Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 638/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skarg Z. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargi


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2013 r. do Urzędu Gminy P. wpłynął wniosek W. G., właściciela działki nr [...], położonej w miejscowości K. na terenie gminy P. (zwanej dalej: działka nr [...]), o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy P. (zwanego dalej: Wójt) z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] (zwanej dalej: decyzja środowiskowa, decyzja z dnia [...] lipca 2013 r.) określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego - "K. ZP", realizowanego na działce nr [...] w miejscowości K. na terenie gminy P..

Pismem z dnia [...] września 2013 r. Wójt wezwał W. G. do sprecyzowania wniosku poprzez podanie przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania.

W piśmie z dnia [...] września 2013 r. W. G. wyjaśnił, że wniosek o wznowienie opiera na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie dodał, że podczas postępowania błędnie przyjęto, że stronami postępowania są tylko Z. P. i M. P.. Dalej Wnioskodawca wskazał, że działka, na której planowana jest inwestycja, oddalona jest zaledwie [...] m od najbliższej działki letniskowej. Działka, której Pan G. jest właścicielem, znajduje się także w niedalekiej odległości od planowanej żwirowni. Wnioskodawca podkreślił także, że po zrealizowaniu planowanego przedsięwzięcia transport wydobywanego kruszywa będzie się odbywał w odległości [...]-[...] m od budynków wzniesionych na działkach letniskowych.

Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Wójt odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zamyka się na terenie inwestycji. Zdaniem organu pierwszej instancji, opisana wyżej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku właścicieli działek sąsiednich projektowanej inwestycji. Karta informacyjna - jak podał Wójt, wskazuje jednoznacznie, że oddziaływanie będzie zamykać się w granicy działki, na której planowana jest eksploatacja złoża i nie będzie wykraczać poza teren nieruchomości o nr [...]. Funkcjonowanie przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie też powodować przekroczeń akustycznych standardów jakości środowiska na terenach wymagających ochrony przed hałasem. Dotrzymane zostaną akustyczne standardy jakości środowiska określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Emisja substancji do powietrza zamykać się będzie w granicach działki, do której inwestor posiada tytuł prawny. Według organu żaden inny podmiot - poza właścicielami działki nr [...], nie ma interesu prawnego, żeby uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności W. G., którego działka położona jest w odległości [...] m w linii prostej od działki podlegającej zainwestowaniu. Organ uznał za zasadną odmowę wznowienia postępowania w sprawie.

Na skutek wniesionego przez W. G. zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (zwane dalej: SKO, Kolegium) w dniu [...] listopada 2013 r. uchyliło powyższe postanowienie, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania (postanowienie nr [...]). W uzasadnieniu skład orzekający wskazał, że tylko w sytuacjach oczywistych, tj. gdy można już z samej treści wniosku stwierdzić, że osoba wnosząca o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony, to uzasadniona jest odmowa wznowienia postępowania. W przypadku natomiast, gdy celem ustalenia legitymacji osoby wnoszącej o wznowienie postępowania, organ musi dokonać analizy akt sprawy, to winien to uczynić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.

W dniu [...] grudnia 2013 r. Wójt wydał postanowienie, w którym wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. W tym postanowieniu organ pierwszej instancji wyznaczył W. G. termin 7 dni do dostarczenia wszelkich wyjaśnień, dokumentów umożliwiających ustalenie, że wnioskodawca posiada status strony i w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. W. G. podał, że planowana inwestycja oddziaływa na prawa właścicieli znajdujących się w sąsiedztwie przyszłej żwirowni działek letniskowych, w związku z czym właściciele nieruchomości letniskowych mają interes prawny, pozwalający im przyznać przymiot stron niniejszego postępowania. Wskazał również, że działka nr [...] oddalona jest zaledwie [...] m od najbliższej działki letniskowej. Natomiast działka, której jest właścicielem, znajduje się także w niedalekiej odległości od planowanej inwestycji. Dalej, wskazał na negatywny wpływ ww. przedsięwzięcia na jego nieruchomość.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Wójt pouczył Stronę o prawie zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń.

