Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 1179/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (ZUS) przeniósł na P. K. (skarżący) odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek należnych od F. G. K. "I." Sp. z o.o. w B. Wnioskiem z dnia [...]r. skarżący wniósł o częściowe umorzenie należności składkowych, jednocześnie złożył odwołanie od wymienionej decyzji do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy. Z uwagi na powyższe, postępowanie w zakresie umorzenia zostało zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r. Sąd Apelacyjny III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku (sygn. akt III AUa 901/11) oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 27 stycznia 2011 r. w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki "I.". W związku z powyższym, ZUS podjął zawieszone postępowanie w zakresie umorzenia należności składkowych.

Decyzją z dnia [...] r. ZUS odmówił umorzenia należności

z tytułu nieopłaconych składek oraz umorzył postępowanie o umorzenie zadłużenia

z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek (tj. za zatrudnionych pracowników).

Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący wystąpił z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy, w uzasadnieniu wskazując na swoją trudną sytuację materialną.

Decyzją z dnia [...] r. organ utrzymał w mocy decyzję z dnia

[...] r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oraz decyzję z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania.

W dniu [...] r. do Zakładu wpłynęła skarga na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. (sygn. akt I Sa/Bd 19/13) WSA uchylił decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania. Natomiast wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. (sygn. akt I SA/Bd 20/13) WSA uchylił decyzję ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych orzekając, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. organ utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia [...]r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 39.051,44 zł.

Zakład wyjaśnił, że stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013r., poz. 267, dalej jako u.s.u.s.), należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS z uwzględnieniem brzmienia ust. 2-4. Zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 3 u.s.u.s. nieściągalność należności zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sadowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ podał, że na podstawie art. 28 ust 3 pkt. 5 u.s.u.s. może umorzyć należności składkowe w przypadku gdy, naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zdaniem ZUS, z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku skarżącego z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Następnie dnia [...] r. komornik sądowy M. B. wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż egzekucja wobec majątku skarżącego okazała się bezskuteczna. ZUS zaznaczył, że jego decyzje mają charakter uznaniowy. Zatem może, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje go do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.

Organ wskazał, że w dalszym ciągu na rzecz ZUS prowadzone jest wobec majątku skarżącego administracyjne postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., który do chwili obecnej nie stwierdził bezskuteczności egzekucji. Zatem w oparciu o powyższe, korzystając z prawa do uznaniowości, Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

ZUS przypomniał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż skarżący był członkiem zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "I.", która od dnia [...] r. zatrudniała pracowników. Z uwagi na powstałe zadłużenie na koncie rozliczeniowym Spółki, Zakład w czerwcu 2001 r. wdrożył administracyjne postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B., który postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie powołując się na bezskuteczność egzekucji. ZUS wskazał, że należności składkowe zostały zabezpieczone hipoteką na nieruchomości Spółki "I.", położonej w B. przy ul. [...] opisanej w KW nr [...] (cztery wpisy na rzecz ZUS, tj. [...]). Organ podał, że powyższą nieruchomość skarżący zbył w dniu [...] r. K. S. Ponadto organ wskazał, że w dniu [...]r. skarżący zawarł z K. S. związek małżeński, a w trakcie prowadzonego przez ZUS postępowania w zakresie przeniesienia na niego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki "I." zawarł z nią w dniu [...] r. umowę o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Decyzją z dnia [...] r. Zakład przeniósł na skarżącego odpowiedzialność za zobowiązania Spółki "I.", a w dniu [...] r. skarżący sprzedał lokal handlowy o powierzchni 46 m2 opisany w KW nr [...]. Zdaniem organu działania skarżącego nie wskazują, by kiedykolwiek zamierzał dobrowolnie uregulować zobowiązanie wobec ZUS. Ponadto organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że "płaci za to, że był ludzkim szefem", gdyż gdyby tak było, to odprowadzałby składki na rzecz ZUS, które potrącił

z wynagrodzenia pracowników. Organ dodał, że K. S. prowadzi w byłej siedzibie Spółki "I." pozarolniczą działalność gospodarczą pn. Piekarnia "K.".

