Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 402/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3,  art. 6, 4, 91  ust. 4,  art. 9
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] orzekającą o wpisaniu do rejestru zabytków części linii dawnej Kolei [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia prawne i faktyczne.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. wpisał do rejestru zabytków część linii dawnej Kolei [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w Z., gm. Z. o statusie miejskim, powiat [...] w postaci: 1) dawnego dworca kolejowego Z. (obecnie budynek mieszkalny) wraz z dawnym magazynem ekspedycji kolejowej (obecnie budynek gospodarczy), położonych przy ul. [...]; 2) wiaduktu w ciągu ul. [...]; 3) terenu dawnej linii kolejowej z charakterystycznymi cechami jego ukształtowania na obszarze działek: nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...] i nr [...] obręb [...]. Jednocześnie w sentencji decyzji organ wskazał, iż granice ochrony konserwatorskiej zostały oznaczone na załącznikach graficznych, które stanowią integralną część tej decyzji.

Od powyższej decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. odwołanie wniosła Gmina Z. o statusie miejskim, reprezentowana przez Prezydenta Miasta Z.

Odwołanie odnosiło się do jednego z elementów linii dawnej Kolei [...] tj. terenu dawnej linii kolejowej z charakterystycznymi cechami jego ukształtowania na obszarze działek: nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...] i nr [...] obręb [...]. Strona podniosła, że wpisanie tego obszaru do rejestru zabytków będzie kolidowało z realizowaną inwestycją budowy trasy rowerowej "[...]", jak i projektowanymi inwestycjami m.in. budową ulicy [...], ponieważ jak wskazano prace te będą wymagały obniżenia części nasypów oraz "wypłyceniu" fragmentów jarów. W uzasadnieniu odwołania Prezydent wyjaśnił, że objęcie ochroną konserwatorską przedmiotowego obszaru odbywa się kosztem hamowania inwestycji miejskich celu publicznego, natomiast ukształtowanie terenu dawnej kolei nie jest aż tak cennym zabytkiem.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2010 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), dalej: ustawa.

Wskazał, że stosownie do ustawowej definicji zabytku nieruchomego zawartej w art. 3 pkt 1 i 2 ustawy, zabytek nieruchomy to nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, będący dziełem człowieka lub związany z jego działalnością i stanowiący świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Przepisy tej ustawy określają, że ochronie i opiece bez względu na stan zachowania podlegają zabytki będące m.in. dziełami architektury i budownictwa (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz obiektami techniki (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. e).

Następnie Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy.

W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] września 2009 r., w konsekwencji wystąpienia [...] Towarzystwa [...] z dnia 18 lipca 2008 r., w którym wskazano na walory zabytkowe tej linii kolejowej oraz na plany Gminy Z. dążące do zmiany sposobu zagospodarowania jej terenów.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy będący podstawą rozstrzygnięcia stanowiły przede wszystkim: protokoły oględzin nieruchomości z dnia [...] września 2009 r., [...] maja 2010 r. i [...] maja 2010 r. oraz: "Opinia o wartościach historyczno-technicznych Kolei [...] na jej odcinku prowadzonym przez Z. pomiędzy ul. [...] a [...]", opracowana przez dr hab. prof. S.J.; "Opis techniczny infrastruktury specjalnej na potrzeby postępowania administracyjnego w sprawie wpisania zabytku nieruchomego do rejestru zabytków", opracowany przez T. P. oraz M.J. B. w 2010 r.; "Raport z przeprowadzonych badań wieku zachowanych szyn i podkładów", opracowany przez M.J. B. w 2010 r.; karta ewidencyjna zabytku dla budowli liniowej - zespołu: Linia Kolejowa Z. – S. (Kolej [....]), opracowana przez dr hab. prof. S.J. w 2009 r.; opinia pt. "Kolej [...] - opinia", opracowana w [...] Szkole [...] w S. przez dr I.G., a także akta postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych na działkach nr ewid. [...] i [...] obręb [...], na odcinku skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] do wiaduktu przy ul. [...] oraz pisma: P. S.A. z dnia 23 lutego 2010 r.; Klubu [...] z dnia 25 marca 2010 r.; [...] Muzeum [...] w Z. z dnia 8 kwietnia 2010 r.; oświadczenie Prezesa [...] Towarzystwa [...] M.J. B. z dnia 7 czerwca 2010 r.

