Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1422/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania pani M. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. o nałożeniu na w/w kary pieniężnej w wysokości 2700 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Ustalono, że w dniu 29 sierpnia 2006 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P. zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] prowadzony przez Pana J. H. S. Po dokonaniu pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową o 0,44 tony (nacisk na oś wynosił 10,44 tony) oraz na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójną oś w naczepie o 1,43 t (nacisk na oś wynosił 25,43 tony). Stwierdzono również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 2,31 (rzeczywista masa całkowita wynosiła 42,31 tony). Powyższe potwierdzają załączone do akt sprawy protokół kontroli oraz protokół z ważenia pojazdu. Z uwagi na powyższe na stronę nałożona została kara pieniężna w łącznej wysokości 2700 złotych.

W odwołaniu od niniejszej decyzji skarżąca nie kwestionowała ustaleń dokonanych podczas kontroli. Podnosiła, iż organ I instancji złamał zasady postępowania administracyjnego pomijając ważne okoliczności w sprawie oraz dowody przedłożone przez stronę niniejszego postępowania. Odwołująca się żądała przeprowadzenia dowodu z dokumentów potwierdzających wagę załadowanego materiału. Stwierdziła również, że z racji na fakt, iż pojazd zarejestrowany był przed dniem 13 marca 2003 r. jego dopuszczalna masa całkowita może wynosić 42 tony.

Organ II wskazywał, że odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Za przewóz drogowy odpowiada przewoźnik, a nie załadowca, stąd za wszelkie naruszenia związane z wykonywanymi przewozami również odpowiedzialność spoczywa na przewoźniku. Z podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli wynika, iż wynik pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej wykazał "nienormatywność" zespołu pojazdów. Podkreślił, że funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając urządzeń, które posiadają ważną legalizację Urzędu Miar za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych.

Nawiązując do żądania skarżącego przeprowadzenia dowodu z dokumentu wywozowego organ stwierdził, iż dokonuje kontroli parametrów tylko i wyłącznie na podstawie danych wynikających z przeprowadzonego ważenia pojazdu lub zespołu pojazdów. Dokumenty okazane przez kierowcę w trakcie kontroli drogowej odnoszące się do masy całego pojazdu lub masy samego ładunku nie są wiarygodnym dowodem potwierdzającym stan faktyczny, gdyż nie muszą odzwierciedlać rzeczywistej masy pojazdu w danej chwili. Okazane dokumenty, w których zawarte są informacje dotyczące masy ładunku lub masy całego pojazdu mogą potwierdzać ich rzeczywistą masę w chwili dokonywania załadunku - niejednokrotnie w długim odstępie czasowym od kontroli drogowej - stąd nie można w oparciu o nie przeprowadzać badania normatywności pojazdu. Poziom masy pojazdu od momentu załadunku i pierwotnego zważenia w siedzibie załadowcy mógł ulec zmianie poprzez np. dodatkowy załadunek lub częściowy rozładunek przewożonego materiału.

Organ II instancji wskazał, że Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. z 2005 r. Nr 219, poz. 1861) ustala sieć dróg krajowych i wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 10 ton, obejmującą drogi krajowe wymienione w załączniku nr 1 i 2 do niniejszego rozporządzenia.

Uznał, że droga krajowa nr [...] w miejscowości P., na której dokonano kontroli drogowej na podstawie powyższego została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 10 t.

Wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Jeżeli masa, lub naciski osi są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi (...) przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 w/w ustawy).

Podniósł, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Wskazał, że stosownie zaś do art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40 c w/w ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

Uznał, że wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 ton określona została w 1 p. 7 pkt 7 lit. b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 300 złotych dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych powyżej 10,0 tony do 10,5 ton. W przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 10,44 tony kara wynosi 300 złotych.

Wskazał, że wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 ton określona została w 1 p. 7 pkt 6 lit. b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 1800 złotych dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków powyżej 24,0 tony do 25,5 tony. W przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku potrójnej osi w naczepie wynoszącym 25,43 tony kara wynosi 1800 złotych. Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy powyżej 40 ton do 50 ton określona została w 1 p. 9 pkt 5 lit. b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 600 złotych. W przedmiotowym stanie faktycznym przy dmc zespołu pojazdów 42,31 tony kara wynosi 600 złotych.

Skarżąca w skardze nie kwestionuje ustaleń dokonanych podczas kontroli. Podnosi, iż organy złamały zasady postępowania administracyjnego pomijając ważne okoliczności w sprawie oraz dowody przedłożone przez stronę niniejszego postępowania. Skarżąca żąda przeprowadzenia dowodu z dokumentów potwierdzających wagę załadowanego materiału. Stwierdza, że z racji na fakt, iż pojazd zarejestrowany był przed dniem 13 marca 2003 r. jego dopuszczalna masa całkowita może wynosić 42 tony.

W skardze skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji w całości z uwagi na:

- wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a co za tym idzie zastosowanie przepisu § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., Nr 32, poz. 262 ze zm.)

- wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa procesowego poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz pominięcie w zastosowaniu przepisu prawa materialnego, a więc odpowiednio, naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z § 57 ust. 3 Rozporządzenia.

Skarżąca domagała się nadto zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione, mając na względzie zasadę wynikającą z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02., Nr 153, poz.1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) stanowiącą, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu wyjaśnienia skarżącego nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia odwołania. Przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy po danej drodze musi przestrzegać wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi. Po zweryfikowaniu ekstremalnych parametrów, którymi może charakteryzować się pojazd poruszający się po wybranej drodze przewoźnik powinien dostosować do nich jednostkę transportową poprzez normatywny jej załadunek lub wystąpić o stosowne zezwolenie na jej przejazd po danej drodze jako pojazdu nienormatywnego. Nie bez znaczenia jest fakt, iż odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Za przewóz drogowy odpowiada przewoźnik, a nie załadowca, stąd za wszelkie naruszenia związane z wykonywanymi przewozami również odpowiedzialność spoczywa na przewoźniku. Z podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli wynika, iż wynik pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej wykazał "nienormatywność" zespołu pojazdów.

Organ weryfikuje stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając urządzeń, które posiadają ważna legalizację. Na podstawie wyników kontroli nakładane są kary w oparciu o ustawę o drogach publicznych.

W ocenie Sądu kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.

Faktem jest, że w dniu 29 sierpnia 2006 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P. zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] prowadzony przez Pana J. H. S.

Po dokonaniu pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową o 0,44 tony (nacisk na oś wynosił 10,44 tony) oraz na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójną oś w naczepie o 1,43 t (nacisk na oś wynosił 25,43 tony). Stwierdzono również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 2,31 (rzeczywista masa całkowita wynosiła 42,31 tony). Powyższe potwierdzają załączone do akt sprawy protokół kontroli oraz protokół z ważenia pojazdu. Z uwagi na powyższe na stronę nałożona została kara pieniężna w wysokości 2700 złotych.

Droga krajowa nr [...] w miejscowości P., na której dokonano kontroli drogowej na podstawie powyższego została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 10 t.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Jeżeli masa, lub naciski osi są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi (...) przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 w/w ustawy).

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Stosownie zaś do art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 40 c w/w ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 ton określona została w 1 p. 7 pkt 7 lit. b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 300 złotych dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych powyżej 10,0 tony do 10,5 ton. W przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 10,44 tony kara wynosi 300 złotych.

Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 ton określona została w 1 p. 7 pkt 6 lit. b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 1800 złotych dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków powyżej 24,0 tony do 25,5 tony. W przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku potrójnej osi w naczepie wynoszącym 25,43 tony kara wynosi 1800 złotych. Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy powyżej 40 ton do 50 ton określona została w 1 p. 9 pkt 5 lit. b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 600 złotych. W przedmiotowym stanie faktycznym przy dmc zespołu pojazdów 42,31 tony kara wynosi 600 złotych.

W nawiązaniu do wskazywanego przez skarżącą dopuszczalnego poziomu masy całkowitej zespołu pojazdów należy stwierdzić, iż organ wywiódł błędne wnioski z faktu, że kontrolowany pojazd zarejestrowany był po raz pierwszy 6 września 2004 r., zatem po dniu 13 marca 2003 r. Nawet gdyby przyjąć, że kontrolowany pojazd był zarejestrowany w dacie wskazywanej przez skarżącą to ten fakt nie ma żadnego znaczenia dla odpowiedzialności przewoźnika. Oczywistym jest, że pojazd ten poruszając się w miejscach nie objętych regulacjami prawnymi np. po terenie prywatnym bądź innym nie normowanym przepisami prawa może być dociążony do opisanej w dowodzie rejestracyjnym masy całkowitej natomiast na drogach publicznych masa całkowita pojazdu nie może przekraczać opisywanej wyżej wartości i to bez względu na zapisy dowodu rejestracyjnego.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ zastosował prawidłowe przepisy i w sposób właściwy je zinterpretował.

Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., i nie można z tego powodu czynić decyzji zarzutów.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.