Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 706/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 2,   art. 135,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15,  art. 127  par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008r. sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie transportu drogowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia [...] Nr [...] , 2. ustala, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją nr [...] z dnia [...] r. nałożył na D. Ł. karę pieniężną w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż D. Ł. jest [...] w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym [...] (Dz.U. Z 1998r. Nr 7 poz.25 ze zm.) oraz że nie prowadzi działalności gospodarczej podlegającej wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej, dlatego też nie podlega obowiązkowi uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarcze, o którym mowa w art.33 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, jednakże nie jest zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, co wynika z treści przepisu zawartego wart. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym.

D. Ł. złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Według skarżącego obowiązek określony w art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym obciąża jedynie przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób lub rzeczy. Ponieważ skarżący nie wykonywał działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy, obowiązek ten go nie obejmuje. Na poparcie powyższego twierdzenia skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 01 czerwca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 225/05.

Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 pkt 1 k.p.a. , art. 1 ust. 1 pkt. 1, art. 4 pkt 1, art. 42 ust.1, art.87 ust.1, ust.2, art. 88, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1, ust. 2 pkt. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 93 ust. 1, ust. 1 a, ust. 4 i 5 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz pkt [...] załącznika do tej ustawy Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję

W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym w treści, obowiązującej do dnia 20 października 2005r. przedsiębiorca wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne byli obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość [...] rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) przejazdów po autostradach płatnych;

3) transportu kombinowanego;

4) komunikacji miejskiej;

5) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej.

Podkreślił, iż ustawą z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Z 2005r. Nr 180 poz.1497) w art.1 pkt 16, zmieniona została treść przepisu art.42 ust.1, który otrzymał brzmienie: podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość [...] rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne.

Zmiana ta obowiązuje od dnia 21 października 2005r., tj weszła w życie przed kontrolą pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzoną w dniu [...]r. Z powyższego wynika, iż od dnia 21 października 2005r. wszystkie podmioty niezależnie, czy są to osoby prowadzące działalność gospodarczą, czy też nie prowadzą takiej działalności, obowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Tylko z treści niniejszego przepisu, obowiązującego w treści do dnia 20 października 2005 r., wynikał wprost obowiązek uiszczania opłaty wyłącznie przez przedsiębiorców. Żaden inny przepis nie wyłącza osób prowadzących działalność wytwórczą w rolnictwie od obowiązku posiadania karty opłaty drogowej. Przepis art.32 ust.2 pkt 2 ustawy od transporcie drogowym, wyłącza tylko spod obowiązku uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej przez podmioty, nie będące przedsiębiorcami, o których mowa w art.3 ust.2 pkt 3

Jednocześnie organ zauważył, że przy interpretacji prawa międzyczasowego obowiązuje zasada, że jeżeli stan faktyczny powodujący powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego nastąpił pod rządami dawnej ustawy, to do oceny jej skutków prawnych stosuje się ustawę dawną, także po wejściu w życie ustawy nowej. Wskazał, iż myśl ogólnej zasady nie działania prawa wstecz ocena prawidłowości dokumentacji przedstawionej w czasie kontroli, musi odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie kontroli i te przepisy powinny zostać powołane jako podstawa prawna stwierdzonego naruszenia obowiązku.

Przepisy ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym dotyczą przewozów wykonywanych przez przedsiębiorców w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jak i przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami. Zatem zgodnie z art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Przepis ten nie wskazuje, że obowiązek uiszczania opłaty dotyczy tylko przedsiębiorców, ale podkreśla, że chodzi tu także o podmioty, a pojęcie to obejmuje swym zakresem przedsiębiorców oraz inne podmioty, które statusu przedsiębiorcy nie posiadają (osoby fizyczne, osoby prawne, jak tez inne jednostki organizacyjne niebędące osoba prawną, której odrębne przepisy przyznały zdolność prawną.

Jednocześnie organ wyjaśnił, iż ustawodawca w art.4 ustawy o transporcie drogowym nie zdefiniował określenia "podmiot", jednak z definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego -Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa (wydanie z 1999r.), odnoszącej się do języka prawnego wynika, że podmiot to: "osoba fizyczna lub prawna mogąca posiadać prawa i obowiązki". Stosując powyższą wykładnię oraz art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym organ stwierdził, że podmiot, czyli m.in. osoba fizyczna nie będąca przedsiębiorcą zobowiązana jest do uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych.

