Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 538/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 30c ust. 3 pkt 2 , 30b ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 1 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Beata Sokołowska Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi I na informację Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

"X" spółka z o.o. z siedzibą w N. T. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Instalacja elektrowni słonecznej o mocy 2,5 MW w miejscowości P." w ramach konkursu Nr [...] dla Priorytetu III Środowisko przyrodnicze Działanie 3.7 "Zwiększenie wykorzystania odnawialnych zasobów energii" realizowanego w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013

W opisie przedmiotu projektu (3.4.1) wskazano, m.in. że produktem uzyskanym z energii słonecznej będzie energia elektryczna w ilości 2 441 MWh. Jak wskazano dalej, w miejscu realizacji przedsięwzięcia działa przedsiębiorstwo "Y" Spółka jawna wykazujące dużą energochłonność. Postanowiono, że cała produkowana energia elektryczna przeznaczona zostanie na potrzeby tego podmiotu, dzięki czemu zaspokojone zostanie blisko 100% zapotrzebowania zakładu na energię elektryczną w skali roku. Cała wyprodukowana energia elektryczna przeznaczona będzie na sprzedaż do bezpośredniego odbiorcy, instalacja nie będzie zatem podłączona do sieci dystrybucyjnej.

Określając wielkość przedsiębiorstwa, zgodnie z definicją mikroprzedsiębiorstwa, małego i średniego przedsiębiorstwa zawartą w art. 1-6 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. U.L 214 z 9.08. 2008, str. 3), wnioskodawca wskazał, że jest mikroprzedsiębiorstwem samodzielnym.

Wojewódzki Fundusz Ochrony środowiska i Gospodarki Wodnej w P., działający jako instytucja pośrednicząca w realizacji Priorytetu III WRPO, pismem z dnia [...] listopada 2012 r. wezwał wnioskodawcę do skorygowania wniosku o dofinansowanie, m.in. w części dotyczącej analizy finansowej, wskazując, że stwierdzono powiązania osobowe (rodzinne ) z innymi spółkami. Powołując się na zalecenia Komisji z dnia 6 maja 2003 r. wyjaśniono, że mając na uwadze powiązania rodzinne oraz łańcuch powiązań produktowych w podmiotach zaangażowanych w przedmiotową inwestycję (sytuacja odsprzedaży energii przez "X" Sp. z o.o. firmie "Y" Sp. j.) można przypuszczać, iż stanowią przedsiębiorstwa powiązane. Fakt, że podmioty te pozostają w rękach jednej rodziny, czyni powiązania jeszcze ściślejszymi. Stopień powiązań pomiędzy powyższymi podmiotami – w kontekście przepisów załącznika I rozporządzenia Komisji 800/2008 wskazuje, że aby właściwie ocenić wielkość wnioskodawcy, konieczne jest potraktowanie wszystkich podmiotów, jako powiązanych, a w rezultacie zsumowanie danych wszystkich podmiotów. W związku z powyższym, należy dokładnie zweryfikować ww. sytuację w kontekście powiązań firmy "X" sp. z o.o. i "Y" sp. j. Ewentualne zmiany w zakresie wielkości przedsiębiorstwa należy uwzględnić w rozdziale 4.3.SW, załączniku 18 oraz w wyliczeniu wartości dofinansowania.

W odpowiedzi na wskazane wyżej pismo "X" Sp. z o.o. przedłożyła korektę wniosku, jednocześnie wyjaśniła, że w rozumieniu przepisów dotyczących definicji mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, jest przedsiębiorstwem samodzielnym. Odnosząc się do zaleceń Komisji z dnia 6 maja 2003r. wskazała, że dla uznania przedsiębiorstw za powiązane konieczne jest wystąpienie łącznie dwóch warunków:

1.relacja zależności za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie;

2.prowadzenie działalności lub części działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach pokrewnych.

