Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 120/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Przyznano adwokatowi  wynagrodzenie
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 245 poz 2460
law: Rozporządzenie Minstra Obrony Narodowej z dnia 29 października 2004 r. w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności  przysługujących Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008 r. w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich za lokal 1. skargę oddala 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. K.-T., Kancelaria [...] S.C. w W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej pismem z dnia 22 marca 2006 r. przez K. S. jest decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] (organ omyłkowo wskazał datę [...].01.2006 r.) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu zaległych opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich za lokal mieszkalny nr [...] położony w W. przy ul. [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 19 stycznia 2004 r. K. S. złożyła wniosek o rozłożenie na raty zadłużenia z tytułu zaległych opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich za lokal mieszkalny.

Dnia [...] lutego 2004 r. zawarto z dłużniczką ugodę, zgodnie z którą uznała ona dług i zobowiązała się spłacić całe zadłużenie w 24 ratach miesięcznych płatnych do 15-ego każdego miesiąca w wysokości: pierwsza rata w kwocie [...] zł i 23 raty w wysokości [...] zł począwszy od 15 lutego 2004 r. z ostatecznym terminem spłaty do 15 lutego 2006 r. Ponadto w/w zobowiązała się do terminowego regulowania bieżących opłat czynszowych niezależnie od spłacanego zadłużenia. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jako wierzyciel zrezygnowała z pobierania dodatkowych odsetek w okresie spłaty zadłużenia.

Zobowiązana nie wywiązała się jednak z warunków zawartej ugody.

Po wezwaniu do uregulowania zadłużenia, zobowiązana w dniu 30 listopada 2005 r. złożyła wniosek o umorzenie należności w kwocie [...] zł motywując go trudną sytuacją materialną.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. odmówił wnioskodawczyni umorzenia zaległej należności.

Organ I instancji ustalił, że K. S. zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] m [...] w W. wraz z córką K. S. – uczennicą [...]. Jej dochód stanowi renta z ZUS – przyznana na czas określony do 30 września 2007 r. – z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł netto. Otrzymuje również alimenty na córkę w wysokości 300 zł miesięcznie. W rozliczeniu rocznym za 2004 r. wnioskodawczyni wykazała dochód w wysokości [...] zł brutto.

W oświadczeniu o stanie majątkowym wskazała, że nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych. Natomiast z ruchomości posiada tylko proste podstawowe sprzęty z zakresu niezbędnego wyposażenia mieszkania, cechujące się znacznym stopniem zużycia.

Organ I instancji wyjaśnił następnie, że w świetle obowiązujących przepisów należności pieniężne przysługujące Wojskowej Agencji Mieszkaniowej mogą być umorzone w całości lub w części w razie wystąpienia, co najmniej jednej z przesłanek z § 2 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 października 2004 r. w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności przysługujących Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 245, poz. 2460). W rozpoznawanej sprawie nie występuje jednak żadna z przesłanek, ponieważ dłużniczka otrzymuje rentę oraz alimenty co łącznie daje kwotę około [...] zł. Nie istnieje również przypuszczenie, że egzekucja należności spowoduje istotne zagrożenie dla dalszej egzystencji dłużnika, jak również, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów egzekucji tej należności oraz, że postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne.

Na koniec organ zauważył jeszcze, że wydając decyzję wziął pod uwagę nie tylko interes strony, lecz także szeroko pojęty interes społeczny. W jego ocenie właśnie względy społeczne wymagają również, by zobowiązania dotyczące czynszu i innych opłat za zajmowany lokal mieszkalny były realizowane w określonych terminach i wysokościach.

Od powyższej decyzji K. S. złożyła odwołanie powołując się w jego uzasadnieniu na trudną sytuację materialną.

Po rozpoznaniu ww. odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. podzielając argumentację przedstawioną w decyzji organu I instancji. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż jakkolwiek sytuacja strony jest trudna, to jednak nie jest to wystarczający argument do wydania pozytywnej decyzji w zakresie umorzenia zaległych należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. wniosła o umorzenie powstałego zadłużenia z tytułu zaległości czynszowych oraz o wydanie zaświadczenia o braku zadłużenia.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że zawarła umowę najmu dnia 21 sierpnia 2002 r. i lokal nie był obciążony zadłużeniem, na dowód czego załącza zaświadczenie z dnia 24 czerwca 2002 r. Dodała także, iż zwracała się do Agencji o wydanie ponownego zaświadczenia o braku zadłużenia w celu uzyskania dodatku na mieszkanie, lecz nie otrzymała takiego zaświadczenia. W ocenie skarżącej, powstałe zadłużenie nie wynikło z jej złej woli, lecz być może z błędu komputera.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentów podnoszonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej (jego) wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Oceniając treść zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż zgodnie z § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 października 2004 r. w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 245, poz. 2460) należności pieniężne przysługujące Agencji mogą być umarzane w całości lub w części w razie wystąpienia co najmniej jednego z przypadków, które zostały wyliczone w pkt 1-5 tego przepisu. Organy orzekające w sprawie uznały, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 i 5 w/w rozporządzenia tj. gdy dłużnik, będący osobą fizyczną, posiada wyłącznie składniki majątkowe niepodlegające egzekucji sądowej lub administracyjnej, o których mowa w pkt 1, oraz przedmioty codziennego użytku domowego albo egzekucja należności spowodowałaby istotne zagrożenie dla dalszej egzystencji osoby dłużnika lub członków jego rodziny; zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.

Wyjaśnić należy, że przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 października 2004 r. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która w przypadku stwierdzenia zaistnienia jednej z przesłanek określonych w § 2 ust.1 w/w rozporządzenia może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w analizowanym przepisie rozporządzenia wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w § 2 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy niespełnieniu żadnej z przesłanek wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 1-5, organ podejmujący decyzję jest w ogóle pozbawiony prawnej możliwości umorzenia należności. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości umorzenia należności skarżącej wobec Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

Niewątpliwie obecna sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, jednakże ma ona zapewnione stabilne środki na utrzymanie – rentę i alimenty na córkę. W społecznych realiach powyższe gwarantuje podstawę egzystencji, której znacznym utrudnieniem, a nie istotnym zagrożeniem byłaby egzekucja należności. Nie istnieje również przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów egzekucji tej należności oraz, że postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne.

Zdaniem Sądu w toku postępowania administracyjnego, zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy. Zaskarżona decyzja zawierała właściwe uzasadnienie faktyczne oraz posiadała prawidłową podstawę prawną.

Sąd stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie granice uznania administracyjnego – będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania się, polegającą na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań – nie zostały przekroczone. Uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Dlatego też w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji [pic]uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie z powyższego obowiązku, organ wywiązał się w sposób należyty.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.