Organ podniósł, iż z treści art.3 ust.2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym wynika, iż do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Artykuł 87 ust.2 powyższej ustawy stanowi, iż podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust.1 i 1 a, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art.33 ust.10. Natomiast podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust.4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku a ponadto w transporcie drogowym rzeczy -dokumenty związane z przesyłką (art. 87 ust.1 ustawy o transporcie drogowym).

Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż D. Ł. w trakcie kontroli ani też w toku prowadzonego postępowania, nie przedstawił karty opłaty drogowej ważnej w dniu kontroli. Stąd też z uwagi na fakt, iż przepisy ustawy o transporcie drogowym w sposób precyzyjny i ścisły określają prawa i obowiązki przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy oraz konsekwencje niezastosowania się do nich, należy zauważyć, że organ kontrolny pozbawiony jest możliwości dowolnego wyboru sankcji oraz jej wysokości w przypadku ich naruszenia.

Organ celny podniósł, iż podczas ponownego rozpatrywania sprawy nie mógł uchylić - bądź też zmienić zaskarżonej decyzji -w oparciu o treść wyjaśnień przedstawionych przez D. Ł. w odwołaniu, ze względu na zawarte powyżej wyjaśnienia. Wskazał, że w odwołaniu skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 01 czerwca 2005r. sygn. akt VI SA/Wa 225/05. Data wydania niniejszego wyroku wskazuje na fakt, iż zapadł on w stanie prawnym obowiązującym do dnia 20 października 2005 r., czyli wtedy gdy w treści art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym mowa była o przedsiębiorcy, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, a kontrola drogowa w tej sprawie została przeprowadzona w dniu [...] r. i dlatego w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy obowiązujące w tym dniu. Stąd też wobec stwierdzonych nieprawidłowości oraz zgodnie z dyspozycją zawartą wart. 92 ust. 1 ustawy -w myśl którego, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając przy tym obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł. - Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, że przedmiotowy przewóz wykonywany był bez uiszczenia opłaty należnej za przejazd po drogach krajowych i postanowił utrzymać decyzję, o nałożeniu kary pieniężnej nr [...] z dn. [...] r. w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. Ł. zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, polegający na przyjęciu, że skarżący miał obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu po drogach krajowych, podczas gdy z uwagi na nie prowadzenie działalności gospodarczej i przewożenie niewielkich ilości płodów rolnych jedynie na własny użytek nie był zobowiązany do uiszczenia opłaty, obrazę przepisu art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że skarżący był zobowiązany do uiszczenia opłaty, chociaż był [...]. Jednocześnie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga musiała odnieść skutek.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Godzi się przy tym zaznaczyć, iż ocena przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji gdy istnieje między nimi bezpośredni związek. Jeżeli organ nie zastosuje środków, które są w jego dyspozycji, w celu usunięcia negatywnych skutków wadliwego załatwienia sprawy, to sąd administracyjny rozpatrując skargę może, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Według art. 145 § 1 pkt. 2 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Art. 156 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stanowi: "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości." Z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 1 naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Innymi słowy przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. obejmuje wszelkie postacie naruszenia właściwości rzeczowej, łącznie z jej odmianą właściwością instancyjną. Organ niewłaściwy nie jest prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Przepisy o właściwości mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, organ zaś z urzędu musi przestrzegać swojej właściwości.

Natomiast art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stanowi: "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 1998 r. str. 813). Innymi słowy decyzja taka została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Zatem cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.

Taka zaś sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156 poz. 1641 ze zm.) w art. 1 b stanowi, iż do zadań dyrektora izby celnej należy - między innymi - rozstrzyganie w II instancji w sprawach należących w I instancji do naczelników urzędów celnych (pkt 3) oraz rozstrzyganie w I instancji w sprawach celnych określonych w przepisach odrębnych (pkt 4).

Z powyższego wynika zatem, iż zasadą jest, iż w strukturze służby celnej organem I instancji jest naczelnik właściwego urzędu celnego, zaś organem II instancji (organem odwoławczym) dyrektor izby celnej. Wyjątek od tej zasady ustala wspomniany przepis art. 1 b w pkt 4, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał , iż dyrektor izby celnej w może działać jako organ I instancji, ale tylko i wyłącznie w określonej kategorii spraw , a mianowicie w sprawach celnych określonych w odrębnych przepisach.

