Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 583/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta P. asesor WSA [...] Korycka Protokolant sekretarz sądowy K. W. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] stycznia 2019 r. sprawy ze skarg K. J. i I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. J. kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I. S. kwotę [...](sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją [...] stycznia 2018 r. nr [...] Wójt Gminy G., po rozpatrzeniu wniosku K. N., T. N. i R. N. ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch tuczarni oraz modernizacji budynków inwentarskich w istniejącej zagrodzie rolniczej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie S., gmina R., w technologii rusztowej w ilości 213 DJP.

W wyniku rozpatrzenia odwołań skarżącej I. S. oraz G. J. i S. E. z siedzibą w B. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") decyzją z [...] marca 2018r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta.

Kolegium wskazało, że planowane przedsięwzięcie będzie polegało na budowie dwóch obiektów inwentarskich o powierzchni 1190 m2 każdy, przeznaczonych do chowu trzody chlewnej oraz na modernizacji istniejących obiektów służących do chowu zwierząt na działce nr [...]. Aktualnie na terenie przedmiotowej nieruchomości prowadzony jest chów trzody chlewnej, macior w cyklu zamkniętym, w ilości 24 DJP. Zgodnie z założeniami inwestorów w wyniku realizacji nowych chlewni pogłowie zwierząt wzrośnie o 900 tuczników oraz 900 warchlaków, a po przeprowadzonej modernizacji istniejących budynków inwentarskich powstanie miejsce do utrzymania 171 tuczników na pełnym ruszcie. W związku z powyższym łączna obsada na terenie gospodarstwa wyniesie 213 DJP.

Sąsiedztwo nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, stanowią:

- od strony wschodniej użytki rolne,

- od strony zachodniej pas zadrzewień i dalej J. T.,

- od strony północnej i południowej tereny gospodarstw rolnych.

Najbliższa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana jest w odległości ok. 60 m od granicy przedmiotowej nieruchomości oraz w odległości ok. 70 m względem miejsca posadowienia projektowanych budynków. Chlewnie jako obiekty hodowlane będą funkcjonowały całodobowo, natomiast ruch pojazdów w obrębie gospodarstwa będzie się odbywał wyłącznie w porze dziennej, ponadto agregat prądotwórczy zostanie umieszczony wewnątrz istniejącego budynku inwentarskiego z izolacją ścian minimum 25 dB.

Kolegium podniosło, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wójta stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405, zwanej w skrócie "uioś."). Planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko") – chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP – przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza).

Kolegium wskazało, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ż. pozytywnie zaopiniował planowane przedsięwzięcie. Podobnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. (w skrócie "RDOŚ") uzgodnił warunki realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia.

Organ wskazał także, że w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności wskazanych w przepisach uioś, których zaistnienie skutkowałoby odmową ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Odnosząc się do zarzutu odwołania I. S. odnośnie braku informacji o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego Kolegium wskazało, że bezpośrednio przed wydaniem decyzji środowiskowej Wójt zawiadamiał strony o poszczególnych etapach postępowania i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. W aktach znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia przez pełnomocnika strony.

Odnośnie zarzutów S. E. oraz G. J. Kolegium podniosło, że nawet najbardziej doniosły sprzeciw społeczny nie może stanowić przeszkody do realizacji przedsięwzięcia zgodnego z prawem.

Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo odniósł się do kryteriów wymienionych w przepisach uioś, które zostały poddane analizie przy stwierdzeniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z punktu widzenia konkretnego postępowania. Zdaniem Kolegium organ prowadzący postępowanie zawarł w decyzji informacje umożliwiające stwierdzenie, że postępowanie zostało podjęte i sprawa została rozstrzygnięta na podstawie należytego rozpoznania. Kolegium podzieliło te ustalenia.