W dniu [...] lutego 2014 r. Wójt wydał decyzję, w której odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2013 r. Jako podstawę materialno-prawną podano przepis art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ust. 1 i 2, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w przepisanym terminie. Dalej, organ stwierdził, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać w żaden sposób na działki sąsiednie. Krąg stron postępowania, według organu, został zatem ustalony prawidłowo. Stronami we wskazanej sprawie są bowiem tylko właściciele działki, na której ma być zrealizowane planowane przedsięwzięcie, tj. M. P. i Z. P.. Żaden inny podmiot nie ma interesu prawnego, żeby uczestniczyć w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności W. G.. W dalszej części decyzji, organ przeanalizował kartę informacyjną planowanego przedsięwzięcia oraz odniósł się do zarzutów merytorycznych podniesionych przez W. G..

Odwołanie od ww. decyzji wniósł w zakreślonym ustawowo terminie W. G., który nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem, podkreślając negatywny wpływ inwestycji na stanowiącą jego własność nieruchomość.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Kolegium poinformowało Strony o prawie, przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej: Kpa), Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania W. G., od decyzji Wójta z dnia [...] lutego 2014 roku (w decyzji błędnie wskazano [...] lutego 2014 r.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W ocenie Kolegium Odwołanie zasługuje na uwzględnienie, ze względów wskazanych poniżej.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 148 § 1 Kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem Kolegium nie budzi wątpliwości, że wniosek W. G. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Wójta ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. złożony został w ustawowym terminie.

Kolejno organ przywołał treść art. 145 § 1 pkt 1 -8 Kpa i wywodził, że w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji krąg stron ustala się na zasadach ogólnych. Oznacza to, iż miarodajny dla oceny zaistniałej sytuacji prawnej jest przepis art. 28 Kpa, z uwzględnieniem uregulowań ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z przepisem art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tym samym podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia.

SKO wskazało, że planowane przedsięwzięcie, tj. eksploatacja odkrywkowa złoża kruszywa naturalnego, ma powstać na terenie działki nr [...]. Z działalnością takiej inwestycji w sposób oczywisty związany jest szereg uciążliwości takich jak m.in. emisja hałasu czy zanieczyszczeń do powietrza. Wszelkie tego typu immisje mogą uzasadniać posiadanie przez właścicieli danych nieruchomości interesu prawnego w rozumieniu cytowanego art. 28 Kpa. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ wskazał, że podmiot ma interes prawny wynikający z norm prawa cywilnego, w szczególności z art. 140 k.c. i 144 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego zapaść może decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez nią prawa własności. Podkreślono, że mówiąc o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia na środowisko, należy mieć na uwadze także te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub w wydawanych decyzjach na podstawie tych przepisów, gdyż o występowaniu uciążliwości nie można mówić tylko w przypadku przekroczenia wymagań. Przy ustalaniu kręgu stron postępowania należy zatem – w ocenie Kolegium – brać pod uwagę okoliczność, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na określone tereny. Stronami postępowania mającego na celu wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie będą więc tylko właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką, na której zrealizowana ma być planowana inwestycja. Zdaniem Kolegium, już choćby emisja hałasu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości świadczy o tym, że właściciele tychże działek posiadają interes prawny i w konsekwencji winni być uznani za strony toczącego się postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Wskazano, że z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, iż poziom hałasu w punktach obserwacji (na granicach najbliższej zabudowy jednorodzinnej) wynosić będzie od 24,2 do 36,0 dB i nie będzie przekraczał wartości dopuszczalnych. Nie można zatem powiedzieć, że ww. inwestycja nie będzie oddziaływała w jakikolwiek sposób na właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Podkreślono, że o występowaniu uciążliwości nie można mówić tylko w przypadku przekroczenia wymagań. W konsekwencji organ uznał, że W. G., jako właściciel nieruchomości, tj. działki nr [...], [...] i [...], posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. inwestycji. Przedsięwzięcie oddziaływać będzie bowiem na stanowiące jego własność nieruchomości. Postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. było zatem dotknięte wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. SKO wskazało, że organ pierwszej instancji winien ustalić dokładnie krąg pozostałych stron tego postępowania, a następnie przeprowadzić wznowione postępowanie przy ich udziale, w tym przy udziale W. G..

