Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 359/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 2, art. 7 par. 3, art. 18, art. 119 par. 12, art. 119 par. 2, art. 121 par. 2,
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 138 par. 1 pk 2, art. 124 par. 2, art. 144, art. 124
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi A. S.A. w upadłości układowej z siedzibą w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] lutego 2018 r. Nr rej. [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia; oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] 2016 r., [...] inspektor pracy we właściwości miejscowej Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...], działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 – uw. Sądu, dalej "u.p.e.a."), nałożył na M. S.A. (poprzednio [...]) grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30000 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie 30 dni od daty doręczenia (pkt 1 decyzji) oraz wezwał spółkę do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] 2016 r., [...], wystawionym przez inspektora pracy działającego w ramach właściwości miejscowej Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (pkt 2 decyzji).

Inspektor pracy wyjaśnił, że M. S.A. nie wykonała decyzji inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] wskazanych w punktach 1-4 nakazu z dnia [...] 2016 r., [...], które to decyzje nakazywały: wypłacić pracownikom wynagrodzenie za pracę za styczeń 2016 r. (decyzja 1), wypłacić pracownikom odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn nie dotyczących pracowników (decyzja 2), wypłacić byłym pracownikom ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (decyzja 3), wypłacić pracownikom premię regulaminową (decyzja 4). Łączna kwot świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami wyniosła 433.358,09 zł netto, przy czym zgodnie z informacjami zawartymi w protokole z dnia 23 czerwca 2016 r. decyzje te nie zostały dotychczas wykonane pomimo doręczenia spółce upomnienia z dnia 11 maja 2016 r.

Następnie organ powołał treść art. 121 § 2 u.p.e.a. wskazując, że maksymalna kwota grzywny w celu przymuszenia nie mogła przekroczyć 50000 zł. Biorąc pod uwagę fakt, że realizacja decyzji jest niezbędna dla zapewnienia pracownikom należnego im wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń pieniężnych, wskazany wyżej okres niewykonania decyzji przez zobowiązanego; wysokość kwoty niewypłaconych świadczeń ze stosunku pracy, a także okoliczność, że zapewnienie zatrudnionym pracownikom wynagrodzenia za wykonaną pracę należy do podstawowych obowiązków pracodawcy, a świadczenia ze stosunku pracy stanowią najczęściej jedyne źródło utrzymania pracowników i ich rodzin, organ egzekucyjny określił wysokość grzywny w celu przymuszenia na 30000 zł. Podkreślił, że w przypadku wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nałożona grzywna może być – zgodnie z u.p.e.a. – umorzona lub zwrócona. Jeżeli zobowiązana wykona punkty 1-4 nakazu z dnia [...] 2016 r., [...], może wystąpić do organu egzekucyjnego o umorzenie nałożonej grzywny w trybie art. 125 u.p.e.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. S.A. w upadłości układowej w [...] domagając się jego uchylenia oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego (k. 87-101 akt administracyjnych). Zarzuciła naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie grzywny w celu przymuszenia, pomimo braku podstaw do przyjęcia, że zastosowanie grzywny doprowadzi do spełnienia świadczenia oraz naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i nałożenie grzywny w celu przymuszenia, pomimo braku podstaw do przyjęcia, że zastosowanie grzywny doprowadzi do spełnienia świadczenia.

W motywach zażalenia wyjaśniono, że z uwagi na złą kondycję finansową w dniu 28 grudnia 2015 r. M. S.A. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Sąd dokonał zabezpieczenia majątku spółki poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r., [...] Sąd Rejonowy [...] w [...], [...] ogłosił upadłość spółki M. S.A. z możliwością zawarcia układu. Podstawą do ogłoszenia upadłości było stwierdzenie przez Sąd niewypłacalności spółki, co jest jednoznaczne z uznaniem, że spółka nie posiadała środków finansowych na wykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, a zatem również na wypłatę wynagrodzeń i innych należności pracowniczych dla pracowników.

