Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 813/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 16 § 1, art. 154 § 1 i 3, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia WSA del. do NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2008r. sygn. akt II SA/Wa 26/08 w sprawie ze skargi M. M. o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005r. sygn. akt II SA/Wa 1591/05 w sprawie zwolnienia ze służby żołnierza zawodowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 26/08 oddalił skargę M. M. o wymierzenie grzywny Ministrowi Obrony Narodowej za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1591/05, uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2005 r. w przedmiocie zwolnienia M. M. z zawodowej służby wojskowej.

Pismem z dnia [...] maja 2006 r. M. M. wezwał Ministra Obrony Narodowej do wykonania powyższego wyroku. Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. skarżący został poinformowany, że ponownie rozpatrzono odwołanie od rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. i aktualnie został sporządzony projekt decyzji Ministra Obrony Narodowej, który po podpisaniu zostanie niezwłocznie mu przesłany.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], uchylił rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2006 r., zaś w pozostałej części utrzymał rozkaz w mocy. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2006 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, datowanej na dzień 1 lipca 2006 r., skarżący wniósł o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. W uzasadnieniu opisał stan faktyczny sprawy, poza faktem wydania przez Ministra Obrony Narodowej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej uchylenie twierdząc, że po otrzymaniu w dniu 10 marca 2006 r. prawomocnego wyroku z dnia 22 listopada 2005 r. oraz akt personalnych skarżącego, organ musiał uregulować aktualną sytuację kadrową strony, bowiem wcześniej został on faktycznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej i musiał zostać ponownie wciągnięty na ewidencję żołnierzy zawodowych. Stąd też teczkę akt personalnych przesłano do Dowództwa Wojsk Lądowych, a następnie do jednostki wojskowej. Przypomniał, że w dniu [...] maja 2006 r. wpłynęło do organu wezwanie skarżącego z dnia [...] maja 2006 r., zaś po zwrocie w dniu [...] czerwca 2006 r. akt osobowych z macierzystej jednostki wojskowej, został przygotowany projekt decyzji będący wykonaniem wyroku Sądu, który oczekiwał na akceptację Ministra Obrony Narodowej. Dodał, że skarga do Sądu wpłynęła do organu w dniu [...] lipca 2006 r.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2006 r. stwierdził, że pismo z dnia [...] lipca 2006 r. zostało nadane do organu w dniu [...] lipca 2006 r., zaś organ otrzymał je w dniu [...] lipca 2006 r. i na dowód powyższego załączył kserokopię potwierdzenia nadania oraz kserokopię potwierdzenia odbioru.

Z załączonego do akt sprawy pisma z dnia [...] grudnia 2006 r. skierowanego do skarżącego przez Szefa Sekcji Personalno - Wychowawczej Jednostki Wojskowej wynika, że jego teczka akt personalnych wpłynęła do jednostki w dniu [...] kwietnia 2006 r., zaś została odesłana do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON w dniu [...] maja 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2007 r., oddalił skargę.

W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2007 r., uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie przedwcześnie, ponieważ zostało ono podjęte, mimo niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w kwestii rozbieżności między dokumentami przedstawionymi przez skarżącego, a dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy. Reasumując, rozstrzygnięcie owych rozbieżności należy do obowiązku Sądu.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2008 r. organ wyjaśnił, że z prezentaty Sekretariatu Sekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Zespół ds. Skarg i Wniosków wynika, iż wezwanie skarżącego z dnia [...] maja 2006 r. wpłynęło do wymienionego w dniu [...] maja 2006 r., natomiast skarga z dnia [...] lipca 2006 r. wpłynęła w dniu [...] lipca 2006 r., co również wynika z prezentaty. Następnie owe pisma zostały przekazane do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON w dniach - odpowiednio - [...] maja i [...] lipca 2006 r. Organ przyznał, że skarga z dnia 1 lipca 2006 r. została pokwitowana przez pracownika kancelarii obsługującej Sekretarza Stanu w dniu [...] lipca 2006 r. Stąd też niewykluczone jest, że pismo skarżącego z dnia [...] maja 2006 r. wpłynęło do resortu w innej dacie, niż wynika to z prezentaty. Teczka akt personalnych skarżącego wpłynęła do Kancelarii Tajnej z macierzystej jednostki skarżącego w dniu [...] czerwca 2006 r., zaś następnego dnia została pobrana przez oficera prowadzącego postępowanie administracyjne. Natomiast teczka akt personalnych skarżącego została przesłana do jednostki wojskowej skarżącego w dniu [...] marca 2006 r. Dalej wskazał, że pismo przewodnie do korespondencji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nie istnieje i należy domniemywać, że nie zostało wytworzone, zaś pismo z dnia [...] maja 2006 r. zostało zniszczone. Na koniec dodał, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], została przesłana na adres skarżącego w dniu [...] czerwca 2006 r., a więc przed przesłaniem przez skarżącego skargi z dnia [...] lipca 2006 r.

Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie budzi żadnych zastrzeżeń teza zaprezentowana przez skarżącego, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1591/05 wraz z aktami administracyjnymi sprawy został doręczony organowi w dniu 10 marca 2006 r., co wynika w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ze zwrotnego potwierdzenia znajdującego się w aktach sprawy. Natomiast teczka akt personalnych M. M. została doręczona do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON w dniu [...] marca 2006 r., co potwierdza wpis dokonany w Dzienniku Korespondencji Wchodzącej. Powyższe znajduje również potwierdzenie w zarządzeniu z akt sprawy II SA/Wa 1591/05 i w wysłanej do skarżącego informacji z dnia 16 października 2007 r. Tych ustaleń nie neguje również pełnomocnik organu.

Podobnie rzecz się ma z datą doręczenia organowi wezwania skarżącego datowanego w dniu [...] maja 2006 r. Skarżący konsekwentnie wskazywał, że organ odebrał je w dniu [...] maja 2006 r. i na dowód powyższego dołączył do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. W ocenie Sądu nie zmienia tego faktu prezentata Sekretariatu Sekretarza Stanu MON z datą [...] maja 2006 r., bowiem pełnomocnik organu w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2008 r. nie wykluczył tej ewentualności wskazując na obieg dokumentów w kierownictwie resortu. Potwierdza to również pismo przewodnie Sekretariatu Sekretarza Stanu, które wpłynęło do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON w dniu [...] maja 2006 r. Stąd też za niesporne Sąd uznał, że wezwanie skarżącego z dnia [...] maja 2006 r. wpłynęło do organu w dniu [...] maja 2006 r.

Kwestią kluczową było ustalenie daty wysłania oraz wpływu do organu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2006 r. w przedmiocie wymierzenia Ministrowi Obrony Narodowej grzywny z tytułu niewykonania wyroku z dnia 22 listopada 2005 r. Sąd pierwszej instancji, po przeanalizowaniu akt sprawy, przyznał rację skarżącemu i uznał za niebudzący żadnych wątpliwości fakt, że owa skarga została wysłana przez M. M. w dniu [...] lipca 2006 r. Wynika to przede wszystkim z załączonego przez niego potwierdzenia nadania przesyłki w Urzędzie Pocztowym [...] (data stempla pocztowego). Natomiast za datę doręczenia organowi skargi uznał Sąd dzień 6 lipca 2006 r.; data ta wynika ze stempla widniejącego na potwierdzeniu doręczenia. Pełnomocnik organu w piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2008 r. w pełni potwierdził te ustalenia.

Zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zatem dniem wniesienia skargi w sytuacji, kiedy skarżący nie wnosił skargi bezpośrednio organowi, był dzień nadania jej za pośrednictwem poczty. W przedmiotowej sprawie, dniem tym był dzień 5 lipca 2006 r.

Stosownie do treści art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Omawiana grzywna stanowi zatem w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych i w razie spełnienia warunków określonych w powyższym przepisie. Sąd jest zobowiązany wymierzyć organowi grzywnę. Natomiast nie może jej wymierzyć, jeżeli wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w stanowisku judykatury i w doktrynie.

W rozpoznawanej sprawie Minister Obrony Narodowej wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2006 r., mocą której uchylił rozkaz Szefa Sztabu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2005 r. w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2006 r., zaś w pozostałej utrzymał go w mocy (doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2006 r.). Zatem już w dniu [...] czerwca 2006 r., organ wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1591/05 i to przed wniesieniem skargi. W konsekwencji skarga w przedmiocie wymierzenia grzywny nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ustosunkowując się do pozostałych ustaleń faktycznych sprawy, Sąd uznał, że faktycznie teczka akt personalnych skarżącego wpłynęła do jego macierzystej jednostki w dniu [...] kwietnia 2006 r., zaś przesłano ją do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego w dniu [...] maja 2006 r. Chociaż z jednej strony przyznać należy rację, że w ten sposób organ naruszył treść art. 35 k.p.a. i nie dopełnił obowiązku wynikającego z treści art. 36 k.p.a., to jednak uchybienie to, w świetle przedstawionej już analizy przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a., nie może stanowić skutecznej przesłanki do wymierzenia Ministrowi Obrony Narodowej grzywny.

Jako podstawę prawną wyroku Sąd powołał art. 151 w zw. z art. 132 p.p.s.a.

M. M., reprezentowany przez radcę prawnego A. R., zaskarżył opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 154 § 1 i 3 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w związku z oddaleniem skargi wbrew wyraźnemu obowiązkowi wymierzenia wnioskowanej grzywny, wynikającemu z treści § 3 art. 154 p.p.s.a.;

2) art. 16 § 1 p.p.s.a. z uwagi na to, że sprawę rozpoznawał i orzekał w niej w składzie sądu nie trzeci sędzia, a pracownik sądu administracyjnego wskazany w art. 10 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jakim jest asesor sądowy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku, zniesienia postępowania i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto wniósł o:

1) zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o wydanie orzeczenia prejudycjalnego na mocy art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską w przedmiocie: czy prawo wspólnotowe, w szczególności przepis art. 2, myślnik (-) czwarty oraz przepis art. 6 ust. 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej, w których wyrażono prawo jednostki do rozpoznawania sprawy przez niezawisły sąd ustanowiony ustawą, zezwala państwu członkowskiemu na utrzymywanie przepisu art. 26 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 16 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którymi prawo do wydawania wyroków w sprawach indywidualnych obywateli posiada asesor sądowy, jako urzędnik, który nie jest nieusuwalny, powoływany na określony czas przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostający pod kontrolą czynnika zewnętrznego.

2) zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy przepis art. 26 § 2 w związku z art. 16 § 1 p.p.s.a. w zakresie w jakim umożliwia asesorom sądu administracyjnego, którzy nie są nieusuwalni orzekanie w sprawach obywateli w składach sądów administracyjnych jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 177, art. 178 ust. 1 i art. 179 oraz art. 180 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podał, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, pomimo prawidłowego ustalenia przez Sąd faktów istotnych dla sprawy, jest wadliwe. Przytoczone w uzasadnieniu wyroku poglądy doktryny, odzwierciedlające rzekomo stanowisko Sądu pozostają w oczywistej sprzeczności z jednoznaczną treścią przepisu art. 154 § 1 i 3 p.p.s.a., obligującego sąd (bez jakichkolwiek dodatkowych warunków) do wymierzenia grzywny.

W ocenie skarżącego fakt, że w składzie orzekającym uczestniczył asesor stanowi okoliczność skutkującą nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego, w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Niewątpliwie nastąpiło naruszenie art. 16 § 1 w związku z art. 26 § 2 p.p.s.a.. W przypadku asesora nie można mówić o niezawisłości i bezstronności orzekania, ponadto ich doświadczenie życiowe może być kwestionowane.

Mimo nawet łagodniejszych wymagań w tym zakresie w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 ze zm.), rozwiązania tam zawarte spotkały się ze zdecydowaną krytyką Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 24 października 2007 r. SK-7/2006. W konsekwencji należy uznać, że udział asesora w rozpoznawaniu sprawy pozbawił skarżącego prawa do sądu. Asesor nie jest sędzią, uprawnionym do orzekania na rozprawie. Odmienny pogląd, dopuszczający asesorów do orzekania, został zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2008 r. I OSK 1447/07. Taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, że istnieje pilna potrzeba zadania pytania prejudycjalnego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.

