Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 976/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 35 ust. 1 pkt 4, art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VIISA/Wa 976/18

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2017r., na podstawie art. 157 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.), stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., zatwierdził projektu budowlany i udzielił [...] pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z garażami wbudowanymi, wraz z wewnętrzną instalacją gazową w [...] przy ul. [...], nr [...].

Decyzja ta została zmieniona decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...], w zakresie numeru działki: z nr [...] na numery: [...], (w wyniku podziału działki nr [...]), zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2013 r.

Na wniosek [...], Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] - na podstawie art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - przeniósł ww. pozwolenie na budowę w części dotyczącej działki nr [...] na wnioskodawcę.

Zawiadomieniem z dnia 3 marca 2014 r. [...] zgłosił w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] zakończenie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacja gazową na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Obiekt został przyjęty do użytkowania bez sprzeciwu.

Pismem z dnia 27 października 2016 r., [...], wystąpił do Wojewody [...] o "zweryfikowanie poprawności pozwoleń na budowę dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] (działka nr [...] wydzielona z działki nr [...])" w trybie postępowania nieważnościowego.

Zdaniem wnioskodawcy organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę oraz decyzję o zmianie tego pozwolenia rażąco naruszył prawo poprzez niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W szczególności nie sprawdził zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nieprawidłowo uznał, że projekt budowlany adaptacji projektów typowych jest kompletny i posiada wymagane opinie, a także sporządzony został przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.

Wnioskodawca wywodził, że niedopełnienie obowiązków i przekroczenie uprawnień zarówno przez projektanta jak i organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, doprowadziły do sytuacji, w której budynki mieszkalne zlokalizowane są nad "starymi niebezpiecznymi wyrobiskami górniczymi" nie posiadają elementów konstrukcyjnych, które powinny być zastosowane.

W toku postępowania o stwierdzenie nieważności wnioskodawca przedłożył sporządzone na swoje zlecenie, następujące opracowania:

- opinia techniczna "Analiza przygotowania procesu inwestycyjnego dotyczącego czterech budynków mieszkalnych wolnostojących", sporządzona w październiku 2016 r. przez mgr inż. [...];

- opinia geotechniczna "Rozpoznanie warunków gruntowych podłoża w rejonie istniejących domów jednorodzinnych [...], dz. nr [...]", sporządzona we wrześniu 2016 r. przez geologa mgr [...] oraz geofizyka dr hab. [...];

- sprawozdanie z czynności kontrolnych na działce nr [...], w dniu 2 grudnia 2016 r., sporządzone przez geodetę [...];

- pismo firmy [...] z dnia 17.11.2016 r. "informujące Panią [...], że opinia geotechniczna sporządzona przez firmę nie uwzględniała warunków górniczo-geologicznych, gdyż nie zostały one dostarczone;

- pismo firmy [...] z dnia 22.11.2016 r. Aneks do Opinii Geotechnicznej.

Z dokumentów i opracowań przedłożonych przez wnioskodawcę wynikało, że warunki gruntowe terenu inwestycji, ze względu na występowanie chodników poeksploatacyjnych oraz uskoków, należy zaliczyć do skomplikowanych. Budynek wybudowany został z przekroczeniem linii zabudowy wyznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

[...] – inwestor, na rzecz którego wydane zostało przedmiotowe pozwolenie na budowę, przedłożyła:

- "Opinię geotechniczną" sporządzoną na zlecenie przez firmę [...] w listopadzie 2016 r.,

- "Opinię geotechniczną dla potrzeb projektu budowy sieci gazowej w rejonie ul. [...] w [...]" z sierpnia/września 2013 r. - sporządzone przez firmę "[...]",

- informację o warunkach geologiczno-górniczych - opinia nr [...], wydaną przez Polską Grupę Górniczą Oddział [...], dnia 24.10.2016 r.

- Projekt badawczy oparty na analizie opinii geotechnicznej wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego oraz geofizycznych badań sejsmicznych podłoża skalnego opracowany w kwietniu 2017 r., przez: dr inż. [...] (eksperta górniczego), mgr inż. [...] (nr upr. Geolog. [...]), dr inż. [...] (geologa), mgr [...] (nr upr. Geolog. [...]);

- "Ekspertyzę techniczną budynku wraz z analizą obliczeniową z zakresu bezpieczeństwa konstrukcji dla obiektu położonego w [...] przy ul. [...]" oraz "Ekspertyzę techniczną budynku wraz z analizą obliczeniową z zakresu bezpieczeństwa konstrukcji dla obiektu położonego w [...] przy ul. [...] - opracowane w czerwcu 2017r.

Zdaniem organu przedłożone przez inwestor [...] opracowania i dokumenty prowadzą do następujących wniosków:

- warunki gruntowe istniejące na rozpatrywanym terenie do głębokości 6 m zalicza się do prostych warunków gruntowych;

- inwestycja położona jest w granicach terenu górniczego "[...]', w miejscu w którym ostatnia eksploatacja górnicza prowadzona była w 1995 r.; w rejonie tym występują udokumentowane zasoby bilansowe, możliwe do zagospodarowania po okresie koncesyjnym tj. po 2020 r., aktualnie brak jest planów eksploatacji;

- budynki posadowione są na gruntach, które stanowią wystarczająco nośne podłoże budowlane;

- biorąc pod uwagę płytkie podłoże (grunty zalegające w poziomie posadowienia obiektów i w strefie ich efektywnego oddziaływania) warunki gruntowe proponuje się zaliczyć do prostych;

- na podstawie przeprowadzonych badań geofizycznych metodą sejsmiczną wyznaczono szereg przypowierzchniowych anomalii sejsmicznych, jednak ze względu na brak informacji geologicznej - nie jest możliwe jednoznaczne określenie przyczyn ich występowania na etapie wykonania badań geofizycznych;

- na podstawie przeprowadzonych badań geofizycznych i geotechnicznych nie stwierdzono, że w górotworze toczą się procesy zapadliskowe, nie można jednak wykluczyć możliwości powstania deformacji typu nieciągłego w rejonie budynków, dla których wykonano ekspertyzę.