Wskazano też, że postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu z wierzycielami zmierza do możliwie jak najbardziej korzystnego zaspokojenia wszystkich wierzycieli Spółki, w tym pracowników. Jednocześnie spółka podniosła, że jej działania ukierunkowane są na uzyskiwanie przychodów, a w konsekwencji tego na zaspokojenia zobowiązań względem pracowników. Jak podkreślono, w związku z ogłoszeniem upadłości, możliwe stało się złożenie wniosku do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. o wypłatę przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zaległych pensji pracownikom, na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 272 ze zm.; obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1433 – uw. Sądu). Spółka w dniu 29 czerwca 2016 r. złożyła zbiorczy wykaz niezaspokojonych roszczeń pracowniczych w okresie poprzedzającym dzień niewypłacalności pracodawcy w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w P.. Po pozytywnym rozpatrzeniu złożonego wniosku, Urząd przekaże spółce pieniądze celem zaspokojenia roszczeń pracowniczych, zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Zdaniem Spółki nałożenie grzywny w okolicznościach niniejszej sprawy jest bezcelowe i stoi w sprzeczności z art. 7 § 2 oraz 119 § 1 u.p.e.a. Funkcją grzywny jest wywarcie presji na zobowiązanego w celu skłonienia go do dobrowolnego wykonania obowiązku. Grzywna nie jest karą, lecz rodzajem nacisku mającym na celu zmuszenie poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Cel nałożenia grzywny nie zostanie osiągnięty z tego względu, że spółka nie posiada środków finansowych, które pozwoliłyby jej na zaspokojenie wszystkich roszczeń pracowniczych. Jednocześnie brak uregulowania roszczeń nie wynika ze złej woli, tylko z kondycji finansowej, która była powodem ogłoszenia upadłości spółki. M. S.A. wskazała, że nałożenie grzywny w wysokości 30000 zł pogłębia tylko jej zadłużenie i nie doprowadzi do osiągnięcia celu w postaci zaspokojenia roszczeń pracowniczych objętych tytułem wykonawczym.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., [...], Inspektor Pracy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1273 ze zm. – uw. Sądu, dalej "K.p.a.") utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] 2016 r.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę wniosła M. S.A.

Wyrokiem z dnia 5 października 2017 r., II SA/Po 344/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie z dnia 3 stycznia 2017 r. Na wstępie zauważył, że do okoliczności bezspornych w sprawie zaliczyć należy fakt, że skarżąca nie wykonała w całości podlegających wykonaniu decyzji inspektora pracy Inspektor Pracy zawartych w punktach 1-4 nakazu z dnia [...] 2016 r., [...]

Sąd zwrócił uwagę, że na datę wyrokowania zadłużenie skarżącej wobec pracowników wynosiło 35733,76 zł netto. Zauważył też, iż M. S.A. otrzymała upomnienie z dnia 11 maja 2016 r. oraz tytuł wykonawczy z dnia [...] 2016 r., [...], co powoduje, że spełnione zostały tym samym przesłanki prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Sąd podkreślił nadto, że działania organu egzekucyjnego mają wyłącznie charakter formalno-prawny i są jedynie konsekwencją niewykonania decyzji o charakterze merytorycznym. Zarówno organ egzekucyjny, jak i sąd administracyjny nie bada zatem decyzji merytorycznej, lecz tylko podejmuje działania przy zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa do jej wykonania.

Odnosząc się do kwestii prawnych Sąd wyjaśnił, że z zasad postępowania egzekucyjnego, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasada niezbędności) wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.

W ocenie Sądu wysokość grzywny w celu przymuszenia organ ustalił zgodnie z art. 121 u.p.e.a. Sąd przypomniał też, że w przypadku grzywny, której wysokość nie wynika wprost z ustawy, organ o jej wysokości rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia powinien zatem wyjaśnić, dlaczego ustalił ją w konkretnej wysokości. Kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji, powinien mieć więc na uwadze treść tytułu wykonawczego, a także górną granicę wymierzanej grzywny, także ze względu na treść powołanego wyżej art. 7 § 2 u.p.e.a.

Przenosząc powyższe na grunt sprawy Sąd stwierdził, że zasadnie wskazano w treści postanowienia, że w toku postępowania egzekucyjnego należało wziąć pod uwagę okoliczności związane z problemami finansowymi, z jakimi aktualnie zmaga się skarżąca, odnosząc się do przedmiotowej przesłanki i oceniając jej wagę dla prowadzonego postępowania. W ocenie Sądu sam fakt znalezienia się w ciężkiej sytuacji finansowej nie stanowi przeszkody do nałożenia grzywny w celu przymuszenia, gdyż obowiązek jej uiszczenia nie ma charakteru kary, lecz jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w oparciu o u.p.e.a. mającym na celu zapewnienie realizacji nałożonego obowiązku. Konsekwentnie, kwestia winy, czy złej woli osoby niewykonującej podlegającego wykonaniu zobowiązania nie ma znaczenia.

