Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 4615/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur Asesor WSA Teresa Kobylecka Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.) Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2003r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. O., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. ( znak: [...]) umarzającą na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, iż przejęcie na własność Państwa zespołu pałacowo-parkowego w majątku "[...]" gm. P. w powiecie p. nastąpiło z naruszeniem dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. Nr 3, poz. 13 ).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wniosek J. O. o wydanie decyzji, stwierdzającej, iż przejęcie na rzecz Skarbu Państwa zespołu pałacowo - parkowego w majątku " [...]" gm. P. nastąpiło z naruszeniem prawa, gdyż nie pozostawał w związku funkcjonalnym z resztą majątku " [...]", a więc nie podpadał pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie może być załatwiony co do istoty z uwagi na bezprzedmiotowość. Nie stwierdzono bowiem, żadnego tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości. Dowodów takich jak, wyciągu z księgi wieczystej, aktów notarialnych nabycia nieruchomości, czy też dokumentów odtworzonych sądownie, jak również dokumentów stwierdzających dokładny obszar nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju wnioskodawca nic przedłożył. Tytułu własności A. i A. O. do zespołu pałacowo-parkowego nie odnaleziono także w Archiwum Państwowym w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w P.

Również decyzją z dnia [...] października 2003r. ( nr [...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. O. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003r. ( znak: [...] ) umarzającą na art. 105 § I kpa postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, iż przejęcie na własność Państwa zespołu pałacowo-parkowego w majątku ..[...]'" gm. G. w powiecie c. nastąpiło z naruszeniem dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wniosek J. O. o wydanie decyzji, stwierdzającej, iż przejęcie na rzecz Skarbu Państwa zespołu pałacowo - parkowego w majątku " [...]" gm. G. nastąpiło z naruszeniem prawa, jako że nie pozostawał w związku funkcjonalnym z resztą majątku " [...]" i wobec tego nie podpadał pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie może być załatwiony co do istoty z uwagi na bezprzedmiotowość. Organ nie stwierdził żadnego tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości. Dowodów takich jak, wyciągu z księgi wieczystej, aktów notarialnych nabycia nieruchomości, czy też dokumentów odtworzonych sądownie, wnioskodawca nie przedłożył. J. O. przedłożył tylko kserokopię zaświadczenia wystawionego przez Państwie Biuro Notarialne w P., stwierdzające, że dla nieruchomości położonej we wsi S., gm. P., pochodzącej z majątku stanowiącego byłą własność O., prowadzony jest zbiór dokumentów Dh.[...] i ujawnionym w nim właścicielem jest Skarb Państwa". Tytułu własności A. i A. O. do zespołu pałacowo-parkowego nie odnaleziono także w Archiwum Państwowym i w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w C.

Skargę na powyżej wskazane decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł J. O., uważając je za wysoce krzywdzące i niesprawiedliwe. Podał, że dokumenty odnośnie własności majątków: [...] i [...] załączył w pismach do Delegatury Skarbu Państwa w C.

W odpowiedziach na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż nie znalazł podstaw do uchylenia swoich decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 uslawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje organu odwoławczego, utrzymujące w mocy decyzje organu pierwszej instancji umarzające postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 27 kwietnia 2002r. o stwierdzenie, że zespól pałacowo-parkowy położony w majątku " [...]" gm. P., pow. p. oraz zespół pałacowo-parkowy położony w majątku ,. [...]" gm. G], pow. c. nie podpadały pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o reformie rolnej ( Dz. U. Nr 3, poz. 13 ). Badając zgodność tych decyzji pod względem zgodności z prawem uznać należy, że zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, albowiem sprawy nie zostały wyjaśnione w stopniu umożliwiającym ich rozstrzygnięcie zgodnie z prawem.

Zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Wojewody [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 7. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Organy orzekające w tychże sprawach nie poczyniły bowiem ustaleń, mających istotne znaczenie dla ich rozstrzygnięcia. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa. która jest jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wynika dla organu administracji publicznej obowiązek, podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Poza tym , stosownie do treści art. 77 § ł organ obowiązany jest rozpatrzyć cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. A to oznacza, że organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny ( art. 80 kpa) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej przyczyny nie dał wiary danemu dowodowi a dokonana ocena powinna znaleźć się w treści uzasadnienia decyzji, jak tego wymaga przepis art. 107§ 3 kpa.

Tymczasem, w rozpatrywanych sprawach organy orzekające obu instancji nie ustosunkowały się w ogóle do dowodów znajdujących się w aktach tychże spraw.

W sprawie dotyczącej przejęcia majątku ziemskiego "[...]'" w powiecie p. nie wzięto pod uwagą zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia 16. 10.1946r. wydanego dla Sądu Grodzkiego Oddział Hipoteczny w P., w którym podano, że nieruchomość ziemska pod nazwą "[...]" położona w powiecie p. była własnością O. oraz nadesłanej z Archiwum Akt Nowych w W. " Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6.09.1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej'*, sporządzonej wg stanu na dzień 1 stycznia 1948r

gdzie pod poz. [...] widnieje nazwa nieruchomości "[...]", wpis właściciela- O., podstawa prawna przejęcia - " art. 2 dekretu".

Identyczna sytuacja występuje również w sprawie o przejęcie majątku ziemskiego " [...] " w powiecie c. Nie wzięto pod uwagę pisma z dnia 11 października 1946r. Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. do Powiatowego Urzędu Ziemskiego, w którym jako byłego właściciela majątku "[...]" podano spadkobierców S. T. oraz nadesłanej z Archiwum Akt Nowych w W. " Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6.09.1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej", sporządzonej wg stanu na dzień 1 stycznia 1946r., gdzie pod poz. [...] widnieje nazwa nieruchomości "[...]", wpis właściciela- spadkobiercy S. T., podstawa prawna przejęcia -,. art. 6 dekretu", jak też nadesłanego z Archiwum Państwowego W. " Protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej na mocy dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej majątku "[...]" z dnia 20 sierpnia 1945r gdzie jako właścicieli podano spadkobierców S. T., jak też nadesłanego z Archiwum Państwowego W. Oddział w M. ,. Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6.09.1944r., gdzie przy nazwie majątku " [...]" w pozycji właściciel - widnieje wpis - spadkobiercy S. T., a jako podstawę przejęcia podano " art. 2 pkt e i art. 6 '' dekretu PKWN z dnia 6.09.1944r.

Organy obu instancji w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć nie ustosunkowały się do wskazanych powyżej dowodów, a więc nie dokonały ich oceny, a to oznacza, że nie dokonały oceny całego zebranego w obu sprawach materiału dowodowego. Zatem pomięcie oceny części dowodów musi budzić wątpliwości co do trafności podjętych rozstrzygnięć. Dlatego też organy administracji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy obowiązane są zgodnie z art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa dokładnie przeanalizować każdy dowód zgromadzony w sprawie.

Zważywszy na podane powyżej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) -orzekł jak w sentencji