Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 16/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 120
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 97 par. 1 pkt 4,  art. 152 par. 1,  art. 148 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POSLKIEJ Dnia 10 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny

1. Wnioskiem z dnia 22 marca 2007 r., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa ½ części nieruchomości, położonej w P., obręb [...], oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod budowę autostrady [...] na odcinku [...].

2. Wojewoda [...] pismem z dnia 21 stycznia 2010 r. zawiadomił strony o wszczęciu powstępowania w sprawie wywłaszczenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 4 lutego 2010 r. organ wojewódzki przekazał A. H. (dalej powoływany jako skarżący) ww. zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego.

3. Następnie Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości.

4. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1164/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury w przedmiocie niezwłocznego zajęcia.

5. Pismem z dnia 13 maja 2010 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o zawieszenie postępowania w przedmiocie wywłaszczenia ww. nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie lokalizacji autostrady [...]. Wskazano przy tym, iż ustalenie przebiegu autostrady w sposób objęty decyzją lokalizacyjną zostało uwarunkowane wykreśleniem części zabytkowego zespołu ogrodniczego [...] z rejestru zabytków. Powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22.01.2010 r. sygn. akt I SA/Wa 557/09, w którym Sąd uchylił decyzje Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2009 i z dnia [...] listopada 2008 r., w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej wpisu do rejestru zabytków. Zdaniem pełnomocnika strony wszczęcie postępowania, którego wynik może zmienić treść decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji drogowej, stanowi zagadnienie wstępne będące podstawą do zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego.

6. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda [...] odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia.

7. Skarżący wniósł zażalenie żądając uchylenia powyższego postanowienia i zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego.

8. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 roku. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że art. 97 § 1 pkt 4 Kpa stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W tym kontekście istotnym jest ustalenie, czy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym istnieje związek przyczynowy tego rodzaju, iż brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda dla wydania decyzji w prowadzonej sprawie. Wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu ocenę zgodności z prawem ostatecznej decyzji dot. ustalenia lokalizacji celu publicznego, na którego realizację przeznaczona jest przedmiotowa nieruchomość, nie może być podstawą do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Dopóki ostateczna decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego bądź nie zostanie wydane postanowienie o wstrzymaniu jego wykonania, dopóty zawieszenie postępowania nie tylko naruszałoby art. 97 § 1 pkt 4 i art. 16 § 1 Kpa, ale naruszałoby też nakaz wynikający z art. 12 § 1 Kpa, dotyczący szybkości postępowania organu administracji publicznej. Ponadto Kodeks postępowania administracyjnego w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa przewiduje możliwość wznowienia postępowania, gdyby się okazało, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2000r., sygn. akt: IV SA 1670/98, publ: ONSA 2001/4, poz. 189)..

II. Zarzuty zawarte w skardze oraz stanowisko organu

1. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wojewody [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z. art. 7 i art. 8 Kpa. Naruszenie przepisów polegało na błędnym przyjęciu, że w postępowaniu nie występuje zagadnienie wstępne. Zagadnieniem tym jest rozpatrzenie wniosku Stowarzyszenia [...] w sprawie wznowienia postępowania w sprawie lokalizacji autostrady [...]. Przy tym organ zawężająco pojmując art. 97 § 1 pkt 4 Kpa nie uwzględnia treści art. 7 i 8 Kpa. Bez wątpienia prowadzenie dalszego postępowania wywłaszczeniowego w sytuacji, gdy z uwagi na zabytkowy charakter nieruchomości decyzja lokalizacyjna z dużym prawdopodobieństwem będzie zmieniona nie sprzyja realizacji opisanych zasad postępowania administracyjnego.

2. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

III. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonym postanowieniu dokonał jego kontroli pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organy administracji, orzekające w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Zgodnie z art. 119 § 2 ppsa Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

2. Dla dokonania oceny prawnej zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowe postępowanie wywłaszczeniowe toczy się w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.).

3. Celem powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. było uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Jest to warunek konieczny do wyraźnego przyspieszenia procesu budowy tych dróg, a zwłaszcza autostrad oraz dróg szybkiego ruchu. Wyjątkowość uregulowań ustawy, wyraża się przede wszystkim w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabywaniem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez wykonawców na cele budowlane.

4. W przedmiotowej sprawie strona wniosła o zawieszenie postępowania wywłaszczeniowego z uwagi na wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji Autostrady [...]. W tym kontekście należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż wznowienie postępowania zakończonego decyzją, która stanowiła podstawę wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego nie spełnia przesłanki zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Decyzja lokalizacyjna jest w obrocie prawnym i nie zostało wstrzymane jej wykonanie. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 152 § 1 Kpa organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W przypadku braku wstrzymania decyzji lokalizacyjnej, pomimo wznowienia postępowania w ramach którego została ona wydana nie może być mowy o tym, że wydanie decyzji wywłaszczeniowej zależy od zakończenia postępowania wznowieniowego. Nie wiadomo na czym miałaby ta zależność polegać. Należy się zastanowić, czy wydanie orzeczenia w postępowaniu wznowieniowym warunkuje wydanie decyzji wywłaszczeniowej. Zdaniem Sądu nie występuje w tym przypadku zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Kwestia przeznaczenia danej nieruchomości na cel budowy drogi wynika z ostatecznej decyzji. Stopień prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym nie ma żadnego wpływu na wystąpienie przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Brak decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania lokalizacyjnego nie stanowi jakiejkolwiek przeszkody do prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Dlatego w całej rozciągłości należy podzielić argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

5. Ponadto przyjęcie generalnej tezy, że wznowienie postępowania albo wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej, bez jednoczesnego wstrzymania jej wykonania, powoduje konieczność zawieszenia wszystkich postępowań wywłaszczeniowych – prowadziłoby do kuriozalnych skutków, które zaprzeczałyby istocie uregulowań zawartych w powołanej ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

6. W przypadku uchylenia decyzji lokalizacyjnej – strona będzie miała możliwość wystąpienia o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego – o ile oczywiście się zakończy – na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Ponadto należy wskazać, że w obrocie prawnym pozostaje również decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, która pozwala na prowadzenie prac budowlanych na przedmiotowej nieruchomości

7. Zarzuty skargi są więc całkowicie chybione i nie mogły być uwzględnione. Kontrolując zaskarżone postanowienie w zakresie określonym w art. 134 ppsa Sąd nie stwierdził, aby wystąpiły inne niż wskazane w skardze uchybienia obligujące do uchylenia zaskarżonego postanowienia albo stwierdzenia jego nieważności. Dlatego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku