Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1670/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145par. 1 pkt 1lit. c w zw. z art. 134 par. 1, art. 200 i art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w D. kwotę 125.000,00 zł (słownie: sto dwadzieścia pięć tysięcy złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Prezesem Agencji") z dnia [...] lipca 2019 r. o numerze [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 30 grudnia 2009 r. Marszałek Województwa [...] (zwany dalej: "Marszałkiem Województwa") wydał decyzję o wstępnym uznaniu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w D. nad [...] (zwanej dalej: "Spółką" bądź "Grupą") za grupę producentów owoców i warzyw.

W związku z realizacja Planu dochodzenia do uznania – w latach 2010-2014 – Spółka otrzymała pomoc finansową w łącznej wysokości 116.470.223,80 zł, w tym 1.452.995,24 zł z tytułu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz 115.017.228,56 zł – tytułem pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.

W dniu 6 lipca 2017 r. do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwanego dalej: "Dyrektorem Oddziału") wpłynął raport końcowy z dochodzenia Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) nr [...], na podstawie którego organ powziął wątpliwości w zakresie stworzenia przez Grupę sztucznych warunków wstępnego uznania za grupę producentów owoców i warzyw. Wobec tego, zawiadomieniem z dnia [...] września 2018 r. organ poinformował Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów.

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] października 2018 r. o numerze [...] Dyrektor Oddziału ustalił kwotę nienależnie pobranych przez Grupę środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów w łącznej wysokości 138.821.915,08 zł, w tym: kwotę 1.452.995,24 zł związaną z wypłatą pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej, kwotę 115.017.228,56 zł związaną z wypłatą pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2013 r. oraz kwotę 22.351.691,28 zł odsetek naliczonych do dnia ogłoszenia upadłości, tj. 6 września 2018 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z punktu widzenia unijnych i krajowych przepisów obowiązujących na dzień wystąpienia do Marszałka Województwa z wnioskiem o wstępne uznanie za grupę producentów owoców i warzyw, Spółka nie powinna otrzymać takiego statusu, bowiem w oparciu o przedstawione dokumenty dotyczące prowadzenia gospodarstw rolnych oraz wytwarzania produktów rolnych przez poszczególnych członków Grupy ustalono, że jedynie 2 z 5 członków było rzeczywistymi producentami owoców i warzyw. Natomiast jednym z głównych wymogów uzyskania wstępnego uznania było posiadanie minimalnej liczby członków wynoszącej 5 producentów rolnych. Dyrektor Oddziału wskazał przy tym, że nie stwierdził w materiale dowodowym zgromadzonym na etapie postępowania przed Marszałkiem Województwa – żadnych dokumentów potwierdzających weryfikację któregokolwiek z kluczowych elementów dla wydania decyzji o wstępnym uznaniu, włącznie z informacjami podanymi przez stronę w formie oświadczeń. Prowadzi to do wniosku, że Marszałek Województwa nie przeprowadził kontroli w niezbędnym zakresie, umożliwiającym potwierdzenie istnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku. Znajduje to swoje odzwierciedlenie także w raporcie końcowym OLAF, w którym wskazano, że w momencie złożenia wniosku o uznanie Grupy, liczba członków rzeczywiście produkujących owoce i warzywa nie osiągnęła wymaganego poziomu dla roku n-1 poprzedzającego wniosek o wstępne uznanie.

Z tego względu Dyrektor Oddziału uznał, że już w momencie wystąpienia z wnioskiem o wstępne uznanie, Grupa stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści finansowej z tytułu wypłaty środków na pokrycie kosztów związanych z jej utworzeniem. Wskazano przy tym, że dwoje z pięciu członków-założycieli Grupy było małżonkami, którzy ustanowili rozdzielność majątkową dopiero na dwa dni przed założeniem Grupy, zatem wymóg posiadania minimalnej liczby członków był spełniony jedynie formalnie. Z Planu dochodzenia do uznania wynika z kolei, że 3 z 5 członków nie było producentami rolnymi w roku poprzedzającym złożenie wniosku o wstępne uznanie. W odniesieniu do wiarygodności prognoz zawartych w tym Planie organ zaznaczył, że Grupa zwiększyła produkcję o 87% i zwiększyła planowane koszty inwestycyjne o 75%. Ponadto Grupa włączyła do Planu inwestycyjnego zakup pojazdów ciężarowych, które miały być wykorzystywane do transportu produktów do nabywców zewnętrznych, zaś do wartości produkcyjnej sprzedanej włączono koszty transportu do klientów nabywających produkty Grupy. Natomiast okazało się, że Grupa sprzedawała część swojej produkcji własnym członkom (78% sprzedaży zafakturowanej w 2012 r.), co zdaniem organu tworzy najprawdopodobniej dodatkowe, sztuczne warunki mające na celu uzyskanie statusu uznania.

