Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 395/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. Sp. k. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 906/19 o odrzuceniu skargi [...] Spółki z o.o. Sp. k. w [...] na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej zabytku i architektury obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 906/19, po rozpoznaniu skargi [...] z o.o. Sp. k. w [...] na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej zabytku i architektury obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, w punkcie 1 sentencji odrzucił skargę, w punkcie 2 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w punkcie 3 zwrócił stronie skarżącej wpis sądowy w kwocie 200 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy we wniesionej do Sądu I instancji skardze [...] z o.o. Sp. k. w [...] wyjaśniła, że bezskutecznie wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na działaniu organu bez podstawy prawnej a ponadto nieuprawionym przyjęciu, że karta ewidencyjna (wykonana w 1989 r.) zabytku architektury i budownictwa obiektu - cukrowni – zespołu dawnej fabryki cukru surowego, melasu i wysłodków suszonych ([...]), zgodna jest z wymogami formalnymi prawa materialnego zawartymi w § 20 pkt 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę.

Według skarżącej, organ włączył zespół fabryki do wojewódzkiej ewidencji zabytków bez przeprowadzenia czynności zmierzających do ustalenia zindywidualizowanego zabytkowego charakteru ww. zespołu. Organ oparł się tylko i wyłącznie na kartach adresowych sprzed 22 lat, które straciły swoją aktualność ze względu na liczne przebudowy i modernizacje, wyburzenia poszczególnych obiektów fabryki między 1989 r. – 2010 r., czy nieodwracalne zmiany związane z wyłączeniem produkcji w 2002 r. i wywozem maszyn i urządzeń połączonych ze zniszczeniem wnętrza fabryki.

Skarżąca Spółka wskazała, że przedmiotowy zespół fabryki organ wyłączył z wojewódzkiej ewidencji zabytków pismem z dnia 14 listopada 2017 r., na podstawie dokumentacji dostarczonej przez skarżącą, z powodu utraty wartości zabytkowych. Według skarżącej, organ dokonał w nieokreślonej dacie włączenia ww. zespołu do wojewódzkiej ewidencji zabytków bez analizy i refleksji prawnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że zaskarżona czynność nie jest decyzją ani innym aktem objętym kontrolą sądowoadministracyjną, a nadto Spółka złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z przekroczeniem przypisanego terminu.

W dniu 4 października 2019 r. wpłynęło do Sądu I instancji pismo Spółki, stanowiące uzupełnienie skargi. W piśmie tym skarżąca wyjaśniła, że w dniu 12 czerwca 2019 r. złożyła do organu wniosek w sprawie ustalenia daty włączenia zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków. W dniu 16 czerwca 2019 r. w rozmowie telefonicznej z organem, pracownik spółki dowiedział się, że organ nie dysponuje datą włączenia, co zostało potwierdzone także w piśmie z dnia 26 czerwca 2019 r. Oznacza to, że dopiero dnia 16 czerwca 2019 r., zaś oficjalnie za pismem z dnia 26 czerwca 2019 r. Spółka dowiedziała się o fakcie, że organ nie dysponuje datą włączenia, wobec czego, dnia 21 czerwca 2019 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.

Z kolei w piśmie z dnia 9 października 2019 r. Spółka zwróciła się do Sądu Wojewódzkiego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi podnosząc, że to w dacie 16 czerwca 2019 r. uzyskała wiedzę, że organ nie dysponuje datą włączenia obiektu do ewidencji.

Wskazanym na wstępie postanowieniem Sąd I instancji podniósł na wstępie, że zaskarżona czynność w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej zabytku i architektury do wojewódzkiej ewidencji zabytków podlega kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", tj. czynność z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wskazano, że treść przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.) świadczy, że stosunki tworzące się na ich podstawie cechują się nierównorzędnością stron, a zarazem dotykają materii publicznej (obowiązków organów publicznych) o charakterze organizatorskim. Są to zatem przepisy, które należy zakwalifikować jako administracyjnoprawne. Wobec tego czynność włączenia karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków oceniać należy jako czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącej obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podniesiono nadto, że nałożenie na właściciela lub posiadacza zabytków obowiązków wskazanych w art. 5 czy 28 ww. ustawy, świadczy o tym, że ujęcie obiektu w wojewódzkiej ewidencji zabytków dotyczy obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zakres tych obowiązków kształtuje legitymację procesową i uprawnia do wniesienia skargi na czynność konserwatora zabytków.

Następnie Sąd meriti przeszedł do oceny terminowości wniesienia skargi i uznał, iż została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi żadnych wątpliwości, iż czynność będąca przedmiotem skargi została podjęta przed dniem 1 czerwca 2017 r., a zatem do oceny dopuszczalności skargi zastosowanie znajdowały przepisy art. 52 i 53 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r., co oznacza, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego należało poprzedzić wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych, skarżącej w dniu 16 listopada 2017 r. doręczono pismo organu z dnia 14 listopada 2017 r. informujące o wyłączeniu zespołu dawnej cukrowni z wojewódzkiej ewidencji zabytków. Kserokopia strony tytułowej karty ewidencyjnej tego zespołu stanowiła załącznik do pisma. W tych okolicznościach przyjąć należy, że Spółka już w dniu 16 listopada 2017 r. miała wiedzę o podjęciu przez organ czynności włączenia karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Tymczasem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Spółka złożyła pismem z dnia 18 czerwca 2019 r. (21 czerwca 2019 r. - wpływ do organu), a więc z przekroczeniem przewidzianego do tej czynności terminu wskazanego w art. 52 § 3 P.p.s.a. Sąd I instancji nie znalazł podstaw do przyjęcia, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Okoliczność braku posiadania daty włączenia karty ewidencyjnej do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie mogła być traktowana jako obiektywna przeszkoda do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zwłaszcza, że skarżąca dopiero po 1,5 roku podjęła jakiekolwiek działania mające na celu ustalenie tej daty.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego, skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone z uchybieniem przypisanego terminu, w sytuacji gdy brak jest podstaw do jego przywrócenia, to takie wezwanie należy uznać za bezskuteczne, co z kolei wyłącza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności. Złożenie bowiem wezwania po terminie nie wywołuje skutku w postaci wyczerpania środków zaskarżenia, gdyż na równi z przypadkiem braku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, należy traktować wniesienie tego wezwania z przekroczeniem ustawowego terminu.

Dalej Sąd meriti stwierdził, że brak skutecznego wyczerpania przed wniesieniem skargi środków zaskarżenia powoduje, że termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu, stąd wniosek o przywrócenie takiego terminu należy traktować jako niedopuszczalny.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w oparciu o art. 88 P.p.s.a. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zaś na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę oraz stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł o zwrocie wpisu.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła skarżąca Spółka. Zaskarżając je w zakresie punktów 1 i 3, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 52 i 53 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), zwanej dalej "ustawą nowelizującą", poprzez ich błędne zastosowanie oraz przepisu art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej w zw. z art. 52 i 53 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez przepisy art. 9 ustawy nowelizującej poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego odrzucenia skargi;

2) art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., polegającą na błędnym uznaniu za niedopuszczalne rozpoznania skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego z uwagi na uchybienie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (tj. na skutek niewyczerpania przysługujących skarżącemu środków zaskarżenia) wynikające z niezawinionego przez stronę skarżącą niepowzięcia wiedzy o czynności administracyjnej, którą zamierzała ona zaskarżyć, podczas gdy w sytuacji braku oznaczenia daty dokonania takiej czynności przesądzającym dla ustalenia prawidłowej, ostatecznej daty wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa winien być fakt rzeczywistego powzięcia przez stronę skarżącą wiedzy o dokonaniu danej czynności administracyjnej, a nie teoretycznie przyjęty moment, w którym strona - zachowując należytą staranności - winna się była o powzięciu czynności dowiedzieć;