Ponadto na wniosek [...] materiał dowodowy uzupełniony został o "Sprawozdanie z badania dokumentacji zgodnie z postanowieniem o zasięgnięciu opinii o powołaniu biegłego" - opracowane przez mgr inż. [...], rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

Prowadząc postępowanie w trybie nieważności organ wystąpił o opinię do Okręgowego Urzędu Górniczego (OUG) w [...].

Z informacji Dyrektora OUG, z dnia 16 lutego 2017 r., wynikało, że nieruchomość składająca się z działek nr [...] położona jest w granicach terenu górniczego "[...]" - Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. w [...] Oddział [...] w [...].

W rejonie tym nie prognozuje się wystąpienia projektowanej eksploatacji górniczej; prowadzono starą płytką eksploatację na głębokości około 2,0 - 5,0 m; znajdują się dwie nieczynne sztolnie: wydobywcza i wodna, udostępniające eksploatowany w latach 1906-1959 pokład 215; zlokalizowane jest wyrobisko chodnikowe w pokładzie [...] na głębokości około 38,0 m z 1963 r.; ostatnia eksploatację prowadzono w 1995 r., w odległości około 165,0 m na zachód, na głębokości 349 m; występują udokumentowane zasoby bilansowe węgla kamiennego; na podstawie posiadanej dokumentacji nie można określić stanu ani sposobu likwidacji nieczynnych wyrobisk.

Oceniając decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., w trybie nieważności organ wojewódzki wskazał, że zatwierdzone projekty typowe opracowane zostały przez mgr inż. arch. [...] (architektura) i mgr inż. [...] (konstrukcja).

Autor adaptacji - mgr inż. arch. [...] posiada uprawnienia budowlane bez ograniczeń do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności architektonicznej, nadane decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w jego brzmieniu na dzień wydania kontrolowanej decyzji): "Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

-zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

-zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

-kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;

-wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7."

W dniu wydania kontrolowanej decyzji dla terenu inwestycji obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) zatwierdzony uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...], z dnia [...] marca 2010 r.).

Na rysunku planu wskazano granice terenu i obszaru górniczego "[...]". Działka inwestycyjna nr [...] zlokalizowana jest w granicach terenu górniczego "[...]".

Zgodnie z § 59 ust. 1 i 2 m.p.z.p. - "Realizacja obiektów budowlanych w granicach terenu górniczego wymaga zabezpieczenia obiektów przed skutkami eksploatacji górniczej w oparciu o: 1) szczegółowe informacje o aktualnych warunkach geologiczno-górniczych uzyskane od właściwego przedsiębiorcy posiadającego koncesje na wydobywanie kopaliny; 2) badania geotechniczne oraz analizy i inne badania (m.in. geofizyczne) mające na celu określenie występowania pustek w górotworze, a także określenie sposobu działań profilaktycznych."

W projekcie budowalnym, projektant adaptująca projekty typowe stwierdziła, że teren którego dotyczy inwestycja położony jest poza terenem górniczym.

Ustalenie to jest wadliwe, ponieważ zarówno z informacji zawartej w m.p.z.p., jak i z informacji Dyrektora OUG w [...] wynika, że przedmiotowy teren położony jest w granicach terenu górniczego "[...]".

Architekt - autor projektu budowlanego adaptacji projektów typowych, na podstawie wykonanych wykopów kontrolnych, przyjęła I kategorię warunków gruntowych. Projektant nie dołączył do projektu opinii w sprawie geotechnicznych warunków posadowienia obiektów.

W sporządzeniu projektu budowlanego adaptacji projektów typowych nie brał udziału projektant posiadający uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnej.

Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego - "Projekt budowlany powinien zawierać - w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych".

Dołączenie do projektu budowlanego jest kompetencją autora projektu budowlanego, który ocenia, czy w konkretnym przypadku potrzeba taka zaistniała. Niezbędnym jest jednak, aby projektant podejmujący tę decyzję posiadał uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku NSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 910/14 - Wymóg załączenia do projektu budowlanego wyników badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych nie ma charakteru bezwzględnego, lecz, jak wyraźnie zastrzeżono w treści art. 34 ust. 3 pkt 4 p.b., aktualizuje się tylko "w zależności od potrzeb".

Zdaniem organu fakt niedołączenia do projektu opinii w sprawie geotechnicznych warunków posadowienia obiektów nie mógłby stanowić samodzielnej i wystarczającej przesłanki dla stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ to projektant posiadający uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności decyduje, czy wykonanie takiego opracowania jest konieczne, a żaden przepis nie uprawnia organu do nałożenia takiego obowiązku.

