Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2322/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 2 art. 71 ust. 1 art. 72 ust. 3 art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 1409
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant referent stażysta Edyta Brzezicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...], Minister Rodziny i Polityki Społecznej (dalej także: "Minister" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 8 ust. 2 i art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 3 oraz art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1100 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: "k.p.a."), art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, ze zm. - dalej także: "rozporządzenie nr 883/2004"), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1189) w związku z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r., ze zm. - dalej także: "rozporządzenie nr 987/2009") - po rozpatrzeniu odwołania S.N. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2020 r. na 365 dni, w wysokości 120% kwoty zasiłku określonej w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z zastrzeżeniem, że prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę.

Zaskarżona decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] marca 2020 r. skarżący S.N. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. (dalej także: "PUP").

W dniu [...] marca 2020 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] (dalej także: "WUP") wpłynął, przekazany przez PUP w T., wniosek skarżącego o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu jego pracy w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej. Do wniosku skarżący załączył oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, dotyczące swojej sytuacji życiowej podczas pobytu w [...], a także dokumenty mające potwierdzać jego pracę w tym państwie.

W piśmie z dnia [...] marca 2020 r., a następnie w piśmie z dnia [...] lipca 2020r. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] wystąpił do niemieckiej instytucji właściwej o wystawienie dokumentu urzędowego potwierdzającego okres ubezpieczenia skarżącego z tytułu zatrudnienia w [...].

W dniu [...] sierpnia 2020 r. do WUP wpłynął dokument SED U002, potwierdzający okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia skarżącego w [...] od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. oraz od dnia [...] października 2017r. do dnia [...] kwietnia 2019 r., a także okresy ubezpieczenia z tytułu zasiłku chorobowego od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] października 2017 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] lutego 2020 r.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Marszałek Województwa [...] - działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c, art. 8a ust. 1 i art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 3, art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego, a także art. 6, art. 61 i art. 65 rozporządzenia nr 883/2004 w zw. z art. 11, art. 12 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009 oraz art. 104 k.p.a. - wydał w dniu [...] sierpnia 2020 r. decyzję nr [...], na mocy której przyznał skarżącemu S.N. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2020 r. na okres nie dłuższy niż 365 dni w wysokości 120% podstawowej kwoty zasiłku określonej w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z zastrzeżeniem, że prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę. Jednocześnie, organ pierwszej instancji zastrzegł w sentencji decyzji, iż zasiłek ten podlega waloryzacji na zasadach określonych w art. 72 ust. 6 cyt. ustawy.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Marszałek Województwa [...] zauważył na wstępie, że w wyniku analizy dokumentacji będącej w posiadaniu WUP w [...] oraz danych z aplikacji centralnej rejestru osób bezrobotnych i poszukujących pracy potwierdzono, iż skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia [...] marca 2020 r.

Marszałek Województwa [...] wskazał, że postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku dla osób bezrobotnych przemieszczających się w obrębie Unii Europejskiej jest przeprowadzane w oparciu o przepisy prawa Unii Europejskiej, zgodnie z dyspozycją art. 65 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w związku z art. 11 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009, a także przepisy prawa krajowego dotyczące możliwości korzystania ze świadczeń udzielanych przez instytucje miejsca zamieszkania przez pracownika powracającego na terytorium Państwa zamieszkania.

Organ pierwszej instancji podniósł, że - w wyniku analizy oświadczenia skarżącego dotyczącego obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust 1 rozporządzenia nr 987/2009 r. - stwierdzono, iż miejscem zamieszkania skarżącego podczas pracy za granicą była Polska.

Ponadto, organ pierwszej instancji uznał, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania się w PUP skarżący wykazał ponad 365 dni zatrudnienia i ubezpieczenia, spełniając tym samym podstawową przesłankę do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wynikającą z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Marszałek Województwa [...] wskazał, że na podstawie załączonych dokumentów ustalił, że w przypadku skarżącego okres uprawniający do zasiłku na terenie Polski, od którego zależy wysokość zasiłku wynosi 20 lat. Wobec tego, jak stwierdził organ pierwszej instancji, w świetle art. 72 ust. 3 cyt. ustawy, skarżącemu przysługuje zasiłek wynoszący 120% kwoty zasiłku podstawowego.

Organ pierwszej instancji uznał, że należało przyznać skarżącemu zasiłek na okres 365 dni w związku z tym, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okres pobierania zasiłku wynosi właśnie 365 dni dla bezrobotnych powyższej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku.

Jednocześnie, organ pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z art. 71 ust. 1 cyt. ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, tj. w przypadku skarżącego od dnia [...] marca 2020 r.

Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca wskazała, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem organu pierwszej instancji jakoby miejscem jego zamieszkania podczas wykonywania pracy za granicą była Polska.

Skarżący podkreślił, że jego miejsce zamieszkania znajdowało się wówczas w [...], w miejscowości oddalonej o 1200 km od miejsca, w którym zamieszkiwał w Polsce. Skarżący stwierdził zatem, że nie mógł wykonywać pracy mieszkając w Polsce i dojeżdżając do pracy do [...].

Skarżący podkreślił, że w tym czasie przyjeżdżał do Polski jedynie w celach turystycznych, spędzając w Polsce swój urlop wypoczynkowy.

Reasumując, skarżący stwierdził, że przejechanie 1200 km ze średnią prędkością 100 km/h, oznacza, iż czas przejazdu wynosi 12 godzin (z powrotem również 12 godzin), co w konsekwencji oznacza, iż nie mógł on wykonywać pracy, mieszkając w Polsce i dojeżdżając do pracy w S. w [...].

Ponadto, strona skarżąca wskazała, że rozpatrzenie jej wniosku bezzasadnie się przedłuża, mimo zgromadzenia wszelkich dokumentów potwierdzających jego pracę za granicą.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - działając na podstawie przepisów art. 8 ust. 2 i art. 71 ust. 1 , 72 ust. 3 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 61, 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004, a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego w związku z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009 - decyzją z dnia [...] września 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. przyznającą skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister zauważył na wstępie, że po przeanalizowaniu zarówno dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, jak i argumentacji skarżącego przedstawionej w odwołaniu, nie znaleziono podstaw prawnych pozwalających na uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie art. 61 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich UE. Minister podniósł jednocześnie, że w myśl art. 61 ust. 2 cyt. rozporządzenia nr 883/2004, uwzględnienie okresów ubezpieczenia społecznego za granicą może nastąpić wyłącznie pod warunkiem spełnienia przez bezrobotnego ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium państwa, w którym ubiega się on o zasiłek.

Organ odwoławczy zauważył, że skarżący ubiega się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terenie Polski, a ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ostatni okres ubezpieczenia spełniał na terytorium [...].

Natomiast, jak wskazał Minister, zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 okres ten nie może być co do zasady uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski.

Minister podniósł, że powyższe stanowisko potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu wydanym w sprawie C-272/90 van Noorden (ECR 1991/5/1-02543), dotyczącym wykładni art. 67 ust. 3 rozporządzenia Rady z dnia 14 czerwca 1971 r. nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się̨ we Wspólnocie Europejskiej, tj. przepisu, który odpowiada co do istoty treści obecnie obowiązującego art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 884/2004, które to rozporządzenie od dnia 1 maja 2010 r. zastąpiło wspomniane rozporządzenie nr 1408/71. Organ odwoławczy zauważył, że w uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia TSUE wskazał, że przywołany przepis nie zabrania, aby państwo członkowskie odmówiło przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na rzecz bezrobotnego, który nie spełnił ostatnio okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia w danym państwie.

Minister wskazał jednocześnie, że wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 65 ust. 2 i 5 cyt. rozporządzenia nr 883/2004, zgodnie z którym bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym pracę wykonywał i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony, musi także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Stanowisko to, jak zauważył Minister, potwierdzono w uzasadnieniu orzeczenia ETS wydanego w sprawie C-128/83 Guyot (ECR 1984/9/03507), w którym stwierdzono wyraźnie, że art. 71 rozporządzenia nr 1407/71 nie ma zastosowania do osoby bezrobotnej, która w trakcie wykonywania ostatniej pracy mieszkała w państwie miejsca zatrudnienia.

Organ odwoławczy wskazał, że "miejsce zamieszkania" należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 1 lit. j rozporządzenia nr 883/2004, który to przepis stanowi, że jest to "miejsce, w którym osoba zwykle przebywa".

Minister zauważył, że kwestia interpretacji przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004 została szeroko omówiono w decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z dnia 12 czerwca 2009 r. nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz. Urz. UE C 106 z 24 kwietnia 2010 r.)

Minister wskazał, że w uzasadnieniu tej decyzji zwrócono uwagę, że art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem pochodzenia. Organ odwoławczy podniósł, że w preambule do decyzji U2 wyraźnie wskazano, że nie można natomiast zakresu obowiązywania przepisu rozszerzać na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i które pozostawiły swoje rodziny w kraju pochodzenia. Stwierdzono zatem, że w celu ustalenia miejsca zamieszkania danej osoby należy oprzeć się na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia nr 987/2009, zgodnie z którym przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy porównać czas trwania i ciągłości pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej danej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, więzi rodzinne, prowadzenie jakiekolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz to w którym państwie dana osoba jest uważana za rezydenta podatkowego. Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 11 ust. 2 cyt. rozporządzenia, dopiero gdy powyższe kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkana danej osoby, należy wziąć pod uwagę zamiar i cel jej wyjazdu do innego państwa.

