Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 144/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi T.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej o utracie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...]


UZASADNIENIE

1Sygn. akt III SA/Łd 144/06

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 154 K.p.a., art. 2 ust 1 pkt 2, art. 33 ust 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm./ po rozpatrzeniu wniosku T.K. z dnia 19 października 2005 roku, odmówił zmiany ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] orzekającej o utracie przez T.K. statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 października 2003 roku z powodu wznowienia nauki w systemie dziennym.

W uzasadnieniu decyzji Starosta [...] wskazał, iż decyzją Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzeczono o utracie statusu osoby bezrobotnej przez T.K. z dniem 1 października 2003 roku z powodu wznowienia nauki w systemie dziennym. Wyżej wymieniona decyzja została wydana w oparciu o pismo Uniwersytetu [...] Wydział Ekonomiczno – Socjologiczny z dnia 9 sierpnia 2005 roku.

Wskutek wniesionego od wymienionej decyzji odwołania i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Wojewoda [...] wydał postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] oraz o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z tego dnia. W dniu 19 października 2005 roku T.K. wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z pismem o zmianę decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...]. Do pisma dołączył pismo Uniwersytetu [...] Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny z dnia 9 sierpnia 2005 roku zawierające adnotację /bez podania daty dokonania dopisku/o treści "wznowił studia od 01.10.2003r.jest równoznaczne, że w roku akademickim 2003/2004, ponieważ data 01.10.2003 roku jest datą rozpoczęcia roku akademickiego 2003/2004".

W ocenie Starosty [...] koniecznym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było wyjaśnienie charakteru pisma T.K. z dnia 19 października 2005 r. W tym celu wysłał do T.K. pismo z dnia 16 listopada 2005 r. oraz kolejne z dnia 29 listopada 2005 r. W dniu 5 grudnia 2005 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. wpłynęło pismo T.K., z którego wynikało, że jego pismo z dnia 19 października 2005 r. należy traktować jako wniosek o zmianę decyzji z dnia [...] nr [...].

W konkluzji uzasadnienia organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z art.2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym może być między innymi osoba ,która nie uczy się w systemie dziennym. W myśl art.33 ust.4 pkt 1 wymienionej ustawy starosta pozbawia statusu osoby bezrobotnej osobę, która nie spełnia warunków art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. W ocenie Starosty [...] ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika jednoznacznie, że T.K. wznowił naukę w szkole wyższej z dniem 1 października 2003r. /pismo U[...] z dnia 9 sierpnia 2005r./. Fakt ten potwierdza również adnotacja dokonana na wymienionym piśmie o treści "wznowił studia od 01.10.2003r.jest równoznaczne, że w roku akademickim 2003/2004 ponieważ data 01.10.2003 jest datą rozpoczęcia roku akademickiego 2003/2004". Z zaświadczenia U[...] z dnia [...] Nr [...] wynika ,że decyzja Rektora o przywróceniu T.K. na studia dzienne została wydana 6 listopada 2003 r., której konsekwencją był wznowienie nauki na 9 semestrze roku akademickiego 2003/2004 czyli od 1 października 2003 r. Wobec powyższych ustaleń organ nie znalazł podstaw do zmiany decyzji z dnia [...]

Od powyższej decyzji Starosty [...] odwołał się T.K. kwestionując zasadność rozstrzygnięcia na podstawie art. 154 i 155 K.p.a. ponieważ w ocenie skarżącego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności – nowe dowody /sprostowane pismo U[...] z dnia 9 sierpnia 2005 r./. Ponadto wskazał, iż organ I instancji nie wziął po uwagę pisma Uniwersytetu [...] z dnia 9 sierpnia 2005 roku prostującego wcześniejsze pismo w sprawie, stanowiące nowy dowód dotyczący istotnej dla sprawy okoliczności, a nadto wskazał, że organ I instancji przy wydaniu decyzji nie wziął pod uwagę interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Do odwołania skarżący dołączył sprostowane pismo Uniwersytetu [...] z dnia 9 sierpnia 2005 roku, z którego wynika, iż T.K. decyzją Rektora wznowił studia na 9 semestrze od 1.10.2003 r., co jest równoznaczne z "w roku akademickim 2003/2004" ponieważ data 1.10.2003 r. jest datą rozpoczęcia roku akademickiego 2003/2004.

W wyniku wniesionego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 154 § 1 i § 3 K.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. W sprawach należących do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego do zmiany lub uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 oraz w art. 155, właściwe są organy tych jednostek. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotny to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt l i 2 lit. a – e i g, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniony i niewykonujący innej pracy zarobkowej, zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nie uczący się w szkole, z wyjątkiem osoby uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym (...). Stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy, Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.

W ocenie Wojewody [...] T.K. wznowił naukę w szkole wyższej z dniem 1 października 2003 r. (pismo Uniwersytetu [...] z dnia 9 sierpnia 2005 r.). Fakt ten potwierdzony został także stosowną adnotacją w wymienionym piśmie, która stwierdza, że "wznowił studia od dnia 1 października 2003 r. jest równoznaczne, że w roku akademickim 2003/2004 ponieważ data 1 października 2003 r. jest datą rozpoczęcia roku akademickiego 2003/2004". W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...], nr [...] jest prawidłowa.

