Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2159/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 10 ust 1, art. 18 ust 1, art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Marta Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 69/15 w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. D. na rzecz Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015r., sygn. akt I SA/Ol 69/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (zwany dalej także: Sąd lub Sąd I instancji) oddalił skargę D. D. (zwanej dalej także: Skarżącą) na decyzję Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013r.

Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014r. Dyrektor Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnicza (Dz. U. nr 98, poz. 634), § 2, 3 ust. 1 i 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy, finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.), art. 16 ust. 5 akapit pierwszy i art. 30 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem Nr 65/2011), art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006} (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009r., zwanego dalej Rozporządzeniem Nr 73/2009), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] marca 2014 r., którą przyznano D. D. pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013.

We wniosku z dnia [...] maja 2013r. o przyznanie płatności na rok 2013, zmienionym w dniu [...] czerwca 2013r., D. D. zadeklarowała do płatności ONW grunty o powierzchni 46,37 ha. W dniach [...] sierpnia – [...] września 2013r. w gospodarstwie rolnym Skarżącej została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W dniu [...] listopada 2013r. przeprowadzono natomiast kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności. W wyniku weryfikacji wniosku i załączników graficznych, po uwzględnieniu wyników z kontroli na miejscu kontrolujący stwierdzili, że do objęcia płatnością JPO kwalifikują się grunty o powierzchni 40,10 ha, w związku z wykluczeniem gruntów o powierzchni 6,27 ha, położonych na działkach oznaczonych jako A, B, E, F, G, J, M i L. Organ odwoławczy stwierdził, że kwota płatności ONW wyliczonej dla powierzchni kwalifikującej się do objęcia tą płatnością (40,10 ha) wyniosła 7.177,90 zł, co po zastosowaniu sankcji w związku ze stwierdzeniem, że różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną to 15,6359%, dało kwotę 4.933,24 zł.

W opinii organu, w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009r. ze zm., zwanego dalej Rozporządzeniem Nr 1122/2009). Strona nie wykazała bowiem, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ wskazał, że zarzuty strony co do poprawności przeprowadzenia kontroli były przedmiotem analizy Biura Kontroli na Miejscu Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie, które w pismach z dnia [...] marca, [...] sierpnia i [...] października 2014r. wyjaśniło m.in., że pomiar działki rolnej E został wykonany w północnej części działki ewidencyjnej nr [...], zgodnie ze wskazaniem strony na załączniku graficznym do wniosku o przyznanie płatności. Obszar ten został jednak w wyniku kontroli zakwalifikowany jako nieużytek, ze względu na duże wysycenie profilu glebowego wodą, co uniemożliwia wykonywanie zabiegów agrotechnicznych, koszenia czy wypasu. Odnośnie działek rolnych G z pomiaru wyłączono obszary zadrzewione występujące na obrzeżach działki, zachwaszczone i nieużytkowane rolniczo, zbiornik wodny oraz ogrodzony obszar siedliska, na którym znajdują się zabudowania, wiaty, park maszynowo- techniczny, pryzma obornika, gruz, opony, cegły, deski czyli obszar, który nie stanowi gruntu rolnego. Na działce G wyłączono powierzchnię 0,04 ha stanowiącą nasyp. Odnośnie działki rolnej J wyłączono część działki stanowiącą teren podmokły, porośnięty trzciną oraz obszar porośnięty bardzo licznymi chwastami wieloletnimi z zasuszonymi kwiatostanami. Wyłączono również obszary zadrzewione i zakrzaczone oraz rów o szerokości przekraczającej 2 m. Natomiast odnośnie działki rolnej M zadeklarowanej jako pastwiska o powierzchni 0,95 ha, stwierdzono, że jest to obszar o znacznie mniejszej powierzchni, gęsto porośnięty przez drzewa. W pomiarze nie uwzględniono obszaru, gdzie zagęszczenie drzew było większe niż 50 sztuk na hektar. Powierzchnię, którą zakwalifikowano jako trwały użytek zielony, pomierzono w dwóch częściach o pow. 0,06 ha i 0,08 ha. Części te jednak nie spełniały wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej, tj. 0,10 ha.