Mając powyższe na względzie, Minister stwierdził, że ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, a przede wszystkim z treści złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczenia skarżącego z dnia [...] marca 2020 r. - wynika, że w okresie pracy w [...] skarżący przyjeżdżał do Polski jak tylko było to możliwe z uwagi na zobowiązania rodzinne. Organ odwoławczy zauważył, że w odwołaniu skarżący doprecyzował, iż w Polsce spędzał urlopy wypoczynkowe.

W związku z powyższym, Minister uznał, że pobyt skarżącego w [...] miał charakter ciągły. Jednocześnie, organ odwoławczy zauważył, że w związku z tym, iż skarżący był zatrudniony w [...] na podstawie jednej umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i trwającej 3 i pół roku, należało stwierdzić, że jego praca w [...] miała charakter stały. Ponadto, Minister podniósł, że w czasie pobytu skarżącego za granicą nie podlegał on obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych w [...], co oznacza że nie był on uważany za rezydenta dla celów podatkowych w Polsce. Zdaniem Ministra, okoliczności te potwierdzają, że miejscem zwykłego zamieszkania skarżącego w okresie pracy w [...] znajdowało się w tym właśnie państwie.

Minister zauważył jednak, że przed wyjazdem za granicę skarżący zamieszkiwał w Polsce długo i nieprzerwanie, a w [...] przebywał w okresie od lipca 2016 r. do lutego 2020 r., czyli stosunkowo krótko. Powołując się na oświadczenie skarżącego, organ odwoławczy zauważył, że w okresie przebywania w [...] skarżący przekazywał środki finansowe na utrzymanie swojej żony zamieszkującej w Polsce. Organ odwoławczy uznał zatem, że powyższe wskazuje na to, iż w trakcie pracy za granicą skarżący prowadził wspólne gospodarstwo domowe z żoną w Polsce. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, iż skarżący oświadczył, że w [...] mieszkał w mieszkaniu wynajmowanym przez pracodawcę, z kolei w Polsce w mieszkaniu lub domu własnościowym. Zdaniem Ministra, okoliczności te potwierdzają, że podczas pobytu skarżącego za granicą, jego sytuacja mieszkaniowa była bardziej stabilna w Polsce niż w [...], co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że to w Polsce skarżący miał stałe miejsce zamieszkania.

Ponadto, Minister wskazał, że z oświadczenia skarżącego wynika także, iż podczas pobytu za granicą nie prowadził on działalności o charakterze niezarobkowym ani w [...], ani w Polsce. Minister uznał zatem, że są to okoliczności, które nie wskazują na zamieszkiwanie skarżącego w żadnym z ww. państw.

Organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku analizy obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, można jednoznacznie stwierdzić, że miejscem zamieszkania skarżącego podczas pracy za granicą była Polska. W tym stanie rzeczy, jak podkreślił Minister, nie ma konieczności odwoływania się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 cyt. rozporządzenia, tj. celu wyjazdu skarżącego do [...] ani jego zamiaru.

Wobec powyższego, Minister stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż skarżący podczas pracy w [...] zachował swoje zwykłe miejsce zamieszkania w Polsce, w rozumieniu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004, co w konsekwencji - zdaniem organu odwoławczego - oznacza, że okres ubezpieczenia skarżącego z tytułu zatrudnienia spełniony w [...] może być wzięty pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce.

W tym miejscu organ odwoławczy dodał, że z akt sprawy wynika, iż po powrocie do Polski, a bezpośrednio przed rejestracją w PUP w dniu [...] marca 2020 r., skarżący nie spełnił żadnego okresu ubezpieczenia lub zatrudnienia w Polsce.

W związku z powyższym, Minister uznał, że gdyby skarżący nie spełniał kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2004, tj. nie zostałby uznany za osobę, która podczas pracy w [...] zachowała swoje miejsce zwykłego zamieszkania w Polsce, to zasiłek dla bezrobotnych w ogóle by mu nie przysługiwał.

