Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 83/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.) – dalej: u.ś.r.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] r., znak [...] o odmowie przyznania M.K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad babką – A. K.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił wnioskiem z dnia 20 września 2021 r. Z załączonego do wniosku orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2020 r. wynika, że A.K. jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Zgodnie z przedstawionym oświadczeniem skarżącego czynności opiekuńcze względem babci obejmują: czynności higieniczne (w tym mycie, strzyżenie), mierzenie ciśnienia, poziomu cukru, podawanie insuliny, sprzątanie, pranie, prasowanie, wizyty lekarskie, opłacanie rachunków, realizacja recept, robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych, zapewnianie potrzeb religijnych, czytanie książek, przygotowywanie opału oraz palenie w piecu, odśnieżanie, prace ogrodnicze. Ponadto z przeprowadzonego w dniu 24 września 2021 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z wymagającą opieki babką – A.K. oraz dziadkiem – J. K., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na wiek i zły stan zdrowia dziadkowie skarżącego wymagają pomocy osób trzecich we wszelkich czynnościach życia codziennego. Ustalono także, że wymagająca opieki A.K. ma córkę W.P., która jak wynika z oświadczenia skarżącego z dnia 11 października 2021 r. mieszka w Ż., jest emerytką, utrzymującą się ze świadczenia emerytalnego w kwocie 2.000 zł miesięcznie. Z uwagi na znaczną odległość od miejsca zamieszkania matki, wysokość osiąganego dochodu oraz fakt przebytej operacji, w wyniku której sama potrzebuje częściowej opieki, nie jest w stanie zadość uczynić ciążącemu na niej obowiązkowi alimentacyjnemu względem matki.

Decyzją z dnia [...] października 2021 r. Burmistrz W. odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na niespełnienie przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1a oraz w art. 17 ust. 1 b u.ś.r., to jest odpowiednio: braku istnienia innej osoby, której obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej wyprzedza obowiązek alimentacyjny skarżącego; cezury czasowej powstania niepełnosprawności babki skarżącego.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia M.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie, w którym zarzucał błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 uznającego powołany wyżej przepis za niekonstytucyjny w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o przyznanie wnioskowanego świadczenia.

W toku postępowania przed organem II instancji skarżący, w odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego, pismem z dnia 19 listopada 2021 r. ponowił wyjaśnienia, co do miejsca zamieszkania, sytuacji finansowej oraz stanu zdrowia W.P. (córki wymagającej opieki A.K.), które to okoliczności zdaniem strony, uniemożliwiają w/w zadośćuczynienia ciążących na niej obowiązków alimentacyjnych względem matki. Skarżący oświadczył również, że W.P. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. określającego podmioty uprawnione do otrzymania przedmiotowego świadczenia, w tym pkt 4 przywołanego przepisu, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje między innymi osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium podkreśliło, iż w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dalej organ wskazał, iż na gruncie niniejszej sprawy bezspornym pozostaje, że wymagająca opieki A.K. legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2020 r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji, jak również to, że wnioskodawca – M.K. sprawuje opiekę nad babcią i jest osobą zobowiązaną do alimentacji względem wyżej wymienionej. Bezspornym pozostaje także, że mąż wymagającej opieki – J. K. (dziadek skarżącego) jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych A. K. ma córkę W. P. (ciotka skarżącego), której obowiązek alimentacyjny względem matki wyprzedza obowiązek alimentacyjnych skarżącego względem babki. Wyżej wymieniona, pomimo podnoszonych przez skarżącego okoliczności, co do odległego miejsca zamieszkania, niskich dochodów oraz problemów zdrowotnych (wynikających z przebytej operacji kolana) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym w ocenie organu odwoławczego skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek warunkujących prawo do przyznania żądanego świadczenia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium wskazało, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekło niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie. Powyższe oznacza, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest zatem dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie 25 roku życia. Tym samym zarzut odwołania, co do naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznać należało za zasadny. Jednakże kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż jak wcześniej wskazano istnieje inna osoba, której obowiązek alimentacyjny względem A.K. wyprzedza obowiązek alimentacyjny skarżącego.