Kolegium zwróciło uwagę, że w niniejszej sprawie za stronę Kolegium uznało również M. P. i K. N.. W ocenie Kolegium, brak jest jednak podstaw do osobnego wznawiania, następnie prowadzenia trzech osobnych postępowań i w rezultacie wydawania przez organ trzech odrębnych rozstrzygnięć. Organ winien zatem prowadzić jedno postępowanie i wydać jedną decyzję w ww. sprawie. Organ przywołał również treść zasad postępowania wyrażonych w art. 7 i 77 § 1 Kpa.

W dniu [...] września 2013 r. do Urzędu Gminy P. wpłynął również wniosek K. N., właścicielki działki nr [...], położonej w miejscowości K. na terenie gminy P. (zwanej dalej: działka nr [...]), o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2013 r.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. Wójt wezwał K. N. do sprecyzowania wniosku poprzez podanie przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania oraz określenie terminu, w którym dowiedziała się o wydaniu ww. decyzji.

W piśmie z dnia [...] października 2013 r. K. N. wyjaśniła, że o planowanej inwestycji dowiedziała się w dniu [...] września 2013 r. Dalej podała, że jest właścicielką działki bezpośrednio graniczącej z działką, na której planowana jest inwestycja polegająca na wydobywaniu kruszywa naturalnego. Przedsięwzięcie to doprowadzi do obsuszenia terenów sąsiadujących, co wpłynie na obniżenie plonów i znaczna utratę wartości jej nieruchomości. Z tych względów, według Wnioskodawczyni, winna ona być stroną postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji wskazanej inwestycji.

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Wójt odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zamyka się na terenie inwestycji. Zdaniem organu pierwszej instancji, opisana wyżej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku właścicieli działek sąsiednich projektowanej inwestycji. Karta informacyjna - jak podał Wójt, wskazuje jednoznacznie, że oddziaływanie będzie zamykać się w granicy działki, na której planowana jest eksploatacja złoża i nie będzie wykraczać poza teren nieruchomości nr [...]. Według organu żaden inny podmiot - poza właścicielami działki nr [...], nie ma interesu prawnego, żeby uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności K. N., pomimo, że stanowiąca jej własność działka sąsiaduje bezpośrednio z działką podlegającą zainwestowaniu. Organ uznał więc za zasadną odmowę wznowienia postępowania w ww. sprawie.

Wyżej opisane postanowienie, na skutek wniesionego przez K. N. zażalenia, zostało przez Kolegium w dniu [...] listopada 2013 r. uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania (postanowienie nr [...]). W uzasadnieniu skład orzekający wskazał, że tylko w sytuacjach oczywistych, tj. gdy można już z samej treści wniosku stwierdzić, że osoba wnosząca o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony, to uzasadniona jest odmowa wznowienia postępowania. W przypadku natomiast, gdy celem ustalenia legitymacji osoby wnoszącej o wznowienie postępowania, organ musi dokonać analizy akt sprawy, to winien to uczynić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.

W dniu [...] grudnia 2013 r. Wójt wydał postanowienie, w którym wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. W tym postanowieniu organ pierwszej instancji wyznaczył K. N. termin 7 dni do dostarczenia wszelkich wyjaśnień, dokumentów umożliwiających ustalenie, że wnioskodawca posiada status strony i w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. K. N. podała, że jest właścicielem działki nr [...], tj. działki bezpośrednio sąsiadującej z działką, na której ma być realizowana planowana inwestycja. Dalej, Pani N. wskazała na negatywny wpływ ww. przedsięwzięcia na jej nieruchomość.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Wójt pouczył Stronę o prawie zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń.