Organ podkreślił, że na koncie rozliczeniowym Spółki "I." figuruje zadłużenie za okres od grudnia 2003 do marca 2006 r., co jego zdaniem świadczy

o tym, że składki na ubezpieczenie społeczne firma potraktowała jako zobowiązania

o charakterze drugorzędnym, regulowanym wówczas, gdy pozostały w nadmiarze środki finansowe po uiszczeniu innych należności i zobowiązań. Tymczasem, w ocenie organu, osoba prawna powinna tak kształtować strukturę swoich wydatków, aby należności z tytułu składek były regulowane na bieżąco, mimo charakterystycznych (dla każdej działalności) wahań koniunktury. W przeciwnym razie dochodzi do traktowania składek jako dostępnej w każdej chwili formy kredytowania takiej działalności. Trzeba pamiętać, że składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy, określa się mianem quasi-podatków, a dochody z nich są przeznaczane na cele, które spełnia Państwo.

ZUS wskazał, że umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności

w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Poza tym ewentualne umorzenie zadłużenia wobec ZUS stałoby w sprzeczności z zasada równego traktowania wszystkich ubezpieczonych wyrażona w art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która dotyczy w szczególności: warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych, obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, obliczania wysokości świadczeń i okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do świadczeń.

Zakład poinformował skarżącego, że jego sytuacja zdrowotna nie była przedmiotem postępowania, albowiem w związku z decyzją z dnia [...]r. odpowiada on za zadłużenie wobec ZUS jako osoba prawna, zatem Zakład rozpatrzył jego wniosek w oparciu o przesłanki umorzenia należności zawarte w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o anulowanie powyższej decyzji. Wyraził chęć dobrowolnego uregulowania zaległych świadczeń podstawowych od pracowników bez odsetek oraz wniósł

o umorzenie pozostałych należności.

W uzasadnieniu podał, że nie jest prawdą, iż nie zamierza dobrowolnie uregulować zobowiązań wobec ZUS. Stwierdził, że materiał dowodowy był tendencyjny. Jego zdaniem zamiarem było zdyskredytowanie jego osoby i wielkich poświęceń oraz wykonywanych działań na rzecz spłaty składek. Podniósł, że nie chce ponownie odwoływać się do Sądu, gdyż decyzja w tej sprawie została już wydana i nie rozumie, dlaczego wyrok Sądu nie jest dla ZUS materiałem do podjęcia decyzji zgodnej

z decyzją Sądu w tej konkretnej sprawie. Jego zdaniem powoływanie się na wyrok WSA w Krakowie jest błędne, skoro istniej wyrok bydgoski. Skarżący przytoczył cytat z filmu

i uznał, że brak jest woli organu, by jego sprawę zakończyć zgodnie z wytycznymi WSA. Ponadto w jego ocenie tezy uzasadnienia nie są także zgodne z wyrokiem Sądu Karnego w jego sprawie, gdzie Sąd nie doszukał się u działań niezgodnych z prawem

i nie wydał wyroku skazującego.

Odnosząc się do sprzedaży pawilonu handlowego o powierzchni 46m2 podał, że lokal był kupiony na kredyt z zastawem hipnotycznym, a pieniądze ze sprzedaży przeznaczył na opłatę i spłatę kredytu, łącznie z karą za wcześniejszą spłatę. Dodał, że organ celowo pominął, iż drugą nieruchomość sprzedał J. P. W ocenie skarżącego, postępował on niczym syndyk, sprzedawał majątek dla regulowania zobowiązań firmy, co organ także pomija. Nawiązując do zadłużenia na kontach od grudnia 2003 do marca 2006 r. podał, że ZUS nie zasilił tych kont wpłaconą przez niego kwotą 63 969,73 zł, tylko wydatkował jej na swoje cele. W ocenie skarżącego ZUS nie bierze pod uwagę wyroków sądowych i pozostało mu tylko zwrócenie się do mediów. Podał, że organ pominął wpłatę 200.000 zł oraz inne przez niego dokonane. Dodał, że chciałby zakończyć sześcioletni spór i wypracować porozumienie z ZUSem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący złożył pismo procesowe wyrażające jego stanowisko w sprawie, w którym podtrzymał dotychczasowa argumentacje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się

