Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 344/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1  l.p. 10.10.3.2 i l.p.10.10.4.2 załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 2 pkt 35a
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: § 2ust. 1 pkt 4, ust. 2, ust. 4, § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Robert Hałabis, WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. uchylił decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2018 r., Nr [...] o wymierzeniu E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za niewyposażenie kierowcy w dokumenty i umorzył postępowanie w tej części, w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] października 2018 r. na terenie przejścia granicznego w H. kontroli poddany został pojazd członowy złożony z trzyosiowego ciągnika samochodowego oraz dwuosiowej naczepy ciężarowej, należący do E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. (dalej jako "skarżąca"). Pojazdem przewożony był kombajn zbożowy o masie 11 966 kg oraz herder zbożowy o masie 2 191 kg.

W trakcie kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna jest osią napędową, a druga osią nienapędową (odległość między osiami składowymi wynosi 1,35 m) o 200 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 2,11%). Pomiar masy całkowitej nie wykazał nieprawidłowości. W wyniku pomiaru długości i szerokości pojazdu stwierdzono przekroczenie długości pojazdu o 225 cm (13,64%) i szerokości pojazdu z ładunkiem o 47 cm (18,43%).

Z kontroli sporządzono protokół nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Stwierdzono, że transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 z późn. zm.), dalej jako "Prawo o ruchu drogowym", polegającym na przejeździe pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII. Kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał na żądanie upoważnionego do kontroli zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Funkcjonariusze przeprowadzili również kontrolę drogową w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.". W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, tj. naruszenie określone w lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tzn. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., naruszenie określone w lp. 10.10.3.2 załącznika nr 3 do ustawy, tzn. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% oraz naruszenie określone w lp. 10.10.4.2 załącznika nr 3 do ustawy, tzn. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m.

Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] października 2018 r., który został podpisany przez kierowcę bez wnoszenia uwag czy zastrzeżeń.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. (dalej jako "organ I instancji") nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 4500 zł za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do ustawy, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie kontrolowanym pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy. W trakcie czynności kontrolnych w dniu [...] października 2018 r. organ stwierdził przekroczenie dopuszczalnych przewidzianym przepisami prawa wartości w zakresie nacisku na oś składową pojazdu członowego o 200 kg (tj. o 2,11%), dopuszczalnej długości pojazdu o 225 cm (tj. o 13,64%) oraz dopuszczalnej szerokości pojazdu z ładunkiem o 47 cm (tj. o 18,43%).

Organ odwoławczy wskazał, ze wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych".

Zgodnie z przepisami § 2 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 4 tego rozporządzenia, długość pojazdu członowego nie może przekraczać 16,50 m, szerokość 2,55 m lub 2,60 m (w przypadku pojazdu, który przeznaczony jest do przewozu towarów w określonej temperaturze), a wysokość 4 m. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy nie może przekraczać 40 ton. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas (§ 3 ust. 3 rozporządzenia).

