Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1637/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 art. 10 ust. 1 pkt 1 art. 11 pkt 7  art. 21  art. 24 art. 33 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1251
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy  - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 3 [1}  par. 1 art. 80 art. 92 art. 94 par. 5 art. 171 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Dnia 1 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Inspektor Pracy z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wypłacenia wynagrodzenia za pracę oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. , decyzją z dnia 24 maja 2021 roku (nr rej. [...]), skierowaną do T. Spółka Akcyjna w upadłości, nakazał niezwłocznie wypłacić:

1) wynagrodzenia za pracę:

. za XII 2020

P. B. (19.332,89 zł),

. za I 2021

P. B. (2.238, 08 zł), M. B. (5.600 zł),

A. H. (6.000 zł),

. za II 2021

A. H. (5.357,14 zł),

. za III 2021

G. B. (3.466,68 zł), I. C. (2.941,65 zł), W. D. (5.500 zł), A. K. (6.100 zł), I. R. (2.600 zł), A. S. (1.999,94 zł), D. W. (3.900 zł);

2) wynagrodzenia za czas choroby:

. za II 2021

M. B. (2.471,14 zł)

. za III 2021

G. B. (346,80 zł), I. C. (379,35 zł), A. S. (1.192,18 zł);

3) ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy:

. P. B. (289,28 zł), M. B. (3.142,48 zł), A. H. (6.284,96 zł), K. T. (1.571,68 zł), J. S. (1.466,96 zł), A. S. (5.952 zł).

Organ zaznaczył, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 roku o Państwowej Inspekcji Pracy.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w trakcie kontroli zostało stwierdzone, iż do dnia 9 kwietnia 2021 roku, pomimo takiego obowiązku, nie wypłacono naliczonych świadczeń ze stosunku pracy.

Niewypłacone należności nie zostały wpisane na listę wierzytelności oraz nie zostały zatwierdzone do wypłaty przez Wojewódzkiego Dyrektora Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Natomiast zgodnie z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. Kto wbrew obowiązkowi nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi albo uprawnionemu do tego świadczenia członkowi rodziny pracownika, wysokość tego wynagrodzenia lub świadczenia bezpodstawnie obniża albo dokonuje bezpodstawnych potrąceń popełnia wykroczenie z art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

Inspektor Pracy, po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 9 września 2021 roku (nr [...]), uchylił zaskarżoną decyzję nr 1 w części dotyczącej wynagrodzenia za XII 2020 P. B. i orzekł w tej części: niezwłocznie wypłacić wynagrodzenie za pracę za grudzień 2020 P. B. kwotę 1.932,89 zł, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję nr 1 w mocy oraz utrzymał w mocy decyzje nr 2 i nr 3.

W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wyjaśniono, że ustalenia wysokości świadczeń/należności objętych nakazem płatniczym zostały ustalone na podstawie sporządzonego i przedstawionego przez Syndyka zestawienia należnych (naliczonych) i niewypłaconych świadczeń ze stosunku pracy dla aktualnie zatrudnionych i byłych pracowników Spółki na dzień 9 kwietnia 2021 roku.

Organ I instancji błędnie ustalił wysokość niewypłaconego wynagrodzenia za grudzień 2020 roku P. B.. Ustalenia te, chociaż oparte na wykazie sporządzonym przez Syndyka, to jednak nie zostały zweryfikowane poprzez wyliczenia wynikające z listy płac oraz zbiorczych wykazów niezaspokojonych roszczeń także znajdujących się w dokumentach przesłanych przez Syndyka.

Odnosząc się do zarzutów wyższości (pierwszeństwa) w stosowaniu przepisów prawa upadłościowego i naprawczego przed przepisami prawa pracy w zakresie wypłacania wynagrodzeń i innych świadczeń pracownikom Okręgowy Inspektor Pracy wyjaśnił, że nakaz płatniczy nie jest decyzją, która stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. Wykonanie obowiązku nałożonego kwestionowanym nakazem regulują przepisy egzekucyjne dotyczące obowiązków o charakterze niepieniężnym, co dotyczy już innego postępowania i nie wchodzi w zakres kwestii objęty zaskarżoną decyzją.