W dniu [...] lutego 2014 r. Wójt wydał decyzję, w której odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2013 r. Jako podstawę materialno-prawną podano przepis art. 151 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ust. 1 i 2, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w przepisanym terminie. Dalej, organ stwierdził, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać w żaden sposób na działki sąsiednie. Krąg stron postępowania, według organu, został ustalony zatem prawidłowo. Stronami we wskazanej sprawie są bowiem tylko właściciele działki, na której ma być zrealizowane planowane przedsięwzięcie, tj. M. P. i Z. P.. Żaden inny podmiot nie ma interesu prawnego, żeby uczestniczyć w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności K. N.. W dalszej części decyzji, organ przeanalizował kartę informacyjną planowanego przedsięwzięcia oraz odniósł się do zarzutów merytorycznych podniesionych przez K. N..

Odwołanie od ww. decyzji wniosła w zakreślonym ustawowo terminie K. N., która nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem, podkreślając negatywny wpływ inwestycji na stanowiącą jej własność nieruchomość.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Kolegium poinformowało Strony o prawie, przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...], na podstawie art. 138 § 2 Kpa Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania K. N., od decyzji Wójta z dnia [...] lutego 2014 roku, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W ocenie Kolegium odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja organu była analogiczna jak przywołanej powyżej decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...].

W dniu [...] września 2013 r. do Urzędu Gminy P. wpłynął również wniosek M. P., właściciela działki nr [...], położonej w miejscowości K. na terenie gminy P. (zwanej dalej: działka nr [...]) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta z dnia [...] lipca 2013 r.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. Wójt wezwał M. P. do sprecyzowania wniosku poprzez podanie przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania.

W piśmie z dnia [...] października 2013 r. M. P. wyjaśnił, że o planowanej inwestycji dowiedział się w dniu [...] września 2013 r. Dalej podał, że jest właścicielem działki bezpośrednio graniczącej z działką, na której planowana jest inwestycja polegająca na wydobywaniu kruszywa naturalnego. Przedsięwzięcie to doprowadzi do obsuszenia terenów sąsiadujących, co wpłynie na obniżenie plonów i znaczna utratę wartości jego nieruchomości. Z tych względów, według Wnioskodawcy, winien on być stroną postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji wskazanej inwestycji.

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Wójt odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zamyka się na terenie inwestycji. Zdaniem organu pierwszej instancji, opisana wyżej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku właścicieli działek sąsiednich projektowanej inwestycji. Karta informacyjna - jak podał Wójt, wskazuje jednoznacznie, że oddziaływanie będzie zamykać się w granicy działki, na której planowana jest eksploatacja złoża i nie będzie wykraczać poza teren nieruchomości nr [...]. Według organu żaden inny podmiot - poza właścicielami działki nr [...], nie ma interesu prawnego, żeby uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności M. P., pomimo, że stanowiąca jego własność działka sąsiaduje bezpośrednio z działką podlegającą zainwestowaniu. Organ uznał za zasadną odmowę wznowienia postępowania w ww. sprawie.

Wyżej opisane postanowienie, na skutek wniesionego przez M. P. zażalenia, zostało przez Kolegium w dniu [...] listopada 2013 r. uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skład orzekający wskazał, że tylko w sytuacjach oczywistych, tj. gdy można już z samej treści wniosku stwierdzić, że osoba wnosząca o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony, to uzasadniona jest odmowa wznowienia postępowania. W przypadku natomiast, gdy celem ustalenia legitymacji osoby wnoszącej o wznowienie postępowania, organ musi dokonać analizy akt sprawy, to winien to uczynić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.

