Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 177/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania prac konserwatorskich, robót budowlanych oraz innych działań prowadzonych w zabytku oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 177/18

UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r., na podstawie art. 89 pkt 2, art. 92 ust. 6, art. 43 ust. 1 pkt 1, 2, 4 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1c i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 z późn. zm.) nakazał S S wstrzymanie prac konserwatorskich, robót budowlanych oraz innych działań prowadzonych w zabytku: pałac w [...] wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją z dnia [...].05.1977 r.

Decyzji tej, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności

W uzasadnieniu Wojewódzki Konserwator Zabytków we [...] podał, że [...].09.2017r. dokonano kontroli pałacu w [...]. W wyniku kontroli stwierdzono wykonanie następujących prac: miejscowe naprawy ubytków i spękań ścian wewnętrznych zaprawą cementową; miejscowe naprawy ubytków w obrębie stropów; zamurowanie otworów drzwiowych wewnętrznych; prace ziemne przed fasadą budynku oraz roboty ziemne polegające na wykonaniu tunelu w pomieszczeniu parteru oraz wykopu od strony elewacji tylnej; wykonanie prac konstrukcyjnych w obrębie ściany nośnej w narożniku budynku od strony fasady; czyszczenie i naprawy stolarskie oryginalnej stolarki drzwiowej wewnętrznej wraz z częściowym odtworzeniem ościeżnic; wymiana stolarki okiennej na nową: czyszczenie dekoracji sufitów (detal sztukatorski) na pierwszym piętrze wraz z częściowym wypełnieniem spękań; rozbiórka pieca kaflowego stanowiącego element oryginalnego wyposażenia pałacu; prace instalatorskie.

Na wykonanie tych prac inwestor nie posiadał pozwolenia konserwatorskiego.

Właścicielka pałacu w [...] udostępniła obiekt do oględzin. W budynku przebywały osoby w strojach roboczych, a także narzędzia i materiały do prowadzenia prac budowlanych.

W związku z tym, że prace prowadzone były bez pozwolenia konserwatorskiego, co może doprowadzić do naruszenia i zamiany substancji zabytku, wojewódzki konserwator zabytków na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wydał decyzję o wstrzymaniu wykonywanych prac konserwatorskich, robót budowlanych oraz innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru.

Dalej wskazał, że w przypadku nie zastosowania się do nakazu, zastosowanie będą miały przepisy karne przewidziane w art. 117 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

S S wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2017 roku

Podniosła w nim, że Pałac w [...] kupiła [...].01.2014 r. z zasobu Agencji Własności Rolnych Skarbu Państwa. Przed zakupem uzyskała akceptację programu zagospodarowania zespołu pałacowo-parkowego (w tym pałacu) – pismo [...] we [...]- Delegatura w [...] znak: [...] z [...].10.2013 r.

W programie zagospodarowania Pałacu wskazała: "Planuje się w pałacu przywrócenie funkcji rezydencji rodzinnej z częścią pokoi udostępnioną dla gości. W części pomieszczeń niższych kondygnacji planuje się funkcje muzealno-wystawiennicze. Planuje się remont pałacu w zakresie koniecznym do przywrócenia jego formy z okresu ostatniej XIX- wiecznej świetności. Wstępnie planuje się dążenie do przywrócenia pierwotnego układu pomieszczeń, łącznie z dawnym układem i ilością łazienek, a przewidywane prace w tym zakresie będą ograniczone do wyburzenia ścianek działowych wtórnego podziału. Nie ma widocznej potrzeby remontu stropów i ścian konstrukcyjnych zabytkowego pałacu, poza kilkoma koniecznymi naprawami i uzupełnieniami zniszczonych fragmentów stropów drewnianych. Wyremontowane zostaną posadzki i piece. Wyremontowane i oczyszczone z warstw wielu przemalowań zostaną zachowane sztukaterie sufitowe. Zabytkowa oryginalna stolarka: klatki schodowe, okienna i drzwi, zostaną poddane renowacji, a brakujące elementy stolarki zostaną odtworzone według zachowanych wzorów. Planuje się remont elewacji pałacu i odtworzenie zniszczonych i brakujących, kamiennych i sztukateryjnych, elementów zwieńczeń, portali i opasek okiennych."