W skardze do Sądu K. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium, zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 207 r., poz. 1257 z późn. zm.; zwanej w skrócie "k.p.a.") poprzez niepodjęcie przez organy w toku postępowania, z urzędu lub na wniosek, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu strony,

b) art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz niezapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania,

c) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 77 i art. 78 uioś poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym złożonego przez strony dokumentu "Uwagi, zapytania i komentarze do Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko "Budowa dwóch tuczarni oraz modernizacja budynków inwentarskich w istniejącej zagrodzie rolniczej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie S., gmina R." – wersja ujednolicona z dnia [...] stycznia 2016 r.",

d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wójta z [...] stycznia 2018 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie zwrócenie sprawy organowi I instancji celem uzupełnienia postępowania w sprawie,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 3 ust. 1 pkt 13 oraz art. 72 uioś w związku z § 3 ust. 1 pkt 102 i 103 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ze względu na błędną kwalifikację przedsięwzięcia oraz nieprawidłowe ustalenie maksymalnej możliwej obsady inwentarza (DJP),

b) art. 4 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 5 pkt 9, pkt 18, pkt 24 oraz art. 42, art. 46, art. 52 ust. 1 pkt 7, pkt 8 oraz art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia [...] kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U.z z 2018 r. poz. 142) poprzez prowadzenie postępowania w sprawie z niezachowaniem dbałości o przyrodę, będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym oraz niezapewnienie w zaskarżonej decyzji warunków prawnych i organizacyjnych niezbędnych dla ochrony przyrody poprzez nieuwzględnienie, że na terenie inwestycji występuje i gniazduje ściśle chroniony gatunek ptaka – jaskółka oknówka (będąca pod ścisłą ochroną gatunkową), a planowana inwestycja będzie wpływała na środowisko stanowiąc w bezpośredni sposób zagrożenie dla terenu stanowiącego zarówno siedlisko gatunku jak i obszar rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku i żerowania oraz schronienia gatunku.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ, wbrew obowiązkom ciążącym na nim z mocy art. 8 – 10 k.p.a. nie powiadomił męża skarżącej, który składał odwołanie, że uwzględnienie jego stanowiska wymaga przedłożenia kontrraportu. Wobec tego taki dokument tj. "Uwagi, zapytania i komentarze do Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko "Budowa dwóch tuczarni oraz modernizacja budynków inwentarskich w istniejącej zagrodzie rolniczej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie S., gmina R." – wersja ujednolicona z dnia [...] stycznia 2016 r." sporządzony przez eksperta (dr. hab. J. C. z Zakładu T. R. C. B. UAM), przedkłada ze skargą.

Zdaniem skarżącej o pobieżności rozpoznania sprawy świadczy wskazywanie przez Kolegium w decyzji zamiast na "tuczarnię" - na "drukarnię" oraz wskazywanie przez RDOŚ zamiast na "tuczarnię" – na "kurniki" i "fermę drobiu".

Skarżąca wskazała także, że organ nie odniósł się merytorycznie do zastrzeżeń zgłaszanych w toku postępowania przez G. J. w stosunku do postanowienia RDOŚ. Zarzuty te dotyczyły:

- błędnego określenia maksymalnej obsady inwentarza na 231 DJP w sytuacji gdy na terenie planowanej inwestycji możliwa jest rzeczywiście większa maksymalna obsada trzody chlewnej,

- określenia zbyt małej wielkości zbiorników na gnojowicę w stosunku do rzeczywistej maksymalnej obsady trzody chlewnej,

- wskazania o kierowaniu do zbiorników ścieków z higienizacji kurników, w sytuacji kiedy sprawa dotyczy budowy chlewni, a nie kurników,

- braku powiadomienia strony o wizji terenowej przeprowadzonej przez RDOŚ,

- wskazania w postanowieniu, że woda z wodociągu gminnego będzie dostarczana na potrzeby farmy drobiu - w sytuacji kiedy sprawa dotyczy budowy chlewni, a nie fermy drobiu,

- braku ustalenia rzeczywistej obsady trzody chlewnej i prawidłowej wielkości zbiorników na gnojowicę, pomimo że RDOŚ ocenił, że teren gospodarstwa zlokalizowany jest w granicach obszaru szczególnie narażonego, z którego należy ograniczyć odpływ azotu ze źródeł rolniczych do wód powierzchniowych i podziemnych,

- błędne wskazanie, że w obrębie terenu objętego inwestycją nie są obecne chronione gatunki zwierząt – podczas gdy w rzeczywistości występuje chroniony gatunek jaskółka dymówka.

Skarżąca podniosła także, że organ nie odniósł się do zarzutu odwołania, że w sposób bezpodstawny przyjęto odległość istniejącej zabudowy mieszkaniowej od planowanej inwestycji (60 m od granicy nieruchomości oraz 70 m względem miejsca posadowienia projektowanych budynków).