W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucał naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez wadliwe uznanie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się wnuka, będącego jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez dzieci niepełnosprawnej, które nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przyznanie wnioskowanego świadczenia, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Strona wnosiła także o zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.

Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego podnosił, iż ograniczenie się jedynie do językowej wykładni art. 17 ust. 1a u.ś.r. pozostaje w sprzeczności zarówno z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności z celem przedmiotowego świadczenia, jak również wyrażonymi w art. 2 i art. 18 Konstytucji RP zasadami równości, sprawiedliwości społecznej oraz nakazem ochrony i opieki rodziny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Jednocześnie wnosiło o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga M.K. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 329) – dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wnosiły obie strony postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad babką A. K.

Podstawę prawną wydania kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 111)- dalej: u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że wymagająca opieki A.K., legitymuje się o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji, co w myśl art. 3 pkt 21 lit. e u.ś.r. jest jednoznaczne z uznaniem, że w/w legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym bez wpływu na powyższe stwierdzenie pozostaje znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] lipca 2021 r. uznające A.K. za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, gdyż z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych nie wynika, iż powołane wcześniej orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2020 r. zostało uchylone bądź zmienione. Co więcej, treść powyższego orzeczenia nie jest kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Bezspornym pomiędzy stronami pozostaje również to, iż skarżący M.K. jest wnukiem wymagającej opieki A.K., a więc krewnym w linii prostej (zstępnym), na którym stosownie do treści przepisów art. 128 i art. 129 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) - dalej: k.r.o., ciąży obowiązek alimentacyjny względem babki. Skarżący nie legitymuje się także orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym uznać należy, iż skarżący spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Niemniej jednak skarżący jako wnuczek wymagającej opieki A.K. nie jest spokrewniony z babką w pierwszym stopniu, a co za tym idzie w sprawie znajduje zastosowanie powołany wyżej przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. W sprawie ustalono bowiem w sposób bezsporny, iż wymagająca opieki babka skarżącego ma córkę W.P. (ciotka skarżącego), która jak wynika z załączonego do akt sprawy oświadczenia strony skarżącej nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym w ocenie Sądu procedujące w sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, iż ciążący na W.P. obowiązek alimentacyjny względem matki, wyprzedza obowiązek alimentacyjny skarżącego względem babki, co uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie żądania M. K., zawartego we wniosku z dnia 20 września 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2022 r., I OSK 1622/21 (www.cbois.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, który to pogląd Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje jako własny, iż osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne pod warunkiem łącznego spełnienia dodatkowych warunków, wymienionych w ust. 1a analizowanego przepisu. Warunki te, jakkolwiek nie powtarzają regulacji przepisów k.r.o. dotyczących kolejności obowiązku alimentacyjnego, pozostają w związku z tą kwestią. Jak wynika bowiem z art. 129 § 1 k.r.o., jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Zgodnie zaś z art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. NSA podkreślił, że warunki wprowadzone w art. 17 ust. 1a u.ś.r. również uzależniają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, mogące sprawować opiekę. Osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jako zobowiązane na gruncie k.r.o. do alimentacji w pierwszej kolejności, wyprzedzają w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoby spokrewnione w stopniu dalszym, chyba że są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przedstawiona regulacja nie budzi wątpliwości interpretacyjnych pod względem językowym, a wykładnia językowa jest punktem wyjścia w procesie interpretacji przepisów prawa. Wynik wykładni językowej może podlegać weryfikacji z punktu widzenia dyrektyw wykładni systemowej i funkcjonalnej, ich zastosowanie w niniejszej sprawie nie prowadzi jednak do podważenia wyniku wykładni językowej. W przywołanym wyroku NSA wskazał również, iż regulacja z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a u.