Z chwilą ogłoszenia upadłości w sprawach dotyczących masy upadłości stroną postępowania jest syndyk, który posiada legitymację formalną i działa w postępowaniu w imieniu własnym, lecz w interesie upadłego. Upadły pozostaje stroną w znaczeniu materialnoprawnym. Masy upadłości dotyczą postępowania, których przedmiotem są roszczenia powstałe, jak w rozpoznawanej sprawie, po ogłoszeniu upadłości i wynikające z czynności syndyka lub też umów zawartych przez upadłego jeszcze przed ogłoszeniem upadłości. Umowy o pracę pozostają w mocy po dacie ogłoszenia upadłości. Nieuzasadnione są argumenty, że terminy wypłaty wynagrodzeń pracowników w podmiotach postawionych w stan upadłości regulują przepisy prawa upadłościowego.

S. Spółka Akcyjna, tj. G. Sp. o.o. działająca przez prezesa zarządu Ł. G., skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Skarżąca zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. , zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz załączonych do skargi.

W ocenie skarżącego kwestionowane decyzje:

1) naruszają art. 6 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na treści art. 230 ustawy Prawo upadłościowe w jego nieaktualnym brzmieniu,

2) naruszają art. 230 ust. 1 i ust. 2 Prawa upadłościowego poprzez przyjęcie, że należności ze stosunku pracy przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości stanowią koszty postępowania upadłościowego,

3) naruszają art. 343 ust. 1 Prawa upadłościowego poprzez nakazanie Syndykowi zaspokojenia w pierwszej kolejności należności kwalifikowanych jako inne zobowiązania masy upadłości wbrew obowiązującym przepisom prawa,

4) naruszają art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez przyjęcie, że Syndyk w toku postępowania upadłościowego dopuścił się naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz przyjęcie, że nakaz został wystawiony w sposób prawidłowy.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w chwili ogłoszenia upadłości w masie upadłości brak było środków pieniężnych umożliwiających pokrycie podstawowych kosztów upadłego przedsiębiorstwa jak wynagrodzenia pracownicze, czy obciążenia podatkowe. Środki wpływające do masy upadłości z tytułu opłat za odbioru ścieków oraz z tytułu służebności nie pozwalały pokryć bieżących kosztów funkcjonowania instalacji oczyszczalni ścieków na L. , która odbiera ścieki od pond 400 gospodarstw domowych.

Pracownicy zatrudnieniu w upadłym przedsiębiorstwie w większym, bądź przeważającym zakresie wykonywali pracę na rzecz podmiotów powiązanych z upadłą Spółką oraz spółek należących do reprezentanta upadłego. Upadła Spółka zatrudniała informatyka nie posiadając komputerów, ani sprzętu biurowego. Wypłata wynagrodzeń pracowniczych w kwotach netto następowała z rachunków innych podmiotów niż upadłe przedsiębiorstwo. Wzrastały zaległości z tytułu składek społecznych obciążających upadłą Spółkę.

Z powodu ubóstwa masy upadłości Syndyk wystąpił do sędziego-komisarza z wnioskiem o zobowiązanie największych wierzycieli (w tym między innymi P. B., czy A. H.) do uiszczenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania.

Syndyk zaznaczył, że w uzasadnieniu decyzji odwoławczej powołane zostały przepisy prawa upadłościowego nieobowiązujące co najmniej od 2016 roku. W dniu 1 stycznia 2016 roku weszła w życie ustawa z dnia 15 maja 2015 roku Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015, poz. 233) nowelizująca dotychczasową ustawę prawo upadłościowe i naprawcze, między innymi, poprzez rozdzielenie postępowania upadłościowego od restrukturyzacyjnego.

