Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2086/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1, art. 149
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, asesor WSA Piotr Dębkowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS), decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. ustalił wobec R. M. (dalej: Skarżącego) wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2013 r. w kwocie 74.241.00 zł. Przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona w dniu 20 kwietnia 2018 r. W jej treści zawarto pouczenie o 14-dniowym terminie do złożenia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., który upłynął 4 maja 2018 r.

W dniu 22 maja 2018 r. (data nadania: 18 maja 2018 r.) do NUS wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2018 r. Skarżący wskazał, że informację o wydanej decyzji uzyskał dopiero w dniu 11 maja 2018 r., bowiem przesyłka pocztowa zawierająca przedmiotowa decyzję NUS została odebrana w dniu 20 kwietnia 2018 r. przez jego konkubinę I. S., z którą przed wyjazdem pokłócił się i która nie uznała pisma za odpowiednio ważne i nie przekazała mu go nawet mailowo. Jak stwierdził Skarżący w okresie od 17 kwietnia 2018 r. do 10 maja 2018 r. przebywał w podróży służbowej na trasie Polska - Szwajcaria - Hiszpania - Portugalia. Wyjazd ten był niespodziewany, gdyż Skarżący musiał zastąpić dwóch nieobecnych pracowników. Nadto poinformował, że nie wniesienie odwołania w ustawowym terminie wynikało z braku wiedzy, co do tego, że została wydana decyzja. Skarżący z treścią decyzji mógł się zapoznać dopiero 11 maja 2018 r., a więc po powrocie do kraju oraz w chwili gdy jego konkubina przekazała mu adresowaną do niego korespondencję.

Skarżący wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jednocześnie dopełnił czynności, składając w dniu 18 maja 2018 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego) odwołanie od decyzji NUS z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS), postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z dnia [...] kwietnia 2018 r. z uwagi na brak uprawdopodobnienia przez Skarżącego braku winy w uchybieniu terminu. W konsekwencji DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia DIAS wskazano, że zgodnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Skarżący w dniu 11 maja 2018 r. powziął informację zarówno o wydaniu decyzji, jak i o dacie jej doręczenia. W tym też dniu Skarżący zapoznał się z treścią decyzji, a zatem również z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania. Stąd należało uznać, iż w dniu 11 maja 2018 r. ustała przyczyna powodująca uchybienie terminowi. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 18 maja 2018 r. (data stempla pocztowego), co oznacza, że 7- dniowy termin, w którym należało wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 Op. został zachowany.

Nie mniej jednak, DIAS zwrócił uwagę, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dlatego też, zdaniem DIAS, okoliczności, na które powołał się Skarżący w złożonym wniosku z dnia 18 maja 2018 r., tj. twierdzenie, iż nie miał wiedzy o skierowaniu do Niego przesyłki zawierającej decyzję NUS z dnia [...] kwietnia 2018 r. na skutek nieodpowiedzialnego działania ze strony Jego konkubiny oraz przebywania w podróży służbowej w zastępstwie pracowników, nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. DIAS podkreślił nadto, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego. Poza tym DIAS wskazał, że organ pierwszej instancji wysłał decyzję na prawidłowy adres zamieszkania Skarżącego, a sam Skarżący miał świadomość, iż w stosunku do Niego toczy się postępowanie podatkowe, o czym świadczy liczna korespondencja NUS odebrana bezpośrednio przez Skarżącego bądź dorosłego domownika, tj. I. S, I. W. oraz N. W., czy też złożone przez ww. oświadczenie o poniesionych wydatkach oraz o wysokości i źródłach uzyskanych dochodów (przychodów). Tym samym Skarżący, będąc stroną postępowania, powinien liczyć się z otrzymywaniem korespondencji zawierającej urzędowe dokumenty, jak również z koniecznością dokonywania czynności w tym postępowaniu, dla których przepisy przewidują określone wymogi prawne, w tym dotyczące terminów ich dokonywania i podjąć takie działania, które umożliwiłyby wypełnienie obowiązków procesowych. DIAS zauważył również, że przedmiotowa decyzja nie została odebrana w dniu 20 kwietnia 2018 r. przez konkubinę I. S., a N. W. (pełnoletniego domownika, data i podpis na potwierdzeniu odbioru), która jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji kierowanej do Skarżącego przez organ pierwszej instancji w toku postępowania podatkowego podejmowała się, jako domownik, oddania przesyłek Skarżącemu.

W konkluzji DIAS uznał, że Skarżący posiadał możliwości podjęcia czynności zmierzających do złożenia odwołania wyręczając się osobą trzecią (np. pełnomocnikiem, członkiem rodziny) przy dokonaniu ww. czynności. Wobec powyższego Skarżący nie może uchylać się od skutków wynikających z własnego zaniechania, gdyż tylko on ponosi odpowiedzialność za dokonywane wybory, w tym przypadku niezłożenie odwołania w terminie ustawowym.

