Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1336/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi I. K., M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej I. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku małoletnim dzieciom I. K.: M. K., A. K., P. K. i B. K.

Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2006 r. I. K., działając jako opiekun prawny małoletnich M. K., A. K., P. K. i B. K. wystąpiła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej Prezesa ZUS) o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu dzieci J. K. Wnioskodawczyni podniosła, że ojciec małoletnich dzieci zmarł nagle w Niemczech, gdzie podjął zatrudnienie po kilkuletnim poszukiwaniu pracy. Po śmierci męża, wnioskodawczyni wraz z czwórką dzieci w wieku szkolnym pozostała bez środków do życia. Dochód na osobę w jej rodzinie wynosi ok. [...] zł i w obecnych realiach społeczno-gospodarczych nie zabezpiecza niezbędnych, podstawowych środków utrzymania.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia dla małoletnich dzieci M. K., A. K., P. K. i B. K. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podniósł, że renta rodzinna jest świadczeniem pochodnym świadczenia, jakie przysługiwałoby osobie zmarłej. W związku z tym w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega spełnienie przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie, przez osobę zmarłą, a następnie przez wnioskodawcę. Zmarły w wieku 39 lat ojciec dzieci posiadał udowodniony okres składkowy i nieskładkowy wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Jednocześnie w 10-leciu przypadającym przed datą zgonu zamiast wymaganych 5 lat ubezpieczenia udokumentowano [...] lata, [...] miesiące i [...] dni. Jednakże w latach [...] wystąpiła przerwa w ubezpieczeniu, spowodowana prowadzeniem działalności gospodarczej bez odprowadzania z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Takie działanie było spowodowane zawinionym zaniechaniem podlegania ubezpieczeniu i nie mieści się w pojęciu szczególnych okoliczności art. 83 powołanej ustawy. Ponadto przerwa w ubezpieczeniu wystąpiła w latach [...] i była spowodowana wykonywaniem przez ojca dzieci prac dorywczych. Podejmowanie takich prac bez odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, jako okoliczność zależna od indywidualnego wyboru, również nie mieści się w pojęciu szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie świadczenia na podstawie powołanego przepisu. Ojciec dzieci nie miał orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy wykluczającej wykonywanie zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. W ocenie organu nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przez ojca dzieci przeszkód w kontynuowaniu ubezpieczenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją I. K. wskazała, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Prezesa ZUS i wniosła o przyznanie jej dzieciom renty rodzinnej w drodze wyjątku. Odwołująca się podniosła m.in., iż niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty było spowodowane szczególnymi okolicznościami, niezależnymi od ubezpieczonego. Przerwa w ubezpieczeniu nastąpiła bez winy jej zmarłego męża z powodu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z brakiem zamówień na jego usługi oraz niemożność znalezienia w tym okresie jakiejkolwiek pracy. Nie było winą ubezpieczonego, że ze względu na duże bezrobocie w tym okresie i bardzo trudną sytuację na rynku pracy, nie mógł on znaleźć zatrudnienia, a działalność, którą prowadził nie przynosiła żadnych dochodów. W miejscu zatrudnienia i okolicy ubezpieczonego nie ma żadnych zakładów pracy, a bezrobocie w ówczesnym czasie sięgało 30 %.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku odwoławczego, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 83 powołanej ustawy, powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wyklucza możliwości przyznania świadczenia. Z akt sprawy nie wynikają szczególne okoliczności na skutek, których ojciec dzieci nie nabył uprawnień do świadczenia ustawowego. Za szczególną okoliczność powodującą brak możliwości nabycia prawa do świadczenia ustawowego, uważa się zdarzenie lub trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Natomiast wnioskodawczyni nie wykazała, aby niespełnienie warunków do świadczenia ustawowego spowodowane było okolicznościami, na które ojciec dzieci nie miał wpływu. Nie uznaje się bowiem za szczególne okoliczności, które uniemożliwiają nabycie prawa do renty faktu, że w okresie od [...] do [...] wymieniony prowadząc działalność gospodarczą nie odprowadzał z tego tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, co spowodowało brak uprawnień do renty na zasadach ogólnych. Z tego tytułu powstały zaległości wobec Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadome zaś nieodprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności jest wynikiem takiego, a nie innego wyboru osoby decydującej się na takie postępowanie, która powinna liczyć się z jego prawnymi konsekwencjami w sferze ubezpieczeń społecznych. Brak odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne nie ma charakteru okoliczności niemożliwych do przezwyciężenia i nie może usprawiedliwiać oczywistego łamania reguł ustanowionych w państwie prawa. Ponadto, trudna sytuację na rynku pracy nie może być podstawą do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Przepis art. 83 powołanej ustawy w sposób pełny i wyczerpujący określa warunki w jakich można przyznać świadczenie wyjątkowe i nie wymienia w nich trudnej sytuacji panującej na rynku pracy. W warunkach poważnego bezrobocia w kraju, znaczna liczba osób nie posiadających stałego zatrudnienia mogłaby w trybie art. 83 ww. ustawy domagać się przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Przyjęcie takiego punktu widzenia prowadziłoby do przyznawania świadczenia nie w trybie wyjątkowym lecz powszechnym.