Dyrektor Oddziału w sposób szczegółowy przedstawił jak kształtowała się produkcja poszczególnych członków Grupy w roku referencyjnym (2008 r.), jak i w roku złożenia wniosku o wstępne uznanie Grupy (2009 r.). W jego ocenie, sekwencja stwierdzonych działań, ich skutków prawnych oraz dat, w których następowały świadczą bezsprzecznie o praktyce stanowiącej nadużycie, któremu nie towarzyszył przy tym pożądany z punktu widzenia wsparcia rezultat w postaci zwiększenia potencjału produkcyjnego Grupy. Zarówno bowiem z uwagi na podział jednego gospodarstwa małżonków na dwa odrębne, jak również z uwagi na brak prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkich członków Grupy, należało stwierdzić niezrealizowanie celu w postaci koncentracji podaży.

Przedstawione okoliczności świadczą – zdaniem organu – o ziszczeniu się zarówno przesłanki obiektywnej, jak i przesłanki subiektywnej w zakresie odnoszącym się do oceny zaistniałej sytuacji, co do stworzenia sztucznych warunków.

Od decyzji Dyrektora Oddziału z dnia [...] października 2018 r. odwołanie wniósł Syndyk masy upadłości GPOiW [...] Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w D. nad [...] (zwany dalej: "Skarżącym"), podnosząc zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w tym zarzut przedawnienia zwrotu pobranych środków finansowych, które nastąpiło – w jego ocenie – jeszcze przed wszczęciem postępowania.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Prezes Agencji utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału, podzielając argumentację o zasadności zobowiązania do zwrotu wypłaconych Grupie środków finansowych.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie ziściły się przesłanki określone w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (DZ.U.UE.L.1995.312.1; zwanego dalej "rozporządzeniem nr 2988/95"), bowiem Grupa stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści w postaci pomocy finansowej związanej ze wstępnym jej uznaniem w sposób sprzeczny z celami określonymi w przepisach wspólnotowych.

W obszernym uzasadnieniu Prezes Agencji wskazał, że zgromadzone dowody potwierdzają, że w 2008 r., tj. w roku poprzedzającym utworzenie Grupy, trzech jej członków: I. O., M. G. i G. K. – nie produkowali warzyw ani nie prowadzili gospodarstw rolnych. Tym samym, nie będąc producentami jednego produktu rolnego lub grupy produktów, nie mogli zostać członkami grupy producentów rolnych, w konsekwencji zaś Grupa nie mogła zostać wstępnie uznana. Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowe są również ustalenia Dyrektora Oddziału, zgodnie z którymi, również w 2009 r. wskazane osoby nie prowadziły działalności w zakresie produktu ze względu na który Grupa została wstępnie uznana. Wszystko to świadczy o niespełnieniu przez Spółkę celów określonych w Planie dochodzenia do uznania, wpisujących się w cele zawarte w art. 122 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, z późn. zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 1234/2007"), tj. dostosowania produkcji do popytu oraz centralizacji sprzedaży.

Konkludując Prezes Agencji uznał, że utworzenie Grupy było działaniem pozornym, mającym jedynie na celu uzyskanie wsparcia dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, gdyż w sprawie nie można wskazać, że Grupa osiągnęła cele określone w Planie dochodzenia do uznania wpisujące się w cele określone w rozporządzeniu nr 1234/2007. W konsekwencji, Grupa wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, tj. poprzez utworzenie jej niezgodnie z właściwymi celami, jak również warunek subiektywny poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń był działaniem zaplanowanym, które miało na celu ominięcie warunków zawartych w Planie dochodzenia do uznania wpisujących się w treść art. 122 rozporządzenia 1234/2007, w szczególności dostosowania produkcji do popytu, optymalizacji kosztów produkcji oraz ustabilizowaniu cen producenta, jak również ominięcie przepisów rozporządzenia o wstępnym uznaniu w zakresie dotyczącym minimalnej ilości członków grupy, co w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia. Prezes Agencji zaaprobował również wyliczenie kwoty podlegającej zwrotowi, wskazując decyzje, na podstawie których Grupa otrzymała środki finansowe, jak również daty dokonania wypłaty tych środków (ostatnia wypłata z dnia 15 lipca 2014 r.).