Wskazując na treść art. 21 ust. 3 ustawy o z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm., zwanej dalej u.w.r.o.w.), organ II instancji uznał przedstawione przez stronę pomiary wykonane przez uprawnionego geodetę M. B. za błędne i nieopierające się na obowiązujących przepisach dotyczących przedmiotowych płatności. W ocenie organu, analiza porównawcza tych pomiarów oraz pomiarów wykonanych przez inspektorów Biura Kontroli na miejscu wskazuje, że M. B. wyłączył z powierzchni działek rolnych tylko obszary nieużytkowane rolniczo na przestrzeni wielu lat (typu las, staw), zaliczając te części działek ewidencyjnych, które nie są wykorzystywane pod uprawy rolne, bądź nie są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.

Organ powołał się też na pismo Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia [...] października 2014r., z którego wynika, że ponownie dokonał on analizy wyników z kontroli w aspekcie zgłoszonych przez stronę zastrzeżeń w piśmie z dnia [...] września 2014r. i podtrzymał stanowisko, że na działce rolnej E stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Dodatkowa dokumentacja fotograficzna wykonana dnia [...] stycznia 2014r. potwierdziła, że strona w 2013r. nie wykonała na tej działce żadnych zabiegów agrotechnicznych. Jak podniósł organ, strona w pismach z dnia [...] kwietnia i [...] czerwca 2014r. sama podała, że nie kosiła w 2013r. działki E. W odniesieniu do zastrzeżeń strony zgłaszanych w kwestii działki rolnej G, organ stwierdził, że fakt zadeklarowania powierzchni podwórka, na którym znajdują się wiaty, park maszynowo-techniczny, pryzma obornika, gruz, opony, cegły, deski - widoczne zarówno na wykonanych fotografiach, jak i na złożonym z wnioskiem załączniku graficznym oraz ortofotomapie z 2011r., potwierdza słuszność zakwalifikowania tego obszaru jako części siedliska. W kwestii zarzutów strony do pomiaru działki rolnej M organ podniósł, że nie mogły zasługiwać na uwzględnienie wyjaśnienia strony, iż 1-2 letnie odrosty olchy i wierzby zasadzone przez bobry i chętnie zjadane przez krowy powinny być uznane za TUZ, ponieważ pod nimi rośnie trawa. Odnośnie zastrzeżeń strony do pomiaru działki rolnej J wskazano, że dotyczą one głównie pozostawienia poza granicą działki rolnej podmokłego obszaru, który inspektor terenowy w trakcie kontroli przedmiotowej działki uznał za tymczasowo wyłączony z produkcji rolniczej. Wskazano, że strona w swoich pismach podała, że była to powierzchnia niekoszona w 2013r. z wymogami pozostawienia 5 - 10% powierzchni nieskoszonej na działce deklarowanej w pakiecie 4.1. Inspektor realizujący kontrolę nie miał podstaw, aby zakwalifikować jako trwały użytek zielony i zliczyć do powierzchni działki podmokłą część, porośniętą trzciną oraz chwastami wieloletnimi. Stan fitosanitarny tego obszaru oraz duże wysycenie gruntu wodą potwierdziło brak możliwości użytkowania rolniczego przynajmniej w 2013r.

W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie Skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, podniosła zarzuty naruszenia:

a) art. 21 ust. 2 pkt 2 u.w.r.o.w., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. brak pełnego i rzetelnego przeprowadzenia kontroli nieruchomości Skarżącej i wydanie decyzji w oparciu o wadliwie sporządzone wyniki kontroli na miejscu oraz materiał fotograficzny, który w znacznej mierze obrazował albo nieruchomości niewchodzące w skład gospodarstwa albo grunty znajdujące się pod okrywą śniegu lub przesłonięte zadrzewieniami;

b) art. 18 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.w.r.o.w., poprzez zmniejszenie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, pomimo spełnienia wszystkich warunków do uzyskania takiej płatności w pełnym zakresie, na co wskazują m.in. wyniki pomiarów wykonanych przez uprawnionego geodetę i jednostkę certyfikującą działalność ekologiczną, rzeczywisty stan i wielkość nieruchomości oraz wyniki prowadzonych od 2008r. kontroli;

c) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy, poprzez:

