Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 886/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 34 § 1, art. 34 § 1a, art. 34 § 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz E. Ś. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia E. Ś. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie aktualizacji tytułu wykonawczego.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Tytułem tym objęto nieuregulowane zobowiązania A Sp. z o.o., wynikające z decyzji z dnia [...] o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2007 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].W celu wyegzekwowania należności Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego jak również zajęcia jego wynagrodzenia za pracę.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [....].

Prawomocnym wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 840/10 WSA w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].

Dyrektor Izby Skarbowej ponownie rozpatrując odwołanie, wydał ostateczną decyzję z dnia [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego w łącznej kwocie [...] zł i w tym zakresie orzekł o przedmiotowej odpowiedzialności w łącznej kwocie [...] zł, uchylił także zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł i w tym zakresie orzekł o odpowiedzialności z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł, w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na podstawie ww. decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] dokonał aktualizacji tytułu wykonawczego nr [...], a następnie przesłał go do organu egzekucyjnego.

W związku z otrzymaniem odpisu aktualizacji tytułu wykonawczego skarżący wniósł do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego zarzuty. W uzasadnieniu wskazał, że tytuł wykonawczy i jego aktualizacja jest pozbawiona podstaw prawnych, bowiem decyzje, które były podstawą wystawienia tytułów wykonawczych są uchylone, a tzw. aktualizacja jest oparta na nieprawomocnej i zaskarżonej decyzji.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego - jako organ egzekucyjny - zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego - będącego w przedmiotowej sprawie wierzycielem - o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego zajmując - jako wierzyciel - stanowisko w zakresie zarzutów, postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie wydał postanowienie z dnia [...] uchylające w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji i uznające zarzuty za bezzasadne.

Na przedmiotowe postanowienie skarżący wniósł skargę z [...] lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W oparciu o ww. postanowienie organu II instancji - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wydał postanowienie z dnia [...], w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie aktualizacji tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...], w którym uznał zarzuty za niezasadne.

Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej , wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący kwestionuje dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej albowiem decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została uchylona z mocy wyroku WSA w Lublinie z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 840/10. Wobec powyższego na podstawie art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", zachodzi niedopuszczalność egzekucji, która winna skutkować zastosowaniem art. 59 ust. 7 ww. ustawy i umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...].

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, E. Ś. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzucił niniejszemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i nieumorzenie egzekucji w sytuacji, gdy nastąpiło naruszenie prawa materialnego art. 59 § 1 ust 2 u.p.e.a., a to poprzez przyjęcie, że uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej (z mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt I SA/Lu 840/10) nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego zwłaszcza w sytuacji, gdy sam organ wydał kolejną decyzję na nową - niższą kwotę zobowiązania. Skarżący sformułował również zarzut ewentualny polegający na naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. i nieprawidłowe zastosowanie § 9 ust. 1 b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskutek czego egzekucja prowadzona jest w oparciu o zaktualizowany tytuł wykonawczy w sytuacji, gdy uprzednio należało doręczyć stronie upomnienie. Sam brak lub wadliwość upomnienia może być podstawą do wniesienia zarzutu na podstawie art. 33 pkt 7 u.p.e.a., jeżeli upomnienie było obligatoryjne (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2010 r., II FSK 1608/2010, LexPolonica nr 2388118). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wcześniejszej decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jego oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna chociaż Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela w pełni argumentacji skarżącego w zakresie złożonych przez niego zarzutów skargi.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a." sąd, dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego doń aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a jedynie granicami sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym aktem.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę i dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, wobec stwierdzenia uchybień jakich dopuściły się organy obydwu instancji przy wydaniu postanowień, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

Zauważyć należy, że wierzycielem w rozpoznawanej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, natomiast funkcję organu egzekucyjnego pełni Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego. Wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy kieruje go do przymusowego wykonania w drodze egzekucji, której dokonuje organ egzekucyjny.

Zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami organ egzekucyjny, którym w niniejszej sprawie jest Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zgłoszone przez skarżącego zarzuty rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela.

Skarżący w związku z aktualizacją tytułu wykonawczego złożył zarzuty, na co Naczelnik Urzędu Skarbowego wypowiadając się jako wierzyciel w sprawie egzekucyjnej wydał postanowienie z dnia [....], w którym stwierdził niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów. Wskazane postanowienie wydane zostało w oparciu o art. 34 § 1a u.p.e.a. W pouczeniu organ zawarł błędne dla skarżącego pouczenie, że przysługuje od niego zażalenie. Pomimo niewłaściwego pouczenia skarżący wniósł na powyższe postanowienie zażalenie po rozpoznaniu, którego Dyrektor Izy Skarbowej postanowieniem z [...] uchylił w całości postanowienie organu I instancji i uznał zarzuty za bezzasadne.

Mając na uwadze postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i biorąc je za podstawę Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny wydał postanowienie z [...], w którym uznał zgłoszone zarzuty za niezasadne. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] utrzymał mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku (tak twierdzi także sam organ), że organ egzekucyjny tj. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego oparł swoje postanowienie z [...] na rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej z [....] Sąd zauważa, że to właśnie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] rozstrzygnął merytorycznie zamiast wierzyciela, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego, zgłoszone przez skarżącego zarzuty.

Za stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, który niezgodnie z prawem "wyręczył" wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego) podążył organ egzekucyjny, który w oparciu o jego postanowienie wydał [...] własne rozstrzygnięcie, uznając zgłoszone zarzutu za niezasadne.

Powyższe działanie organu egzekucyjnego skutkujące wydaniem postanowienia w oparciu o rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej jest wadliwe również z tej przyczyny, że Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę wiadome jest z urzędu, że na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 listopada 2012 r. (sygn. akt I SA/Lu 732/12) została stwierdzona nieważność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...], które jak wskazano, zostało błędnie przez organ egzekucyjny (działający w rozpoznawanej sprawie jako organ I instancji) przyjęte za podstawę postanowienia z [...].

Sąd wyraził pogląd, że od postanowienia o niedopuszczalności zarzutów wydanego na podstawie art. 34 § 1 a u.p.e.a nie przysługuje środek zaskarżenia, wobec czego zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało wydane bez podstawy prawnej.

Sumując stwierdzić należy, że niedopuszczalną praktyką organu egzekucyjnego było wydanie postanowienia uznającego zgłoszone przez skarżącego zarzuty za niezasadne, opierając się na rozstrzygnięciu nie wierzyciela, a stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej, który niejako "wyręczając" wierzyciela rozstrzygnął merytorycznie kwestię zgłoszonych zarzutów. Wobec powyższego i mając na uwadze powołany wyrok WSA w Lublinie, w którym Sąd stwierdził nieważność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] przyjętego za podstawę wydania w niniejszej sprawie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego ( I instancja) postanowienia z [...]. Sąd uznał, że należy uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego.

Przy ponowny rozpoznaniu sprawy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego uwzględni powyższe uwagi Sądu dotyczące rozpoznania zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, w szczególności organ egzekucyjny rozpatrzy zgłoszone zarzuty mając na uwadze wydaną w tym zakresie wypowiedź wierzyciela.

W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.