Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 330/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Jerzy Sulimierski (spr.) Sędzia WSA del. Kazimierz Włoch Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 234/05 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego [...] Spółki z o.o. w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania dotyczącego uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. zasądza od Przedsiębiorstwa Handlowego [...] Spółki z o.o. w Łodzi na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Łodzi kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 8 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Łd 234/05, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z 22 lutego 2005 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania oraz orzekł o kosztach postępowania.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że agencja celna [...] sp. z o.o. w Łodzi, działająca jako przedstawiciel firmy [...] sp. z o.o. w Łodzi, dokonała zgłoszenia celnego towaru opisanego jako narzędzia elektromechaniczne. Po zastosowaniu stawki celnej obniżonej Unii Europejskiej (0%), 27 marca 2003 r. towar został zwolniony i dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym.

Decyzją z [...] sierpnia 2004 r., Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego I w Łodzi uznał zgłoszenie celne SAD [...] z [...] marca 2003 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego w zakresie zastosowanej stawki celnej oraz kraju pochodzenia. Odpis decyzji został doręczony 11 sierpnia 2004 r. bezpośrednio spółce [...].

W dniu 5 stycznia 2005 r. [...] sp. z o.o. złożyła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podała, że termin do złożenia środka odwoławczego został przekroczony z przyczyn niezależnych od Zarządu Spółki, bowiem "pracownik, który otrzymał decyzję do załatwienia w formie jej zaskarżenia, nagle zachorował nie przekazując swoich obowiązków". W rezultacie decyzja została odnaleziona w jego dokumentach dopiero 30 grudnia 2004 r.

Postanowieniem z 22 lutego 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w Łodzi odmówił przywrócenia wnioskowanego terminu. W uzasadnieniu wskazał, że kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania przez stronę szczególnej staranności. Obowiązek dołożenia takiej staranności przy rejestracji dokumentów obowiązuje wszystkich pracowników, w tym osobę prowadzącą sekretariat, nie tylko członków zarządu firmy. W sprawie, strona została powiadomiona w decyzji o terminie i trybie wniesienia odwołania, zatem przy zachowaniu minimalnej staranności przy wpisywaniu daty otrzymanej korespondencji i wyliczeniu terminu do złożenia odwołania jakakolwiek pomyłka byłaby wykluczona. Nadzór nad sprawami prowadzonymi przez pracowników firmy, a w szczególności kontrola spraw pozostałych do załatwienia w przypadku choroby pracownika spowodowałby, iż sytuacja, w której termin do wniesienia odwołania został przekroczony o 127 dni, nie miałaby miejsca.

W skardze na powyższe postanowienie spółka [...[ podniosła zarzut naruszenia art. 162 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa przez nieprawidłowe przyjęcie, że nie zachodziły podstawy prawne do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z 5 sierpnia 2004 r. Zdaniem skarżącej, uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było niezawinione przez stronę. Dla uzasadnienia swojego stanowiska ponownie powołała się na okoliczność, iż Zarząd Spółki nie wiedział o otrzymaniu przedmiotowej decyzji, ponieważ pracownik zajmujący się sprawami celnymi nagle zachorował w czasie biegu terminu do wniesienia odwołania i w związku z tym nie zdążył przekazać spraw do załatwienia innemu pracownikowi.

W toku postępowania Sąd I instancji zaliczył w poczet materiału dowodowego upoważnienie z 21 października 2002 r., udzielone przez skarżącą Spółkę agencji celnej Spedpol - sp. z o.o. w Łodzi, na podstawie którego Agencja ta została umocowana m.in. do wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne.

W uzasadnieniu wyroku z 8 listopada 2005 r. Sąd I instancji stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż zostały w niej wymienione. Organy celne nie wyjaśniły bowiem wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszyły przepisy art. 122 i 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.] w związku z art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. Nr 75 z 2001 r. poz. 802 ze zm.], co mogło też prowadzić do naruszenia art. 162 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.