W dniu [...].09.2014 r. uzyskała decyzję Nr [...] znak: [...] - pozwolenie na "podejmowanie innych działań przy zabytku", tj. na wykonanie prac porządkowych i demontażowych w Pałacu w [...], zgodnie z zakresem wskazanym we wniosku i na załącznikach graficznych. W decyzji tej stwierdzono, że prace te "nie mają charakterystyki prac konserwatorsko - budowlanych".

Prace prowadzone są pod nadzorem osób uprawnionych, tj.: E Ś inżyniera konstruktora budowalnego, E K historyka sztuki, oraz K D architekta.

Dotychczas zostały wykonane prace:

-demontaż wtórnych ścian działowych (pomieszczenia pałacu po 1945 r. zostały podzielone na mieszkania lokatorskie pracowników PGR),

-usunięcie współczesnych instalacji c.o. (zdemontowano piece grzewcze, kuchnie węglowe) i kanalizacyjnych (łazienki),

-skucie współczesnych płytek ceramicznych ze ścian i posadzek, wraz z usunięciem rur wodnych i kanalizacyjnych w salach pałacowych, gdzie były urządzone łazienki i kuchnie,

-oczyszczenie stolarki okiennej i drzwiowej z warstw farb olejnych, usunięcie popękanych szyb, zaszklenie wraz z kitowaniem ram okiennych,

-udrożnienie kanałów wentylacyjnych i kominowych,

-udrożnienie drenażu budynku i odprowadzeniu wód opadowych,

-oczyszczenie pomieszczeń z gruzu, śmieci oraz z naniesionej ziemi, do poziomu oryginalnej posadzki kamiennej i ceglanej,

-podciągnięcie oraz zabezpieczenie podparcie fragmentów stropów (ugiętych, miejscowo zarwanych).

Zdaniem skarżącej decyzja jest bezpodstawna i szkodliwa dla zabytku. Została wydana z naruszeniem art. 43 ust. 1 pkt 1, 2 , 4 ww. ustawy.

W pałacu wykonano miejscowe uzupełnienia ubytków i spękań tynków wewnętrznych, zarówno zaprawą cementowo-wapienną, jak i gipsowo-ceramiczną. Były to drobne prace naprawcze. Nie wykonano żadnych zamurowań wewnętrznych otworów drzwiowych.

Prace ziemne przed fasadą budynku, oraz "wykop" w narożniku budynku, związane były z udrożnieniem drenażu, i jego odprowadzeniem do studzienki chłonnej, na co w 2014 r. była wydana zgoda - decyzja Nr [...].

Roboty ziemne polegające na wykonaniu "tunelu" w pomieszczeniu parteru, to wykop związany ze zgłoszoną i zaakceptowaną w decyzji Nr [...] koniecznością podparcia styku stropu i osuwającej się ściany parteru.

Rozebrany i złożony w skrzyniach piec, zostanie ponownie zamontowany w sali odpowiadającej jego gabarytom, na stosownej podbudowie.

Wskazanie, że strój osób znajdujących się w zabytku oznacza prowadzenie prac budowlanych, jest nieuzasadnione i stanowi wyraz negatywnego, stosunku do właściciela zabytku.

Ponadto zdaniem skarżącej, naruszony został przepis art. 39 ust. 1 ww. ustawy, w myśl którego, z czynności kontrolnych kontrolujący sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kontrolowanej osobie, czego organ nie uczynił.

Decyzja została wadliwie opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności.

Zakazane zostały działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów destrukcji.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] listopada 2017r., na podstawie art. 7 pkt 1, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Ś S, od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2017 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że właściwość organu ochrony zabytków w tej sprawie wynika z faktu, iż pałac w [...] (gm. [...]) wpisany jest wraz z parkiem do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] maja 1977 r., pod numerem [...].

