Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1097/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 120 ust. 1, art. 129 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1 i pkt 2art. 246 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w V. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz [...] z siedzibą w V. kwotę 1617 zł (słownie: tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 27 stycznia 2015 r. do Urzędu Patentowego wpłynął sprzeciw N. mbH z siedzibą V. wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy U. o nr [...] na rzecz R. B.V. z siedzibą w O. Znak ten, chroniony z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2012 r., przeznaczony jest do oznaczania usług w klasach: 35, 36

i 39 to jest: agencje importowo - eksportowe; doradztwo w zakresie organizowania, zarządzania i prowadzenia działalności gospodarczej; ekspertyzy w zakresie działalności gospodarczej (klm 35), agencje celne; doradztwo w sprawach ubezpieczeniowych, informacja o ubezpieczeniach, pośrednictwo ubezpieczeniowe, ubezpieczenia, ubezpieczenia morskie (klm 36), transport, pakowanie

i magazynowanie towarów, logistyka produktów świeżych, transport

i magazynowanie w kontrolowanej temperaturze (klm 39).

Jako podstawę prawną swojego sprzeciwu wnoszący sprzeciw wskazał

art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 120 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej (dalej - p.w.p.) i podniósł, że sporny znak towarowy U. o nr [...] nie posiada dostatecznym znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Zdaniem sprzeciwiającego, sporny znak towarowy U. ma charakter informacyjny dla kategorii usług objętych ochroną. W jego ocenie, element słowny U. posiada jedynie znaczenie opisowe bowiem informuje klientów w bezpośredni sposób o właściwościach towarów w oferowanych odbiorcom usługach. Stwierdził, że wyrażenie U. oznacza "nadzwyczaj świeży" i słowo to wskazuje wprost na właściwości towarów/usług i nie może być zawłaszczone dla oznaczania nim towarów (usług), pochodzących od jednego przedsiębiorstwa. Ponadto, sporny znak towarowy nie spełnia prawidłowo funkcji odróżniającej, ponieważ nie ma żadnych cech (znamion), które utkwiły by w pamięci przeciętnego odbiorcy i pozwoliłyby zindywidualizować świadczone na rynku usługi wśród usług tego samego rodzaju, ale pochodzących od innych przedsiębiorstw. Ponadto podniósł, że przeciętny odbiorca (dobrze poinformowany, uważny i racjonalny) towaru lub usługi musi być

w stanie odróżnić w obrocie towar lub usługę z danym znakiem towarowym spośród innych towarów lub usług tego samego rodzaju, pochodzących z innego źródła. Poinformował, że OHIM (obecnie EUIPO) odmówił rejestracji dla usług w klasie 39 znaków U. i U. o nr [...], zgłoszonych przez uprawnionego, jak również poinformował, że ww. Urząd odmówił rejestracji na znak towarowy U. o nr [...] dla towarów z klas: 29, 30 i 31. Zdaniem wnoszącego sprzeciw, powyższe decyzje potwierdzają, że określenia U. i U. nie posiadają dostatecznych znamion odróżniających, ani dla towarów spożywczych, ani dla usług świadczonych w odniesieniu do tych towarów.

Zdaniem wnoszącego sprzeciw, sporny znak towarowy U. nie nabył również wtórnej zdolności odróżniającej w rozumieniu art. 130 p.w.p. Oznaczenie U. jest powszechnie używane od lat przez różne podmioty, które świadczą usługi w zakresie klasy 35, 36 oraz 39 na rynku polskim oraz na rynkach zagranicznych. Na potwierdzenie powyższego, wnoszący sprzeciw przedłożył materiały dowodowe, w tym: wydruki ze stron internetowych zawierające określenie U. lub U., co, zdaniem sprzeciwiającego świadczy, iż sporny znak towarowy nie posiada dostatecznej zdolności odróżniającej dla usług objętych ochroną spornego znaku towarowego. Zdaniem wnoszącego sprzeciw, w wyniku udzielenia prawa ochronnego ma sporny znak towary zagrożona została wolność gospodarcza sprzeciwiającego poprzez uniemożliwienie mu prowadzenia konkurencyjnej działalności gospodarczej z wykorzystaniem ogólnoinformacyjnego oznaczenia U.. Przedsiębiorstwo wnoszącego sprzeciw jest międzynarodowym operatorem logistycznym w zakresie transportu artykułów spożywczych, należy do grupy N., która działa od 75 lat w 90 lokalizacjach, 16 państwach i świadczy usługi w całej Europie, realizując dostawy artykułów spożywczych. Hasło U. odnosi się do wszystkich przewożonych produktów. W ten sposób, udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy słowny U., daje uprawnionemu prawo zakazywania innym uczestnikom obrotu gospodarczego do posługiwania się tym oznaczeniem informacyjnym, a więc inni producenci zostali pozbawieni możliwości oznaczania swoich produktów, co oznacza, zdaniem uprawnionego, że doszło do zawłaszczenia przez jeden podmiot oznaczenia ogólnoinformacyjnego. W tym kontekście wnoszący sprzeciw poinformował, że uprawniony, za pośrednictwem polskiej spółki R. (należącej do R.), pismem z dnia [...] listopada 2012 r. wystąpił do N. sp. z o.o. o nie posługiwanie się oznaczeniem U. ze względu na dokonane przez niego zgłoszenie znaku towarowego U. o nr [...]. Do akt sprawy wnoszący sprzeciw załączył materiał dowodowy potwierdzający, jego zdaniem, zarzuty postawione w sprawie, w tym, oprócz ww. decyzji OHIM w sprawie znaków U., materiały dotyczące wyrażeń U. i U. (akta, k. 80 - 13), pismo polskiej spółki R. sp. z o.o. (akta, k. 12). Wobec powyższego, zdaniem wnoszącego sprzeciw przedmiotowy sprzeciw jest zasadny.