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c rozporządzenia w sprawie warunków technicznych , dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30Organ II instancji stwierdził, że z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że ciągnik z naczepą stanowiący zespół pojazdów posiadający łącznie 5 osi, którego nacisk osi trzeciej będącej składową grupy dwóch osi wynosił 9 700 kg (przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 9,5 t na jedną oś), długość wynosiła 18,75 m przy dopuszczalnej wartości 16,50 m, a szerokość 3,02 m przy dopuszczalnej wartości 2,55 m, był pojazdem nienormatywnym w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym.Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy wskazał, że podstawą nałożenia na przewoźnika w niniejszej sprawie kary pieniężnej w łącznej wysokości 4000 zł za naruszenia polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20%" (wysokość kary 2000 zł) oraz których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości niniejszej niż 3,10 m (wysokość kary 2000 zł), był wynik pomiaru parametrów zewnętrznych pojazdu, udokumentowany w pkt 5c protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2018 r.Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu skarżącej, że w trakcie kontroli kierowca okazał zezwolenie kategorii VI. Organ wskazał, że przewożony ładunek był bez wątpienia ładunkiem podzielnym. W jego skład wchodziły co najmniej dwa elementy: kombajn zbożowy o masie brutto 11 966 kg i heder zbożowy o masie brutto 2 191 kg, natomiast wg dokumentu TIR [...] opakowań było łącznie 7. Warunek określony w art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym uniemożliwia skuteczne posługiwanie się zezwoleniem kategorii od III-VII, jest ono ważne wyłącznie do przewozu ładunku niepodzielnego. W związku z powyższym organ uznał za zasadne przyjęcie, że fakt przewożenia ładunku podzielnego automatycznie wykluczał możliwość uzyskania takiego zezwolenia. Niezależnie zatem od posiadania przez kierującego pojazdem zezwolenia kategorii VI, okolicznością wykluczającą skuteczność powołania się na posiadanie odpowiedniego zezwolenia był fakt, że pojazdem przewożony był ładunek podzielny. Przewóz ładunku podzielnego przez pojazd nienormatywny o nacisku osi większym od dopuszczalnego i wymiarach zewnętrznych większych od dopuszczalnych nie jest dozwolony po drogach publicznych.Organ odwoławczy podniósł, że wobec przewozu ładunku podzielnego i wykluczenia w przedmiotowej sprawie możliwość uzyskania zezwolenia na jego przewóz, zasadnym było przyjęcie braku podstaw prawnych do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz kary za niewyposażenie kierowcy w zezwolenie o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym oraz do przypisania temu podmiotowi odpowiedzialności za niewykonanie takiego obowiązku. Z tej przyczyny organ II instancji uchylił decyzję w części nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie określone w lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, a postępowanie w tej części umorzył.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła powyższą decyzję w całości.Zaskarżonej decyzji zarzuciła:I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to:a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego;1) brak zbadania przewożonego ładunku, w tym możliwości jego podziału na mniejsze ładunki i ich rozmiarów po takim podziale, co skutkowało przyjęciem, że przewożony ładunek jest ładunkiem podzielnym, a konsekwencją tego było uznanie, że posiadane przez stronę skarżącą zezwolenie na przewóz kategorii VI nie znajduje zastosowania i na to zezwolenie strona skarżąca nie może się powoływać,2) brak wyjaśnienia czy strona w jakikolwiek sposób przyczyniła się do powstania ewentualnych naruszeń,3) brak uwzględnienia warunków przewozu zawartych w zezwoleniu kategorii VI wydanym na rzecz strony skarżącej, które to zezwolenie było w posiadaniu kierowcy realizującego przedmiotowy przewóz podczas kontroli,4) brak wyjaśnienia, czy oś nr 2 i oś nr 3 w kontrolowanym pojeździe marki Volvo są osiami pojedynczymi czy też stanowią grupę osi w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia;b) art. 8 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;2) naruszenie przepisów prawa materialnego:a) art. 92a ust. 1 w związku l.p. 10.10.3.2 i l.p.10.10.4.2 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego zastosowanie i nałożenie kar pieniężnych w sytuacji, gdy strona skarżąca posiadała zezwolenie kategorii VI na przewóz, które zostało okazane podczas kontroli, a przewożony ładunek był ładunkiem niepodzielnym,b) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie,c) art. 2 pkt 35b Prawa o ruchu drogowym poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie strona skarżąca przewoziła ładunek podzielny.Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła organowi, że nie zbadał, czy przewożony kombajn oraz heder w momencie, kiedy znajdowały się na naczepie były ładunkami niepodzielnymi, w jakim momencie kombajn oraz heder stałby się ładunkiem niepodzielnym oraz jaki byłby rozmiar każdego z tych urządzeń w momencie uzyskania statusu ładunku niepodzielnego w rozumieniu art. 2 pkt 35b Prawa o ruchu drogowym. Skarżąca podkreśliła, że podczas załadunku kombajn oraz heder zostały pozbawione wszelkich zbędnych elementów, które zwiększały ich rozmiar (między innymi kół, które znajdowały się między innymi w 7 paczkach), a i tak po takich zabiegach szerokość tych urządzeń wynosiła zmierzone podczas kontroli 302 cm. Istotne jest również to, że nie było możliwości innego umieszczenia kombajnu, ponieważ jego długość wynosi więcej niż 302 cm. Jedyne elementy, które mogą zostać zdemontowane to heder oraz koła, co zostało w tym konkretnym przewozie uczynione - elementy te znajdowały się w 7 paczkach na samochodzie.Skarżąca zarzuciła organowi, że nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy w kontrolowanym pojeździe marki Volvo oś nr 2 i 3 stanowią dwie osie pojedyncze czy też stanowią grupę osi. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał jedynie, że jest to grupa osi, przy czym brak jest uzasadnienia takiego stanowiska w decyzji, w szczególności organ nie odwołuje się do badania technicznego tego pojazdu, lecz odwołuje się do ogólnych wiadomości zaczerpniętych ze strony internetowej firmy VOLVO oraz definicji zawartych w słowniku języka polskiego. W przypadku uznania osi nr 3, która jest osią napędową, za oś pojedynczą, to zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk na tę oś wynosi 11,5 t. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekroczyć w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14 - 11,5 tony.W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:Skarga podlegała oddaleniu.Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 4000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m. W części dotyczącej nałożenia kary za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie.W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że pojazd należący do skarżącej miał następujące wymiary: długość – 16,50 m, wysokość – 3,96 m, szerokość – 2,55 m, natomiast wymiary pojazdu z ładunkiem to: długość – 18,75 m, wysokość – 3,96 m, szerokość – 3,02 m. W wyniku pomiaru wymiarów zewnętrznych pojazdu stwierdzono przekroczenie długości pojazdu o 225 cm, tj. 13,64% oraz przekroczenie szerokości pojazdu o 47 cm, tj. 18,43%. Pomiarów dokonano w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 24 października 2018 r. przy wyjeździe pojazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wyniki tych pomiarów zostały utrwalone w protokole kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Wyniki tych pomiarów nie zostały przez skarżącą zakwestionowane.Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym.Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie.Przepis art. 92a ust. 7 u.t.d. stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10- załącznika nr 3 do ustawy.W myśl lp. 10.10.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20 nakładana jest kara pieniężna w wysokości 2000 zł.Stosownie do lp. 10.10.4.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m nakładana jest kara pieniężna w wysokości 2000 zł.W świetle art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym.Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowymZgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, dopuszczalna długość pojazdu członowego wynosi 16,50 m, szerokość pojazdu nie może przekraczać 2,55 m (§ 2 ust. 2), natomiast wysokość pojazdu nie może przekraczać 4 m (§ 2 ust. 4).Dopuszczalne wymiary pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały również w przepisie art. 61 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 61 ust. 6 pkt 1 ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm.Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przez pojazd członowy rozumie się zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą (art. 2 ust. 35 Prawa o ruchu drogowym). Kontrolowany pojazd taki zespół stanowił.Pojazdem nienormatywnym, zgodnie z art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym, jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowo organ uznał, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym. Dopuszczalna szerokość pojazdu z ładunkiem wynosiła w przypadku kontrolowanego pojazdu 2,55 m, zmierzona – 3,02 m. Ładunek z prawej strony wystawał o 24 cm, podczas gdy dopuszczalna odległość nie może być większa niż 23 cm. Dopuszczalna długość pojazdu wynosiła 16,50 m, stwierdzona w trakcie kontroli – 18,75 m. Dopuszczalne długość pojazdu została przekroczona o 225 cm, co stanowi 13,64%, a szerokość o 47 cm – 18,43%.Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% w świetle ustawy o transporcie drogowym jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 zł (lp. 10.10.3.2 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości nie mniejszej niż 3,10 m nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł (lp. 10.10.4.2 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).Stwierdzone przekroczenie wymiarów pojazdu, utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] października 2018 r., nr [...], uzasadniało zatem nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 4000 zł.Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym oraz art. 92a ust. 1 w związku z lp. 10.10.3.2 i lp. 10.10.4.2 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.Bezzasadny jest również zarzut nieuwzględnienia przez organ okoliczności, że skarżąca posiadała zezwolenie kategorii VI z dnia [...] października 2017 r., nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego i nieuwzględnienia warunków przewozu zawartych w tym zezwoleniu.Zezwolenie kategorii VI uprawnia do przejazdu pojazdu nienormatywnego o następujących parametrach:a) o szerokości nieprzekraczającej:- 3,4 m dla drogi jednojezdniowej,- 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP,b) o długości nieprzekraczającej:- 15 m dla pojedynczego pojazdu,- 23 m dla zespołu pojazdów,- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t,e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (pkt 6 załącznika nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym).Z wyżej wymienionego protokołu kontroli wynika, że w wyniku dynamicznego ważenia nacisków osi stwierdzono przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna oś składowa jest osią napędową a druga nienapędową (odległość między osiami składowymi wynosi 1,35 m) o 200 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 2,11% przy dopuszczalnym nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 9,5 tony). Pomiar masy całkowitej nie wykazał nieprawidłowości. Pomiar długości i szerokości pojazdu wskazał na przekroczenie długości pojazdu o 225 cm (13,64%) i szerokości pojazdu z ładunkiem o 47 cm (18,43%).Jak już wyżej wskazano, w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia określono dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdu.Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30O ile poddany kontroli zespół pojazdów poruszający się drogą krajową nr 17 nie przekraczał parametrów podanych w pkt a) – d), to nie spełniał kryterium określonego w pkt e). Przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu, będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna oś jest osią napędową a druga nienapędową ponad limit normatywny wynoszący 9,5 tony wymagało uzyskania zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie kategorii VI uprawniało jedynie do przejazdu pojazdem o nacisku pojedynczej osi napędowej nieprzekraczającej 11,5 tony.Zgodnie z art. 64 ea) p.r.d. – w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Przy przyjęciu fikcji prawnej wynikającej z tego przepisu, tzn., że przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia, nie można było uwzględnić okoliczności, że stwierdzona szerokość i długość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała parametrów wskazanych w tym zezwoleniu.Do uznania pojazdu za nienormatywny wystarczy przekroczenie jednego tylko parametru, co wynika wprost z definicji zawartej w art. 2 ust. 35a Prawa o ruchu drogowym.Przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi w grupie osi, o którym mowa w wyżej wymienionym rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, stanowiło podstawę do uznania kontrolowanego pojazdu za pojazd nienormatywny. Przekroczenie tego parametru powodowało zaś, że pozostałe parametry (wymiary zewnętrze pojazdu) należało ocenić w świetle § 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.Okoliczność, że pojazd skarżącej spełniał wymagania określone w ramach zezwolenia kategorii VI, nie zwalniała skarżącej z obowiązku zachowania wymogów technicznych pojazdu przewidzianych przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczących dopuszczalnych nacisków osi w grupie osi. W zezwoleniu jest mowa o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę (11,5 t), w pojeździe skarżącej stwierdzono zaś przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi w grupie osi (dopuszczalny nacisk 9500 kg, nacisk zmierzony – 9700 kg).Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie. Przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których podmiot wykonujący ten transport przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. Organ nie ma obowiązku poszukiwania za stronę dowodów, które przemawiałyby za brakiem jej wpływu na zaistniałe naruszenie lub wskazujących na prawidłową, rzetelną i należytą staranność w zakresie organizacji pracy w ramach prowadzonych przewozów. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności bądź dokumentów, które w sposób niebudzący wątpliwości zakwestionowały by jej odpowiedzialność za wykonywany transport rzeczy.W ocenie Sądu, organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie, wszechstronnie rozważonym i ocenionym zgodnie z art. 80 k.p.a. materiale dowodowym. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 10.10.3.2 i lp. 10.10.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. nałożyły na skarżącą karę pieniężną w prawidłowej wysokości 4000 zł.Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) oddalił skargę.

