Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 710/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-09-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i  par. 2 pkt 7 w zw. z  art. 258 par. 3,  art. 245 par. 1 i  par. 3 w zw. z  art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2011 r. skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu powyższego wyjaśnił, iż nie posiada żadnego majątku ani wolnych środków finansowych. Od roku 2009 jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Wypracował on bowiem wówczas dochód rzędu 16.096,93 zł (vide: zeznanie podatkowe PIT-37 za wskazany okres). Z kolei od stycznia do kwietnia 2010 r.

był zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (vide: decyzja z dnia [...] r.). Stałe zatrudnienie podjął dopiero w maju 2010 r. Dlatego

też w kolejnym zeznaniu podatkowym zadeklarował dochód rzędu 9.646,00 zł. Obecnie z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje pensję w wysokości 1.386,00 zł, która stanowi jedyne źródło jego utrzymania.

Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych strony skarżącej, pismem z dnia 30 sierpnia

2011 r. referendarz sądowy wezwał ustanowionego w sprawie pełnomocnika do ich uzupełnienia przez:

- nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów wskazujących na wysokość ponoszonych przez skarżącego z tytułu utrzymania mieszkania wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za czynsz, wodę, gaz, energię elektryczną, telefon itp., natomiast w przypadku posiadania zadłużenia

z powyższego tytułu należało przedstawić stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane;

- przedłożenie wystawionego przez zakład pracy zaświadczenia o zarobkach skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy;

- nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego zawierającego informację o wszystkich osobach zameldowanych

w miejscu zamieszkania wnioskodawcy;

- wskazanie przy pomocy stosownych dokumentów źródłowych do kogo należy mieszkanie przy ul. [...] w S., jaka jest jego powierzchnia i na jakich warunkach skarżący z niego korzysta;

- przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych przez stronę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy;

- nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów źródłowych wskazujących

na stan cywilny wnioskodawcy (...).

W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy nadesłano: odpis skrócony aktu małżeństwa zawartego w dniu [...]r. wraz z aktem notarialnym,

na mocy którego [...]r. ustanowiono między małżonkami rozdzielność majątkową małżeńską, potwierdzenie wymeldowania W.L.

z pobytu stałego przy ul. [...] w S. oraz zaświadczenie z zakładu pracy, z którego ustalono, iż do wypłacanego skarżącemu wynagrodzenia nie jest skierowana egzekucja sądowa bądź administracyjna. Ponadto w treści pisma procesowego z dnia [...] r. skarżący wyjaśnił, iż poza wyżywieniem nie ponosi innych wydatków, w tym dotyczących utrzymania wskazanego wyżej mieszkania, jako że na chwilę obecną nie posiada stałego adresu zameldowania i zamieszkania. Nie jest zatem w stanie przedstawić dokumentów źródłowych wskazujących na właściciela lokalu, w którym przebywał do [...] r. Podał jedynie, iż ten należy do jego siostry, a ta wyraziła zgodę tylko na okresowe w nim przebywanie. Jednocześnie oświadczył, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych, albowiem koszty ich utrzymania przekraczają jego zdolności finansowe. Natomiast z żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, ponieważ z nią nie zamieszkuje.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą,

że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

Użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania,

że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów

lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący przedstawiając swoją sytuację finansową ograniczył się jedynie do przywołania takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ta jest trudna. Pominął natomiast istotne informacje dotyczące stanu cywilnego, podczas gdy jak ustalono z dokumentów źródłowych nadesłanych

do akt przy piśmie z dnia [...]r., skarżący zawarł związek małżeński

[...]r. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, jako że

w judykaturze ugruntowany został pogląd, iż w przypadku osób pozostających

w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy dokonuje się również z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka. Badanie tych okoliczności jest przy tym niezależne od tego jaki ustrój majątkowy istnieje pomiędzy małżonkami. Małżonkowie mają bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywania związanych z tym kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej czy pozostawanie w separacji faktycznej (por. postanowienia NSA z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt I FZ 199/09, LEX nr 612561, z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 113/09, LEX nr 546385, z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 125/09, LEX nr 574754, z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 243/09, LEX nr 554620, z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 336/09, LEX nr 554656, z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I FZ 463/08, LEX

nr 565693 oraz z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt II FZ 272/11 – niepubl.).

Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Uchylenie się wnioskodawcy od podania w treści urzędowego formularza informacji

na temat źródeł i wysokości osiąganych przez jego małżonkę dochodów, posiadanych przez nią nieruchomości oraz przedmiotów wartościowych, oznacza iż nie można

w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ocenić na ile ta będzie w stanie pomóc swojemu mężowi biorąc pod uwagę ilość spraw zawisłych w tut. Sądzie.

Podobnie fakt, iż skarżący wymeldował się z mieszkania przy ul. [...] w S. (choć adresem tym dalej się posługuje – vide: zaświadczenie o zarobkach z dnia [...] r.) i nie podał nowego miejsca stałego lub czasowego zameldowania bądź pobytu nie pozwala w sposób jednoznaczny ocenić pojawiających się w tym zakresie wątpliwości. Skoro jak sam stwierdził nie jest w stanie wynająć mieszkania, którego najtańszy czynsz za kawalerkę wynosi 800,00 zł plus opłaty, informacja dotycząca obecnego miejsca jego zamieszkania stała się niezbędna. Zważywszy, że dalej nie wiadomo czy korzysta on jeszcze w tym przedmiocie z pomocy swojej rodziny, a jeżeli tak to kogo. Pojęcie stanu majątkowego wnioskodawcy nie jest bowiem tożsame z jego majątkiem (vide: postanowienie NSA z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt I OZ 657/06, Lex nr 181557). Dlatego też ocena przesłanek przyznania prawa pomocy musi obejmować całościowo status majątkowy gospodarstwa domowego wnioskodawcy, czyli uwzględniać sytuację finansową wszystkich osób, które to gospodarstwo współtworzą czy współkształtują, zwłaszcza partycypując w kosztach utrzymania. Dopóki jednak skarżący nie wskaże w sposób jednoznaczny gdzie i z kim zamieszkuje jego wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie. Tym bardziej, że mając na uwadze miesięczne dochody strony skarżącej za ostatnie dwa lata podatkowe oraz wysokość uiszczonego dotychczas wpisu sądowego od skargi, a także podjętą decyzję o samodzielnym sfinansowaniu udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika procesowego, trudno przyjąć jakoby złożone w tym zakresie oświadczenie było zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z

art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec

jak w sentencji.