Nowelizacja skutkowała reorganizacją wydatków, które uznaje się za stanowiące koszty postępowania. Koszty postępowania upadłościowego podlegają podziałowi na dwie kategorie, tj. określone w art. 230 ust. 1 prawa upadłościowego tzw. koszty postępowania sensu stricte oraz określone w art. 230 ust. 2 prawa upadłościowego, tzw. inne zobowiązania masy upadłości. Należność ze stosunku pracy osób niebędących osobami zatrudnionymi przez syndyka, a przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, zalicza się do innych zobowiązań masy. Natomiast zgodnie z treścią art. 343 ust. 1 prawa upadłościowego syndyk obowiązany jest w pierwszej kolejności zaspokoić zobowiązania zaliczone do kategorii kosztów postępowania upadłościowego (art. 230 ust. 1 prawa upadłościowego), a w sytuacji gdy fundusze masy na to pozwalają inne zobowiązania masy (art. 230 ust. 2 prawa upadłościowego).

Tezy orzecznicze przywołane w uzasadnieniu skarżonej decyzji mają zastosowanie do stanu prawnego sprzed nowelizacji i nie można ich odnosić do aktualnie obowiązujących przepisów. Organy naruszyły art. 6 K.p.a. odwołując się do nieobowiązujących przepisów oraz naruszyły art. 343 ust. 1 prawa upadłościowego poprzez nakazanie Syndykowi zaspokojenia należność i z pominięciem kolejności wskazanej w tym przepisie, tj. zobowiązując Syndyka de facto do naruszenia tego przepisu.

W ocenie Syndyka na skutek braku uwzględnienia przepisów szczególnych Prawa upadłościowego organ odwoławczy potwierdził ocenę organu pierwszej instancji o naruszeniu przez Syndyka przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, co skutkował błędnym zastosowaniem w sprawie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

Skarżący podniósł, że nakaz płatniczy obejmuje świadczenia będące przedmiotem toczących się postępowań sądowych oraz świadczenie objęte wyrokiem sądu pracy. Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce, wyrokiem z dnia 13 września 2021 roku, zasądził na rzecz P. B. kwotę 279 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (sygn. akt V P 235/21).

Syndyk zaznaczył, że wstrzymuje się z wypłatą należności na rzecz pracowników K. T., A. H., W. D., M. B.-S., do czasu zakończenia toczących się postępowań przed Sądem Pracy w P..

Skarżący wskazał ponadto, że nakaz płacowy z dnia 24 maja 2021 roku w zakresie wypłaty należności z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz wynagrodzenia za czas choroby za miesiąc marzec 2021 roku został zrealizowany w całości i z tego względu rozstrzygniecie organu I instancji oraz rozstrzygnięcie organu odwoławczego we wskazanym zakresie są bezprzedmiotowe.

Na tę okoliczność do skargi załączono dowody przelewu: z 13 kwietnia 2021 roku na kwotę 2.679,64 zł (G. B., wynagrodzenie z pracę za marzec 2021), z 21 kwietnia 2021 roku na kwotę 1.000 zł oraz z 4 maja 2021 roku na kwotę 1.408,05 (I. C., wynagrodzenie za pracę marzec 2021), z 13 kwietnia 2021 roku na kwotę 2.837,43 (D. W., wynagrodzenie za marzec 2021), z 21 kwietnia 2021 roku na kwotę 1.000 zł oraz z 4 maja 2021 roku na kwotę 784,50 zł (I. R. wynagrodzenie za marzec 2021) oraz z 15 kwietnia 2021 roku na kwotę 4.316,90 zł (A. K., wynagrodzenie za marzec 2021).

Niezależnie od braku możliwości wypłaty wynagrodzenia z pominięciem przepisów prawa upadłościowego Syndyk podniósł, że kwestionowane decyzje zostały zredagowane w sposób nieprawidłowy, bo stwarzający wrażenie tytułu wykonawczego dla wskazanych w nich pracowników. Tymczasem prawidłowy nakaz zapłaty powinien wskazywać, co najwyżej istnienie obowiązku po stronie Syndyka w zakresie wypłaty wynagrodzenia, a w uzasadnieniu decyzji winny być wymienione osoby, którym zalega z wypłatą świadczeń oraz wysokość zaległych świadczeń.