Organy celne winny przede wszystkim ustalić, czy w chwili wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Łodzi decyzji z 5 sierpnia 2004 r., uznającej zgłoszenie celne z 27 marca 2003 r. za nieprawidłowe, stronę skarżącą nadal łączył z agencją celną Spedpol stosunek przedstawicielstwa wynikający z umowy zawartej 21 października 2002 r., czy też upoważnienie to wygasło lub zostało wypowiedziane.

Agencja celna jako przedstawiciel (zarówno bezpośredni, jak i pośredni) może - w świetle art. 256 § 1 Kodeksu celnego - dokonywać przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego, w szczególności czynności wyliczonych przykładowo w tym przepisie. Wśród wskazanych uprawnień agencji jest również prawo wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. Skoro więc agencja celna jako przedstawiciel jest uprawniona do składania odwołań od decyzji wydawanych w I instancji przez organy celne, to jest ona również uprawniona do odbioru decyzji wydawanych przez te organy. Z drugiej strony temu uprawnieniu odpowiada obowiązek organu celnego doręczenia agencji celnej wszystkich pism procesowych, w tym także wydanych orzeczeń. Ponieważ przepisy prawa celnego nie regulują kwestii doręczeń pism, dlatego w tym zakresie mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, co wynika z art. 262 Kodeksu celnego. W zakresie pełnomocnictw zastosowanie mają przepisy Kodeksu celnego stanowiące lex specialis wobec przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, natomiast w zakresie doręczeń pism - stosować należy przepisy Ordynacji podatkowej, ponieważ Kodeks celny nie reguluje tej kwestii. Bezpośrednie zastosowanie ma zatem art. 145 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, jeżeli strona działa przez przedstawiciela, pisma doręcza się temu przedstawicielowi. W takiej sytuacji brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony. Doręczenie pisma samej stronie, mimo że do działania w jej imieniu i na jej rzecz upoważniony został przedstawiciel, jeżeli wywołuje dla niej ujemne skutki procesowe, nie może być uznane za skuteczne.

Dyrektor Izby Celnej rozpoznając wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 5 sierpnia 2004 r. winien przede wszystkim ustalić, czy doręczenie to było prawnie skuteczne, a w związku z tym, czy istnieje potrzeba merytorycznego rozstrzygania wniosku. Warunkiem koniecznym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem ustalenie, że uchybienie terminu faktycznie nastąpiło.

W tej sytuacji, ponieważ Sąd stwierdził takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.] uchylił zaskarżone postanowienie.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Celnej w Łodzi wniósł - na podstawie art. 176 w związku z art. 185 p.p.s.a. - o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), w tym:

a/ art.145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, z uwagi na naruszenie przez organy celne przepisów zawartych w art. 122, art. 162 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, chociaż postępowanie administracyjne nie było dotknięte żadną z w/w wad;

b/ art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania, w sposób umożliwiający wykonanie wyroku;

c/ art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na uznaniu, że w sprawie strona mogła działać przez pełnomocnika.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Łodzi zwrócił uwagę, iż Sąd nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim nie został wzięty pod uwagę fakt, iż postępowanie administracyjne zostało w sprawie wszczęte z urzędu, gdyż nastąpiło to już po zwolnieniu towarów.

Postępowanie po zwolnieniu towaru powinno być poprzedzone wydaniem postanowienia o jego wszczęciu, gdyż w przeciwnym wypadku ani organ ani strona nie wiedzieliby, że w sprawie toczy się postępowanie.

Ustawa - Ordynacja podatkowa określa w art. 165 jednoznacznie formę i datę wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu (forma - postanowienie, dzień wszczęcia - dzień doręczenia stronie postanowienia). Postępowanie podatkowe, podobnie jak i inne rodzaje postępowań stanowią określony układ czynności charakteryzujących się odpowiednim stopniem sformalizowania. W sytuacji gdy Ordynacja podatkowa jednoznacznie określa początkowy moment tego ciągu czynności, to czynności dokonane przed momentem wszczęcia postępowania nie powinny wywoływać żadnych skutków prawnych, gdyż nie można stwierdzić, że przed wszczęciem toczyło się jakiekolwiek postępowanie.

