Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 388/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 388/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2007r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. działając na podstawie art.104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej Kpa) i art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122, poz. 851) po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej, stwierdził u B. B. chorobę zawodową: zespół cieśni w obrębie nadgarstków wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 123, poz.1115).

W uzasadnieniu organ powołał się na orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia

[...] października 2007r. o rozpoznaniu choroby zawodowej, wydane przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Poradnia Chorób Zawodowych w P. oraz ocenę narażenia zawodowego przeprowadzoną przez przedstawiciela Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w S. w dniu [...] czerwca 2007r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył pracodawca - M. sp. z o.o. (dawna nazwa M. sp. z o.o.) w S. Odwołujący się zarzucił decyzji m. in. niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego spowodowane brakiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Według skarżącego, organ nie wskazał okoliczności faktycznych, uzasadniających fakt rozpoznania choroby, związanej z wykonywaną pracą oraz nie udowodnił, że B. B. pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby obwodowego układu nerwowego. W odwołaniu stwierdzono także, że w uzasadnieniu decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] października 2007r. brak jest wywodu prowadzącego do uznania, iż praca na stanowisku "współpracownik działu produkcji" rzeczywiście stwarzała zagrożenie powstania wskazanej wyżej choroby.

Zdaniem skarżącego z orzeczenia lekarskiego wynikało bowiem, że choroba stwierdzona u B.B. była wywołana również czynnikami nie mającymi związku z wykonywaną pracą. Podkreślono konieczność ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia wstępujących w środowisku pracy.

Po rozpatrzeniu odwołania M. sp. z o.o. od decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2007r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o stwierdzeniu u B. B. choroby zawodowej: zespół cieśni w obrębie nadgarstków Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że od 1995r. B. B. była zatrudniona w M. sp. z o.o. (obecna nazwa M. sp. z o.o.) jako pracownik działu produkcji, przy pakowaniu produktów. Do jej obowiązków zawodowych należało m.in. zdejmowanie z taśmy i pakowanie wyrobów do zbiorczych kartonów i pudełek, przekładanie produktów na tacki. Praca wymagała zaangażowania różnych odcinków układu ruchu, głównie rąk i obręczy barkowej, w okresowo wymuszonej pozycji ciała. Charakteryzowała się powtarzalnością dokonywanych czynności zawodowych.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że B. B. została przebadana przez lekarzy - orzeczników, z uprawnionej do orzekania w sprawie chorób zawodowych, jednostki służby zdrowia, którzy przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi.

Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. nietrafne były zarzuty pracodawcy, zawarte w odwołaniu, iż przy ocenie uciążliwości pracy nie wzięto pod uwagę wywiadu zawodowego oraz oceny narażenia zawodowego, odniesionej do sposobu wykonywania pracy a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażu czynności, które mogły powodować nadmierne obciążenie narządu ruchu. Przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego oparto się bowiem między innymi na świadectwie pracy, protokole przesłuchania B. B., wynikach badań profilaktycznych oraz informacjach uzyskanych od pracodawcy. Zawarte w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia [...] marca 2007r., dane na temat specyfiki czynności zawodowych (wykonywanie ruchów precyzyjnych), oraz informacje o liczbie powtórzeń stereotypowej operacji w ciągu zmiany roboczej, świadczyły o dużym stopniu obciążenia pracownika pracą monotypową w ciągu zmiany roboczej.

Skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. sp. z o.o. w S. wnosząc o jej uchylenie.

W skardze zarzucono naruszenie:

- przepisów postępowania administracyjnego - art. 7 Kpa, które w istotny

sposób wpłynęło na wynik sprawy, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu

faktycznego sprawy, spowodowane niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego

zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ( art. 77 Kpa i 80 Kpa).

- przepisów postępowania administracyjnego - art. 107 § 1 i 3 Kpa, które w

istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy, to jest brak wskazania okoliczności faktycznych pozwalających na stwierdzenie, że B. B. pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby obwodowego układu nerwowego - zespołu cieśni w obrębie nadgarstków, w szczególności, że wykonywane prace stwarzały zagrożenie monotypią ruchów i przeciążeniem kończyn górnych.

- prawa materialnego, które miało wypływ na wynik sprawy - § 2 ust. 3 pkt. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, przez brak określania stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym przy wykonywaniu czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów lub układów organizmu ludzkiego.

Zdaniem skarżącego, do wyjaśnienia sprawy niezbędne było wykazanie, na jakiej podstawie lekarz orzecznik przyjął, że schorzenie nie ma charakteru samoistnego i nie zostało wywołane innymi czynnikami, na które zwrócono uwagę w treści uzasadnienia orzeczenia. Mimo, iż organ wydający decyzję nie może samodzielnie dokonywać rozpoznania schorzenia, nie musi jednak przyjmować orzeczenia lekarskiego w sposób bezkrytyczny. W szczególności sfera merytoryczna wydanego orzeczenia musi być kontrolowana przez organ orzekający w zakresie spójności, zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej.