Jak podniesiono, pierwszy warunek jest w omawianym przypadku spełniony, ponieważ relacja zależności występuje za pośrednictwem grupy osób fizycznych, działających wspólnie, tj. rodziny B., której członkowie są łącznie posiadaczami 100% udziałów zarówno w "Y" - B. sp. j., jak i w "X" sp. z o.o. Natomiast drugi z wymienionych warunków nie ma zastosowania. Przedsiębiorstwa "Y" - B. i "X" nie prowadzą swoich działalności, ani żadnej z ich części, na tym samym rynku właściwym. W rozumieniu przepisów obwieszczenia Komisji, rynek przedsiębiorstwa "Y" (przetwórstwo rolno – spożywcze, produkcja alkoholi) i rynek przedsiębiorstwa "X" (produkcja energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii), nie są tymi samymi rynkami właściwymi ani w ujęciu asortymentowym (nie są to rynki dóbr, czy usług uważanych za zamienne lub za substytuty przez konsumenta), ani w ujęciu geograficznym (przedsiębiorstwa nie uczestniczą w podaży i popycie na produkty i usługi na obszarze, na którym warunki konkurencji są jednorodne). Przedsiębiorstwa te nie prowadzą także działalności na rynkach "sąsiednich". Jak wskazano, nie sposób uznać, że rynek przetwórstwa rolno – spożywczego i produkcji alkoholu mógłby w jakikolwiek sposób "sąsiadować" z rynkiem produkcji energii elektrycznej. Podniesiono również, odwołując się do definicji mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, że aby uznać przedsiębiorstwa za powiązane, koniczne jest, aby prowadziły one działalność na rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich. Nie można zaś uznać, że "X" sp. z o.o. prowadzi działalność na rynku wytwarzania energii elektrycznej, ponieważ nie ukończyła jeszcze budowy żadnego źródła wytwarzania. W tym przypadku można zatem powiedzieć, że dopiero będzie prowadzić działalność na rynku produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. Zatem, zdaniem wnioskodawcy, wskazane wyżej powiązanie nie występuje. Zwrócono również uwagę, że jedynym produktem łączącym oba przedsiębiorstwa jest energia elektryczna, która będzie sprzedawana na warunkach rynkowych. W przepisach dotyczących definicji mikro, małych i średnich przedsiębiorstw brak jest jakichkolwiek odniesień do kwestii powiązań przez produkt. Odnoszą się one jedynie do rynków, na których działają przedsiębiorstwa. Doszukiwanie się powiązania w postaci umowy sprzedaży energii elektrycznej z jednej firmy do drugiej, nie jest w żaden sposób usankcjonowane prawnie. Wyjaśniono również, że dzięki posiadanej infrastrukturze "X" sp. z o.o. posiada możliwość wyboru kierunku dostarczania energii elektrycznej według rynkowych i czysto biznesowych kryteriów. Nie jest zatem prawdziwe twierdzenie o zależności projektu i działalności firmy "X" od przyłączenia instalacji do firmy "Y". W związku z tym zatem, że "X" sp. z o.o. jest mikroprzedsiebiorstwem, nie ma potrzeby korekty dokumentacji aplikacyjnej w tym zakresie.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w P., pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. poinformował wnioskodawcę o negatywnym wyniku oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie.

W wyniku przeprowadzonej oceny w ramach poszczególnych kryteriów projekt uzyskał łącznie 14,13 pkt, co stanowi 83,12% maksymalnej liczby punktów możliwej do uzyskania. Jednocześnie projekt uzyskał negatywną ocenę w ramach kryterium merytorycznego nr 7 - Prawidłowo wykonane obliczenia. Zgodnie z regulaminem konkursu Nr [...] dla Priorytetu III Środowisko przyrodnicze Działanie 3.7 "Zwiększenie wykorzystania odnawialnych zasobów energii" projekty, które otrzymały mniej niż 60% ogólnej liczby punktów, wynikających z kryteriów merytorycznych, w których przyznawane są punkty i/lub negatywną ocenę w pozostałych kryteriach merytorycznych, zostają odrzucone.

W ocenie organu, firmy "X" sp. z o.o. nie można uznać za przedsiębiorstwo samodzielne z uwagi na spełnienie warunku pierwszego - zależność za pośrednictwem grupy osób fizycznych działających razem. Członkowie rodziny "Y" posiadają łącznie po 100% udziałów w spółkach "X" sp. z o.o. oraz "Y" - B. sp. j.