Należy również uwzględnić, iż w przypadku prowadzenia postępowania z urzędu, którego wszczęcie następuje w formie postanowienia, dopiero jego treść personifikuje stronę postępowania. Od momentu skutecznego w rozumieniu Ordynacji doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania, podejmowane przez organ podatkowy czynności procesowe wywołują skutki prawne, gdyż od tej dopiero chwili mogą być w pełni realizowane ogólne zasady postępowania podatkowego (R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa – Komentarz; wydanie V, str. 175-176).

Wszczęcie postępowania wymiarowego, będącego odrębnym postępowaniem, zawsze obliguje najpierw do zawiadomienia strony wprost. Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania strona może ustanowić pełnomocnika, który w toku postępowania nie może być pominięty (komentarz do art. 137 ustawy Ordynacja podatkowa - C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla - Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III)

Faktu istnienia pełnomocnictwa nie można domniemywać. Strona zamierzając działać przez pełnomocnika powinna dać więc temu wyraz poprzez złożenie pełnomocnictwa do akt sprawy, której dotyczy postępowanie. Ponadto należy zauważyć, iż w przypadku pełnomocnictwa istotne jest, czy w rzeczywistości zostało ono udzielone dla danej sprawy.

W sprawie, strona po odebraniu postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu miała możliwość zgłoszenia pełnomocnika na piśmie, ale na żadnym etapie postępowania wszczętego postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego I w Łodzi nr [...] z 21 października 2003 r. nie został zgłoszony jego udział, a więc nie mógł on zostać pominięty tak przez organ celny pierwszej, jak i drugiej instancji.

Przyjmując rozważania Sądu I instancji za właściwe można - zdaniem skarżącego - wysnuć bardzo ryzykowne wnioski. A mianowicie, że:

- po pierwsze, w postępowaniu celnym można ustanowić pełnomocnika przed wszczęciem postępowania, a jeśli tak by miało być, to

- po drugie, Sąd zignorował fakt, że wszystkie rozstrzygnięcia zostały wydane w sprawie przez organy celne z pominięciem pełnomocnika, czyli są prawnie nieskuteczne, a więc skarga na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania jest niedopuszczalna.

Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Łodzi pominął kwestię wskazań, co do dalszego postępowania organów celnych. Uzasadniając konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia Sąd enigmatycznie stwierdził zaistnienie uchybień postępowania skutkujących podjęciem określonego orzeczenia. Pominął kwestię wskazania sposobu usunięcia powyższych uchybień, a także okoliczności, które Sąd uznaje za konieczne do ustalenia dla potrzeb przedmiotowego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd I instancji stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż zostały w niej wymienione. Zwrócił uwagę, że strona zgłaszając towar działała przez przedstawiciela - agencję celną, uprawnionego m.in. do składania odwołań od decyzji wydawanych w I instancji przez organy celne, a tym samym uprawnionego również do odbioru decyzji wydawanych przez te organy. W takiej sytuacji, o ile upoważnienie to nie wygasło lub nie zostało wypowiedziane do daty wszczęcia postępowania wymiarowego, doręczenie pisma samej stronie nie może być uznane za skuteczne.

Niedoręczanie pism w postępowaniu Agencji jest bowiem równoznaczne z pozbawieniem strony właściwej obrony prawnej i skutkuje wadliwością postępowania.

Powyższy pogląd, sprowadzający się do stwierdzenia ciągłości postępowania administracyjnego już od momentu zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, a w konsekwencji pominięcia w tym postępowaniu agencji celnej Spedpol, która zgłaszała towary do procedury dopuszczenia do obrotu jako przedstawiciel bezpośredni, nie jest zasadny.