w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógłby implikować jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Ponieważ w sprawie zapadł już wyrok tut. Sądu z 13 lutego 2013r., należało wziąć pod uwagę zapis art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

WSA wyjaśnia, że postanowienia art. 153 p.p.s.a. oznaczają, że orzeczenie sądu obejmuje swoim zasięgiem przyszłe postępowanie administracyjne w tej sprawie. Zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z elementami uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego, mimo bowiem użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie sentencję lecz o uzasadnienie orzeczenia. Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie

w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej

w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy

w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi

z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd.

Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że wyrokiem z 13 lutego 2013r., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ zostały naruszone przepisu regulujące postępowanie przed organem. Wskazano, że

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył przepisy prawa, jednakże bardzo ogólnie odniósł się do stanu faktycznego sprawy, a wręcz w ogóle nie badał ustaleń organu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego stanu majątkowego skarżącego, poza odniesieniem się do sprzedanego przez podatnika lokalu handlowego o pow. 46 m². Organ w ogóle nie wskazał majątku skarżącego, z którego można byłoby prowadzić postępowanie egzekucyjne, tym bardziej, że w aktach sprawy znajdują się dwa postanowienia Komornika Sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego

z uwagi na brak majątku skarżącego.

Za prawidłowe jednak uznano stanowisko organu, iż w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Tym samym zarzut strony dotyczący naruszenia powyższego przepisu uznano za niezasadny.

W ocenie Sądu obecnie kontrolowana decyzja nie narusza art.153 p.p.s.a.

W związku z wyrokiem z dnia 13.02.2013r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Bydgoszczy, Zakład podjął kroki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, czego dowodem jest ponowna analiza całokształtu sprawy. Pismem z dnia [...]r. poinformowano skarżącego o wszczęciu postępowania, jednocześnie wskazano że zgodnie z art. 10 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2013r. poz. 267) strona postępowania ma możliwość czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także wglądu w akta sprawy na każdym etapie toczącego się postępowania. Dodać należy, że Zakład wezwał skarżącego do przekazania wypełnionego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających aktualną sytuację finansową. W toku postępowania,

w celu ustalenia sytuacji majątkowej Zakład pismem z dnia [...]r. zwrócił się do Urzędu Miasta w B. Wydziału Uprawnień Komunikacyjnych o wskazanie posiadanych przez Pana pojazdów. Pismem z dnia [...]r. ww. urząd poinformował, że na nazwisko P. K. nie figurują zarejestrowane pojazdy. W trakcie postępowania skarżący przedłożył następujące dowody: oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r. o stanie zdrowia, dodatkowe pismo - wniosek z [...]r. ZUS przyjął, że w dniu [...]r. komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku skarżącego z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Następnie dnia [...]r. komornik sądowy M. B. wydał postanowienie

o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż egzekucja wobec okazała się bezskuteczna

Zatem w oparciu o powyższe, korzystając z prawa do uznaniowości, Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

W takim wypadku należy spostrzec, że obecnie kontrolowana decyzja wzięła pod uwagę stan faktyczny, w którym, w przeciwieństwie do decyzji z [...]r., uznano istnienie przesłanki umożliwiającej organowi umorzenie należności. Nastąpiła zatem zmiana (uzupełnienie) stanu faktycznego, która doprowadziła do zmiany jego oceny.

Okoliczności tego stanu nie były podważane przez skarżącego i Sąd przyjął je

w całości.

