Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 113/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 § 4, art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2508/12 w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2508/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...], na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne:

- wszczęte z urzędu w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości położonej przy ul. D. w W. stanowiącej działkę o nr ewid. [...] z obrębu [...] w stosunku do A. i B. C.

- wszczęte na wniosek z dnia [...] listopada 2006 r. złożony przez A. C., B. C. i L. C. dotyczący przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tego gruntu w prawo własności w stosunku do A. C.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że B. C. zmarł w dniu [...] października 1990 r., natomiast A. C. zmarła w dniu [...] czerwca 2010 r. dlatego postępowanie administracyjne w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. D. stało się bezprzedmiotowe.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r. L. C. i B. C. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 30 § 4 K.p.a. Podnieśli, że organowi prowadzącemu postępowanie znana była zmiana polegająca na wejściu B. C. w prawa po zmarłej A. C., a mimo to nie wezwał go jako spadkobiercy do udziału w postępowaniu.

W następstwie przeprowadzonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2012 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Wskazując na istotę postępowania nieważnościowego, a także charakter kwalifikowanej wady z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, organ wywodził, że kontrolowana decyzja taką wadą nie jest obarczona, a umorzenie postępowania było prawidłowe. W sprawie bowiem zaistniał stan, w którym w tym samym przedmiocie toczyły się równolegle dwa postępowania administracyjne - jedno wszczęte z urzędu na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113 poz. 1209 ze zm.) oraz drugie wszczęte na skutek wniosku z dnia [...] listopada 2006 r. przez A. C. oraz B. i L. C. na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 dalej jako ustawa o przekształcaniu użytkowania wieczystego). W ocenie organu, B. C. i L. C. są stronami postępowania z wniosku wniesionego w dniu [...] listopada 2006 r., zatem nie było potrzeby wzywania ich do udziału w postępowaniu w charakterze następców prawnych po zmarłych poprzednikach prawnych, gdyż postępowanie prowadzone było w tym samym przedmiocie.

Rozpatrując ponownie sprawę, na skutek wniosku złożonego przez L. C. i B. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2012 r., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że wykładnia gramatyczna art. 30 § 4 K.p.a. prowadzi do wniosku, że następstwo procesowe obejmuje sytuacje, w których na miejsce dotychczasowej strony postępowania wchodzi inna osoba, a dotychczasowa strona występuje z postępowania. Przepis ten umożliwia kontynuowanie postępowania, gdy wskutek zbycia lub dziedziczenia następuje zmiana podmiotu stosunku materialnoprawnego. W ocenie organu, brak jest podstaw do uznania, że przepis ten winien mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie, bowiem postępowanie w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, mimo śmierci B. C., a następnie A. C., jest kontynuowane z udziałem następców prawnych po zmarłych uczestnikach tj. z udziałem L. C. i B. C.. Natomiast subiektywne przekonanie strony o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia nie może stanowić podstawy do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. C. zarzucając rażące naruszenie art. 30 § 4 K.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że za niezrozumiałe należy uznać stanowisko organu, z którego wynika, że umorzenie postępowania wobec A. C. było oczywistą konsekwencją jej śmierci, a nie rażącym naruszeniem prawa. W ocenie skarżącego postępowanie nie mogło zostać umorzone, gdyż w ogół praw majątkowych po zmarłej wszedł on jako jej następca prawny. Bez żadnego znaczenia w sprawie zdaniem skarżącego jest fakt, że L. C. i B. C. w dalszym ciągu byli stronami postępowania wszczętego na wniosek. Skarżący podniósł, że stwierdzenie nieważności decyzji o umorzeniu postępowania spowoduje jego wejście jako następcy prawnego w prawa po zmarłej matce – A. C. oraz kontynuację postępowania z wniosku złożonego w dniu [...] listopada 2006 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił stanowisko organu, że decyzja Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nie jest dotknięta żadną z wad nieważności postępowania, w szczególności wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. WSA przypomniał, że skarżący zarówno we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak i w skardze skierowanej do Sądu zarzuca ww. decyzji rażące naruszenie art. 30 § 4 K.p.a. polegające na niewezwaniu go jako następcy prawnego w miejsce zmarłej matki – A. C. do toczącego się postępowania w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Sąd I instancji zauważył, że organy wydając decyzję w niniejszej sprawie stosowały przepis art. 105 § 1 K.p.a., który daje podstawę do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe w całości lub w części. Faktycznie, w sytuacji gdy następuje śmierć strony postępowania, a sprawa dotyczy praw zbywalnych lub dziedzicznych, co miało miejsce w niniejszej sprawie, do sprawy wstępują następcy prawni zgodnie z art. 30 § 4 K.p.a. W związku ze śmiercią A. C. i B. C. w ich miejsce winni wstąpić następcy prawni – w tym przypadku syn B. C.

Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do oczywistego naruszenia prawa, ponieważ nie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania i nie stało się ono bezprzedmiotowe w części, z uwagi na śmierć B. i A. C. Jak wynika z analizy akt administracyjnych, w sprawie równolegle toczyły się dwa postępowania w tym samym przedmiocie. Jedno wszczęte z urzędu dotyczące nabycia prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. D. na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności, którego stronami byli A. i B. C. oraz drugie wszczęte na wniosek z dnia [...] listopada 2006 r. złożony przez A. C., B. C. i L. C. o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności tej samej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że B. C. zmarł w 1990 r., a jego następcami prawnymi byli żona A. C. i syn B. C., którzy obok L. C. wystąpili z wymienionym wyżej wnioskiem. Sąd zauważył, że nie wezwano następców prawnych do udziału w postępowaniu prowadzonym z urzędu, gdyż postępowanie z udziałem wszystkich stron toczyło się na podstawie ich wniosku. Innymi słowy, w miejsce dotychczasowej strony postępowania w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości weszła osoba, która w tym postępowaniu brała już udział. Organ nie naruszył tym samym zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 K.p.a.). Stanowisko skarżącego zawarte w skardze, że stwierdzenie nieważności decyzji o umorzeniu postępowania spowoduje umożliwienie mu wejścia jako następcy prawego w prawa majątkowe po zmarłej matce oraz kontynuację postępowania na podstawie wniosku złożonego w dniu [...] listopada 2006 r., nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której organ prowadząc dwa postępowania z urzędu i z wniosku, dwukrotnie orzekałby w tej samej sprawie. Decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Z tego względu Sąd uznał, iż naruszenie prawa, jakiego dopuścił się organ wydając decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. z uwagi na fakt, iż skutki tej decyzji nie spowodowały negatywnych następstw dla skarżącego oraz w pewnym sensie uporządkowały kwestie prowadzonych postępowań dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie może zostać uznane za mające charakter rażący. WSA zauważył, iż nadal toczy się postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego B. C. z 2006 r., który jest jednocześnie następcą prawnym po zmarłych rodzicach. Fakt umorzenia postępowania, które toczyło się na podstawie ustawy z 26 lipca 2001 r. nie ma negatywnych następstw dla skarżącego ponieważ, zgodnie z art. 8 ustawy o przekształcani prawa użytkowania wieczystego, do spraw wszczętych na podstawie ustaw o których mowa w art. 9 i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy wyżej wskazanej ustawy, w tym przepisy o obowiązku uiszczenia opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Jednocześnie Sąd wskazał, że powoływanie się przez skarżącego na nieuwzględnienie go jako następcy prawnego zmarłej strony postępowania (matki), jakkolwiek poza realiami rozpoznawanej sprawy, ma charakter istotny ze względu na postanowienia art. 30 § 4 Kpa nakazującego respektować skutki przejścia praw dziedzicznych na następców prawnych w trakcie postępowania administracyjnego oraz zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa), jednakowoż ma ono charakter procesowy i ewentualnie stanowiłoby podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), a nie występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny. W konsekwencji bowiem tego uchybienia procesowego, strona bez własnej winy nie może brać udziału w postępowaniu.

Z wymienionych wyżej przyczyn Sąd i instancji, podzielił stanowisko organu nadzoru, że decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. nie jest dotknięta wadą nieważności i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako P.p.s.a.), orzekł o oddaleniu skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł B. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku, uwzględnienie skargi i uchylenie obu decyzji SKO w W. oraz stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

1. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na jego treść, tj.

a. art. 134 § 1 P.p.s.a. polegające na nierozpoznaniu sprawy w pełnym zakresie pod kątem zgodności zaskarżonej decyzji SKO w W. z prawem, a mianowicie poprzestanie przez Sąd I instancji na ocenie, iż organ nie mógł w świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdzić w trybie nadzwyczajnym nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. podjętej przez Zarząd Dzielnicy [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. D. w prawo własności, nawet w sytuacji oczywistej obrazy prawa procesowego art. 30 § 4 K.p.a. i art. 105 K.p.a. – z tego względu, iż decyzja ta porządkowała sytuację procesową w sprawie i nie pociągała za sobą żadnych negatywnych skutków w sferze praw stron postępowania,

b. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku powodów, dla których Sąd I instancji uznał, iż nie można było stwierdzić zaskarżoną decyzją SKO w W. nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. podjętej przez Zarząd Dzielnicy [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. D. w prawo własności, z uwagi na brak zaistnienia sytuacji powstania negatywnych skutków prawnych wobec strony postępowania – B. C. i L. C., w sytuacji, gdy obiektywnie rażąco naruszającym prawo umorzeniem postępowania administracyjnego zamknięto stronom drogę prawną do uzyskania odszkodowania wynikającego z przewlekłości (bezczynności) organu – Zarządu Dzielnicy [...], który tak długo rozpoznawał sprawę, że uległy zmianie korzystniejsze finansowo dla stron postępowania, a uprzednio obowiązujące, regulacje dotyczące opłat za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem wykorzystywanym na potrzeby warsztatu (niemieszkalnym), tj. przepisy uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikat od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla osób fizycznych ([...]),

c. art. 151 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 30 § 4 K.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] o umorzeniu postępowania, która – nie tylko, że oczywiście narusza podstawowe zasady procedury administracyjnej (niemożność umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego praw majątkowych zbywalnych – podlegających dziedziczeniu), ale i prowadziła do pozbawienia stron tego postępowania prawa do skutecznego wynagrodzenia im realnej szkody majątkowej powstałej w wyniku uprzedniej rażącej bezczynności (przewlekłości) postępowania administracyjnego, która doprowadziła do pozbawienia ich prawa do skorzystania z bonifikaty na podstawie obowiązującej uprzednio uchwały Rady W. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikat od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla osób fizycznych,

2. naruszenie prawa materialnego przez błędne niezastosowanie w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 30 § 4 K.p.a., polegające na uznaniu przez Sąd, podobnie jak SKO w W. w zaskarżonej decyzji, iż w sprawie niniejszej nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez Zarząd Dzielnicy [...] przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. – art. 30 § 4 K.p.a. w stopniu, który miałby prowadzić do nieważności decyzji umarzającej postępowanie, wyłącznie z tego powodu, iż brak jest – w ocenie Sądu I instancji – negatywnych skutków prawnych takiego oczywistego naruszenia podstawowych zasad procedury administracyjnej przez organ administracji publicznej dla interesów stron postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy decyzja Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. umarzająca wskazane w niej postępowania administracyjne w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, dotknięta jest, jak twierdzi skarżący kasacyjnie, wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zarzuty B. C. zmierzają do podważenia stanowiska Sądu I instancji, iż w okolicznościach tej sprawy naruszenie przez organ art. 30 § 4 K.p.a., poprzez niewezwanie go jako następcy prawnego w miejsce zmarłej matki – A. C. do toczącego się postępowania, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Postępowanie w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości, umorzone ocenianą w postępowaniu nadzorczym decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., zostało wszczęte przez Prezydenta W. w dniu [...] kwietnia 2004 r. Stronami tego postępowania byli A. C. i B. C. – użytkownicy wieczyści nieruchomości. A. C. była również stroną postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] listopada 2006 r., które w stosunku do jej osoby również zostało umorzone decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Bezsporne jest, iż przysługujące wymienionym osobom prawo miało charakter dziedziczny, stąd po ich śmierci przeszło ono na spadkobierców, w tym przypadku - ich syna B. C. Nie może również budzić wątpliwości, że umorzenie postępowania bez wezwania następcy prawnego zmarłych stron, stanowi naruszenie art. 30 § 4 K.p.a., który przewiduje, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych, w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak stanowisko Sądu I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy, naruszenie to nie miało cech rażącego naruszenia prawa, które mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Czym innym jest bowiem wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a czym innym wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Tylko i wyłącznie w tym ostatnim przypadku ustawodawca zezwala na ingerencję w treść ostatecznej decyzji administracyjnej w drodze stwierdzenia jej nieważności. Co do rozumienia znaczenia tego sformułowania zarysowały się w doktrynie i w orzecznictwie liczne kontrowersje na tle tego, czy w ramach oceny wagi naruszenia prawa uwzględniać należy także wywołane decyzją skutki. W doktrynie znaleźć można poglądy skłaniające się do tego, że wprawdzie skutki społeczno-gospodarcze decyzji administracyjnej nie mogą być kwalifikowane jako odrębna od rażącego naruszenia prawa przesłanka stwierdzenia nieważności, ale mogą stanowić istotne kryterium kwalifikowania naruszenia prawa jako rażącego. Po stwierdzeniu naruszenia prawa należy dokonywać jego oceny jako rażącego lub nierażącego przez pryzmat skutków prawnych wywołanych przez wadliwą decyzję (por. A. Wróbel [w] K. Chorąży, W Taras. A. Wróbel "Postępowanie administracyjne", Warszawa 2003 r., str. 190 in.). Podobne stanowisko zajmują M. Jaśkowska i A. Wróbel w Komentarzu do KPA, wyd. Zakamycze 2005, stwierdzając m. in. że "Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji, stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować.