We wniesionej do Sądu skardze I. S. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 110 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji stronie, w sytuacji kiedy miała ona ustanowionego pełnomocnika w sprawie,

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 78 § 1 w związku z art. 77 § 1, art. 80 i 7 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności przemawiające za odmową wydania decyzji,

3) na skutek powyższych uchybień – naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy decyzję należało uchylić w całości, względnie uchylić w całości i umorzyć postępowanie w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Odnosząc się do zawartego w skardze K. J. zarzutu braku poinformowania o konieczności przedłożenia kontrraportu bądź ekspertyzy Kolegium podniosło, że organ odwoławczy nie może wchodzić w rolę doradcy czy też pełnomocnika strony, bowiem mogłoby to skutkować zarzutem nierównoważnego traktowania stron postępowania.

Odnośnie zarzutu I. S. braku doręczenia decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi Kolegium wskazało, że z rozdzielnika zaskarżonej decyzji wynika, iż decyzja powinna być doręczona pełnomocnikowi skarżącej. Jednakże prawdopodobnie wskutek błędu pracownika organu decyzja została doręczona skarżącej. Strona nie poniosła jednak negatywnych konsekwencji, ponieważ skarga została złożona w terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu. tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższy sposób Sąd uznał skargi za zasadne, aczkolwiek jedynie częściowo z powodów wskazanych w skargach.

Niezasadny jest podniesiony w skardze I. S. zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 110 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji stronie w sytuacji, kiedy ustanowiła ona pełnomocnika. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że doręczenie decyzji organu bezpośrednio stronie z pominięciem jej pełnomocnika nie można utożsamiać z brakiem doręczenia. Doręczenie decyzji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla strony skutków, wprawdzie jest naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., to jednakże nie takim, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., czyli mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] września 2017 r., sygn.. akt VII SA/Wa 1641/17 oraz wskazane tam orzecznictwo - opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dostępnej poprzez stronę internetową [...]). W przedmiotowej sprawie w postępowaniu przed organem I instancji korespondencję, włącznie z decyzją organu I instancji, doręczano pełnomocnikowi skarżącej. Pełnomocnik skarżącej wniósł także odwołanie w imieniu skarżącej. Organ odwoławczy, poza rozpatrzeniem odwołań, nie prowadził żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego, nie otrzymał od stron żadnych dodatkowych dokumentów. Uchybienie w postaci doręczenia orzeczenia stronie (skarżącej I. S.) zamiast jej pełnomocnikowi dotyczy wyłącznie doręczenia decyzji organu II instancji. Pomimo tego uchybienia skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła w terminie skargę do sądu administracyjnego. W tej sytuacji nie można uznać, że wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnośnie wskazywanego przez skarżącą K. J. braku merytorycznego odniesienia się organu odwoławczego do odwołania jej męża należy stwierdzić, że organ odwoławczy rzeczywiście odniósł się do tegoż odwołania w sposób ogólnikowy, tym niemniej w części szczegółowo przez skarżąca uzasadnionej nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Brak poinformowania strony (jej męża) o konieczności przedłożenia kontrraportu, co uniemożliwiło przedłożenie w toku postępowania załączonego do skargi dokumentu "Uwagi, zapytania i komentarze do Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko "Budowa dwóch tuczarni oraz modernizacja budynków inwentarskich w istniejącej zagrodzie rolniczej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie S., gmina R." – wersja ujednolicona z dnia [...] stycznia 2016 r." sporządzonego przez eksperta (dr. hab. J. C. z Zakładu T. R. C. B. UAM) nie można uznać za naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie, w której wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, kluczowym dowodem jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport może być kwestionowany przez strony postępowania, jednakże skuteczność zarzutów wobec raportu może być różna w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją. Jakkolwiek raport jest dokumentem prywatnym sporządzanym na zlecenie wnioskodawcy, to jednak – jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych – przysługuje mu szczególna moc dowodowa, która wynika z kompleksowego i eksperckiego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Z powodu takiego charakteru raportu podważenie jego ustaleń i wniosków wymaga co do zasady przedstawienia równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących porównywalną wiedzą fachową jak autor raportu. Nie wyklucza to jednakże podważania prawidłowości sporządzania raportu oddziaływania na środowisko poprzez wskazywanie konkretnych nieścisłości czy sprzeczności w treści raportu czy kwestionowanie jedynie części raportu. Każdorazowo wymaga to jednak przedstawienia konkretnej, a nie ogólnej argumentacji oraz wskazania konkretnych dowodów, a nie ogólnikowych twierdzeń. Przedstawienie owej odmiennej analizy (tzw. kontrraportu) nie jest więc takiego rodzaju szczególnym wymogiem formalnym, o którym strony (stosownie do wymogu art. 9 k.p.a.) powinny być bezwarunkowo poinformowane – pod rygorem uznania, iż sam brak takiego poinformowania miał istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowym przypadku należy zaś przede wszystkim zauważyć, że ww. dokument ("Uwagi, zapytania i komentarze do Raportu...") został złożony w sprawie przez Stowarzyszenie Ekologiczne z siedzibą w B., przy piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. (k. 108 akt organu I instancji). Ewentualne ponowne złożenie tego dokumentu przez inną stronę tj. męża skarżącej, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Niezasadny jest zarzut odnośnie błędów w rozstrzygnięciach organów tj. wskazywania na "drukarnię", "kurniki" i "fermę drobiu" - zamiast na "tuczarnię". Zarówno w postanowieniu RDOŚ jak też Wójta wyraźnie i wielokrotnie wskazano, że rozstrzygnięcie dotyczy przedsięwzięcia polegającej na budowie dwóch tuczarni. Wskazania na "drukarnię", "kurniki" i "fermę drobiu" ma charakter jednostkowy, mają one zatem charakter oczywistych omyłek (art. 113 § 1 k.p.a.), które nie miały wpływu na wynik postępowania.