W dniu [...] grudnia 2013 r. Wójt wydał postanowienie, w którym wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. W ww. postanowieniu organ pierwszej instancji wyznaczył M. P. termin 7 dni do dostarczenia wszelkich wyjaśnień, dokumentów umożliwiających ustalenie, że wnioskodawca posiada status strony i w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. M. P. podał, że jest właścicielem działki nr [...], tj. działki bezpośrednio sąsiadującej z działką, na której ma być realizowana planowana inwestycja. Dalej, Pan P. wskazał na możliwy negatywny wpływ ww. przedsięwzięcia na jego nieruchomość.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Wójt pouczył Stronę o prawie zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń.

W dniu [...] lutego 2014 r. Wójt wydał decyzję, w której odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2013 r. Jako podstawę materialno-prawną podano przepis art. 151 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ust. 1 i 2, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w przepisanym terminie. Dalej, organ stwierdził, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać w żaden sposób na działki sąsiednie. Krąg stron postępowania, według organu, został ustalony zatem prawidłowo. Stronami we wskazanej sprawie są bowiem tylko właściciele działki, na której ma być zrealizowane planowane przedsięwzięcie, tj. M. P. i Z. P.. Żaden inny podmiot nie ma interesu prawnego, żeby uczestniczyć w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności M. P.. W dalszej części decyzji, organ przeanalizował kartę informacyjną planowanego przedsięwzięcia oraz odniósł się do zarzutów merytorycznych podniesionych przez M. P..

Odwołanie od ww. decyzji wniósł w zakreślonym ustawowo terminie M. P., który nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem, podkreślając negatywny wpływ inwestycji na stanowiącą jego własność nieruchomość.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Kolegium poinformowało Strony o prawie, przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...], na podstawie art. 138 § 2 Kpa, Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Wójta z dnia [...] lutego 2014 roku uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W ocenie Kolegium odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja organu była analogiczna jak przywołanej powyżej decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...].

Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Z. P. (zwany dalej: Skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na decyzje Kolegium nr [...], [...] i [...].

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie toczącego się postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Decyzjom zarzucił skarżący naruszenie przepisów prawa w szczególności art. 28 Kpa poprzez jego błędne i niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący wskazał, że jego zdaniem wniesione przez K. N., M. P. i W. G. skargi i zażalenia w ogóle nie powinny być rozpatrzone przez Kolegium, albowiem ww. osoby nie posiadały i nie posiadają statusu strony w toczącym się postępowaniu. Skarżący przytoczył treść art. 28 Kpa oraz poglądy orzecznictwa wskazując, że kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja strony w postępowaniu administracyjnym, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego podanie do organu administracji a obowiązującym systemem prawa. Nie jest przy tym legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, do których może dojść według jego wiedzy dopiero w przyszłości. Wskazał także, iż posiadanie przez dany podmiot statusu strony nie zależy więc od subiektywnej oceny tego podmiotu w tym zakresie, zaś okoliczności występujące w danej sprawie muszą w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać na przesłanki określone w art. 28 Kpa. W ocenie skarżącego, powołującego się na orzecznictwo sądowe, nawet w przypadku przyjęcia, że w skutek wydanej decyzji właściciel działki sąsiadującej zmuszony będzie znosić jakieś "immisje pośrednie" nie wynika, że właściciela takiej nieruchomości należy traktować jako stronę postępowania. Skarżący przeprowadził także wywód w przedmiocie pojęcia interesu prawnego powołując się na doktrynę i orzecznictwo sądowe. Reasumując podniesiono, że osoby które zaskarżyły prawomocnie już wydaną decyzję administracyjną, korzystną dla skarżącego, nie spełniają podstawowej przesłanki przewidzianej w art. 28 Kpa i nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu. Z tego też względu wydane decyzje Kolegium nie powinny się ostać i winny zostać uchylone przez Sąd w całości, a toczące się postępowanie powinno zostać umorzone.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że w ocenie Kolegium, zarówno M. P., jak i K. N. oraz W. G. posiadają przymiot stron postępowania. Inwestycja objęta decyzją środowiskową z dnia [...] lipca 2013 r. będzie oddziaływała bowiem na stanowiące ich własność nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Kolegium wniosło o oddalenie skarg.