Z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego warto przytoczyć również wyrok z dnia 9 września 1998 r., sygn. II SA 1249/97 (zbiór LEX nr 41819), w którym wyrażono pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. II OSK 888/07, podsumowując rozbieżne stanowiska, Sąd przyjął, że "w orzecznictwie sądowym po okresie pewnych rozbieżności wynikających przede wszystkim ze sporów doktrynalnych, reprezentowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa".

Przenosząc powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że istotnym dla oceny charakteru naruszenia prawa jakiego dopuścił się organ przy wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. jest fakt, że w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności tej samej nieruchomości, równolegle toczyły się dwa postępowania. Jedno wszczęte z urzędu w dniu [...] kwietnia 2004 r., którego stronami byli A. i B. C. oraz drugie wszczęte na wniosek z dnia [...] listopada 2006 r. złożony przez A. C., B. C. i L. C. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że umorzenie pierwszego z wymienionych postępowań w całości oraz drugiego w stosunku do A. C., nie spowodowało negatywnych następstw dla skarżącego kasacyjnie. Nadal bowiem toczy się postępowanie zainicjowane wnioskiem z [...] listopada 2006 r., którego stroną jest B. C. Nie można również przyjąć, że w następstwie wydania decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący został pozbawiony prawa dochodzenia rekompensaty za bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zauważyć należy, że wskazywana przez stronę uchwała Rady Miasta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikat od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osób fizycznych (Dz. Urz. Woj. [...]), która zawierała korzystniejsze warunki do nabycia nieruchomości, obowiązywała od 12 sierpnia 2006 r. do 4 czerwca 2008 r. W zasadniczej mierze czas jej obowiązywania przypadał zatem na okres po wszczęciu postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] listopada 2006 r. B. C., jako strona tego postępowania, ma możliwość skorzystania z instrumentów prawnych służących ochronie przed bezczynnością/przewlekłością organu zobowiązanego do rozstrzygnięcia tej sprawy, a następnie dochodzenia odszkodowania za bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ. W tych okolicznościach, umorzenie tego postępowania w stosunku do A. C., jak też umorzenie wszczętego wcześniej z urzędu postępowania w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości, w żaden sposób nie ogranicza możliwości skorzystania przez skarżącego kasacyjnie z ww. środków prawnych. Analizując ewentualne, negatywne skutki wywołane umorzeniem postępowania wszczętego przez organ w 2004 r., Sąd I instancji słusznie także zwrócił uwagę na zmianę stanu prawnego jaki zaistniał w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która w art. 8 przewiduje, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Tak więc mimo, że postępowanie w sprawie nabycia nieruchomości zostało wszczęte pod rządami ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., to do rozpoznania tej sprawy, analogicznie jak w przypadku postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] listopada 2006 r., znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Także w tym aspekcie nie można więc przyjąć, że umorzenie postępowania wszczętego w 2004 r. w jakikolwiek sposób pogorszyło sytuację prawną skarżącego kasacyjnie.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy więc stwierdzić, co zasadnie Sąd I instancji podkreślił, że naruszenie art. 30 § 4 i art. 105 K.p.a. w decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2011 r. jest bezsprzeczne, jednakże naruszenie to nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stanowiącego przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Podstawą do takiej kwalifikacji naruszenia prawa był wykazany wyżej brak negatywnych skutków w sferze praw podmiotowych skarżącego kasacyjnie. Nie można zatem podzielić zarzutów skarżącego kasacyjnie odnośnie naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 30 § 4 K.p.a. Z analogicznych względów za nieuzasadniony należało również uznać zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 30 § 4 K.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazać należy, iż przepis ten może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich określonych w nim elementów lub nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, a wada ta uniemożliwia dokonanie przez Sąd drugiej instancji kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obszernie i słusznie, opierając się na własnych spostrzeżeniach oraz dotychczasowym orzecznictwie sądowo-administracyjnym, wywiódł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że nawet oczywiste naruszenie prawa nie w każdym przypadku musi być uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Polemika ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego nie może bowiem sprowadzać się do zarzutu naruszenia powołanego przepisu. W związku z powyższym, również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. ocenić należy jako niezasadny. Sąd I instancji w żaden sposób nie naruszył też art. 134 P.p.s.a. Rozstrzygał sprawę w jej granicach, dokonując, zgodnie ze swoimi kompetencjami, oceny legalności zaskarżonej decyzji. Ocena ta jest kompletna co, jak już wskazano wyżej, wynika z uzasadnienia wyroku.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.