Podniesione w odwołaniu męża skarżącej zarzut odnośnie nieuwzględnienia występowania na terenie planowanej inwestycji chronionego gatunku ptaków (jaskółki dymówki) jest ogólnikowy i niepoparty żadnym dowodem. Nie zmienia tej oceny, iż okoliczność ta została podniesiona także w przedłożonym w sprawie dokumencie sporządzonym przez eksperta ("Uwagi, zapytania i komentarze do Raportu..."), jako że w pkt 7 tegoż dokumentu, poza wskazaniem, że nic nie wiadomo na temat ww. ptaka nie zostało jednocześnie wskazane, czy w takim razie coś jest wiadomo i dokładnie co jest wiadomo odnośnie występowania ww. ptaka na przedmiotowym obszarze albo jakie konkretne okoliczności i jakie konkretne informacje przemawiają za tym, aby dokonać bardziej konkretnych ustaleń, niż to zrobiono w ramach przedstawionego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tej sytuacji brak szczegółowego ustosunkowanie się organu do tej części odwołania nie miał wpływu na wynik sprawy.

Także brak szczegółowego odniesienia się organu do podniesionego w odwołaniu męża skarżącej zarzutu co do kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia ze względu na odległość od budynków mieszkalnych nie miał wpływu na wynik sprawy. Odległość do budynków mieszkalnych ma znaczenie dla zakwalifikowania przedsięwzięcia w świetle § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 uioś skutkuje koniecznością uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednakże taki sam skutek tj. konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rodzi zakwalifikowanie planowana przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 uioś) – czego dokonały organy w sprawie, zaliczając planowane przedsięwzięcia do przedsięwzięć opisanych w § 2 ust. 1 pkt 51 ww. rozporządzenia.

Zasadnie podnoszony jest natomiast zarzut naruszenia przez organ art. 7 i 77 § 1 80 k.p.a poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, aczkolwiek z innych powodów niż wywodzi skarżąca K. J.. Naruszenie powyższych przepisów wiąże się z kwestią oceny wiarygodności i mocy dowodowej raportu oddziaływania na środowisko jako kluczowego dowodu w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Niewątpliwie obowiązkiem organów jest dokonanie oceny wartości dowodowej tego dokumentu z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. w świetle kryterium logiki, wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocena ta musi być rzetelna, wnikliwa i wszechstronna, gdyż organ wydający decyzję oraz organy współdziałające (w niniejszej sprawie państwowy powiatowy inspektor sanitarny i regionalny dyrektor ochrony środowiska) opierają swoje ustalenia, analizy i ewaluacje w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 uioś. Organ nie jest wprawdzie związany treścią raportu, jednak – jeśli przyjmuje jego ustalenia za podstawę orzekania – musi mieć pewność, że raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II OSK 1858/13). W przedmiotowej sprawie kwestią, która była poruszana w postępowaniu, a która nie została dostatecznie wyjaśniona jest kwestia posiadania przez inwestora powierzchni gruntów rolnych dostatecznej dla zagospodarowania gnojowicy, która ma powstawać przy eksploatowania zamierzonego przedsięwzięcia. Na tą kwestię zwracał uwagę Wójt Gminy R., który prowadził postępowanie przed jego wyłączeniem z postępowania postanowieniem z [...] marca 2016 r. (k. 116 akt administracyjnych).