Pałac wzniesiono w końcu XVIII w., przebudowany ok. 1794 r. w stylu klasycystycznym, restaurowano w 1882 r., posiada on skromny detal architektoniczny.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 43 ust. 1 ustawy ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, z którego wynika, że wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu działań wymienionych w puntach 1-4 tego artykułu.

Stwierdzono samowolne wykonanie przedmiotowych działań z naruszeniem przepisu art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stanowiącym, że prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.

W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wobec stwierdzenia bezprawnie realizowanych prac przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, organ konserwatorski był zobowiązany, na podstawie art. 43 ww. usatwy, do wydania decyzji.

Wydanie decyzji, ma na celu wyegzekwowanie działań przeciwdziałających niszczeniu zabytku, jest zgodne z powinnością organów ochrony zabytków, bowiem stosownie do art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków polega w szczególności na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom, mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości.

Istotą decyzji nakazującej wstrzymanie prac prowadzonych samowolnie przy zabytku wpisanym do rejestru, jest jej natychmiastowość. Skuteczność działań konserwatorskich zależy od szybkości wydania nakazu wstrzymania prac, tak aby uszczerbek dla wartości zabytku był jak najmniejszy. Decyzje wydawane na podstawie art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wywołują skutki prawne tylko przez ściśle określony czas.

Stosownie do art. 44 ust. 1 ww. ustawy, decyzja o której mowa w art. 43, wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda jednej z trzech decyzji, o których mowa w pkt 1-4 ust. 1 art. 44.

Rozpatrywana decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2017 r., została doręczona S S w dniu [...] października 2017 r., a zatem organ pierwszej instancji powinien do dnia [...] grudnia 2017 r. wydać następną decyzję, o której mowa w art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Odnosząc się do odwołania organ wskazał, że samowolnie wykonywane prace i roboty, nie zostały objęte pozwoleniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] września 2014 r., na które powołuje się skarżąca. Nadto decyzja ta była ważna do dnia [...] grudnia 2015 r.

Dodatkowo wskazał, że organ pierwszej instancji, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., odmówił S S udzielenia pozwolenia na wymianę istniejącej drewnianej stolarki okiennej na nową, mimo to skarżąca wymieniła część tej stolarki.

Organ konserwatorski zobowiązany jest do dbałości o zachowanie oryginalnej substancji zabytkowej oraz zapobiegania wszelkim działaniom, które mogłyby spowodować obniżenie lub utratę chronionych wartości zabytku.

Zastosowanie art. 108 § 1 Kpa było uzasadnione z uwagi na fakt, iż przedmiotowy pałac, stanowi cenny kulturowo, artystycznie i historycznie zabytek, a kontynuowanie samowolnie prowadzonych przy nim działań mogłoby prowadzić do dalszego naruszenia substancji zabytkowej obiektu.

Ś S wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2017 r.

Skarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 43 ust. 1, w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nakazaniu wstrzymania prac konserwatorskich, budowlanych, oraz innych działań prowadzonych w zabytku - Pałac w [...], podczas gdy prace te nie miały zarzucanego charakteru, ani nie wymagały pozwolenia, nie odnosiły się do substancji objętej ochroną konserwatora zabytków.

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1, oraz art. 39 ust. 1 ww. ustawy, polegające na dopuszczeniu jako dowodu protokołu z kontroli sporządzonego z naruszeniem prawa,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, art. 75 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu dopuszczenia, jako dowodu wyjaśnień skarżącej z [...] listopada 2017 roku w Delegaturze [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jak również dowodu z zeznań świadków: K D i E K.

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 6, 7, 7a § 1,8 § 1, 9,11,12 § 1 i 2,13 § 1 i 2 k.p.a.

Skarżąca domagała się uchylenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we [...].

W uzasadnieniu skargi Ś S wskazała, że zgodnie z decyzją Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 1977 r. do rejestru zabytków wpisano jedynie pałac i park w [...], gmina [...], co nie obejmuje jego wnętrz i wyposażenia.