Za nieuzasadnione organ uznał zarzuty podniesione w odwołaniu. W szczególności zauważył, że nie daje wiary wyjaśnieniom i fakturom, które miałyby potwierdzać sprzedaż produktów wytworzonych w gospodarstwach M. G. i G. K., bowiem na żadnym etapie weryfikacji wstępnego uznania oraz wniosków o płatność, jak również niniejszego postępowania Spółka nie była w stanie udowodnić, że sprzedawane przez tych członków produkty pochodziły z ich gospodarstw.

Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia organ powołał się na przepisy art. 3 rozporządzenia nr 2988/95, a następnie wskazał, że w sprawie "mamy do czynienia z programem wieloletnim, a zgodnie z ww. przepisem okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Ponadto, nieprawidłowość, która zaistniała w niniejszej sprawie jest ciągła. Podkreślić należy, iż ostatnie podmioty realizowały jeszcze program przeznaczony dla grup producentów owoców i warzyw w 2018 r., a zatem 4 letni okres liczony jest od 2018 r.". Zdaniem Prezesa Agencji, bezsprzecznym jest zatem, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji z dnia [...] lipca 2019 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie roszczenia o zwrot kwot pobranych środków finansowych i tym samym utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;

art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez przyjęcie, że w sprawie miało miejsce stworzenie sztucznych warunków przez Grupę w celu uzyskania płatności;

art. 115 ust. 1 lit. b oraz art. 123 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r.; zwanego dalej: "rozporządzeniem 543/2011") polegające na błędnym zastosowaniu tych przepisów w sprawie, natomiast niezastosowanie art. 59, ewentualnie art. 60 w zw. z art. 79 pkt 3 w zw. z art. 80 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z 25.5.2017, s. 4; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 2017/891") w sytuacji gdy z przepisów przejściowych rozporządzenia nr 2017/891 wynika, że od 1 czerwca 2017 r. art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 nie obowiązuje, a zamiast niego zastosowanie winien znaleźć art. 59 rozporządzenia nr 2017/891, czym organ doprowadził do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji wydanej bez podstawy prawnej – art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.");

art. 115 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 543/2011 poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie miało miejsce oszustwo w rozumieniu tego przepisu;

naruszenie art. 59 rozporządzenia nr 2017/891 poprzez jego niezastosowanie;

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 16 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz pewności prawa i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, skutkujące doprowadzeniem do faktycznego uchylenia praw strony wynikających z ostatecznej decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw;

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej skarżonej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;

art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Marszałka Województwa z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw;

art. 7, art. 7a § 1, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego oraz brak wprowadzenia do materiału dowodowego niniejszej sprawy dokumentów i wyjaśnień złożonych przez Stronę 1 czerwca 2015 r. i 8 czerwca 2015 r., jak również brak przesłuchiwania w charakterze świadków nabywców produktów rolnych wytworzonych przez członków Grupy.

Rozwijając zarzut dotyczący przedawnienia Skarżący wskazał, że 4-letni termin określony w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 winien być liczony od dnia dopuszczenia się nieprawidłowości, za którą w niniejszej sprawie uznać trzeba wydanie decyzji Marszałka Województwa o wstępnym uznaniu Grupy. W konsekwencji termin ten liczony od dnia 30 grudnia 2009 r. upłynął jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie (zawiadomienie z dnia 27 września 2018 r.). Niezależnie od tego Skarżący wskazał, że wobec faktu, iż płatności były przyznawane Grupie na podstawie odrębnych decyzji, to nawet gdyby przyjąć bieg terminu od daty wypłacenia środków wynikających z decyzji przyznającej płatność, to również upłynął 4-letni okres przedawnienia. Zdaniem Skarżącego istotne jest przy tym, że już w pierwszym roku realizacji Planu dochodzenia do uznania (czyli roku 2010) wszyscy członkowie Grupy spełnili wymogi bycia producentem rolny, zatem zarzucane Spółce naruszenie trwało maksymalnie do końca 2010 r., bowiem w tym roku wszyscy członkowie Grupy złożyli indywidualne wnioski o płatności obszarowe. Skarżący wyprowadził również twierdzenie, że jeśliby uznać, że w sprawie mamy do czynienia z programem wieloletnim, to należy odwołać się do Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 (PROW 2007-2013), a zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, datą ostatecznego zamknięcia PROW 2007-2013 jest dzień 30 czerwca 2016 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia Prezes Agencji wyjaśnił, że pomoc dla Grupy przyznana na podstawie art. 103a i art. 125e rozporządzenia nr 1234/2007, była wypłacana z funduszu EFRG w ramach pierwszego filaru, zatem terminy dotyczące realizacji PROW nie miały zastosowania w sprawie. Organ zwrócił przy tym uwagę, że przepis art. 125e rozporządzenia nr 1234/2007 przewidywał okres przejściowy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw. Ostateczną datą przystąpienia grup do tego programu był 31 grudnia 2013 r., co za tym idzie, przy uwzględnieniu 5 lat okresu przejściowego – za ostateczną datę zakończenia programu należałoby uznać dzień 31 grudnia 2018 r. Wynika z tego, że nienależnie przyznane środki z tytułu realizacji Planu dochodzenia do uznania nie mogły się przedawnić przed 31 grudnia 2018 r. (data zakończenia programu). Nadto organ zauważył, że w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany ostatnio pismem z dnia 27 września 2018 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Prawidłowo zatem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w 2018 r., zatem w dacie jej wydania należność nie była jeszcze przedawniona.