Mianowicie w piśmie z [...] listopada 2015 r. (k. 41 akt administracyjnych) Wójt Gminy R. wskazał, że oprócz przedsięwzięcia wskazanego w przedmiotowej sprawie, planowanego na działce nr [...] w obrębie S., planowane są dwa inne przedsięwzięcia:

- budowa budynku inwentarskiego – tuczarni o wielkości 59,5 DJP na działce nr [...] w obrębie S., gmina R. (wskazana we wniosku R. N. z [...] października 2015 r.),

- budowa porodówki, odchowalni prosiąt i dwóch tuczarni oraz modernizacja budynków inwentarskich w istniejącej zagrodzie rolniczej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...] w obrębie W. , gmina R. (wskazana w odrębnym wniosku K. N., T. N. i R. N.).

W związku z powyższym Wójt Gminy R. zobowiązał inwestorów do uzupełnienia raportu planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch tuczarni na działce nr [...] w obrębie S. poprzez skumulowanie i powiązanie tegoż przedsięwzięcia z przedsięwzięciem w postaci budowy budynku inwentarskiego – tuczarni o wielkości 59,5 DJP na działce nr [...] w obrębie S.. Ponadto Wójt nakazał uzupełnienie i wyjaśnienie gospodarki gnojowicą w związku z drugim ww. wskazanym przedsięwzięciem (budową porodówki, odchowalni prosiąt i dwóch tuczarni na działkach nr [...] w obrębie W.). W piśmie datowanym na [...] stycznia 2016 r. (k. 105 akt administracyjnych; jak wynika z treści załącznika do pisma oraz pism poprzedzających - oczywista omyłka pisarska co do daty tj. wskazano datę [...] stycznia 2015 r. zamiast [...] stycznia 2016 r.) Wójt Gminy R. zwrócił się do wnioskodawców o dodatkowe wyjaśnienia i informacje odnośnie wskazanej w raporcie powierzchni gruntów rolnych (180,1 ha) do zagospodarowania gnojowicy. Wójt wskazał, że z posiadanych informacji w ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez Starostwo Powiatowe w Ż. wynika, że cześć powierzchni niektórych działek wskazanych jako przeznaczone do zagospodarowania gnojowicy przeznaczona jest pod budynki, a także kwalifikowane są jako "Ls" i "W". Ponadto brak w ewidencji działek o numerach 24/3, 24/4 i 24/5 w W. oraz działki nr [...] w G. . Ponadto wszystkie trzy ww. inwestycje (S. i W.) zakładają chów zwierząt w technologii rusztowej. K. jest zatem obliczenie w raporcie ilości mającej powstać gnojowicy z wszystkich planowanych inwestycji oraz przedstawienie areału gruntów ornych potrzebnych do zagospodarowania tej gnojowicy.