- przeprowadzenie kontroli na miejscu bez udziału Skarżącej lub jej pełnomocnika, do czego organ był zobowiązany nie tylko w formie telefonicznego zawiadomienia o kontroli, lecz również umożliwienia stronie uczestnictwa w kontroli;

- działanie organu powodujące podważenie zaufania Skarżącej do organów państwa, w szczególności poprzez czynności podejmowane w zakresie przeprowadzonej kontroli;

d) nie uwzględnienie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., zwanego dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym), zgodnie z którymi w przypadku uczestniczenia w pakiecie 4., wariancie 4.1., Skarżąca jest zobowiązana do corocznego pozostawiania na nieruchomości (działce E) niekoszonych części działek w wielkości 5-10% deklarowanej powierzchni gruntów.

Skarżąca zarzuciła również organowi wydanie decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, z pominięciem, że:

a) kontrola odbyła się w okresie jesienno-zimowym i zimowym, tj. w okresie ośnieżenia, podtopienia oraz braku wegetacji roślinnej;

b) uprawa nie była w okresie wegetatywnym;

c) działka M stanowi trwały użytek zielony, przeznaczony jako pastwisko dla zwierząt gospodarskich, na którym mieszczą się drzewa w ilości nie przekraczającej 50 sztuk na 1 ha oraz zazielenienia przy konarach drzew, na co mogłyby wskazać prawidłowo wykonane pomiary oraz materiał fotograficzny, którego wykonania organ zaniechał.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.

W uzasadnieniu swojego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że z akt administracyjnych wynika, że przeprowadzone w gospodarstwie rolnym Skarżącej w dniach od [...] sierpnia do [...] września 2013r. kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz [...] listopada 2013r. kontrola w zakresie wzajemnej zgodności, wykazały zawyżenie we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013, zadeklarowanych powierzchni gruntów ONW, dla których płatność może być naliczona, łącznie o 6,27 ha. Nie budzi zdaniem Sądu zastrzeżeń stanowisko organu odnośnie braku podstaw do przyznania spornej płatności dla zadeklarowanej działki oznaczonej symbolem E, którą zakwalifikowano jako trwały nieużytek, ze względu na duże nasycenie profilu glebowego wodą. Z dołączonego do akt materiału fotograficznego rzeczywiście bowiem wynika, iż grunt na tej działce nie był objęty zabiegami agrotechnicznymi, czy koszeniem lub wypasem zwierząt, co związane jest z zachwaszczeniem tej działki, wskazywanym przez organ trwałym podmoknięciem terenu i występowaniem roślinności charakterystycznej dla obszarów bagiennych. Stąd też nie mogła zasługiwać na uwzględnienie argumentacja skargi, iż teren ten może być zakwalifikowany do płatności, w tym również w ramach Pakietu 4.

W ocenie Sądu brak jest również podstaw do kwestionowania stanowiska organu odnośnie wyłączenia z płatności części działek rolnych G/G1, a więc znajdujących się na ich obrzeżach obszarów zadrzewionych, gruntów zachwaszczonych i nieużytkowanych rolniczo, jak również zbiornika wodnego, czy ogrodzonego obszaru siedliska z zabudowaniami (wiata), parkiem maszynowo-technicznym, zalegającymi na gruncie cegłami, gruzem, oponami, i deskami. Prawidłowo na działce G nie uwzględniono do płatności powierzchni 0,04 ha stanowiącej nasyp oraz na działce G1 powierzchni 0,03 ha, obejmującej sad i ogródek.

Zasadnym w świetle akt sprawy jest, zdaniem Sądu, wyłączenie z płatności wobec braku użytkowania rolniczego, części porośniętej licznymi chwastami działki J z wieloletnimi, zasuszonymi kwiatostanami, stanowiącej w części teren podmokły i na której znajdują się również obszary zadrzewione, zakrzaczone oraz rów o szerokości przekraczającej 2 m.