Weryfikując zarzuty dotyczące wysokości grzywny Sąd zauważył, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia doszło do spłaty znacznej większości należności objętych decyzjami inspektora pracy określonymi w punktach 1-4 nakazu z dnia [...] 2016 r., które to wpłaty zostały dokonane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, oraz ze środków samej skarżącej. Do zapłaty pozostała (na datę wyroku) łącznie kwota 35733,76 zł netto dla [...] pracowników. W ocenie Sądu w tej sytuacji, utrzymanie w mocy grzywny w wysokości 30000 zł, a więc grzywny nieznacznie tylko niższej niż kwota, jaka pozostaje do wyegzekwowania, naruszało zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) oraz zasadę niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.).

Skład orzekający podkreślił, że z ogólnej zasady racjonalności, wynika że w sytuacji, gdy ustawodawca pozostawił organowi w pewnych granicach możliwość swobody co do wysokości grzywny i wyboru rodzaju środka, powinnością organu jest odpowiednie uzasadnienie zajętego stanowiska z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Ustalając grzywnę w celu przymuszenia organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić.

Sąd dalej wskazał, że obowiązek powyższy został niewątpliwie zrealizowany przez organ egzekucyjny – uzasadnienie postanowienia zawiera argumenty wskazujące na konieczność utrzymania nałożonej grzywny – jednakże wnioski, do których doszedł organ uznać należało za wadliwe. Zdaniem Sądu za nieracjonalne uznać bowiem należało utrzymanie grzywny w celu przymuszenia, która jest niewiele niższa niż istniejące zobowiązanie. Organ odwoławczy powinien był uwzględnić powyższą okoliczność i obniżyć wysokość grzywny, tak by w dalszym ciągu realizowała ona swój cel, z zachowaniem ogólnych zasad określonych w art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a.

Podsumowując Sąd stwierdził, że nie podziela stanowiska organu drugiej instancji, że w sytuacji, gdy do wypłaty pozostała, po dziewięciu miesiącach od wydania egzekwowanej decyzji, kwota 35.733,76 zł netto, grzywna w wysokości 30.000 zł jest grzywną, którą należało uznać za środek egzekucyjny zastosowany zgodnie z zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności.

Po uprawomocnieniu się wyroku II SA/Po 344/17 Inspektor Pracy pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. zwrócił się do M. S.A. o wyjaśnienie, czy biorąc pod uwagę art. 273 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, należności ze stosunków pracowniczych objęte zostały zgodą wierzycieli na objęcie układem. Inspektor wystąpił nadto o oświadczenie, które świadczenia ze stosunku pracy wskazane w punktach 1-4 nakazu z dnia [...] 2016 r., [...] zostały objęte wnioskiem do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wreszcie organ zwrócił się do M. S.A. o sprecyzowanie, czy świadczenia ze stosunku pracy, których dotyczy sprawa zostały spłacone z jej własnych środków, a jeżeli tak, to w jakim zakresie (k. 48-50 akt administracyjnych).

Odpowiadając pismem z dnia 11 stycznia 2018 r. pełnomocnik M. S.A. wyjaśnił, że przedstawił listy pracowników, których wynagrodzenia nie zostały wypłacone. Zarazem wskazał, że żaden z wymienionych wierzycieli nie wyraził zgody na objęcie jego należności układem (k. 15 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a., uchylił postanowienie z dnia [...] 2016 r., [...] Inspektor Pracy uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] 2016 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i w to miejsce orzekł o nałożeniu grzywny w kwocie 10000 zł. W pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy.

W bardzo obszernych motywach uzasadnienia organ przytoczył okoliczności wskazywane już w poprzednich rozstrzygnięciach, przy czym – odnosząc się do kwestii ustalonych po wyroku II SA/Po 344/17 – wskazał, że:

- żaden z pracowników wymienionych w egzekwowanych decyzjach inspektora pracy wskazanych w punktach 1-4 nakazu z dnia [...] 2016 r., [...] nie wyraził zgody na objęcie układem należności ze stosunku pracy,

- Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przejął wypłatę należnych świadczeń wymienionych w punktach 1-4 nakazu z dnia [...] 2016 r., [...] w łącznej kwocie 373094,01 zł netto;

- M. S.A. wypłaciła z własnych środków pracownikom wymienionym w egzekwowanych decyzjach w łącznej kwocie 41,555,55 zł netto

- do zapłaty pozostało łącznie 20800,66 zł netto dla [...] pracowników i są to należności, do których pracownicy nie wyrazili zgody na objęcie ich układem, nie zostały przejęte przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jak również nie zostały wypłacone przez zobowiązaną z własnych środków.