Jak również, spełnienie drugiego warunku, dotyczącego działania podmiotów na tym samym rynku właściwym lub na rynkach pokrewnych. Jak wskazano, za rynek pokrewny uważa się rynek dla produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku, w stosunku do rynku właściwego, na jakim działa oceniane przedsiębiorstwo, w kierunku rynku dystrybucji lub kierunku rynku produkcji i dostaw. Pomiędzy przedsiębiorstwami "X" sp. z o.o. oraz "Y" - B. sp. j. istnieją powiązania nie tylko osobowe, ale również powiązania na rynku pokrewnym. Podmioty te planują prowadzić działalność na różnych poziomach łańcucha dostaw. Wytwórca produktu – energii elektrycznej jest dostawcą energii dla podmiotu, z którym jest osobowo powiązany. Wobec powyższego, przedsiębiorstwo "X" nie powinno zostać uznane za przedsiębiorstwo samodzielne, w świetle przedstawionych w piśmie regulacji. Tym samym nie jest spełnione kryterium merytoryczne nr 7 - Prawidłowo wykonane obliczenia, ze względu na nieprawidłowo obliczony poziom należnego dofinansowania oraz przepływy finansowe i wskaźniki rentowności dla projektu.

"X" spółka z o.o. z siedzibą w N. T. wniosła protest od wyniku oceny merytorycznej w części dotyczącej kryterium nr 7 - Prawidłowo wykonane obliczenia, zarzucając:

- naruszenie art. 3 ust. 3 akapit piąty załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że fakt planowanej odsprzedaży energii przez wnioskodawcę spółce "Y" – B. sp. j. świadczy o prowadzeniu przez te podmioty działalności gospodarczej na rynkach pokrewnych

- naruszenie art. 3 ust. 3 akapit czwarty załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że wnioskodawca jest przedsiębiorstwem powiązanym ze spółką "Y" -B. sp. j.

W konsekwencji, błąd w ustaleniach faktycznych, gdyż wnioskodawca przedstawił prawidłowo wykonane obliczenia w kontekście ewentualnie występujących powiązań pomiędzy wnioskodawcą, a innymi przedsiębiorstwami, to jest obliczenia oparte o status przedsiębiorcy, jako przedsiębiorcy samodzielnego.

Komisja odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO orzeczeniem z dnia [...] marca 2013 r. oddaliła protest w całości.

Przyczyną negatywnej oceny wniosku, jak wskazała Komisja, jest fakt wynikający ze złożonej dokumentacji aplikacyjnej, że firma "X" sp. z o.o. nie jest przedsiębiorstwem samodzielnym. Pomiędzy przedsiębiorstwami "X" Sp. z o.o. oraz "Y" - B. sp. j. istnieją powiązania nie tylko osobowe, ale również powiązania na rynku pokrewnym. Podmioty te planują prowadzić działalność na różnych poziomach łańcucha dostaw. Wytwórca produktu – energii elektrycznej jest dostawcą energii dla podmiotu, z którym jest powiązany osobowo. Tym samym, nie jest spełnione kryterium merytoryczne nr 7 - Prawidłowo wykonane obliczenia, ze względu na nieprawidłowo obliczony poziom należnego dofinansowania oraz przepływy finansowe i wskaźniki rentowności dla projektu pt. "Instalacja elektrowni słonecznej o mocy 2,5 MW w miejscowości P.". Po dokonaniu analizy, komisja odwoławcza uznała, powołując się na decyzję Komisji z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie pomocy państwa C 8/2005, że fakt korzystania z usług jednego przedsiębiorstwa przez pozostałe, utożsamia się z działaniem na rynku pokrewnym. Komisja nie twierdzi, że dla uznania, iż przedsiębiorstwa działają na rynku pokrewnym wymagana jest tożsamość przedmiotu ich działalności gospodarczej. W tym znaczeniu, w przedmiotowej sprawie, ze względu na planowaną sprzedaż energii przez wnioskodawcę spółce "Y" - B. sp. j., pomiędzy przedsiębiorstwami "X" sp. z o.o. oraz "Y" - B. sp. j., istnieją powiązania na rynku pokrewnym. Komisja wskazała, że wnioskodawca sam przyznał w piśmie z dnia 22 listopada 2012 r., że pierwszy warunek uznania przedsiębiorstw za powiązane tj. występowanie relacji zależności za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób działających wspólnie został w omawianym przypadku spełniony, ze względu na fakt, iż członkowie rodziny B. są posiadaczami 100% udziałów zarówno w przedsiębiorstwie "Y" – B. jak i w przedsiębiorstwie "X". Identyczne były ustalenia Komisji oceny projektu, do których komisja odwoławcza się przychyliła.