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika I. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której strona skarżąca wystąpiła o uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Prezesa ZUS oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wg norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła wydanie jej z naruszeniem: 1) przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez przyjęcie, że ubezpieczony J. K. nie spełnia jednej z przesłanek przewidzianych w tym przepisie – nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia w skutek szczególnych okoliczności, 2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 77 k.p.a. poprzez nie dokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie skarżącej czynnego udziału w sprawie, a także nie wezwanie przed wydaniem decyzji celem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, art. 136 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, pomimo niedokładnego i nie wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji po raz pierwszy w toku instancyjnym. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że J. K. podejmował wszelkie działania w celu znalezienia pracy. Organ rentowy nie wziął pod uwagę faktu, że ubezpieczony po wieloletnim okresie poszukiwania pracy ostatecznie znalazł ją w Niemczech. Wskazuje to na szczególną aktywność ojca dzieci w poszukiwaniu pracy i podjęciu jakiegokolwiek zatrudnienia. Ubezpieczony był na tyle zdeterminowany, że wyjechał do pracy do Niemiec zostawiając w kraju żonę i czworo dzieci w wieku szkolnym i pracował tam za najniższe ustawowo gwarantowane wynagrodzenia [...] zł brutto. Niecałe 2 miesiące po podjęciu pracy ubezpieczony zmarł na zawał serca. Aktywność bezrobotnego należy inaczej oceniać, gdy mieszka na terenie dotkniętym dużym bezrobociem strukturalnym, gdzie jak w przypadku miejsca zamieszkania J. K. nie było żadnych zakładów pracy, a bezrobocie sięgało 30 %. Ponadto, organ rentowy nie wziął pod uwagę łącznego okresu ubezpieczenia zmarłego ojca dzieci na przestrzeni całego życia pracownika. Okres ten jest adekwatny do wieku ubezpieczonego, a niespełnienie przez niego warunków do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych wynikało ze szczególnych okoliczności. Ponadto podkreślono, iż ubezpieczony przepracował łącznie [...] lat i zmarł w trakcie ubezpieczenia, zaś do nabycia prawa do renty brakowało mu 1 roku i 9 miesięcy.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ dodał, że sam fakt dwumiesięcznego zatrudnienia ojca dzieci przed samym zgonem w Niemczech, po wieloletniej przerwie w ubezpieczeniu, nie obliguje organu do uznania, że w sprawie wystąpiły szczególne okoliczności. Podstawowa przyczyna braku wymaganego stażu ubezpieczeniowego J. K. w latach [...] to rezygnacja z opłacania składek na własne ubezpieczenie społeczne w latach [...]. Biorąc nawet po uwagę, że obecnie toczy się postępowanie o umorzenie należności względem FUS, zmarły po znalezieniu pracy nie wykazał woli uregulowania swoich zobowiązań. Fakt długoletniego nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne nie może być uznany za okoliczność niezależną od ubezpieczonego. Sama zaś trudna sytuacja rodziny zmarłego ubezpieczonego, choć była brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), ubezpieczonym oraz pozostającym po nim członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej wysokości odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Świadczenie w drodze wyjątku nie ma charakteru roszczeniowego, a jego przyznanie następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Możliwość decydowania według uznania nie oznacza pozostawienia Prezesowi ZUS całkowitej swobody w tym zakresie. Z przepisu art. 83 ust. 1 powołanej ustawy wynikają cztery przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia, wyznaczające jednocześnie granice uznania administracyjnego: 1) świadczenie może być przyznane ubezpieczonemu oraz członkowi jego rodziny, 2) niespełnienie wymagań dających prawo do "zwykłej" emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami, 3) ubiegający się o świadczenie w drodze wyjątku nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, 4) osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Szczególnie istotnym dla przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest wykazanie, że ubezpieczony, którego praca stanowi źródło uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie wypracował prawa do "normalnego" świadczenia ubezpieczeniowego na skutek jakichś szczególnych okoliczności.