Pismem procesowym z dnia 31 sierpnia 2020 r. Skarżący podtrzymał zarzuty zaprezentowane w skardze i jej obszernym uzasadnieniu. Dodatkowo wskazał, że skoro już w 2010 r., czyli w pierwszym roku realizacji Planu dochodzenia do uznania wszyscy członkowie Grupy spełniali wymogi bycia producentem rolnym, to zarzucane Spółce naruszenie trwało maksymalnie do końca 2010 r., w związku z czym błędne było żądanie zwrotu całej kwoty środków przekazanych Grupie, natomiast należało miarkować wysokość tego zwrotu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd podziela ustalenia organów i wywiedzione w ich oparciu stanowisko, zgodnie z którym, Grupa stworzyła sztuczne warunki do uzyskania pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach wsparcia dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw. Podzielić należy bowiem zapatrywanie, że utworzenie Grupy nastąpiło wyłącznie w celu pozyskania korzyści finansowych z naruszeniem przepisów normujących warunki wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw. W szczególności wskazać należy na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r., Nr 5, poz. 27), które dopuszczały wstępne uznanie podmiotu zrzeszającego producentów owoców i warzyw za grupę producentów owoców i warzyw – jeżeli został utworzony co najmniej przez 5 producentów wytwarzających przynajmniej jeden z produktów, ze względu na które wnioskuje o wstępne uznanie (§ 1 pkt 2). Zgodzić należy się zatem z ustaleniami organów, że 3 z 5 członków-założycieli Grupy nie wypełniało tego warunku, skoro numery identyfikacyjne producenta rolnego zostały nadane im dopiero w 2009 r., a ponadto zarówno w roku poprzedzającym utworzenie Grupy (2008 r.), jak też w roku 2009 – nie składali oni wniosków o płatności obszarowe. Nadto prawidłowo dostrzegły organy, że 2 członków-założycieli Grupy, tj. I. O. i S. O. prowadzili jedno gospodarstwo rolne jako małżonkowie, zaś dopiero na skutek umowy o rozdzielności majątkowej z dnia [...] października 2009 r. I. O. stała się samodzielnym posiadaczem gospodarstwa rolnego. Okoliczności te zostały dostrzeżone również przez Prezesa Agencji w znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji z dnia [...] maja 2019 r. o stwierdzeniu, że decyzja Marszałka Województwa z dnia [...] grudnia 2009 r. o wstępnym uznaniu Grupy – została wydana z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.). Z tego względu Grupa nie mogła spełnić celów określonych w Planie dochodzenia do uznania, bowiem nie sposób uznać, by w sytuacji, gdy 3 członków Grupy nie było producentami rolnymi przed jej utworzeniem – nastąpiła centralizacja sprzedaży czy też dostosowanie produkcji do popytu. Sąd podziela przy tym szczegółowe wskazania w tym zakresie poczynione w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, wobec czego ich powielanie w tym miejscu jest zbędne. Przywołać natomiast należy stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 3538/14, zgodnie z którym, działanie gdy poszczególni członkowie na potrzeby założenia grupy producentów rolnych rozpoczynają działalność w branży, w której uprzednio żadnej działalności nie prowadzili, a obiekty do produkcji uzyskali na skutek podziału nieruchomości pozostałych członków grupy, należy ocenić jako sprzeczne z celami prawa wspólnotowego. Podobnie wypowiedział się inny skład tego Sądu w wyroku z dnia 23 maja 2018 r. o sygn. akt V SA/Wa 1398/17 podnosząc, że brak prowadzenia działalności w zakresie w jakim grupa została utworzona, przez 2 z 5 członków grupy przed jej utworzeniem dowodzi, że w istocie chodziło nie o samą produkcję i możliwość współpracy podmiotów tworzących grupę w ramach wspólnego działania, ale o stworzenie sztucznych warunków umożliwiających uzyskanie płatności finansowej. Poglądy te w całości podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro zatem pomoc była przyznawana Grupie na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym Planie dochodzenia do uznania, a Grupa utworzona została zasadniczo dla wzmocnienia pozycji pojedynczych producentów na rynku, zaś niektórzy jej członkowie dopiero w dniu założenia Grupy lub niedługo przed tym terminem, rozpoczynają prowadzenie działalności, to wraz z utworzeniem Grupy następuje rozdrobienie produkcji w zakresie produkcji owoców i warzyw. Zasadny zatem jest wniosek, że warunki dla uzyskania pomocy dla grupy producentów zostały sztucznie stworzone. Pomoc udzielana jest bowiem wówczas, gdy grupa nie tylko jest formalnie zarejestrowana, ale także funkcjonuje zgodnie z celami, dla których została utworzona.

