Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 2771/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 122 i art. 121, art. 249 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 56
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej N.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 94/20 w sprawie ze skargi N.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 13 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od N.R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 94/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N.R. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 13 listopada 2019 r. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Skargę kasacyjną wywiódł skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 239a i 239b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: O.p.), poprzez przyjęcie, że dokonano prawidłowej wykładni tych przepisów przez Dyrektora IAS i Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżący wykazał za pomocą środków zaskarżenia, że stosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej jest niezasadne i tym samym możliwe jest zawieszenie postępowania egzekucyjnego;

2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie egzekucyjne jest prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na podstawie nieostatecznej decyzji wymiarowej, co implikuje wstrzymanie wykonania i uzasadnia zawieszenie postępowania,

- art. 106 § 3 P.p.s.a, poprzez nie przeprowadzenie dowodów uzupełniających, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, bowiem nie wykonano przez Dyrektora IAS i Sąd pierwszej instancji żadnych czynności poza zawiadomieniem o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), ze względu na konieczność rozpoznania jej bez zbędnej zwłoki oraz na ograniczenia związane z sytuacją pandemiczną. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania odwołania od decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego normuje art. 56 § 1 u.p.e.a. i właśnie ten przepis zastosowały w sprawie organy. Uznały one, że nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych tym przepisem i odmówiły zawieszenia ww. postępowania. Stwierdziły, że decyzja z 28 maja 2019 r. określająca należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2015 r. do lipca 2017 r., stanowiąca podstawę tytułów wykonawczych, podlega wykonaniu, gdyż postanowieniem z dnia 26 lipca 2019 r. nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd pierwszej instancji uznał, że stanowisko organów jest prawidłowe.

W petitum skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 239a i 239b O.p. "poprzez przyjęcie, że dokonano prawidłowej wykładni tych przepisów, podczas gdy skarżący wykazał za pomocą środków zaskarżenia, że stosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej jest niezasadne i tym samym możliwe jest zawieszenie postępowania egzekucyjnego". Wbrew temu twierdzeniu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wykazano, że rygor natychmiastowej wykonalności nie został nadany ww. decyzji, a tylko dowody na tę okoliczność mogły zaświadczać, iż podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych była nieostateczna i nie podlegająca wykonaniu decyzja wymiarowa. We fragmencie skargi kasacyjnej, który można przyporządkować jako uzasadnienie do omawianego zarzutu, ponieważ nadmieniono w nim o art. 239a i 239b O.p., stwierdzono, iż "Wojewódzki Sąd Administracyjny bez dostatecznej ku temu podstawy zaaprobował wadliwe ustalenia organów administracji, co do przebiegu zdarzeń w sprawie. Nie wziął bowiem pod uwagę, że organy te odmówiły rozważenia istotnej części dowodów, jakie strona skarżąca przedstawiła w toku postępowania administracyjnego". Są to jednak ogólnikowe uwagi, które nie podważają istnienia postanowienia o nadaniu rygoru wykonalności decyzji wymiarowej. Skoro zaś rygor ten decyzji został nadany, to bezsprzecznie podlegała on wykonaniu. Celem wyjaśnienia dodać należy, że w ramach postępowania w przedmiocie zwieszenia postępowania egzekucyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie bada ani prawidłowości zastosowania art. 239a O.p., ani wystąpienia przesłanek z art. 239b § 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 239b § 4 O.p. na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności służy zażalenie. Wyłącznie w ramach uruchomienia środków zaskarżenia na to postanowienie mogło dojść do kontroli jego prawidłowości.

Stwierdzić zatem należy, że zarzut art. 239a i 239b O.p. nie zasługuje na uwzględnieniem, podobnie jak i zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a.

Naruszenia tego ostatnio wymienionego przepisu skarżący dopatrzył się w oddaleniu jego wniosku o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, jednak nie wskazał on ani dowodów, o rozpoznanie których wnioskował, ani nie podał na jaką okoliczność je wnosił. Poza tym wbrew wymogom art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 i art. 183 § 1 P.p.s.a. skarżący nie wykazał jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć zarzucane naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a

Z przywołanych przepisów art. 174 w zw. z art. 176 i art. 183 § 1 wynika, że w przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej.

Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.

Również na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 56 u.p.e.a. Naruszenie tego przepisu skarżący wiązał z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na podstawie nieostatecznej decyzji wymiarowej. Tymczasem, jak już to wykazano, brak przymiotu ostateczności decyzji wymiarowej nie stał na przeszkodzie w egzekwowaniu wynikających z niej obowiązków, gdyż nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Poza tym, nawet gdyby było tak jak twierdzi skarżący (a nie jest), to należy zwrócić uwagę, że egzekwowanie należności określonej decyzją nieostateczną, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, lecz do jego umorzenia, jako że w takiej sytuacji obowiązek jest niewymagalny (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Pośród przesłanek zawieszających postępowanie egzekucyjne określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a. oraz innych przepisach tej ustawy nie został bowiem wymieniony brak wymagalności obowiązku.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.

sędzia Paweł Dąbek sędzia Krzysztof Winiarski sędzia Jolanta Sokołowska