Okręgowy Inspektor Pracy w P. zażądał oddalenia skargi oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Organ wyjaśnił, że stanowiska sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu decyzji nadal pozostają aktualne, w szczególności w zakresie treści nakazu oraz stosunku przepisów prawa pracy do prawa upadłościowego.

Podnoszone w skardze okoliczności, jakoby odnośnie wskazanych w decyzji świadczeń toczyły się postępowania przed sądem pracy, nie są znane organowi i nie mogły być wzięte pod uwagę przy wydawaniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie - art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 roku o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. 2019, poz. 1251).

Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy).

Postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy (art. 21 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy).

Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy w szczególności wydaje decyzję, kieruje wystąpienia i wydaje polecenia, wnosi powództwa oraz wstępuje do postępowania, podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z odrębnych przepisów.

Natomiast zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, a nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Starszy inspektor pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. , w trybie art. 24 w związku z art. 31 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, przeprowadził kontrolę pracodawcy T. Spółka Akcyjna w upadłości.

Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. , zgodnie z wynikami przeprowadzonej kontroli, na podstawie art. 11 pkt 7 oraz art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 80, art. 92, art. 94 § 5 oraz art. 171 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks pracy (Dz. U. 2020, poz. 1320 ze zm.), decyzją z dnia 24 maja 2021 roku, nakazał pracodawcy wypłatę należnego i niewypłaconego na dzień 9 kwietnia 2021 roku wynagrodzenia za pracę, zasiłku chorobowego oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Sąd nie podziela stanowiska o błędnym zastosowaniu w sprawie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

Sąd Rejonowy [...], postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 roku (sygn. akt XI GU 506/20), ogłosił upadłość dłużnika T. Akcyjna z siedzibą w P. przy ul. [...] (KRS nr [...]) oraz wyznaczył syndyka powołując do pełnienia tej funkcji spółkę G. Sp. z o.o. (KRS nr [...]).

Z uwagi na powyższe kwestionowany nakaz płatniczy prawidłowo został skierowany do Syndyka Masy upadłości T. Spółka Akcyjna, tj. do G. Sp. z o.o.

Przyjmować należy, że w wyniku ogłoszenia upadłości syndyk przejmuje zarząd przedsiębiorstwem upadłego, które z punktu widzenia prawa pracy stanowi zakład pracy. Upadły przedsiębiorca nie może dokonywać czynności z zakresu prawa pracy, gdyż po ogłoszeniu upadłości traci możliwości zarządzania swoim majątkiem. Na skutek objęcia zarządu majątkiem upadłego przez syndyka następuje zmiana po stronie osoby dokonującej czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Od dnia ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości jest z mocy art. 31 Kodeksu pracy podmiotem uprawnionym do dokonywania czynności w sprawach pracowniczych, a jego odpowiedzialność w stosunkach prawa pracy ukształtowana jest analogicznie jak odpowiedzialność pracodawcy.

Kwestionowanym nakazem płatniczym objęte zostały wymagalne i należne świadczenia pracownicze (wynagrodzenie za pracę, zasiłek chorobowy, ekwiwalent za niewykorzystany urlop) za okres od dnia ogłoszenia upadłości do dnia ich wypłaty, który ustalono na dzień 9 kwietnia 2021 roku.

Decyzje zostały oparte na zestawieniu sporządzonym przez Syndyka w odniesieniu do zatrudnionych oraz byłych pracowników upadłej Spółki w zakresie należność (kwot brutto) naliczonych od dnia ogłoszenia upadłości i nie wypłacony na dzień 9 kwietnia 2021 roku. Syndyk podpisał protokół kontroli z dnia 17 maja 2021 roku bez zastrzeżeń. Uchylając się od skutków prawnych oświadczenia woli o braku zastrzeżeń do protokołu kontroli Syndyk zakwestionował, miedzy innymi, brak ustalenia okresu, za który powstały należności z tytułu wynagrodzenia za czas choroby oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz brak przyjęcia, że te zobowiązania powstały przed ogłoszeniem upadłości, a także błędne naliczenie wynagrodzenia P. B. za grudzień 2020 roku (pisma z dnia 1 czerwca 2021 roku). Kwestii te zostały rozpoznane i rozstrzygnięte na etapie odwołania od decyzji organu I instancji.

