Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 782/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3a
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: art. 7, 77, 80 oraz art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w [...]z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (kierownik ARiMR, organ I instancji), działając na podstawie art. 105 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) oraz art. 5 ust. 3a ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm., zwana dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), po rozpoznaniu wniosku [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (skarżąca, spółka, beneficjent) o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2006 rok orzekł o umorzeniu postępowania w całości.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kpa, akceptując w całości stanowisko organu I instancji, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu podjętej decyzji przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności na 2006 rok skarżąca złożyła [...] maja 2006 r., w dniu [...] lipca 2006 r. złożyła korektę wniosku, następnie w dniu [...] sierpnia 2006 r. złożyła oświadczenie o cofnięciu wniosku w części dotyczącej działek : nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie L. [...], gmina J., powiat [...], województwo [...] oraz położonej na niej działce rolnej W o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie L. [...], gmina J., powiat [...], województwo [...] oraz położonej na niej działce rolnej X o powierzchni [...] ha. Z kolei [...] sierpnia 2006 r. skarżąca złożyła formularz wycofania części wniosku w zakresie działek : nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie D., gmina S., powiat [...], województwo [...] oraz położonej na niej części działki rolnej AZ o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie G., gmina G., powiat [...], województwo [...] oraz położonej na niej działki rolnej AR o powierzchni [...] ha.

Wycofanie części wniosku z dnia [...] sierpnia 2006 r. uwzględnione zostało

w całości, natomiast wycofanie części wniosku z dnia [...] sierpnia 2006 r. zostało uznane jedynie w odniesieniu do działki nr [...], bowiem [...] sierpnia 2006 r. spółka poinformowana została o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, zaś wizytacja tej działki stwierdziła błąd DR 10 i DR 18 (kod sankcjonujący, skutkujący wykluczeniem działek rolnych z płatności). Zgodnie z powyższym dla działek nr [...],[...],[...] umorzono postępowania w zakresie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zgodnie z decyzją Nr [...] o umorzeniu postępowania w części.

Kierownik podał, iż przeprowadzone w dniach [...] sierpnia 2006 r., [...]-[...] sierpnia 2006 r. oraz [...] września 2006 r. kontrole stwierdziły kody nieprawidłowości DR 13+.

Organ I instancji ustalił, że w stosunku do 32 działek ewidencyjnych o nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz działki położonej w obrębie C., gmina G., powiat [...], województwo [...] zgłoszonej bez podania numeru działki, spółka przedstawiła dowody potwierdzające okoliczność posiadania ww. działek zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Z przedstawionych dokumentów wynika bowiem, że znajdują się one w jej posiadaniu od dnia [...] sierpnia 2005 r. do dnia [...] listopada 2011 r., zgodnie z umową przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego zawartą w dniu [...] sierpnia 2005 r. pomiędzy P. M. a reprezentującą spółkę R. M., dotyczy to również działek o nr [...], nr [...],[...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Dla pozostałych umów warunkowych przeniesienia posiadania nieruchomości rolnej jakie przedstawiła spółka odnośnie kolejnych 32 działek zadeklarowanych we wniosku (nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]) nie została określona data zawarcia umowy, a z załączonych do niniejszych umów protokołów wynika, iż powyżej wymienione działki ewidencyjne bądź ich części nie są użytkowane rolniczo przez "przenoszącego" ani osoby trzecie, a "przenoszący" zapewnia o możliwości koszenia użytków zielonych od [...] lipca 2006 r. Tym samym, organ I instancji ustalił, że w dniu złożenia wniosku ww. działki nie były w posiadaniu beneficjenta. W odniesieniu do ww. 32 działek, wedle informacji uzyskanych od Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR), data zawarcia umowy dzierżawy przez P. M., R. M., bądź którąkolwiek ze spółek : "[...]" Sp. z o. o, "[...]" Sp. z o. o , "[...]" Sp. z o. o, "[...]" Sp. z o. o, "[...]" Sp. z o. o, "[...]" Sp. z o. o, działek pozostających w zasobie ANR jest późniejsza od dnia złożenia wniosku. W związku z powyższym przeniesienie posiadania działek mogło nastąpić nie wcześniej niż w dniu zawarcia umowy. Ponadto w dniu wydania decyzji spółka nie była posiadaczem działek ewidencyjnych o nr [...] o pow. [...] ha, o nr [...] o pow. [...] ha oraz

nr [...] o pow. [...] ha.