W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono także wywody motywujące tezę, że zastosowana grzywna w wysokości 10000 zł pozostanie adekwatna w kontekście kwoty zadłużenia, które powinno być wypłacone pracownikom. Organ podkreślił, że choć zadłużenie zostało zmniejszone, to i tak obecnie kwota do wypłaty jest ponad dwukrotnie wyższa od nałożonej grzywny (zob. zwłaszcza wywód na k. 12 akt administracyjnych).

W skardze M. S.A. przedstawiła zarzuty naruszenia:

- art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że nałożenia na skarżącą grzywny jest celowe oraz, że powinno doprowadzić do spełnienia świadczenia, podczas gdy skarżąca w miarę swoich możliwości finansowych realizuje ciążące na niej obowiązki wobec pracowników, a brak ich wykonania nie wynika ze złej woli, lecz pozostawania przez spółkę w stanie upadłości układowej. M. S.A. zaznaczyła też, że grzywna pogarsza jej sytuację materialną i nie przyczynia się do osiągnięcia celu w postaci wypłaty w całości zaległych wynagrodzeń pracowniczych;

- art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. poprzez ustalenie grzywny w przekroczeniem granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji w sytuacji, gdy w stosunku procentowym grzywna została zmniejszona zaledwie o 2/3 do jej dotychczasowej wysokości, zaś spłata zadłużenia skarżącej względem pracowników objęła 95,2 % pierwotnego zadłużenia;

- art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i niewystarczające ustalenia faktyczne i prawne, co skutkowało ustaleniem wysokości grzywny w oderwaniu od sytuacji majątkowej skarżącej, jak również przy nieuwzględnieniu czynionych przez nią niebagatelnych starań w celu spłaty zadłużenia wobec pracowników ;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy zachodziła podstawa do jego uchylenie i umorzenia postępowania w całości;

- art. 124 § 2 K.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia przejawiające się w skopiowaniu niemalże w całości treści uzasadnienia postanowienia Inspektor Pracy z dnia 3 stycznia 2017 r.

Wskazując na powyższe M. S.A. wniosła między innymi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Dalsze rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy (chyba że przepisy prawa uległy zmianie). Regulacja ta jest istotna z punktu widzenia niniejszej sprawy, albowiem w jej graniach 5 października 2017 r. został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrok II SA/Po 344/17 (obecnie prawomocny).

Zaznaczyć trzeba, że wyrokiem II SA/Po 344/17 Sąd uchylił tylko postanowienie wydane w sprawie w drugiej instancji, a przy tym nie tylko ocenił pewne aspekty sprawy, ale nadto sformułował jednoznaczne wskazania dotyczące dalszego postępowania.

Przede wszystkim Sąd poprzednio orzekający stwierdził, że sam fakt znalezienia się M. S.A. w ciężkiej sytuacji finansowej nie stanowi przeszkody do nałożenia grzywny w celu przymuszenia, gdyż obowiązek jej uiszczenia nie ma charakteru kary, lecz jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w oparciu o u.p.e.a. mającym na celu zapewnienie realizacji nałożonego obowiązku. Konsekwentnie, kwestia winy, czy złej woli osoby niewykonującej podlegającego wykonaniu zobowiązania nie ma znaczenia.

Dalej wskazano, że powodem, dla którego Sąd w wyroku II SA/Po 344/17 uchylił zaskarżone postanowienie, była relacja kwotowa pomiędzy należnością pozostałą do spłaty (na datę wyroku) zgodnie z nakazem z dnia [...] 2016 r., [...] a kwotą samej grzywny. Zdaniem Sądu utrzymanie w mocy grzywny w wysokości 30000 zł, a więc grzywny nieznacznie tylko niższej niż kwota, jaka pozostaje do wyegzekwowania, naruszało zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) oraz zasadę niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Dodać można, iż na datę wyrokowania M. S.A. była zobowiązana spłacić łącznie 35733,76 zł netto zadłużenia dla [...] pracowników.

We wskazaniach wyroku II SA/Po 344/17 Sąd nadmienił, że powinnością organu, któremu pozostawiono pewną swobodę co do wysokości grzywny, jest odpowiednie uzasadnienie zajętego stanowiska z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Ustalając grzywnę w celu przymuszenia organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić.

