Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 104/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 3, art. 39, art. 48, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1, art. 107 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. ze skargi C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 listopada 2016r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 listopada 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") – po rozpoznaniu odwołania C. B. od decyzji Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia 29 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie jednego gorącego posiłku dla 2 dzieci na wakacje – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2016 r. C. B. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. o udzielenie pomocy. (k. 17 akt administracyjnych). Podczas wywiadu środowiskowego w dniu 16 czerwca 2016 r. sprecyzował wniosek wskazując, iż ubiega się o pomoc w postaci zaoferowania jednego gorącego posiłku dziennie dla 2 dzieci w trakcie wakacji (k. 87 verte akt administracyjnych).

Decyzją z dnia 29 czerwca 2016 r., nr [...] Prezydent odmówił C. B. przyznania wnioskowanej pomocy w formie jednego posiłku dla 2 dzieci w wakacje.

Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 2, art. 3, art. 4, art. 7 pkt 4, 5, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 48 ust. 1, 4, art. 106 ust. 1 i 4 i art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm., obecnie tekst jednolity tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 930 – uw. Sądu, dalej "u.p.s."), § 1 uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie zasad zwrotu wydatków za posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy oraz § 1 ust. 3 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 8 lipca 2014 r. zmieniającej uchwałę w sprawie zasad zwrotu wydatków za posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 4204), § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015r., poz. 1058) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23, obecnie tekst jednolity tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 1253 – uw. Sądu, dalej "K.p.a.").

Przedstawiając ustalenia faktyczne Prezydent wyjaśnił, że C. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną J. S. oraz z dwójką małoletnich dzieci. Jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i nie pracuje z uwagi na zły stan zdrowia. J. S. natomiast jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy i ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności do 31 maja 2019 r.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.s. "prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty [...]zł oraz rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-9; 11-15". Dochód rodziny C. B. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w maju 2016 r. stanowił: zasiłek stały w wysokości [...] zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł na D. B. i zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł na D. B.. Łącznie zatem dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku stanowiła kwota [...]zł. Dochód rodziny był niższy od kryterium dochodowego wynoszącego dla rodziny C. B. [...] zł.

Organ wskazał dalej, że zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.s. "Osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona." Ponadto w myśl art. 48 ust. 4 u.p.s. pomoc doraźna lub okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Jednocześnie zgodnie z § 1 uchwały Nr LXII/957/VI/2014 Rady Miasta Poznania dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie zasad zwrotu wydatków za posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy oraz § 1 ust. 3 pkt 1 uchwały Nr LXX1/1119/V1/2014 Rady Miasta Poznania z dnia 8 lipca 2014 r. zmieniającej uchwałę w sprawie zasad zwrotu wydatków za posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 4204) wydatki na zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu na zakup posiłku lub żywności nie podlegają zwrotowi, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczeń z pomocy społecznej.

Organ wskazał, że zasadniczo rodzina C. B. kwalifikuje się do powyższej formy pomocy. Zaznaczył jednak, że nie występują okoliczności uzasadniające przyznanie pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie dla 2 dzieci na okres 2 miesięcy. Organ podkreślił, że wnioskodawca swą prośbę o przyznanie jednego gorącego posiłku motywuje faktem niewystarczających środków pieniężnych na zakup żywności w okresie wakacyjnym, w którym nie jest świadczona pomoc w formie śniadań i obiadów w szkole dla dzieci. Prezydent zaznaczył jednak, że rodzina otrzymuje systematycznie wsparcie ze strony organu pomocy. Obecnie udzielono rodzinie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości [...] zł na okres czerwiec, lipiec, sierpień 2016 r., pomoc na zakup leków w wysokości [...] zł i pomoc w formie śniadań i obiadów w szkole dla 2 dzieci w okresie nowego roku szkolnego [...] nieodpłatnie. Poza tym rodzina jest objęta kompleksową pomocą finansową. C. B. ma przyznaną pomoc w formie zasiłku stałego w wysokości [...] zł i zasiłku okresowego w wysokości [...] zł na okres czerwiec, lipiec, sierpień 2016 r. Dodatkowo decyzją z dnia 28 kwietnia 2016 r., nr PCŚ- [...] Prezydent przyznał Jolancie Szczepskiej prawo do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie, począwszy od miesiąca kwietnia 2016 r.

W ocenie organu powyższe wskazuje, że rodzina posiada dodatkowe środki na zabezpieczenie potrzeb dzieci. Wobec tego niezrozumiała jest argumentacja o niewystarczających środkach finansowych na zaspokojenie potrzeb dzieci zwłaszcza w zakresie wyżywienia. Jednocześnie Prezydent zaznaczył, że w trakcie wywiadu ustalono, iż C. B. posiada dostęp do kuchni, a ponadto kuchnia jest wyposażona w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego, co umożliwia przygotowywanie ciepłego posiłku dla dzieci i pozostałych członków rodziny.

