliwości zrealizowania obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym, czyli jest on niewykonalny. Wprawdzie rację ma strona skarżąca, że nie można już wykonać tego obowiązku w terminie wyznaczonym w decyzji będącej podstawą wystawionego tytułu wykonawczego, ale obowiązki te nie zostały zmienione, nadal obowiązują zobowiązaną Spółdzielnię. Pamiętać bowiem trzeba, że wskazanie tego terminu w decyzji świadczyło tylko o tym, że do tego terminu zobowiązana Spółdzielnia winna była określone w decyzji obowiązki zrealizować. Zatem do tego terminu - tj. do [...] r. obowiązki powinny być wykonane, zaś po jego upływie wskazane w decyzji obowiązki stały się wymagalne, czyli organ mógł domagać się ich zrealizowania. Skoro zaś, pomimo upomnienia, strona ich nie wykonywała organ winien przeprowadzić wcześniej postępowanie egzekucyjne, w celu wyegzekwowania nałożonych obowiązków nie czekając na to aż pięć kolejnych lat. Dziwić może opieszałość w tym zakresie organu, zwłaszcza, że nałożone obowiązki były i są istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa lokatorów "Osiedla [...]" w U..

Odnosząc się do powołanego przez stronę skarżącą wyroku tut. Sądu z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 193/15 wyjaśnić trzeba, że dotyczył on innego stanu faktycznego i innego rodzaju obowiązku, a mianowicie wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej w celu wykonania określonych robót budowlanych (polegających na otynkowaniu ściany budynku mieszkalnego położonego na innej nieruchomości). Zatem obowiązek powyższy polegał na znoszeniu naruszenia prawa własności - wejścia na nieruchomość w określonym czasie, stąd też upływ określonego w decyzji terminu tego zezwolenia powodował wygaśnięcia tego prawa. Zasady tej jednak nie można stosować do nałożonych w niniejszym przypadku obowiązków. Upływ wskazanego w decyzji terminu nie powoduje bowiem wygaśnięcia nałożonych obowiązków, lecz ich wymagalność. .

Mając powyższe na uwadze brak było podstawy do uwzględnienia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.