Stosownie do art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazuje się, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Obejście prawa czy też jego nadużycie nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot (pkt 52-53 wyroku ETS z 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 [...] przeciwko [...]; LEXIS.pl nr 405322).

Wbrew stanowisku Skarżącego, w takim przypadku przepis art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2889/95 stanowi samodzielną podstawę do wycofania korzyści, czyli do jej odzyskania w drodze decyzji o zwrocie, bez konieczności uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego formalnej decyzji o wstępnym uznaniu, czy też decyzji o przyznaniu poszczególnych płatności z tego tytułu. Przepis ten wymaga jednak od organu wykazania, że sztuczne warunki w istocie zostały stworzone przez Grupę.

W ocenie Sądu, Prezes Agencji w sposób prawidłowy wskazał, co należy rozumieć poprzez "sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego", a następnie wykazał zaistnienie obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach – cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty (element obiektywny), a także wykazał wolę Grupy do uzyskania korzyści wynikających z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (element subiektywny). Tym samym, środki jakie otrzymywała Spółka – wypłacane na jej kolejne wnioski składane w ciągu okresu dochodzenia do uznania – winny zostać zwrócone.

Sąd nie podziela przy tym stanowiska Skarżącej, zgodnie z którym, o ile przed utworzeniem Grupy niektórzy z jej członków nie byli producentami, to już w pierwszym roku jej funkcjonowania posiadali taki przymiot, co sprawia, że nieprawidłowość ustała. W ocenie Sądu okoliczność podjęcia produkcji rolnej dopiero po zawiązaniu Grupy nie mogła niejako "konwalidować" niespełnienia przesłanek dla jej wstępnego uznania, a co za tym idzie, uprawnić z mocą wsteczną do występowania o płatności związane z dochodzeniem Grupy do uznania. Nie można wobec tego przyjąć, że organ winien miarkować środki podlegające zwrotowi. Skoro bowiem Spółka nie spełniała wymogów do wstępnego uznania już w momencie wydania decyzji Marszałka Województwa, to nie mogła zostać wstępnie uznana za grupę producentów owoców i warzyw, a tym samym nie mogła ubiegać się o związaną z tym pomoc finansową w kolejnych latach dochodzenia do uznania. Pamiętać przy tym należy, że chodzi o zwrot środków związanych z pomocą na utworzenie Grupy (pomocy na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania), nie zaś pomocą dotyczącą ewentualnie realizowanych przez Grupę programów rozwoju obszarów wiejskich. Oznacza to w konsekwencji, że wszystkie środki jakie zostały jej wypłacone w ramach tej pomocy finansowej – były środkami pobranymi nieprawidłowo i podlegały wycofaniu w oparciu o art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95.