Odwołanie od decyzji Prezydenta złożył C. B. (k. 5 akt administracyjnych Kolegium). Zarzucił, że organ działa nieobiektywnie. Podkreślił, iż nie motywował wniosku brakiem posiadania środków pieniężnych na zakup żywności. Wystąpienie oparł na piśmie Ministerstwa Pracy i P. Społecznej z dnia 1 lutego 2016 r., [...]

Decyzją z dnia 29 listopada 2016 r., nr [...] Kolegium – działając na podstawie art. 139 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że Prezydent przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające. Zebrał dowody na podstawie aktualizacji wywiadu przeprowadzonej w dniu 16 czerwca 2016 r. w miejscu zamieszkania C. B. wraz z rodziną (k. 80 do 87 akt organu pierwszej instancji). Kolegium uwypukliło, że rodzina C. B. składa się z 4 osób, łącznie osiągających dochód w kwocie [...]zł (stan na maj 2016 r.). Na dochód ten składały się: zasiłki rodzinne [...] zł (na D. B. oraz D. B.) przyznane decyzją z dnia 1 listopada 2015 r., nr PCŚ [...], dodatek mieszkaniowy [...] zł przyznany decyzją z dnia 18 grudnia 2015 r., nr [...] na okres od dnia 1 stycznia 2016r. do dnia 30 czerwca 2016 r. (dodatek został przyznany w wyższej kwocie [...]zł na miesiąc na czas od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.), dodatek energetyczny w kwocie [...]zł (na okres od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.) oraz zasiłek stały w kwocie [...]zł od dnia 1 marca 2016 r. przyznany C. B. decyzją nr [...] Kolegium stwierdziło, że od dnia 1 lipca 2016 r. – przy zmienionej wysokości dodatku mieszkaniowego oraz przyznaniu dodatku mieszkaniowego – dochód wnioskodawcy wraz z zasiłkiem okresowym wynosił [...] zł. Tymczasem kryterium dochodowe wynosi [...] zł. Organ dodał też, że rodzinie przyznano również zasiłek okresowy decyzją z dnia 4 kwietnia 2016 r., nr [...] na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 maja 2016 r. w kwocie miesięcznej [...] zł (pomoc tą przyznano także na czerwiec, lipiec oraz sierpień 2016 r. w tej samej wysokości decyzją z dnia 29 czerwca 2016 r.). Organ zauważył nadto, że Jolancie Szczepskiej (niepełnosprawnej w stopniu lekkim) przyznano nadto świadczenie wychowawcze w łącznej kwocie [...]zł na dwoje dzieci.

W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji przyznał rodzinie szeroką pomoc finansową - między innymi na leki na czerwiec 2016 r. w kwocie [...]zł (decyzja z dnia 23 czerwca 2016 r., nr [...]) oraz na zakup żywności (trzy decyzje - na czerwiec, lipiec oraz sierpień 2016 r. przyznające dla rodziny po [...] zł na miesiąc). Decyzją z dnia 23 czerwca 2016 r., nr [...] przyznano też pomoc pomocy w formie jednego gorącego posiłku wydawanego w Szkole Nr [...] w P. w okresie od dnia 1 września 2016 r. do dnia 30 czerwca 2017 r.

Kolegium stwierdziło, że podana wyżej wysokość dochodu faktycznego rodziny C. B. była przesłanką, która kwalifikuje formalnie stronę postępowania – zgodnie z art. 8 w związku z art. 48 u.p.s. – do przyznania pomocy finansowej w formie jednego gorącego posiłku dla 2 dzieci na okres wakacji (od dnia 1 lipca 2016r. do dnia 31 sierpnia 2016 r.). Jednakże szeroka pomoc finansowa, w tym także na zakup żywności dla całej rodziny, zabezpieczenie potrzeb żywieniowych dla dzieci w szkole, świadczenia wychowawcze po [...] zł na każde z dzieci oraz stałe dochody rodziny (zasiłek okresowy oraz zasiłek stały) w pełni zabezpieczają podstawowe potrzeby rodziny zgodnie z wymogami art. 48 u.p.s. w związku z uchwałą nr LXII / 957 / VI / 2014 Rady Miasta P. z dnia 28 stycznia 2014 r.