Pismem z dnia 2 czerwca 2015 r. stanowisko w sprawie przedstawił uprawniony, uznając sprzeciw za bezzasadny. Uprawniony poinformował, że jest uprawniony do całej rodziny znaków towarowych z członem F., co świadczy, że zgłoszenie znaku U. miało na celu rozszerzenie ochrony dla wyspecjalizowanych usług świadczonych przez jego przedsiębiorstwo.

W odniesieniu do postawionego zarzutu braku zdolności odróżniającej znaku U., uprawniony podniósł, że twierdzenie to nie ma żadnego uzasadnienia, ponieważ możliwość oznaczania usług polegających na zapewnieniu świeżości transportu przewożonych towarów są nieograniczone, tym bardziej, że zdaniem uprawnionego, nie jest konieczne korzystanie z określenia w języku angielskim. Nie zgodził się także z twierdzeniem, iż znak U. wskazuje wprost na właściwości usług z klas: 35, 36 i 39, ponieważ, jego zdaniem, trudno dopatrzyć się wskazania przez znak towarowy U. właściwości usług takich jak: agencje importowo - eksportowe; doradztwo w zakresie organizowania, zarządzania i prowadzenia działalności gospodarczej; ekspertyzy w zakresie działalności gospodarczej, agencje celne; doradztwo w sprawach ubezpieczeniowych, informacja o ubezpieczeniach, pośrednictwo ubezpieczeniowe, ubezpieczenia, ubezpieczenia morskie, transport, pakowanie i magazynowanie towarów, logistyka produktów świeżych, transport i magazynowanie w kontrolowanej temperaturze. W uzupełnieniu powyższego stanowiska, przy piśmie z dnia 10 września 2015r. uprawniony przedłożył materiał dowodowy, świadczący, jego zdaniem, o używaniu znaku U. oraz znaku U.. Ww. materiały dotyczą okresu od 2013 roku do 2015 roku (akta, k. 244 - 191). Ponadto ponownie podniósł, że jest uprawniony do całej rodziny znaków towarowych

z członem F., a używanie tych znaków spowodowało, że w pamięci odbiorców utrwalił się jako świadczący usługi w zakresie zapewnienia niskich temperatur podczas transportu i magazynowania.

Podczas rozprawy w dniu [...] kwietnia 2016 r. Kolegium Orzekające postanowiło w trybie art. 62 k.p.a. o połączeniu spraw o sygn. [...] i [...] do łącznego rozpoznania. Wnoszący sprzeciw jako podstawę prawną wskazał ostatecznie art. 120 ust. 1 oraz art. 129 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 129 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 p.w.p. Podtrzymał swoją dotychczasową argumentację o braku dostatecznych znamion odróżniających spornych znaków towarowych, ponieważ są to znaki opisowe, oznaczające sformułowanie: "wyjątkowo świeże". Wskazał, że usługi z klas 35 i 36 są pomocnicze względem usług z klasy 39, jak również dla towarów, które są przedmiotem transportu ujętego w klasie 39. Znaki U. oraz U. są czysto opisowe, wskazują na walor transportowanego produktu, tj. jego wyjątkową świeżość. Co do usług z klas 35 i 36, to wnoszący sprzeciw stwierdził, że usługi te są powiązane z usługą transportu, pakowaniem i magazynowaniem, są to usługi niezbędne by w prawidłowy sposób realizować usługi z klasy 39. Ponownie podniósł, że określenia stanowiące sporny znak U. oraz U. są stosowane przez wiele podmiotów, tym samym znaki te nie identyfikują przedsiębiorcy. Ponadto podniósł, że materiały w sprawie świadczą, że przed datą zgłoszenia spornych znaków inne podmioty stosowały te określenia w obrocie gospodarczym. Uprawniony natomiast stwierdził, że słowo F. nie jest powszechnie stosowane ze słowem U.. Wskazał również, że dla oceny zdolności odróżniającej bez znaczenia pozostaje okoliczność czy różne podmioty stosowały znak przed jego zgłoszeniem.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. [...] Urząd Patentowy RP działający

w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy U. o nr [...]udzielonego na rzecz R. B.V. z siedzibą w O., Holandia, wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny przez N. mbH z siedzibą V., Niemcy, na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 związku z art. 120 ust. 1, art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm.) oddalił sprzeciw.

Organ wskazał, ze przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest znak towarowy słowny U. o nr [...] składający się z zestawienia dwóch słów, które stanowią sekwencję liter/głosek: u, t, r, a\f, r, e, s, h. Znak ten, chroniony

z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2012 r. przeznaczony jest do oznaczania usług w klasach 35, 36 i 39, to jest: agencje importowo - eksportowe, doradztwo w zakresie organizowania, zarządzania i prowadzenia działalności gospodarczej, ekspertyzy

w zakresie działalności gospodarczej, agencje celne, doradztwo w sprawach ubezpieczeniowych, informacja o ubezpieczeniach, pośrednictwo ubezpieczeniowe, ubezpieczenia, ubezpieczenia morskie, transport, pakowanie i magazynowanie towarów, logistyka produktów świeżych, transport i magazynowanie w kontrolowanej temperaturze.

W rozpatrywanej sprawie Kolegium Orzekające nie podzieliło stanowiska wnoszącego sprzeciw, iż prawo ochronne na znak towarowy U. o nr [...] zostało udzielone z naruszeniem art. 120 p.w.p. W ocenie Kolegium Orzekającego, oznaczeniu U. nie można odmówić abstrakcyjnej zdolności odróżniającej w rozumieniu art. 120 ust. 1 p.w.p. Kolegium Orzekające odwołując się do wyroku NSA uznało, że sporny znak towarowy U., który jest oznaczeniem słownym posiada abstrakcyjną zdolność odróżniającą, o której mowa w art. 120 p.w.p. Zatem, w świetle tego przepisu nie można przyjąć, że znak U. nie może pełnić prawidłowo funkcji odróżniania towarów/usług bez względu na ich charakter, posiadając w ten sposób abstrakcyjną zdolność do odróżniania.

Kolegium Orzekające nie podzieliło również stanowiska wnoszącego sprzeciw, że sporny znak towarowy U. nie spełnia ustawowych przesłanek określonych w art. 129 ust. 2 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 p.w.p., tj. nie posiada konkretnej zdolności odróżniającej w odniesieniu do usług sklasyfikowanych w kasach 35, 36 i 39, objętych zakresem jego ochrony, ponieważ nie nadaje się do odróżniania w obrocie tych usług, a także, że jest opisowe w stosunku do tych usług.

W rozpatrywanej sprawie, wnoszący sprzeciw zarzut udzielenia prawa na sporny znak towarowy U. o nr [...]z naruszeniem art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p., a więc, że znak nie nadaje się do odróżniania usług, dla których został zgłoszony, powiązał z opisowym charakterem znaku (art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.).

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Kolegium Orzekającego, usługi oznaczane spornym znakiem towarowym mają specjalistyczny charakter i polegają na transporcie określonych produktów przy zagwarantowaniu odpowiednich warunków ich przewozu. Zatem, odbiorcami tak oznaczanych usług są zawodowe

i fachowe podmioty korzystające ze specjalistycznego transportu.

Sporny znak towarowy jest oznaczeniem słownym składającym się

z zestawienia dwóch wyrazów: słowa U., które pochodzi z języka łacińskiego

i oznacza: ponad, więcej, a w języku polskim jest pierwszym członem wyrazów złożonych i analogicznie do znaczenia w łacinie oznacza: ponad, poza, nadzwyczaj, nad wyraz i skrajnie oraz słowa F., które pochodzi z języka angielskiego

i oznacza świeży; czysty; nowy; rześki; wypoczęty; soczysty; chłodny, orzeźwiający - w funkcji przymiotnika. Słowa te zestawione obok siebie tworzą oznaczenie, które, co prawda, może być rozumiane przez polskich odbiorców znających język angielski jako "nadzwyczaj świeże" nie wskazuje jednak bezpośrednio na żadne istotne dla polskiego odbiorcy cechy usług do sygnowania których przeznaczony jest sporny znak towarowy. Stąd też, polscy odbiorcy usług do oznaczania których przeznaczony jest znak U. o nr [...] nie będą postrzegali w nim, natychmiastowo i bez głębszej refleksji opisu tych usług, a tym samym nie można go uznać za bezpośrednio opisowe w odniesieniu do tych usług.

W ocenie Kolegium Orzekającego, sam wnoszący sprzeciw odniósł oznaczenie U. wprost i bezpośrednio jako takie, które może dotyczyć towarów, a tym samym potwierdził brak bezpośredniej opisowości spornego znaku wobec usług objętych ochroną tego znaku. Wnoszący sprzeciw w postępowaniu podnosił, że znak towarowy U. "ma znaczenie opisowe, informujące klientów w bezpośredni sposób o właściwościach towarów w oferowanych odbiorcom usługach" (k. 117), wskazuje na właściwości "towarów/usług i nie może być zawłaszczone dla oznaczania nim towarów (usług), pochodzących od jednego przedsiębiorstwa" (k. 117). Stwierdził również, że hasło U. - świeże odnosi się do wszystkich przewożonych produktów" (k. 114) oraz, że przedsiębiorcy świadczący tego rodzaju usługi (w klasie 39) z określeniem U. muszą stosować to określenie, dlatego, że wskazuje ono na walor produktu (akta, protokół, k. 273) co, zdaniem Kolegium Orzekającego, oznacza, że sprzeciwiającemu w rzeczywistości chodzi o towary będące przedmiotem usług objętych ochroną znaku towarowego U. o nr [...]. Potwierdzają to również przedłożone przez wnoszącego sprzeciw materiały, w szczególności materiały dotyczące wyrażeń U. i U., z których wynika, że oznaczenie to dotyczy

w rzeczywistości produktów określanych jako U., jak np. sformułowanie produkty U. vs produkty prozdrowotne z agendy [...] jako nie zawierające polskich liter nie zostało uwzględnione, tak jak materiały w językach obcych i nie przetłumaczone na język polski (k. 25 -13).

W ocenie Kolegium, wnoszący sprzeciw dokonał swoistego przeniesienia treści znaczeniowej spornego znaku towarowego z towaru - produktu na usługi. Trudno bowiem przyjąć, że usługi mogą być "U. świeże", skoro usługi, ze względu na swoją niematerialną istotę, nie mogą być nazwane (opisane) "świeżymi", czy "nadzwyczaj świeżymi" tak jak, można to sformułowanie odnieść do rzeczy materialnych, w szczególności takich, których walorem jest świeżość.

To, że oznaczenie to może wskazywać na cechy towarów mogących być przedmiotem tych usług nie oznacza, że oznaczenie to jest bezpośrednio opisowe względem usług do oznaczania których przeznaczony jest znak towarowy U. W tym też kontekście, wnoszący sprzeciw w żaden sposób nie wykazał, aby którakolwiek z konkretnie wskazanych usług wymienionych w wykazie spornego znaku o nr [...], tj. usługa doradcza w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej z klasy 35, usługa pośrednictwa ubezpieczeniowego z klasy 36, usługa transportu i magazynowania w kontrolowanej temperaturze z klasy 39 była opisana przez znak U.

Zdaniem organu dla prawidłowości oceny podniesionych zarzutów

w rozpatrywanej sprawie, bez znaczenia pozostają decyzje innych organów

w zakresie udzielenia ochrony bądź też jej odmowy na podobne znaki towarowe.

Wobec powyższego, w ocenie Kolegium Orzekającego, sprzeciwiający nie wykazał, aby zakres pojęciowy słów stanowiących znak towarowy U. można było związać bezpośrednio z cechami usług, do oznaczania których sporny znak towarowy został przeznaczony. Skoro słowa użyte w spornym znaku towarowym U. mają znaczenie dla towarów i je w pewnym stopniu opisują (na co wskazał sam wnoszący sprzeciw), to w takiej sytuacji nie można uznać, aby słowa U. opisywały usługi z klas 35, 36 i 39, chronione spornym znakiem o nr [...]i nie pełnił funkcji odróżniającej.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2017r. N. mbH z siedzibą w V., Niemcy reprezentowany przez rzecznika patentowego J. S., wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w związku z art. 256 p.w.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy poprzez brak wszechstronnego

i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także brak wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności brak wnikliwej analizy podnoszonej przez skarżącego kwestii opisowego charakteru spornego znaku towarowego U.;

b) art. 80 k.p.a.- polegające na nieprawidłowej ocenie stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego, dokonaniu sprzecznych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez zaniechanie przeprowadzenia analizy braku zdolności odróżniającej spornego znaku towarowego przy uwzględnieniu profesjonalnego odbiorcy usług oznaczanych tym znakiem;

c) art. 107 § 3 k.p.a. związku z art. 256 p.w.p. polegające na lakonicznej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez podania głębszej jego analizy

i wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia;

2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 120 pkt 1, art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy pwp (będące skutkiem wadliwie ustalonego stanu faktycznego), poprzez błędne przyjęcie, że sporny znak towarowy U. posiada dostateczne zdolności odróżniające

i jako taki może być znakiem towarowym chronionym na rzecz jednego przedsiębiorcy.

Wobec podniesionych zarzutów spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP oraz zasądzenie od Urzędu Patentowego na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu spółka rozwinęła powyższe zarzuty podnosząc, że Urząd Patentowy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Urząd Patentowy nie rozpoznał istoty sprawy. Zarzuty merytoryczne, podniesione przez wnioskodawcę w sprzeciwie, w tym zarzut naruszenia art. 120 ust. 1, art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy pwp zostały potraktowane przez Urząd Patentowy powierzchownie, Przy czym istotna część materiału dowodowego nie została przez Urząd zbadana. Wskazanie przesłanek określonych w art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 tejże ustawy obligowało Urząd do przeprowadzenia szczegółowej analizy spornego oznaczenia pod kątem braku dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu tych przepisów.

Zdaniem skarżącego Urząd Patentowy w wadliwy sposób ustalił stan faktyczny dotyczący zdolności odróżniającej i opisowego charakteru spornego znaku towarowego. Urząd zaniechał oceny materiału dowodowego w jego całokształcie

z uwzględnieniem wzajemnych powiązań pomiędzy dowodami, a odnosząc się go zgromadzonego materiału ograniczył się do ogólnych stwierdzeń, co sprawia że nie jest możliwe do zaakceptowania rozumowanie organu i wyciągniętych przez niego wniosków.

Strona zarzuciła brak pogłębionej analizy przeciętnego odbiorcy usług oznaczanych spornym znakiem towarowym w celu prawidłowego ustalenia czy sporne oznaczenie U. w dacie zgłoszenia posiadało ostateczną zdolność odróżniającą w rozumieniu art. 129 ust 1. pkt 2 oraz 129 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy p.w.p. należało rzetelnie ustalić docelowego odbiorcę usług oznaczanych spornym znakiem. Dopiero analiza wszystkich okoliczności umożliwiłaby ustalenie jaką informację dla tego odbiorcy stanowi oznaczenie U..

Urząd Patentowy nie przeprowadził w sposób prawidłowy powyższej analizy co sprawiło, że nie uwzględnił interesu publicznego i zaniechał ustalenia, że sporny znak towarowy jest opisowy dla usług objętych ochroną i jako taki winien pozostać wolny dla wszystkich uczestników rynku.

Urząd Patentowy lakonicznie określił krąg odbiorców usług w klasie 35, 36

i 39, dla których przeznaczony jest znak towarowy U., jako zawodowe

i fachowe podmioty korzystające ze specjalistycznego transportu. Pominął niezwykle istotny dla sprawy fakt, iż dla tak wskazanego odbiorcy zawodowe i fachowe podmioty korzystające ze specjalistycznego transportu sporny znak towarowy U. będzie miał wyłącznie opisowy charakter i odbiorcy usług objętych ochroną spornego znaku towarowego tj. zawodowe i fachowe podmioty korzystające ze specjalistycznego transportu bez większego wysiłku zrozumieją pojęcie U..

Informacja zawarta w oznaczeniu U., nie wymaga jakichkolwiek zabiegów myślowych, by docelowemu, uważnemu odbiorcy natychmiast przywieść na myśl określenie "nadzwyczaj świeży". Słowo to wskazuje zatem wprost na charakter świadczonych usług w odniesieniu do towarów i nie może być zawłaszczone przez jednego przedsiębiorcę. Wszyscy odbiorcy usług oznaczanych spornym znakiem towarowym powszechnie znają określenie U..

Nieuwzględnienie faktu, iż odbiorcą usług spornego znaku towarowego jest profesjonalista doprowadziło do wadliwej oceny zdolności odróżniającej tego znaku. Zdaniem skarżącej strony organ nie dokonał wnikliwej analizy kwestii zarzucanego, opisowego charakteru spornego znaku. Niewątpliwie pogłębiona analiza kręgu odbiorców jak również wnikliwa analiza oznaczenia była niezbędna dla przeprowadzenia kompleksowej oceny słownego znaku towarowego U., który nie zawiera żadnego określenia czysto fantazyjnego, a tylko nazwę opisową. Ten znak towarowy jest obcojęzycznym neologizmem składającym się z dwóch wyrazów U. i F.. Zdaniem skarżącego, znajomość tych wyrażeń dla profesjonalnego odbiorcy jest powszechna.

Skarżący zwraca także uwagę na fakt, że stwierdzenie, iż oznaczenie posiada abstrakcyjną zdolność odróżniającą nie przesądza jeszcze o zdolności rejestrowej znaku, aczkolwiek jest niezbędnym warunkiem do przeprowadzenia dalszych badań. Nawet, jeśli oznaczenie posiada zdolność odróżniającą per se, może zostać wyłączone od rejestracji ze względu na potrzebę ochrony interesu o charakterze ogólnym, polegającym na pozostawieniu danego oznaczenia w domenie publicznej. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie ocena istnienia abstrakcyjnej zdolności odróżniającej oznaczenia polega na ustaleniu, czy potencjalny odbiorca towaru nim sygnowanego, zapamięta je jako oznaczenie identyfikujące.

Abstrakcyjna zdolność odróżniająca sprowadza się w istocie do oceny, czy dane oznaczenie może pełnić funkcję identyfikacyjną, rozumianą jako możliwość przekazania odbiorcy informacji o pochodzeniu towaru.

Znak towarowy U. nie spełnia prawidłowo funkcji odróżniającej, ponieważ nie ma żadnych cech (znamion), które utkwiłyby w pamięci przeciętnego odbiorcy i pozwoliłyby zindywidualizować świadczone na rynku usługi wśród usług tego samego rodzaju, ale pochodzących z różnych przedsiębiorstw.

Ponadto skarżąca podniosła, że OHIM odmówił rejestracji znaku U., dla usług w klasie 39, 29, 30, 31.

Skarżąca podkreśliła, że sporny znak towarowy był i jest używany, zarówno na rynku polskim jak i na rynkach zagranicznych, przez wielu przedsiębiorców dla oznaczania m.in. usług z klasy 39. Ponadto Urząd ocenił przedstawione przez skarżącego dowody pobieżnie i jednostkowo. Co więcej, Urząd Patentowy nie uwzględnił zarzutu zgłoszonego przez spółkę N., że dowody przedstawione przez uprawnionego również wskazują, że znak towarowy U. był i jest używany przez inne podmioty niż uprawniony.

W wyniku udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy zagrożona została wolność gospodarcza tej spółki poprzez uniemożliwienie prowadzenia konkurencyjnej działalności gospodarczej, z wykorzystaniem ogólnoinformacyjnego oznaczenia U. zgodnie z konstytucyjną zasadą wolności gospodarczej,

z uwzględnieniem obowiązującego porządku prawnego w tym, zasad uczciwej konkurencji oraz zasad ochrony własności przemysłowej.

Skarżąca spółka należąca do N., to międzynarodowy operator logistyczny w obszarze transportu artykułów spożywczych. N. doskonali swoje rozwiązania logistyczne od ponad 75 lat, dokładając wszelkich starań aby sprostać wymaganiom i potrzebom swoich klientów. Jako niezawodny partner logistyczny, N. jest obecna w 90 lokalizacjach, w 16 państwach. Dzięki tej sieci, N. jest w stanie świadczyć usługi logistyczne w całej Europie przy zapewnieniu perfekcyjnej realizacji dostaw artykułów spożywczych najwyższej jakości. N. posiada nowoczesny tabor oraz nowoczesne magazyny z temperaturą kontrolowaną na całej powierzchni. Hasło "U.-świeże" odnosi się do wszystkich przewożonych produktów.

Udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny U. daje uprawnionemu prawo do zakazywania innym uczestnikom obrotu gospodarczego posługiwania się tym oznaczeniem informacyjnym. Inni producenci zostali pozbawieni możliwości oznaczania swoich produktów, co oznacza, że doszło do zawłaszczenia przez jeden podmiot oznaczenia ogólnoinformacyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać,

że jest ona zasadna.

Przedmiotem skargi jest decyzja UP oddalająca sprzeciw skarżącej spółki

o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy U. o nr [...] udzielonego na rzecz R. B.V. z siedzibą w O., Holandia.

Postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy U. zostało wszczęte na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego

z prawa ochronnego na sporny znak za bezzasadny. Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. W świetle wyżej cytowanego przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu postępowania. Sprzeciw w niniejszej sprawie został złożony w dniu 27 stycznia 2015 r., natomiast informacja o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy została opublikowana w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...]

z dnia [...] lipca 2014 roku. Tak więc sprzeciw w przedmiotowej sprawie został wniesiony w ustawowym terminie określonym w art. 246 ust. 1 p.w.p.

Jako podstawę prawną swojego sprzeciwu skarżąca spółka wskazała art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 120 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej (dalej - p.w.p.), podnosząc, że sporny znak towarowy U. nie posiada dostatecznym znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Zdaniem skarżącej sporny znak towarowy U. ma charakter informacyjny dla kategorii usług objętych ochroną, a element słowny U. posiada jedynie znaczenie opisowe bowiem informuje klientów w bezpośredni sposób o właściwościach towarów w oferowanych odbiorcom usługach. Skarżąca stwierdziła, że wyrażenie U. oznacza "nadzwyczaj świeży" i słowo to wskazuje wprost na właściwości towarów/usług i nie może być zawłaszczone dla oznaczania nim towarów (usług), pochodzących od jednego przedsiębiorstwa. Ponadto, sporny znak towarowy nie spełnia prawidłowo funkcji odróżniającej, ponieważ nie ma żadnych cech (znamion), które utkwiły by w pamięci przeciętnego odbiorcy i pozwoliłyby zindywidualizować świadczone na rynku usługi wśród usług tego samego rodzaju, ale pochodzących od innych przedsiębiorstw. Ponadto podniósł, że przeciętny odbiorca towaru lub usługi tj. dobrze poinformowany, uważny i racjonalny, musi być w stanie odróżnić w obrocie towar lub usługę z danym znakiem towarowym spośród innych towarów lub usług tego samego rodzaju, pochodzących z innego źródła.

Charakter odróżniający znaku należy analizować w odniesieniu do towarów/usług, do oznaczania których jest on przeznaczony oraz postrzegania go przez odbiorców na rynku. Usługi których dotyczy sporne oznaczenie skierowane są do ściel określonego kręgu odbiorców. Należy przy tym traktować przeciętnego odbiorcę jako osobę należycie poinformowaną, dostatecznie uważną i rozsądną.

Za znaki opisowe w rozumieniu ustawy należy uznać takie znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń mogących służyć w obrocie do przekazywania informacji o cechach towarów. Znak towarowy ma charakter opisowy, jeżeli odpowiada trzem regułom: aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. Aktualność, podlegająca ocenie obiektywnej, jest równoznaczna z ustaleniem, że z punktu widzenia aktualnych warunków rynku oznaczenie jest przydatne do opisu towaru i jako takie powinno pozostać dostępne dla wszystkich jego uczestników. Reguła konkretnej opisowości wskazuje z kolei, że wyłączony od rejestracji jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy tego towaru, dla którego oznaczania jest przeznaczony. W pewnej zależności z tą regułą pozostaje zasada bezpośredniości opisu. Znak towarowy wykazuje cechę bezpośredniości opisu wówczas, gdy informacja o cechach konkretnego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie, a więc możliwa do odczytania wprost, a nie drogą skojarzeń, ponadto znak towarowy należy oceniać w całości.

Sąd zgadza się ze stroną skarżącą, że Urząd pobieżnie, bez należytej wnikliwości stwierdził, że oznaczenie U. nie jest pozbawione zdolności odróżniającej.

Przepis art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. stanowi, iż nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających, natomiast ust. 2 ww. przepisu stanowi, że oznaczenia pozbawione dostatecznych znamion odróżniających są oznaczeniami, które: 1) nie nadające się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone oraz 2) takie, które składają się wyłącznie

z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposoby wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Natomiast art. 120 ust. 1 p.w.p. stanowi, że znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.

W pierwszej kolejności skarżący podnosi, że sporny znak towarowy U. nie nadaje się do odróżniania usług jednego przedsiębiorstwa od usług innego przedsiębiorstwa oraz, że znak ten nie ma dostatecznych znamion odróżniających, ponieważ słowa stanowiące sporny znak towarowy wskazują wprost na właściwości towarów/usług, zatem znak ten ma charakter opisowy i powinien być dostępny innym podmiotom działającym w tym segmencie rynku.

W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił czy prawo ochronne na sporne oznaczenie zostało udzielone z naruszeniem art. 120 p.w.p. Organ stwierdził jedynie

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest znak towarowy słowny U. składający się z zestawienia dwóch słów, które stanowią sekwencję liter/głosek: u, t, r, a\f, r, e, s, h. Znak ten, chroniony z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2012 r. przeznaczony jest do oznaczania usług w klasach 35, 36 i 39, to jest: agencje importowo - eksportowe, doradztwo w zakresie organizowania, zarządzania i prowadzenia działalności gospodarczej, ekspertyzy w zakresie działalności gospodarczej, agencje celne, doradztwo w sprawach ubezpieczeniowych, informacja o ubezpieczeniach, pośrednictwo ubezpieczeniowe, ubezpieczenia, ubezpieczenia morskie, transport, pakowanie i magazynowanie towarów, logistyka produktów świeżych, transport i magazynowanie w kontrolowanej temperaturze. Następnie Urząd Patentowy przytaczając fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt II GSK 65/05, uznał, że sporny znak towarowy U., który jest oznaczeniem słownym posiada abstrakcyjną zdolność odróżniającą, o której mowa w art. 120 p.w.p.

Powyższe dowodzi, że organ w ogóle nie rozpoznał istoty sprawy, albowiem powołanie się na fragment uzasadnieniu wyroku NSA nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania organu w niniejszej sprawie. Urząd uchylił się od całościowej oceny przedmiotowego oznaczenia przez pryzmat wrażenia jakie może wywołać

u przeciętnego odbiorcy. Organ zupełnie pominął okoliczność, że sporne oznaczenie jest znakiem słownym i nie wyjaśnił, w czym upatruje zdolność odróżniającą spornego oznaczenia. Organ nie rozpoznał istoty sporu tj. czy sporne oznaczenie spełnia swoją podstawową funkcję tj. nadaje się do odróżniania usług jednego przedsiębiorstwa od usług innego przedsiębiorstwa Organ zobowiązany był to ocenić, a ocena ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto w ocenie Sądu także stwierdzenie przez Kolegium Orzekające, że zakresu pojęciowego słów stanowiących znak towarowy U. nie można związać bezpośrednio z cechami usług, do oznaczania których sporny znak towarowy został przeznaczony, jest przedwczesne.

Kolegium Orzekające nie podzieliło stanowiska wnoszącego sprzeciw, że sporny znak towarowy U. nie spełnia ustawowych przesłanek określonych w art. 129 ust. 2 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 p.w.p., tj. nie posiada konkretnej zdolności odróżniającej w odniesieniu do usług sklasyfikowanych w kasach 35, 36 i 39, objętych zakresem jego ochrony, ponieważ nie nadaje się do odróżniania w obrocie tych usług, a także, że jest opisowe w stosunku do tych usług. Zdaniem organu skarżący błędnie odniósł oznaczenie U. wprost i bezpośrednio jako takie, które może dotyczyć towarów, a nie usług tym samym potwierdził brak bezpośredniej opisowości spornego znaku wobec usług objętych ochroną tego znaku.

W ocenie Sądu ponownie należy zarzucić organowi zbytnie uogólnienie

i powierzchowność w rozpoznaniu powyższego zarzutu. Jak zauważył organ usługi oznaczane spornym znakiem towarowym mają specjalistyczny charakter i polegają m. in. na transporcie określonych produktów przy zagwarantowaniu odpowiednich warunków ich przewozu. Zatem, odbiorcami tak oznaczanych usług są zawodowe

i fachowe podmioty korzystające ze specjalistycznego transportu. Jednocześnie co umknęło uwadze organu, nie sposób oddzielić rodzaju przewożonych towarów

od istoty świadczonych usług. Skoro znakiem towarowym mają być określane m.in. usługi polegają na transporcie określonych produktów przy zagwarantowaniu odpowiednich warunków ich przewozu, nie budzi wątpliwości że pojęcie U. będzie dotyczyło nie tylko towarów, ale również usług które gwarantują przewóz towarów zachowujących "nadzwyczaj świeże" właściwości.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu zakres pojęciowy słów stanowiących znak towarowy U. można związać bezpośrednio z cechami usług, do oznaczania których sporny znak towarowy został przeznaczony. Słowa użyte

w spornym znaku towarowym U. mają znaczenie nie tylko dla towarów

i je w pewnym stopniu opisują, ale również słowa U. opisują usługi z klas 35, 36 i 39.

W rozpatrywanej sprawie, organ nie rozważył więc w należyty sposób czy ochrona na znak towarowy U. nie została jednak udzielona

z naruszeniem art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p., a więc, że znak nie nadaje się do odróżniania usług, dla których został zgłoszony. Organ powinien ponownie rozważyć czy odbiorcy usług do oznaczania których przeznaczony jest znak U. nie będą postrzegali w nim, natychmiastowo i bez głębszej refleksji opisu tych usług, a tym samym czy można go uznać za bezpośrednio opisowe w odniesieniu do tych usług.

Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu wbrew twierdzeniom organu dla prawidłowości oceny podniesionych zarzutów w rozpatrywanej sprawie, mogą mieć znaczenia decyzje OHIM odmawiające udzielenia ochrony na terenie UE znakom U.. Organ powinien ocenić czy nie narusza zasady pewności prawa poprzez wydanie decyzji, która pozostaje w sprzeczności z powołaną decyzją OHIM. Stwarza ona sytuację, gdy na terenie Polski nie można posługiwać się oznaczeniem, które przez OHIM uznane zostało za ogólnoinformacyjne.

Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200

i 205 § 2 i § 4 p.p.s.a w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 28 kwietnia 2017r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. z 2017 poz.818).