Sąd wreszcie doszedł do konkluzji, że choć obowiązek uzasadnienia postanowienia o nałożeniu grzywny został zrealizowany (formalnie), to jednak składu orzekającego nie przekonały argumenty, że racjonalne w sprawie było ustalenie grzywny na poziomie niewiele niższym niższa niż istniejące zobowiązanie. Zdaniem Sądu organ odwoławczy powinien był uwzględnić tą okoliczność (to jest porównanie pomiędzy kwotami pozostałych do wypłaty należności pracowniczych w stosunku do wysokości nałożonej grzywny) i obniżyć wysokość grzywny, tak by w dalszym ciągu realizowała ona swój cel, z zachowaniem ogólnych zasad określonych w art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że obecnie kwestią, która pozostała do rozważenia po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Inspektor Pracy jest to, czy w sposób odpowiedni – biorąc także pod uwagę stronę procesową – ustalił on i uzasadnił wysokość nałożonej grzywny.

Wyprzedzająco należy więc wskazać, że z całą pewnością nie można uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. przedstawionego przez M. S.A. z sugestią, iż wymierzenie grzywny w okolicznościach sprawy nie było w ogóle celowe. Jak zostało już wyżej uwypuklone, w wyroku II SA/Po 344/17 – którego ocena jest obecnie wiążąca – zostało jednoznacznie wyjaśnione, że fakt pozostawania spółki w ciężkiej sytuacji finansowej nie stanowi przeszkody do nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Nie miała zdaniem Sądu (II SA/Po 344/17) znaczenia także kwestia winy, czy złej woli osoby niewykonującej zobowiązania objęte nakazem inspektora pracy.

W kontekście wyroku II SA/Po 344/17 do rozważenia pozostały natomiast zarzuty, które dotyczą wysokości grzywny wymierzonej przez Okręgowego Inspektora Pracy. M. S.A. koncentruje się przy tym na perspektywie materialnoprawnej twierdząc, że grzywna została ustalona na poziomie nieadekwatnym w stosunku do skali działań nakierowanych na realizację zadłużenia spółki (art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a.) oraz perspektywie proceduralnej, zaznaczając, że postanowienie nie zostało poprzedzone wystarczającym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), przy czym z wywodów skarżącej wynika, że o braku samodzielności organu świadczy to, że postanowienie z dnia [...] lutego 2018 r. w zakresie uzasadnienia stanowi w dużej mierze kopię poprzedniego postanowienia uchylonego przez Sąd (II SA/Po 344/17) (naruszenie art. 124 § 2 K.p.a.).

Zdaniem obecnie orzekającego Sądu postanowienie z dnia [...] lutego 2018 r. nie narusza prawa. Przede wszystkim przypomnieć należy, że po wydaniu wyroku II SA/Po 344/17 doszło do dalszej redukcji wymagalnych zobowiązań pracowniczych M. S.A., które na datę wydania postanowienia – i co jest bezsporne – wyniosły 20800,66 zł i dotyczyły [...] pracowników. Z kolei organ grzywnę ustalił na kwotę 10000 zł, co stanowi połowę wysokości zobowiązań do wypłaty.

W wyroku II SA/Po 344/17 wskazano, że wysokość grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny ustala w ramach przyznanej mu swobody mając przede wszystkim na uwadze efektywność egzekucji. Jednocześnie rozstrzygnięcie w tym zakresie powinien umotywować, a nadto powinien mieć na względzie regulacje wynikające z art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasada niezbędności).

Zdaniem Sądu Okręgowy Inspektor Pracy przekonująco wyjaśnił, dlaczego w okolicznościach sprawy grzywna w wysokości 10000 zł jest grzywną adekwatną. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w ramach realizacji całościowych zobowiązań mimo wszystko pozostało do spłaty 20800 zł, a kwoty tych należności pracowniczych nie spłacono mimo niemal dwóch lat od wydania egzekwowanego nakazu. Okręgowy Inspektor Pracy uwypuklił też fakt, że sprawa dotyczy świadczeń ze stosunku pracy, których prawidłowe i terminowe wypłacanie jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Wynagrodzenia te stanowią często jedyną podstawę utrzymania pracowników i ich rodzin.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał też, że obecnie kwota należności pracowniczych, których wypłata objęta jest egzekucją, na datę postanowienia pozostawała dwukrotnie wyższa od kwoty nałożonej grzywny. W ocenie Okręgowego Inspektora Pracy zastosowano więc grzywnę, która w rozważanym przypadku jest środkiem zgodnym z zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności.

