Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1266/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2010 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej G. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. orzekł ustaleniu o warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowego wraz z łącznikiem pomiędzy tym budynkiem, a istniejącym magazynem oraz parkingu i drogi wewnętrznej na działkach nr Ew. [...], [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W.

Wnioskiem z dnia 2 listopada 2009r. G. W., spadkobierczyni T. W. zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] lutego 2008r. o warunkach zabudowy, z tego powodu, iż jej ojciec T. W. będąc stroną postępowania nie był prawidłowo powiadomiony o wydaniu decyzji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. o warunkach zabudowy.

Organ wskazał, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tego powodu, iż strona nie brała w nim udziału bez swej winy biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i wynosi on jeden miesiąc. Zdaniem Prezydenta W., G. W. w dniu 22 września 2009r., składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej posiadała informację, że decyzje o warunkach zabudowy i o pozwoleniu na budowę zostały wydane. Zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął z dniem 22 października 2009r., stąd też należało odmówić wznowienia postępowania bowiem wniosek z dnia 2 listopada 2009r. został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. W., która wywodziła, że o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy i o jej treści dowiedziała się w dniu 2 października 2009r. Strona wskazała, że mogła jedynie przypuszczać, iż podjęcie robót budowlanych zgodnie z obowiązującym prawem wymaga stosownego zezwolenia. Na tablicy informacyjnej inwestor nie umieścił jaki obiekt jest budowany, kto jest kierownikiem robót oraz danych o zezwoleniu na budowę.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3 k.p.a utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wywodziło, że skoro G. W. w dniu 22 września 2009r. zwróciła się z wnioskiem do Prezydenta W. o udostępnienie decyzji o warunkach zabudowy, oznacza, że miesięczny termin zakreślony przez art. 148 § 1 k.p.a. na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną rozpoczął bieg we wspomnianym dniu, a zakończył w dniu 22 października 2009r. Organ wywodził, że dowiedzenie się o decyzji nie jest tożsame z jej doręczeniem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Kolegium wniosła G. W. zarzucając, iż wbrew twierdzeniom organu zwracając się w dniu 22 września 2009r. o udostępnienie informacji publicznej nie znała treści decyzji, o jej zakresie dowiedziała się dopiero w dniu 2 października 2009r.

Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 458/10 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009r. o odmowie wznowienia postępowania.

Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. naruszały przepisy prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zakwestionowały dochowanie terminu jednomiesięcznego do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Organy wydając decyzje kładły nacisk na fakt, że skarżąca wiedziała o decyzji, z pominięciem okoliczności czy G. W. znała treść ostatecznego rozstrzygnięcia, co do którego składała wniosek o wznowienie postępowania.

Za wystarczający dowód w tym zakresie organ może uznać oświadczenie złożone przez stronę. Takie oświadczenie faktycznie zostało zawarte w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. Organ I instancji, na którym ciążył obowiązek zgodnie z art. 7 k.p.a prawidłowego zbadania sprawy nie zobowiązał skarżącej do wykazania, iż wniosek o wznowienie postępowania złożyła w zakreślonym prawem terminie. Natomiast organ II instancji uznając, iż złożone przez odwołującą oświadczenie jest niewystarczające lub niewiarygodne winien przeprowadzić we własnym zakresie postępowanie dowodowe, umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został przez stronę zachowany.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2010r. Sąd stwierdził, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest jednak to, aby dotarła do strony wiadomość nie tylko o wydaniu decyzji, ale przede wszystkim o zawartym w niej rozstrzygnięciu.

Zdaniem Sądu, trudno było uznać za dowiedzenie się o decyzji tylko na podstawie rozpoczęcia robót budowlanych przez inwestora. Nie świadczy również o tym fakt, że skarżąca w dniu 22 września 2009r. zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie decyzji o warunkach zabudowy. Sąd podkreślił, że we wniosku tym G. W. nie podała daty wydania tej decyzji, jej numeru ani tez żadnych innych informacji, które mogłyby wskazywać, że wnioskującej znana była treść tej decyzji. W uzasadnieniu ww. wyroku WSA podkreślono, że dopiero moment powzięcia wiadomości o treści rozstrzygnięcia decyzji wraz z informacją kiedy ono zapadło stanowi o dowiedzeniu się o decyzji i otwiera bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

Rozpatrując sprawę ponownie, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ I instancji pismem z dnia 9 września 2010r. zwrócił się do G. W. o podanie informacji, w jakiej dacie dowiedziała się o istnieniu decyzji o ustaleniu o warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowego wraz z łącznikiem pomiędzy tym budynkiem, a istniejącym magazynem oraz parkingu i drogi wewnętrznej na działkach nr Ew. [...], [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W.