Przedstawiając własne stanowisko Kolegium podkreśliło, że w zaistniałym stanie faktycznym decyzja Prezydenta nie narusza prawa. Organ odwoławczy podkreślił, że odmówiono przyznania rodzinie C. B. pomocy w formie 1 gorącego dla 2 dzieci na wakacje z uwagi na zabezpieczenie podstawowych potrzeb rodziny - w tym także z tytułu wyżywienia (przyznanie rodzinie zasiłku w kwocie [...]zł miesięcznie na zakup żywności oraz przyznanie pomocy finansowej dla 2 dzieci na posiłki w szkole na okres od dnia 1 września 2016 r. do dnia 30 czerwca 2017 r.). Ponadto strona postępowania posiada stałe dochody: zasiłek stały (374,97 zł), zasiłek okresowy (w wysokości [...] zł miesięcznie) oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł, N. J. Szczepską zawarła w dniu 16 czerwca 2016 r. kontrakt socjalny, gdzie zobowiązała się do aktywnego poszukiwania pracy. Pomimo tego nie dotrzymała tego zobowiązania, co również uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanej w dniu 1 czerwca 2016 r. - przez C. B. - pomocy w formie jednego gorącego posiłku dla 2 dzieci na okres wakacji.

Skargę na decyzję Kolegium złożył C. B., zwracając się jednocześnie o przyznanie pomocy prawnej poprzez ustanowienie pełnomocnika (w tym miejscu należy zasygnalizować, że dla skarżącego ustanowiono adwokata postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 r., k. 26 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły między innymi przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Art. 39 ust. 1 u.p.s. stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z kolei art. 48 u.p.s. stanowi, że "osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona". W tym miejscu można zasygnalizować, że art. 48 u.p.s. został znowelizowany ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. (Dz. U. poz. 1310), a Kolegium w decyzji powołało jego nieaktualne oznaczenie ("art. 48 ust. 1-4" u.p.s.). Nie ma to jednak istotnego znaczenia, gdyż nowe brzmienie tego przepisu w stosunku do dotychczasowego w relewantnym zakresie zmieniło się nieznacznie.

Sąd także wskazuje dodatkowo na uchwałę Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014-2020" (M.P. z 2015 r., poz. 821), na którą C. B. pośrednio powołał się załączając do odwołania pismo Ministerstwa Pracy i P. Społecznej (zob. k. 100 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Z aktu tego wynika, że jego strategicznym celem jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub osób niepełnosprawnych. Program jest elementem polityki społecznej państwa w zakresie wsparcia finansowego gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym, poprawy poziomu życia rodzin o niskich dochodach, poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży oraz kształtowania właściwych nawyków żywieniowych. Pkt V.1 Programu wskazuje, że ze środków przekazywanych w ramach jego realizacji gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 u.p.s.

Poza sporem było w sprawie, że skarżący spełniał formalne wymagane kryterium dochodowe przyznania wnioskowanego świadczenia. Jak wynika ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, w tym z przeprowadzonej aktualizacji wywiadu środowiskowego, rodzina C. B. składa się z 4 osób, w tym dwójki dzieci, łącznie osiągających dochód w kwocie [...]zł według stanu na maj 2016 r. (dane wg decyzji Kolegium). W tym miejscu, w celu uniknięcia nieścisłości Sąd wyjaśnia, że dostrzegł rozbieżność między wysokością dochodu rodziny skarżącego podaną przez organy pierwszej i drugiej instancji. Prezydent podał jako dochód kwotę [...]zł, co wynikło najprawdopodobniej z omyłkowego pominięcia w obliczeniu dochodu kwoty [...]zł zasiłku okresowego (k. 12 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Kwota podana przez Kolegium (1493,55 zł) odpowiada natomiast materiałowi dowodowemu.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. - pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wskazanej ustawy, w tym w postaci zasiłków celowych.

Rację mają organy orzekające dowodząc, że potrzeby C. B. są w istotnym stopniu zaspokajane przez pomoc społeczną i że zachodzą podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazany powyżej Program rządowy oznacza, że przy przyznawaniu świadczeń na dożywianie mają zastosowanie ogólne przepisy u.p.s. (m.in. art. 2 i 3), a także przepis art. 39 u.p.s., regulujący zasady przyznawania zasiłków celowych. Decyzje w sprawie udzielenia pomocy w zakresie dożywiania, wydawane na podstawie powołanych przepisów mają charakter uznaniowy (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r., I OSK 3009/13). Orzekając zatem w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).

Co istotne, uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi (nawet przy wsparciu ze strony administracji rządowej), a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje przy tym organów pomocy społecznej do całkowitego i pełnego pokrycia wszystkich potrzeb osób wnioskujących. Podkreślenia wymaga, że przyznawane świadczenie nie służy zaspakajaniu wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, ale ma umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych przy czynnej współpracy osób wnioskujących. Wobec tego spełnienie ustawowych kryteriów kwalifikujących do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom.