Organ II instancji stwierdził, że z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że ciągnik z naczepą stanowiący zespół pojazdów posiadający łącznie 5 osi, którego nacisk osi trzeciej będącej składową grupy dwóch osi wynosił 9 700 kg (przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 9,5 t na jedną oś), długość wynosiła 18,75 m przy dopuszczalnej wartości 16,50 m, a szerokość 3,02 m przy dopuszczalnej wartości 2,55 m, był pojazdem nienormatywnym w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym.

Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy wskazał, że podstawą nałożenia na przewoźnika w niniejszej sprawie kary pieniężnej w łącznej wysokości 4000 zł za naruszenia polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20%" (wysokość kary 2000 zł) oraz których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości niniejszej niż 3,10 m (wysokość kary 2000 zł), był wynik pomiaru parametrów zewnętrznych pojazdu, udokumentowany w pkt 5c protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2018 r.

Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu skarżącej, że w trakcie kontroli kierowca okazał zezwolenie kategorii VI. Organ wskazał, że przewożony ładunek był bez wątpienia ładunkiem podzielnym. W jego skład wchodziły co najmniej dwa elementy: kombajn zbożowy o masie brutto 11 966 kg i heder zbożowy o masie brutto 2 191 kg, natomiast wg dokumentu TIR [...] opakowań było łącznie 7. Warunek określony w art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym uniemożliwia skuteczne posługiwanie się zezwoleniem kategorii od III-VII, jest ono ważne wyłącznie do przewozu ładunku niepodzielnego. W związku z powyższym organ uznał za zasadne przyjęcie, że fakt przewożenia ładunku podzielnego automatycznie wykluczał możliwość uzyskania takiego zezwolenia. Niezależnie zatem od posiadania przez kierującego pojazdem zezwolenia kategorii VI, okolicznością wykluczającą skuteczność powołania się na posiadanie odpowiedniego zezwolenia był fakt, że pojazdem przewożony był ładunek podzielny. Przewóz ładunku podzielnego przez pojazd nienormatywny o nacisku osi większym od dopuszczalnego i wymiarach zewnętrznych większych od dopuszczalnych nie jest dozwolony po drogach publicznych.

Organ odwoławczy podniósł, że wobec przewozu ładunku podzielnego i wykluczenia w przedmiotowej sprawie możliwość uzyskania zezwolenia na jego przewóz, zasadnym było przyjęcie braku podstaw prawnych do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz kary za niewyposażenie kierowcy w zezwolenie o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym oraz do przypisania temu podmiotowi odpowiedzialności za niewykonanie takiego obowiązku. Z tej przyczyny organ II instancji uchylił decyzję w części nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie określone w lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, a postępowanie w tej części umorzył.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła powyższą decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to:

a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego;

1) brak zbadania przewożonego ładunku, w tym możliwości jego podziału na mniejsze ładunki i ich rozmiarów po takim podziale, co skutkowało przyjęciem, że przewożony ładunek jest ładunkiem podzielnym, a konsekwencją tego było uznanie, że posiadane przez stronę skarżącą zezwolenie na przewóz kategorii VI nie znajduje zastosowania i na to zezwolenie strona skarżąca nie może się powoływać,

2) brak wyjaśnienia czy strona w jakikolwiek sposób przyczyniła się do powstania ewentualnych naruszeń,

3) brak uwzględnienia warunków przewozu zawartych w zezwoleniu kategorii VI wydanym na rzecz strony skarżącej, które to zezwolenie było w posiadaniu kierowcy realizującego przedmiotowy przewóz podczas kontroli,

