Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 37/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
659
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość prowadzonego postępowania
Powołane przepisy: article: art. 35-37
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej I. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku K. K. z dnia [...] 2008 r. o potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że postępowanie Wojewody w sprawie wniosku wskazanego w punkcie I prowadzone było przewlekle z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Wojewodzie grzywnę w kwocie 3000 (trzy tysiące) złotych IV. zasądza od Wojewody na rzecz K. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;


UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2020r. r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga K. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w zakresie jego wniosku z dnia [...] 2008r. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za utracone mienie nadbużańskie tj. majątek R. o powierzchni 167,15 ha. W uzasadnieniu podał, że postanowieniem z dnia [...] października 2011r., a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2013r. organ potwierdził jego prawo do zasądzenie rekompensaty jedynie do części majątku o powierzchni 28 ha. Po uchyleniu wspomnianej decyzji przez Ministra Skarbu w dniu [...] września 2013r. Wojewoda kolejną decyzją z [...] czerwca 2016r. ponownie potwierdził jego prawo do rekompensaty jedynie za część majątku. Decyzją z dnia [...] lipca 2016r. Minister Skarbu decyzję Wojewody utrzymał w mocy, następnie jednak Wojewódki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] lipca 2017r. obie decyzje uchylił. Następnie Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2017r. ponownie potwierdził prawo skarżącego do rekompensaty za utracony majątek w części obejmującej 28 ha. Decyzja ta została uchylona przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2018r. Kolejną decyzją z dnia [...] maja 2019r. Wojewoda orzekł jak we wcześniejszych decyzjach. Także ta decyzja została uchylona przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji [...] października 2019r. W tej sytuacji skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w sprawie w terminie miesiąca od daty doręczenia akt organowi i stwierdzenie, że postępowanie prowadzone było sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i wyjaśnił, że w niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpoznaniu zażalenia skarżącego nie dopatrzył się przewlekłości i świadomego, pozornego jego działania. Organ potwierdził, że w sprawi zapadły już cztery jego decyzje w tym ostatnia [...] maja 2019r., uchylona przez organ odwoławczy [...] października 2019r. Ponieważ od tego orzeczenia przysługiwała skarżącemu skarga do sądu pierwsze czynności zostały podjęte dopiero w grudniu 2019r. Jako sprawa szczególnie skomplikowana termin na jej załatwienie wynikający z art. 35 § 2 kpa upływał dopiero w lutym 2020r. Po uprawomocnieniu się orzeczenia z [...] października 2019r. zawiadomiono skarżącego w trybie art. 36 § 1 kpa o nowym terminie załatwienia sprawy na dzień [...] kwietnia 2020r., co usprawiedliwiono koniecznością ponownej wnikliwej oceny obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w 12 aktach sprawy, z uwzględnieniem dotychczas zapadłych orzeczeń w tym wyroku Sądu Administracyjnego. Zdaniem Wojewody konieczne jest przeprowadzenie analizy operatów szacunkowych i uzupełnienie materiału dowodowego o dowód świadczący o stanie prawnym nieruchomości L. K. w okresie od 1 lipca 1939r. do dnia 1 września 1939r. Organ wskazał, że wskazany dzień załatwienia sprawy w myśl art. 15 zzs ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 31 marca 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U z 2020r. poz. 568 ) ulega zawieszeniu. Wojewoda nie zgodził się także, że termin zakończenia sprawy w i instancji należy liczyć od dnia złożenia wniosku przez skarżącego, czyli 19 grudnia 2008r. W jego mniemaniu fakt niezadowolenia z wydanych decyzji nie świadczy o przewlekłym prowadzeniu postępowania. Każda z decyzji skończyła postępowanie, które było niezależne i odrębne od pozostałych. W ich ramach należało ponownie, czyli od nowa rozpoznać wniosek i wydać rozstrzygnięcie. O odrębności postępowań świadczy chociażby to, że mogą dotyczyć zmienionego kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu. Wojewoda podkreślił, że postępowanie w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP wszczynane jest na wniosek, a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek do rekompensaty spoczywa na stronie. To wnioskodawca, a nie organ prowadzący powinien zadbać o to, aby dołączyć do wniosku odpowiednie dowody potwierdzające pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz jej rodzaj i powierzchnię. Na podstawie art. 6 ustawy zabużańskej organ jest zobowiązany wezwać wnioskodawcę do przedłożenia brakujących dokumentów lub wskazania dwóch osób w celu przesłuchania w charakterze świadków. W wezwaniu wyznacza się termin 6 miesięcy na uzupełnienie wniosku pod rygorem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Uchybienie tego terminu nie może skutkować uznaniem, że wniosek był kompletny w dniu złożenia, a co za tym idzie, nie jest dopuszczalne w takiej sytuacji liczenie od tego dnia terminu na rozpatrzenie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzut skargi nie jest pozbawiony rozsądnych podstaw. Zgodnie z definicją przewlekłego prowadzenia postępowania wprowadzoną ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r., o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U z 2017r. poz. 935 ) która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. jest to stan, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 kpa). Jeśli zestawić ten przepis z definicją bezczynności, również wprowadzona wspomnianą ustawą rozumianą jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1, przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza sytuację, w której wprawdzie organ administracji nie przekroczył terminów zakreślonych na załatwienie sprawy, a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia jego bezczynności, ale prowadzi postępowanie dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Wspomniana definicja nie odbiega od wypracowanego już wcześniej w orzecznictwie pojęcia przewlekłości postępowania, również rozumianego jako przekraczającego rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Wielokrotnie także zwracano uwagę, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 kpa), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ stawał się zatem skuteczny wówczas, gdy można mu skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak NSA w wyroku z dnia 26 października 2012 r. II OSK 1956/12 opubl. w CBOSA). Ujmowany w tym sensie charakter dokonywanych przez Wojewodę czynności, rozpiętość czasowa oraz ich efekty dają wystarczający pretekst dla uwzględnienia zarzutu skargi. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu o rekompensatę za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami RP prowadzonym na podstawie ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, póz. 1418 ze zm.) konieczne jest dokonanie szeregu ustaleń faktycznych, takich jak np. skład majątku pozostawionego, jego wartość, okoliczności w jakich doszło do pozostawienia mienia, miejsce zamieszkania (i to w określonym czasie) byłego właściciela majątku, ewentualna data jego zgonu i ustalenie spadkobierców. W niczym to jednak nie umniejsza obowiązku organu w sprawnym i umiejętnym ustaleniu wspomnianych okoliczności w efekcie prowadząc do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie. Warto zauważyć, że w sprawie niniejszej postępowanie toczy się już od niemal 11 lat i nadal skarżący nie doczekał się jej zakończenia. Prawdą jest, że Wojewoda już czterokrotnie decyzjami z [...] lipca 2013r, [...] czerwca 2016r, [...] grudnia 2017r. i [...] maja 2019r. potwierdzał prawo skarżącego do rekompensaty. Sam fakt wydawania decyzji wbrew przekonaniu organu nie może jednak prowadzić do odrzucenia zarzutu przewlekłości. Nie chodzi przy tym o niezadowolenie skarżącego z podejmowanych rozstrzygnięć, tak