Zdaniem Sądu Administracyjnego nie wymaga szerszego uzasadnienia oczywiste twierdzenie, iż sprawa której przedmiotem jest naruszenie prawa polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, nie jest sprawą celną, a sprawą z zakresu transportu drogowego. Zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do snucia jakichkolwiek rozważań prawnych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622).Ten już argument – zdaniem Sądu – w sposób jednoznaczny wskazuje, iż Dyrektor Izby Celnej w K. nie był uprawniony (nie był organem właściwym) do działania w rozpatrywanej sprawie jako organ I instancji.

Ten tok rozumowania znajduje także potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 Nr. 125 , poz. 874). Przepis art. 89 tej ustawy w ust. 1 pkt. 3 stanowi, iż do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych, uprawnieni są m.in. funkcjonariusze organów celnych. Po myśli art. 93 tej ustawy , uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1), a decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli (ust. 1 a). Natomiast z treści ust. 5 art. 93 omawianej ustawy wynika, iż od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który karę tę nałożył, w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedsiębiorcy lub innemu podmiotowi wykonującemu przewozy na potrzeby własne tej decyzji. Z powyższego wynika zatem wprost, iż decyzje w sprawie nałożenia kary pieniężnej w sprawach z zakresu transportu drogowego podejmują dwa różne (inne) organy, a mianowicie organ I instancji nakładający karę i w postępowaniu odwoławczym organ nadrzędny nad tym organem. Przeto też nie do przyjęcia jest koncepcja prezentowana przez organ procedujący w niniejszej sprawie , iż jest on zarówno organem I instancji, jak i organem nadrzędnym w stosunku do samego siebie.

To w połączeniu z wyżej już naprowadzoną okolicznością, iż sprawa której przedmiotem jest naruszenie prawa polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, nie jest sprawą celną, a sprawą z zakresu transportu drogowego, prowadzi do jednoznacznego i oczywistego wniosku, iż organem I instancji w przedmiotowej sprawie jest naczelnik właściwego urzędu celnego, czyli organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania (art. 93 ust. 1 a ustawy o transporcie drogowym).

Bez znaczenia prawnego pozostaje tu kwestia, czy konkretni funkcjonariusze celni wykonujący w danej sprawie czynności kontrolne w terenie są funkcjonariuszami urzędu celnego, czy też funkcjonariuszami pozostającymi w strukturach izby celnej. Przy tym - zdaniem Sądu - nie jest tu potrzebne funkcjonariuszowi celnemu jakieś szczególne upoważnienie wydane przez Dyrektora Izby Celnej lub Naczelnika Urzędu Celnego do wykonywania kontroli drogowej, albowiem sama ustawa z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 Nr. 125 , poz. 874) w przepisie art. 89 ust. 1 pkt. 3 stanowiąc, iż do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych, uprawnieni są m.in. funkcjonariusze organów celnych, nie ogranicza w jakikolwiek sposób możliwości wykonywania tej kontroli przez jakiegokolwiek funkcjonariusza celnego. Innymi słowy sama ustawa nie wymaga jakiegoś dodatkowego upoważnienia dla funkcjonariusza celnego (wydanego przez organ, któremu ten funkcjonariusz bezpośrednio podlega) do wykonywania kontroli opisanej w ustawie o transporcie drogowym.

Powyższe wywody prowadzą wprost do kolejnego wniosku o oczywistym naruszeniu przez organ orzekający w sprawie przepisów art. 15 i 127 § 1 i 2 k.p.a.. Postępowanie administracyjne ma bowiem charakter dwuinstancyjny. Decyzja ostateczna zapada w instancji drugiej. Jedynie bowiem w przypadku decyzji wydawanych przez organy wymienione w art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. postępowanie jest jednoinstancyjne, co jest odstępstwem od zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. Dwuinstancyjność jest standardem rzetelnego postępowania wymaganym przez zasady państwa prawa. Dlatego nie jest dopuszczalne używanie ścieśniającej wykładni tam, gdzie uszczuplałaby ona wspomniany standard (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1573/01 – zbiór orzeczeń LEX nr 82685). Stąd też wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 k.p.a.), godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 1989 r. , sygn. akt II SA 1198/88 - ONSA 1989/1/36)

Przeto też mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w z zw. z art. 135 tej ustawy, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcia ją poprzedzającego. Ponieważ zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, a wyrok sądu jest nieprawomocny, w oparciu o art. 152 cyt. ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy.

Stwierdziwszy zatem z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 wspomnianej ustawy nieważność wyżej wymienionych orzeczeń, Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostał zwolniony od obowiązku ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych skargi.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań Sądu.