Wyjaśnienia również wymaga, że wnioskowana renta rodzinna w drodze wyjątku jest świadczeniem pochodnym od świadczenia jakie przysługiwałoby osobie zmarłej. Organ jest zatem obowiązany w pierwszej kolejności zbadać spełnienie ww. przesłanek przez zmarłego ojca dzieci, a następnie przez same dzieci.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podejmujący decyzję administracyjną w sprawie świadczenia przyznawanego w drodze wyjątku jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Zgodnie z art. 7 k.p.a., zobowiązany jest przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., powinien w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

W rozpatrywanej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Podstawę odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku małoletnim (w dacie orzekania) dzieciom zmarłego J. K., Prezes ZUS oparł na stwierdzeniu, że z akt sprawy nie wynikają szczególne okoliczności, na skutek których ojciec dzieci nie nabył uprawnień do świadczenia ustawowego. Nie uznaje się bowiem za szczególne okoliczności, które uniemożliwiają nabycie prawa do renty, faktu, że w okresie od [...] do [...] wymieniony prowadząc działalność gospodarczą nie odprowadzał z tego tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, co spowodowało brak uprawnień do renty na zasadach ogólnych.

Przy stosowaniu art. 83 ust. 1 powołanej ustawy ocenie podlega nie sam fakt, lecz przyczyny nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne, co zostało pominięte w zaskarżonej decyzji. Zmarły w wieku 39 lat ojciec dzieci legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, zaś do nabycia uprawnień do renty w trybie ustawowym na dzień śmierci brakowało mu niespełna 1 rok i 9 miesięcy. Organ był obowiązany ustalić, czego nie uczynił w sposób prawidłowy, jakie były przyczyny niespełnienia warunku nabycia uprawnień rentowych, a mianowicie braku pięcioletniego okresu opłacania składek w dziesięcioleciu poprzedzającym datę śmierci J. K. Skarżąca zarzuciła, że przyczyną nieopłacania przez jej męża składek na ubezpieczenie społeczne w okresie od [...] do [...] były nie dające się przezwyciężyć trudności w znalezieniu pracy. Prezes ZUS nie dokonał ustaleń, czy wymieniony zarejestrował się we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania Powiatowym Urzędzie Pracy i czy aktywnie poszukiwał zatrudnienia w podanym okresie. Zgodzić się z organem należy, że sam fakt bezrobocia nie może stanowić przesłanki wskazującej na wystąpienie w sprawie szczególnych okoliczności uniemożliwiających podjęcie pracy. Jednakże, jeżeli okoliczności te połączy się z aktywnością w kierunku znalezienia jakiejkolwiek pracy i pozytywnym działaniem zmierzającym w pierwszej kolejności do poszukiwania pracy, a nie starania się o pomoc z budżetu państwa, to całokształtu tych okoliczności nie można w sprawie pominąć. Nie można też z góry założyć, że podejmowanie drobnych prac dorywczych, w sytuacji braku stałej pracy i konieczności zapewnienia licznej rodzinie środków do życia, dyskwalifikuje ten okres jako dający się usprawiedliwić szczególnymi okolicznościami, o których mowa w art. 83 powołanej ustawy.