Natomiast Sąd uznał, że Prezes Agencji dokonał nieprawidłowej oceny podniesionego przez Skarżącego zarzutu przedawnienia.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, okres przedawnienia wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 2 tego rozporządzenia. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również w odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wskazał, że sprawa dotyczy programu wieloletniego, który ostatnie podmioty realizowały jeszcze do końca 2018 r., a co za tym idzie, że okres przedawania należy liczyć do 31 grudnia 2018 r. Z poglądem tym nie można się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że stwierdzone przez organ nieprawidłowości dotyczyły uzyskania przez Grupę pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów. Co istotne, Grupa realizowała indywidualny Plan dochodzenia do uznania (zatwierdzony przez Marszałka Województwa) – w latach 2010-2014. Nie można zatem uznać, jak uczynił to organ, że skoro art. 125e rozporządzenia nr 1234/2007 przewiduje "okres przejściowy" dla grup producentów w Polsce – w celu spełnienia wymogów niezbędnych dla uznania ich za organizacje producentów zgodnie z art. 122 – który nie może przekraczać 5 lat, to w odniesieniu do wszystkich grup wstępnie uznanych przed 31 grudnia 2013 r. należy stosować jednolity "moment ostatecznego zakończenia programu". W ocenie Sądu, gdyby uznać, że Spółka realizowała "program wieloletni" w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, to należałoby odnosić okres trwania tego "programu" wyłącznie do okresu dochodzenia do uznania Grupy, zatem konkretnego, indywidualnego okresu, określonego w Planie dochodzenia do uznania, nie zaś okresu abstrakcyjnego, przewidzianego jako okres przejściowy dla wniosków o wstępne uznanie złożonych w Polsce. Jak wynika natomiast z akt sprawy, zatwierdzony Plan dochodzenia do uznania Grupy obejmował lata 2010-2014, co potwierdził również Dyrektor Oddziału w uzasadnieniu do decyzji I instancji. Zatem Grupa mogła skorzystać z pomocy poprzez składnie wniosków o przyznanie płatności na kolejne półrocza jedynie do końca 2014 r. Nie sposób jest zatem zaaprobować stanowiska, że Grupa pozyskiwała środki finansowe w ramach programu trwającego do końca 2018 r., a tym samym by uczestniczyła w programie wieloletnim, którego ostateczne zakończenie miało miejsce 31 grudnia 2018 r.

Nie można również przyjąć, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zwrot pomocy finansowej wypłaconej w związku z realizacją programu wieloletniego w ramach PROW 2007-2013, co potwierdził zresztą organ w odpowiedzi na skargę. Jak to słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 8 listopada 2017 r. o sygn. akt V SA/Wa 3326/16, programami wieloletnimi, o których mowa w art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95 mogą być programy rozwoju obszarów wiejskich, w ramach których nie jest udzielane wsparcie finansowe dla sektora owoców i warzyw. Programem wieloletnim, którego ostateczne zamknięcie powoduje zakończenie terminu przedawnienia nie jest ostateczne rozliczenie programu dotyczącego pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw.

Sąd nie podzielił także stanowiska zaprezentowanego przez Skarżącego, zgodnie z którym, termin przedawnienia należy liczyć od dnia wydania przez Marszałka Województwa decyzji o wstępnym uznaniu, zatem od dnia 30 grudnia 2009 r. Jak to słusznie wskazał organ, choć decyzja taka obarczona była wadliwością, to w niniejszej sprawie nie stanowiła ona nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. Dla stwierdzenia nieprawidłowości nie jest bowiem wystarczające stwierdzenie, że dana osoba swoim działaniem lub zaniechaniem naruszyła prawo unijne, ale także, że naruszenie to pociąga za sobą spowodowanie szkody w budżecie Unii. Dla zaistnienia nieprawidłowości niezbędne jest zatem wykazanie obu elementów: działania danej osoby i szkody, rzeczywistej lub potencjalnej. Zgodnie z orzecznictwem unijnym, za datę dopuszczenia się nieprawidłowości – początek biegu terminu przedawnienia, powinna być uznana późniejsza z tych dat. W niniejszej sprawie, wstępne uznanie Grupy decyzją z dnia 30 grudnia 2009 r. nie spowodowało szkody samej w sobie, a jedynie umożliwiło Spółce wystąpienie z wnioskami o płatności w okresie dochodzenia do uznania. Dopiero zatem wypłacanie Grupie – na jej wnioski – środków na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, stanowiło nieprawidłowość, o której mowa w przepisach rozporządzenia nr 2988/85. Podobnie nie można było uznać, że nieprawidłowość ustała w 2010 r., skoro w pierwszym roku realizacji Planu dochodzenia do uznania wszyscy członkowie Grupy spełniali wymogi bycia producentem rolnym, bowiem jak to już wyżej wskazano, okoliczność przystąpienia do produkcji przez wszystkich członków Grupy nie mogła konwalidować wadliwego wstępnego jej uznania i umożliwienia jej przez to występowania z kolejnymi wnioskami o pomoc finansową związaną z dochodzeniem do uznania.

W ocenie Sądu, w sprawie miała natomiast miejsce nieprawidłowość ciągła. Nieprawidłowość ma charakter "ciągły" lub "powtarzający się" w rozumieniu art. 3 ust 1 akapit drugi rozporządzenia 2988/95, jeżeli popełniana jest przez podmiot, który czerpie korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji naruszających ten sam przepis prawa Unii (zob. wyrok TS z dnia 11 czerwca 2015 r., Pfeifer & Langen GmbH & Co. KG v. Bundesanstalt fiir Landwirtschaft und Ernahrung, C-52/14). Ciągłe lub powtarzające się nieprawidłowości muszą być analogicznymi działaniami naruszającymi to samo prawo, obejmują one zespół bezprawnych zachowań stanowiących jedno naruszenie, zjednoczonych wspólnym subiektywnym elementem.