Zgodnie z wyjaśnieniami Ł. G. składanymi w toku postępowania kontrolnego zarząd upadłej Spółki nie przekazał Regulaminu pracy oraz informacji dotyczących terminu wypłaty wynagrodzenia. Przyjąć zatem należało, że w kwestii terminu wypłaty wynagrodzenia znajduje zastosowanie art. 85 § 2 i § 3 Kodeksu pracy. Wynagrodzenie za pracę płatne raz w miesiącu wypłaca się z dołu, niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. Jeżeli ustalony dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie wypłaca się w dniu poprzedzającym.

Wskazać zatem należy, że 9 kwietnia 2021 roku wypadał w piątek i na ten dzień Syndyk przedstawił zestawienie naliczonych oraz niewypłaconych należności z tytułu wynagrodzenia, zasiłku chorobowego oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Załączone do skargi dowody wypłaty należności za marzec 2021 roku potwierdzają, że obowiązek wypłaty wynagrodzenia nie został zrealizowany w terminie, gdyż wypłata niespornych należności miała miejsce w dniach 13, 15, 21 kwietnia 2021 roku oraz w dniu 4 maja 2021 roku.

O bezprzedmiotowości kwestionowanego nakazu nie stanowi okoliczność, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego Syndyk ujawnił dowody na realizację niektórych obowiązków objętych nakazem po terminie ich zapadalności.

Celem nakazu płatniczego z art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy jest urzeczywistnienie obowiązku pracodawcy wynikającego z przepisów prawa pracy, w szczególności z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany terminowo wypłacać wynagrodzenie.

Argumentacja skargi wskazująca na toczące się postępowania sądowe z udziałem K. T., A. H. W. D. oraz M. B.-S. nie dowodzi, że nakazem płatniczym objęte zostały sporne świadczenia pracownicze.

O sytuacji sporu można mówić w przypadku zainicjowania przez stronę stosunku pracy procesu sądowego o wypłatę wynagrodzenia, bądź w przypadku kwestionowania przez pracodawcę w toku postępowania administracyjnego twierdzeń organu w przedmiocie wydania nakazu. Istotne jest przy tym, czy pracodawca i w którym momencie i wobec jakiego podmiotu kwestionuje podstawę prawną i wysokość należnego świadczenia. Nie jest wystarczającym dla przyjęcia "sporności" wynagrodzenia odmienny niż wyrażony w decyzji pogląd w kwestii "należności wynagrodzenia", zwłaszcza, gdy z akt administracyjnych nie wynika, by między stronami stosunku pracy spór tego rodzaju zaistniał. Tylko gdy istnieje spór między pracownikiem a pracodawcą co do wysokości, okresu czy tytułu wypłaty wydanie nakazu płatniczego nie jest uzasadnione (wyrok NSA z 4 stycznia 2010 r. I OSK 791/09).

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zarzuty skargi nie podważają stanowiska o braku sporności należności objętych kwestionowanym nakazem płatniczym.

Zgodnie z treścią protokołu kontroli Syndyk wystąpił do sądu pracy z pozwami o wypłatę odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę przez K. T., A. H. oraz M. B.. Powołany w skardze wyrok z dnia 13 września 2021 roku zasadzający na rzecz P. B. kwotę 279 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w rzeczywistości potwierdza aktualność podstaw do wydania nakazu płatniczego w zakresie naruszenia obowiązków pracodawcy, co do terminowej wypłaty tego świadczenia na rzecz P. B. w kwocie 289,28 zł.

Wyjaśnić ponadto należy, że przepis art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 2 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2019, poz. 1460 ze zm.), wyłączającym rozstrzyganie sporów między pracodawcą a pracownikiem z kognicji sądów powszechnych. Sądy powszechne, mimo regulacji określonej w art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, są jedynym organem państwa uprawnionym do rozstrzygania ewentualnych roszczeń wynikających ze stosunku pracy, w tym sporów o wypłatę wynagrodzenia między pracownikiem i pracodawcą, ponieważ są to sprawy cywilne, a te podlegają kognicji sądów powszechnych.