jak zdaje się uważać sam Wojewoda, a o sposób działania organu, ignorującego w sposób oczywisty i konsekwentny część zgromadzonych w sprawie dowodów potwierdzających stanowisko skarżącego, obstając jednocześnie przy własnej wersji. Jest jasne, że właśnie dla jej uzasadnienia organ w efekcie nadmiernie przeciągał postępowanie i prowadził je nadzwyczaj rozwlekle, często podejmując czynności, które w zasadzie nie miały dla sprawy znaczenia. Tym bardziej, że spór koncentrował się w istocie na ustaleniu powierzchni nieruchomości pozostawionej poza granicami RP. Usprawiedliwieniem nie może być przy tym podnoszony w odpowiedzi na skargę argument o odrębności i niezależności kolejnych postępowań podejmowanych po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy, w którym należało ponownie, czyli od nowa rozpoznać wniosek i wydać rozstrzygnięcie. Rzeczywiście w wyroku z dnia 5 lutego 2020r. I OSK 3845/18 opubl. e Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jakkolwiek przewlekłość stanowi charakterystykę postępowania ujmowanego jako pewna całość, co jest konsekwencją uniezależnienia tej instytucji od procesowych terminów przypisanych do każdej fazy postępowania i powiązania go z finalnym czasem określania sytuacji jednostki w materialnie ujmowanej sprawie, to jednak przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja skargi na przewlekłość w postępowaniu administracyjnym skutkuje ograniczeniami dla możliwości weryfikacji stanu przewlekłości w odniesieniu do całego postępowania, począwszy od jego wszczęcia. Adresatem zarzutów musi być określony organ, do którego kierowane jest rozstrzygnięcie, a prejudykat stwierdzający opieszałość mającą charakter rażącego naruszenia prawa może stanowić podstawę majątkowej odpowiedzialności konkretnego funkcjonariusza. Zdaniem sądu przyjęty model skargi na przewlekłości wymusza więc "fragmentaryzację" oceny stanu przewlekłości do poszczególnych etapów procedury, czyniąc przedmiotem zaskarżenia sposób prowadzenia postępowania przez jeden organ w jednej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie uznał jednak, że nie jest wykluczone uwzględnianie przy ocenie sprawności prowadzenia postępowania okoliczności odnoszących się do etapów wcześniejszych. Uwzględnianie dotychczasowego przebiegu sprawy jest możliwe pośrednio, w takim sensie, że ocena zachowania organu na aktualnym etapie postępowania może być dokonywana przy uwzględnieniu przebiegu i wyników także wszystkich wcześniejszych etapów postępowania w tej samej sprawie rozumianej materialnie. Sąd rozpoznający skargę pogląd ten całkowicie podziela. Słusznie uważa organ, że następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Ponowne postępowanie, jakie się będzie przed nim toczyć nie jest dalszym ciągiem, ani "przedłużeniem postępowania" odwoławczego. Sprawa wraca do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem I instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy, zarówno faktyczny, jak i prawny (por. wyroki NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II GSK 9/11 i 9 maja 2017 r., II OSK 2219/15 opubl. w CBOSA ). Nie ulega jednak wątpliwości, że w sensie materialnym jest to jednak nadal ta sama sprawa, zainicjowana pierwotnym wnioskiem i w tym przypadku nadal nie zakończona merytorycznym orzeczeniem w rozpoznawanej sprawie mimo upływu 11 lat. Warto zresztą zauważyć, że organ formułując wniosek o fragmentaryzacji postępowań, ograniczonych kolejno wydawanymi decyzjami, jest oczywiście niekonsekwentny, skoro właśnie swoje kolejne czynności wywodzi ze stanowiska organu odwoławczego i zawartych w nich wskazówkach co dalszego postępowania. W przekonaniu natomiast sądu zarzut przewlekłego postępowania w sprawie wniosku skarżącego o rekompensatę ma uzasadnione podstawy. Poza sporem jest, że mimo złożenia wniosku 5 stycznia 2009r. organ dopiero 11 września 2009r. wezwał skarżącego w trybie art. 6 ust. 6 ustawy do jego uzupełniania. Niezrozumiałe jest również dlaczego organ, w sytuacji gdy uznał, że przedłożone dokumenty są niekompletne, a jednocześnie brak jest podstaw do wydania decyzji w trybie art. 