Należy zauważyć, iż przepisy prawa celnego wprowadzają swoistą instytucję – przedstawicielstwo. Ustawodawca celowo nadał tej formie pełnomocnictwa inną nazwę, aby podkreślić odmienność regulacji od pełnomocnictwa uregulowanego w przepisach Ordynacji podatkowej, Kodeksu postępowania administracyjnego czy też przepisach prawa cywilnego.

Zgodnie z treścią przepisu art. 253 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. Nr 75 z 2001 r. poz. 802 ze zm.], przedstawicielstwo może być:

1. bezpośrednie – jeżeli przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby,

2. pośrednie – jeżeli przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby (reprezentowanej).

Przedstawicielem może być m.in. podmiot gospodarczy jakim jest agencja celna, w odróżnieniu do pełnomocnictwa "zwykłego", gdzie pełnomocnikiem może być wyłącznie osoba fizyczna.

Przepis art. 256 § 1 Kodeksu celnego określa zakres, w jakim agencja celna może być umocowana do działania; agencja celna może dokonywać przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego, w szczególności:

1) badać towary i pobierać ich próbki przed dokonaniem zgłoszenia celnego,

2) przygotowywać niezbędne dokumenty i dokonywać zgłoszenia celnego,

3) uiszczać należności celne przywozowe lub celne wywozowe oraz inne opłaty,

4) podejmować towary po ich zwolnieniu,

5) składać zabezpieczenie kwoty wynikającej z długu celnego,

6) wnosić odwołania i inne wnioski podlegające rozpatrzeniu przez organy celne.

Dokładnie w ten sam sposób, to jest przez przytoczenie treści przepisu ustawy, w upoważnieniu z 21 października 2002 r. sformułowane zostały uprawnienia agencji celnej Spedpol.

Wszystkie wymienione w powołanym przepisie czynności związane są z dokonywaniem zgłoszenia celnego, czyli czynności poprzez którą strona wyraża w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną, a także z działaniami w tym momencie podejmowanymi przez organ celny.

Przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną, która nie może przesądzać o prawdziwości zgłoszenia celnego (art. 65 § 3 Kodeksu celnego). W konsekwencji, dla objęcia towaru procedurą celną i określenia długu celnego nie jest konieczne wydanie decyzji administracyjnej. (v. wyrok NSA z 28 czerwca 2005 r., I GSK 451/05)

Organ celny nadal zachowuje prawo do ingerencji w prawną sytuację towaru objętego zgłoszeniem celnym. Jego obowiązkiem jest podejmowanie działań niezbędnych dla właściwego stosowania prawa celnego, co oznacza, że w okresie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego może wydać decyzję, w której inaczej rozstrzygnie o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego (art. 65 § 5 Kodeksu celnego). Organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia obowiązany jest sprawdzić, czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 64 Kodeksu celnego, to znaczy, czy jest złożone na właściwym formularzu, prawidłowo wypełnionym, czy jest podpisane oraz czy załączono do niego wszystkie dokumenty wymagane do objęcia towaru procedurą celną. Jeżeli zgłoszenie spełnia określone wyżej wymogi, organ celny zobowiązany jest je przyjąć. Jeżeli zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, odmawia jego przyjęcia. Taka odmowa nie jest weryfikacją zgłoszenia celnego, a jedynie oceną jego kompletności.

Jeżeli organ celny przed zwolnieniem towaru uruchomi postępowanie weryfikacyjne w trybie art. 70 Kodeksu celnego, agencja celna, upoważniona do reprezentowania strony w zakresie wszystkich czynności wymienionych w art. 256 § Kodeksu celnego, będzie reprezentowała stronę w trakcie całego postępowania; upoważniona będzie także do składania odwołania od decyzji podjętej w pierwszej instancji. Postępowanie takie uruchamiane jest niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia celnego, bez potrzeby wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania, a datą wszczęcia jest dzień przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 7 Kodeksu celnego)

W sprawie, upoważnienie z 21 października 2002 r. agencji celnej Spedpol do reprezentowania strony skończyło się w momencie zwolnienia towaru.