W realiach kontrolowanej sprawy nieprawidłowość ciągła polegała na wypłacaniu Grupie pomocy finansowej – na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania – na skutek składanych przez nią wniosków w latach 2010-2014 r., zatem w okresie dochodzenia do uznania.

Z uwagi na powyższe, Sąd doszedł ostatecznie do przekonania, że określony w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 – 4-letni termin przedawnienia należy liczyć od daty przekazania Grupie ostatniej części środków w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy, tj. od dnia [...] lipca 2014 r., w którym to dniu wypłacono środki przyznane decyzją Dyrektora Oddziału z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], która została uchylona i zmieniona decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].

Podsumowując: Prezes Agencji dokonał nieprawidłowego ustalenia momentu, od którego należy liczyć 4-letni okres przedawnienia, a przez to wadliwie wskazał, że okres przedawniania biegnie do dnia 31 grudnia 2018 r.

Jakkolwiek Sąd uznał, że przedawanie dochodzenia zwrotu pomocy finansowanej wypłaconej Grupie tytułem wstępnego uznania nastąpiłoby po upływie 4 lat od dnia 15 lipca 2014 r., to jednak przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 dopuszcza przypadki przerwania okresu przedawnienia, których organ w niniejszej sprawie nie zbadał. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji kwestii tej nie poświęcono żadnej uwagi, natomiast w odpowiedzi na skargę (która nie stanowi jednak rozstrzygnięcia sprawy) wskazano, że okres przedawania został przerwany "ostatnio" pismem z dnia 27 września 2018 r. Posłużenie się sformułowaniem "ostatnio" może zatem świadczyć, że organ upatruje w sprawie innych czynności skutkujących przerwaniem w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, zatem odnoszących się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Mając na uwadze to, że Sąd nie dokonuje samodzielnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz ocenia jedynie, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że bez wypowiedzenia się w tej kwestii przez Prezesa Agencji w uzasadnianiu do decyzji odwoławczej, przesądzanie upływu terminu przedawania byłoby przedwczesne.

Z tych wszystkich względów stwierdzić należało, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że upływ terminu przedawania uniemożliwia dochodzenie zwrotu i czyni postępowanie w sprawie zwrotu bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Zatem wydanie decyzji merytorycznej pomimo upływu okresu przedawnienia stanowiłoby istotne naruszenie prawa materialnego.