"X" spółka z o.o. z siedzibą w N. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uwzględnienia skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i zarzucając :

1. naruszenie art. 3 ust. 3 akapit piąty Załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r. poprzez błędną interpretację tego przepisu i przyjęcie, że kryterium świadczenia usług przez jedno przedsiębiorstwo badane na rzecz drugiego przedsiębiorstwa badanego świadczy zawsze o prowadzeniu przez te przedsiębiorstwa działalności gospodarczej na rynkach pokrewnych

- naruszenie art. 3 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r., poprzez całkowite pominiecie w toku interpretacji tego przepisu, to jest w toku interpretacji pojęcia prowadzenia działalności na rynkach pokrewnych oraz dalej pojęcia przedsiębiorstw powiązanych, aspektu celowościowego tego przepisu,

- naruszenie art. 3 ust. 3 akapit piąty Załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że fakt planowanej odsprzedaży energii przez skarżącą spółkę spółce "Y"- B. sp. j. świadczy o prowadzeniu przez te podmioty działalności gospodarczej na rynkach pokrewnych

- naruszenie art. 3 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że skarżąca jest przedsiębiorstwem powiązanym ze spółką "Y" – B. sp. j.

W konsekwencji, naruszenie pkt. 3.7 Priorytetu III Kryteriów Wyboru Projektów w ramach WRPO na lata 2007-2013.

- naruszenie przepisów postępowania – pkt 28 procedury odwoławczej poprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w sposób pobieżny, bez szczegółowego rozważenia spornej kwestii i ustosunkowania się do argumentów skarżącej zawartych w proteście.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w P. wniósł o jej oddalenie.

Nadto o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów :

- umowy cesji z dnia 6 maja 2011 r. zawartej pomiędzy skarżąca a "Y" – B. sp. j., - umowy o przyłączenie do sieci nr 88/O/D5/2009 wraz z aneksem,

- warunków przyłączenia do sieci wraz z aneksem, na okoliczność prowadzenia przez spółkę "Y" – B. sp. j. działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej oraz podejmowanych działań w celu prowadzenia działalności w zakresie dystrybucji tej energii oraz współpracy pomiędzy skarżącą a spółką "Y" – B. sp.j. w zakresie dystrybucji tej energii oraz współpracy pomiędzy skarżącą spółka a spółka "Y" – B. na preferencyjnych warunkach, jak również dokonania opłaty za zwiększenie mocy od poziomu mocy ustalonego w warunkach przyłączenia wydanych dla elektrowni wiatrowej finansowanej w ramach innego programu a nie, jak twierdzi skarżąca, w związku z budowa kolektorów słonecznych i ogniw fotowoltaicznych,

- informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców spółek "X" sp. z o.o., "X" Plus sp. z o.o. "Y" - B. sp. z o.o. sp. k. i "Y" - B. sp. z o.o. na okoliczność prowadzenia przez skarżącą oraz inne spółki, kontrolowane przez członków rodziny B., działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej (35.11.Z), przesyłania energii elektrycznej (35.12.Z), dystrybucji energii elektrycznej (35.13.Z) oraz handlu energia elektryczną (35.14.Z), jak również występowania powiązań rodzinnych pomiędzy skarżącą oraz spółkami "X" Plus sp. z o.o., "Y" - B. sp. z o.o. s. k. i "Y" – B. sp. z o.o.

W uzasadnieniu, odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że spółki "X" sp. z o.o. oraz spółka "Y" - B. sp. j. nie działają na rynkach pokrewnych, ani nie są ze sobą powiązane, co powoduje, że spółka "X" powinna być oceniana, jako podmiot samodzielny i nie miała obowiązku uwzględnienia danych spółki "Y" – B. sp. j. do obliczeń związanych z ustaleniem statusu wnioskodawcy, jako małego lub średniego przedsiębiorstwa, organ wskazując na art. 2 ust. 1 załącznika do zalecenia Komisji z dnia 6 maja 2003r., dotyczącego definicji przedsiębiorstw małych i średnich oraz art. 2 ust 1 załącznika do rozporządzenia Komisji, wskazał , że w przypadku skarżącej został spełniony warunek zależności za pośrednictwem grupy osób fizycznych działających razem, bowiem członkowie rodziny B. łącznie posiadają 100% udziałów w spółkach "X" sp. z o.o. oraz "Y" - B. sp. j. Spółka "Y" - B. sp. j., jak wskazał organ, na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników z dnia 27 grudnia 2012 r. została przekształcona w spółkę pod nazwą "Y" - B. sp. z o.o. , spółka komandytowa.