Na postanowienie DIAS z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Skarżący, w dniu 30 lipca 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 121 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej O.p.) poprzez niezastosowanie w niniejszym postępowaniu zasady postępowania podatkowego, wskazanej w tym przepisie, tj. nieprzestrzeganie zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

- art. 122 O.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i tym samym wydanie postanowienia niezgodnie z prawem;

- art. 180 O.p. i art. 187 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie oraz brak wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, które stanowiłoby podstawę do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy;

- art. 162 § 1 O.p. poprzez odmowę przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wobec stwierdzenia organu, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena czy okoliczności faktyczne przedstawione przez Skarżącego mogą zostać uznane za uprawdopodobniające, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminowi procesowemu (termin do wniesienia odwołania) termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Znaczenie powyższego przepisu nie wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Panuje jednolity pogląd, że przywrócenie terminu procesowego, a więc i terminu do wniesienia odwołania ma nadzwyczajny charakter. Dlatego też, przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Jak słusznie zauważył NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2019 r. (I FSK 365/17) dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę niemożności działania, mimo dołożenia należytej staranności w przezwyciężeniu tej przeszkody.

Przenosząc zatem powyższy wzorzec na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że wyjazd służbowy w okolicznościach przedstawionych przez Skarżącego nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 12 grudnia 2018 r. WSA w Lublinie (I SA/Lu 764/18), że wyjazd związany z czynnościami służbowymi i przebywanie poza terytorium RP nie stanowi przesłanki warunkującej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Zauważyć należy, że wyjazdy zagraniczne związane były z charakterem pracy Skarżącego. Zatem Skarżący miał świadomość jaki okres czasu będzie przebywał za granicą oraz wiedział, że toczy się postępowanie podatkowe, którego jest stroną. W związku z powyższym Skarżący miał świadomość, że wyjazd służbowy może trwać około miesiąca oraz że w tak długim okresie czasu jest wielce prawdopodobne, że organ podatkowy w związku z trwającym postępowaniem podatkowym może wysyłać na adres miejsca zamieszkania korespondencję do niego adresowaną.

Gdyby zatem Skarżący postępował w sposób staranny to właściwie zabezpieczyłby swoje interesy tak aby nie dopuścić do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący eksponuje w skardze, że wyjazd miał charakter nagły i niespodziewany. Sąd wskazuje, że pracodawca nie wymagał od Skarżącego żadnych nadzwyczajnych działań. Wyjazd służbowy w tym nieoczekiwany może być realizowany przez każdego pracownika, który nie podlega w tym zakresie ochronie na podstawie przepisów prawa pracy. Zatem niespodziewany wyjazd służbowy, którego może zażądać pracodawca jest okolicznością, z którą muszą się liczyć wszyscy pracownicy, a więc nie ma on charakteru nadzwyczajnego w ramach stosunku pracy.

Mając zatem świadomość charakteru wykonywanej pracy tym bardziej Skarżący powinien zabezpieczyć swoje interesy co mógł uczynić przecież również przebywając za granicą.

Sąd nie dostrzega w argumentacji organu sugestii o konieczności zaniechania pracy przez Skarżącego. Organ wskazując na możliwość ustanowienia pełnomocnika wskazał na jeden z wariantów zabezpieczenia terminowości podejmowanych przez Skarżącego czynności. Oczywiście ustanowienie pełnomocnika zależy wyłącznie od Skarżącego, ale Skarżący miał również inne środki które zabezpieczyłyby terminowość wniesienia odwołania.

W związku z powyższym nagły i niespodziewany służbowy wyjazd zagraniczny Skarżącego nie jest okolicznością, która obiektywnie uniemożliwiła dochowanie terminowi do wniesienia odwołania przez Skarżącego.

Sąd nie dostrzega także konieczności przesłuchania dorosłych domowników, a w szczególności osoby, która będąc dorosłym domownikiem odebrała korespondencję. Podkreślić należy, że w sprawie nie jest kwestionowany fakt, że osoba która odebrała korespondencję (decyzję organu pierwszej instancji) w miejscu zamieszkania Skarżącego była pełnoletnim domownikiem (na marginesie Sąd zauważa, że inne pisma procesowe organu adresowane do Skarżącego również odbierała ww. osoba)

Zgodnie z art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania, w sprawie nie ulega wątpliwości, że listonosz doręczał decyzję organu pierwszej instancji w miejscu zamieszkania Skarżącego, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi. Analizując dokument potwierdzenia odbioru decyzji należy zauważyć, że jest on prawidłowo sporządzony i w sposób jednoznaczny wskazuje osobę która odebrała korespondencję - nie jest to osoba, z którą jak wskazuje Skarżący skonfliktował się przed wyjazdem (karta 381). Podkreślić należy także, że zgodnie z przywołanym art. 149 O.p. pełnoletni domownik może odmówić przyjęcia pisma, jeżeli jednak pismo przyjmie to pismo uznaje się za skutecznie doręczone nawet, jeżeli ze względu na relacje rodzinne pełnoletni domownik nie poinformuje o fakcie doręczenia adresata pisma. Sąd ponownie zauważa, że szereg pism w postępowaniu było doręczanych pełnoletnim domownikom, a nie Skarżącemu osobiści. Tym bardziej zatem Skarżący miał świadomość co do przewidzianej prawnie formy doręczenia. W aktach sprawy nie znajduje się pismo Skarżącego, w którym wskazywałby na negatywne konsekwencje prawne jakie z tego tytułu może ponieść.

Sąd nie dostrzega również naruszenia przez organ odwoławczy prawa mającego istotny wpływ na wynika sprawy poprzez niewłaściwe nazwanie przysługującego Skarżącemu środka zaskarżenia (skarga zamiast zażalenia). Tego rodzaju pomyłka organu odwoławczego nie mogła mieć żadnego wpływu na wynik sprawy.

Konstatując Sąd stwierdza, że wskazane przez Skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.