Organ, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia, musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2008 r., I OSK 624/07). Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06), iż z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.

W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organy poddały ocenie okoliczności od jakich uzależnione mogło być udzielenie skarżącemu pomocy w formie świadczenia obejmującego gorące posiłki dla 2 dzieci w okresie wakacji, uwzględniając przy tym wskazane wyżej kryteria dotyczące możliwości przyznania pomocy finansowej w tej formie.

Podkreślić należy, że w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym wystąpienie przez C. B. z wnioskiem, z którego formalnie zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. określa się dochód (maj 2016 r.), jak i w miesiącach za które świadczenie w formie posiłków miało być przyznane, rodzina skarżącego objęta była szeroką pomocą. Na pomoc tą składało się szereg świadczeń, szczegółowo opisanych przez organy w uzasadnieniach kontrolowanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć. Były to między innymi:

- zasiłki rodzinne w kwocie [...]zł (na D. B. oraz D. B.) przyznane decyzją z dnia 1 listopada 2015 r., nr PCŚ [...],

- dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł przyznany decyzją z dnia 18 grudnia 2015 r., nr [...] na okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. (dodatek został przyznany w wyższej kwocie [...]zł na miesiąc na czas od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.),

- dodatek energetyczny w kwocie [...]zł (na okres od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.),

- zasiłek stały w kwocie [...]zł od dnia 1 marca 2016 r. przyznany C. B. decyzją nr [...] oraz

- zasiłek okresowy przyznany decyzją z dnia 4 kwietnia 2016 r., nr [...] na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 maja 2016 r. w kwocie miesięcznej [...] zł (k. 12 akt administracyjnych pierwszej instancji), następnie ponowiony decyzją z dnia 29 czerwca 2016 r., [...] na czerwiec, lipiec oraz sierpień 2016 r. (k. 98 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Zwrócić trzeba też uwagę, że na miesiące czerwiec, lipiec oraz sierpień przyznano rodzinie C. B. dofinansowanie na leki w kwocie [...]zł (na czerwiec 2016 r. – decyzja z dnia 23 czerwca 2016 r., nr [...] – zob. k. 93 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) i pomoc finansową na zakup żywności (trzy decyzje - na czerwiec, lipiec oraz sierpień 2016 r. przyznające dla rodziny po [...] zł na miesiąc pomocy finansowej na zakup żywności – k. 89-91 akt administracyjnych). Nadto wyprzedzająco przyznano pomoc dotyczącą wyżywienia na okres szkolny dla dzieci od września 2016 r. (decyzja z dnia 23 czerwca 2016 r., nr [...] dotycząca przyznania pomocy w formie jednego gorącego posiłku wydawanego w Szkole Nr [...] w P. w okresie od dnia 1 września 2016 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. – zob. k. 88 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Oznacza to, że w okresie wakacyjnym, na który wnioskowane świadczenie miało być przyznane, rodzina C. B. otrzymywała istotne wsparcie, w tym także wsparcie celowe dotyczące zakupu żywności (800 zł na miesiąc). Zdaniem Sądu przyznanie takiego wsparcia pozwalało odmówić przyznania skarżącemu dodatkowej pomocy w formie posiłków dla dzieci.

Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej, z wyjątkami określonymi ustawowo, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 u.p.s.), a w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia po raz kolejny – po sporządzeniu aktualizacji wywiadu (art. 107 ust. 4 u.p.s.). Wywiad środowiskowy stanowi swoiste postępowania dowodowe i ma na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osób i ich rodzin (art. 107 ust. 1 u.p.s.). W rozpatrywanej sprawie warunek powyższy został spełniony, bowiem decyzja organu pomocy społecznej została wydana po przeprowadzeniu w dniu 16 czerwca 2016 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz ustaleniu aktualnej sytuacji faktycznej wnioskodawcy. Z akt sprawy, jak również treści złożonego przez skarżącego odwołania nie wynika, by zgromadzony na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji materiał dowodowy wymagał uzupełnienia na etapie postępowania odwoławczego. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, Sąd stwierdził, że był on wystarczający do wydania kontrolowanych rozstrzygnięć. Nie można tym samym zarzucić organowi odwoławczemu, że naruszył przepisy postępowania administracyjnego.

Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 718).

Odnosząc się do złożonego w trakcie rozprawy wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, Sąd wyjaśnia, że zostanie on rozpatrzony przez referendarza sądowego w odrębnym orzeczeniu zgodnie z art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.