Decyzja o wpisaniu do rejestru zabytków Pałacu w [...] nie zawiera żadnych zapisów określających zakres ochrony. Brak jest wskazań, że ochroną mogłoby być objęte wnętrze obiektu i jego wyposażenie. W dacie obejmowania Pałacu przez skarżącą brak było we wnętrzach jakiegokolwiek wyposażenia.Wpis do rejestru zabytków przez kilkadziesiąt lat nie był ani weryfikowany, ani aktualizowany. Przez lata wnętrza były dewastowane, zaśmiecane, przebudowywane, grabione i niszczone przy milczącym przyzwoleniu konserwatora zabytków.

Zakres kontroli organu konserwatorskiego nie może wykraczać poza kontrolę "stosowania i przestrzegania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami".

Bezprawne były działania odnoszące się do wnętrza zabytku i jego wyposażenia konserwator zabytków nie jest umocowany do samowolnej modyfikacji przedmiotu kontroli w sposób niezgodny z art. 38 ust. 1 ustawy.

Konserwator nie jest również uprawniony do oceny charakteru prowadzonych prac porządkowych, jako budowlanych.

W protokole kontroli z dnia [...] września 2017 r. wskazano, że prowadzone są prace budowlane, co było niezgodne z prawdą.

Naruszenia dopuścili się inspektorzy przeprowadzający kontrolę, prowadząc czynności w stosunku do wnętrz nie objętych ochroną.

Protokół z kontroli został sporządzony z naruszeniem prawa, tj. bez egzemplarza dla skarżącej.

Skarżąca w dniu [...] listopada 2017 r. zgłosiła się do organu, wskazując, że żadne prace budowlane nie są prowadzona, mimo to urzędnik nie zmienił stanowiska.

W zabytku nie było stolarki okiennej. Skarżąca dokonała jedynie zabezpieczenia otworów okiennych, aby uchronić wnętrza pałacu przed negatywnym oddziaływaniem warunków atmosferycznych.

Wszelkie jej działania pozostają w zgodzie z wartością zabytkową nieruchomości a wiadomości specjalnych dostarczają jej współpracujący eksperci.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skarga nie jest zasadna.

Z akt sprawy wynika, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, przeprowadził w dniu [...] września 2017 r., kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami przy zabytkowym pałacu w [...] należącym do skarżącej, wpisanym do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją z dnia [...].05.1977 r.

Stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 z późn. zm.), wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków prowadzą kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

W czasie tych oględzin stwierdzono, że bez uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, wykonano przy obiekcie: miejscowe naprawy ubytków i spękań ścian wewnętrznych zaprawą cementową; miejscowe naprawy ubytków w obrębie stropów; zamurowania otworów drzwiowych wewnętrznych; prace ziemne przed fasadą budynku, roboty ziemne polegające na wykonaniu tunelu w pomieszczeniu parteru oraz wykopu od strony elewacji tylnej; prace konstrukcyjne w obrębie ściany nośnej w narożniku budynku od strony fasady; czyszczenie i naprawy stolarskie oryginalnej stolarki drzwiowej wewnętrznej wraz z częściowym odtworzeniem ościeżnic; wymiany stolarki okiennej na nową; czyszczenia dekoracji sufitów (detal sztukatorski) na pierwszym piętrze wraz z częściowym wypełnieniem spękań; rozbiórki pieca kaflowego stanowiącego element oryginalnego wyposażenia pałacu; prace instalatorskie.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru; robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu; badań archeologicznych lub poszukiwań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 12; innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8,10 i 11, przy zabytku wpisanym do rejestru.

W myśl art. 36 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru.

Skarżąca nie legitymowała się zezwoleniem na prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych w obiekcie i przy obiekcie zabytkowym, a swoje uprawnienie do ich wykonywania wywodziła z prawa własności.