Po rozpoznaniu w dniu [...] lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg Z. P. na decyzje SKO z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], nr [...] i nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., zwanej dalej: Ppsa) zarządzić połączenie spraw IV SA/Po 638/14, IV SA/Po 639/14 i IV SA/Po 640/14 w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalsze prowadzenie sprawy pod sygn. IV SA/Po 638/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: Ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena legalności odmowy uchylenia przez organ I instancji, w trybie wznowienia postępowania, na wniosek W. G., K. N. i M. P., ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji spornego przedsięwzięcia oraz decyzji organu II instancji uchylających decyzje pierwszoinstancyjne. Skarżone decyzje zostały wydane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną – jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, służących weryfikacji decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, jeżeli postępowanie, w którym ona została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Postępowanie wznowieniowe jest instytucją szczególną, która stanowi jeden z wyjątków od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, określonej w art. 16 § 1 Kpa.

Legitymacja do zainicjowania postępowania wznowieniowego przysługuje wyłącznie organowi oraz stronom postępowania administracyjnego. Co do zasady ustalenia i oceny legitymacji podmiotu wnioskującego o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją dokonuje właściwy organ przed formalnym wszczęciem tego postępowania i w przypadku ustalenia braku legitymacji procesowej - odmawia wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, a na postępowanie to przysługuje zażalenie (art. 149 § 3 i 4 Kpa). W wypadku gdy wznowienie ma nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, organ, rozpatrując dopuszczalność wznowienia, nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 Kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1747/07, LEX nr 484887). Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa). W przeciwnym wypadku, jeśli istnieją wątpliwości co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji winno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 Kpa, a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia.

Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną, albo że nie zaistniały przesłanki wznowienia lub termin z art. 148 Kpa nie został zachowany, skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 821/11, LEX nr 1219264). W takiej też sytuacji, skoro z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot niebędący stroną (nieposiadający legitymacji w tym zakresie), organ w ogóle nie przeprowadza już postępowania co do istoty sprawy. Stanowiłoby to bowiem naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegało będzie zatem to, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzjami z dnia [...] kwietnia 2014 uchyliło decyzje Wójta wydane w dniach 12 i [...] lutego 2014 o odmowie uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustaliło i uznało, że W. G., K. N. i M. P. posiadają przymiot strony legitymowanej do udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. określającej środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego - "K. ZP", realizowanego na działce nr [...] w miejscowości K. na terenie gminy P. i w konsekwencji, że organ I instancji winieni ustalić dokładnie krąg pozostałych stron postępowania, a następnie przeprowadzić wznowione postępowanie przy ich udziale.

Przedmiotem sporu jest w istocie legitymacja procesowa strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją środowiskową. Decyzja ta jest podejmowana w postępowaniu administracyjnym związanym z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej podstawy materialne, procesowe i kompetencyjne regulują przepisy art. 71-87 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwanej dalej: ustawa środowiskowa). To zatem z tej ustawy wynikać powinien przede wszystkim interes prawny pozwalający na przyjęcie, iż określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie świadczące o jego interesie prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa Przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b omawianej ustawy stanowi o obowiązku określenia przez właściwy organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ograniczenia te są możliwe do sformułowania, gdyż do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć: w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko – raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy), w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko – kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Odnotować jeszcze można, że przecież uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy) oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 2).

Należy więc przyjąć, że o ile istnieje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w szeroko rozumianym postępowaniu, czyli obejmującym cały proces decyzyjny poprzedzający realizację inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1342/09 – orzeczenie dostępne w CBOSA). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma bowiem charakter rozstrzygnięcia wstępnego względem przyszłego zezwolenia na realizację planowanego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Wynika to z art. 86 powoływanej ustawy, który stanowi, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji i decyzję o pozwoleniu na budowę. To z kolei prowadzi do wniosku, iż odmowa przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi być wyczerpująco uzasadniona, gdyż brak możliwości kwestionowania ustaleń wynikających z tej decyzji może uniemożliwić stronie należytą ochronę swych praw w kolejnych etapach procesu inwestycyjnego.

Dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy), konieczne jest zatem prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z przywołanych przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. Krzysztof Gruszecki "Komentarz do art. 73 ustawy środowiskowej", LEX/el 2013, teza 4 i 5). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Stroną analizowanego postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. W tym sensie o interesie prawnym tego podmiotu świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 108/12 [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę przede wszystkim dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora. Nie można jednak zapominać o tym, że dokumenty takie jak karta informacyjna przedsięwzięcia, czy raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są materiałem dowodowym w sprawie i jak każdy dowód podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Uwzględniając zatem specyfikę inwestycji, krąg stron postępowania w niniejszej sprawie winien być wyznaczony w oparciu o jej środowiskowy i technologiczny charakter, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. Nie chodzi przy tym o wykazanie istnienia szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren nieruchomości osoby trzeciej, lecz o możliwość spowodowania takiego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Ustalając krąg postępowania organ administracji powinien mieć na uwadze to, że o przyznaniu przymiotu strony w postępowaniu decyduje już sam fakt oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości, natomiast ocena czy oddziaływanie to mieści się w granicach określonych przepisami szczególnymi, czy też przekracza ustalone normy będzie miała wpływ na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach rozstrzygającą o losie tej inwestycji. Innymi słowy mieszczące się w granicach obowiązujących norm oddziaływanie inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może wykluczać udziału właścicieli tych nieruchomości w toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu.

Z analizy akt sprawy wynika, iż organ I instancji w istocie nie przeprowadził rzeczywistej i wszechstronnej analizy okoliczności przedmiotowej sprawy. Chociażby z wyników wyliczeń poziomu dźwięku (k. [...] akt administracyjnych) wynika, że na działkę nr [...] będzie się rozciągać oddziaływanie przedsięwzięcia.

Uwagę na to słusznie zwróciło Kolegium wskazując, że choćby emisja hałasu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości świadczy o tym, że właściciele tychże działek posiadają interes prawny i w konsekwencji winni być uznani za strony toczącego się postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Wskazano, że z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, iż poziom hałasu w punktach obserwacji (na granicach najbliższej zabudowy jednorodzinnej) wynosić będzie od 24,2 do 36,0 dB i nie będzie przekraczał wartości dopuszczalnych. Inwestycja będzie zatem oddziaływała w jakiś sposób na właścicieli sąsiadujących nieruchomości.

W świetle wypracowanego stanowiska sądów administracyjnych i doktryny nie ma wątpliwości, iż interes prawny musi mieć swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Oznacza to, iż musi istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeśli dana norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę prawną danego podmiotu, to nie można mówić o tym, że ma ona interes prawny (vide chociażby: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011r., w sprawie sygn. akt l OSK 1083/10, Lex nr 744927; wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 maja 2011 r., w sprawie sygn. akt II SA/Ke 234/11, Lex nr 795664). Istotne jest, iż ustalając interes prawny wynikający z konkretnego przepisu prawa materialnego, ustawodawca nie ograniczył dziedzin prawa, z których przepisy takie wywodzą się. Oznacza to, iż taki interes prawny można wyprowadzić nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale i z prawa cywilnego, czy gospodarczego. Źródło takiego interesu nie jest jednolite i tożsame w każdej sprawie, gdyż przedmiot konkretnego postępowania administracyjnego może być różnorodny. Nie można zatem stworzyć zamkniętego katalogu przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które w konkretnej sprawie administracyjnej będą stanowiły źródło takiego interesu prawnego.