Wspólnikami spółki "Y" - B. sp. z o.o. spółka komandytowa są "Y" - B. sp. z o.o. (komplementariusz) oraz B. B., M. B., G. B., P. B. (komandytariusze). Z kolei wspólnikami komplementariusza tj. spółki "Y" -B. sp. z o. o. są B. B., P. B., G. B. i M. B. Osoby te są również członkami zarządu tej spółki. Tym samym, komandytariusze są członkami zarządu i wspólnikami komplementariusza. Z kolei wspólnikami spółki "X" sp. z o.o. są B. B., G. B. i P. B. Zatem, jak wskazał organ, pomiędzy spółkami "X" sp. z o.o. i "Y" - B. sp. z o.o. sp. k. istnieją ściśle powiązania rodzinne i osobowe. Również siedziby spółki mają pod tym samym adresem. Warunek zależności podmiotów od siebie za pośrednictwem grupy osób fizycznych działających razem został w niniejszym przypadku spełniony. Powiązania rodzinne istnieją także ze spółką "X "Plus sp. z o.o., której wspólnikami są B. B., G. B. i P. B.

Odnosząc się do drugiego z warunków, dotyczącego działania podmiotów na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiedzkich / pokrewnych, organ wskazał, że ani przepisy unijne ani przepisy krajowe nie precyzją tego pojęcia. Jednakże badając znaczenie tych pojęć, należy mieć na uwadze, że jednym z celów uchwalenia przez Komisję definicji małych i średnich przedsiębiorstw było ułatwienie tym przedsiębiorstwom dostępu do kapitału, zwłaszcza w fazie uruchamiania oraz dostępu do nowych technologii i innowacji oraz zagwarantowanie, aby środki wspierające były przyznawane wyłącznie tym przedsiębiorstwom, które faktycznie ich potrzebują, ze względu na swój rozmiar i słabszą pozycję rynkową. Jak dalej wskazał organ, w praktyce zagrożeniem wynikającym z zastosowania wyłącznie wykładni literalnej mogłoby być przyznanie przywilejów zagwarantowanych dla MŚP podmiotom, które spełniają formalne przesłanki uznania za małe lub średnie przedsiębiorstwo, ale w związku z faktycznym działaniem w ramach grupy gospodarczej, ich potencjał przerasta potencjał normalnych MŚP. W tym zakresie organ wskazał na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości oraz praktykę Komisji Europejskiej. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy organ wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej, wszystkie wskazane wyżej spółki, kontrolowane przez rodzinę B., jako przedmiot swej działalności mają wskazane, m.in., wytwarzanie energii elektrycznej (35.11.Z), przesyłanie energii elektrycznej (35.12.Z), dystrybucję energii elektrycznej (35.13.Z), oraz handel energią elektryczną (35.14.Z). Organ powołał się na dane z Krajowego Rejestru Sądowego. Wskazał również na umowę cesji z dnia 6 maja 2011 r. zawartą pomiędzy spółkami "Y" - B. sp. j. i skarżącą, zgodnie, z którą "X" sp. z o.o. przejęła prawa i obowiązki wynikające z umowy zawartej przez cedenta ze spółką "E" o przyłączenie do sieci z dnia 23 stycznia 2009 r. Ze wskazanej umowy wynika, że spółka "Y" - B. sp. z o.o. zamierzała wyprodukowaną energię elektryczną sprzedawać (§ 6 ust. 1 umowy). Spółka "Y" - B. sp. j. miała wystąpić o koncesję na prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej ( pkt 7 aneksu nr 1 z dnia 10 sierpnia 2009 r. do umowy). Warunki przyłączenia elektrowni wiatrowej do sieci "Z" także zostały wydane na "Y" - B. sp. j. Z § 5 ust 3 umowy z 23 stycznia 2009 r. wynika zaś, że "Y" - B. sp. j na poczet opłaty za przyłączenie uiściła kwotę [...] zł tytułem zaliczki, która w umowie cesji w żaden sposób nie została rozliczona. Jak wskazał organ, z doświadczenia życiowego oraz rachunku ekonomicznego należałoby zaś wnosić, że cedent ponosząc określone koszty w celu uzyskania warunków przyłączenia, cedując uzyskane prawa na podmiot ze sobą niepowiązany, dążyłby do uzyskania zwrotu poniesionych nakładów. Niewątpliwie, zatem przedmiotowa czynność została dokonana na warunkach preferencyjnych dla spółki "X" sp. z o.o. Z powyższego, jak wskazał dalej organ, wynika zatem, że spółka "Y" - B. sp. j. nie tylko miała wpisane, jako przedmiot działalności gospodarczej, wytwarzanie i obrót energią elektryczną, ale także faktycznie podejmowała czynności w celu realizacji tego zakresu działalności. Spółki kontrolowane przez rodzinę B. koordynują zatem podejmowane działania i wpływają na strategie ich rozwoju, przy czym dokonują czynności prawnych na preferencyjnych warunkach. Zdaniem organu, nawet gdyby przyjąć, że aktualnie spółka "Y" - B. sp. j., pomimo wpisu w KRS, nie prowadziła działalności w zakresie wytwarzania i obrotu energią elektryczną, to fakt, że uzyskiwała ją będzie od powiązanej ze sobą spółki "X" sp. z o.o., wystarczy do przyjęcia, że podmioty te działają, co najmniej na rynkach pokrewnych. Oznacza to, jak ocenił organ, zależność w rodzaju: wytwórca materiału służącego do produkcji artykułu – producent artykułu – dystrybutor artykułu. Przy czym wytwórca oraz dystrybutor działają na rynkach pokrewnych względem producenta, zaś producent na rynku pokrewnym względem wytwórcy i dystrybutora. Jak wynika zaś z wniosku o dofinansowanie inwestycji spółka "X" sp. z o.o. wskazała, że w związku z tym, że w miejscu realizacji przedsięwzięcia działa przedsiębiorstwo "Y" - B. sp. j, wykazujące dużą energochłonność postanowiono, że cała wyprodukowana energia elektryczna przeznaczona zostanie na potrzeby tego podmiotu, dzięki czemu zaspokojone zostanie blisko 100% zapotrzebowania zakładu na energię elektryczną w skali roku. Sam wnioskodawca zatem przyznał, że cała produkowana energia elektryczna przeznaczona zostanie na potrzeby powiązanej z nim spółki "Y" – B. sp. j.. W tym przypadku zatem wytwórca energii – "X" sp. z o.o. miała dostarczać ją producentowi artykułu tj. spółce "Y" – B. sp. j. Nieprawdziwe jest zatem zawarte w skardze twierdzenie, że skarżąca nie była uzależniona biznesowo od sprzedaży energii do spółki "Y" - B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast § 3 ust. 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Dotyczy to również artykułu 30 c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. nr 227, poz. 1658 ze zm.), w świetle którego, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30 b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30 c ustawy.

Jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa - zasady dokonywania sądowej oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego wymagają ustalenia standardu prawnego, według którego należy dokonać oceny zgodności (niezgodności) z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego. Wprowadzając w art. 30 c ust. 1 pkt 1 u.z.p.p.r. kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 37, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Natomiast podzielić należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie - postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Jednocześnie przyjąć należy jako słuszny pogląd, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powyższe oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organy w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny.

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było rozstrzygnięcie o negatywnej ocenie merytorycznej wniosku o dofinansowanie pt. "Instalacja elektrowni słonecznej o mocy 2,5 MW w miejscowości P.", dokonane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w P.

Zgodnie z regulaminem konkursu Nr [...] dla Priorytetu III Środowisko przyrodnicze Działanie 3.7 "Zwiększenie wykorzystania odnawialnych zasobów energii" projekty, które otrzymały mniej niż 60% ogólnej liczby punktów wynikających z kryteriów merytorycznych, w których przyznawane są punkty i/lub negatywną ocenę w pozostałych kryteriach merytorycznych zostają odrzucone.