Powyższe niejasności i wątpliwości nie zostały wyjaśnione w dalszym postępowaniu, w tym prowadzonym przez Wójta Gminy G.. W znajdującym się w aktach sprawy raporcie oddziaływania na środowisko - wersja ujednolicona z kwietnia 2017 r. w części dotyczącej gospodarowania gnojowicą (str. 64 i następne) jako działki przeznaczone na zagospodarowanie gnojowicy nadal wskazywane są działki o numerach 24/3, 24/4 i 24/5 w W. oraz działka nr [...] w G. K.. Brak też informacji jaka część powierzchni wszystkich wskazanych działek (składających się na powierzchnię 180 ha) potrzebna jest, aby zagospodarować gnojowicę nie tylko z przedmiotowego przedsięwzięcia, ale także z dwóch innych przedsięwzięć, o których wiedział Wójt Gminy R.. Nie zostało też wyjaśnione jaka część powierzchni wskazanych działek zajęta jest pod budynki, lasy i grunty pod rowami (oznaczenia "Ls" i "W" w ewidencji gruntów – por. § 68 ust. 2 pkt 1 i § 68 ust. 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków; t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034). Ponadto w świetle powyższych wątpliwości oraz zawartego w postanowieniu RDOŚ stwierdzenia o spadku terenu działki przeznaczonej pod planowaną inwestycję zasadna jest uwaga zawarta w "Uwagach, zapytaniach i komentarzach do Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (...)", że w raporcie brakuje precyzyjnej informacji o rzeźbie terenu działek na której planowany jest wywóz gnojowicy, jako że nachylenie stoku może być czynnikiem dyskwalifikującym stosowanie tam gnojowicy.

O wyjaśnienie treści raportu poprzez odniesienie się do oddziaływania skumulowanego uwzględniającego istniejące oraz planowane obiekty analogicznego typu w najbliższym sąsiedztwie, w tym na działce nr [...] zwracał się do wnioskodawców RDOŚ w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. W aktach sprawy brak pisma wnioskodawców z odpowiedzią we wskazanej treści. Informacji w tych zakresie nie zawiera także raport w "wersji ujednoliconej" z kwietnia 2017 r.

Powyższe kwestii uszły uwadze zarówno RDOŚ, wójtowi jak też orzekającemu w sprawie Kolegium.

Należy też zwrócić uwagę na niewyjaśnioną rozbieżność pomiędzy treścią raportu – wersja ujednoliconą z kwietnia 2017 r. a treścią decyzji Wójta. W raporcie (str. 66) wskazano, że areał potrzeby do całkowitego wykorzystania gnojowicy wynosić będzie ok. 52 ha, natomiast w decyzji Wójta dokonano obliczeń wskazujących na potrzebę posiadania 93,8 ha.

Odnośnie stanowiska Kolegium przedstawionego w przedmiotowej sprawie co do postanowienia RDOŚ uzgadniającego przedmiotowe przedsięwzięcie - należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 77 ust. 7 uioś do uzgodnienia z art. 77 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się m.in. art. 106 § 5 k.p.a. zgodnie z którym na zajęte przez organ w drodze postanowienia stanowisko przysługuje zażalenie. Z uwagi na fakt, iż uzgodnienie o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt 1 uioś. ma niezaskarżalny charakter, w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ma do tego rozstrzygnięcia zastosowania przepis art. 142 k.p.a. wedle którego postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Pomimo że decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od niezaskarżalnego i istotnie kształtującego ją postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w szczególności w przypadku odmowy uzgodnienia warunków jego realizacji, to jednak powinno ono podlegać wnikliwej kontroli organu odwoławczego. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że niezaskarżalne i nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie dyktować wynik postępowania głównego. Wobec faktu, że organ pierwszoinstancyjny wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym jako związany tym postanowieniem, nie może go oceniać - to do jego kontroli uprawnionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 314/17, wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2014 r. sygn.. akt VIII SA/Wa 594/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2396/11 oraz wskazane w wyroku WSA w Warszawie postanowienie NSA z 15 grudnia 2009 r., II OSK 1886/09).

Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie organy dopuściły się naruszenia ciążącego na nich z mocy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozpatrzenia sprawy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, na podstawie pełnych przedstawionych informacji, że zachodzą przesłanki do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu, stosownie do powyższego stanowiska Sądu organy powinny uzupełnić postępowanie dowodowe odnośnie informacji dotyczących posiadania przez wnioskodawców areału gruntu w ilości wystarczającej do zagospodarowania gnojowicy, z uwzględnieniem innych planowanych inwestycji, które także przewidując zagospodarowanie gnojowicy na tych samych gruntach, które zostały wskazane przez wnioskodawców w przedmiotowej sprawie, a także z uwzględnieniem informacji odnośnie możliwości wykorzystania powierzchni poszczególnych działek na zagospodarowanie gnojowicy biorąc pod uwagę ich sposób użytkowania (tereny zajęte pod budynki, las, rowy oraz działki o spadku terenu) .

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz – odnośnie skarżącej I. S. – na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).