Minister wyjaśnił, że ww. materiały pozwoliły na ocenę wartości zabytkowych przedmiotowego obiektu liniowego. Ponadto organ uznał, że do rejestru zabytków może być wpisany konkretny obiekt nawet bez potrzeby zasięgnięcia opinii specjalistycznej, jeśli fakt zabytkowego charakteru jest oczywisty i niepodważalny.

Podzielając stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków organ II instancji stwierdził, że relikty linii dawnej Kolei [...] wraz z infrastrukturą techniczną (m.in. torowisko, zachowane urządzenia, nasypy, jar), budynkiem dworca i wiaduktem w ciągu ul. [...] stanowią jednolity obiekt liniowy o wartości historycznej i naukowej. Zdaniem organu omawiany zabytek, jako obiekt techniki świadczący o kulturze materialnej, zawiera elementy charakterystyczne dla form gospodarki oraz dokumentuje poziom rozwoju cywilizacyjnego zarówno miasta, jak i regionalnej sieci komunikacji kolejowej.

Reasumując Minister wyjaśnił, że wpisanie do rejestru zabytków części linii dawnej Kolei [...] powoduje wprawdzie pewne ograniczenia w rozporządzaniu własnością, m.in. w postaci konieczności uzgadniania inwestycji przy ww. zabytku z wojewódzkim konserwatorem zabytków, na podstawie art. 36 ustawy, jednakże nie wyklucza na tym terenie prowadzenia jakiejkolwiek działalności inwestycyjnej. Tak więc wskazane w odwołaniu inwestycje (realizowane i projektowane) nie mogą stanowić – zdaniem organu – przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w części wpisującej do rejestru zabytków teren dawnej linii kolejowej z charakterystycznymi cechami jego ukształtowania na obszarze działek: nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...] i nr [...] obręb [...].

Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] wniosła Gmina Z. o statusie miejskim, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, 77 § 1, 80, 84 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu postępowania administracyjnego bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sytuacji, gdy podczas oględzin w 2010 roku ustalono, iż torowisko na odcinku od ul. [...] do [...], czyli na [...] jego przebiegu zostało rozebrane, zaś dokładne, wnikliwe, wyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy sam teren dawnej linii kolejowej bez istotnej i charakterystycznej dla linii kolejowej części składowej w postaci torowiska posiada wystarczające cechy do uznania go za zabytek nieruchomy, spowodowałoby dokładne wyjaśnienie sprawy i stwierdzenie braku podstaw do wydania zaskarżonej decyzji;

2. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części tj. wyjaśnienia, czy sam teren dawnej linii kolejowej bez istotnej i charakterystycznej części składowej w postaci torowiska posiada wystarczające cechy do uznania go za zabytek nieruchomy,

3. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, którymi organ administracji publicznej kierował się przy załatwieniu sprawy w sprzeczny sposób albowiem organ stwierdził, iż torowisko jako infrastruktura techniczna linii dawnej Kolei [...] jest elementem jednorodnego obiektu liniowego o wartości historycznej i naukowej a następnie wskazał, iż likwidacja części tego torowiska podczas prac prowadzonych w 2010 roku nie ma istotnego wpływu na ustaloną wartość zabytkową odcinka linii dawnej Kolei [...] objętego wpisem do rejestru zabytków;

4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ I instancji nie stwierdził podstaw do objęcia ochroną prawną fragmentu torowiska pozostałego na odcinku od wiaduktu nad ul. [...] do ul. [...] a organ II instancji stwierdził, iż torowisko jako infrastruktura techniczna linii dawnej Kolei [...] jest elementem jednorodnego obiektu liniowego o wartości historycznej i naukowej;

5. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c i e ustawy poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jej podstawy faktycznej i prawnej tj. niewyjaśnienie dlaczego części linii dawnej Kolei [...], wskazanej w sentencji decyzji, zostały zakwalifikowane jako zabytek nieruchomy, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c i e ustawy oraz niewyjaśnienie, które z elementów części linii dawnej Kolei [...] wskazanych w sentencji decyzji organu I instancji zakwalifikowano jako dzieło architektury i budownictwa, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. c ustawy, a które elementy zakwalifikowano jako obiekty techniki, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. e ustawy;

6. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy poprzez wskazanie na załącznikach graficznych stanowiących integralną cześć decyzji organu I instancji granicy ochrony prawnej w sposób szerszy niż przewiduje to sentencja decyzji, tj. objęcie ochroną prawną nie tylko dawnego dworca Kolejowego Z. (obecnie budynek mieszkalny) wraz z dawnym magazynem ekspedycji (obecnie budynek gospodarczy) położonych przy ul. [...], ale również otoczenia tego budynku co powoduje sprzeczność pomiędzy częścią pisemną i graficzną decyzji podczas, gdy objęcie ochroną prawną otoczenia zabytku jest możliwe tylko i wyłącznie na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy;

7. art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie przy załatwianiu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest wpisanie m.in. terenu dawnej linii kolejowej z charakterystycznymi cechami jego ukształtowania, co będzie kolidowało z realizowaną inwestycją budowy trasy rowerowej "[...]", jak i projektowanymi inwestycjami m.in. budową ulicy [...] (co będzie wymagało obniżenia części nasypów oraz "wypłycenia" fragmentów jarów), czego konsekwencją będzie zahamowanie inwestycji miejskich celu publicznego;

8. art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sytuacji, gdy organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, tj. decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2010 r., uchylającej decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2010 r. wstrzymującej roboty budowlane i umarzającej postępowanie organu I instancji,

9. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2010 r. zapadła z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego;

II. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj.: art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie brak jest podstaw do uznania, iż budynek dawnego dworca kolejowego (obecnie budynek mieszkalny) wraz z dawnym magazynem ekspedycji kolejowej (obecnie budynek gospodarczy) położonych przy ul. [...], wiadukt w ciągu ul. [...] a także teren dawnej linii kolejowej na obszarze działek: nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...] stanowią obiekty techniki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, Gmina Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2008 r. a także zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

W ocenie Sądu skarga złożona w przedmiotowej sprawie jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi określa ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 i 2, tej ustawy zabytek – jest to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową, natomiast zabytek nieruchomy – jest to nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt 1.

Z kolei zgodnie z treścią art. 4 tej ustawy ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków, (...), kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków, a także uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska.

Powyższa ochrona realizowana jest m.in. przez wpis do rejestru zabytków zabytku nieruchomego na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu lub na wniosek właściciela zabytku. Do rejestru może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru.

Jak wynika z akt sprawy, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] wpisał do rejestru zabytków część linii dawnej Kolei [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w Z. w postaci: 1) dawnego dworca kolejowego Z. (obecnie budynek mieszkalny) wraz z dawnym magazynem ekspedycji kolejowej (obecnie budynek gospodarczy) położonych przy ul. [...]; 2) wiaduktu w ciągu ul. [...]; 3) terenu dawnej linii kolejowej z charakterystycznymi cechami jego ukształtowania na obszarze działek: nr [..] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...]. Jednocześnie w sentencji decyzji organ wskazał, że granice ochrony konserwatorskiej zostały oznaczone na załączniku graficznym, który stanowi integralną część decyzji. Rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymał w mocy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organowi, iż ten przeprowadził postępowanie administracyjne bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sytuacji gdy podczas oględzin w 2010 r. ustalono, iż torowisko na odcinku [...] jego przebiegu zostało rozebrane. Zdaniem skarżącej stan ten obligował organ do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy sam teren dawnej linii kolejowej bez istotnej i charakterystycznej dla linii kolejowej części składowej w postaci torowiska posiada wystarczające cechy do uznania go za zabytek nieruchomy.