Projekt zgłoszony do konkursu przez skarżącą spółkę uzyskał negatywną ocenę w ramach kryterium merytorycznego nr 7 - Prawidłowo wykonane obliczenia.

W pierwszej kolejności za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. pkt 28 procedury odwoławczej. Wbrew twierdzeniu skarżącej orzeczenie komisji zawiera rozważania dotyczące spornej kwestii, jak również ustosunkowanie się do argumentów przedstawionych w proteście.

Za nieuzasadnione Sąd uznał również pozostałe, podniesione w skardze zarzuty

W ocenie komisji konkursowej ze złożonej dokumentacji aplikacyjnej wynika, że firma "X" sp. z o.o. nie jest przedsiębiorstwem samodzielnym, z uwagi na zależność za pośrednictwem grupy osób fizycznych działających razem, jak również działanie podmiotów na tym samym rynku właściwym lub na rynkach pokrewnych.

Tym samym zaś, nieprawidłowo został obliczony poziom należnego dofinansowania oraz przepływy finansowe i wskaźniki rentowności dla projektu.

Spółka "X" sp. z o. o. ubiegając się o dofinansowanie realizacji projektu w ramach konkursu nr [...] dla Priorytetu II Środowisko przyrodnicze w dokumentach aplikacyjnych, dokonując oceny wielkości przedsiębiorstwa, wskazała, że jest mikroprzedsiębiorstwem - samodzielnym. W przypadku przedsiębiorstwa samodzielnego ocena jego wielkości opiera się wyłącznie na danych tego przedsiębiorstwa. W sytuacji zaś, gdy badany podmiot jest powiązany z innymi przedsiębiorstwami, konieczne jest uwzględnienie także danych tych przedsiębiorstw, dla prawidłowego obliczenia poziomu należnego dofinansowania, przepływów finansowych i wskaźników rentowności dla projektu, na co wskazał organ. Niewątpliwie przy określaniu statusu mikroprzedsiębiorcy związanego z przyznawaniem pomocy komisja konkursowa w sposób prawidłowy uwzględniła właściwe w tym zakresie przepisy UE. To jest przede wszystkim: Zalecenie Komisji z dnia 6 maja 2003r. dotyczące definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (Dz. Urz. UE L 124 z dnia 20.05.2003 r., str. 36), którego zapisy znalazły odzwierciedlenie w Załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z dnia 09 sierpnia 2008 r., str. 3). Jak również posłużyły się rozstrzygnięciami zawartymi w decyzjach Komisji Europejskiej i orzecznictwie europejskim, (decyzja Komisji Europejskiej C 8/2005 z 07.06.2006 r., Nordbrandenburger UmesterungsWerke (Dz. Urz. UE . L 353 z dnia 13.12.2006 r., str. 60), wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 14 października 2004 r. w sprawie Pollmeier Malchow GmbH & Co. KG v. Komisja Wspólnot Europejskich, T-137/02, ZOTSiS 2004/9-/II-3541 lub ERC 2004/9-/II-3541).

Z powyższych regulacji oraz orzecznictwa wynika, że oprócz powiązań danego przedsiębiorstwa z innymi przedsiębiorstwami poprzez udział jednego przedsiębiorstwa w kapitale drugiego, występują również powiązania przedsiębiorstw przez osoby fizyczne. Powiązania te należy także uwzględnić, oceniając wielkość przedsiębiorstwa. Powszechnie wiadomo, że członkowie rodziny tworzą wspólnie działającą grupę osób w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika do Zalecenia Komisji z dnia 6 maja 2003 r.

Ponadto, przedsiębiorstwa, które mają znaczący wpływ na inne przedsiębiorstwa za sprawą osób fizycznych bądź grupy wspólnie działających osób fizycznych uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeśli działają one całkowicie lub częściowo na tym samym lub na pokrewnych rynkach. Rynek pokrewny to rynek zbytu produktu lub usługi, który pozostaje w bezpośrednim sąsiedztwie danego rynku.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie niewątpliwie występuje zależność za pośrednictwem grupy osób fizycznych działających razem, wynikająca z faktu, że członkowie rodziny B. są posiadaczami łącznie 100% udziałów zarówno w spółce "X" sp. z o. o. jak i w "Y" - B. sp. j., czego nie kwestionowała skarżąca spółka.