Przechodząc do podstawy prawa, WSA wyjaśnia, że treść art. 28 ustawy o s.u.s. jest jasna i nie wymaga wykładni innej niż językowa.

Zgodnie z art. 28 ust.1 ustawy o s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane, a zgodnie z ust.2 należności te mogą być umarzane tylko w przypadku całkowitej nieściągalności. Przypadki całkowitej nieściągalności składek wymienia wyczerpująco ust. 3 omawianego artykułu. Z powołanej treści przepisu art. 28 ustawy

o s.u.s. wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane, na jego podstawie, wyłącznie w wymienionych w ust. 3 wypadkach całkowitej nieściągalności. Sytuacja majątkowa dłużnika nie ma zatem żadnego znaczenia przy podejmowaniu decyzji

o umorzeniu na podstawie art. 28 ust.1, 2 i 3 ustawy o s.u.s. Art. 28 ust.3a ustawy

o s.u.s. ustanawia wyjątek od powyższej reguły i przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wyjątek ten jest ustawowo ograniczony do jednej tylko kategorii zadłużenia tj. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne małych przedsiębiorców, którzy sami płacą składki za swoje ubezpieczenie i są jednocześnie płatnikami i ubezpieczonymi. To właśnie należności tej grupy dłużników mogą być umarzane mimo braku całkowitej nieściągalności, z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej, czyli z uwagi na konieczność ochrony małych i słabych ekonomicznie podmiotów gospodarczych.

WSA wyjaśnia dalej, że przy wydawaniu takich decyzji organ jest obowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materię będącą podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Odmawiając natomiast umorzenia należności, organ jest zobowiązany wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny.

Przekładając to na sprawę, Sąd doszedł do wniosku, że organ dokonała wystarczająco rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Nie można odmówić racji organowi, że skoro komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji i wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż egzekucja okazała się bezskuteczna, to zaszła okoliczność całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.). Jednocześnie organ działając

w ramach uznania mógł odmówić umorzenia należności, a rolą Sądu była kontrola tego, czy w sposób przekonujący ją uzasadnił.

Z decyzji wynika, że ZUS wziął pod uwagę to, że w dalszym ciągu na rzecz ZUS prowadzone jest wobec majątku skarżącego, administracyjne postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., który do chwili obecnej nie stwierdził bezskuteczności egzekucji. Analizując postępowanie skarżącego, oceniono to, że od początku nie było zamiarem odprowadzanie należności do ZUS, które potrącił z wynagrodzenia pracowników.

W ocenie Sądu organ uzasadnił odmowę umorzenia zaległości w trybie uznania administracyjnego.

Przede wszystkim Sąd stwierdził, że na żadnym etapie skarżący nie wykazał by potraktować go w sposób szczególny. Tak też, słusznie, ocenił to ZUS. Działając

w ramach art. 28 ust. 1,2 i 3 u.s.u.s. skarżący uzasadnia wniosek tym, że nie odprowadzał składek, gdyż działał w interesie pracowników i firmy. Ponieważ nie wyjaśniono w czym skarżący konkretnie upatrywał polepszenie losu pracowników, przyjąć należy, że bądź wypłacał im pieniądze należnie na składki, bądź inwestował je w firmę. Takiego działania jednak nie usprawiedliwiały żadne wartości mogące być chronione w interesie społecznym ( por. wyrok NSA z 21.11.2012r., II GSK 1625/11). Sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do władzy czy sprawność aparatu państwowego, byłaby usprawiedliwieniem gdyby ZUS pobierając te wpłaty naruszył wartości. Według Sądu taka sytuacja nie miała miejsca, zatem skarżący nie znajdował się w szczególnej sytuacji implikującej umorzenie należności. Przychylenie się do jego prośby uderzałoby w równe traktowanie obywateli, gdyż potrzeba inwestowania pieniędzy w firmę czy jej pracowników jest istotą każdej działalności gospodarczej.

Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

M. Łent E. Kruppik-Świetlicka U. Wiśniewska