Ponieważ jednak kwestia posadowienia obiektu jest zagadnieniem ściśle konstrukcyjnym, w opinii organu projektant adaptujący projekty typowe, decydujący o dołączeniu bądź niedołączeniu opinii geotechnicznej do projektu, winien posiadać uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności konstrukcyjnej.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463) - kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych.

Na dzień sporządzenia projektu budowlanego projektant nie dysponował badaniami geotechnicznymi gruntu, na podstawie których mógłby określić kategorię geotechniczną projektowanego obiektu. Pierwszą opinią geotechniczną jaką sporządzono w rejonie terenu inwestycji była opinia geotechniczna dla potrzeb projektu budowy sieci gazowej w rejonie ul. [...] sporządzona w sierpniu/wrześniu 2013 r. na zlecenie [...], czyli po wydaniu kontrolowanej decyzji.

Zdaniem organu przedstawione przez strony rozbieżne opinie dotyczące warunków gruntowych występujących w terenie inwestycji potwierdzają jedynie, że kwestia ta może budzić wątpliwości.

W tym kontekście zarzut dotyczący braku opinii geotechnicznej nie może stanowić wystarczającej podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, ponieważ - rażące naruszenie prawa ma miejsce jedynie w sytuacji jednoznacznej, niepodlegającej interpretacjom.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, do organu administracji architektoniczno-budowlanej należy sprawdzenie, czy przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowlany wykonany został przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego

Przedmiotowy projekt budowlany, zatwierdzony kontrolowaną decyzją obejmujący adaptację projektu typowego "[...]", zaadaptowany został w całości przez architekt [...], posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej, które jednakże nie są wystarczające do zaadaptowania części konstrukcyjnej tego projektu.

Rażącym naruszeniem prawa było zatwierdzenie projektów budowlanych typowych dla inwestycji lokalizowanej w terenie górniczym, których części konstrukcyjne nie zostały zaadaptowane przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania w specjalności konstrukcyjnej.

Projekt adaptacji projektu typowego, przedłożony do zatwierdzenia decyzją pozwoleniu na budowę, powinien zawierać opracowanie w zakresie przystosowania do miejscowych warunków gruntowych.

W tej sprawie projektant nie dopełnił obowiązku, nie zlecił wykonania opinii geotechnicznej dla potrzeb budowy przedmiotowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, nie wziął pod uwagę występowania terenu górniczego, ani nie zapewnił udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności (konstrukcyjnej), co w sposób rażący naruszało przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 i 1a Prawa budowlanego.

Organ wydający przedmiotowe pozwolenie na budowę przeoczył, że z przedstawionego projektu budowlanego nie wynikało, aby spełniał on wymogi ustalone w § 59 ust. 1 i 2 obowiązującego m.p.z.p., tj. aby z uwagi na lokalizację w granicach terenu górniczego przewidywał zabezpieczenie projektowanych obiektów przed skutkami eksploatacji górniczej w oparciu o szczegółową informację o aktualnych warunkach geologiczno-górniczych uzyskaną od właściwego przedsiębiorcy posiadającego koncesję na wydobywanie kopaliny; badania geotechniczne oraz analizy i inne badania (m.in. geofizyczne) mające na celu określenie występowania pustek w górotworze, a także określenie sposobu działań profilaktycznych.

Starosta [...] nie nałożył na inwestora obowiązku usunięcia nieprawidłowości, do czego obliguje przepis art, 35 ust. 3 Prawa budowlanego, lecz wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.

Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie sprawdził przedstawionego projektu budowlanego w sposób należyty, w szczególności odpowiadający wymogom art. 35 ust. 1 pkt 4, art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.

Oceniając czy naruszenia przepisów art. 35 ust. 1 pkt 4 i art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, miały charakter rażącego naruszenia prawa, organ oparł się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2015 r. sygn. akt IIOSK1324/15, w którym stwierdzono, iż "zatwierdzenie projektu budowlanego wykonanego przez osobę nieuprawnioną jest rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a."

Odnosząc się do zarzutu usytuowania budynku na działce nr [...] z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy, organ uznał że w projekcie zagospodarowania terenu wszystkie budynki wrysowane zostały w sposób niewykraczający poza tę linię.

Ewentualne błędne przeniesienie przez projektanta nieprzekraczalnej linii zabudowy z rysunku planu na mapę do celów projektowych, nie może w ocenie organu świadczyć o rażącym naruszeniu przepisów przez organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę.

Analizując skutki społeczno-gospodarcze wydanego pozwolenia na budowę, organ nie kwestionował stanowiska Starosty [...], wskazującego, że trzy z czterech budynków wybudowanych na podstawie przedmiotowego pozwolenia na budowę, są obecnie użytkowane w sposób bezpieczny, a ekspertyza wykonana dla budynku przy ul. [...] potwierdza, że budynek ten nie wykazuje uszkodzeń konstrukcji nośnej.

W ocenie Wojewody doszło do rażącego naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 59 ust. 1 i 2 obowiązującego m.p.z.p., art. 35 ust. 1 pkt 4 oraz art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Ponadto w decyzji Starosty [...] wadliwie została oznaczona strona postępowania. Decyzja ta została bowiem skierowana do firmy osoby fizycznej tzn. do [...].