3) art. 141 § 4 zdanie 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a., poprzez brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie Sąd pierwszej instancji przyjął, że zaskarżona czynność miała miejsce przed dniem 1 czerwca 2017 roku, a w konsekwencji, że w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 52 i 53 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą nowelizującą;

a nadto - zarzut obrazy przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), zwanej dalej "P.u.s.a", poprzez bezpodstawne uchylenie się przez Sąd pierwszej instancji od dokonania kontroli zaskarżonej czynności pod kątem jej zgodności z prawem, czego konsekwencją było pozbawienie skarżącej kasacyjnie możliwości obrony przysługujących jej praw, w tym prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd, a tym samym naruszenie standardu konstytucyjnego wskazanego w przepisach art. 45 ust. 1 zw. z art. 184 ust. 1 Konstytucji RP.

W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie przepisów art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a., skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia we wskazanym zakresie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a gdyby ten Sąd nie mógł rozpoznać skargi w innym składzie - innemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że nie zostało przez Sąd I instancji wyjaśnione, na jakiej podstawie uznał on że zaskarżona czynność organu została dokonana przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Czynność ta nie została przez organ opatrzona wpisem daty w jakimkolwiek rejestrze lub ewidencji. W pismach procesowych przyznał to również sam organ. Mimo to, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że o podjęciu zaskarżonej czynności skarżąca kasacyjnie dowiedziała się z pisma organu z dnia 14 listopada 2017 roku, doręczonego jej 16 listopada 2017 roku. Stąd doszedł Sąd do uznania, że czynność ta musiała mieć miejsce przed 1 czerwca 2017 r. W ocenie autora skargi kasacyjnej umknęła uwadze Sądu Wojewódzkiego możliwość powzięcia zaskarżonej czynności między wejściem w życie ustawy nowelizującej, tj. 1 czerwca 2017 roku, a datą pisma organu z 14 listopada 2017 roku. Skoro bowiem daty podjęcia zaskarżonej czynności Sąd pierwszej instancji nie ustalił (bo nie mógł), to nie mógł jednocześnie wykluczyć, że została ona podjęta w zakreślonym powyżej przeszło trzymiesięcznym okresie. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla doboru właściwych przepisów prawa procesowego. Przyjęcie bowiem, że do podjęcia zaskarżonej czynności doszło po 1 czerwca 2017 roku a przed 14 listopada 2017 roku nakazuje Sądowi rozpoznającemu sprawę zastosować przepisy art. 52 i art. 53 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym na mocy przepisu art. 9 ustawy nowelizującej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna, ponieważ postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje on sprawę w granicach tej skargi, biorąc z urzędu jedynie pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 cyt. ustawy.

Istota sprawy w niniejszym postępowania sprowadza się do tego, czy zastosowanie w kwestii oceny prawidłowości zachowania terminu do wniesienia skargi winny mieć, przepisy art. 52 i 53 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r., czy też po tym dniu i w związku z tym, czy strona skarżąca zachowała termin do wniesienia skargi, czy też terminowi temu uchybiła.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca Spółka uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] polegającą na włączeniu karty ewidencyjnej zabytku i architektury obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Wojewódzka ewidencja zabytków jest prowadzona przez wojewódzkiego konserwatora zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa (art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Konsekwencją włączenia karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków jest obowiązek zawiadomienia o tym fakcie właściwej gminy w celu ujęcia tego zabytku w gminnej ewidencji zabytków (art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Wojewódzka ewidencja zabytków nie stanowi formy ochrony zabytków, które zostały wskazane w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r., ale zgodnie z art. 21 tej ustawy, jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa. Organ prowadzący ewidencję zabytków nie jest w świetle ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zobowiązany do przeprowadzenia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w przedmiocie włączenia karty danego obiektu do ewidencji i w związku z tym nie wydaje decyzji administracyjnej. Ustawa nie przewiduje obowiązku organu w zakresie informowania stron, w tym przede wszystkim właścicieli nieruchomości, o podjętych czynnościach zmierzających do włączenia karty zabytku do ewidencji, ani nawet o samym dokonaniu takiego włączenia. W tym przypadku ustawodawca odstąpił od traktowania działań wojewódzkiego konserwatora zabytków jako działań jurysdykcyjnych, które jako zorganizowany ciąg czynności proceduralnych wymagają dla zapewnienia ich poprawności szczegółowego unormowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II OSK 21/15, CBOIS). Brak przepisów określających tryb postępowania skutkuje tym, że kontrola legalności działania organu sprowadza się do badania zgodności tego działania jedynie z przepisami administracyjnego prawa materialnego (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r. II OSK 2189/13 - na gruncie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dotyczącego gminnej ewidencji zabytków). Ujęcie w ewidencji zabytków nie następuje w związku ze stosowaniem kodeksu postępowania administracyjnego. Brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza jednak, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Jest oczywiste bowiem, że włączenie karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może zostać ujęty w ewidencji.

Jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji czynność włączenia karty ewidencyjnej zabytku i architektury obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków ujęcia budynku w wojewódzkiej ewidencji zabytków, jest czynnością o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a., z tym że jak już wyżej wskazano, ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewiduje obowiązku organu w zakresie informowania stron, w tym przede wszystkim właścicieli nieruchomości, o podjętych czynnościach zmierzających do włączenia karty zabytku do ewidencji, ani nawet o samym dokonaniu takiego włączenia.

W tym miejscu wskazać należy, że w dniu 5 czerwca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r., nr 75, poz. 474). Zgodnie z art. 6 tej ustawy w terminie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy Generalny Konserwator Zabytków i wojewódzcy konserwatorzy zabytków założą odpowiednio krajową i wojewódzką ewidencję zabytków. Przepis art. 7 tego aktu przewidywał, iż w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wojewódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zawierający zabytki nieruchome wpisane do rejestru, inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Jak zatem wynika z powyższych przepisów włączenie karty ewidencyjnej przedmiotowej cukrowni do wojewódzkiej ewidencji zabytków musiało nastąpić najpóźniej w 2013 r. Ponadto, jak wynika z pisma Urzędu Miasta w [...] z dnia 4 lutego 2014 r. skarżąca Spółka miała już w lutym 2014 r. wiedzę o ujęciu obiektu cukrowni w gminnej i wojewódzkiej ewidencji zabytków. Nie można zatem uznać, jak twierdzi skarżąca Spółka, że powyższa czynność mogła zostać podjęta przez organ pomiędzy wejściem w życie ustawy nowelizującej, tj. 1 czerwca 2017 r., a datą pisma organu z dnia 14 listopada 2017 r. Powyższe prowadzi do wniosku, że słusznie Sąd I instancji do oceny spełnienia przesłanek do wniesienia skargi z zachowaniem ustawowego terminu zastosował brzmienie przepisów art. 52 i 53 P.p.s.a. sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a., nie jest instytucją postępowania administracyjnego (środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie stanowi realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, czy też wyczerpania trybu w zakresie bezczynności organu. Jego istotą i celem było stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, i to w szczególnym trybie. Wobec tego skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. winno się złożyć w terminie 30 dni od doręczenia skarżącemu przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa a w razie braku takiej odpowiedzi organu w tym terminie zastosowanie ma sześćdziesięciodniowy termin dla wniesienia skargi, który biegnie od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa do organu. Warunkiem wniesienia skargi jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Spółka złożyła dopiero pismem z dnia 18 czerwca 2019 r. (21 czerwca 2019 r. - wpływ do organu), a więc ze znacznym przekroczeniem przewidzianego do tej czynności terminu wskazanego w art. 52 § 3 P.p.s.a. Słusznie zatem Sąd I instancji odrzucił skargę.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.