Na powyższą decyzję Wojewody [...] w dniu 22 lutego 2006 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył T.K. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...]. W ocenie skarżącego obydwie zaskarżone decyzje są nieuzasadnione, gdyż opierają się jedynie na formalnym brzmieniu określenia "wznowił naukę", natomiast pomijają najistotniejszą kwestię tj. istniejącej zdolności i gotowości skarżącego do podjęcia pracy, wynikającej z pisma Uniwersytetu [...] z dnia 6 lutego 2006 roku, iż T.K. zaliczył wszystkie przedmioty obowiązujące w semestrze 9 do dnia 22 marca 2001 roku, co oznacza, iż po wznowieniu studiów decyzją Rektora U[...] z dnia [...] nie zachodziła konieczność uczestniczenie w zajęciach, ponieważ po uzgodnieniu z osobami prowadzącymi, oceny mogły być przepisane.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga T.K. jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednymi z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznych decyzji są: wznowienie postępowania określone w art.145 – 152 kpa oraz możliwość zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art.154 kpa.

Zgodnie z treścią art.145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli:

1. dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe

2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa

3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art.24,25 i 27

4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu

5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję

6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu

7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art.100 § 2)

8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione

Wznowienie postępowania stwarza możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art.145 § 1 kpa. Wady określone w tym przepisie są kwalifikowanymi wadami postępowania lecz nie wiadomo jaki skutek wywarły one na decyzję administracyjną. Instytucja wznowienia postępowania pozwala więc wzruszyć ostateczną decyzję i ponownie rozpatrzyć sprawę celem sprawdzenia czy jedna z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią art.154 § 1 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art.154 kpa może mieć miejsce wówczas gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przyczyną wzruszenia decyzji w oparciu o ten przepis nie mogą jednak stanowić wady kwalifikowane decyzji wymienione w art.145 § 1 i art.156 § 1 kpa, gdyż winny być one usunięte w trybie stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania. Na podstawie art.154 kpa dopuszczalne jest uchylenie lub zmiana jedynie decyzji niewadliwych bądź dotkniętych wadami niekwalifikowanymi o ile spełnione są przesłanki określone w tym przepisie.

Należy zaznaczyć, iż możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych opiera się na zasadzie niekonkurencyjności tych trybów. Oznacza to, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie określonego rodzaju wadliwości decyzji. Może się jednak zdarzyć zbieg trybów weryfikacji ostatecznych decyzji np. wznowienia postępowania oraz postępowania mającego na celu zmianę lub uchylenie decyzji na podstawie art.154 kpa. W takiej sytuacji pierwszeństwo ma wznowienie postępowania gdyż ma ono na celu wyjaśnienie czy decyzja nie jest dotknięta wadą kwalifikowaną. W przypadku ustalenia, że wada taka miała miejsce ostateczna decyzja może zostać uchylona i wydana nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy. Postępowanie o którym mowa w art.154 kpa może się wówczas stać bezprzedmiotowe. Dlatego też w razie zbiegu nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji pierwszeństwo przysługuje trybowi wznowienia postępowania przed trybem określonym w przepisie art.154 kpa. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 stycznia 1999r. w sprawie III RN 101/98(OSNP nr 20 z 1999r. poz.637) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 1998r. w sprawie II SA 1245/97(Lex nr 41346). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w obu wyrokach.

W rozpoznawanej sprawie T.K. w dniu 19 października 2006r. złożył wniosek o zmianę ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] zaś organ administracji wezwał skarżącego do sprecyzowania swojego żądania a mianowicie czy pismo to należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania czy też jako wniosek o zmianę decyzji na podstawie art.154 kpa. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w dniu 2 grudnia 2005r. złożył dwa pisma. Pierwsze zostało skierowane do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. – Filia w O., w którym skarżący wyjaśnił, iż jego wcześniejsze pismo należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt.5 kpa oraz jako wniosek o zmianę decyzji na podstawie art.154 i art.155 kpa. Drugie pismo zostało skierowane do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Z., w którym T.K. wnosił o zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...]. Analiza obu pism skarżącego wskazuje, iż wnosił on o potraktowanie jego pisma z 19 października 2005r. zarówno jako wniosek o wznowienie postępowania oraz jako wniosek o zmianę decyzji na podstawie art.154 kpa. Skoro w ten sposób zostało sprecyzowane żądanie to organ administracji winien rozpoznać najpierw wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]. Należało zatem wyjaśnić czy wniosek wskazuje podstawę wznowienia i czy zachowany został termin do złożenia takiego wniosku, a w razie konieczności wezwać do uzupełnienia braków podania, i następnie wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie tego wniosku. Organ administracji winien bowiem najpierw ustalić czy postępowanie zakończone decyzją z [...] nie jest dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art.145 § 1 kpa. Dopiero po tym jak rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania stałoby się ostateczne organ administracji winien rozpoznać wniosek o zmianę decyzji w trybie art.154 kpa. Organ I instancji jednak tego nie uczynił lecz najpierw rozpatrzył wniosek o zmianę decyzji na podstawie art.154 kpa zaś w przedmiocie wniosku o wznowienie nie podjął żadnej czynności w sprawie. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie do chwili obecnej nie otrzymał on żadnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania co dowodzi, że wniosek ten nadal nie został rozpatrzony. Dodać należy, iż T.K. także w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosił, że chodzi mu również o wznowienie postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt.5 kpa. Wniosek ten nie został jednak rozpoznany.

Organy administracji obu instancji rozpoznając wniosek o zmianę decyzji na podstawie art.154 kpa przed rozstrzygnięciem wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] naruszyły przepisy art.7,8 i 145 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny rozpoznać wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. Należy wyjaśnić czy wniosek ten odpowiada wymogom formalnym określonym w rozdziale 12 kodeksu postępowania administracyjnego, a w razie konieczności wezwać do uzupełnienia braków podania, i następnie wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie tego wniosku. Dopiero po tym jak rozstrzygnięcie to stanie się ostateczne winien zostać rozpoznany wniosek o zmianę decyzji na podstawie art.154 kpa.