Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1502/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156.
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 95 pkt 4 i 5, art. 20 ust. 1 pkt 4, art. 20 ust. 1 pkt 4b, art. 95 pkt 4 i 5, art. 20 ust. 1 pkt 4, , art. 12 ust. 3.
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 15 zzs ze zn. 4 ust. 3.
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 135, art. 145 par. 1, art. 134, art. 151.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie oddala skargę


UZASADNIENIE

Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (dalej też jako: "organ" lub "KSD") decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. - o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1117 z późn. zm.) w związku z art. 95 pkt 4 i 5, art. 96 ust. 1 pkt 1, art. 98 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm.; dalej: "p.b.") oraz w zw. z art. 104 § 1 i § 2, art. 107 § 1 i § 3, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania M. M. (dalej także jako: "strona", "skarżący") od decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów RP (dalej też jako: "organ I instancji", "OSD") z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], nakładającej na skarżącego karę upomnienia z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu ze znajomości przepisów prawnych dotyczących procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej w ciągu 6 miesięcy od dnia, kiedy wydana decyzja stanie się ostateczna, utrzymał ją w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach faktycznych;

P. sp. z o .o. z siedzibą w B. (dalej też w skrócie jako "P.") zawarła z gminą P. umowę polegającą na wykonaniu dokumentacji projektowej dla inwestycji pod nazwą "[...]". Następnie spółka "[...]" zawarła umowę o wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego z wykonawcą działającym pod firmą F. z siedzibą w Holandii, reprezentowaną przez B. F. F. zobowiązał się do pełnienia nadzoru autorskiego w zakresie wykonanej przez siebie dokumentacji projektowej bez dodatkowego wynagrodzenia. Skarżący na zlecenie firmy F. (umowa o dzieło) wykonał projekt budowlany w przedmiotowej sprawie.

Spółka "P." pismem z 12 grudnia 2019 r. do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Architektów RP skargę w związku z zarzucanym skarżącemu naruszeniem art. 20 p.b. z uwagi na brak podjęcia, pomimo wezwania inwestora, działań w ramach nadzoru autorskiego.

Pismem z dnia 1 kwietnia 2020 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Architektów RP (dalej też jako "Rzecznik", "OROZ") wniósł o wszczęcie przed OSD postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie skarżącego. Rzecznik zarzucił stronie popełnienie czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie polegających na tym, że w okresie od października 2019 r. do marca 2020 r. (do dnia wszczęcia postępowania przed sądem dyscyplinarnym I instancji) nie spełniał podstawowych obowiązków projektanta oraz uchylał się od podjęcia nadzoru autorskiego inwestycji pod nazwą "[...]", przy której pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie projektanta w zakresie projektu architektury obiektu budowlanego skateplazy i toru rolkowego.

Pismem z dnia 3 lipca 2020 r. skarżący ustosunkował się do zarzutów stwierdzając, że współpracę przy projekcie wykonał w ramach umowy o dzieło zawartą z firmą F. w 2015 r. oraz, że nie uznaje zarzutów skierowanych przeciw niemu przez Rzecznika.

Z uwagi na powyższe naruszenia OSD decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] stwierdził naruszenie przez stronę art. 95 pkt 4 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 3 oraz art. 95 pkt 5 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 4 p.b. oraz orzekł o ukaraniu skarżącego karą upomnienia z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu ze znajomości przepisów prawnych dotyczących procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej w ciągu 6 miesięcy od dnia, kiedy wydana decyzja stanie się ostateczna.

W odwołaniu strona zaskarżyła decyzję organu I instancji w całości.

Po rozpatrzeniu odwołania KSD, przywołaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zarówno ustalenia faktyczne, jak i wykładnia przepisów dokonana przez OSD jest prawidłowa. W ocenie KSD, fakt przeniesienia praw autorskich, nie zwalnia w żaden sposób skarżącego (podpisanego na projektach jako projektant w specjalności architektonicznej) z obowiązków wskazanych w ustawie - Prawo budowlane, w szczególności z obowiązku wyjaśniania wątpliwości dotyczących projektu, czy sprawowania nadzoru autorskiego. Ponadto fakt, że jako projektant w projekcie wymieniona jest też arch. L. M. nie zwalnia strony z obowiązków projektanta, szczególnie biorąc pod uwagę, że kwestie związane z nadzorem autorskim zostały powierzone F., która z kolei była zleceniodawcą skarżącego. Przepisy art. 18 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 4 p.b. pozwalają nałożyć na projektanta obowiązek sprawowania nadzoru autorskiego nawet, gdy projektant odmawia, czy unika pełnienia tych czynności. Jeżeli jest kilku projektantów, nadzór może być powierzony na mocy umowy jednemu z nich.