Ocena zasadności skargi kasacyjnej wymaga w pierwszej kolejności odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 16 § 1 p.p.s.a., gdyż dotyczy on zagadnienia nieważności postępowania, o którym mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zarzut ten związany jest ze składem orzekającym, który wydał zaskarżony wyrok. W składzie tym było dwóch sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz asesor tego Sądu. Wadliwość składu orzekającego, zdaniem skarżącego kasacyjnie, polegała na udziale w nim asesora, którzy nie jest sędzią.

Ustosunkowując się do powyższego zarzutu, należy zwrócić uwagę, że z art. 16 § 1 p.p.s.a. wynika, iż "Sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów, z zastrzeżeniem § 2 i 3, chyba że ustawa stanowi inaczej." Z punktu widzenia takiej treści przytoczonego przepisu kwestionowany wyrok Sądu pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń, gdyż, wbrew poglądowi skarżącego, został wydany we właściwym składzie trzech sędziów. Dwóch członków tego składu było sędziami zawodowymi, trzeci zaś - asesorem sądowym, któremu Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, działając na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269; zwanej dalej u.s.a.), powierzył pełnienie czynności sędziowskich.

W związku ze statusem prawnym asesorów sądowych w naszym systemie prawnym Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 29 października 2007 r., SK 7/06 (OTK - A - 2007, nr 9, poz. 108) stwierdził niekonstytucyjność art. 135 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), przewidującego możliwość powierzenia asesorowi sądowemu pełnienia funkcji sędziowskich, z tym, że jednocześnie odroczył o osiemnaście miesięcy utratę mocy obowiązującej tego przepisu. Trybunał Konstytucyjny stwierdził w uzasadnieniu wymienionego wyroku, że dotychczasowe czynności asesorów sądowych nie podlegają wzruszeniu na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Stanowisko zajęte przez Trybunał Konstytucyjny odnosi się co prawda do przepisów regulujących instytucję asesora sądu powszechnego, należy jednak przyjąć, a to ze względu na podobieństwo unormowań, że jest ono miarodajne także w odniesieniu do instytucji asesora przewidzianej w ustawie - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

W związku z rozważanym zarzutem kasacyjnym uwzględnienia wymaga w szczególności pogląd Trybunału Konstytucyjnego, że nawet stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu przyznającego kompetencje do powierzania asesorowi sądowemu pełnienia czynności sędziowskich na czas oznaczony, nie może stanowić podstawy do kwestionowania udziału asesora, za zgodą kolegium właściwego sądu, w wydawaniu wyroków w okresie obowiązywania niekonstytucyjnego przepisu. Prowadzi to do wniosku, że udział w składzie orzekającym asesorów sądowych, którym na podstawie art. 26 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych powierzono pełnienie czynności sędziowskich nie może być traktowany jako sprzeczny z przepisami prawa. Tym samym brak jest przesłanek do uznania, że w związku z opisaną sytuacją procesową zaistniała przyczyna nieważności postępowania przewidziana w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednocześnie w sprawie nie wystąpiły inne przyczyny nieważności, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

W związku z podobieństwem unormowań dotyczących możliwości powierzenia asesorom pełnienia funkcji sędziowskich zawartych w Prawie o ustroju sądów powszechnych i Prawie o ustroju sądów administracyjnych, na które już wyżej wskazano, oraz wynikającą z tego miarodajnością wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2007 r. (SK 7/06) co do instytucji asesora w sadownictwie administracyjnym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było koniecznym zadawanie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania dotyczącego zgodności art. 26 § 2 u.s.a. w związku z art. 16 § 1 p.p.s.a. z Konstytucją. Rozstrzygnięcie sprawy nie zależy bowiem od odpowiedzi na pytanie sformułowane w skardze kasacyjnej (art. 193 Konstytucji).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie zaistniała sytuacja, która obligowałaby Sąd do zadania pytania prejudycjalnego Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości.

Zgodnie z art. 234(1) Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U.UE.C.06.321 E.37) - dalej jako TWE - Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni niniejszego Traktatu; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty i EBC; c) o wykładni statutów organów utworzonych aktem Rady, gdy te statuty to przewidują. W przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości (art. 234(3) TWE).