Firma prowadzona przez osobę fizyczną nie może być stroną postępowania administracyjnego, gdyż nie posiada ona zdolności administracyjnoprawnej. Stroną postępowania administracyjnego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą może być wyłącznie osoba fizyczna prowadząca tę działalność.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017r., odwołania do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli [...].

[...] zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności całości decyzji nr [...] (dotyczącej działek: [...] oraz [...]). podczas gdy wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył jedynie działki nr [...],

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niewyczerpujący bez uwzględnienia dowodów w których strona kwestionowała skomplikowany charakter warunków gruntowych oraz niekompletność projektu budowlanego,

- art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób sprzeczny z zasadą budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej,

- art. 29 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że Starosta [...] w sposób wadliwy oznaczył stronę postępowania.

W piśmie uzupełniającym odwołanie [...] podniosła, że [...] nabył od niej zabudowaną działkę nr [...], nie wywiązał się z obowiązku zapłaty i skarżąca wniosła o nadanie aktowi notarialnemu przenoszącemu własność klauzuli wykonalności.

W sprawie tej toczyły się postępowania sądowe: I Co [...] przed Sądem Rejonowym w [...] (nadanie klauzuli wykonalności aktami notarialnemu), I Co [...] przed Sądem Rejonowym w [...] (zmiana zarządcy nieruchomością, zakończone wydaniem w dniu [...] sierpnia 2017 r. postanowienia o odjęciu zajętej nieruchomości [...]), I C [...] przed Sądem Okręgowym w [...] (oddalenie powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności), I ACa [...] przed Sądem Apelacyjnym w [...] (oddalenie apelacji [...] od wyroku wydanego w sprawie I C [...]).

W 2014 r. w stosunku do nieruchomości położonej na działce nr [...] komornik wszczął postępowanie egzekucyjne, co doprowadzi do utraty własności nieruchomości przez [...].

Projekt budowlany został wykonany i zatwierdzony przez kompetentną osobę. Autorem konstrukcji był mgr inż. [...] posiadający uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr [...].

Wojewoda [...] dysponował oświadczeniem [...] o tym, że pozostaje on autorem konstrukcji budynków, a w projektach nie zastosowano żadnych zmian konstrukcyjnych. Okoliczność ta została zignorowana przez organ I instancji.

Inwestycja, w ramach której wybudowano sporne budynki była położona w terenie, na którym nie występują wpływy eksploatacji górniczej. W przeszłości autorka adaptacji zaprojektowała wiele obiektów budowlanych w spornej okolicy i we wszystkich za zbędne uznała przystosowywanie konstrukcji budynków.

Starosta [...] posiadał wiedzę, iż teren na którym ma być realizowana inwestycja charakteryzuje się prostymi warunkami gruntowymi, w oparciu o tę wiedzę i zasady doświadczenia życiowego udzielił pozwolenia na budowę budynków.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2018r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołań [...] od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., Nr [...], w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na dz. nr ew. [...], obr. [...] (część dawnej działki nr [...]), w pozostałej części uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku postępowania wszczynanego na wniosek strony, zakres wniosku determinuje zakres postępowania. [...] wystąpił o zweryfikowanie poprawności pozwoleń na budowę dla nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka [...] wydzielona z działki nr [...]).

Organ wojewódzki przeprowadził postępowanie nieważnościowe wobec całości decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., wykraczając poza zakres żądania wnioskodawcy.

Dlatego organ uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r., w części dotyczącej działek nr ew. [...] i umorzył w tym zakresie postępowanie.

W odniesieniu do tej części decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r., w jakiej stwierdza nieważność decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., w zakresie działki nr ew. [...], organ wskazał, że inwestor [...] - do wniosku z 5 kwietnia 2013 r. o pozwolenie na budowę dołączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działką o nr [...], obr. [...].

Działka inwestycyjna objęta była ustaleniami uchwały Rady Gminy [...] z [...] stycznia 2010 r. [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...].

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie organu odwoławczego decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., Nr [...], narusza ustalenia planu miejscowego.

Przedmiotowa inwestycja jest zlokalizowana na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 36 MNU - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z towarzyszącymi usługami. Na terenie 36 MNU wyznaczona została nieprzekraczalna linia zabudowy, której przebieg nie został odzwierciedlony prawidłowo w projekcie zagospodarowania terenu.

Na podstawie analizy wyrysu z miejscowego planu oraz projektu zagospodarowania terenu - GINB stwierdził, że bryła projektowanego budynku w jej południowo - wschodnim narożniku przekracza o ok. 1,5 m nieprzekraczalną linię zabudowy (na podstawie pomiaru odległości na PZT i wyrysie ustalono, że wyrys sporządzono w dwukrotnie mniejszej skali tj. 1:1000).

Naruszenie to w ocenie GINB nie może jednak stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem nie wywołuje skutków społeczno - gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa.

Jednak nie było to jedyne naruszenie do jakiego doszło w sprawie zakończonej weryfikowaną decyzją Starosty [...].

Stosownie do art. 6 pkt 9 ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (obowiązującej w dacie uchwalenia ww. planu miejscowego) terenem górniczym jest przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego.

Z § 59 ust. 1 miejscowego planu oraz jego załącznika graficznego, wynika że teren działki nr [...], znajduje się w granicach terenu górniczego "[...]", w obrębie którego występują m.in. chodniki o głębokości 0-40 m, parcele eksploatacyjne oraz rejony płytkiej eksploatacji zagrożone możliwością wystąpienia deformacji nieciągłych - zgodnie z oznaczeniem na rysunku planu.