Sąd I instancji uznał, że odnośnie działki rolnej M o powierzchni 0,95 ha zadeklarowanej jako pastwiska, w sposób dostateczny zostało wykazane przez organy, że brak jest podstaw do przyznania dla tego obszaru spornej płatności, skoro jej powierzchnia jaką można zakwalifikować do trwałych użytków zielonych wynosi w dwóch częściach 0,06 ha i 0,08 ha, a więc nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej (0,10 ha), pozostała zaś jest porośnięta drzewami, których zagęszczenie było większe niż 50 sztuk na hektar, na co wskazuje dokumentacja fotograficzna i co nie zostało skutecznie podważone przez kontrolowaną.

W świetle powyższych ustaleń, nie budzi zdaniem Sądu zastrzeżeń ocena organów odnośnie danych zawartych w raporcie pomiarowym powierzchni użytkowanej rolniczo, sporządzonym w dniu [...] czerwca 2014r. na podstawie pomiaru terenowego z dnia [...] czerwca 2014r., przez biegłego mgr. inż. M. B. Po dołączeniu tego raportu do akt i wobec zgłaszanych przez stronę uwag, organ dokonał ponownej weryfikacji i dokładnej analizy dotychczasowych ustaleń, między innymi porównując ten pomiar z pomiarem wykonanym przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu. Następnie zaś prawidłowo wykazał, że w opinii M. B. wyłączono z powierzchni działek rolnych jedynie obszary nieużytkowane rolniczo na przestrzeni wielu lat (typu las, staw), zaliczając części działek ewidencyjnych nie wykorzystywane pod uprawy rolne, bądź te, które nie są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.

Sąd I instancji stwierdził, że wobec jednoznacznych ustaleń organów, brak było też podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o zarzuty skargi, że kontrolowana uprawa nie była już w okresie wegetatywnym, bądź znajdowała się pod zalegającym śniegiem. Z akt wynika bowiem, że wykonane w dniu [...] stycznia 2014r. fotografie działki E, z widocznym na niej zalegającym śniegiem, mają jedynie charakter uzupełniający do materiału zebranego w toku kontroli na miejscu we wrześniu 2013r., w świetle którego faktyczne nieużytkowanie gruntów i brak ich utrzymania w dobrej kulturze rolnej w tymże roku, nie budzi wątpliwości.

Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznanej sprawie dokonano zarówno kontroli gospodarstwa rolnego Skarżącej na miejscu, jak i zmierzono uprawnione do spornych płatności grunty przy użyciu ortofotomapy. Jeżeli zaś - jak twierdzi Skarżąca - wobec nierzetelności wykonanego przez organ materiału graficznego, czy przyjęcia błędnej metody fotografowania, powierzchnie działek rolnych są w rzeczywistości inne niż wykazane w raportach z kontroli, to powinna ona niezwłocznie po otrzymaniu raportu z czynności kontrolnych, przedłożyć przeciwdowody podważające wykonane przez uprawnionych pracowników organu pomiary i zdjęcia. W sytuacji zaś, gdy zgłaszane przez Skarżącą zarzuty co do wyników kontroli nie są poparte przekonującymi dowodami, odstąpienie od dokonywania ponownej kontroli na miejscu i oględzin gruntów było zasadne. Wobec powyższego Sąd uznał, że zarzuty skargi związane z przeprowadzeniem kontroli bez udziału Skarżącej i z naruszeniem zasady zaufania do organów administracji, nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że wyłącznie na wnioskodawczyni spoczywał obowiązek wyznaczenia w terenie i prawidłowego pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności. To ona ponosi więc pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Sąd uznał zatem, że w sprawie została spełniona przesłanka, wskazana w art. 58 Rozporządzenia Nr 1122/2009 do przyznania płatności w pomniejszonej wysokości.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę kasacyjną wniosła D. D., domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi merytorycznie poprzez jej uwzględnienie, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w każdym z tych przypadków zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi Sądu I instancji skarżąca kasacyjnie zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydane orzeczenie, tj.:

– art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w., poprzez brak uwzględnienia przez Sąd I instancji okoliczności, iż Skarżąca kwestionowała ustalenia organu administracji i przedstawiła w tym zakresie dowód w postaci operatu szacunkowego wykonanego przez uprawnionego geodetę, który jednoznacznie wskazywał na powierzchnię deklarowanych do płatności gruntów, które były utrzymywane w należytej kulturze rolnej i były podstawą przyznania płatności również do nich, podczas gdy Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie o stwierdzenie, iż "w sytuacji, gdy zgłaszane przez nią zarzuty co do wyników kontroli nie są poparte przekonującymi dowodami - organ wykazał zaś, iż przedłożony przez rolnika pomiar sporządzony przez uprawnionego geodetę nie jest wystarczający do zakwestionowania dotychczasowych ustaleń - odstąpienie od dokonywania ponownej kontroli na miejscu i oględzin gruntów, było zasadne." Zdaniem skarżącej kasacyjnie, naruszenie to miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, bowiem z uwagi na tak postawioną tezę Sąd uznał, iż wyczerpała ona w toku postępowania administracyjnego możliwość kwestionowania ustaleń poczynionych przez organ, zaś przedstawiony dowód nie stanowi wystarczającego przeciwdowodu i nie może wpływać na zaskarżoną decyzję, a zatem decyzję taką należało utrzymać w mocy, jako prawidłową i niekwestionowaną skutecznie przez stronę.

– art. 18 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.w.r.o.w., poprzez uznanie, iż organ administracji zasadnie dokonał zmniejszenia wysokości płatności na rzecz Skarżącej z tytułu płatności rolnośrodowiskowych, pomimo iż wykazała ona przed organem i podniosła przed Sądem I instancji, iż spełniła wszystkie warunki do uzyskania wnioskowanej płatności w pełnym zakresie, na co wskazują zawarte w aktach sprawy administracyjnej m.in. wyniki pomiarów wykonanych przez uprawnionego geodetę, wyniki pomiarów wykonane przez jednostkę certyfikującą działalność ekologiczną, wyniki prowadzonych przez organ administracji kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego Skarżącej w latach poprzednich, w których deklarowała powierzchnię gruntów tożsamą z zadeklarowaną w 2013r. (w zakresie płatności przyznawanych uprzednio od 2008r. do 2012r.). W ocenie skarżącej kasacyjnie, naruszenie to miało istotny wpływ na wydane orzeczenie, bowiem doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji pomniejszającej wnioskowaną przez nią płatność.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. skutkujące nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna D. D. oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie NSA skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W ramach zarzutów kasacyjnych strona podnosi naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania i wskazuje, że w tym zakresie doszło do naruszenia art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w., poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że skarżąca w postępowaniu przed organami ARiMR kwestionowała ustalenia faktyczne, które stały się podstawą wypłaty ONW w pomniejszonej wysokości za 2013 r. Skutkiem takiego działania Sądu I instancji było nieuwzględnienie dowodów przedłożonych przez stronę, a w konsekwencji uznanie, że organy dokonały zmniejszenia płatności zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.w.r.o.w.

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów kasacyjnych stwierdzić należy, że według skarżącej kasacyjnie główną wadą skarżonego wyroku jest przyjęcie przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, z pominięciem okoliczności wynikających z operatu przedłożonego przez stronę, tym samym niezasadne pomniejszenie powierzchni działek zgłoszonych przez skarżącą kasacyjnie. Zdaniem D. D. przyjęte przez organy ustalenia w tym zakresie są wadliwe, tym samym wyrok Sądu I instancji jako niezgodny z prawem powinien zostać uchylony.