7 ust. 2 ustawy, nie zasygnalizował w żaden sposób stronom istniejących braków, które uniemożliwiały mu pozytywne rozstrzygnięcie. Zamiast tego pismem z dnia 30 grudnia 2010r., a więc rok po wezwaniu do usunięcia braków wniosku, które były jednak uzupełniane, zwrócił się do Starosty O., Starosty [...] – L. i Prezydenta K. o udzielenie informacji dotyczących posiadanych przez L. K. oraz jego spadkobierców W. K. i A. K. oraz K. K. nieruchomościach i czy ich nabycie miało związek z uzyskaniem rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP. Tymczasem organ dysponował już oświadczeniem A. K. i K. K. z [...] grudnia 2008r. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty z [...] grudnia 2008r. złożonymi pod odpowiedzialnością karną oraz decyzją Wójta Gminy Ł. z dnia [...] maja 1990r. i aktem notarialnym z [...] maja 1990r. o sprzedaży W. i A. K. oraz W. K. po ˝ części gruntu państwowego położonego w J. przy ulicy [...] wraz z budynkami w którym zaznaczono, że na poczet ceny sprzedawanej nieruchomości zaliczono wartość nieruchomości pozostawionej za granicą. Te same dokumenty przesłał Starosta O. przy piśmie z [...] stycznia 2011r. Warto przy tym zauważyć, że mimo to pismem z 12 maja 2014r. Wojewoda ponownie zwrócił się do Starosty o wypożyczenie akt związanych z nabyciem tej nieruchomości. W dniu 19 maja 2014r. Starosta poinformował, że posiadane przez urząd dokumenty zostały już przekazane 12 stycznia 2011r. Organ dopiero 12 maja 2011r zwrócił się do Archiwum Państwowego o uzyskanie dokumentacji potwierdzającej pozostawienie przez L. K. nieruchomości poza granicami RP. Według przekazanego wówczas orzeczenia nr [...] Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z [...] sierpnia 1945r. L. K. zamieszkały w [...] gm. B. pow. K. pozostawił w J. gospodarstwo rolne o powierzchni 28 ha. Nie znaleziono natomiast dokumentów potwierdzających pozostawienie przez niego nieruchomości w R.. Mimo uzyskania tej informacji 1 czerwca 2011r. dopiero [...] października 2011r. Wojewoda wydał postanowienie, sprostowane postanowieniem z [...] lutego 2012r. potwierdzające spełnienie przez K. K. ustawowych wymogów do ustalenia prawa do rekompensaty. Co istotne, organ mimo powoływania się w kolejnych decyzjach na wspomniane orzeczenie [...] maja 2014r. ponownie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o wskazanie wszystkich miejsc zamieszkania L. K. w dniu [...] września 1939r. oraz dołączenie posiadanych dowodów potwierdzających miejsce zamieszkania oraz dowodów potwierdzających pozostawienie nieruchomości we wsi R. w gminie K. byłe woj. W. , co uzasadnił wejściem w życie ustawy z dnia [...] grudnia 2013r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U z 2014r. poz. 195 ). Jeśli jednak w orzeczeniu wskazano miejsce położenia nieruchomości, to było oczywiste, że skarżący tam zamieszkiwał, co zresztą także stwierdza się w orzeczeniu ( tak też NSA w wyroku z dnia 20 lutego 2018r. I OSK 676/16 opubl. w CBOSA ). Było to oczywiste również dla organu w postanowieniu i wydanej następnie decyzji z dnia [...] lipca 2013r., gdzie wspomnianej okoliczności w ogóle nie kwestionowano. Trudno również uznać za dochowanie należytej staranności w postępowaniu organu, gdy mimo pouczenia w postanowieniu z [...] października 2011r. o konieczności wyboru formy realizacji prawa do rekompensaty, przy braku reakcji wnioskodawcy organ nie podejmuje żadnych czynności mających na celu uzyskanie takiej informacji, chociaż uznał ten brak za uniemożliwiający zakończenie sprawy, co wynika z pisma z 13 czerwca 2013r. Warto przy tym zaznaczyć, że 8 sierpnia 2012r. wnioskodawca złożył trzy operaty szacunkowe określające wartość mienia nieruchomego pozostawionego za granicą w tym przy przyjęciu, że jego powierzchnia wynosiła 28 ha i 167,15 ha. W efekcie dopiero na skutek postanowienia Ministra Skarbu Państwa z [...] czerwca 2013r., podjętego na skutek zażalenia wnioskodawcy na bezczynność organu, wnioskodawca złożył stosowne oświadczenie [...] lipca 2013r., a więc niemal 2 lata od dnia wydania postanowienia, co poprzedziło wydanie decyzji z [...] lipca 2013r.

