Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 135/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.

SENTENCJA

Dnia 18 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi D.Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M.G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 56 m. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi M.G. z funduszu Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm.), art. 21 ust. 3, art. 31 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64 poz. 427 ze zm.), § 2, § 3 ust. 1, § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40 poz. 329 ze zm.), art. 2, art. 7, art. 10, art. 16 ust. 2 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 368 z 23.12.2006 r., str. 74 - 84), art. 14, art. 25, art. 57 ust. 3, art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L 316 z 2 grudnia 2009 r., str. 65), Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. nr [...] z dnia [...], w sprawie odmowy przyznania D.Z. na rok 2010 pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz nałożenia sankcji w wysokości 982,71zł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu 11 maja 2010 r. D.Z. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2010 r. Łączna powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności ONW wynosiła 9,85 ha.

W dniu 5 września 2010 r. została przeprowadzona kontrola działek w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Kontrola dotyczyła całego gospodarstwa i została przeprowadzona metodą inspekcji terenowej. W toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, które pozwoliły uznać, że łączna powierzchnia działek deklarowanych do płatności ONW wynosi faktycznie 4,36 ha. D.Z. nie wniósł zastrzeżeń do wyników kontroli.

W dniu 25 października 2010 r. wezwano pełnomocnika D.Z. do złożenia wyjaśnień, dotyczących kwalifikowalności zadeklarowanych powierzchni w związku z kontrolą administracyjną wniosku, która ujawniła konflikt kontroli krzyżowej dotyczący działki ewidencyjnej 568. W odpowiedzi złożono korektę wniosku, w której wycofano z płatności działkę 568, o powierzchni użytkowanej rolniczo 1,17 ha.

W dniu 22 listopada 2010 r. została przeprowadzona ponowna kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności powierzchni działek, która również ujawniła nieprawidłowości.

W dniu 12 marca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wydał decyzję nr [...], którą odmówił D.Z. przyznania pomocy finansowej w postaci płatności ONW na rok 2010.

Od powyższej decyzji D.Z. wniósł odwołanie.

W dniu [...] Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...], którą uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, iż zachodzi sprzeczność między rozstrzygnięciem decyzji organu I instancji a jej uzasadnieniem, gdyż w rozstrzygnięciu brak jest orzeczenia w przedmiocie nałożenia na stronę sankcji.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję nr [...], odmawiającą D.Z. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – strefa nizinne I na rok 2010 oraz nakładającą na niego sankcję w wysokości 982,71 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w stosunku do wniosku złożonego przez D.Z. o przyznanie płatności ONW, przeprowadzone zostały kontrole administracyjne i kontrole w terenie, które wykazały nieścisłości. Kontrola administracyjna z dnia 25 października 2010 r. wykazała nieścisłości dotyczące działki 568 (F). Ponowna kontrola w dniu 2 listopada 2010 r. wykryła błędy dotyczące działki rolnej H, której powierzchnia zgłoszona do płatności ONW była większa od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do płatności ONW. Ponadto, kontrole tej działki metodą inspekcji terenowej, przeprowadzone w latach ubiegłych, skutkowały trwałym wykluczeniem tej działki z płatności. Powyższe kontrole spowodowały wykluczenie z płatności ONW działek: F i H. Kontrola terenowa przeprowadzona u D.Z. w dniu 5 września 2010 r. stwierdziła nieprawidłowości w zakresie działek: A, C, F, G i H. Kolejna kontrola przeprowadzona w dniu 22 listopada 2010 r. w zakresie przestrzegania minimalnych norm DKR również ujawniła nieprawidłowości dotyczące działek: A, C, F, G i H.

Organ podkreślił, iż kopie raportów z kontroli przesłano producentowi w dniu 7 grudnia 2010 r. i w terminie określonym w art. 30a ust. 8 pkt 1ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (14 dni) nie wniósł on żadnych zastrzeżeń.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. zaznaczył, że w dniu 28 lutego 2012 r. i 19 października 2012 r. przeprowadzono ponowne kontrole administracyjne sprawy wniosku z dnia 11 maja 2010 r. z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu, wskazując na następujące błędy:

1/ zadeklarowana powierzchnia działki rolnej F i A była większa od powierzchni stwierdzonej,

2/ na całej działce G i H stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej,

3/ działka rolna C nie spełniała minimalnej wymaganej powierzchni 0,10ha.

