Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 140/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędzia del. WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miedzy Wójtem Gminy C. a Burmistrzem Miasta i Gminy S. M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku H. M. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy S. M., województwo p., jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy C. wniósł o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta i Gminy S. M. w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku H. M. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Organ wskazał na następujący stan sprawy: w dniu 5 lipca 2010r. H. M. złożyła w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w S. M. wniosek o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. M., działając z upoważnienia Burmistrza, przekazał sprawę do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., jako organowi właściwemu do załatwienia sprawy.

Wójt Gminy C. z postanowieniem tym jednakże się nie zgadza, wskazując, że z akt sprawy wynika, iż H. M. od 1997 r. nie mieszka na terenie Gminy C., lecz na terenie Gminy S. M., początkowo w R., a obecnie w S. M. – jak wynika z podania zainteresowanej. Obecnie jest tam zameldowana na pobyt czasowy, a zamierzony czas trwania meldunku to 11 sierpień 2010 r. – 11 luty 2011 r., co zostało potwierdzone podczas rozmowy telefonicznej z H. M. oraz notatką służbową z rozmowy z pracownikiem Wydziału Spraw Społecznych i Administracji – Ewidencja Ludności (Urząd Gminy C.) z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Organ wskazał, ze zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednak ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsca zamieszkania", zatem w tej mierze należy odwołać się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego. Wskazano, że art. 25 Kodeksu cywilnego przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej rozumie miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Miejscem stałego pobytu jest zatem miejsce, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, bez względu na adres zameldowania.

Podkreślono, że pracownik socjalny Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w dniu [...] sierpnia 2010 r. udał się do miejsca ostatniego zameldowania na pobyt stały H. M., którym jest D. S. [...] i ustalił, że dom pod numerem [...] jest niezamieszkały, a z informacji uzyskanych od sąsiadów i sołtysa wsi wynika, iż H. M. od dawna nie przebywa, ani nie przyjeżdża do D. S.

Zdaniem organu z pism H. M. jasno wynika, że jej czynności życiowe koncentrują się na terenie Gminy S. M., przebywa tam od ponad dziesięciu lat z zamiarem pobytu stałego oraz posiada zameldowanie na pobyt czasowy przy ul. [...].

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, działający z upoważnienia Burmistrza, Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej S. M. wskazał, że na dzień wydania postanowienia o przekazaniu pisma według właściwości z dnia 22 lipca 2010 r., H. M. nie była nigdzie zameldowana ani na pobyt stały, ani czasowy i zgodnie z jej oświadczeniem była osobą bezdomną, przebywającą gościnnie na terenie gminy S. M. Wskazano, że wcześniej była zameldowana na pobyt czasowy w gminie R. – zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Miejskiego w R. z dnia 19 lipca 2010 r., natomiast w gminie S. M. nigdy nie była zameldowana.

Organ uznał, że zgodnie z art. 101 ust.2 ustawy o pomocy społecznej właściwą do rozpatrzenia wniosku H. M. jest gmina ostatniego zameldowania na pobyt stały, to jest gmina C. Obecnie zaś, to jest od dnia 11 sierpnia 2010 r. do dnia 11 lutego 2011 r. zameldowała się ona na pobyt czasowy w Gminie S. M.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy). Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania".

Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy, według Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że miasto S. M. w rozumieniu powołanego art. 25 k.c., spełnia przesłanki miejsca zamieszkania H. M., na co wskazuje okoliczność, że od ponad dziesięciu lat przebywa tam z zamiarem stałego pobytu, a ostatnio była zameldowana na pobyt czasowy (od 1 sierpnia 2010 r. do 11 lutego 2011 r.) przy ul. [...]. Jak wynika z akt sprawy, mieszkanie to w dniu 3 czerwca 2010 r. zostało zalatane przez powódź. Po tym zdarzeniu H. M. został przyznany zasiłek celowy z tytułu zdarzenia losowego. Zasiłek ten przyznał Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. M., działający z upoważnienia Burmistrza tegoż miasta (decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r.).

W związku z tym uznać należy, że zamiar przebywania na stałe w S. M. i jednocześnie przebywanie w tej miejscowości czyni z niej miejsce zamieszkania H. M. w rozumieniu art. 25 k.c. Konsekwencją tego stanowiska będzie to, że Burmistrza Miasta i Gminy S. M. uznać należy, zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku H. M. o wydanie decyzji dotyczącej skierowania jej do domu pomocy społecznej.

Z tego względu na podstawie art. 15 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.