Państwowa Inspekcja Pracy powołana jest do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy. Nie może wkraczać w zakres kompetencji zastrzeżony przez ustawodawcę na rzecz sądów powszechnych - sądów pracy (wyrok NSA z 4.01.2010 r., I OSK 791/09, Legalis nr 222558).

Wskazanie w osnowie kwestionowanego rozstrzygnięcia pracowników, na rzecz których Syndyk zobowiązany jest wypłacić świadczenia ze stosunku pracy oraz wysokości niewypłaconych pracownikom/byłym pracownikom świadczeń, nie stanowi o wadliwości skarżonej decyzji, która miała lub mogła mieć wpływ na wynik sprawy.

Charakter prawny rozstrzygnięcia wydawanego na postawie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nakazuje przyjmować, że wskazanie podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczenia, a także rodzaju oraz wysokości należnego świadczenia, ma na celu identyfikację obowiązków, których pracodawca nie zrealizował w terminie.

Pracownicy, których należności objęte zostały kwestionowanym nakazem nie mieli statusu strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, a wydana decyzja nie stanowi dla nich podstawy do dochodzenia objętych nakazem należności na drodze postępowania egzekucyjnego. Nakaz płatniczy nie zastępuje wyroku sądu pracy, lecz rozstrzyga o sytuacji prawnej pracodawcy z punktu widzenia zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy. Wierzycielem obowiązków wskazanych w nakazie są organy Państwowej Inspekcji Pracy, a ich przymusowa realizacja jest możliwa w trybie przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązków o charakterze niepieniężnym (wyrok WSA w Łodzi z 16.10.2014 r., III SA/Łd 496/14, Legalis nr 1152398).

Nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 6 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Okręgowy Inspektor Pracy trafnie zauważa w odpowiedzi na skargę, że cytowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska sądów administracyjnych pozostają aktualne także po zamianach dokonanych w prawie upadłościowym i naprawczym na mocy ustawy z dnia 15 maja 2015 roku Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. 2015, poz. 978 ze zm.). Na skutek wejścia w życie wskazanej ustawy nie doszło do zamiany relacji pomiędzy regulacją ustawy - Kodeks pracy a regulacją ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe (Dz. U. 2020, poz. 1228 ze zm.).

Konsekwencje ogłoszenia upadłości pracodawcy określone zostały w przepisach art. 36ą, art. 41ą, art. 177 § 4, art. 1868 § 2, art. 196 pkt 2 ustawy - Kodeks pracy. Przyjmować zatem należy, że poza wskazaną regulacją stosunek pracy po ogłoszeniu upadłości trwa w niezmienionym kształcie.

W konsekwencji prowadząc przedsiębiorstwo upadłego syndyk przejmuje wykonywanie jego praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Syndyk może także zatrudniać pracowników. Syndyk traktowany jest wówczas jako podmiot dokonujący za upadłego pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 3ą § 1 Kodeksu pracy. Na syndyku spoczywa obowiązek przestrzegania praw zatrudnionych pracowników. Do obowiązków syndyka należy w szczególności terminowa wypłata umówionego wynagrodzenia. Syndyk może ponosić odpowiedzialność za naruszenie praw pracowniczych.

Skarżony organ trafnie przyjął, że regulacja dotycząca kolejności zaspokajania wierzycieli masy upadłości nie prowadzi do uchylenia stosowania przepisów ustawy - Kodeks pracy w zakresie terminowości wypłaty wynagrodzenia, czy innych świadczeń pracowniczych. W odniesieniu do upadłego pracodawcy, który utracił prawo zarządu majątkiem na rzecz ustanowionego syndyka, zachowują aktualność kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy określone w art. 33 § 1 pkt 1 w związku z art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

O zasadności wniesionej skargi nie stanowi argumentacja, iż kwestionowana decyzja narusza art. 6 ustawy - Kodeksu postępowania administracyjnego, bo de facto przymusza skarżącego Syndyka do naruszenia przepisów art. 230 ust. 1, ust. 2 oraz art. 343 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe.

Podstawą prawną wydania skarżonej decyzji nie były przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe. Niewypłacalność pracodawcy nie jest kryterium oceny zasadności i konieczności wydania nakazu wypłaty zaległego wynagrodzenia (innych świadczeń pracowniczych).

Brak jest podstaw do formułowania oceny, że pomiędzy kompetencją z art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy a regulacją prawną art. 230 ust. 1, ust. 2 oraz art. 343 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe występuje jakaś kolizja o charakterze prawnym.

Skarżący błędnie przyjmuje, że na skutek wydania spornego nakazu należności ze stosunku pracy przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości mogą uzyskać charakter kosztów postępowania upadłościowego zaspokajanych w trybie art. 230 ust. 1 Prawa upadłościowego. Kwestionowany nakaz płatniczy skierowany został do pracodawcy (art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy), a tym samym brak jest podstaw prawnych do formułowania twierdzenia, że sporny nakaz płatniczy nakazuje coś syndykowi w zakresie objętym regulacją art. 343 ust. 1 Prawa upadłościowego, a w szczególności zobowiązuje syndyka do zaspokojenia należności kwalifikowanych jako inne zobowiązania masy upadłości wbrew treści art. 230 ust. 1 i ust. 2 Prawa upadłościowego.

O nielegalności zaskarżonej decyzji nie mogą przesądzać okoliczności faktyczne takie jak ubóstwo masy upadłości, czy kwestia winy za powstanie stanu naruszenia praw pracowniczych. Przesłanki do wydania nakazu płatniczego w trybie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zostają zrealizowane poprzez ujawnienie stanu zalegania z wypłatą bezspornych należności pracowniczych. Ustawowy rygor natychmiastowej wykonalności nakazu płatniczego uzasadnia to, że taki nakaz dotyczy należności, co do których termin ich wypłaty już upłynął.

Okolicznością indyferentną prawnie dla wydania nakazu w trybie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy są przyczyny zaistnienia stanu bezprawia w zakresie terminowej wypłaty świadczeń pracowniczych. Obszarem właściwym dla rozważania takich kwestii jest sprawa administracyjna obejmująca wykonanie nakazu płatniczego. Podmiot kontrolowany, do którego została skierowana decyzja, o której mowa w art. 11 pkt 7 ustawy, ma obowiązek informowania odpowiedniego organu Państwowej Inspekcji Pracy o jej realizacji z upływem terminów określonych w decyzji (art. 35 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy).

Jedynie ubocznie, w celu jaśniejszego przedstawienia powodów wydanego wyroku, można wskazać, że zgodnie z art. 48 Kodeksu wykroczeń przepisy części ogólnej tego aktu prawnego stosuje się do wykroczeń ujętych w art. 281-283 Kodeksu pracy, w takim zakresie, w jakim przepisy Kodeksu pracy nie zawierają postanowień odmiennych. Oznacza to m.in., że także w wypadku czynów ujętych w Kodeksie pracy, aby można było mówić, że stanowią one wykroczenie, konieczne jest ustalenie, że są one in concreto społecznie szkodliwe, a ich sprawcy można zarzucić co najmniej winę nieumyślną (W. Sanetra [w:] J. Iwulski, W. Sanetra, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2013, art. 283).

Odpowiedzialność za wykroczenie z art. 282 Kodeksu pracy można przypisać tylko temu sprawcy, z którego winy doszło do niewypłacenia należnych pracownikowi świadczeń pieniężnych. Aby zatem móc przyjąć zawinienie sprawcy, należy ustalić, że nie istniała przyczyna, która należycie usprawiedliwiałaby niewypłacenie należnych pracownikom świadczeń. Przyczyną taką, może być (między innymi) brak dochodów po stronie zakładu pracy, powodujący że jego sytuacja finansowa stała się na tyle trudna, iż nie pozwala na regularną wypłatę zobowiązań (wyrok SN z 23.09.2009 r., IV KK 66/09, LEX nr 524064).

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2022, poz. 479) czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych wierzyciel podejmuje w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329), skarga podlegała oddaleniu.