W ocenie skarżącego, w sytuacji gdy treść orzeczenia lekarskiego nie jest jednoznaczna, samo orzeczenie jest niepełne, albo sprzeczne z innymi dowodami, a materiał dowodowy niewystarczający do wydania decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny nie jest związany takim orzeczeniem. Winien on, zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. żądać jego uzupełnienia, przez zakład społecznej służby zdrowia, który je wydał, względnie zasięgnąć dodatkowej opinii jednostki organizacyjnej służby zdrowia.

Brak należytego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego uniemożliwiał - wg skarżącego- prawidłową ocenę jego mocy dowodowej powodując, że wydana na tej podstawie decyzja została wydana z naruszeniem art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości oceniał zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Oceniając decyzje zakończone przedmiotowym postępowaniem administracyjnym Sąd uznał, że wydane zostały zgodnie z przepisami prawa zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).

Przeprowadzone przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Poradnia Chorób Zawodowych badania oraz sporządzone orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2007r. stwierdziły u B. B. chorobę zawodową: zespół cieśni w obrębie nadgarstków. Jest to jedna z przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy wskazana w pkt 20. 1 załącznika do powyższego rozporządzenia.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej, a po drugie musi istnieć choćby wysokie prawdopodobieństwo, że spowodowane zostało działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy B. B. wykonywała pracę w warunkach narażających ją na powstanie choroby zawodowej oraz czy organ, powinien zaakceptować orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie choroby zawodowej, o jakiej mowa w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

Konstrukcja wskazanego przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia powoduje, że w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie, a jednocześnie ustalenia, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie.

Biorąc pod uwagę, że w ocenie narażenia zawodowego przeprowadzonej przez przedstawiciela Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w S. w dniu

[...] czerwca 2007r. bezsprzecznie ustalono, iż praca była wykonywana przez zainteresowanego pracownika w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, a orzeczenie lekarza upoważnionej jednostki orzeczniczej stwierdzało istnienie choroby zawodowej, o jakiej mowa w rozporządzeniu, to nie można dopatrzeć się uchybienia po stronie organu Inspekcji Sanitarnej wydającego pozytywną dla pracownika decyzję.

Orzeczenie to wiązało bowiem organ Inspekcji Sanitarnej i stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skoro przepis prawa pozwala na stosowanie domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie to stwierdzenie w wydanym [...] października 2007r. orzeczeniu lekarskim, że "nie wszystkie zgłaszane przez pacjentkę dolegliwości ze strony układu ruchu obwodowego układu nerwowego wynikają z narażenia zawodowego, co m. in. potwierdza radiogram rąk i fakt utrzymywania się wielu skarg po przeprowadzonym w kwietniu br. zabiegu odbarczania nerwu pośrodkowego i łokciowego prawego", nie rodziło potrzeby zastosowania procedury wskazanej w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.

Przepis § 8 ust. 1 stanowi , że inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. W ust. 2 tego paragrafu wskazano, że jeśli materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, organ może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, jego uzupełnienia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego.

Nie są zasadne zarzuty skarżącego pracodawcy, co do braków w zakresie oceny narażenia zawodowego. Sporządzona karta oceny narażenia zawodowego zawierała informacje dotyczące czynności zawodowych jakie wykonywała zainteresowana pracownica na stanowisku pakowacza. Z ustaleniami zawartymi w karcie oceny narażenia zawodowego zapoznał się pracodawca.

W tych okolicznościach organ administracji, nie miał podstaw do kwestionowania treści merytorycznej orzeczenia lekarskiego.

Poza tym skarżący dokonanych ustaleń nie zakwestionował w sposób merytoryczny (negując je tylko), nie przedstawił żadnych dowodów ani logicznych twierdzeń podważających zasadność wydanego przez kompetentną placówkę medyczną orzeczenia.

Organ Inspekcji Sanitarnej był związany ustaleniami orzeczenia lekarskiego, nie dysponował dowodami, które mogłyby orzeczenie to podważyć, nie miał zatem podstaw do przyjęcia, iż etiologia stwierdzonej choroby jest inna niż zawodowa.

Skoro decyzja została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego właściwej placówki służby zdrowia, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w oparciu (między innymi) o kartę oceny narażenia zawodowego wykonaną przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną to wydanie zaskarżonej decyzji o rozpoznaniu choroby zawodowej zespołu cieśni w obrębie nadgarstków było prawidłowe.

Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.