W odniesieniu do tego zarzutu wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. ochronie podlegają wyszczególnione w tym przepisie zabytki nieruchome (pkt 1), ruchome (pkt 2) i archeologiczne, bez względu na stan ich zachowania. Z wykładni literalnej tego przepisu wynika wprost, że zły stan zachowania obiektu zabytkowego (np. stan techniczny budynku), zaś w niniejszym przypadku pogorszony stan dawnej linii kolejowej poprzez rozbiórkę części torowiska, nie uniemożliwia objęcia go ochroną konserwatorską, jeżeli nadal spełnia on przesłanki z art. 3 pkt 1 ustawy. Organy oceniające zasadność wpisu do rejestru zabytków takiego obiektu, powinny więc ocenić czy stan zachowania tego obiektu jest na tyle zły, że nie przedstawia on już żadnej wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, organy oceny tej dokonały, dysponując wystarczającym materiałem dowodowym. Tym samym, należy podzielić pogląd Ministra, iż teren dawnej linii kolejowej z charakterystycznymi cechami jego ukształtowania, pomimo zniszczeń [..] torowiska nie utracił swojej wartości historycznej i artystycznej, co więcej, zagrożenie przed jego dalszym zniszczeniem - w związku z polityką inwestycyjną Gminy Z. - uzasadniało działanie organów konserwatorskich Ponadto co istotne w sprawie, ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie nakłada na wojewódzkiego konserwatora zabytków obowiązku zasięgania opinii niezależnych ekspertów, biegłych, w postępowaniu dotyczącym wpisu obiektu do rejestru zabytków. Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w wyrokach sądów administracyjnych, np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 119/07 podkreślił, że "organy ochrony zabytków są władne do dokonywania oceny obiektu pod względem posiadanych przez niego wartości artystycznych, historycznych i naukowych. Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, do rejestru zabytków może być wpisany przez wojewódzkiego konserwatora zabytków konkretny obiekt bez potrzeby zasięgania specjalistycznej opinii" - a niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności. Gdyby wojewódzki konserwator ochrony zabytków nie mógł samodzielnie dokonywać oceny obiektów pod względem posiadanych przez nie wartości artystycznych, historycznych i naukowych, nie mógłby tym samym samodzielnie wykonywać swoich ustawowych obowiązków określonych w art. 91 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, do których należy, m. in.: sporządzanie, w ramach przyznanych środków budżetowych, planów finansowania ochrony zabytków i opieki nad zabytkami; wydawanie, zgodnie z właściwością, decyzji, postanowień i zaświadczeń w sprawach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych; sprawowanie nadzoru nad prawidłowością prowadzonych badań konserwatorskich, architektonicznych, prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i innych działań przy zabytkach oraz badań archeologicznych; czy też organizowanie i prowadzenie kontroli w zakresie ochrony zabytków.

Ponadto na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż organ konserwatorski zgromadził liczny materiał dowodowy, umożliwiający mu ocenę wartości obiektu liniowego. Świadczą o tym: protokoły oględzin nieruchomości, "Opinia o wartościach historyczno-technicznych Kolei [...] na jej odcinku prowadzonym przez Z. pomiędzy ul. [...] a [...]", opracowana przez dr hab. prof. S.J., "Opis techniczny infrastruktury specjalnej na potrzeby postępowania administracyjnego w sprawie wpisania zabytku nieruchomego do rejestru zabytków", opracowany przez T. P. oraz M.J. B. w 2010 r., "Raport z przeprowadzonych badań wieku zachowanych szyn i podkładów", opracowany przez M.J. B. w 2010 r.; karta ewidencyjna zabytku dla budowli liniowej-zespołu: Linia Kolejowa Z.-S. (Kolej [...]), opracowana przez dr hab. prof. S.J. w 2009 r., opinia pt. "Kolej [...] - opinia", opracowana w [...] Szkole [...] w S. przez dr I.G., i inne wymienione w decyzji organu.

W świetle powyższego, za całkowicie chybione, uznać należy podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest art. 7, 77 § 1 80, 84 k.p.a. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ rozpoznając sprawę wnikliwie zbadał okoliczności faktyczne i prawne sprawy, a zajęte stanowisko szczegółowo i wyczerpująco uzasadnił.