Za działanie kolidujące w sposób oczywisty ze sprawnością postępowania należy uznać wielokrotne zwracanie się do Archiwum Państwowego Obwodu R. o dostarczenie dowodów potwierdzających pozostawienie przez L. K. nieruchomości w miejscowości J.. Warto przy tym zaznaczyć, że w dniu [...] grudnia 2013r. i ponownie [...] marca 2014r. wezwano również skarżącego do uzyskania informacji z Archiwum i to w sytuacji, gdy sam organ w piśmie z dnia [...] grudnia 2013r. zwrócił się do Konsula Generalnego RP w Ł. o pomoc w zyskaniu dokumentów dotyczących pozostawienia majątku R. gmina B. powiat K. byłe województwo W. obecnie Obwód R. na [...]. Jednak nie zwrócił się o te same informacje dotyczące J.. Co więcej po uzyskaniu odpowiedzi od Konsula udzielonej [...] lutego 2014r. w której wskazał, że według pisma z Archiwum Państwowego Obwodu R. z [...] lutego 2014r. L. K. posiadał 167,15 ha ziemi w Gminie B. , były to dwa majątki Z. i K., po przetłumaczeniu otrzymanych pism w języku ukraińskim, kolejnym pismem z [...] maja 2014r. ponownie zwrócił się do Konsula o uzyskanie kopii dokumentów będących podstawą do wydania zaświadczenia z [...] lutego 2014r. tym razem majątku położonego właśnie w J. i majątku R. . Organ otrzymał odpowiedź [...] lutego 2014r. w której poinformowano, że według pisma Archiwum udzielenie odpowiedzi jest możliwe jedynie osobie zainteresowanej pisemnie lub osobiście. W aktach znajduje się ponadto zaświadczenie Archiwum z dnia [...] czerwca 2014r., stanowiące odpowiedź na pytanie Konsula Generalnego z dnia [...] stycznia 2014r. z w którym potwierdzono wcześniej udzielone informacje. Z akt wynika również, że [...] grudnia 2014r. przetłumaczone zaświadczenie z Archiwum Państwowego Obwodu R. złożył skarżący. Ponownie stwierdzono w nim, że L. K. w 1938r. posiadał działkę ziemską o powierzchni 167,15 ha ziemi w uroczyskach Z. i K. ( K. ) koło wsi J. G. B. , powiat k. , województwo w. . W dniu [...] lutego 2016r. skarżący złożył przetłumaczony dokument wystawiony przez Archiwum Państwowe Obwodu R. w dniu [...] października 2015r. w którym stwierdzono, że w jego zasobach nie stwierdzono informacji o nacjonalizacji lub przekazaniu majątku, który do 1939r. należał do L. K. w majątku J. gmina B.. Stwierdzono ponadto, że w dokumentach zasobu Wydział gruntów komitetu wykonawczego R. Rady Obwodowej Deputowanych Robotniczych w spisach majątków o powierzchni do 180ha według stanu na [...] lipca 1939r. figuruje K. L. właściciel majątku J. o powierzchni 167 ha. Tymczasem [...] lipca 2017r. Wojewoda ponownie zwrócił się do Konsula Generalnego RP w Ł. z prośbą o wystąpienie do wspomnianego Archiwum w celu uzyskania uwierzytelnionych kopii dokumentów na podstawie których zostały wydane powyższe zaświadczenia według podanych dat i dokumentów z ksiąg wieczystych nr [...] prowadzonych w 1938r. przez Sąd Okręgowy w R. . W odpowiedzi z dnia [...] października 2017r. Konsul przekazał odpowiedź uzyskaną z Archiwum i kopie dwóch stron księgi wieczystej. Co jednak istotne wiedzę o wpisach w księdze [...] organ posiadał znacznie wcześniej o czym świadczy treść pisma z [...] maja 2014r. w którym zwrócił się do Archiwum Państwowego w L. o sprawdzenie i ewentualne przekazanie dokumentów dotyczących wymienionej w księdze sprawy zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w R. [...] września 1928r. i Sądu Apelacyjnego w L. z [...] lipca 1935r. Należy ponadto zwrócić uwagę, że wypis z księgi wieczystej nr [...] wraz ze szkicem gruntów majątku prywatnego R. , będącym własnością L. K. sporządzonym [...] lipca 1937r. został zamieszczony w operacie szacunkowym z [...] maja 2012r., złożonym przez skarżącego [...] sierpnia 2012r. określającym wartość mienia nieruchomego pozostawionego za granica w miejscowości J.. W księdze w dziale i opisano dział gruntu w uroczyskach Z. i K. w dobrach J. przy wsi J. części wsi K. S. – K. gmina B. powiatu k. o powierzchni 167,15 ha oznaczony ma planie. Jako właściciel wpisany jest L. K., którego tytuł ustalony został na podstawie aktu