Stosownie zaś do § 59 ust. 2 miejscowego planu, realizacja obiektów budowlanych w granicach terenu górniczego wymaga zabezpieczenia obiektów przed skutkami eksploatacji górniczej w oparciu o:

- szczegółowe informacje o aktualnych warunkach geologiczno - górniczych uzyskane od właściwego przedsiębiorcy posiadającego koncesję na wydobywanie kopaliny,

- badania geotechniczne oraz analizy i inne badania (m.in. geofizyczne) mające na celu określenie występowania pustek w górotworze, a także określenie sposobu działań profilaktycznych.

W analizowanej decyzji nie zostały dochowane wymagania określone w tym przepisie. Warunki gruntowe zostały rozpoznane jedynie na podstawie kontrolnych wykopów i określone jako proste (adaptacja projektu, str. 8). Projekt budowlany ani jego adaptacja nie przewidują zabezpieczeń obiektu przed skutkami eksploatacji górniczej.

Budynek na dz. nr [...] został posadowiony nad nieczynnym chodnikiem górniczym na głębokości ok. 38 m, którego przebieg został przedstawiony na załączniku graficznym do planu miejscowego, zaś określenie warunków posadowienia obiektu zostało dokonane przez osobę nieposiadającą odpowiednich uprawnień budowlanych.

Dalej organ wskazał, że w aktach sprawy zgromadzono różne opinie i ekspertyzy. Choć w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji orzeka co do zasady w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, jakim dysponował organ wydając weryfikowaną decyzję, to jednak opinie i ekspertyzy mogą mieć znaczenie przy ocenie skutków społeczno - gospodarczych stwierdzonych naruszeń.

W tym kontekście organ przypomniał, że w piśmie z 24 października 2016 r. Polska Grupa Górnicza Oddział [...] wskazała, że w okresie koncesyjnym tj. do 2020 r. nie prognozuje się wystąpienia wpływów projektowanej eksploatacji górniczej informując jednocześnie, że w rejonie obejmującym inwestycję występują udokumentowane zasoby możliwe do zagospodarowania po 2020 r.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej.

Zatem nie można wykluczyć wpływu na budynek eksploatacji górniczej jaka może nastąpić po 2020 r.

W piśmie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z 16 lutego 2017 r. wskazano, iż nie prognozuje się wystąpienia wpływów projektowanej eksploatacji górniczej, jednak na podstawie posiadanej dokumentacji nie można określić stanu ani sposobu likwidacji nieczynnych wyrobisk, w tym chodnika przebiegającego pod projektowanym budynkiem.

W opinii geotechnicznej sporządzonej przez geologa [...] wskazano, że warunki gruntowe na działce nr ew. [...] do głębokości 6 m zalicza się do prostych. W piśmie z 17 listopada 2016 r. [...] wskazał jednak, że jego opinia "nie uwzględnia warunków górniczo - geologicznych, gdyż nie zostały one dostarczone" zaś "w przypadku potwierdzenia występowania starego chodnika, automatycznie należy wskazać warunki skomplikowane i wykonać kolejne dokumentacje wskazane rozporządzeniami".

Na skomplikowane warunki gruntowe wskazała również opinia geotechniczna geologa [...] i geofizyka [...]. W opinii geotechnicznej wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego opracowanej przez geolog [...] autorka stwierdza, iż "budynki posadowione są na gruntach, które stanowią wystarczająco nośne podłoże budowlane" a "warunki gruntowe proponuje się zaliczyć do prostych" jednak zaznacza, że "odrębnym zagadnieniem są warunki geologiczno - górnicze na dokumentowanym terenie. Ostatecznie decyzję o przyjętej kategorii geotechnicznej przedsięwzięcia winien podjąć projektant obiektów w oparciu o przedstawione wyniki wierceń, sondowań oraz w oparciu o warunki geologiczno - górnicze przedstawione w odrębnym opracowaniu, a także biorąc pod uwagę rodzaj istniejących obiektów.

W opini opracowanej przez eksperta górniczego [...] i geologów [...] wskazuje się natomiast, że: "Obecność płytkich wyrobisk górniczych stwarza niekorzystne warunki dla zagospodarowania terenu."

Z powyższego wynika, że na etapie prac projektowych, bezwzględnie należało odnieść się do lokalnej sytuacji górniczej oraz stwierdzonych warunków gruntowo - wodnych.

Na zagrożenie deformacjami nieciągłymi w przypadku terenów, na których prowadzono płytką (do 80-100 m) eksploatację górniczą wskazuje również pismo Wyższego Urzędu Górniczego z 5 stycznia 2017 r.

W piśmie tym przywołano również § 205 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym na terenach podlegających wpływom eksploatacji górniczej powinny być stosowane zabezpieczenia konstrukcji budynków, odpowiednie do stanu zagrożenia, wynikającego z prognozowanych oddziaływań powodowanych eksploatacją górniczą, przez które rozumie się wymuszone przemieszczenia i odkształcenia oraz drgania podłoża oraz powołując się na zapisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zaznaczono, że "w planie miejscowym obejmującym granice terenów górniczych wskazuje się obszary podlegające szczególnym warunkom zagospodarowania lub ograniczenia w ich użytkowaniu, a do takich niewątpliwie można zaliczyć rejony spodziewanych deformacji nieciągłych".