Od tego dnia do daty uruchomienia postępowania weryfikacyjnego upłynęło siedem miesięcy. Zastosowanie wprost przepisu art. 65 § 7 Kodeksu celnego skutkowałoby tym, że formalnie postępowanie toczyłoby się od marca 2003 r., przy czym strona nie miałaby świadomości, że takie postępowanie jest w toku.

Postępowanie podjęte w trybie art. 83 Kodeksu celnego po zwolnieniu towaru w celu kontroli zgłoszenia jest odrębnym postępowaniem administracyjnym.

Wszczęcie postępowania weryfikacyjnego następuje poprzez wydanie postanowienia skierowanego do strony (v. wyrok NSA z 23 kwietnia 2003 r., sygn. akt V SA 1886/02, OSP 2004/05 poz. 70, oraz aprobująca glosa H. Sęka, v. OSP 2004/5 str. 296). Datą wszczęcia postępowania jest wówczas dzień doręczenia odpisu postanowienia. Strona powiadomiona o wszczęciu postępowania może upoważnić do reprezentowania swoich interesów pełnomocnika, także agencję celną, ale nie może skutecznie powoływać się na upoważnienie złożone w chwili dokonywania zgłoszenia celnego i żądać traktowania agencji celnej na podstawie upoważnienia złożonego przy przyjmowaniu zgłoszenia jako pełnomocnika ustanowionego do wszystkich postępowań wszczynanych w późniejszym czasie, a dotyczących tego zgłoszenia.

Czynności dokonywane przed momentem wszczęcia postępowania podatkowego (celnego) nie wywołują żadnych skutków prawnych, gdyż przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania nie toczy się żadne postępowanie administracyjne. Dopiero od momentu skutecznego doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania podejmowane przez organ czynności wywołują stosowne skutki prawne, gdyż od tej chwili mogą być dopiero realizowane w pełni ogólne zasady postępowania wynikające z przepisów art. 120-129 Ordynacji podatkowej. Nie są zatem także czynnościami postępowania takie działania, jak czynności o charakterze technicznym.

Wyraźne określenie momentu wszczęcia postępowania ma charakter gwarancyjny dla strony. Pozwala ustalić moment, od którego zaczynają działać ochronne instytucje postępowania podatkowego (celnego), zaczynają płynąć terminy załatwiania spraw itd. Wyraźne określenie momentu wszczęcia postępowania ma także charakter porządkujący, oddziela bowiem postępowanie podatkowe od innych procedur. (v. Dzwonkowski H., Dom Wydawniczy ABC 2003, Komentarz do art. 165 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, wyd. III)

Konsekwencją wszczęcia z urzędu postanowieniem z 21 października 2003 r. postępowania administracyjnego (k. 8 akt adm.), stała się możliwość ustanowienia pełnomocnika, także - jak wyżej podano - agencji celnej, ale już na podstawie nowego, złożonego na piśmie do akt lub do protokołu, umocowania (art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej). Z treści art. 137 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) jednoznacznie wynika, że dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa jest obowiązkiem pełnomocnika. Organ nie ma obowiązku podejmowania poszukiwań i sprawdzania, czy ewentualnie innym organom nie zostało złożone pełnomocnictwo strony. (v. wyrok WSA w Opolu z 21 maja 2004 r., I SA/Wr 1649/02, ONSAiWSA 2005/1/5 z glosą aprobującą M. Pułło, GSP-Prz.Orz. 2005/3/4)

W konsekwencji należy przyjąć, że wątpliwości Sądu I instancji, co do skuteczności doręczenia stronie odpisów rozstrzygnięć organów celnych są nieuzasad-nione, a tym samym trafne są zarzuty Dyrektora Izby Celnej w Łodzi naruszenia przepisów postępowania, które w sposób istotny wpłynęły na wynik sprawy.

Tym samym, nie jest przedwczesnym rozpatrzenie przez Sąd I instancji zarzutów skargi, co do istnienia podstaw przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w treści art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).