Według organu wbrew twierdzeniom strony, w okresie realizacji umowy pomiędzy firmą "P." sp. z o.o. a F. i dalej pomiędzy F. a skarżącym obowiązywał przepis art. 95 pkt 5 p.b., przewidujący odpowiedzialność zawodową projektanta za uchylanie się od podjęcia nadzoru autorskiego. Projektantem w specjalności architektonicznej był, w rozpatrywanej sprawie skarżący (który złożył podpisy na projektach).

Dalej KSD zaznaczył, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że B. F. jest autorem "opracowania", ale projektantem w specjalności architektonicznej jest skarżący (którego podpis figuruje, m.in. na "oświadczeniu projektanta", planie zagospodarowania terenu, przekroju skateplazy). Skarżący był podwykonawcą firmy F., w stosunku do którego żądanie składała firma "P." sp. z o.o., a wobec firmy "P." sp. z o.o. - Inwestor.

Organ wskazał, że wyjaśnienia złożone przez B. F. nie wpływają na zakres odpowiedzialności strony. Zarzut nieważności umowy pomiędzy firmą "P." sp. z o.o. a F. nie został udowodniony, a ustalenie nieważności umowy wymagałoby odrębnego postępowania cywilnego, w trybie art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm.; dalej: "k.p.c."). Skarżący nie dostarczył wyroku stwierdzającego nieważność umowy.

Następnie KSD podniósł, że OSD w toku postępowania zawodowego nie ma kompetencji do weryfikowania, czy kary nałożone w innych postępowaniach były słuszne. Z wyjaśnień GUNB-u, wynika, że decyzje nakładające na stronę kary są prawomocne. Kwestia zatarcia kary ma natomiast zupełnie odrębny charakter. Zgodnie z art. 101 ust. 1 p.b. kara może ulec zatarciu tylko na wniosek ukaranego. Skarżący nie złożył takiego wniosku. Z kolei art. 96 ust. 2 p.b. stanowi, że - przy nakładaniu kary należy uwzględnić dotychczasową karalność z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Przepis ten nie zakazuje OSD brać pod uwagę kar, które nie uległy zatarciu.

Organ stwierdził, że zarówno postępowanie wyjaśniające prowadzone przez Rzecznika, jak i postępowanie zawodowe przeprowadzone przez organ I instancji nie naruszały przepisów proceduralnych. Skarżący z własnej winy nie stawił się na przesłuchanie u Rzecznika, mógł składać wyjaśnienia pisemne. OSD zapewnił stronie dostęp do akt a strona w piśmie z dnia 3 lipca 2020 r. stwierdziła, że zapoznała się z aktami w dniu 6 marca 2019 r.

Ponadto, KSD wziął pod uwagę, że zgodnie z treścią przepisu art. 12 ust. 6 p.b. "osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość". Ponadto w myśl przepisu art. 20 ust. 4 p.b. projektant ma obowiązek dołączenia do projektu budowlanego oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Organ zwrócił uwagę, że w przedmiotowych projektach w miejscu projektanta branży architektonicznej widnieje nazwisko strony, a zatem to ta osoba, niezależnie od tego na ile rzeczywiście uczestniczyła w procesie projektowania, jest autorem tychże projektów.

Dalej wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 95 pkt 4 p.b. odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki. Stosownie do przepisu art. 95 pkt 5 p.b. odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby, które uchylają się od podjęcia nadzoru autorskiego lub wykonują niedbale obowiązki wynikające z pełnienia tego nadzoru. Natomiast treść przepisu art. 20 ust 1 pkt 3 p.b. stanowi, że do podstawowych obowiązków projektanta należy wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań, oraz pkt 4b - uzgadnianie możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego.

Organ podkreślił, że to na projektancie, a nie na organie spoczywa odpowiedzialność za przyjęte rozwiązania techniczne. Stąd bez wątpienia brak ustosunkowania się skarżącego do przedstawionych wątpliwości i niejednoznaczności zawartych w projekcie świadczą o tym, że nie dopełnił on swoich obowiązków w zakresie prawidłowego wykonania obowiązków projektanta.