Mając powyższe na uwadze GINB stwierdził, że w analizowanym przypadku został rażąco naruszony przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 59 planu miejscowego.

Naruszenie to nie budzi żadnych wątpliwości, zaś jego skutki społeczno - gospodarcze w postaci ryzyka związanego w możliwością powstania deformacji terenu zagrażających pozbawionej zabezpieczeń konstrukcji budynku, a także przebywających w nim ludzi są wystarczająco poważne, aby uznać je za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa.

W tym kontekście nie miała znaczenia ekspertyza techniczna budynku, sporządzona przez [...], stwierdzająca, że obecne uszkodzenia budynku wnioskodawcy nie są spowodowane wystąpieniem szkód górniczych.

Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi.

Analiza projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., nie wykazała, aby rozwiązania projektowe uchybiały rażąco przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Adaptacja typowego projektu budynku mieszkalnego "[...]" wykonana została wyłącznie przez architekt [...], która dokonała też ustaleń w zakresie warunków gruntowych, w jakich obiekt ma zostać posadowiony. Ustalenie warunków gruntowych posadowienia obiektu wiąże się bezpośrednio z zaprojektowaniem konstrukcji budynku zatem powinno być dokonane przez projektanta posiadającego uprawnienia w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, a nie architektonicznej.

Stosownie do art. 20 ust. 1a Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków projektanta należy zapewnienie, w razie potrzeby, udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz wzajemne skoordynowanie techniczne wykonanych przez te osoby opracowań projektowych, zapewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy, z uwzględnieniem specyfiki projektowanego obiektu budowlanego.

Dlatego decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., Nr [...], została wydana z oczywistym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

W ocenie GINB, brak uprawnień projektanta - [...], w zakresie adaptacji części konstrukcyjnej projektu budynku wywołuje skutki społeczno - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania w państwie prawa.

Brak udziału w adaptacji projektu przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej doprowadził do sytuacji, w której projekt budynku nie uwzględnia wymagań zabezpieczenia obiektu przed skutkami eksploatacji górniczej przewidzianych w § 59 miejscowego planu.

Nawiązując do zarzutu odwołania, że projekt konstrukcji budynku sporządził posiadający właściwe uprawnienia budowlane [...] organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby dokonał on adaptacji projektu zatwierdzonego weryfikowaną decyzją Starosty [...] w zakresie ustalenia warunków gruntowych posadowienia obiektu czy odniesienia się do wymogów określonych w § 59 miejscowego planu.

Zdaniem organu nie miało znaczenia to, że organ powiatowy wydawał w innych przypadkach pozwolenia na budowę na tożsamym terenie górniczym jak również to, że architekt [...] nieposiadająca uprawnień w specjalności konstrukcyjno - budowlanej stwierdziła, że zabezpieczenia konstrukcji budynku są niepotrzebne. Nie był również istotny spór o charakterze cywilnoprawnym [...] z [...].

Dalej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postępowanie toczyło się wobec strony [...], dlatego błąd w decyzji - podano firmę zamiast imienia i nazwiska, nie jest podstawą do stwierdzenia że została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Reasumując GINB stwierdził, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na dz. nr ew. [...], obr. [...] (część dawnej działki nr [...]) została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego.

Jednocześnie stwierdził, że decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2013r., w kontrolowanej części nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, jak również nie skierowano jej do osoby niebędącej stroną sprawie. Decyzja ta w kontrolowanej części nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą, ponadto nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.

[...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. Naruszenie prawa materialnego:

- art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez błędne uznanie, że doszło do rażącego naruszenia tego przepisu, w sytuacji gdy powołane do oceny ryzyka deformacji terenu, instytucje oceniły że ryzyko deformacji jest hipotetyczne i mało prawdopodobne;

- art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne uznanie, że sprawdzenia projektu dokonała osoba, nieposiadąjąca wymaganych uprawnień, gdy w rzeczywistości projekt nie wymagał sprawdzenia pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi;

- art. 20 ust. 1a Prawa budowlanego, poprzez błędne uznanie, że sprawdzenie projektu musi być dokonane przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, w sytuacji gdy przepis "w razie potrzeby" nakazuje udział innych projektantów, dotychczasowy projektant i konstruktor nadal poczuwał się do autorstwa.

- art. 6 pkt 9 ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze w zw. z § 59 miejscowego planu - poprzez uznanie, że teren działki nr [...] znajduje się w granicy terenu górniczego, w sytuacji gdy działka ta nie jest objęta obszarem płytkiej eksploatacji, a Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nie wskazuje możliwości wystąpienia deformacji nieciągłych dla terenu przedmiotowej działki:

II. Naruszenie przepisów postępowania:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., przez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy w części decyzji Wojewody [...],

- art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., przez jego niezastosowanie,

- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem ogólnych zasad procedury administracyjnej,

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji i faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie doszło do posadowienia budynku z przekroczeniem nieprzekraczalnej linii zabudowy. Podniesiona w decyzji kwestia jest jedynie nieścisłością wynikającą z niedoskonałością dokumentacji źródłowej.

Plan miejscowy Gminy [...] nie ma wersji cyfrowej. Jedynym oryginalnym źródłem jest mapa w skali 1:2000. Naniesiona na niej nieprzekraczalna linia zabudowy jest linią orientacyjną.