Wskazane powyżej działki rolne wykluczone zostały z płatności ONW, w związku z czym, łączna powierzchnia działek rolnych stwierdzona na obszarze ONW strefa nizinna I wyniosła 4,36ha. Różnica między powierzchnią zgłoszoną a stwierdzoną stanowiła 5,49ha, co stanowiło 125,91% i skutkowało odmową przyznania producentowi rolnemu płatności oraz sankcjami w okresie kolejnych trzech lat kalendarzowych.

Pełnomocnik D.Z. – ojciec – L.Z., złożył od powyższej decyzji odwołanie, wnosząc o jej zmianę i przyznanie wnioskodawcy płatności ONW oraz nie nakładanie sankcji albo o uchylenie decyzji z dnia [...] i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu podkreślono, że decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, gdyż wszystkie zgłoszone przez D.Z. działki rolne spełniały warunki do przyznania pomocy ONW. Pełnomocnik podniósł, iż nie rozumie skąd wzięła się różnica na poziomie aż 125,91% pomiędzy zadeklarowanymi powierzchniami działek, a stwierdzonymi podczas kontroli. Za nieuzasadnione uznał także nałożenie na wnioskodawcę tak wysokiej sankcji.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu powołał brzmienie § 2 i § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW. Powołał ponadto art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006. Organ podniósł, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności ONW na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, wyniki przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontroli na miejscu są podstawą odmowy przyznania płatności ONW na rok 2010 i nałożenia sankcji. Organ odwoławczy opisał kontrole przeprowadzone na działkach D.Z. w dniach 5 września 2010 r. i 22 listopada 2010 r. oraz stwierdzone w ich toku nieprawidłowości. Powołał brzmienie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w zw. z art. 2 rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1975/2006. Stwierdził, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 nie był poprawny pod względem faktycznym, a producent nie udowodnił, że nie ponosi winy tych nieprawidłowości. Ponadto producent nie informował organu w formie pisemnej o nieprawidłowościach we wniosku. Wobec powyższego organ uznał, że w analizowanej sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania przepisu art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Organ powołał również brzmienie art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła dowodów, które podważałyby wyniki przeprowadzonych kontroli. Ponadto zwrócił uwagę, że D.Z. nie złożył zmiany do wniosku, stosownie do brzmienia art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w zw. z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, nie wycofał z wniosku działek, które nie kwalifikowały się do płatności, stosownie do brzmienia art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w zw. z art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006. Zaznaczył, że składając wniosek producent oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności.

Organ powołał również treść art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i art. 16 ust. 2 i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006. Stwierdził, że zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej przekracza 50 %, zatem zachodzi podstawa do odmowy przyznania płatności ONW za 2010 rok i nałożenia sankcji trzyletnich w wysokości 982,71 zł.

Na powyższą decyzję D.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, prosząc o jej zmianę i przyznanie płatności ONW za rok 2010 oraz nie nakładanie sankcji trzyletnich w łącznej wysokości 982,71, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi administracji sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł, iż zgłoszona przez niego do otrzymania dopłat ONW ziemia była cały czas uprawiana i utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Wskazał, że zgłosił do dopłat działki o łącznej powierzchni 9,85 ha. i wszystkie działki były uprawiane. Nie zgodził się z wynikami przeprowadzonych na działkach kontroli. Skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 27 lutego 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego poparł skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga D.Z. nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, ze sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonej decyzji organu z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t. j.), dalej p.p.s.a., zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analizując okoliczności faktyczne niniejszej sprawy i dokonaną przez organy ich ocenę prawną, Sąd nie stwierdził, aby w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa, skutkującego koniecznością jej uchylenia.

Zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie, określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U., nr 40, poz. 329 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem ONW. Rozporządzenie ONW zostało wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zastosowanie mają ponadto powołane przez organ w podstawie prawnej decyzji, akty normatywne wydane przez organy Unii Europejskiej tj. rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006.

Pomoc finansowa w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" (płatność ONW) przysługuje rolnikowi, który spełnia przesłanki wskazane w § 2 rozporządzenia ONW. Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Podkreślić należy, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Należy przy tym wskazać, że dla potrzeb pomocy obszarowej podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa. Zgodnie z art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 wnioski o wsparcie i kolejne wnioski o płatność są sprawdzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania wsparcia. Państwa członkowskie określają odpowiednie metody i sposoby kontroli warunków przyznawania wsparcia w ramach każdego środka, a kontrole kwalifikowalności obejmują kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Kontrola polega na porównaniu danych dotyczących poszczególnych działek rolnych podanych we wniosku, w tym powierzchni działek rolnych, z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych.

Z przytoczonych regulacji wynika, że organy agencji winny przeprowadzać kontrole administracyjne wniosków, jak również kontrole w terenie, w celu weryfikacji danych zadeklarowanych przez producentów rolnych. Wyniki takich kontroli są dla organów podstawą do ustalenia obszaru użytkowanego rolniczo oraz sposobu jego zagospodarowania, jako spełniającego wymogi unijne i krajowe do zakwalifikowania powierzchni do uzyskania określonej płatności.

Wyniki kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym skarżącego stanowiły podstawę do odmowy przyznania płatności ONW na rok 2010 i nałożenia sankcji. Z treści skargi wynika, że strona nie zgadza się z ustaleniami kontroli przeprowadzonych przez organy, które skutkowały określeniem niższej, niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW, powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do tych płatności w roku 2010.

Po przeanalizowaniu akt administracyjnych niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się jednak uchybień w działaniu organów. Sąd stwierdził przede wszystkim, iż producent rolny, mając obiektywną możliwość procesową, nie uczestniczył w sposób aktywny postępowaniu administracyjnym. W toku postępowania skarżący nie zgłaszał żadnych argumentów ani wniosków dowodowych, za pomocą których mógłby wykazać, że stanowisko organów w zakresie ustalonej w trakcie kontroli powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności ONW jest nieprawidłowe.

Należy podkreślić, że uczestnictwo w programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a chcąc skorzystać z przywilejów dopłat należy dostosować się w pełni do bardzo precyzyjnych sformalizowanych wymogów, jakimi systemy te są obwarowane i aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organami. Kwestionując ustalenia organu, co do kwalifikowalności powierzchni, jak i wzajemnej zgodności, strona skarżąca nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do wyników kontroli we wskazanym terminie, który wynosił 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu raportu kontroli. Także w odwołaniu od decyzji organu I instancji, pełnomocnik D.Z. bardzo ogólnikowo wskazał, iż nie zgadza się wynikami kontroli przeprowadzonych na zadeklarowanych działkach, bez podania przy tym jakichkolwiek argumentów, które podważałyby stanowisko organu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że w dniu 5 września 2010 roku przeprowadzona została – metodą inspekcji terenowej – zasadnicza kontrola gospodarstwa rolnego D.Z., w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Ponowna kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności zadeklarowanych przez skarżącego działek miała miejsce w dniu 22 listopada 2010 r. W toku kontroli organ nie stwierdził nieprawidłowości na deklarowanych przez skarżącego działkach rolnych B o powierzchni 0,14 ha, D o powierzchni 0,33 ha oraz E o powierzchni 2, 01 ha. Natomiast na działce rolnej A o deklarowanej powierzchni 0,25 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 99 ustalono, iż zadeklarowana powierzchnia jest większa od powierzchni stwierdzonej (0,11 ha), na działce rolnej C o deklarowanej powierzchni 0,87 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 666/1 ustalono, iż zadeklarowana powierzchnia (0,87 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (0,05 ha), a na działce rolnej F o deklarowanej powierzchni 3,01 ha, położonej na działkach ewidencyjnych nr: 568, 575/5, 575/6, 575/7, 575/8 ustalono, iż zadeklarowana powierzchnia (3,01 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (1,77 ha).

Ponadto, na działkach rolnych G oraz H o deklarowanych powierzchniach 2,70 ha oraz 0,54 ha, położonych na działkach ewidencyjnych nr: 1/1, 1/2 i nr 167 stwierdzono odłóg.

Mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy – po dokonaniu stosownych obliczeń – zasadnie stwierdził, że faktyczna powierzchnia działek rolnych kwalifikujących się do płatności ONW w l strefie nizinnej wynosi 4,36 ha, a nie - jak zadeklarował skarżący - 9,85 ha (A 0,11 ha + B 0,14 ha + D 0,33 ha + E 2,01 ha + F 1,77 ha = 4,36 ha). Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 5,49 ha (9,85 ha - 4,36 ha = 5,49 ha). Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych deklarowanych do płatności, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnych i na miejscu przekroczyła zatem 50%. Została ona wyliczona na podstawie wzoru: powierzchnia deklarowana (9,85 ha) - powierzchnia stwierdzona (4,36 ha) x 100% powierzchnia stwierdzona (4,36 ha).

Wskazać należy, iż zgodnie z 16 ust. 2 i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach środka związanego z obszarem przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o zatwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeżeli natomiast różnica wynosi więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru dla danego środka związanego z obszarem, nie przyznaje się pomocy. Jeżeli zadeklarowany obszar przekracza obszar zatwierdzony o więcej niż 30%, stosownie do art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, beneficjenta wyklucza się z otrzymania pomocy, do której byłby on uprawniony na mocy tego artykułu, na dany rok kalendarzowy w zakresie danych środków. Kwota wynikająca z wykluczeń przewidzianych w ust. 3 akapit drugi i ust. 5 podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach wszystkich środków wsparcia ustanowionych na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono rozbieżność. Jeżeli ta kwota nie może zostać w pełni odliczona od tych płatności pomocowych, pozostające saldo zostaje anulowane.

Zasadnie zatem organ odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW na 2010 rok i nałożył sankcje trzyletnie w wysokości 982,71 zł. Zasadnie również wskazał, że kwota ta zostanie odliczona od płatności pomocowych w ramach wszystkich działań wsparcia, ustanowionych na mocy ww. rozporządzeń oraz, że jeśli nie będzie możliwe jej odliczenie w całości w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, występujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo pozostałe do spłaty zostanie anulowane.

Reasumując, należy ponownie podkreślić, że D.Z. nie wniósł do raportu kontroli zastrzeżeń dotyczących jej wyników, do czego uprawniał go art. 31 ust. 8 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie zaś z utrwaloną linią orzecznictwa, brak uwag (zastrzeżeń) do raportu kontroli stanowi przesłankę do przyjęcia tezy, że wnioskodawca zgodził się z ustalonym przez organ stanem faktycznym wskazanym w protokole z czynności kontrolnych (zobacz m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Po 672/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1285/08, opubl. w CBOiS).

W tym stanie rzeczy, zarzuty skarżącego kwestionujące odmowę przyznania płatności w odniesieniu do zawyżonej w deklaracji powierzchni działek zadeklarowanych do pomocy ONW, należało uznać za całkowicie bezzasadne. Biorąc zaś pod uwagę ustalenia poczynione przez organ w trakcie kontroli, również twierdzenia skarżącego, że wszystkie działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej nie znajdują uzasadnienia.

Podkreślić także należy, iż postępowanie przed organami ARiMR zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Na mocy tychże zmian, organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Przyjęto też zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści. Tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym strona jest zmuszona do większej aktywności (patrz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Po 970/11, opubl. w CBOiS).

W świetle wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci raportów z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni i wzajemnej zgodności oraz dokumentacji fotograficznej, nie zostały podważone przez rolnika żadnym przekonywającym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Także Sąd oceniając raporty z kontroli na miejscu oraz wykonane w sprawie zdjęcia - potwierdzające wnioski zawarte w raporcie - nie powziął wątpliwości co do przyjętego przez organy stanu faktycznego sprawy.

Ponadto należy zaznaczyć, iż organ II instancji zasadnie uznał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania przesłanek z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z treścią tego przepisu, zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto nie stosuje się ich w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

W rozpatrywanej sprawie skarżący nie składał do organu żadnych wyjaśnień by wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy, ani też nie informował organu, że wniosek nie odpowiada zadeklarowanemu w nim stanowi faktycznemu, przed powiadomieniem go o wynikach kontroli.

Po analizie całości materiałów sprawy Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zebrano niezbędne dowody do rozstrzygnięcia w sprawie, po czym dokonano prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. W treści decyzji organy wnikliwe przedstawiły argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Dlatego też Sąd uznał, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu sądowym przez adwokata z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 t. j.).

D.Cz.