KSD zauważył, że arch. L. M. początkowo prosiła o ustosunkowanie się do konkretnych zagadnień odnoszących się do projektu, w późniejszych wiadomościach mailowych wskazywała na związek przyczynowy między brakiem reakcji strony a wstrzymaniem prac na terenie budowy - sposobu zbrojenia płyty skateplazy czy naniesienie rzędnych na tę płytę. Skarżący w żadnej ze swoich wiadomości nie odniósł się merytorycznie do zadanych przez wykonawcę pytań, a wręcz przeciwnie - można spekulować, czy prośby o przesłanie architektowi jego własnych projektów miały stanowić tylko grę na zwłokę, czy też dowodziły tego, że nie jest w posiadaniu żadnej kopii wykonanego przez siebie dzieła.

KSD wziął pod uwagę, że ustawodawca nie wprowadził żadnego przepisu, który wbrew art. 20 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 18 ust. 3 p.b. wprowadziłby możliwość sprawowania nadzoru autorskiego przez inny podmiot niż projektant. Kompleksowa analiza wszystkich przepisów Prawa budowlanego dotyczących tej kwestii - a w szczególności zagrożonego karą obowiązkowego charakteru nadzoru - nasuwa wniosek, że ustawodawca pośrednio wręcz wykluczył taką możliwość. Tym bardziej należy uznać, że skarżący był zobligowany do wypełnienia obowiązku w zakresie sprawowania nadzoru autorskiego.

Mając na uwadze ilość i zakres popełnionych przez projektanta uchybień OSD słusznie uznał, że skarżący dopuścił się czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie, gdyż w okresie od października 2019 r. do marca 2020 r. nie spełniał podstawowych obowiązków projektanta oraz uchylał się od podjęcia nadzoru autorskiego inwestycji, przy której pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie projektanta w zakresie projektu architektury obiektu budowlanego skateplazy i toru rolkowego w P. na działkach nr ew. [...], [...], obręb 16-P.. KSD podzielił poglądy OSD w kwestii wymiaru kary, który wziął pod uwagę dotychczasową karalność strony i słusznie uznał, że kara upomnienia połączona z obowiązkiem złożenia egzaminu jest niezbędna dla osiągnięcia celów kary, tj. przede wszystkim zapobieżenia popełnianiu przez stronę podobnych błędów w przyszłości.

W skardze na decyzję KSD z dnia [...] lutego 2021 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podniósł, że umowa nie przewiduje projektu toru rolkowego a jej § 7.2 zakłada przeniesienie pełni praw autorskich. Co więcej, nie było względem strony żądania inwestora do nadzoru autorskiego a także nie zostały uwzględnione uwagi opracowującego B. F. Ponadto współpraca z F. odbywała się na zasadzie umowy o dzieło bez nadzoru, Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że z podpisaną stroną tytułową zapoznał się dopiero 6 marca a nie wyznaczono drugiego terminu przesłuchania. Skarżący podkreślił, że Rzecznik jest obowiązany badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść a Prezydium okręgowej rady izby samorządu zawodowego, po upływie terminów określonych w art. 55 ust. 2 ustawy, z urzędu zarządza wykreślenie wpisu w rejestrze ukaranych (zatarcie 3 lata). Skarżący zaznaczył, że na skargę z 21 stycznia 2020 r. nie otrzymał odpowiedzi a pozwolenie na zapoznanie się z aktami otrzymał przypadkowo po godz.15:00 - ustnie dopiero 4 marca - co uczynił 6 marca. Nie mógł być więc przesłuchany 4 marca a co więcej, nie przesłuchano B. F., którego wskazał jako świadka. Do skargi dołączył decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 dotyczącą D. K., pismo do Sądu Dyscyplinarnego w L. oraz pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. F.

W odpowiedzi na skargę KSD wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

W pierwszej kolejności, zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwana "p.p.s.a.").

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie a w działaniu zarówno Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, jak i Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów RP, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie w tak ustalonym stanie faktycznym przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że poczynione przez organy ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), co pozwala na ocenę prawidłowości zastosowania przez organy w przedmiotowej sprawie przepisu art. 95 pkt 4 i pkt 5 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 4 p.b.

Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 pkt 4 p.b. do podstawowych obowiązków projektanta należy sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie:

a) stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem,

b) uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego.

Z kolei w myśl art. 95 pkt 4 p.b., odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki. Z kolei w myśl art. 95 pkt 5 p.b. odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które uchylają się od podjęcia nadzoru autorskiego lub wykonują niedbale obowiązki wynikające z pełnienia tego nadzoru.

W ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia organu, że to skarżący pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie projektanta w zakresie projektu architektury obiektu budowlanego skateplazy i toru rolkowego w P. na działkach nr ew. [...], [...], obręb 0016-P.. To skarżący widnieje na projekcie budowlanym, w tabeli pt. "projektował" jako jedyny architekt (obok mgr inż. R. K., posiadającego uprawnienia do projektowania instalacji elektrycznych i mgr inż. D. K.). Jednocześnie skarżący był podwykonawcą firmy F., która zawarła w dniu 29 maja 2015 roku umowę ze spółką "P.", w ramach której F. zobowiązywała się do wykonania dokumentacji projektowo – kosztorysowej S.. Z kolei zgodnie z zapisem § 6 wspomnianej umowy w trakcie procesu budowlanego wykonania zobowiązany był do pełnienia nadzoru autorskiego w zakresie opracowanej przez siebie dokumentacji projektowej, w ramach wynagrodzenia. Zatem w ramach budowy ww. obiektu, projektowanego przez skarżącego, winien on, zgodnie z wymogiem art. 20 ust. 1 pkt 4 p.b. sprawować nadzór autorski, w tym odnośnie stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem oraz uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego. Tymczasem skarżący swych obowiązków w tym zakresie ewidentnie nie wypełnił. Otóż ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego jasno wynika, iż w trakcie spotkania koordynacyjnego pojawiły się zagadnienia dotyczące konieczności bądź naniesienia zmian, bądź weryfikacji ujętych w projekcie rozwiązań (wskazane w mailu przez inżyniera budowy B. J.). Również J. G., pracownik Urzędu Miasta P., zwróciła się do spółki "P." o uszczegółowienie dokumentacji projektowej. W tej sytuacji reprezentująca spółkę "P." architekt L. M., zwracała się w kolejnych wiadomościach mailowych w okresie od 19 października 2019 roku do 11 grudnia 2019 roku do skarżącego o uzupełnienie dokumentacji projektowej i udzielenie odpowiedzi w zakresie zgłaszanych przez inwestora wątpliwości. Jedyną reakcją skarżącego było zwrócenie się do spółki "P." o dostarczenie mu wykonanego przez niego projektu (w tym mapy i opisu swojego autorstwa, a także strony tytułowej projektu wykonawczego swojego autorstwa, projektu konstrukcji i umowy na wykonanie projektu) - która to dokumentacja została mu wysłana drogą elektroniczną. Skarżący nie podjął natomiast żadnych czynności z zakresu ciążącego na nim obowiązku nadzoru autorskiego, pomimo informacji ze spółki "P.", że brak decyzji projektanta skutkować może karami umownymi. Także inwestor, czyli Gmina P. w swym piśmie z dnia 17 lutego 2020 roku, wyjaśniła, że skarżący nie wykonywał osobiście nadzoru autorskiego nad prowadzonymi pracami związanymi z przedmiotowym projektem, nie dokonał wpisu w dzienniku budowy, nie brał udziału w naradach lub spotkaniach związanych z przedmiotową inwestycją. Dlatego też, na wniosek spółki "P." z dnia 12 grudnia 2019 roku inwestor wyraził zgodę na pełnienie nadzoru autorskiego w specjalności architektonicznej na przedmiotowym obiekcie przez arch. L. M. Skarżący zatem, pomimo próśb arch. L. M., co do ustosunkowania się do konkretnych zagadnień, przy jednoczesnym podkreśleniu skutku braku reakcji skarżącego poprzez wstrzymanie prac na terenie, ani razu nie odniósł się merytorycznie do zadanych przez wykonawcę pytań.