Południowo wschodni narożnik budynku miałby przekraczać nieprzekraczalną linię zabudowy w miejscu określonym nieprecyzyjnie w MPZP.

Nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy południowo wschodni narożnik budynku w ogóle narusza nieprzekraczalną linię zabudowy, zwłaszcza że naruszenie to mieści się w granicy szerokości linii oznaczonej na oryginalnym MPZP.

Zdaniem skarżącej zostały dochowane wymagania określone w § 59 planu miejscowego. Analiza naruszenia tego przepisu uzależniona jest od ustalenia, czy występuje zagrożenie szkodami górniczymi, czy warunkami geologiczne są proste.

Podstawowym dokumentem pozwalającym ocenić warunki geologiczne jest informacja kopalni. Stwierdza ona jednoznacznie, że w przedmiotowym obszarze nie prognozuje się wpływów eksploatacji górniczej ani eksploatacji złóż.

W ocenie skarżącej organ dokonał nadinterpretacji niektórych fragmentów opinii geotechnicznych.

Zgodnie z § 6 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych wystarczająca była analiza makroskopowa gruntu dokonana przez projektanta [...].

Nie istnieje zagrożenie wystąpienia deformacji ciągłych, ani potencjalnym podjęciem w przyszłości eksploatacji górniczej. W konsekwencji nie można stwierdzić naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 59 m.p.z.p. Gminy [...], a tym bardziej, by naruszenie to miało charakter rażący.

Skarżąca nie zgadzała się z twierdzeniem, że ustalenie warunków gruntowych projektu budynku mieszkalnego "[...]" zostało dokonane przez nieumocowaną osobę.

Podobnie jak w kwestii naruszenia § 59 planu kluczem do oceny prawidłowości adaptacji budynku przez architekt [...] było ustalenie, czy warunki gruntowe były proste, czy nie.

W ocenie skarżącej, takiego ustalenia architekt [...] mogła dokonać i posiada ku temu stosowne uprawnienia. Nie zachodziła potrzeba angażowania projektanta o specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

Projekt typowy może być zastosowany jako projekt architektoniczno-budowlany przez projektanta obiektu budowlanego to jest jedną osobę, będącą autorem adaptacji. Przyjęcie warunków prostych gruntu powoduje, że nie zachodzi potrzeba jakiejkolwiek dalszej adaptacji, a tym samym angażowania osób o szerszych uprawnieniach np. konstruktorskich.

W uzupełnieniu skargi wskazano na analizę wykonaną przez Główny Instytut Górnictwa oraz opinię [...] z dnia [...] kwietnia 2018r., wskazujące na brak zagrożenia pogórniczego dla budynku na działce nr [...] w [...].

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, ze słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając jako organ odwoławczy, uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r., w części dotyczącej działek nr ew. [...] i umorzył w tym zakresie postępowanie. Wniosek [...] związany był z jego indywidualnym interesem pranym, dotyczył nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] - działki nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]), zatem organ wojewódzki swoim rozstrzygnięciem wykroczył poza zakres żądania wnioskodawcy.

Odnosząc się do natomiast do tej części rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej decyzję Wojewody w mocy, wskazać trzeba, że działka inwestycyjna nr ew. [...], obr. [...] objęta była ustaleniami uchwały Rady Gminy [...] z [...] stycznia 2010 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...], z dnia [...] marca 2010 r.) w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...].

Zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ architektoniczno-budowlany miał obowiązek sprawdzić m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Analizując w tym aspekcie kwestionowaną decyzję, GINB uznał, że bryła projektowanego budynku w jej południowo - wschodnim narożniku) przekracza o ok. 1,5 m nieprzekraczalną linię zabudowy (co ustalono na podstawie pomiaru odległości na PZT i wyrysie, który sporządzono w skali tj. 1:1000), jednocześnie wskazał, że naruszenie to nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa.

Skarżąca zwalczała to ustalenie podnosząc, że wobec braku precyzji w odwzorowaniu na załączniku graficznym planu miejscowego przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy - nie można jednoznacznie stwierdzić, czy południowo wschodni narożnik budynku w ogóle narusza tę linię.

Zdaniem Sądu jest to słuszne twierdzenie. Uznać, trzeba, że przy braku precyzji w odwzorowaniu na załączniku graficznym planu miejscowego przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy, także z tego powodu nie można było stwierdzić wystąpienia rżącego naruszenia prawa związanego z usytuowaniem budynku względem nieprzekraczalnej linii zabudowy.

Słusznie jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., Nr [...], narusza ustalenia ww. planu miejscowego w innym zakresie.

W ocenie Sądu istotne były bowiem ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. (m.p.z.p.) zawarte w § 59.

Na rysunku planu wskazano granice terenu i obszaru górniczego "[...]". Działka inwestycyjna nr [...] zlokalizowana jest w granicach terenu górniczego "[...]".

Zgodnie z § 59 ust. 1 i 2 m.p.z.p. - "Realizacja obiektów budowlanych w granicach terenu górniczego wymaga zabezpieczenia obiektów przed skutkami eksploatacji górniczej w oparciu o: 1) szczegółowe informacje o aktualnych warunkach geologiczno-górniczych uzyskane od właściwego przedsiębiorcy posiadającego koncesje na wydobywanie kopaliny; 2) badania geotechniczne oraz analizy i inne badania (m.in. geofizyczne) mające na celu określenie występowania pustek w górotworze, a także określenie sposobu działań profilaktycznych."

