Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1843/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136,  art. 137
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości treść punktu III zaskarżonej decyzji nr [..] Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. i orzekł w tym zakresie: "Będąca przedmiotem zwrotu części działki nr [...] o pow. [...] m2 oznaczona jest na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. P., wpisanej do ewidencji składnicy geodezyjnej Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu W. w dniu [...].05.2009 r. za nr [...] jako działka Nr [...] z obrębu [...], natomiast będąca przedmiotem odmowy zwrotu część działki Nr [...] o pow. [...] m2 oznaczona jest na wymienionej mapie sytuacyjnej jako działka Nr [...] z obrębu [...], a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że decyzją Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. orzeczono o zwrocie na rzecz H. D. części działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 oraz o odmowie zwrotu części tej działki o pow. [...] m2, położonej w W. przy ul. [...], a także o dokonanie rozliczenia z tytułu zwrotu pomiędzy H. D. a W.

Wymieniona działka nr [...] o pow. [...] m2 uregulowana w księdze wieczystej KW Nr [...] wchodziła w skład dawnej działki nr [...] o pow. [...] m2 wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] września 1978 r. nr [...] na cele budowy ulicy [...], zgodnie z lokalizacją szczegółową Nr [...] z dnia [...] lutego 1977 r. Aktualnie działka Nr [...] stanowi własność W.

Od decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. odwołanie złożył Prezydent W. podnosząc, że na części działki nr [...] zrealizowana została ulica [...], będąca drogą publiczną, a pozostała jej część położona jest w granicach pasa drogowego, określonego liniami rozgraniczającymi ulic [...].

Rozpatrując odwołanie Wojewoda [...] stwierdził, że z zebranych w sprawie materiałów dowodowych wynika, że część działki nr [...] o pow. [...] m2 oznaczonej na mapie sytuacyjnej jako działka nr [...] została wykorzystana na cele budowy drogi publicznej ulicy [...], wobec czego nie może być przedmiotem zwrotu. Pozostała zaś jej część o pow. [...] m2 oznaczona jako działka nr [...] nie została dotychczas wykorzystana na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu – ogrodzona jest [...] i znajduje się na niej [...].

Organ II instancji podniósł, że skoro pomimo upływu ponad 30 lat od dnia wywłaszczenia działka nr [...] dotychczas nie została wykorzystana na cele wywłaszczenia, istnieją podstawy do uznania w rozumieniu przepisów art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, iż stała się ona zbędna na cele, dla których nastąpiło jej wywłaszczenie.

Zdaniem Wojewody usytuowanie działki w projektowanych liniach rozgraniczających ulicy nie oznacza zrealizowania celu budowy ulicy. Realizacja bowiem inwestycji w postaci budowy ulicy na wywłaszczonej nieruchomości musi się wiązać z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi, wskazującymi na wykonywanie takiego obiektu budowlanego.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części dotyczącej zwrotu działki nr [...] o pow. [...] m2 wniosło W. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 136 ust. 3, art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenia art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego niezastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że cel wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany. Na części działki nr [...], w skład której wchodzi zwracana działka nr [...] wybudowana została ulica [...]. Ulica ta stanowi drogę publiczną co najmniej od roku 1988, pozostała zaś część nieruchomości położona jest w granicach pasa drogowego określonego liniami rozgraniczającymi ul. [...] zgodnie z danymi technicznymi oraz zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie skarżącej projektowana działka nr [...] posiadająca oznaczenie "[...]" i stanowiąca część drogi publicznej nie może podlegać zwrotowi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie art.. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.)

Zgodnie z art. 136 ust. 3 w/w ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że pojęcie "zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu " nie może być rozumiane tak, jak w języku potocznym lub też na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., o gospodarce nieruchomościami gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, albowiem ustawodawca odsyła do art. 137 w którym zawarł definicję legalną tego pojęcia. Stosownie do ust. 1 tego przepisu, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany.

W sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości istotne jest zatem to, czy w określonym przedziale czasowym rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia lub, czy po upływie określonego czasu cel ten został zrealizowany. Natomiast ust. 2 tego artykułu przewiduje, ze jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

W niniejszej sprawie Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację organu I i II instancji odnośnie tego, ż przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że cała wywłaszczona nieruchomość nie została dotychczas zagospodarowana na cel wywłaszczenia. Nie została wydana żadna decyzja zezwalająca na jakąkolwiek budowę na przedmiotowej działce, a oględziny terenu (jak również fotografie przedmiotowej działki znajdujące się w aktach sprawy) potwierdziły, że jest ona niezabudowana, [...] i znajduje się na niej [...] – nie związany trwale z gruntem.

Na działce nr [...] nie zrealizowano ulicy [...], a jedynie zaplanowano jej przebieg i określono w planie zagospodarowania przestrzennego dane techniczne dotyczące linii rozgraniczających ulic [...].

Przepis art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa dokładne ramy czasowe dotyczące inwestycji odnośnie jej zakończenia – 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, odnośnie zaś rozpoczęcia prac związanych z jej realizacją – 7 lat, od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Określenie tych dat oznacza, że podmiot na rzecz którego dokonano wywłaszczenia jest zobowiązany do zrealizowania celu wywłaszczenia właśnie w tym terminie lub rozpoczęcia prac w ustalonym terminie. Jeżeli zaś pomimo upływu 10 lat od daty wywłaszczenia cel nie został zrealizowany lub pomimo upływu 7 lat prace nie zostały rozpoczęte, wówczas nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W takim przypadku poprzedni właściciel może skutecznie żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Ustawodawca nie przewidział żadnych dodatkowych nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających odmowę zwrotu po spełnieniu przesłanek z art. 137.

Nie jest kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie, że przedmiotowa nieruchomość stanowi teren objęty planem zagospodarowania przestrzennego, według którego działka nr [...] położona jest w liniach rozgraniczających ul. [...]. Jednakże jest to tylko planowana w przyszłości inwestycja, a samo ujęcie danej inwestycji w planie zagospodarowania przestrzennego – bez jej faktycznej realizacji – nie ma żadnego wpływu na ocenę przesłanek dotyczących zwrotu nieruchomości.

Podobnie uznał Sąd Naczelny w wyroku z dnia 6 marca 2002 r. sygn. akt III RN 11/2001 "Rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu polegającego na wybudowaniu obiektu musi wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi wskazującymi na wykonanie takiego obiektu budowlanego

Ponieważ w niniejszej sprawie spełnione zostały wymogi określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami skutkujące zwrotem nieruchomości, dlatego też Sąd uznał, że stanowisko organów uznających, iż przedmiotowa nieruchomość podlega zwrotowi na rzecz uprawnionej osoby jest prawidłowe. Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentacje organów odnośnie tego, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Z akt sprawy bowiem jednoznacznie wynika, że przedmiotowa działka nie została dotychczas zagospodarowana. Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, iż sam fakt usytuowania działki w liniach rozgraniczających ulic [...] przesądza o tym, że działka ta w chwili obecnej stanowi drogę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a skoro drogi publiczne zaliczane zostały przez ustawodawcę do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie, to niedopuszczalnym jest zwrot wywłaszczonej nieruchomości – gdyż wówczas osoba fizyczna nabyłaby własność nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej.

Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu sprawy, uzasadniły też przekonująco swoje decyzje – a Sąd w całości podzielił ich stanowiska.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.