4) brak wyjaśnienia, czy oś nr 2 i oś nr 3 w kontrolowanym pojeździe marki Volvo są osiami pojedynczymi czy też stanowią grupę osi w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia;

b) art. 8 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 92a ust. 1 w związku l.p. 10.10.3.2 i l.p.10.10.4.2 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego zastosowanie i nałożenie kar pieniężnych w sytuacji, gdy strona skarżąca posiadała zezwolenie kategorii VI na przewóz, które zostało okazane podczas kontroli, a przewożony ładunek był ładunkiem niepodzielnym,

b) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie,

c) art. 2 pkt 35b Prawa o ruchu drogowym poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie strona skarżąca przewoziła ładunek podzielny.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła organowi, że nie zbadał, czy przewożony kombajn oraz heder w momencie, kiedy znajdowały się na naczepie były ładunkami niepodzielnymi, w jakim momencie kombajn oraz heder stałby się ładunkiem niepodzielnym oraz jaki byłby rozmiar każdego z tych urządzeń w momencie uzyskania statusu ładunku niepodzielnego w rozumieniu art. 2 pkt 35b Prawa o ruchu drogowym. Skarżąca podkreśliła, że podczas załadunku kombajn oraz heder zostały pozbawione wszelkich zbędnych elementów, które zwiększały ich rozmiar (między innymi kół, które znajdowały się między innymi w 7 paczkach), a i tak po takich zabiegach szerokość tych urządzeń wynosiła zmierzone podczas kontroli 302 cm. Istotne jest również to, że nie było możliwości innego umieszczenia kombajnu, ponieważ jego długość wynosi więcej niż 302 cm. Jedyne elementy, które mogą zostać zdemontowane to heder oraz koła, co zostało w tym konkretnym przewozie uczynione - elementy te znajdowały się w 7 paczkach na samochodzie.

Skarżąca zarzuciła organowi, że nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy w kontrolowanym pojeździe marki Volvo oś nr 2 i 3 stanowią dwie osie pojedyncze czy też stanowią grupę osi. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał jedynie, że jest to grupa osi, przy czym brak jest uzasadnienia takiego stanowiska w decyzji, w szczególności organ nie odwołuje się do badania technicznego tego pojazdu, lecz odwołuje się do ogólnych wiadomości zaczerpniętych ze strony internetowej firmy VOLVO oraz definicji zawartych w słowniku języka polskiego. W przypadku uznania osi nr 3, która jest osią napędową, za oś pojedynczą, to zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk na tę oś wynosi 11,5 t. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekroczyć w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14 - 11,5 tony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 4000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m. W części dotyczącej nałożenia kary za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że pojazd należący do skarżącej miał następujące wymiary: długość – 16,50 m, wysokość – 3,96 m, szerokość – 2,55 m, natomiast wymiary pojazdu z ładunkiem to: długość – 18,75 m, wysokość – 3,96 m, szerokość – 3,02 m. W wyniku pomiaru wymiarów zewnętrznych pojazdu stwierdzono przekroczenie długości pojazdu o 225 cm, tj. 13,64% oraz przekroczenie szerokości pojazdu o 47 cm, tj. 18,43%. Pomiarów dokonano w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 24 października 2018 r. przy wyjeździe pojazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wyniki tych pomiarów zostały utrwalone w protokole kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Wyniki tych pomiarów nie zostały przez skarżącą zakwestionowane.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie.

Przepis art. 92a ust. 7 u.t.d. stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

W myśl lp. 10.10.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20 nakładana jest kara pieniężna w wysokości 2000 zł.

Stosownie do lp. 10.10.4.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m nakładana jest kara pieniężna w wysokości 2000 zł.

W świetle art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, dopuszczalna długość pojazdu członowego wynosi 16,50 m, szerokość pojazdu nie może przekraczać 2,55 m (§ 2 ust. 2), natomiast wysokość pojazdu nie może przekraczać 4 m (§ 2 ust. 4).