W projekcie budowalnym, projektant adaptująca projekty typowe stwierdziła, że teren którego dotyczy inwestycja położony jest poza terenem górniczym.

Takie stwierdzenie było wadliwe, ponieważ zarówno z informacji zawartej w m.p.z.p., jak i z informacji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z dnia 16 lutego 2017r. wynika, że teren inwestycji położony jest w granicach terenu górniczego "[...]".

Architekt - autor projektu budowlanego adaptacji projektów typowych, na podstawie wykonanych wykopów kontrolnych, przyjęła I kategorię warunków gruntowych. Projektantka nie dołączyła do projektu opinii w sprawie geotechnicznych warunków posadowienia obiektów.

W sporządzeniu adaptacji projektu budowlanego nie brał udziału projektant posiadający uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnej.

Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego - "Projekt budowlany powinien zawierać - w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych".

W analizowanej decyzji nie zostały dochowane wymagania określone w ww. przepisie. Warunki gruntowe zostały rozpoznane jedynie na podstawie kontrolnych wykopów i określone jako proste (adaptacja projektu, str. 8). Projekt budowlany ani jego adaptacja nie przewidują jakichkolwiek zabezpieczeń obiektu przed skutkami eksploatacji górniczej.

Budynek na dz. nr [...] został posadowiony ponad nieczynnym chodnikiem górniczym znajdującym się na głębokości ok. 38 m, którego przebieg został przedstawiony na załączniku graficznym do planu miejscowego, zaś określenie warunków posadowienia obiektu zostało dokonane przez osobę nieposiadającą odpowiednich uprawnień budowlanych.

Faktem jest, że w aktach sprawy zgromadzono różne opinie i ekspertyzy dotyczące warunków gruntowych i zagrożeń z nich wynikających, wnioski z tych dokumentów nie są jednoznaczne, a czasem nawet sprzeczne. Mimo, to w analizowanym przypadku został rażąco naruszony przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 59 planu miejscowego, gdyż realizacja obiektów budowlanych w granicach terenu górniczego była niejako warunkowa - zależna od ewentualnego zabezpieczenia obiektów przed skutkami eksploatacji górniczej, to z kolei powinno być ustalone w sposób opisany w tym przepisie m.p.z.p.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie podkreślał, że prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji orzeka co do zasady w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, jakim dysponował organ wydając weryfikowaną decyzję, a opinie i ekspertyzy uznał za mające znaczenie przy ocenie skutków społeczno - gospodarczych stwierdzonych naruszeń.

Naruszenie § 59 planu miejscowego nie budzi wątpliwości, zaś jego skutki społeczno - gospodarcze w postaci ryzyka związanego z możliwością powstania deformacji terenu zagrażającej konstrukcji budynku pozbawionej zabezpieczeń, zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za wystarczająco poważne.

Adaptacja typowego projektu budynku mieszkalnego "[...]" została dokonana wyłącznie przez architekt [...], która samodzielnie wskazała na warunki gruntowe, w jakich obiekt ma zostać posadowiony.

Ustalenie warunków gruntowych posadowienia obiektu wiąże się bezpośrednio z zaprojektowaniem konstrukcji budynku, zatem winno zostać dokonane przez projektanta posiadającego uprawnienia w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, a nie architektonicznej.

Stosownie do art. 20 ust. 1a Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków projektanta należy zapewnienie, w razie potrzeby, udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz wzajemne skoordynowanie techniczne wykonanych przez te osoby opracowań projektowych, zapewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy, z uwzględnieniem specyfiki projektowanego obiektu budowlanego.

Tym samym decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., została wydana z oczywistym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

Brak uprawnień projektanta - [...], w zakresie adaptacji części konstrukcyjnej projektu budynku doprowadził do sytuacji, w której projekt budynku nie uwzględniał i nie oceniał potrzeby zabezpieczenia obiektu przed skutkami eksploatacji górniczej przewidzianych w § 59 miejscowego planu.

Twierdzenie skarżącej, że projekt konstrukcji budynku sporządził posiadający właściwe uprawnienia budowlane [...], nie wynika z akt sprawy. Nie dokonał on adaptacji projektu zatwierdzonego weryfikowaną decyzją w zakresie ustalenia warunków gruntowych posadowienia obiektu, czy odniesienia się do wymogów określonych w § 59 miejscowego planu.

Bez znaczenia do wydanego rozstrzygnięcia pozostaje to, czy starosta wydawał w innych przypadkach pozwolenia na budowę na terenie górniczym budynków pozbawionych zabezpieczeń, jak również to, że architekt [...] nieposiadająca uprawnień w specjalności konstrukcyjno - budowlanej stosowała podobną praktykę w przeszłości. Nie był również istotny spór [...] z [...] mający charakter cywilnoprawny.

Odnosząc się do przesłanki nieważności, którą dostrzegł Wojewoda - słusznie organ odwoławczy wywiódł, że postępowanie toczyło się wobec strony - [...], dlatego błąd w decyzji, gdzie podano firmę zamiast imienia i nazwiska, nie jest podstawą do stwierdzenia by decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2013 r., w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na dz. nr ew. [...], obr. [...] (część dawnej działki nr [...]) została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 Prawa budowlanego.

Nie można zarzucić organowi odwoławczemu, działającemu w trybie stwierdzenia nieważności naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazanych w skardze, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.