NSA nie podziela stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą kasacyjnie. Analiza akt sprawy i uzasadnienia wyroku Sądu I instancji prowadzi do przekonania, że w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnej nie doszło do naruszenia prawa. Zarówno organy, ale także i Sąd I instancji jednoznacznie wskazały, że postępowanie dowodowe na gruncie u.o.w.r.w. podlega modyfikacjom w stosunku do zasad zawartych w k.p.a. Zakres tych modyfikacji odnosi się przede wszystkim do roli strony w postępowaniu wyjaśniającym, domagając się od niej aktywności dowodowej. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie korzystała z prawem przewidzianego uprawnienia, przedkładając organom operat sporządzony przez osobę uprawnioną. Z treści tego dokumentu, będącego dokumentem prywatnym, wynikały nieco inne dane dotyczące powierzchni działek zgłoszonych do płatności niż te, które zostały ustalone przez organy w postępowaniu kontrolnym. Istnienie takiej rozbieżności, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, nie może być traktowane jako wada ustaleń faktycznych wydanych decyzji. Wynika to z tego, że organy bardzo precyzyjnie i jednoznacznie odniosły się do różnic w zakresie powierzchni działek. Ich stanowisko jest jednoznaczne i logiczne, a potwierdzenie znajduje w zgromadzonym materialne dowodowym. Brak zgody strony co do dokonanych ustaleń w tym zakresie nie może być traktowany jako wadliwość postępowania, skoro organy wyjaśniły z jakich powodów przyjmują jako podstawę orzekania ustalenia inne niż wynikające z operatu strony. Sąd I instancji akceptując takie stanowisko organów działał w zgodzie z prawem. NSA podkreśla, co trafnie znalazło potwierdzenie w uzasadnieniu skarżonego wyroku, że przepisy unijne dla potrzeb dopłat wprowadzają swoisty sposób ustalania powierzchni działek objętych płatnościami. Organy i Sąd I instancji słusznie podkreśliły, że na podstawie art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. W tym zakresie korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, obrazów lotniczych lub satelitarnych przy zachowaniu jednolitego standardu dokładnościowego. W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły dane działek z wykorzystaniem takiego systemu, a skarżąca nie podważyła skutecznie tych ustaleń, bo nie czyniła tego przedłożona ekspertyza, która odmiennie od ustaleń organów przyjmowała powierzchnie działek użytkowane rolniczo przez skarżącą kasacyjnie. Z tego więc powodu nie można przyjąć jej stanowiska, że dane powierzchniowe działek zostały wadliwie ustalone. Tak byłoby, gdyby rozbieżności dotyczyły tych samych wyłączeń z powierzchni poszczególnych działek. Jednak w sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, a to oznacza, że przyjęte przez organy ustalenia dotyczące tej powierzchni zostały dokonane zgodnie z prawem. Zatem, skoro wyrok Sądu I instancji akceptował poprawne ustalenia, to nie mógł naruszyć przepisów wskazanych w zarzutach kasacyjnych.

Zdaniem NSA nietrafne są również zarzuty podnoszące naruszenie art. 18 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 u.w.r.o.w. Analiza akt sprawy i uzasadnienia wyroku Sądu I instancji prowadzi do wniosku, że żaden z tych przepisów nie został naruszony w postępowaniu przed organami ARiMR, zatem Sąd I instancji nie mógł naruszyć prawa, akceptując sposób stosowania tych przepisów przez organy, czego konsekwencją było oddalenie skargi. Z treści art. 10 ust. 1 u.w.r.o.w. wynika, że pomoc w ramach działań objętych programem uregulowanym w tej ustawie jest przyznawana na wniosek. W rozpoznawanej sprawie taki wniosek został złożony przez skarżącą kasacyjnie, zatem trudno uznać, że w tym zakresie organy i Sąd naruszyły dyspozycję tego przepisu. Podobnie należy odnieść się do drugiego z podnoszonych naruszeń, a więc działania organów i Sądu I instancji w sposób sprzeczny z treścią art. 18 ust. 1 u.w.r.o.w. Ten przepis pzewiduje, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu, a grunt stanowi przedmiot posiadania samoistnego i zależnego, to pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu gruntu. Kwestia rodzaju posiadania gospodarstwa i gruntów przez D. D. nie była kwestionowana i nie budziła żadnych wątpliwości, tym samym nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie. W sprawie wątpliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego strona mogłaby wiązać tylko z oceną faktów przyjętych za podstawę orzekania, jednak w tym zakresie skarga kasacyjna nie stawiała zarzutu, tym samym NSA nie mógł w tym zakresie oceniać skarżonego wyroku.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i ją oddalił, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a..

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.