zeznanego w dniu [...] października 1922r. przed Notariuszem w R. oraz na mocy wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] września 1928r. zatwierdzonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego L. z dnia [...] czerwca – [...] lipca 1935r. Wypisy z księgi wieczystej zostały przedstawionego przez skarżącego również przy piśmie z dnia [...] grudnia 2014r. Ponowne występowanie o uzyskanie tych samym dokumentów było oczywiście zbędne, jego konsekwencją było jednak zawiadomienie z [...] lipca 2017r. o przedłużeniu zakończenia sprawy do dnia [...] października 2017r. , a następnie z dnia [...] października 2017r. o przedłużeniu terminu do [...] grudnia 2017r. Co więcej organ w ogóle nie wziął pod uwagę wspomnianych dokumentów, obstając przy treści orzeczenia nr [...] Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z [...] sierpnia 1945r., przez co wydatnie opóźnił postępowanie. Zwrócił na ten aspekt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia [...] października 2016r. ( I SA/Wa [...]) wskazując organowi, że przywołane dokumenty mają przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. Korzystają one zatem z domniemania prawdziwości, a ich obalenie wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu. Takiego przeciwdowodu w rozpatrywanej sprawie jednak nie przeprowadzono. Poza wyliczeniem dokumentów nie dokonano w ogóle ich analizy. Swoją argumentację organ nakierował jedynie na uzasadnienie uznania za główny i w zasadzie jedyny dowód znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. Zdaniem sądu takie postępowanie organów budzi uzasadnioną obawę, że postąpiły one w ten sposób wyłącznie dlatego, że treść "pominiętych" dokumentów stoi w sprzeczności z przyjętą przez organy oceną stanu faktycznego sprawy.

Należy ponadto podkreślić, że mimo zwrotu akt sprawy w dniu [...] kwietnia 2017r. Wojewoda w ogóle nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii. Natomiast zawiadomieniem z [...] czerwca 2017r. przedłużył czas załatwienia sprawy do dnia [...] lipca 2017r. Dopiero [...] września 2018r., wykonując zalecenie WSA wystąpił do Instytutu Pamięci N. o informację, czy L. K. i jego rodzina po przybyciu na ziemie Polskie byli represjonowani przez ówczesne władze lub mogli mieć obawy o stosowanie wobec nich represji , a jeśli tak to na czym miały one polegać. Powyższe wystąpienie stało się powodem zawiadomienia z [...] września 2018r.o przedłużeniu załatwienia sprawy do dnia [...] grudnia 2018r. W odpowiedzi z [...] października 2018r. Instytut stwierdził, że już ponownie potwierdza brak dokumentów dotyczących L. K. oraz jego rodziny. Trzeba zauważyć że z pytaniem o ewentualne represje i prześladowania wobec L. K. i jego rodziny zarówno przez władze radzieckie jak i komunistyczne władze Polski po repatriacji na tereny RP Wojewoda wystąpił do Instytutu Pamięci N. już [...] lutego 2015r. Z kolejnych otrzymywanych odpowiedzi wynikało, że Instytut nie dysponuje przedmiotowymi informacjami. Z tym samym pytaniem organ [...] listopada 2018r., a więc niemal 2 miesiące po wcześniejszym piśmie, wystąpił do Archiwum Akt Nowych i zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2018r. przedłużył postępowanie do [...] lutego 2019r., a następnie kolejnym zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2019r. o przedłużył termin do dnia [...] kwietnia 2019r. Warto zauważyć, że w piśmie z dnia [...] lutego 2019r. Archiwum poinformowało, że nie otrzymało pisma z [...] listopada 2018r. Wojewoda [...] lutego 2019r. ponownie przesłał zatem do Archiwum wspomniane pismo. Z odpowiedzi jaką organ otrzymał [...] kwietnia 2019r., wynikało, że nie odnaleziono dokumentów dotyczących orzeczenia wystawionego na nazwisko L. K.. Trzeba zaznaczyć, że [...] lutego 2020r. organ zawiadomił skarżącego o ponownym przedłużeniu załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2020r. Jako uzasadnienie wskazano konieczność przeprowadzenia czasochłonnej analizy i oceny znajdujących się w aktach sprawy operatów szacunkowych, chyba, że strona z własnej inicjatywy wycofa operaty w oczekiwaniu na nowe ustalenia faktyczne poczynione w oparciu o zalecenia i wskazania WSA w Warszawie w wyroku z dnia [...] października 2016r. I SA/Wa [...]