Dopuszczalne wymiary pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały również w przepisie art. 61 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 61 ust. 6 pkt 1 ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przez pojazd członowy rozumie się zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą (art. 2 ust. 35 Prawa o ruchu drogowym). Kontrolowany pojazd taki zespół stanowił.

Pojazdem nienormatywnym, zgodnie z art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym, jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowo organ uznał, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym. Dopuszczalna szerokość pojazdu z ładunkiem wynosiła w przypadku kontrolowanego pojazdu 2,55 m, zmierzona – 3,02 m. Ładunek z prawej strony wystawał o 24 cm, podczas gdy dopuszczalna odległość nie może być większa niż 23 cm. Dopuszczalna długość pojazdu wynosiła 16,50 m, stwierdzona w trakcie kontroli – 18,75 m. Dopuszczalne długość pojazdu została przekroczona o 225 cm, co stanowi 13,64%, a szerokość o 47 cm – 18,43%.

Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% w świetle ustawy o transporcie drogowym jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 zł (lp. 10.10.3.2 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości nie mniejszej niż 3,10 m nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł (lp. 10.10.4.2 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Stwierdzone przekroczenie wymiarów pojazdu, utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] października 2018 r., nr [...], uzasadniało zatem nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 4000 zł.

Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym oraz art. 92a ust. 1 w związku z lp. 10.10.3.2 i lp. 10.10.4.2 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Bezzasadny jest również zarzut nieuwzględnienia przez organ okoliczności, że skarżąca posiadała zezwolenie kategorii VI z dnia [...] października 2017 r., nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego i nieuwzględnienia warunków przewozu zawartych w tym zezwoleniu.

Zezwolenie kategorii VI uprawnia do przejazdu pojazdu nienormatywnego o następujących parametrach:

a) o szerokości nieprzekraczającej:

- 3,4 m dla drogi jednojezdniowej,

- 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP,

b) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t,

e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (pkt 6 załącznika nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym).

Z wyżej wymienionego protokołu kontroli wynika, że w wyniku dynamicznego ważenia nacisków osi stwierdzono przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna oś składowa jest osią napędową a druga nienapędową (odległość między osiami składowymi wynosi 1,35 m) o 200 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 2,11% przy dopuszczalnym nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 9,5 tony). Pomiar masy całkowitej nie wykazał nieprawidłowości. Pomiar długości i szerokości pojazdu wskazał na przekroczenie długości pojazdu o 225 cm (13,64%) i szerokości pojazdu z ładunkiem o 47 cm (18,43%).

Jak już wyżej wskazano, w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia określono dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdu.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30O ile poddany kontroli zespół pojazdów poruszający się drogą krajową nr 17 nie przekraczał parametrów podanych w pkt a) – d), to nie spełniał kryterium określonego w pkt e). Przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu, będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna oś jest osią napędową a druga nienapędową ponad limit normatywny wynoszący 9,5 tony wymagało uzyskania zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie kategorii VI uprawniało jedynie do przejazdu pojazdem o nacisku pojedynczej osi napędowej nieprzekraczającej 11,5 tony.Zgodnie z art. 64 ea) p.r.d. – w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Przy przyjęciu fikcji prawnej wynikającej z tego przepisu, tzn., że przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia, nie można było uwzględnić okoliczności, że stwierdzona szerokość i długość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała parametrów wskazanych w tym zezwoleniu.Do uznania pojazdu za nienormatywny wystarczy przekroczenie jednego tylko parametru, co wynika wprost z definicji zawartej w art. 2 ust. 35a Prawa o ruchu drogowym.Przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi w grupie osi, o którym mowa w wyżej wymienionym rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, stanowiło podstawę do uznania kontrolowanego pojazdu za pojazd nienormatywny. Przekroczenie tego parametru powodowało zaś, że pozostałe parametry (wymiary zewnętrze pojazdu) należało ocenić w świetle § 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.Okoliczność, że pojazd skarżącej spełniał wymagania określone w ramach zezwolenia kategorii VI, nie zwalniała skarżącej z obowiązku zachowania wymogów technicznych pojazdu przewidzianych przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczących dopuszczalnych nacisków osi w grupie osi. W zezwoleniu jest mowa o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę (11,5 t), w pojeździe skarżącej stwierdzono zaś przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi w grupie osi (dopuszczalny nacisk 9500 kg, nacisk zmierzony – 9700 kg).Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie. Przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których podmiot wykonujący ten transport przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. Organ nie ma obowiązku poszukiwania za stronę dowodów, które przemawiałyby za brakiem jej wpływu na zaistniałe naruszenie lub wskazujących na prawidłową, rzetelną i należytą staranność w zakresie organizacji pracy w ramach prowadzonych przewozów. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności bądź dokumentów, które w sposób niebudzący wątpliwości zakwestionowały by jej odpowiedzialność za wykonywany transport rzeczy.W ocenie Sądu, organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie, wszechstronnie rozważonym i ocenionym zgodnie z art. 80 k.p.a. materiale dowodowym. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 10.10.3.2 i lp. 10.10.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. nałożyły na skarżącą karę pieniężną w prawidłowej wysokości 4000 zł.Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) oddalił skargę.