W sprawie zarzucić można organowi I instancji, że nie wyjaśnił w pełni zakresu immisji planowanego przedsięwzięcia na sąsiednie nieruchomości, co wobec wcześniejszych rozważań o cywilnoprawnych źródłach interesu prawnego strony może mieć znaczenie dla oceny oddziaływania inwestycji. W takiej sytuacji wnioski o braku interesu prawnego osób domagających się wznowienia postępowania, uznać należy za przedwczesne i nienależycie uzasadnione. Okoliczności te pominięte przez organ pierwszej instancji, zostały przez organ odwoławczy dostrzeżone i z tego względu uznać należy prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Należy stwierdzić, że nie jest dopuszczane wyłączenie z kręgu stron postępowania właścicieli nieruchomości znajdujących się w bliższym lub dalszym sąsiedztwie wyłącznie z takim uzasadnieniem, iż na gruncie prawa administracyjnego negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia zamyka się na terenie inwestycji i tym samym nie oddziałuje ono na nieruchomości sąsiednie. Nawet jeśli w odniesieniu do konkretnej inwestycji powyższe stwierdzenie jest prawdziwe i tym samym oddziaływanie planowego przedsięwzięcia oceniane w oparciu o normy prawa administracyjnego zamyka się na terenie planowanej inwestycji, to nie musi to oznaczać, iż planowana inwestycja nie będzie na gruncie norm prawa cywilnego źródłem immisji sąsiedzkich, których występowanie uzasadnia posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa

Konkludując należy zatem wskazać, iż podmiot ma interes prawny wynikający z norm prawa cywilnego (w szczególności z art. 140 k.c. i 144 k.c.) do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego zapaść może decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez niego prawa własności (vide: postanowienie NSA z dnia 13 maja 2011 r. w sprawie sygn. akt II OZ 394/11, Lex nr 795491, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011r. w sprawie II OSK 644/10, http://cbois.nsa.gov.pl). Na organach administracji we wznowionym postępowaniu spoczywa obowiązek zbadania uprawnienia osób wnioskujących o wznowienie postepowania do kwestionowania ostatecznej decyzji organu l instancji, właśnie w kontekście tych norm prawnych.

Obowiązkowi temu organ I instancji nie sprostał ograniczając swe ustalenia w zakresie pojęcia interesu prawnego wyłącznie do oddziaływania ponadnormatywnego. Ustalenia organu I instancji w zakresie braku oddziaływania przedsięwzięcia na działki osób żądających wznowienia postepowania, z uwagi na skupienie się na braku przekroczeń norm bliżej nieokreślonych, nie były wystarczające. Organ ten również nie sformułował jasnego stanowiska, czy działki tych osób są objęte jakimkolwiek oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia, niekoniecznie negatywnym. Słusznie zatem Kolegium wskazało na konieczność ustalenia przez organ I instancji dokładnie kręgu stron postępowania w kontekście przesłanek do wznowienia postępowania, a w konsekwencji uchyliło decyzje pierwszoinstancyjne.

Istotne jest przy tym, że ocena statusu osób żądających wznowienia postępowania w niniejszym postępowaniu przez organ pierwszej instancji oparta została na błędnym stanowisku, według którego należało badać wyłącznie ponadnormatywne przekroczenia wartości emitowanych szkodliwych oddziaływań (głównie hałasu). Tymczasem, jak wynika z powyższych rozważań, oceniając występowanie po stronie tych osób interesu prawnego należało ustalić, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na tereny ich nieruchomości, niezależnie od tego, czy oddziaływanie to mieści się w standardach jakości środowiska lub standardach emisyjnych, czego organ I instancji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa nie uczynił, a co stało się powodem uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnych przez organ odwoławczy.

Wreszcie wskazać należy, jak to uczyniło Kolegium w zaskarżonych decyzjach, że brak jest podstaw do prowadzenia trzech odrębnych postępowań zainicjowanych wnioskami W. G., K. N. i M. P.. Organ I instancji winien wszcząć jedno postępowanie wznowieniowe, które winno zakończyć się jednym rozstrzygnięciem.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji.