Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 607/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2,  art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Protokolant Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym na szczególne korzystanie z wód oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przystępując do orzekania Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął następujący stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy, wynikający z przedłożonych akt administracyjnych oraz pism procesowych złożonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego.

W dniu 16 grudnia 2014 r. Starosta P. wydał decyzję nr [...], którą udzielił B. Sp. z o.o., z siedzibą w G. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wody powierzchniowej dla potrzeb nawodnień rolniczych w miejscowości P. z rzeki O. w km 32+733 za pomocą pompy spalinowej z koszem ssawnym umieszczonym w nurcie rzeki w okresie od 1 marca do 30 września każdego roku w ilości: (Qmaxh=70,8 m³/h, Qśr.d=850 m³/d. Qmaxrok=181900 m³/rok) przy przepływach charakterystycznych rzeki O. oznaczając przepływ (m³/s) SQ - 3,56, SNQ - 0,79, Qn - 0,395. W punkcie II decyzji ustalono warunki i obowiązki strony, na rzecz której wydano pozwolenie, w pkt III zastrzeżono, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Dalej w pkt IV decyzji zastrzeżono, że pozwolenie wodnoprawne wydano na podstawie operatu wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych rzeki O. dla potrzeb nawodnień rolniczych w miejscowości P., w pkt V określono czas obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego do dnia 16 grudnia 2024 r.. Podana decyzja ze względu na brak zwykłych środków zaskarżenia jako ostateczna fumnkcjonujw w obrocie prawnym.

Pismem z dnia 12 lipca 2016 r. T. M. oraz J. G. wystąpili do Starosty P. z informacją o niewłaściwym gospodarowaniu wodami rzeki O. podając, że w dniu 11 lipca 2016 r. dowiedzieli się o wydaniu przedmiotowego pozwolenia. Starosta P. postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia na rzecz B. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki O. w km 32+733 za pomocą pompy spalinowej z koszem ssawnym umieszczonym w nurcie rzeki w okresie od 1 marca do 30 września każdego roku w ilości: Qmaxh=70,8 m³/h, Qśr.d=850 m³/d, Qmax rok=181900 m³/rok zakończone decyzją ostateczną Starosty P. z dnia [...].

W ramach wyjaśniania stanu faktycznego sprawy w dniu 31 sierpnia 2016 r. przeprowadzono oględziny m.in. miejsca poboru wody powierzchniowej oraz progu stałego na rzece O., co udokumentowano w sporządzonym na tą okoliczność protokole. W dniu [...] r. wydano postanowienie nr [...], którym powołano biegłego Sądu Okręgowego w O. w zakresie rybactwa śródlądowego, ochrony środowiska i gospodarki wodnej w celu dokonania analizy potrzeb i rozbioru wody rzeki O. od przekroju w R. w km 32+733 (ujęcie wody na potrzeby nawadniania warzyw) z wydanymi pozwoleniami wodnoprawnymi dla potrzeb małych elektrowni wodnych poniżej tego przekroju i wydania opinii czy pobór wody z rzeki O. w km 32+733 w miejscowości R. wpływa na pracę małych elektrowni wodnych korzystających z wód rzeki O. poniżej ujęcia w km 32+733.