ś.r. nie budzi wątpliwości ze względów systemowych, bowiem pozostaje w korelacji z zasadami określającymi pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego, przyjętymi w k.r.o. Podobnie, jak w przypadku art. 132 k.r.o., osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, mają prawo do świadczenia, gdy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu. Również w przypadku drugiej przesłanki z art. 132 k.r.o. istnieje zbieżność, k.r.o. przewiduje powstanie obowiązku alimentacyjnego, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Należy przy tym zwrócić uwagę na odmienność pomiędzy obowiązkiem alimentacyjnym, który co do zasady ma wymiar finansowy i materialny, a sprawowaniem osobistej opieki. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom podejmującym faktyczną i osobistą opiekę, wobec czego w tym przypadku ustawodawca uzależnił prawo do niego dla osób spokrewnionych w dalszym stopniu od tego, czy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność jest niewątpliwie okolicznością mogącą wyłączać możliwość sprawowania opieki nad inną osobą niepełnosprawną, co czyni tę przesłankę zbieżną z przesłanką z art. 132 k.r.o. dotyczącą sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi (dostarczania środków utrzymania). Jednocześnie Sąd podkreślił, iż regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby spokrewnione w stopniu dalszym, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Zdaniem NSA przeciwko przyjętemu rozwiązaniu nie przemawiają również względy celowościowe i aksjologiczne, w tym wzgląd na wartości i zasady konstytucyjne. Limitowanie dostępu do świadczenia w oparciu o kryteria zobiektywizowane nie może zostać uznane za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Zapewniają one dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, kryteria te nie mają także charakteru dyskryminującego i nie są niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte o uznanie organu. Świadczenie pielęgnacyjne jest niewątpliwie instrumentem wspierania rodzin będących w trudnej sytuacji materialnej i społecznej ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Prawo podmiotowe rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych, o jakim mowa w art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji, może być dochodzone tylko w granicach określonych w ustawie. Regulacja ustawowa nie jest pod tym względem przeciwskuteczna wobec konstytucyjnych zadań Państwa względem rodzin. Co do zasady wnuki nie zostały bowiem wykluczone, ustawowo natomiast wprowadzono kryteria warunkujące uzyskanie świadczenia, odnoszące się przy tym nie personalnie do osoby spokrewnionej w dalszej linii, lecz do stanu rodziny jako całości. To właśnie sytuacja rodziny jako całości, związana z jej wielkością lub stanem zdrowia kolejnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy. Tożsame stanowisko wyrażone zostało w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2020 r., I OSK 960/20; z 23 stycznia 2021 r., I OSK 2462/19; z 22 października 2021 r., I OSK 712/21; z 6 października 2021 r., I OSK 527/21; z 25 października 2021 r., I OSK 675/21; www.orzeczenia.nsa.ogv.pl.

Reasumując stwierdzić należy, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyznania skarżącemu, jako dalszemu krewnemu wymagającej opieki A.K., wnioskowanego przez niego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w sprawie nie wykazano, że zobowiązana w pierwszej kolejności córka babki skarżącego – W.P. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, jak również, że z powodu obiektywnie istniejących przeszkód, w/w nie może wywiązać się z ciążącego na niej obowiązku opieki nad niepełnosprawną matką. Okoliczności tych w ocenie Sądu nie stanowią podnoszone w toku postępowania argumenty, co do odległego miejsca zamieszkania zobowiązanej, wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów, czy też podnoszone problemy zdrowotne niepoparte jakimikolwiek dowodami.

Wobec powyższego zarzuty skargi, co do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a u.ś.r. uznać należało za nieuzasadnione.

Jednocześnie Sąd stwierdza, iż procedujące w sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy, zarówno pod kątem możliwości uznania skarżącego za podmiot uprawniony do otrzymania wnioskowanego świadczenia, jak i pod kątem wystąpienia przesłanek zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przemawiających za jego przyznaniem. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

dc