W piśmie tym podano, że przed złożeniem w dniu 22 września 2009r. wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wydania decyzji o warunkach zabudowy, w rozmowie telefonicznej z pracownicą Urzędu [...] podnoszona była kwestia ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Odpowiadając na powyższe pismo G. W. w swoim piśmie z dnia 6 października 2010r. podała, że z decyzją o warunkach zabudowy zapoznała się 2 października 2009r., a przed tą datą nie miała wiedzy o treści tej decyzji ani informacji o terminie jej wydania.

Wnioskodawczym podała w tym piśmie, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął bieg dnia 2 października 2009r. Zaś wniosek o wznowienie datowany na dzień 28 października 2009r. został nadany za pośrednictwem poczty 29 października 2009r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010r. Prezydent W. ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowego wraz z łącznikiem pomiędzy tym budynkiem, a istniejącym magazynem oraz parkingu i drogi wewnętrznej na działkach nr ew. [...], [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że G. W. powzięła informację o wydaniu przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy przed dniem 22 września 2009r. tj. przed dniem złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął, zdaniem organu, z dniem 22 października 2009r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. W. podnosząc, że rozstrzygnięcie Prezydenta W. jest niezgodne z prawem zaś jego uzasadnienie stoi w sprzeczności z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 458/10. Odwołująca wskazała, że o treści decyzji dotyczącej warunków zabudowy i dacie jej wydania dowiedziała się w dniu 2 października 2009r. kiedy otrzymała kopię decyzji w związku z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.

Zdaniem strony postępowania organ pierwszej instancji nie udowodnił, że informację o ww. decyzji o warunkach zabudowy posiadała przez dniem 2 października 2009r.

Odwołanie G. W. wraz z aktami sprawy przesłane zostało do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. przez organ I instancji przy piśmie z dnia 24 listopada 2010r.

Pismem z dnia 11 lutego 2011 r. Kolegium Odwoławcze działając w trybie art. 136 k.p.a. zwróciło się do organu I instancji o uzupełnienie postępowania przez dokonanie przesłuchania w charakterze świadka pracownika organu B. K. na okoliczność, czy w rozmowie telefonicznej z G. W. przeprowadzoną przed 22 września 2009r. informowała stronę o fakcie wydania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium zwróciło się również o ustalenie, czy składając w dniu 22 września 2009r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, G. W. posiadała wiedzę o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy.

W dniu 2 marca 2011 r. organ I instancji dokonał przesłuchania w charakterze świadka pracownicy urzędu, B. K. na okoliczność, przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z G. W. przed 22 września 2009r.

Z protokółu przesłuchania wynika, że w trakcie rozmowy telefonicznej przed dniem 22 września 2009r. pracownica organu poinformowała G. W. o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, jednak bez podania numeru decyzji i daty jej wydania.

Z pisma G. W. z dnia 8 marca 2011r. przesłanego do Urzędu [...], wynika, że nie pamięta ona rozmowy telefonicznej. Strona wskazała, że przed dniem 2 października 2009r. nie znała treści decyzji o warunkach zabudowy, jej numeru i daty wydania.

Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego przez organ I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2011r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2010r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. o warunkach zabudowy.

Kolegium wskazało, że skoro G. W. w dniu 22 września 2009r. zwróciła się z wnioskiem do Prezydenta W. o udostępnienie decyzji o warunkach zabudowy, oznacza, że miesięczny termin zakreślony przez art. 148 § 1 k.p.a. na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną rozpoczął bieg we wspomnianym dniu, a zakończył w dniu 22 października 2009r. Organ wywodził, że dowiedzenie się o decyzji nie jest tożsame z jej doręczeniem.

Zdaniem Kolegium przed dniem 22 września 2009r. w rozmowie telefonicznej z pracownicą organu strona dowiedziała się o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Fakt, że w trakcie tej rozmowy zainteresowana nie poznała treści decyzji, daty jej wydania ani jej numeru nie przesądza o tym , że G. W. nie mogła na podstawie posiadanej wiedzy podjąć działań mających na celu wznowienie postępowania. W tej sytuacji Kolegium uznało, że decyzja Prezydenta W. o odmowie wznowienia postępowania była zasadna.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2011r. wniosła G. W. zarzucając, iż wbrew twierdzeniom organu zwracając się w dniu 22 września 2009r. o udostępnienie informacji publicznej nie znała treści decyzji, o jej zakresie dowiedziała się dopiero w dniu 2 października 2009r.

Skarżąca podkreśliła również, że nie została poinformowana o tym, że organ dokona przesłuchania w charakterze świadka pracownika organu. Nie mogła więc zadawać świadkowi pytań i nie została przez organ zapoznana z treścią tych zeznań.

Skarżąca z całą mocą podkreśliła, że odmawiając wznowienia postępowania organy nie ustaliły w wiarygodny sposób, że nie dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Odpowiadając na skargę Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo organ wskazał, że fakt przesłuchania świadka dopiero w toku postępowania odwoławczego nie powoduje, że zeznania te nie są wiarygodne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W., narusza przepisy prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać na znaczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 458/10, który zapadł w niniejszej sprawie.

W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego wynika, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego objęte jest przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r. sygn akt SA 527/97, LEX 47275).

Z treści powołanego przepisu w jednoznaczny sposób wynika obowiązek organu orzekającego w sprawie podporządkowania się wyrażonej w orzeczeniu sądu ocenie prawnej jak i wytycznym sądu co do dalszego postępowania w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r. sygn. IV SA 1177/97, LEX 47301). Oceną prawną wyrażoną w wyroku związany jest też sąd, ilekroć dana sprawa będzie rozpoznawana przez sąd, jeżeli nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, OSNA i US 1999, nr 1, poz. 2).

Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zakwestionowały dochowanie terminu jednomiesięcznego o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zdaniem obydwu organów termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania przez G. W. rozpoczął się w dniu 22 września 2009r., tj. w dacie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organy wydając decyzje kładły nacisk na fakt, że skarżąca wiedziała o decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy, z pominięciem okoliczności czy G. W. znała treść ostatecznego rozstrzygnięcia oraz datę jego wydania.

Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu przywołanego powyżej wyroku z dnia 27 maja 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 458/10 stwierdził, że bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji.

We wskazanym wyroku Sąd stwierdził, że dopiero moment powzięcia wiadomości o treści rozstrzygnięcia wraz z informacją kiedy ono zapadło stanowi o dowiedzeniu się o decyzji i otwiera bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a

Trzeba zatem wskazać, że Sąd jednoznacznie wypowiedział się jakie przesłanki muszą zostać spełnione, aby można było mówić, że strona powzięła wiadomość o istnieniu danej decyzji. Tymi przesłankami są informacje o treści decyzji jak też informacja o dacie wydania decyzji.

Rozpoznając sprawę po wyroku WSA organy administracji były związane opisanym powyżej stanowiskiem Sądu.

Z akt sprawy nie wynika jednak, aby organy administracji zastosowały się do tego stanowiska.

Pismem z dnia 11 lutego 2011r. Kolegium Odwoławcze działając w trybie art. 136 k.p.a. zwróciło się do organu I instancji o uzupełnienie postępowania przez dokonanie przesłuchania w charakterze świadka pracownika organu B. K. na okoliczność, czy w rozmowie telefonicznej z G. W. przeprowadzoną przed 22 września 2009r. informowała stronę o fakcie wydania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy.

W dniu 2 marca 2011 r. organ I instancji dokonał przesłuchania w charakterze świadka pracownika organu B. K.

Z protokółu przesłuchania wynika, że w trakcie rozmowy telefonicznej przed dniem 22 września 2009r. pracownica organu poinformowała G. W. o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, jednak bez podania numeru decyzji i daty jej wydania. Z protokołu nie wynika jednak w jakim zakresie wnioskodawczyni została poinformowana o treści decyzji, wynika natomiast, że nie została poinformowana o dacie jej wydania.

O przesłuchaniu świadka nie została poinformowana strona postępowania, co stanowi ewidentne naruszenia art. 10 k.p.a.

Z pisma G. W. z dnia 8 marca 2011r. przesłanego do Urzędu [...], wynika, że nie pamięta ona rozmowy telefonicznej z pracownicą organu. Strona wskazała, że przed dniem 2 października 2009r. nie znała treści decyzji o warunkach zabudowy, jej numeru i daty wydania.

W ocenie Sądu organy administracji nie wykazały, że G. W. dowiedziała się o treści decyzji ostatecznej oraz o dacie jej wydania przed dniem 22 września 2009r.

Z przedstawionego materiału dowodowego nie wynika, że wnioskodawczyni miała wiedzę o wydanej decyzji o warunkach zabudowy już przed dniem 22 września 2009 roku. Na okoliczność tę nie wskazują jednoznacznie zeznania świadka (pracownicy organu) złożone w dniu 2 marca 2011 r.

Organy administracji nie podważyły też skutecznie oświadczenia G. W. złożonego w piśmie z dnia 8 marca 2011r., że przed dniem 2 października 2009r. nie znała treści decyzji o warunkach zabudowy, jej numeru i daty wydania.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organy administracji naruszyły nie tylko postanowienia artykułów 7 i 77 § 1 k.p.a. zobowiązujące ich do ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, ale i artykułów 148 § 2 i 149 § 3 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. jak też art. 153 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, wobec naruszenia wyżej wskazanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.