Mając na uwadze powyższe zdaniem Sądu nie sposób twierdzić, iż doszło do naruszenia art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że grzywna w celu przymuszenia w przypadku osób prawnych nie może przekraczać 50000 zł. Grzywna, którą nałożono zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. wynosi zaledwie ułamek ustawowego limitu (10000 zł). W takim kontekście można byłoby jedynie rozważać zarzut, że grzywnę ustalono w sposób nieadekwatny do okoliczności. Nie można jednak zapominać, że w wyroku II SA/Po 344/17 uwypuklona została zasada efektywności egzekucji, a Sąd nie zaakceptował wcześniejszej grzywny w kwocie 30000 zł tylko dlatego, że jej poziom był bliski kwocie należności pracowniczych objętych nakazem inspektora pracy.

Obecnie – na co trafnie zwrócił uwagę Okręgowy Inspektor Pracy (k. 12 akt administracyjnych) – egzekwowane należności obejmują kwotę ponad dwukrotnie wyższą od grzywny. W ocenie Sądu nie można więc twierdzić, że grzywna jest zbyt wysoka, w kontekście przyczyn, które uprzednio legły u podstaw wyeliminowania z obrotu postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r. Zarazem podkreślić należy, że Sąd orzekający w wyroku II SA/Po 344/17 nie dopatrzył się innych powodów przemawiających za odstąpieniem od nałożenia grzywny na M. S.A. w ramach realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] 2016 r., [...]

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi Sąd wskazuje, że także nie są one zasadne. Zarzuty ze sfery proceduralnej nakierowane są na wykazanie, iż nie wyjaśniono należycie sprawy. Tymczasem zdaniem Sądu sprawa została wyjaśniona w zakresie wystarczającym do orzeczenia o grzywnie w celu przymuszenia. Jak już zostało wskazane w poprzednich akapitach niniejszego uzasadnienia Inspektor Pracy podał zasadnicze motywy, które skłoniły go do ustalenia grzywny w kwocie 10000 zł. Motywy te są przekonujące i przemawiają za ustaleniem grzywny stosunkowo dolegliwej. Organ wyjaśnił bowiem dlaczego w jego ocenie należności, których wypłata pracownikom jest objęta egzekucją, mają istotne znaczenie (jest to źródło utrzymania pracowników). Okręgowy Inspektor Pracy nadmienił też, że minął także długi okres, przez który pracodawca nie wykonał decyzji nałożonych przez inspektora pracy. Wreszcie zaznaczył, iż kwoty objęte egzekucją są dwukrotnie wyższe od grzywny.

Wszystkie wymienione wyżej argumenty pozwalają ocenić działanie Okręgowego Inspektora Pracy jako nie mające charakteru arbitralnego.

Zarzut naruszenia art. 124 § 2 K.p.a. nie okazał się zasadny, gdyż naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd przyznaje, że argumenty na poparcie postanowienia z dnia [...] lutego 2018 r. nie odpowiadają standardom procedury administracyjnej, gdyż są nieprzejrzyste i stanowią w dużej mierze komputerowe zestawienie treści zawartych w poprzednim rozstrzygnięciu. Zaskarżone postanowienie – ze względu na jego nieadekwatnie obszerne i niezindywidualizowane do okoliczności sprawy uzasadnienie – uchybia zasadom wynikającym z art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania) oraz art. 12 K.p.a. (zasada szybkości i prostoty postępowania).

Powyższe nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż mimo wszystko w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2018 r. znalazły się argumenty na poparcie potrzeby nałożenia grzywny w celu przymuszenia w ustalonej wysokości 10000 zł.

Biorąc pod uwagę powyższe nie naruszono także art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a. Abstrahując od faktu, że pełnomocnik M. S.A. zapewne omyłkowo powołał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., zamiast art. 138 § 1 pkt "2" K.p.a., i napisał w skardze, iż organ "utrzymał w mocy postanowienie", Sąd stwierdza, że prawidłowym rozstrzygnięciem było orzeczenie reformatoryjne określające grzywnę na poziomie 10000 zł. Realizowało ono bowiem wprost wskazania wyroku II SA/Po 344/17, który właśnie wysokości grzywny dotyczył.

W tym stanie rzeczy Sąd – działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.