Uwzględnienie skargi z powyższych względów przedwczesnym czyni odnoszenie się do wszystkich podniesionych przez Skarżącego zarzutów. Niemniej jednak wskazać trzeba, że w sprawie nie ziściły się przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. Jak to słusznie wskazał Prezes Agencji, materialnoprawną podstawę do wycofania korzyści stanowił przepis art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, co zostało już wyżej wyjaśnione przez Sąd. Przepis ten został wyraźnie wskazany jako podstawa zwrotu przez organ odwoławczy, którego decyzja stanowi ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, co czyni bezzasadnym zarzut nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dodać należy, że w orzecznictwie niekwestionowany jest pogląd, zgodnie z którym, błędne bądź niepełne powołanie podstawy prawnej w decyzji administracyjnej nie prowadzi automatycznie do uchylenia decyzji, jeżeli podstawa taka istnieje (por. wyroki NSA: z dnia 16 kwietnia 1997 r. o sygn. akt I SA/Kr 970/96; z dnia 6 maja 1999 r. o sygn. akt II SA/Gd 134/97; z dnia 27 czerwca 2000 r. o sygn. akt III SA 1422/99; z dnia 26 stycznia 2001 r. o sygn. akt I SA 1425/99; z dnia 14 sierpnia 2001 r. o sygn. akt I SA 556/00). Nie sposób również przyjąć, by zaskarżona decyzja dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skarżący wskazuje na decyzję Marszałka Województwa z dnia 30 grudnia 2009 r., która zapadła w innej sprawie administracyjnej. Okoliczność wstępnego uznania Grupy na mocy tej decyzji nie pozbawia organów Agencji uprawnienia do prowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu w trybie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, nawet w sytuacji, gdy decyzja o wstępnym uznaniu nie została formalnie wyeliminowana z obrotu prawnego. W tej zaś sprawie nie zapadła wcześniej decyzja ostateczna, zatem zaskarżona decyzja nie kwalifikuje się do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Na marginesie wskazać również wypada, że z punktu widzenia ciążących na Państwie Członkowskim obowiązków do monitorowania i kontrolowania prawidłowości wykorzystywania środków unijnych, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że kwestie dotyczące wstępnego uznawania grup producentów należały uprzednio do właściwości innego organu administracyjnego. Dostrzec można, że raport końcowy OLAF wpłynął do Dyrektora Oddziału w dniu 6 lipca 2017 r., zatem jeszcze przed wyekspirowaniem okresu przedawnienia (15 lipca 2018 r.). Natomiast jak się powszechnie przyjmuje, przedawnienie, aby nie było instytucją pozorną, musi realizować stawiane mu cele, tj. dawać stronie poczucie pewności co do braku ciążących na niej zobowiązań i działać w sposób dyscyplinujący na organ administracji, który nie może egzekwować ich przez dziesięciolecia (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 21 czerwca 2011 r. o sygn. P 26/10 i z dnia 17 lipca 2012 r. o sygn. akt P 30/11). Również Trybunał Sprawiedliwości UE podkreślał w uzasadnieniu do wyroku z dnia 5 maja 2011 r. C-201/10, że z punktu widzenia celu ochrony interesów finansowych Unii, w stosunku do których prawodawca unijny uznał, że czteroletni, a nawet trzyletni okres przedawnienia był już sam w sobie wystarczający, aby umożliwić organom krajowym wszczęcie postępowania dotyczącego nieprawidłowości zagrażających jego interesom finansowym, które mogłoby zakończyć się wydaniem takiego środka jak odzyskanie nienależnie otrzymanej korzyści (pkt 43). W rzeczywistości bowiem należy podnieść, że do takiego organu administracji należy ogólny obowiązek staranności w badaniu prawidłowości w dokonywanych przez niego płatnościach, które ciążą na budżecie Unii, ponieważ państwa członkowskie powinny przestrzegać ogólnego obowiązku staranności przewidziany w art. 4 ust. 3 TFUE, który oznacza, że powinny one podejmować niezwłocznie środki w celu usunięcia skutków naruszeń (zob. podobnie wyrok z dnia 13 listopada 2001 r. w sprawie C-277/98 Francja przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I-8453, pkt 40) (pkt 44).

Rozpatrując ponownie odwołanie Skarżącego, Prezes Agencji uwzględni zaprezentowaną przez Sąd ocenę prawną oraz zbada, czy nastąpiło przerwanie okresu przedawniania – w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 – przed dniem 15 lipca 2018 r. W razie ustalenia istnienia aktu właściwego organu władzy przerywającego bieg przedawnienia, o którym mowa w akapicie trzecim tego przepisu, Prezes Agencji wyda należycie uzasadnioną decyzję o zwrocie, w przeciwnym zaś razie organ winien skorzystać z trybu określonego w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie wobec jego bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Zawarte w punkcie drugim wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych oparte zostało na przepisie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Wskazać należy, że pełnomocnik Skarżącego poinformował Sąd w piśmie z dnia 29 czerwca 2020 r., że nie wnosi sprzeciwu co do rozpoznania sprawy w powyższym trybie – na posiedzeniu niejawnym. Mając natomiast na uwadze okoliczność, że pełnomocnik organu nie wyraził na to zgody, o czym poinformował pismem z dnia 26 czerwca 2020 r., Sąd wyjaśnia, że to strona skarżąca inicjując postępowanie przed sądem administracyjnym w zasadzie jest jego gospodarzem, bowiem co do zasady, to ona może wycofać skargę i doprowadzić do umorzenia postępowania, zaś organ po przesłaniu akt do sądu nie ma już uprawnień do jej uwzględnienia w trybie autokontroli. Ponadto pamiętać należy, że rolą organu jest zebranie wszystkich dowodów w postępowaniu administracyjnym, natomiast postępowanie sądowoadministracyjne nie służy do uzupełniania materiału dowodowego. Pełnomocnik organu nie zgłosił dotychczas żadnych wniosków dowodowych (art. 106 § 3 p.p.s.a.), zaś dodatkową argumentację mógł przedstawić w piśmie procesowym, czego jednak nie uczynił. Przepis art. 15zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy jest przepisem szczególnym, obowiązującym obecnie z uwagi na ogłoszony i nieodwołany dotychczas stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Z tych względów Przewodniczący Wydziału wydał w dniu 10 lipca 2020 r. zarządzenie o wyznaczeniu w przedmiotowej sprawie posiedzenia niejawnego w składzie trzech sędziów.