Nietrafny jest również podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ administracji przepisu art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) i e) ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego części dawnej linii Kolei [...] wskazane w sentencji decyzji zostały zakwalifikowane jako zabytki nieruchome, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) i e) oraz niewyjaśnienie, które z elementów części linii dawnej Kolei [...] wskazanych w sentencji decyzji organu I instancji zakwalifikowano jako dzieło architektury i budownictwa, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. c), a które elementy organ zakwalifikował jako obiekty techniki, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit e) ustawy z dnia 23 lipca 2003 r.

Otóż zgodnie z wyżej cytowanym przepisem art. 3 pkt 1 powołanej ustawy pod pojęciem zabytku należy rozumieć nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Nie ulega wątpliwości, że zespół nieruchomości, stanowiący części linii dawnej Kolei [...] na odcinku wymienionym w decyzji w postaci: dawnego dworca kolejowego Z. wraz z dawnym magazynem ekspedycji kolejowej; wiaduktu oraz terenu dawnej linii kolejowej z charakterystycznymi cechami jego ukształtowania na obszarze wymienionych w decyzji działek - spełnia przesłanki określone w tym przepisie i zasadnie został objęty ochroną konserwatorską jako dzieło architektury i budownictwa (art. 6 ust. 1 pkt 1 c ustawy) i obiekt techniki (art. 6 ust. 1 pkt 1 e ustawy). Organ odwoławczy wyraźnie wskazał, co stanowi infrastrukturę techniczną (torowisko, zachowane urządzenia, nasypy, jar), która wraz z budynkiem dworca i wiaduktem stanowi relikt linii dawnej Kolei [...]. Zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji wykazały w sposób przekonujący w uzasadnieniach swoich decyzji wartość historyczną i artystyczną tego zespołu kolejowego, jak również istotne znaczenie społeczne ochrony tego obiektu, cennego dla zachowania historycznej tożsamości miasta. Tym samym nietrafny jest zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c i e ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, podniesiony w pkt II skargi.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. poprzez wskazanie na załącznikach graficznych granicy ochrony prawnej w sposób szerszy niż przewiduje to sentencja decyzji, tj. objęcie ochroną prawną nie tylko dawnego dworca Kolejowego Z. (obecnie budynek mieszkalny) wraz z dawnym magazynem ekspedycji (obecnie budynek gospodarczy) położonych przy ul. [...], ale również otoczenia tego budynku co powoduje sprzeczność pomiędzy częścią pisemną i graficzną decyzji podczas, gdy objęcie ochroną prawną otoczenia zabytku jest możliwe tylko i wyłącznie na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy. Z zarzutem tym zgodzić się nie można, jeżeli bowiem sentencja decyzji zawiera w sobie również element odnoszący się do granic ochrony konserwatorskiej, wyznaczonych na załącznikach graficznych, stanowiących integralną część tej decyzji trudno tutaj mówić o jakichkolwiek sprzecznościach w decyzji. Nie ma racji więc skarżący, iż załącznik graficzny wskazuje granice ochrony prawnej w sposób szerszy aniżeli sentencja decyzji.

Jednocześnie Sąd podnosi, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sytuacji, gdy organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, tj. z decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2010 r., uchylającej decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2010 r. wstrzymującej roboty budowlane i umarzającej postępowanie organu I instancji. Otóż naruszenie przepisu art. 10 k.p.a., tj. niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157). W niniejszej sprawie Gmina Z. po pierwsze jako strona decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2010 r., znała jej treść, po drugie skarżąca nie wykazała, iż niezawiadomienie strony o dołączeniu do materiału dowodowego przedmiotowej decyzji uniemożliwiło jej dokonanie istotnych dla niej czynności procesowych.

W ocenie Sądu, uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia odzwierciedla rację decyzyjną organu i wyjaśnia tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego w sprawie przepisu prawa materialnego i procesowego w odniesieniu do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.

Wskazane okoliczności dowodzą więc trafności konkluzji organu odwoławczego, a w konsekwencji – prawidłowego zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

4