. Zdaniem organu niezbędne jest również uzupełnienie materiału dowodowego o dowód świadczący o stanie prawnym nieruchomości L. K. w okresie od dnia [...] lipca 1939r. do dnia [...] września 1939r. Wobec wyczerpania w przedmiotowej sprawie środków dowodowych lub z powodu ich braku niezbędne staje się przesłuchanie strony na tę okoliczność. Powyższe uzasadnienie musi zdumiewać, jeśli zważyć 12 letni okres postępowania. Tym bardziej, że stan prawny nieruchomości był już wyczerpująco wielokrotnie ustalany, a sam skarżący był już przesłuchiwany [...] marca 2015r. w drodze pomocy prawnej i to Wojewoda przygotowywał pytania na które oczekiwał odpowiedzi. Z uzasadnienia wynika ponadto, że mimo upływu ponad dwuletniego okresu i wydawania kolejnych decyzji nadal nie wykonano zaleceń Sądu Administracyjnego, którym organ był przecież związany. Chociaż w wyroku wskazano na wagę dokumentu urzędowego w postaci zaświadczeń z Archiwum zdawał się argumentów sądu w ogóle nie zauważać. Co więcej w piśmie z dnia [...] lipca 2017r. zwrócił się do skarżącego o przedstawienie dowodów potwierdzających pozostawienie w J. nieruchomości o powierzchni 167,15 ha. Innych, niż znajdujące się w aktach sprawy. Pytał również, czy zwracał się o sprostowanie powierzchni tej nieruchomości w zaświadczeniu z [...] sierpnia 1945r. Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddział w L.. Świadczy to dobitnie o dalszym bezpodstawnym przedłużaniu postępowania. Zwrócić ponadto należy uwagę na szereg podejmowanych czynności, które dla rozstrzygnięcia sprawy nie miały istotnego znaczenia, a przynajmniej ich sensu nie wskazał sam organ. W ten sposób należy ocenić żądanie uzyskania z urzędu Stanu Cywilnego w T. L. odpisów zupełnych aktów zgonu E. K. i L. K.., tym bardziej, że organ dysponował już odpisem skróconym aktu zgonu L. K.. Nie wiadomo, co miałyby one wnosić do sprawy, skoro w aktach znajdowały się już orzeczenia sądów dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po L. K. oraz W. K.. Dopiero pismem z dnia [...] lutego 2015r. zwrócono się do Urzędu Stanu Cywilnego w K. o odpis zupełny aktu zgonu W. K.. Podobnie należy ocenić wniosek z [...] maja 2014r. adresowany do Sądu Rejonowego w T. L. o nadesłanie dokumentacji związanej ze stwierdzeniem nabycia spadku po L. K., w tym kopii wniosku A. K. o ustalenie nabycia spadku, testamentu, protokołów przesłuchań strony i świadków oraz innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, chociaż organ dysponował już postanowieniem tego sądu z [...] lutego 1989r. Podobnie ocenić należy pismo z [...] maja 2014r. adresowane do Starosty O. o wypożyczenie akt związanych z nabyciem nieruchomości w J. j, które zostały już przekazane [...] stycznia 2011r., co potwierdzono w kolejnym piśmie z [...] maja 2014r. Z kolei [...] lutego 2015r. organ zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego dla W. o odpis zupełny aktu urodzenia A. K., a [...] lutego 2015r. o odpis zupełny aktu małżeństwa A. K. z W. K.. W żadnym razie za sprawnością postępowania nie przemawia również poszukiwanie na terenie T. L. osób, które miałyby potwierdzić majątek pozostawiony przez L. K. i to w sytuacji, gdy organ dysponował już zaświadczeniami wystawionymi przez Archiwum Państwowego Obwodu R. W odpowiedzi na wcześniejsze pismo Burmistrz T. L. w odpowiedzi z [...] czerwca 2014r. wskazał 3 osoby które zamieszkiwały przed 1973r. "w niewielkiej odległości od budynku w którym był on zameldowany". Zupełnie nie wiadomo było, co ich zeznania miały wnieść do sprawy, mimo to jednak, zresztą dopiero [...] września 2014r. zwrócono się w drodze pomocy prawnej o ich przesłuchanie, które wyznaczono na dzień [...] października 2014r. Organ [...] października 2014r. otrzymał protokoły przesłuchań tych osób z których wynikało, że nie posiadali żadnych