Spór dotyczy natomiast drugiego z warunków uznania przedsiębiorstwa za przedsiębiorstwo powiązane, tj. prowadzenie działalności lub części działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.

Do zaliczenia przedsiębiorstwa do kategorii przedsiębiorstw powiązanych konieczne jest łączne wystąpienie obu warunków.

W ocenie organu, pomiędzy przedsiębiorstwami "X" sp. z o.o. oraz "Y" – B. sp. j. istnieją powiązania nie tylko osobowe, ale również powiązania na rynku pokrewnym. Podmioty te planują prowadzić działalność na różnych poziomach łańcucha dostaw. Mianowicie, wytwórca produktu – energii elektrycznej jest dostawcą energii dla podmiotu, z którym jest powiązany osobowo. Jak podkreślił organ, przepisy UE nie wskazują , na jakich warunkach (rynkowych, preferencyjnych) mają odbywać się dostawy, ani nie określają wielkości dostaw. Nie stawiają również wymogu, aby producent danego towaru produkował go wyłącznie na potrzeby przedsiębiorstwa, z którym jest powiązany osobowo. Wystarczy sam fakt, że przedsiębiorstwa celowo dążą do wspólnego działania, ich działalność uzupełnia się oraz, ze osoby fizyczne – tu członkowie rodziny B., mogą koordynować działalność swoich firm i kształtować strategie ich rozwoju. Fakt, że przedsiębiorstwo ubiegające się o środki pomocowe nie rozpoczęło jeszcze planowanej działalności produkcyjnej, nie wyklucza możliwości wystąpienia powiązań (sprawa niemiecka).

Sąd podziela przedstawione wyżej stanowisko organu. W analizowanym przypadku, sam wnioskodawca we wniosku (str. 5) wskazał, że cała produkowana energia elektryczna przeznaczona zostanie na potrzeby przedsiębiorstwa "Y" - B. sp. j., dzięki czemu zaspokojone zostanie blisko 100% zapotrzebowania zakładu na energię elektryczną w skali roku. Cała wyprodukowana energia elektryczna przeznaczona będzie na sprzedaż do bezpośredniego odbiorcy. Instalacja nie będzie zatem podłączona do sieci dystrybucyjnej.

Organ zatem prawidłowo uznał, że przede wszystkim ze względu na powiązania poprzez osoby fizyczne – rodzinę B., jak również kontakty gospodarcze – spółka "X" sp. z o.o. będzie dostarczała swój produkt przedsiębiorstwu będącemu uznanym za powiązane z nim "Y" - B. sp. j. istniały podstawy do uznania, że spółka "X" sp. z o. o. nie jest przedsiębiorstwem samodzielnym i w konsekwencji negatywnej oceny w ramach kryterium merytorycznego nr 7 - Prawidłowo wykonane obliczenia. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie prawidłowo organ odwołał się do ww. decyzji Komisji, z dnia 7 czerwca 2006 r. w której wskazano, że przyznanie pomocy dla przedsiębiorstw, które pomimo iż spełniają formalne kryteria definicji MŚP, nie stoją w obliczu trudności charakterystycznych dla takich przedsiębiorstw, naruszałoby art. 87 traktatu WE, ponieważ pomoc taka grozi zakłóceniem konkurencji i tym samym może zmienić warunki wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem w rozumieniu art. 87 ust. 3 lit. c) traktatu WE".

Należy przy tym podkreślić, że podstawą ustaleń i dalej oceny komisji konkursowej były informacje zawarte w dokumentach aplikacyjnych przedłożonych przez spółkę. Nie ulega bowiem wątpliwości, że oceny wniosku można dokonać wyłącznie w oparciu o informacje i dokumenty w nim zawarte, bez możliwości uzupełniania materiału podlegającego ocenie na dalszym etapie procedury konkursowej. Z tego też powodu Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013r. oddalił wniosek Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w P. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych i wyżej wymienionych w odpowiedzi na skargę, uznając, że nie zachodzi konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 106 § 3 p.p.s.a.

W świetle powyższego, Sąd uznał że ocena projektu została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i na podstawie 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712) orzekł o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej.