Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1670/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni "S." w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogę publiczną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni "S." w K. od decyzji Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].04.2005 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. własność nieruchomości położonej w powiecie o., w gminie K., w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr "C" o pow. [...] ha objętej księga wieczystą KW [...] i nr "F" o pow. [...], objętej księgą wieczystą KW [...] - utrzymał w mocy decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 roku.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...].10.2003 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. nieruchomości położonych w powiecie o. w gminie K., obręb [...], oznaczonych jako działki nr:

"A" [...] ha, "C" o pow. [...] ha, część "D" o pow. [...] ha, "B" o pow. [...] ha, objęte księgą wieczystą KW [...],

"E" o pow. [...] ha objęta księgą wieczystą KW [...],

"F" o pow. [...] ha objęta księgą wieczystą KW [...].

Od tej decyzji złożyła odwołanie [...] Spółdzielnia "S." w K.

Decyzją z dnia [...].11.2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2003r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2004 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Gminę K. własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr "A", nr "C", część nr "D", nr "B", nr "F", natomiast decyzją nr [...] z dnia [...].04.2004 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr "E". Od decyzji nr [...] z dnia [...].04.2004 r. złożyła odwołanie [...] Spółdzielnia "S." w K., a Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...].06.2004 r. nr [...] uchylił decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].04.2004r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2005r. znak [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w powiecie o. w gminie K., w obrębie [...], oznaczonej jako działki nr "A" o pow. [...] ha i nr "B" o pow. [...] ha, objętej księga wieczystą KW [...]. Natomiast decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2005 r. znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Gminę K. nieruchomości położonych w powiecie o. w gminie K., obręb [...], oznaczonych jako działki nr "C" o pow. [...] ha objętej księgą wieczystą KW [...] i nr "F" o pow. [...] ha objętej księgą wieczystą KW [...].

Od decyzji Nr [...] z dnia [...].04.2005 r. do Ministra Infrastruktury złożył odwołanie Wójt Gminy K., a od decyzji Nr [...] z dnia [...].04.2005 r. złożyła odwołanie [...] Spółdzielnia "S.".

Niniejsze postępowanie dotyczy rozpatrzenia odwołania [...] Spółdzielni "S." w K. od decyzji Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].04.2005 r.

Rozpatrując odwołanie [...] Spółdzielni "S." w K. organ administracji podał, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31.12.1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia w dniu 31.12.1998 r. następujących przesłanek:

- zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,

- pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,

- brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.

Na podstawie akt ustalono, że w dniu 31.12.1998 r. właścicielem przedmiotowych działek była [...] Spółdzielnia "S." w K. Minister Infrastruktury uznał, że przedmiotowe działki były zajęte pod drogę, która jednak nie miała nadanej kategorii drogi publicznej. Ze znajdujących się w aktach sprawy: uchwały Nr IX/43/85 Gminnej Rady Narodowej w Kluczach z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg na terenie Gminy Klucze do dróg zakładowych (Dz. Urz. Woj. Katowickiego z 1986 r. Nr 10, poz. 278), uchwały nr XX/161/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 31 marca 1987 roku w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. Katowickiego nr 6 poz. 112) oraz wykazów stanu dróg gminnych i wykazów dróg zakładowych nie wynika, aby drogi objęte tymi dokumentami obejmowały również przedmiotowe działki.

Z powodu powyższych ustaleń organ II instancji uznał, że przedmiotowe działki zostały zajęte pod drogę , jednakże droga ta nie stanowi drogi publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 27 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. nr 14 , poz. 60 z późń. zm.), wobec nie zaliczenia jej do żadnej kategorii dróg wskazanych w art. 2 ww. ustawy. Brak nadania kategorii drogi publicznej jest wystarczający do stwierdzenia, że nie mogło dojść do przejścia prawa własności w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Przepis ten nie obejmuje bowiem nieruchomości zajętych pod jakiekolwiek drogi, lecz tylko pod drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 roku, natomiast o publicznym charakterze drogi nie przesądza fakt, że przedmiotowe drogi są ogólnodostępne.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 roku nr [...] wniosła [...] Spółdzielnia "S." w K. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi organ wskazał na naruszenie art. 77§1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa przez nieustosunkowanie się do znajdujących się w aktach dowodów a w szczególności do pism Wójta Gminy K. z dnia 9 lutego 1999 roku i 5 marca 1999 roku oraz do opinii biegłego sądowego K. G., z których to dokumentów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że przedmiotowe drogi były zajęte w dniu 31 grudnia 1998 roku przez gminę pod drogi publiczne. Poza tym skarżący podniósł w swoim odwołaniu, że przedmiotowe działki łączą drogi publiczne: ul. [...] z ul. [...] i [...] stanowiącymi drogi gminne, a więc jest ulicą leżącą w ciągu tych dróg.

Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że przedmiotowe nieruchomości zostały zajęte pod drogę, jednakże droga ta w dniu 31 grudnia 1998 roku nie stanowiła drogi publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 27 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. nr 14 , poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 roku. Uznał również za nietrafny zarzut, że droga pod którą zostały zajęte przedmiotowe nieruchomości powinna posiadać kategorię drogi publicznej, taką, jaką drogi w ciągu których się znajduje, gdyż przedmiotowa droga stanowi drogę prostopadłą do dróg publicznych (ul. [...] i ul. [...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który głosi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności.

Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:

1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,

2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,

3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

Przesłanki te, o czym już wyżej wspomniano, to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Ustawa z 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zaliczenie określonej drogi do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy). Drogi natomiast niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, a więc niemające charakteru drogi publicznej w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r., w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy). Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem, zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.

Z wnioskiem o stwierdzenie nabycia własności wyżej opisanej nieruchomości przez Gminę K. wystąpiła [...] Spółdzielnia "S." w K.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku odmówił stwierdzenia nabycia własności działek położonych w K. oznaczonych nr "F" i [...], a następnie Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy. Z akt sprawy wynika bowiem, że przedmiotowe działki w dniu 31 grudnia 1998 r. nie były zaliczone do kategorii dróg publicznych w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych. Jak słusznie bowiem w swoim uzasadnieniu wskazał organ odwoławczy, wykorzystywanie drogi jako drogi ogólnodostępnej, jak również wybudowanie przy niej zatoki autobusowej i posadowienie na niej wiaty przystanku nie są wystarczającymi faktami do stwierdzenia, że taka droga ma charakter drogi publicznej. Dopiero zaliczenie drogi przez właściwy organ do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nadaje jej charakter drogi publicznej. W tym miejscu przypomnieć należy, iż nie każde stwierdzenie uchybienia przepisom skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Skutek taki powoduje jedynie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku postępowanie przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.). Chodzi tu o takie naruszenie przepisów proceduralnych, które gdyby nie nastąpiło, to w sprawie zapadłaby najprawdopodobniej decyzja o innej treści (por. nadal aktualny wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., I SA 281/85 - OSPiKA 1986/9-10/178).

Przy takich zasadach ingerencji sądu administracyjnego w decyzję administracyjną, zarzuty skargi stają się bezzasadne.

Nie można zatem uznać, że organy administracji przy wydawaniu decyzji naruszyły prawo przez nie ustosunkowanie się do opinii biegłego sądowego K. G. oraz do pism wójta gminy K., gdyż z treści tych dokumentów wynika jedynie, że przedmiotowe działki wykorzystywane były jako drogi ogólnodostępne, nie wskazują natomiast na zaliczenie tych dróg do kategorii dróg publicznych.

Również za niezasadny należy uznać zarzut, że skoro droga stanowiąca przedmiotowe działki łączy drogi publiczne: ul. [...] z ulicami [...] i [...], to należy uznać je za leżące w ciągu dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Z map znajdujących się w aktach sprawy wynika, że działka "C" jest usytuowana prostopadle do działki nr "B", leżącej w przedłużeniu ul. [...], zaś działka "F" ma kształt zbliżony do prostokąta i przylega do działki nr "C". Takie usytuowanie działek nie pozwala, zdaniem sądu administracyjnego, na uznanie, że leżą one w ciągu dróg zaliczonych do kategorii dróg gminnych. Nie każde bowiem usytuowanie w sąsiedztwie dróg zaliczonych do kategorii dróg publicznych przemawia za uznaniem, że leżą one w ciągu dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Chodzi tu bowiem o takie usytuowanie, które pozwala uznać, że przedmiotowe działki stanowią jeden ciąg drogi.

Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.