informacji na przedmiotowy temat. Warto zaznaczyć, że drogą elektroniczną z [...] października 2014r. zwrócono się do wszystkich Wojewodów o informacje dotyczące L. K. i wskazania osób które mieszkały w miejscowościach znajdujących się na terenie obecnej [...] wskazanych we wniosku W piśmie z [...] listopada 2014r. Dyrektor Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Skarbu Państwa informował, że kwerenda w urzędach Wojewódzkich wykazała co najmniej 7 świadków którzy mieszkali w tej samej miejscowości, co L. K. w dniu [...] września 1939r. Mimo wyrażonej wątpliwości, aby osoby te mogą cokolwiek wiedzieć i wszystkie mają powyżej 80 lat wysłano jednak listy z zapytaniem czy znają skarżącego i mogą coś więcej wiedzieć. [...] października 2014r. od Wojewody L. organ otrzymał informację o 4 osobach, które mieszkały w wymienionych we wniosku miejscowościach położonych na terenie powiatu k. . W aktach brak jest jednaj informacji, aby osoby te zostały w ogóle przesłuchane.

Przedstawiona kolejność i porządek czynności organu jasno wykazują, że postępowanie administracyjne było przez niego prowadzone przewlekle. Usprawiedliwieniem dla organu nie może być zwłaszcza wykorzystanie możliwości stworzonej przez art. 36 kpa. Jakkolwiek przepis ten nie wskazuje żadnych przesłanek, w jakich możliwe jest wyznaczenie nowego terminu do załatwienia sprawy wykraczającego poza treść art. 35 § 3 kpa, to przecież nie powinno budzić wątpliwości, że muszą one być istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sam fakt powiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy nie może oznaczać dla organu zwolnienia z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, o ile nie przemawiają za tym ważkie argumenty, co tutaj nie miało miejsca.

Zdaniem sądu uzasadnione jest także przekonanie, że przewlekle prowadzenia miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie uważa się, że oznacza to stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można uznać, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Za takie należy uznać prowadzenie postępowania przez niemal 11 lat, w sytuacji, gdy w istocie jedyną kwestią sporną była powierzchnia nieruchomości pozostawionej poza granicami RP, którą przecież jasno i nader precyzyjnie wskazywały składane przez skarżącego dokumenty urzędowe, uzyskiwane zresztą również przez sam organ. W związku z dopuszczeniem się przez Wojewodę rażącej przewlekłości w rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie rekompensaty uzasadnione jest nałożenie na niego grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2019r. poz. 2325 ). Jej podstawowym celem jest bowiem przymuszenie organu do wydania decyzji lub zakończenia w inny sposób postępowania w celu ustania stanu bezczynności lub przewlekłości w konkretnej sprawie, a w dalszej perspektywie także osiągnięcie celu prewencyjnego mającego na celu zapobieżenie, aby do powstania takich stanów organ administracji nie dopuszczał także w przyszłości. W tej sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że samo zobowiązanie do rozpoznania wniosku, bez zastosowania tej sankcji może okazać się niewystarczające do zdyscyplinowania organu. W myśl art. 154 § 6 ustawy grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W realiach tej sprawy należało zatem orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości 3000 zł (trzy tysiące) która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, uznając, że jej wysokość będzie wystarczająca dla zdyscyplinowania organu, a zarazem jest adekwatna do stopnia jego zawinienia i okresu prowadzonego postępowania.

O zobowiązaniu Wojewody do załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2008r. należało orzec na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 § 2 wspomnianej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt.1 lit c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015r. poz. 180 ). Obejmują one koszty zastępstwa procesowego adwokata w kwocie 480 zł oraz wpis od skargi w wysokości 100 zł.