Minister uznał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego przyjąć należy jednak, że skarżący przyjeżdżając do Polski po pracy w [...] nie zmienił, lecz powrócił do miejsca zwykłego zamieszkania.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, w których skarżący podkreślał, iż wnosił o przyznanie "europejskiego, a nie polskiego" zasiłku dla bezrobotnych, Minister wyjaśnił, że skarżący jako osoba, która miała miejsce zwykłego zamieszkania w innym państwie członkowskim niż to, w którym pracował, zgodnie z art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, miał prawo wyboru państwa, w którym odda się do dyspozycji służb zatrudnienia. Na potwierdzenie powyższego Minister przywołał treść uzasadnienia orzeczenia ETS wydanego w sprawie C-227/81 Aubin (ECR 1982-01991), w którym wskazano, że art. 71 ust. 1 pkt b rozporządzenia nr 1408/71, który odpowiada co do istoty treści art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004 oferuje pracownikowi możliwości wyboru systemu świadczeń w przypadku bezrobocia. Może on bowiem wystąpić o właściwe świadczenie w państwie zamieszkania lub w państwie, w którym był ostatnio zatrudniony. Wyrazem woli pracownika jest natomiast fakt oddania się do dyspozycji urzędu zatrudnienia państwa, w którym ubiega się on o świadczenia.

W tej sytuacji, Minister stwierdził, że z uwagi na to, iż skarżący zarejestrował się w PUP, jako bezrobotny, uznać należy, że postanowił on ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce. W konsekwencji, Minister uznał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie mogło być prowadzone wyłącznie w oparciu o przepisy prawa europejskiego oraz ustawodawstwa polskiego. Dlatego też, zdaniem Ministra, żądania zawarte w odwołaniu skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie.

Organ odwoławczy podkreślił, że aby uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, skarżący musi spełniać wymogi określone w polskim ustawodawstwie.

W związku z powyższym, Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez 365 dni. Tymczasem, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentu SED U002, skarżący był ubezpieczony z tytułu zatrudnienia oraz choroby na terytorium [...] przez łącznie 546 dni bezpośrednio poprzedzających jego rejestrację w PUP.

W związku z powyższym, Minister uznał, że skarżącemu należało przyznać zasiłek dla bezrobotnych.

Organ odwoławczy wskazał także, że z uwagi na fakt, iż na mocy art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia rejestracji w PUP, to należało przyznać skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2020 r.

Minister dodał, że z akt sprawy wynika, iż całkowity okres zatrudnienia skarżącego wynosi więcej niż 20 lat, a więc zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wysokość jego zasiłku powinna zostać ustalona na poziomie 120% podstawowej kwoty zasiłku.

Powołując się z kolei na przepis art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. ustawy, Minister zauważył, że maksymalny okres pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych powyżej 50 roku życia oraz mających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, wynosi 365 dni. W związku tym, organ odwoławczy uznał, że skoro skarżący urodził się w dniu [...] lipca 1958 r. (a więc ukończył 50 rok życia) i posiada okres uprawniający do zasiłku dłuższy niż 20 lat, uznano, że spełnia on warunki wskazane w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. ustawy, w konsekwencji czego należało mu przyznać zasiłek na okres nie dłuższy niż 365 dni.

Minister wskazał także, że z informacji znanych mu z urzędu, tj. z rejestru centralnego osób bezrobotnych i poszukujących pracy, wynika, że skarżący nadal jest osobą bezrobotną.

W piśmie z dnia [...] października 2020 r. skarżący, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2020 r.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca ponownie podniosła, że w okresie świadczenia pracy w [...] posiadał stałe miejsce zamieszkania w kraju, w którym pracował, a nie - jak twierdzą organy obu instancji - w Polsce. Skarżący dodał, że od [...] lipca 2016 r. do [...] lutego 2020 r. posiadał ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w [...]. Skarżący wskazał także, że powodem jego powrotu do Polski były problemy zdrowotne.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej także: "P.p.s.a.").

Należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem europejskim (prawem Unii Europejskiej), rozumianym, jako całokształt dorobku prawnego Unii Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa europejskiego, interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2020 r., nr [...], zobowiązany był zbadać jej zgodność przede wszystkim z przepisami prawa europejskiego, w tym w szczególności z regulacjami zawartymi zarówno w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jak i rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga S.N. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2020 r. - nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Sąd uznał, że Minister Rodziny i Polityki Społecznej, wydając sporną decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. wydaną w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych - nie dopuścił się naruszenia przede wszystkim przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Ponadto, w ocenie Sądu, wydając obie sporne decyzje administracyjne, organy nie dopuściły się naruszenia zarówno norm procedury administracyjnej, w tym przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, jak również norm prawa materialnego, w tym przede wszystkim przepisów art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

W konsekwencji, Sąd uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Minister, prawidłowo uwzględniając regulacje prawne wyrażone w powyższych przepisach prawa Unii Europejskiej, nie naruszył normy prawnej zawartej w przepisie art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 3 oraz art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności spornej decyzji z dnia [...] września 2020 r., należy na wstępie wyraźnie wskazać, że w decyzji tej Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przyznał skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, od dnia [...] marca 2020 r., tj. od daty rejestracji skarżącego w PUP jako osoby bezrobotnej, na okres nie dłuższy niż 365 dni w wysokości 120% podstawowej kwoty zasiłku.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest z kolei fakt uznania Polski za państwo, w którym znajduje się miejsce zamieszkania skarżącego i w konsekwencji przyznanie mu świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnego w oparciu o przepisy prawa europejskiego oraz ustawodawstwa polskiego, a nie [...].

Przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia nr 883/2004, instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie, zachowanie, odzyskanie lub kontynuację prawa do świadczeń od spełnienia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, bierze pod uwagę, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek ukończone na podstawie ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego, tak jak gdyby były one ukończone na podstawie stosowanego przez nią ustawodawstwa.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 cyt. rozporządzenia nr 883/2004, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 65 ust. 5 lit. a, zastosowanie przepisów ust. 1 niniejszego artykułu uzależnione jest od spełnienia ostatnio przez zainteresowanego, zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego ubiega się on o świadczenia:

- okresów ubezpieczenia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów ubezpieczenia,

- okresów zatrudnienia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów zatrudnienia lub

- okresów pracy na własny rachunek, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów pracy na własny rachunek.

Stosownie do art. 65 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 883/2004, bezrobotny, o którym mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie, otrzymuje świadczenie zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym ma on miejsce zamieszkania, tak, jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu w okresie swego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Świadczenia te są udzielane przez instytucje miejsca zamieszkania.

W świetle art. 65 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 883/2004, całkowicie bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek miał miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim, niż właściwe Państwo Członkowskie, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji urzędów zatrudnienia Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania. Z kolei w myśl zdania drugiego cyt. przepisu rozporządzenia, bez uszczerbku dla przepisów art. 64, całkowicie bezrobotny może, dodatkowo, pozostawać w dyspozycji urzędów zatrudnienia państwa, w którym wykonywał swą ostatnią pracę najemną lub pracę na własny rachunek.

Dyspozycja art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 stanowi zatem o prawie wyboru państwa, w którym bezrobotny oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia pomiędzy Państwem Członkowskim, w którym posiada miejsce zamieszkania, a tym, w którym wykonywał swoją ostatnią pracę.

Zaznaczyć należy przy tym, że w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż skarżący spełnia warunki określone w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i w związku z tym przysługuje mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Przedmiotu sporu nie stanowi w niniejszej sprawie także wysokość przyznanego na mocy art. 72 ust. 3 cyt. ustawy zasiłku dla bezrobotnego stanowiąca 120% podstawowej kwoty zasiłku. Skarżący nie zakwestionował również tego, że w dniu [...] marca 2020 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. jako bezrobotny. W dniu [...] marca 2020 r. wpłynął zaś do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], przekazany przez PUP, jego wniosek o przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce. Jednoznacznie należało uznać to zatem za wolę skarżącego zainicjowania postępowania w przedmiocie przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych i prowadzenia go na mocy przepisów prawa europejskiego oraz ustawodawstwa polskiego, a nie zaś [...], jak wskazuje skarżący.

Ponadto, Sąd stwierdza, że na zmianę oceny niniejszej sprawy nie mogła wpłynąć również argumentacja strony skarżącej odwołująca się do kwestii związanych z ustaleniem miejsca zwykłego zamieszkania skarżącego podczas jego pracy w [...].

Sąd uznał, że Minister prawidłowo przyjął, iż fakt prowadzenia przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego z żoną w Polsce w trakcie zatrudnienia za granicą oraz posiadanie własnościowego miejsca zamieszkania w Polsce, a w [...] jedynie wynajmowanego przez pracodawcę, prowadzi do wniosku, że podczas pracy w [...] skarżący zachował w Polsce swoje zwykłe miejsce zamieszkania, w rozumieniu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004. Powyższa konstatacja skutkowała zresztą możnością wzięcia pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych przez organy procedujące w sprawie okresu ubezpieczenia skarżącego z tytułu zatrudnienia spełnionego na terytorium [...].

W związku z powyższym, należało uznać, że organy obu instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie nie uchybiły normom zawartym w przepisach art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności, celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.

Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne spornych decyzji, organy obu instancji nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania art. 71 ust. 1 pkt 2, art. 72 ust. 3 oraz art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnia i instytucjach rynku pracy, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, odnosząc się również do argumentów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu.

Biorrąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.