Powoływał się też na pozwolenie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] września 2014 r., jednak samowolnie wykonywane prace i roboty, nie były objęte tym pozwoleniem, a nade wszystko decyzja ta była ważna do dnia [...] grudnia 2015 r.

Dodatkowo organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., odmówił S S udzielenia pozwolenia na wymianę istniejącej drewnianej stolarki okiennej na nową, mimo to skarżąca wymieniła część tej stolarki.

Celem wstrzymania robót budowlanych jest zabezpieczenie zabytku przed jego zniszczeniem.

Przekazanie w ręce konserwatora zabytków władczego instrumentu pozwalającego mu na wstrzymanie wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu prac konserwatorskich, restauratorskich, przy zabytku wpisanym do rejestru, oraz innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12 ustawy, jest bez wątpienia zasadne z punktu widzenia realizacji celów ustawy.

Istotą decyzji nakazującej wstrzymanie prac prowadzonych samowolnie przy zabytku wpisanym do rejestru, jest jej natychmiastowość. Skuteczność działań konserwatorskich w takich sprawach zależy od szybkości wydania nakazu wstrzymania prac, tak aby uszczerbek dla wartości zabytku był jak najmniejszy. Dodatkowo trzeba wskazać, że decyzje wydawane na podstawie art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wywołują skutki prawne tylko przez ściśle określony czas.

Stosownie bowiem do art. 44 ust. 1 ww. ustawy, decyzja o której mowa w art. 43, wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda jednej z trzech decyzji, o których mowa w pkt 1-4 ust. 1 art. 44.

W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że w sprawie zachodziły przesłanki nakazania skarżącej wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1, 2, 4 ustawy, a rozstrzygnięcie organu było prawidłowe.

Spór w tej sprawie sprowadzał się właściwie do rożnego rozumienia działań jakie skarżąca może i powinna samodzielnie podejmować w związku z posiadaniem obiektu zabytkowego, oraz różnic w pojmowaniu działań które leżą, bądź nie leżą w interesie ochrony zabytku.

Niewątpliwie jednak organ konserwatorski zobowiązany jest do dbałości o zachowanie oryginalnej substancji zabytkowej oraz zapobiegania wszelkim działaniom, które mogłyby spowodować obniżenie lub utratę chronionych wartości zabytku, mimo że z punktu widzenia skarżącej jej działania służą właśnie ochronie zabytku.

Interesem społecznym w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest ochrona i zachowanie zabytków, stąd organ ochrony zabytków przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy nie mógł kierować się wyłącznie interesem właścicielki nieruchomości, której samowolne działania i własna ocena wartości zabytkowych podlegających ochronie, może nie pokrywać się z oceną organu ustawowo powołanego do pieczy nad zabytkami.

Oznacza to, że zarzuty naruszenia art. art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 7, 8, 9, 11, 12, 13 k.p.a. należało uznać za niezasadne. Konieczność wstrzymania prac konserwatorskich, restauratorskich oraz robót budowlanych przy zabytku wykonywanych bez pozwolenia była oczywista.

Zastosowanie w tej sprawie art. 108 § 1 Kpa było uzasadnione z uwagi na fakt, iż przedmiotowy pałac, stanowi cenny kulturowo, artystycznie i historycznie zabytek, a kontynuowanie samowolnie prowadzonych przy nim działań mogłoby prowadzić do dalszego naruszenia substancji zabytkowej obiektu.

Nie doszło w tej sprawie do naruszenia art. 75 k.p.a. albowiem własną kompetencją organu jest ocena tego czy działania podejmowane w ramach samowolnych prac budowlanych, konserwatorskich - mają wpływ na warności chronione zabytku. Ocena ta była prawidłowa.

Nie miał również wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia fakt, iż skarżącej stosownie do art. 39 ust. 1 ww. ustawy nie przekazano egzemplarza protokołu. Skarżąca miała bowiem pełną świadomość tego jakie roboty były przez organ kwestionowane, co znalazło odzwierciedlenie w treści odwołania od decyzji organu I instancji.

Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.