Tymczasem projektant ponosi odpowiedzialność zawodową z tytułu uchylania się od podjęcia nadzoru autorskiego, co oznacza, że w przypadku gdy ustanowienie nadzoru autorskiego wynika z prawa, zaś inwestor zwracający się do projektanta w tej kwestii spełnia prawny obowiązek, względnie następuje to wyłącznie z inicjatywy inwestora, a projektant odmawia podjęcia się zadań w tym zakresie, narusza on prawo i jest zagrożony zastosowaniem do niego zasad odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Projektant, który w ramach umowy zawartej z inwestorem – bez względu na to, czy wynikało to z obowiązku ustawowego, czy też inicjatywy samego inwestora – podjął się wykonywania czynności w charakterze uczestnika procesu budowlanego nie tylko w odniesieniu do problematyki dotyczącej projektowania, lecz także nadzoru autorskiego, jednak wbrew wynikającym stąd obowiązkom niedbale wykonuje przypisane mu czynności nadzoru autorskiego, także ponosi odpowiedzialność na podstawie omawianej regulacji. Niedbałe wykonywanie obowiązków może polegać zarówno na działaniu aktywnym, ale pozbawionym należytej staranności, jak i na zaniechaniu podjęcia wymaganych czynności, przykładowo nieprzeprowadzeniu badań w zakresie wykonywania robót budowlanych zgodnie z projektem budowlanym, a nawet na wykonywaniu tych działań, jednak niezłożeniu w tym względzie wymaganego wpisu w dzienniku budowy. Ustawodawca odróżnia przypadki, gdy nienależyte wykonywanie obowiązków dotyczących samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie ma miejsce w związku z prowadzeniem nadzoru autorskiego lub też w związku z uchylaniem się od tego obowiązku, od wszystkich pozostałych przypadków niespełniania lub niedbałego spełniania obowiązków. Może to świadczyć o uznaniu przez ustawodawcę doniosłości funkcji nadzoru autorskiego w procesie budowlanym (tak Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, Wyd. LEX 2021).

W tej sytuacji, w związku ze stwierdzeniem naruszenia przez skarżącego obowiązków statuowanych w art. 95 pkt 4 i pkt 5 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 4 p.b., Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Architektów RP zasadnie ukarał skarżącego karą upomnienia z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu ze znajomości przepisów prawnych dotyczących procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej w ciągu 6 miesięcy od dnia, kiedy wydana decyzja stanie się ostateczna. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 1 p.b. popełnienie czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie jest zagrożone następującymi karami:

1) upomnieniem;

2) upomnieniem z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3;

3) zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, na okres od roku do 5 lat, połączonym z obowiązkiem złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3.

Osobie ukaranej z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu, która w wyznaczonym terminie egzaminu nie zdała, wyznacza się termin dodatkowy, nie krótszy niż 3 miesiące i nie dłuższy niż 6 miesięcy. W przypadku nieuzyskania oceny pozytywnej w terminie dodatkowym, stwierdza się utratę uprawnień do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie (ust. 6). Przy nakładaniu kary należy uwzględnić dotychczasową karalność z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie (ust. 2).

Zatem skarżący został ukarany jedną z przewidzianych w ustawie – Prawo budowalne sankcji, a organy w zakresie wymiaru kary wzięły pod uwagę między innymi fakt wcześniejszego dwukrotnego nałożenia na skarżącego kary z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Sąd podziela w tej sytuacji ocenę organów, że brak było podstaw do nałożenia w ramach niniejszego postępowania, poddanego kontroli Sądu, łagodniejszej kary, w postaci upomnienia.

Sąd nie podziela przy tym zarzutów ujętych w przedłożonym przez skarżącego piśmie przedstawiciela firmy F. – B.F., co do zarzutu nieważności umowy zawartej pomiędzy firmą "P." a F., gdyż nie przedłożono żadnych dowodów w tym zakresie. Nie sposób także uznać, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym sygnowanego przez skarżącego projektu i wyjaśnień inwestora, że budowa, w ramach której wystąpiono do skarżącego o podjęcie czynności nadzoru autorskiego, dotyczy jakiejś innej inwestycji, co miałoby zwalniać skarżącego z ciążących na nim obowiązków.

Nadto, w ocenie Sądu, organy nie dopuściły się zarzucanego im naruszenia przepisów proceduralnych, gdyż zarówno skarżący, jak i świadek B. F. - przedstawiciel F., zostali prawidłowo zawiadomieni o terminach przesłuchania, na które się nie stawili. Skarżący odebrał stosowne wezwanie na przesłuchanie w charakterze strony, które miało mieć miejsce w dniu 4 marca 2020 roku, w dniu 4 lutego 2020 roku a więc na miesiąc przed planowanym terminem przesłuchania. Sąd nie dopatruje się jednocześnie związku pomiędzy wyjaśnieniami skarżącego zawartymi w piśmie z dnia 26 lutego 2020 roku, wskazującymi na późny powrót skarżącego z tereny budowy w dniu 4 lutego 2020 roku, a niemożnością stawienia się na przesłuchaniu w dniu 4 marca 2020 roku. Nadto zarówno skarżący, jak i świadek, przedłożyli w toku postępowania swoje stanowiska w formie pisemnej i zostały one ujęte w ramach postępowania dowodowego.

Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy orzekające w sprawie, przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.