Wskazać również należy, że przy ustalaniu prawa do świadczenia w drodze wyjątku, nie można pominąć łącznego okresu ubezpieczenia na przestrzeni całego życia pracownika. Okres ten powinien być adekwatny do jego wieku. W przypadku ojca małoletnich dzieci okres ubezpieczeniowy jest stosunkowo duży. Biorąc pod uwagę, również okres pozostawania bez pracy na skutek braku możliwości podjęcia zatrudnienia przypadający na panującą w Polsce stagnację gospodarczą oraz wcześniejszy czteroletni okres prowadzenia działalności gospodarczej, nie można J. K. zarzucić braku aktywności zawodowej. Nie można również pominąć faktu, iż wymieniony zmarł ledwie 2 miesiące po znalezieniu stałej pracy. Gdyby nie to nagłe zdarzenie (zawał serca), ojciec małoletnich dzieci dalej kontynuowałby zatrudnienie i w obliczu spadającego stale bezrobocia, mógł on wypracować okres składkowy uprawniający do świadczenia z ubezpieczenia społecznego w trybie ustawowym. Skoro śmierć wymienionego nastąpiła w trakcie zatrudnienia, to należało rozważyć, czy zgon w tej sytuacji nie powinien być traktowany jako szczególna okoliczność, wskutek której zmarły nie nabył uprawnień do świadczenia w zwykłym trybie. Śmierć można uznać bowiem za zdarzenie, bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową z powodu niemożności przezwyciężenia jej skutków (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1891/04, publik. LEX nr 164761). Również w doktrynie można odnaleźć analogiczny pogląd. W artykule P. Szustakiewicza pt. "Świadczenia wyjątkowe z zakresu ubezpieczeń społecznych" opublikowanym w Radcy Prawnym 2007/3/61 - t. 3 autor wyraził pogląd, że: "W wyjątkowych przypadkach, gdy ubezpieczony nie miał dostatecznego okresu pracy, ale zmarł w chwili ubezpieczenia lub jeśli wystąpiła inna nadzwyczajna okoliczność uniemożliwiająca podjęcie pracy, a z okoliczności sprawy wynika, iż gdyby nie to miałby możliwość uzyskania świadczenia w trybie zwykłym (np. był zatrudniony na czas nieokreślony), wówczas można uznać, że mamy do czynienia ze szczególną okolicznością wskazanej w treści omawianego przepisu [art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS]".

Jak wynika z odpowiedzi organu na skargę, obecnie toczy się postępowanie o umorzenie zaległych należności J. K. względem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Samo zaprzestanie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może być oczywiście "premiowane" przyznawaniem świadczenia w drodze wyjątku. Jednak postępowanie zainicjowane przez wymienionego, zmierzające do uregulowania w sposób przewidziany prawem kwestii zadłużenia, stawia go w korzystniejszym świetle. Zobowiązania z tytułu ubezpieczenia społecznego podlegają w szczególnych okolicznościach umorzeniu, odroczeniu płatności lub rozłożeniu na stosowne raty, jeżeli dłużnik spełnia odpowiednie warunki w istocie tak skonstruowane, aby zapewnić mu i rodzinie niezbędne środki utrzymania. Powszechnie znane postępowanie ZUS w stosunku do zakładów pracy mających trudności w odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, dodatkowo wzmacnia potrzebę dokonania oceny przyczyn powstania zadłużenia skarżącego w opłacaniu podobnych zobowiązań, na tle warunków przewidzianych w art. 83 ust. 1 ustawy. Zatem można i należy ustalić w niniejszej sprawie, czy nieopłacanie składek przez [...] lata wynikało ze szczególnych okoliczności, co wpłynie na wynik sprawy.

Rozpatrując ponownie wniosek opiekuna prawnego małoletnich dzieci I. K. oraz pełnoletniej już M. K. o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku organ będzie obowiązany, mając na względzie dyspozycję przepisu art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., uzupełnić materiał dowodowy w zakresie umożliwiającym wyjaśnienie powyżej wskazanych wątpliwości i dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wydać decyzję zawierającą uzasadnienie odpowiadające wymaganiom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby rozstrzygnięcie było zrozumiałe dla adresata i wskazywało jakimi przesłankami kierował się organ przy wydawaniu decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznając sprawę za niewystarczająco wyjaśnioną – z mocy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), w związku z art. 152 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349).