Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 630/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody (...) z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] w przedmiocie zameldowania -oddala skargę-


UZASADNIENIE

E. O. 17 października 2006r. wniosła do Prezydenta W. o zameldowanie jej wraz z córką M. O. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Podała, iż mieszka w przedmiotowym lokalu od ponad dwóch lat.

Prezydent W. decyzją z [...] listopada 2006r. zameldował E. O. wraz z małoletnią córką M. O. na pobyt stały w opisanym wyżej mieszkaniu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do zameldowania na pobyt stały niezbędne jest zamieszkiwanie w lokalu z zamiarem stałego pobytu. Miejsce pobytu stałego to miejsce, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, miejsce gdzie się przebywa, prowadzi gospodarstwo domowe. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu przez rejestrację danych o miejscu zamieszkania.

Organ ustalił, iż przedmiotowe mieszkanie jest lokalem funkcyjnym. Zgodnie z decyzją przydziału Dowódcy Jednostki Wojskowej z września 1982r. najemcą lokalu jest A. K., a osobą uprawnioną do zamieszkiwania w nim jest córka E. K., obecnie O.. Fakt zamieszkiwania wnioskodawczyni wraz z córką potwierdziła kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Policję, przesłuchani świadkowie, oraz sam A. K.. Najemca, pomimo potwierdzenia faktu zamieszkiwania w lokalu córki wraz z wnuczką, stwierdził, iż nie wyraża zgody na taki stan rzeczy, czego wynikiem jest złożenie pozwu o ochronę naruszonego posiadania.

Powyższe – zdaniem organu pierwszej instancji – dowodzi, iż fakt zamieszkiwania wnioskodawczyni wraz z córką w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. jest bezsporny. E. O. wraz z dzieckiem mieszka w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., gdzie posiada ośrodek aktywności życiowej, zatem po jej stronie występuje obowiązek meldunkowy wynikający z art. 2, art. 4 i art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy. Natomiast A. K., w oparciu o art. 29 ust. 1 wymienionej ustawy, był obowiązany - jako najemca przedmiotowego lokalu - już 2 lata temu zgłosić organowi meldunkowemu fakt pobytu E. O. i jej dziecka.

Wojewoda (...) – po rozpoznaniu odwołania A. K. - decyzją z (...) stycznia 2007r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z (...) listopada 2006r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 993, ze zm.) ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Stosownie zaś do art. 6 ust. 1 tej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Potwierdził – za organem pierwszej instancji – iż ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wynika, że sporny lokal jest lokalem funkcyjnym, którego najemcą jest A. K., a E. K. (obecnie O.) jest osobą uprawnioną do zamieszkiwania w nim. E. O. wraz z córką M. mieszka w opisanym lokalu od 2004r. Mieszkanie to stanowi ich jedyne centrum życiowe (posiadają w nim swoje rzeczy osobiste, meble, sprzęt AGD, dysponują kluczami do niego). Okoliczności powyższe potwierdziła kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Policję, przesłuchani świadkowie, jak również sam A.K.

A. K. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody (...) z (...) stycznia 2007r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z (...) listopada 2006r. Podniósł, iż E. O. w spornym lokalu przebywa wbrew jego woli, o czym informował organ. Zarzucił organowi zawieszenie postępowania o wymeldowanie jego osoby z tego mieszkania, a niezastosowanie normy art. 97 K.p.a. do postępowania o zameldowanie córki, po powzięciu wiadomości o toczącym się postępowaniu sądowym o przywrócenie naruszonego posiadania. Nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż dla zameldowania nie ma znaczenia w jakich okolicznościach nastąpiło zajęcie cudzego mieszkania, że dokonano wymiany zamków, w efekcie czy zamieszkiwanie jest zgodne z prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej w skrócie: P.p.s.a, (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna, albowiem decyzja Wojewody (...) z (...) stycznia 2007r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta W. z (...) listopada 2006r. - nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Ewidencja ludności – zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – dalej w skrócie: e.l.d.o. (Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 993, ze zm.) - polega m. in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Stosownie do art. 9 ust. 2b e.l.d.o. zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Oznacza to, iż osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia (art. 10 ust. 1 e.l.d.o.). Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 e.l.d.o.). Jeżeli zgłaszane dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 e.l.d.o.), co miało miejsce w kontrolowanej sprawie.

Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a więc do dokonania zameldowania na pobyt stały wystarczy tylko pobyt pod danym adresem z zamiarem stałego przebywania. Innymi słowy zameldowanie w danym lokalu, jako rejestracja stanu zastanego, polegającego na pobycie danej osoby w tym lokalu, nie jest uzależnione od przysługiwania tej osobie tytułu prawnego do lokalu. Rejestracja meldunkowa służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (wyrok TK z 27.05.2002r., sygn. akt K 20/01, publ. OTK-A z 2002, nr 3, poz. 34). Zameldowanie nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do uzyskania prawa do lokalu. Organ rozstrzygający o zameldowaniu jest obowiązany do przestrzegania i stosowania obowiązujących przepisów prawa, w żadnej mierze nie może kierować się względami słusznościowymi. Czynność zameldowania nie zależy od uznania organu administracji, albowiem w tym względzie organ jest skrępowany zaistnieniem ustawowych przesłanek dopuszczających zameldowanie. Zatem kwestie relacji międzyludzkich (w tym wypadku między ojcem a córką), tytułu prawnego do lokalu, wykraczają poza zakres badania organu w sprawie zameldowania.

Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. E. O. zamieszkała w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. w 2004r., mieszkała w nim w dniu składania wniosku o zameldowanie, tj. (...) października 2006r. i taki stan rzeczy trwał w toku całego postępowania administracyjnego, jak i trwa nadal. W mieszkaniu tym posiada własne i dziecka rzeczy osobiste, meble, sprzęt gospodarstwa domowego i dysponuje kluczami. Tak więc lokal ten stanowi centrum życiowe jej i dziecka. Fakt zamieszkiwania potwierdziła kontrolna meldunkowa, przesłuchani świadkowie oraz sam skarżący, zarówno w trakcie postępowania administracyjnego, jak i przed Sądem (do protokołu rozprawy).

Zdaniem Sądu ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek do zameldowania, wynikających z powołanych przepisów, zostały właściwie poczynione, ocenione i udowodnione w całym toku postępowania administracyjnego. Całokształt przedstawionych okoliczności w sprawie wskazuje na nieprzerwany pobyt E. O. wraz z córką M. pod tym samym adresem od 2004r. Zatem jeżeli pobyt ten trwa już trzy lata, to oznacza że zamieszkanie nastąpiło z zamiarem stałego przebywania. W tej sytuacji należało dopełnić obowiązku meldunkowego. Tym samym decyzje podjęte przez organy są zgodne z prawem.

Nie są istotne dla sprawy twierdzenia skarżącego, iż E. O. zameldowała się bez jego zgody, przebywa w lokalu wbrew jego woli, jej pobyt jest nielegalny. Jak już wyżej podkreślono wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania przez nią w tym lokalu, bez konieczności legitymowania się potwierdzeniem uprawnienia do przebywania w nim, tj. bez uzyskania zgody właściciela lokalu (wyrok NSA z 7.03.2 003r., sygn. V SA 2425/2002, publ. Wspólnota z 2004r., nr 9, poz. 58). Uzyskanie takiej zgody na zameldowanie wynikało z art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowił, iż przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Jednakże przepis ten został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01) za niezgodny z podstawowymi zasadami państwa prawa oraz z prawami obywatela określonymi w Konstytucji RP i utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002r. Nie ma więc najmniejszego znaczenia do dokonania czynności zameldowania podejście skarżącego do zaistniałej sytuacji, tzn. czy skarżący akceptuje czy nie akceptuje faktu zamieszkiwania córki wraz z wnuczką w spornym lokalu. Jeżeli nie godzi się z istniejącą sytuacją faktyczną, uważa że córka wraz z wnuczką korzystają bezprawnie z lokalu, który otrzymał w drodze przydziału od Dowódcy Jednostki Wojskowej w 1982r., to jedynym środkiem prawnym z jakiego może skorzystać wobec wymienionych osób jest złożenie pozwu o eksmisję.

Nietrafny jest również zarzut skarżącego, iż organ gdy powziął wiadomość o wniesionym przez niego do sądu powszechnego pozwie o ochronę naruszanego posiadania winien zawiesić postępowanie administracyjne o zameldowanie E. O. wraz córką M. O. w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z przytoczonym przepisem organ administracji publicznej jest obowiązany zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy w ramach stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd (wyrok NSA z 18.04.2000r., sygn. V SA 1701/99, publ. LEX nr 79244). Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (wyrok NSA z 1.06.1998r., sygn. II SA 534/98, publ. LEX nr 41763). Innymi słowy są to sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego), jakim jest np. wynik innego postępowania przed sądem. W ocenie Sądu postępowanie o zameldowanie – wbrew twierdzeniom skarżącego - nie zależy od wyniku postępowania o ochronę naruszonego posiadania, albowiem w pierwszym z wymienionych postępowań liczy się tylko fakt zamieszkiwania danej osoby pod wskazywanym adresem. Nie ma znaczenia, czy osoba ta mieszka wbrew woli innych domowników, ewentualnie osoby dysonującej uprawnieniami do lokalu, czy utrudnia innym osobom dostęp do lokalu, czy mieszka na podstawie jakiegoś tytułu prawnego, czy też jej przebywanie jest nielegalnie. Zameldowanie jest czynnością stricte rejestracyjną, potwierdzającą zastany stan faktyczny. Okoliczności, na które powołuje się skarżący, mianowicie toczące się postępowanie o ochronę naruszonego posiadania, utrudnianie dostępu do lokalu, wymiana zamków, mogą być podnoszone w toczącym się postępowaniu o wymeldowanie jego osoby ze spornego lokalu. Podnosząc je skarżący może udowadniać, że opuszczenie przez niego mieszkania nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego, albowiem podejmował środki prawne zmierzające do przebywania w nim. I jak wynika z treści skargi, postępowanie o wymeldowanie skarżącego organ zawiesił do czasu zakończenia postępowania o ochronę naruszonego postępowania.

W tym stanie rzeczy, uznając iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego i utrzymania nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, są zgodne z prawem, na mocy art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.