Z przytoczonej regulacji art. 234 TWE wynika, że przedmiotem pytania prejudycjalnego, skierowanego do ETS, może być kwestia dotycząca wykładni prawa wspólnotowego bądź ważności aktu prawnego instytucji Wspólnoty. Natomiast ETS nie jest właściwy do oceny zgodności przepisów prawa wewnętrznego państwa członkowskiego z przepisami prawa wspólnotowego (zob. wyrok z 15.12.1993 r. w sprawie Ruth Hunermund i inni v. Landesapothekerkammer Baden-Wurttemberg C-292/92, ECR 1993, s. I-06787). Przedstawione przez autora skargi kasacyjnej pytanie do ETS w istocie rzeczy jest pytaniem o zgodność przepisów prawa wewnętrznego, tj. art. 26 § 2 u.s.a. i art. 16 § 1 p.p.s.a. z przepisami prawa wspólnotowego, a zatem nie dotyczy wykładni przepisów prawa wspólnotowego. Nadto w pytaniu autor wskazuje na art. 2 myślnik (-) czwarty oraz art. 6 ust. 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej twierdząc, iż w przepisach tych wyrażono prawo jednostki do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd ustanowiony ustawą. Tymczasem art. 2 tiret 4 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.06.321 E.1) - dalej jako TUE - brzmi: " Unia stawia sobie następujące cele: utrzymywanie i rozwijanie Unii jako przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w której zagwarantowana jest swoboda przepływu osób, w powiązaniu z właściwymi środkami w odniesieniu do kontroli granic zewnętrznych, azylu, imigracji oraz zapobieganie i zwalczanie przestępczości". Natomiast stosownie do art. 6 ust. 1 TUE "Unia opiera się na zasadach wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz państwa prawnego, które są wspólne dla Państw Członkowskich." W myśl zaś ust. 2 art. 6 TUE "Unia szanuje prawa podstawowe zagwarantowane w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie 4 listopada 1950 roku, oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla Państw Członkowskich, jako zasady ogólne prawa wspólnotowego." Jak wynika z zacytowanej treści przepisów wskazanych przez autora skargi kasacyjnej w pytaniu prejudycjalnym, sformułowanym w skardze kasacyjnej, żaden z nich nie odnosi się do prawa jednostki do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd ustanowiony ustawą.

Zatem skoro podniesione w skardze kasacyjnej pytanie nie dotyczy wykładni prawa wspólnotowego oraz wskazuje na przepisy posiadające inną treść niż określona w pytaniu to nie zaktualizował się obowiązek Naczelnego Sądu Administracyjnego do wniesienia sprawy do Trybunału Sprawiedliwości.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 154 § 1 i 3 oraz art. 151 p.p.s.a. należało stwierdzić, że nie jest on zasadny.

Przede wszystkim trzeba wskazać, że przepis art. 154 § 1 i 3 p.p.s.a., jako określający przesłanki wymierzenia organowi grzywny, jest przepisem o charakterze materialnoprawnym, mimo tego, że został umieszczony w ustawie procesowej. Dlatego też niezasadnie autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie niniejszego przepisu jako przepisu postępowania. Nadto z zarzutu oraz jego uzasadnienia nie wynika, czy zarzut dotyczy błędnej wykładni czy też niewłaściwego zastosowania art. 154 § 1 i 3 p.p.s.a., czy też obu tych postaci naruszenia prawa. Autor skargi kasacyjne wskazuje, że stanowisko Sądu pierwszej instancji oparte na poglądach doktryny pozostaje w oczywistej sprzeczności z jednoznaczną treścią przepisu art. 154 § 1 i 3 p.p.s.a. Odnosząc się do tego stanowiska autora skargi kasacyjnej należy wskazać, że z jednoznacznej treści przepisu art. 154 § 1 i 3 p.p.s.a wynika, że tylko wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Zatem wniesienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy uzasadnia jej oddalenie. W rozpoznawanej sprawie zaś z niekwestionowanego przez skarżącego kasacyjnie stanu faktycznego wynika, że skargę na niewykonanie wyroku wniósł w dniu 5 lipca 2006 r., natomiast decyzja, stanowiąca wykonanie wyroku z dnia 22 listopada 2005 r., została wydana w dniu [...] czerwca 2006 r. Zatem w dacie wniesienia skargi organ nie pozostawał już w bezczynności, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Wobec tego rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji nie narusza art. 154 § 1 i 3 p.p.s.a. W konsekwencji brak jest podstaw usprawiedliwiających zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.