O ile poddany kontroli zespół pojazdów poruszający się drogą krajową nr 17 nie przekraczał parametrów podanych w pkt a) – d), to nie spełniał kryterium określonego w pkt e). Przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu, będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna oś jest osią napędową a druga nienapędową ponad limit normatywny wynoszący 9,5 tony wymagało uzyskania zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie kategorii VI uprawniało jedynie do przejazdu pojazdem o nacisku pojedynczej osi napędowej nieprzekraczającej 11,5 tony.

Zgodnie z art. 64 ea) p.r.d. – w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Przy przyjęciu fikcji prawnej wynikającej z tego przepisu, tzn., że przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia, nie można było uwzględnić okoliczności, że stwierdzona szerokość i długość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała parametrów wskazanych w tym zezwoleniu.

Do uznania pojazdu za nienormatywny wystarczy przekroczenie jednego tylko parametru, co wynika wprost z definicji zawartej w art. 2 ust. 35a Prawa o ruchu drogowym.

Przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi w grupie osi, o którym mowa w wyżej wymienionym rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, stanowiło podstawę do uznania kontrolowanego pojazdu za pojazd nienormatywny. Przekroczenie tego parametru powodowało zaś, że pozostałe parametry (wymiary zewnętrze pojazdu) należało ocenić w świetle § 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Okoliczność, że pojazd skarżącej spełniał wymagania określone w ramach zezwolenia kategorii VI, nie zwalniała skarżącej z obowiązku zachowania wymogów technicznych pojazdu przewidzianych przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczących dopuszczalnych nacisków osi w grupie osi. W zezwoleniu jest mowa o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę (11,5 t), w pojeździe skarżącej stwierdzono zaś przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi w grupie osi (dopuszczalny nacisk 9500 kg, nacisk zmierzony – 9700 kg).

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie. Przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których podmiot wykonujący ten transport przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. Organ nie ma obowiązku poszukiwania za stronę dowodów, które przemawiałyby za brakiem jej wpływu na zaistniałe naruszenie lub wskazujących na prawidłową, rzetelną i należytą staranność w zakresie organizacji pracy w ramach prowadzonych przewozów. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności bądź dokumentów, które w sposób niebudzący wątpliwości zakwestionowały by jej odpowiedzialność za wykonywany transport rzeczy.

W ocenie Sądu, organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie, wszechstronnie rozważonym i ocenionym zgodnie z art. 80 k.p.a. materiale dowodowym. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 10.10.3.2 i lp. 10.10.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. nałożyły na skarżącą karę pieniężną w prawidłowej wysokości 4000 zł.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) oddalił skargę.