W dniu 24 listopada 2016 r. do organu wpłynęła analiza sporządzona przez biegłego, z którą zapoznali się uczestnicy postępowania, po czym wnieśli zarzuty do poczynionych w niej ustaleń. Autor opracowania przedłożył z kolei swoje stanowisko w zakresie zastrzeżeń. Po zawiadomieniu stron o tzw. gotowości decyzyjnej w dniu [...] r. Starosta P. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w związku z art. 125 pkt 3 i 126 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.) uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] w sprawie udzielenia na rzecz B. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki O. w km 32+733 za pomocą pompy spalinowej z koszem ssawnym umieszczonym w nurcie rzeki w okresie od 1 marca do 30 września każdego roku w ilości: Qmax = 70,8 m³/h, Qśr.d. = 850 m³/d, Qmax rok = 181900 m³/rok i odmówił wydania na rzecz B. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód tj. pobór wód rzeki O. w km 32+733 za pomocą pompy spalinowej z koszem ssawnym umieszczonym w nurcie rzeki w okresie od 1 marca do 30 września każdego roku w ilości: Qmax = 70,8 m³/h, Qśr.d. = 850 m³/d, Qmax rok = 181900 m³/rok.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji w sposób szczegółowy opisał poczynione w toku postępowania ustalenia podając zarówno stanowiska stron jak i kluczowe zapisy sporządzonej przez biegłego oceny. Zamieszczona we wstępnej części uzasadnienia decyzji analiza sprawy doprowadziła Starostę P. do konkluzji o konieczności uchylenia własnej decyzji z dnia [...] w sprawie udzielenia na rzecz B. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki O.. Zasadnicze stanowisko w sprawie poprzedzono analizą przepisów procedury administracyjnej dotyczących wznowienia postępowania oraz art. 37 pkt 1 ustawy Prawo wodne dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód i art. 125 pkt 3 tej ustawy stanowiącego, że w przypadku niespełnienia ustaleń zawartych w tego normatywu organ może na podstawie art. 126 pkt 1 odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego. W dalszej kolejności uznano, że z dokumentacji zgromadzonej w trakcie prowadzonego postępowania wynika, iż rzeka O. wypływa z Gór O. na wysokości ok 700 m n.p.m. na stokach góry L.. W górnym biegu O. nazywa się P.. Według dokumentacji ilość wody prowadzonej przez rzekę wynosi w przekroju poboru wody "P.", dla powierzchni zlewni 478 km², SQ=3,56 m³/d oraz SNQ=0,79 m³/d. Z operatu wodnoprawnego wynika również, iż poniżej ujęcia wody "P." wodę pobierają na podstawie udzielonych pozwoleń wodnoprawnych firma [...] na potrzeby MEW w R. (km 17+400 O.) oraz K. i T. M. na potrzeby MEW w K.. Z zawartych przez projektanta w operacie informacji wynika też, iż pobór wody na potrzeby nawodnień w przekroju "P." nie wpłynie negatywnie na istniejące już pobory wód na potrzeby w/w MEW. Odnotowano także, że z pisma stron postępowania wynikało natomiast, iż pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty P. z dnia [...] r. nr [...]na pobór wód powierzchniowych z rzeki O. w km 32+733 na potrzeby nawodnień stosowanych przez B. Sp. z o.o., zostało wydane z pominięciem podmiotów, które uzyskały wcześniej pozwolenia na korzystanie z wód, a znajdujących się w dół rzeki od miejscowości R.. Ze zgromadzonego materiału zdaniem organu wynikało, iż w dniu udzielania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód z rzeki O. w km 32+733 na potrzeby nawodnień stosowanych przez B. Sp. z o.o. pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z wód rzeki O. posiadali: J. G. wydane decyzją Starosty K. z dnia [...] (data obowiązywania do 31 grudnia 2020 r.), K. i T. M. wydane decyzją Starosty K. w dniu [...] (data obowiązywania do 8 czerwca 2031 r.), Spółka "[...]" z O. wydane decyzją Wojewody O. z dnia [...] (data obowiązywania 30 grudnia 2015 r.) oraz Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w O. wydane decyzją Starosty P. z dnia [...].

W treści uzasadnienia decyzji organ I instancji zamieścił ustalenia wynikające z oceny przeprowadzonej przez biegłego, z których wynika, że pobór wód w R. w nieznaczny sposób wpłynie na pobory wody w związku z czym korzystających z wód rzeki O. poniżej ujęcia uznano za strony w postępowaniu wznowieniowym. W postępowaniu nie brało udziału Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w O. w związku z tym, iż pozwolenie wodnoprawne na pobór wód z rzeki O. wydane decyzją dnia [...] zostało cofnięte decyzją z dnia [...]. Zdaniem organu z oceny dokumentacji oraz potrzeb i rozbioru wody rzeki O. od przekroju w R. w km 32+733 z wydanymi pozwoleniami wodnoprawnymi dla potrzeb Małych Elektrowni Wodnych (dalej – MEW) poniżej tego przekroju opracowanej przez biegłego sądowego wynikało, że operat nie zawiera analizy wszystkich istniejących poborów wody z rzeki O. zatem wezwano biegłego o przeprowadzenie ponownej analizy rozbioru wody rzeki O. uwzględniającej wszystkich korzystających z rzeki, czyli zlecono przeanalizowanie oraz uzupełnienie pkt 16 operatu (określenie wpływu gospodarki wodnej zakładu na wody powierzchniowe oraz podziemne, w szczególności na stan tych wód i realizacje celów środowiskowych dla nich określonych). Dodatkowo zwrócono uwagę, iż z oceny biegłego wynikało, że obliczenia operatu oparto na nieaktualnych danych hydrologicznych.

W treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego podano, że wezwano spółkę do przedłożenia dokumentów dotyczących danych ujmowanej wody lecz nie uzupełniono żądanych danych uznanych za istotne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z powyższym organ I instancji uchylił decyzję zezwalającą na pobór wód powierzchniowych z rzeki O. w km 32+733 oraz odmówił wydania na rzecz B. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki O..

Uzasadniając zajęte stanowisko Starosta P. wyjaśnił, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na prawidłową ocenę oddziaływania poboru wody w R. na już występujących na rzece użytkowników. Brak bilansu oraz określenia przepływów w poszczególnych okresach hydrologicznych, szczególnie w okresie występowania niskich stanów wód i suszy, nie pozwala na określenie, czy udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód w R. na potrzeby nawodnień nie spowoduje szkód dla już istniejących użytkowników oraz dla środowiska. Wyjaśniono, że na podstawie zgromadzonego materiału organ nie jest w stanie wprowadzić ograniczeń w poborze wody spowodowanych okresami suszy w celu zabezpieczenia w korycie rzeki przepływu dyspozycyjnego oraz nienaruszalnego. Uznano, że próba uzupełnienia dokumentacji nie przyniosła skutku, a B. Sp. z o.o. nie wykazywała zainteresowania postępowaniem oraz uzupełnieniem dokumentacji umożliwiającej prawidłową ocenę poboru wody na cele nawadniania na środowisko tj. rzekę O.. Według organu I instancji zebrana dokumentacja nie wskazuje, iż pobór wód na potrzeby nawodnień nie będzie oddziaływać negatywnie na użytkowników wód rzeki O. poniżej ujęcia w R. oraz na przepływy dyspozycyjny oraz nienaruszalny rzeki poniżej w/w ujęcia. Dodatkowo brak dokumentacji technicznej zastosowanej motopompy ssącej nie pozwala na potwierdzenie planowanej maksymalnej ilości ujmowanej wody.

Nie zgadzając się z wydaną decyzją B. Sp. z o.o. oprotestowała ją odwołaniem zarzucając szereg naruszeń prawa zarówno materialnego jak i procedury administracyjnej.

W dniu [...] r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. (dalej RZGW) wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej – k.p.a.), w związku z art. 4 ust. 4 ustawy Prawo wodne uchylił zaskarżoną decyzję Starosty P. w całości i odmówił uchylenia decyzji Starosty P. z dnia [...], w związku ze stwierdzeniem braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.

Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko organ II instancji przedstawił chronologicznie przebieg postępowania i omówił instytucję wznowienia postępowania ze względu na prowadzenie postępowania w trybie nadzwyczajnym. W ramach ponownej oceny sprawy w jej całokształcie Dyrektor RZGW we W. podał, że w toku postępowania Starosta P. powołał biegłego, którego opinia miała rozstrzygnąć kwestię, czy inicjatorzy postępowania wznowieniowego mogli posiadać status strony postępowanie w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rzecz B. Sp. z o.o.. Z opinii biegłego wynikało, iż planowany pobór wód nie jest znaczący i nie skutkuje znacznym obniżeniem przepływów w rzece O.. Biegły wskazywał, iż w operatach wykorzystano nieaktualne dane, które nie uwzględniały zmian klimatycznych ostatnich lat (zarzut ten dotyczył zarówno operatu firmy B.Sp. z o.o., jak i operatów opracowanych na potrzeby Małych Elektrowni Wodnych w [...],[...],[...]). Biegły wskazał także, iż ubytek wody w wyniku poboru zostanie uzupełniony poprzez spływy powierzchniowe pochodzące z przyrastającej powierzchni zlewni rzeki O. pomiędzy poszczególnymi jej przekrojami. Inicjatorzy postępowania wnosili uwagi do opinii eksperta, do których biegły się odniósł i wyjaśnił, że pobór wody w ilości 0,02 m³/s "jest na tyle niewielki, że dla MEW [...] będzie niezauważalny. Gdyby ten pobór był w przekroju MEW [...] to wpłynął by na zmniejszenie mocy elektrowni o ok. 0,38 kW i produkcję prądu 340 kWh (ok. 85 zł rocznie) (to jest pięciokrotnie mniej niż np. suszarka do włosów lub siedmiokrotnie mniej niż mały czajnik elektryczny). Przyrost powierzchni zlewni od przekroju Racławice do przekroju MEW [...] zniweluje te teoretyczne braki wody i nie wpłynie na moc elektrowni. ".

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że poddał analizie dodatkowy materiał dowodowy w postaci opracowań Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej tj.: "Raport z wykonania map zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego" z 2011 r., "Realizacja zadań Grupy HyP ds. Współpracy na Wodach Granicznych z Republiką Czeską w dziedzinie hydrologii, hydrogeologii i gospodarki wodnej " z 2012 r. i., Zasoby wodne na Opolszczyźnie " z 2015 r. i ustalił, iż przepływy charakterystyczne rzeki O., opracowane przez IMGW na podstawie wieloletnich obserwacji hydrologicznych dokonanych w latach 1957-2010, wynosiły: przepływ średni niski z wielolecia SNQ = 0,66 m³/s, przepływ średni z wielolecia SSQ = 3,07 m³/s, przepływ średni wysoki SWQ = 45,8 m³/s. Ustalony przez IMGW na rok 2015 przepływ niżówkowy o prawdopodobieństwie wystąpienia p = 10% wynosi Qio% = 0,79 m³/s. Określone czasy trwania przepływów niżówek to: dla niżówek rocznych 24 dni, niżówek letnich 27 dni, niżówek zimowych 17 dni. Ponadto ustalono, że użytkowana przez B. Sp. z o.o. deszczownia szpulowa firmy BAUER Rainstar Eli 100-400 posiada wydajność w przedziale od 10,64 l/s do 18,69 l/s (wydajność zależna od średnicy dysz oraz ciśnienia zraszaczy).

W oparciu o wskazany materiał dowodowy organ II instancji uznał, że przyjęty pobór 20 l/s jest prawidłowy, i stanowi w przypadku poboru w okresie przepływów niskich 3% przepływu, w okresie przepływów średnich 0,65% przepływu, oraz w okresie przepływów wysokich 0,04% przepływu, a zatem nie ma istotnego wpływu na bilans wodny rzeki O.. Teoretyczne zmniejszenie przepływu jest znacznie mniejsze niż różnice występujące w szacowaniu wielkości w powszechnie przyjętych metodykach, tj. znacznie mniej niż realna możliwa dokładność obliczeń. Wobec tego ustalenia biegłego uznano za prawidłowe, zaś zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, tj. poboru wód na potrzeby nawodnień, nie będzie obejmował MEW P. (J. G.) i MEW K. (T. M.). Stwierdzono więc, że wnioskodawcy nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu i nie mogli skutecznie wnosić o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Werdług Dyrektora RZGW we W. niedopuszczalne było zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenie dotychczasowej decyzji i ponowne orzeczenie co do istoty sprawy. Jego zdaniem zastosowanie winien znaleźć art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., który nakazywał odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej, w wyniku stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a..

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji odniósł się do twierdzeń stron podnoszonych w toku postępowania, jednak nie podzielił prezentowanych stanowisk, konkludując swoje rozstrzygniecie uwagą, że ze względu na brak przymiotu strony wnioskujących o wznowienie postępowania niemożliwym było procedowanie w zakresie nienaruszalnego przepływu czy innych obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, zaś jedynym możliwym rozstrzygnięciem była odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej w związku ze stwierdzeniem braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a..

Na decyzję Dyrektora RZGW we W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę złożyli T. M. i J. G.. W piśmie procesowym nie podniesiono zarzutów i nie zamieszczono wniosków procesowych, jednakże wynika z niego niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. W swoich wywodach skarżący wskazali na wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla potrzeb nawodnień rolniczych lecz o prowadzonym postępowaniu nie posiadali oni wiedzy. Zdaniem skarżących wydanie przedmiotowego pozwolenia ,,jest rażącym błędem". W swoich wypowiedziach, jak i w załączonej do skargi płycie cd kwestionują poprawność wydania pozwolenia wodnoprawnego dla nowego podmiotu, skoro na danym odcinku rzeki O. pobierana jest woda w ramach innych pozwoleń. Dodatkowa argumentacja sprowadza się do dowodzenia braku przepływu wody w rzece i kwestionowania uznania przez biegłego znikomego znaczenia poboru wody na elektrownie wodne skarżących. Swoje wystąpienie skarżący konkludują uwagą, że podlewanie roślin ma miejsce w okresach gdy nie pada deszcz, zaś w czasie niskiego przepływu wody odczuwalne są skoki powodujące zatrzymanie turbin.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Także działający przez pełnomocnika uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi przedstawiając stanowisko zbieżne ze stanowiskiem Dyrektora RZGW we W..

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę T. M. ze względu na nieusunięcie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej - p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonana zgodnie z powyższymi przepisami prawa kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do stwierdzenia, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej eliminację z obrotu prawnego.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Dyrektora RZGW we W. uchylającej wydaną we wznowionym postępowaniu decyzję Starosty P. i w ramach merytorycznego rozstrzygnięcia odmawiającej uchylenia decyzji Starosty P. z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Na wstępie rozważań odnotować przyjdzie, że organ odwoławczy skorzystał z uprawnień wynikających z art. 138 1 pkt 2 k.p.a. z tej przyczyny, że w sposób odmienny jak uczynił to Starosta P. ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i ziszczenie się ustawowej przesłanki wznowienia postępowania.

Zauważyć należy, że decyzja Starosty P. z dnia [...] r. nr [...]udzielająca B. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego jako ostateczna funkcjonowała w obrocie prawnym w chwili wszczęcia postępowania wznowieniowego. Wznowienie postępowania, bo w takim trybie procedowały organy, jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania (w szczególności, czy wniosek dotyczy ostatecznej decyzji, czy został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu i zawiera podanie przesłanki wznowieniowej).

Po zbadaniu zachowania wskazanych warunków formalnych obowiązkiem organu jest wszczęcie postępowania wznowieniowego i dokonanie ustalenia, w ramach postępowania rozpoznawczego, czy podana przez wnioskodawcę przesłanka wznowieniowa rzeczywiście zaistniała, a także rozstrzygnięcie o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi zatem podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Następnie postępowanie nadzwyczajne, prowadzone po wydaniu postanowienia o wznowieniu, także dzieli się na kolejne dwa etapy. W pierwszej kolejności organ administracji publicznej winien ustalić, czy wada stanowiąca przesłankę wznowienia w istocie miała miejsce. Jeżeli organ stwierdzi brak takiej wady - w sprawie, dotyczącej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ustali, że żądający wznowienia podmiot nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu, zamyka to drogę do dalszego badania sprawy co do jej istoty, obligując organ do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Dopiero stwierdzenie, że przesłanka wznowienia rzeczywiście zaistniała otwiera drugi etap postępowania wznowionego.

W badanej sprawie postępowanie wznowieniowe zainicjował wniosek skarżących z dnia 12 lipca 2016 r.. Trafnie Starosta P. uznał, że treść tego wniosku odpowiadała przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. bowiem wnioskujący powoływali się na to, że zostali pominięci w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. We wniosku tym skarżący powoływali się na okoliczności dotyczące ich interesu prawnego, jednakże nie w aspekcie nowych dowodów, ale w aspekcie tego, że w postępowaniu nie brali udziału, a powinni. Te kwestie, a więc dotyczące udziału i legitymacji w postępowaniu w kontekście podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. były dalej przedmiotem postępowania i dały asumpt do wydania postanowienia z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania. W tym miejscu zaznaczyć należy, że ze względu na konstrukcję wniosku i wszczęcie postępowania na wniosek zasadnie organ odwoławczy ograniczył się do badania przymiotu strony wnioskodawców jako podstawy wznowienia postępowania. Na podkreślenie zasługuje działanie organu I instancji, który ze względu na zawiłość problematyki wynikającej z Prawa wodnego po przeprowadzeniu oględzin i innych czynności dowodowych postanowieniem z dnia [...] r. powołał biegłego, który miał jednoznacznie wyjaśnić problematykę wpływu poboru wody dla potrzeb podlewania gruntów rolnych na pracę elektrowni wodnych, co przesądzało o istnieniu bądź nieistnieniu interesu prawnego wnioskodawców i w konsekwencji legitymowaniu się przez nich przymiotem strony. Mimo dysponowania opinią biegłego, który wprost wyraził pogląd, że ,,pobór wody do nawodnień nie wpłynie znacząco na wielkości przepływów w rzece O." Starosta P. uznał, że właściwym rozstrzygnięciem sprawy we wznowionym postępowaniu jest uchylenie decyzji własnej z dnia [...] r. i odmowa wydania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Nie uszła jednak uwadze Sądu w składzie orzekającym argumentacja jaką zamieścił w swojej decyzji organ I instancji. Otóż brak w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym wyraźnych ustaleń co do istnienia interesu prawnego inicjatorów postępowania wznowieniowego, czy też oceny wpływu wydanego w [...] r. pozwolenia wodnoprawnego na funkcjonowanie elektrowni wodnych. Argumentacja organu sprowadza się raczej do wykazania braku współpracy spółki, której udzielono pozwolenia wodnoprawnego z organem czy nieprzedłożenia przez nią żądanych dokumentów. Organ I instancji w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podał, że ,,zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na prawidłową ocenę oddziaływania poboru wody w R. na już występujących na rzece użytkowników. Brak bilansu oraz przede wszystkim określenia przepływów w poszczególnych okresach hydrologicznych, szczególnie w okresie występowania niskich stanów wód i suszy, nie pozwala na określenie, czy udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód w R. na potrzeby nawodnień nie spowoduje szkód dla już istniejących użytkowników oraz dla środowiska. Na podstawie zgromadzonego materiału tut. organ nie jest w stanie wprowadzić ograniczeń w poborze wody spowodowanych okresami suszy w celu zabezpieczenia w korycie rzeki przepływu dyspozycyjnego oraz nienaruszalnego".

Z treści stanowiska organu I instancji wynika więc, że wyeliminował on z obrotu prawnego ostateczną decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym, mimo, że jak sam przyznał, nie był w stanie ocenić związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tym pozwoleniem, a możliwością funkcjonowania elektrowni wodnych. Wobec tego zdaniem Sądu organ nie był w stanie również ocenić przymiotu strony inicjatorów postępowania wznowieniowego. Mimo to Starosta P. uchylił wcześniej wydaną decyzję we wznowionym postępowaniu przyjmując za podstawę zajętego stanowiska brak dostarczenia przez spółkę dokumentów w sprawie, co jak wiadomo nie wpisuje się w żadną z przesłanek ustawowych dających podstawę do uchylenia decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym.

W kontekście już powiedzianego na aprobatę zasługuje pogląd organu II instancji, który w ramach własnej oceny już zgromadzonego materiału dowodowego przyjął, że elektrownie wodne Mała Elektrownia Wodna T. M. (K.) oraz J.G., nie znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanego przez B. Sp. z o.o. korzystania z wód. Z faktu tego Dyrektor RZGW we W. wyprowadził słuszny wniosek, że wnioskujący o wznowienie postępowania nie legitymują się przymiotem strony i na tej podstawie odmówił uchylenia decyzji Starosty P. z dnia [...] z powodu stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.

Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, iż w sytuacji gdy podmiot składający podanie o wznowienie postępowania powołuje się na przysługującą mu w sprawie legitymację materialnoprawną i istnieją co do tego wątpliwości, ich wyjaśnienie nastąpić powinno po uprzednim wznowieniu postępowania zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a.. W przedmiotowej sprawie tak się stało, gdyż organ formalnie postanowieniem wszczął postępowanie, a organ I instancji uznał nawet wnioskodawców za strony postępowania. Zdaniem Sądu prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy dopiero organ II instancji, ponieważ to on opierając się w szczególności na stanowisku biegłego uznał, że skoro pobór wody dla nawodnień nie wpłynie znacząco na wielkość przepływów w rzece O., właściciele elektrowni wodnych nie posiadają interesu prawnego legitymującego ich do udziału w postępowaniu jako strony.

Odnosząc się do twierdzeń skargi należy uznać, że są one bezzasadne. Stanowią bowiem w istocie ponowienie okoliczności opisywanych w samym wniosku inicjującym postępowanie wznowieniowe i dotyczą negatywnego wpływu poboru wody dla celów nawadniania pół na funkcjonowanie elektrowni wodnych. W sprawie jednak została sporządzona opinia przez biegłego, która wyklucza zasadność stanowiska zajętego w skardze. Skarżący nie podnosi jednak tego rodzaju dowodów, które podważały by poprawność sporządzonego w toku postępowania opracowania, sporządzonego zresztą przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia i wiedzę z zakresu prawa wodnego.

Trzeba zatem, pamiętać o tym, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Dopiero pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli mówiąc inaczej - stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, iż nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Stwierdzenie zatem, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa kończy badanie sprawy. Skoro przesłanka wznowieniowa nie zaistniała, wszelkie dalsze ustalenia i oceny, odnoszące się do treści decyzji ostatecznej są nie tylko zbędne, ale wręcz niedopuszczalne, biorąc pod uwagę treść art. 16 k.p.a.

Kluczowe dla oceny zaskarżonej decyzji było ustalenie, że przesłanka wznowienia postępowania, wskazana we wniosku z dnia 12 lipca 2016 r. nie zaistniała, uniemożliwiając tym samym ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Trafnie zatem, przyjmując, iż przesłanka, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zaistniała, co w swoim rozstrzygnięciu wykazał Dyrektor RZGW we W., odmówiono uchylenia decyzji Starosty P. z dnia [...] r.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.