W stosunku do 21 działek (nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]) organ I instancji ustalił, że spółka zgłosiła je do płatności pomimo nie spełnienia dwóch powyższych warunków, tj. w dniu złożenia wniosku nie była posiadaczem działek oraz w dniu wydania decyzji nie jest w ich posiadaniu. Zgodnie bowiem z posiadaną dokumentacją na powyższe działki została zawarta przez P. M. krótkoterminowa umowa dzierżawy.

W konsekwencji organ stwierdził, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana pierwotnie we wniosku wynosiła dla ONW Nizinne strefa I – [...] ha, ONW Nizinne strefa nizinna II – [...] ha, zaś dla ONW Obszary ze specyficznymi utrudnieniami – [...] ha. Stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu różnica

w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku dla strefy ONW Nizinne strefa I wyniosła 620,22%. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie dla ww. strefy w stosunku do [...] ha.

Powyższe było postawą wydania przez Kierownika w dniu [...] lutego 2008 r. decyzji przyznającej płatności ONW na 2006 rok w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie [...] zł. Decyzja niniejsza utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora

z dnia [...] kwietnia 2008 r. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 353/08 orzekł o uchyleniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji podtrzymał swoje ustalenia dotyczące skutków wycofania wniosku w części dotyczącej działek : [...], [...], [...] oraz działki AR położonej na działce nr [...]. Stwierdził ponadto, iż działka rolna AR położona na działce nr [...]w obrębie G. nie została uwzględniona do płatności z powodu nie utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r. (kod sankcjonujący DR10). Działka rolna T położona na działce nr [...] w obrębie B. uwzględniona została do płatności [...] ha wobec stwierdzenia zaistnienia kodu DR 13+, zaś wobec występowania łąk trzęślicowych kod DR14 nie został uwzględniony i nie ma wpływu na wysokość płatności bezpośredniej. Działka rolna V położona na działce nr [...] w obrębie B. uwzględniona została do płatności, inspektorzy wprowadzili kod DR13- oraz kod DR14, który nie został uwzględniony i nie ma wpływu na wysokość płatności bezpośredniej. Działka rolna Z położona na działce nr [...] w obrębie Z. uwzględniona do płatności w [...] ha, działka rolna AA położona na działce nr [...] w obrębie Z. uwzględniona do płatności w [...] ha oraz działka rolna AC położona na działce nr [...] w obrębie Z. uwzględniona została do płatności w [...] ha wobec występowania na tym obszarze łąk trzęślicowych, co do których nie mógł być zastosowany kod DR14. Działka S położona na działce nr [...] w obrębie B. uwzględniona do płatności [...] ha, inspektorzy wprowadzili kod DR13+. Działka rolna P położona na działce nr [...] w obrębie S. uwzględniona do płatności 0,00 ha, inspektorzy terenowi wprowadzili kod DR18 (w dniu kontroli na działce nie jest prowadzona działalność rolnicza, kod sankcjonujący skutkuje wykluczeniem działki rolnej z płatności).

Złożone w sprawie zeznania świadków R. M., P. M. oraz zatrudnionych przez nich pracowników Kierownik ocenił jako niewiarygodne wobec ich sprzeczności z dokumentami pierwotnymi (protokoły zdawczo – odbiorcze oraz umowy warunkowe przeniesienia posiadania nieruchomości rolnej), w których P. M. i R. M. własnoręcznym podpisem potwierdzili fakt przejęcia oraz przekazania w posiadanie nieruchomości rolnych, jak również stan zagospodarowania nieruchomości w chwili ich przejęcia wykluczający wcześniejsze ich użytkowanie.

W konsekwencji organ stwierdził, iż stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku dla strefy ONW Nizinne strefa I - 2006 wyniosła [...]%. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie dla ww. strefy w stosunku do [...] ha.

Powyższe było postawą wydania przez Kierownika w dniu [...] lipca 2010 r. decyzji przyznającej płatności ONW na 2006 rok w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu ONW Nizinne strefa I - 0 zł, ONW Nizinne strefa nizinna II - w kwocie [...] zł, ONW Obszary ze specyficznymi utrudnieniami - w kwocie [...] zł. Jednocześnie spółce naliczone zostały sankcje. Decyzja niniejsza utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora z dnia [...] października 2010 r. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1101/10 orzekł o uchyleniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji.

W toku ponownego rozpoznania sprawy do organu I instancji, wpłynęły

z oddziałów ANR dokumenty stwierdzające, iż działki nr : [...] i [...] były w posiadaniu P. M. od dnia [...] czerwca 2006 r., zaś działki o nr : [...],[...],[...],[...] od dnia [...] maja 2006 r. Wszystkie wskazane nieruchomości nie były użytkowane rolniczo od kilku lat. Z kolei przesłuchani w charakterze świadków R. M. i P. M. zeznali, iż umowy przeniesienia posiadania dotyczące nieruchomości o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...],[...] i [...] zostały podpisane w dniu [...] maja 2006 r. Dotyczy to również działek obrębu N. [...] i G.. Ww. umowy podpisane zostały w obecności W. G., który przesłuchany w charakterze świadka W. G. potwierdził, iż umowy przeniesienia posiadania gruntów zostały podpisane w dniu [...] maja 2006 r. oraz że użytkownikiem niniejszych gruntów była skarżąca.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. Kierownik wydał decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie płatności ONW na 2006 rok.

Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez beneficjenta odwołania organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 243, poz. 6, zwanej dalej rozporządzeniem 1320/2006) został wskazany końcowy termin odnoszący się do możliwości wydawania decyzji dla działania dotyczącego pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, określonego

w ramach planu rozwoju obszarów wiejskich. Termin ten jest terminem materialnym, zatem nie może być przez organ przekroczony, ani w żaden sposób przedłużony. Organ działałby bowiem naruszając przepisy prawa. Zgodnie z regulacją art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość złotych w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do [...] czerwca 2008 r. Realizowanie płatności na podstawie decyzji administracyjnych po upływie ww. terminu kwalifikowalności jest działaniem sprzecznym z ww. art. 5 ust 3a oraz ograniczeniami dotyczącymi kwalifikowalności wynikającymi z rozporządzenia 1320/2006.

Dyrektor wyjaśnił następnie, że ostatnim dniem na księgowanie wydatków przez agencję płatniczą w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006, zgodnie z rozporządzeniem 1320/2006, był dzień 31 grudnia 2008 r., a z dniem

1 stycznia 2009 r. został zamknięty Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej,

z którego pochodziły środki finansowe na płatności ONW realizowane na podstawie wniosków składanych w latach 2004 -2006.

W tym stanie sprawy organ odwoławczy uznał, iż wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku o sygn. akt. VIII SA/Wa 1101/10 z dnia 15 marca 2011 r. w przedstawionym stanie prawnym tracą zasadność, bowiem wskazany powyższej przepis art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, wyraźnie wykluczył możliwość wydania decyzji przyznającej płatność w sprawie, nawet w pomniejszonej wysokości, po terminie [...] czerwca 2008 r., a wydanie jej po tym terminie byłoby, jak wskazano powyżej, obciążone wadą nieważności. Upływ terminu materialno-prawnego wskazanego w wyżej wymienionym przepisie stanowi zatem brak podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy w formie decyzji administracyjnej. W konsekwencji stwierdził, że upływ terminu materialno-prawnego wskazanego w ww. art. 5 ust. 3a, przesądza o braku podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy.

W skardze wniesionej na powołane wyżej rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości. Wskazała, że wydane rozstrzygnięcia naruszają prawo, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego przeprowadzona została w sposób dowolny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie złożonym w dniu [...] lutego 2012 r. skarżąca wskazała, iż ponownie prowadząc postępowanie organy zobowiązane były do przeprowadzenia konkretnego dowodu z przesłuchania stron umów przeniesienia posiadania działek na okoliczności dotyczące daty objęcia poszczególnych działek i ich rolniczego użytkowania. Zalecone przez Sąd dowody przeprowadzono. Odnosząc się do decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW na 2006 rok skarżąca wywiodła, iż jest ona błędna i narusza zasadę związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego przebiegu postępowania wyrażonymi w wyroku sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania

w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie przyjmuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treść przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania

w konkretnym wypadku.

Zatem przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej

w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1365/08 przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo, bądź nie ulegnie zmianie stan prawny będący podstawą orzekania. Wyrażając ocenę prawną w uzasadnieniu swojego orzeczenia oraz przedstawiając wskazania co do dalszego postępowania sąd determinuje zarówno rozstrzygnięcie administracyjne, jak i kolejny wyrok sądu w tej sprawie.

Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był związany zarówno ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi skarżącej w sprawie sygn. VIII SA/Wa 353/08 oraz sygn. akt VIII SA/Wa 1101/10.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy odnieść się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w tych wyrokach i ocenić, czy organ uwzględnił je w zaskarżonej decyzji.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 30 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 353/08, ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami

w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Prowadząc postępowanie dowodowe organ winien jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne

z prawem (art. 75 § 1 Kpa). W tym celu organ, przede wszystkim powinien rozpoznać wnioski dowodowe skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2007 r., co pozwoli wyjaśnić, czy zastrzeżenia do protokołów w związku z przeprowadzonymi kontrolami są zasadne. Nadto, organ winien wezwać i przesłuchać obydwie strony przedłożonych warunkowych umów przeniesienia posiadania poszczególnych działek, co pozwoli

z kolei ustalić, zgodnie z wnioskiem skarżącej zawartym w odwołaniu, daty faktycznego ich posiadania przez spółkę, w tym daty zawarcia stosownych umów oraz czas użytkowania spornych działek. Następnie, po wyjaśnieniu wszystkich wątpliwości

w sprawie, powinien dokonać oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego na podstawie art. 80 Kpa i wydać rozstrzygnięcie odnoszące się do wszystkich zarzutów skarżącej, wskazując przesłanki, którymi się kierował. W ponownym postępowaniu, organ powinien również ustalić (jeśli zaistnieje taka konieczność to np. na podstawie opinii biegłego), co należy rozumieć pod pojęciem roku produkcyjnego,

a w szczególności wskazać zarówno jego początek jak i koniec w danym roku kalendarzowym (np. konkretny miesiąc, czy porę roku), dla poszczególnych grup upraw zgłoszonych przez skarżącą we wniosku. Ustalenie powyższego umożliwi bowiem dopiero rozstrzygnięcie kwestii, czy w sytuacji krótkotrwałego, trwającego jedynie kilka miesięcy posiadania i użytkowania działek zgodnie ze stosownymi wymogami, może zostać spółce przyznana płatność. Po ustaleniu zaś powyższego, będzie można wydać decyzję o przyznaniu bądź odmowie przyznania płatności, czy ewentualnym nałożeniu sankcji.

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 marca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1101/10 podkreślił, że organy prowadząc postępowanie administracyjne, w tym według wskazań wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 353/08 nie wyjaśniły, wszystkich wątpliwości istniejących w rozpoznawanej sprawie. Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Oceniając zaś zaskarżone decyzje należy stwierdzić, że nie zostały one poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Najistotniejsze uchybienia, które dyskwalifikują zaskarżone decyzje to: 1) sprzeczność ustaleń organów ARiMR co do posiadania przez skarżącą działek wykluczonych z płatności, gdy z protokołów zdawczo – odbiorczych tych działek wynika, że skarżąca objęła te działki w posiadanie przed [...] maja 2006 r., tj. przed datą złożenia wniosku o przyznanie płatności. W tym zakresie organy ARiMR twierdząc o braku ich posiadania przez skarżącą pozostają w sprzeczności z treścią protokołów sporządzonych przez ANR (działki BS, CB); 2) odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron umów warunkowego przeniesienia posiadania działek, tj. P. M. i R. M. na okoliczności dotyczące daty objęcia poszczególnych działek i ich rolniczego użytkowania (było to wyraźnie wskazane w wyroku z 30 grudnia 2008 r.); 3) odstąpienie przez organ odwoławczy od merytorycznego rozpoznania środków odwoławczych i mechaniczne powielenie stanu faktycznego i prawnego ustalonego na etapie postępowania z 2008 r. Sąd uznał, iż stwierdzone uchybienia

i wadliwości powodują konieczność kolejnego uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w sygnalizowanych zakresach, co do których ARiMR nie dokonał ustaleń faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, przez co naruszył art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organy nie poczyniły żadnych ustaleń dotyczących wyjaśnienia powyższej kwestii pomimo, że

w wyroku z dnia 15 marca 2010 r. Sąd wyraźnie wskazał, iż naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77, art. 80 oraz 107 § 3 Kpa) polegało m.in. na nie dokonaniu ustaleń faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Organ I instancji stwierdził (a organ odwoławczy stanowisko to powielił), powołując się na brzmienie art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, iż pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość

w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia [...] czerwca 2008 r. Podał, iż decyzją z [...] lutego 2008 r. skarżącej przyznano płatność ONW w pomniejszonej wysokości. Ww. rozstrzygnięcie oraz kolejne z [...] lipca 2010 r. zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylone, co niewątpliwie przyczyniło się do przedłużenia postępowania. Po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego i sądowego w obecnym stanie prawnym, nie jest możliwe wydanie decyzji merytorycznej w sprawie (przyznającej lub odmawiającej przyznania świadczenia), gdyż wydanie takiej decyzji po terminie 30 czerwca 2008 r. byłoby działaniem organu I instancji z rażącym naruszeniem prawa.

Z uwagi na powyższe, wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w orzeczeniu o sygn. akt VIII SA/Wa 1101/10 z dnia 15 marca 2011 r.,

w przedstawionym stanie prawnym tracą zasadność, bowiem wskazany powyżej przepis art. 5 ust. 3 a, wyraźnie wykluczył możliwość wydania decyzji merytorycznej

w sprawie po terminie 30 czerwca 2008 r., a wydanie jej po tym terminie byłoby obciążone wadą nieważności. Upływ terminu materialno-prawnego wskazanego w ww. przepisie stanowi zatem brak podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy w formie decyzji administracyjnej. Jest to pogląd błędny.

Podkreślenia wymaga, iż od dnia [...] kwietnia 2007 r., a więc w dacie kontrolowanej decyzji przez Sąd (30 grudnia 2008 r., następnie 15 marca 2011 r.) obowiązywał art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich wprowadzony art. 42 ustawy zmieniającej z dnia 7 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 427). Nowo wprowadzony przepis stanowił, że pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Wówczas rozstrzygające organy oraz Sądy nie odwoływały się do wskazanej normy. Tym sposobem poprzednie wyroki sądów administracyjnych stały się prawomocne i wiążące w całokształcie wyrażonych w nich ocenach prawnych. Związanie wyrokiem sądu administracyjnego z dnia 30 grudnia 2008 r. i dnia 15 marca 2011 r. dotyczy zarówno organów administracyjnych jak sądu. Organ nie mógł zwolnić się z ustawowego związania prawomocnym wyrokiem z powołaniem się "nowy stan prawny", na etapie kontrolowanej decyzji przez Sąd, jeśli wcześniej (we wcześniejszych postępowaniach przed sądami) nie powoływał się na zmieniony stan prawny. Pogląd powyższy był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 16 maja 2012 r. w sprawie II GSK 550/11.

Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą organy zastosują się do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 15 marca 2011 r.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O uchyleniu decyzji organu I orzeczono na podstawie art. 135 p.p.s.a., zaś o wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.