Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 350/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145 par. 1 pkt 5, art. art. 149 par. 1 pkt 5, art. 7, art. 77, art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 99, art. 93
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga,, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lipca 2011r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych we wznowionym postępowaniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 350/11

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego (BP) ARiMR z [...], uchylającą – po wznowieniu postępowania - decyzję Kierownika BP Agencji nr [...] z dnia [...] o przyznaniu płatności na rok 2005 w pomniejszonej wysokości oraz odmawiającą A. S. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 z tytułu:

1. Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) – z nałożeniem sankcji w wysokości 24891,75 zł, która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności,

2. Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) – z nałożeniem sankcji

w wysokości 31236,38 zł, która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W uzasadnieniu organ ustalił, że w dniu 2-06-2005r. A. S. złożyła

w Biurze Powiatowym Agencji wniosek o przyznanie płatności na 2005 rok, w którym wskazała 54 działki rolne o łącznej pow. 112,26 ha, położone na 56 działkach ewidencyjnych.

Decyzją z [...] Kierownik BP ARiMR przyznał A. S. płatności w pomniejszonej wysokości w kwocie 33605,96 zł, na co składała się JPO oraz UPO.

W dniu 5 września 2006r. w gospodarstwie rolnym A. S. przeprowadzono kontrolę na miejscu, w czasie której stwierdzono rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną oraz stwierdzoną, a także obszary nie użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 roku.

W związku z tym, Kierownik BP Agencji postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie i decyzją z [...] uchylił decyzję dotychczasową oraz przyznał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005 w pomniejszonej wysokości.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność powyższej decyzji.

Następnie decyzją Nr [...] Kierownik BP ARiMR uchylił decyzję dotychczasową o przyznaniu płatności na rok 2005 oraz odmówił przyznania A. S. płatności bezpośrednich na ten rok, nakładając sankcje. Wskutek odwołania strony decyzja ta została uchylona przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] Kierownik BP ARiMR ponownie uchylił decyzję dotychczasową o przyznaniu płatności na rok 2005 oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich na ten rok, nakładając stosowne sankcje. Także i ta decyzja wskutek wniesionego odwołania została uchylona przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i ponownie sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku kolejnego rozpatrzenia sprawy wydana została opisana na wstępie decyzja z [...], od której odwołanie wniosła A. S..

Rozpatrując sprawę organ odwoławczy wskazał mające zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego, przytoczył treść art. 2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r., art. 138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 i podkreślił, że A. S. ubiegała się o JPO do działek rolnych o pow. 112,6 ha. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, iż powierzchnia działek kwalifikujących się do tej płatności wynosi 1,63 ha, a zatem różnica między powierzchnią zadeklarowaną

i stwierdzoną wynosi 110,63 ha, co przekracza pułap 50% powierzchni ustalonej

w trakcie kontroli. Powyższe skutkuje odmową przyznania płatności na rok 2005

i nałożeniem sankcji. Organ przedstawił także matematyczne wyliczenie kwoty sankcji z tytułu JPO.

Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i podkreślił, że do UPO strona zadeklarowała działki rolne o pow. 112,26 ha. Powierzchnia działek kwalifikujących się do tej płatności wyniosła 1,63 ha, a zatem różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosi 110,63 ha, co przekracza 50% powierzchni ustalonej w trakcie kontroli i skutkuje odmową przyznania płatności oraz nałożeniem sankcji, której wysokość przedstawiona została w formie matematycznego wyliczenia.

Organ II instancji podniósł, że A. S. nie spełnia wymogów z art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności

z tytułu cukru. Ustawodawca krajowy wyraźnie stanowi, że do zasadniczych przesłanek należy posiadanie gruntu i utrzymywanie go w dobrej kulturze rolnej, przy czym tytuł posiadania nie ma znaczenia dla przyznania płatności.

Przepisy mające zastosowania w sprawach płatności na rok 2005 nie precyzują, jaki okres posiadania działek rolnych spełnia wymóg określony w art. 2 cyt. ustawy, niemniej jednak w sprawach nieuregulowanych przepisami szczególnymi, do postępowań w sprawach płatności bezpośrednich stosuje się ogólne przepisy postępowania administracyjnego określone w kpa, a zatem przesłanka posiadania gruntów winna być spełniona na dzień wydania decyzji.

Organ podniósł także, iż zgodnie z art. 28 ust.2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 płatności są wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca roku następnego. Powyższe oznacza, że płatności bezpośrednie realizowane są w relacji do roku kalendarzowego, a stan posiadania połączonego z utrzymaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatność.

Organ podniósł, że postępowanie administracyjne organu I instancji zostało przeprowadzone w zgodzie z art. 7 i 77 kpa. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego Kierownik BP ARiMR ustalił, że A. S. na dzień wydania decyzji nie była w posiadaniu następujących działek:

1. 293,191,874, 635/1, 61 – powiat b.,

2. 78, 103, 88 – powiat j.,

3. 266, 1017, 66/1, 285/1, 701/2, 702/7, 272/9, 56, 39, 1039, 857, 41/2, 86 – powiat k.,

4. 504, 1090/4, 1091/2, 976, 1475, 735, 265, 465/4, 117, 424/2, 290, 1307, 207 – powiat k.,

5. 511, 164, 395, 161, 637/7 – powiat p.,

6. 558/2 – powiat s.,

7. 2620/4 – powiat s.,

8. 176/3, 1368, 263, 1082/1, 1706/5 – powiat w.

Ponadto w aktach znajdują się umowy dzierżawy zawarte do dnia 31 października 2005r., które nie zostały przedłużone. Dotyczy to działek:

1. 51 – powiat b.,

2. 218/1, 14/3 – powiat k.,

3. 474/2 – powiat k.

Organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z materiału dowodowego, A. S. była w posiadaniu w/w działek do dnia 31 października 2005r., a więc nie został spełniony podstawowy warunek, jaki musi spełnić producent rolny wnioskujący o płatności bezpośrednie, zgodnie z art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich

i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Ponadto co do działek ewidencyjnych nr 56, 1017, 558/2, 14/3 i 78 w trakcie kontroli na miejscu stwierdzono, że nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r., w związku

z powyższym działki te zostały wykluczone z płatności.

Organ odwoławczy podkreślił, że wszystkie dokonane przez organ I instancji ustalenia są prawidłowe i oparte na wskazanym materiale dowodowym, a ocena Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jest co do istoty taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji.

Skargę od powyższej decyzji złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

A. S. wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w chwili złożenia wniosku w dniu 2 czerwca 2005r. jak i w dniu 31 marca 2006r. była posiadaczem wszystkich działek objętych decyzją o przyznaniu płatności na podstawie umów dzierżawy zawartych z "Agencją Nieruchomości Rynku Rolnego" oraz bezumownego korzystania, w związku z tym wypełniła wszystkie wymogi uprawniające ją do przyznania płatności.

A. S. podkreśliła, że bezspornym jest, że wszystkie działki użytkowała do dnia 31 października 2005r. na podstawie umów dzierżawy, a ponadto użytkowała je bezumownie także po tej dacie do dnia 31 marca 2006r., o czym świadczą umowy dzierżawy zawarte po tym okresie przez kolejnych dzierżawców z "Agencją Nieruchomości Rolnych Rynku Rolnego", których organ administracji nie dołączył do sprawy. W ocenie skarżącej, przesłanka posiadania działek rolnych uprawniająca do płatności zostaje spełniona jeżeli posiadanie trwa do 31 marca roku następującego po roku złożenia wniosku, a nie w dacie wydania decyzji. Zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 8 i 77 par. 1 kpa, gdyż nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zbadał całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy obu instancji nie dopuściły się w toku postępowania naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

z dnia 28 lipca 2006r., przyznającą A. S. płatności bezpośrednie (JPO i UPO) na 2005r.

Jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...], podstawą wznowienia postępowania w sprawie była przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który decyzję tę wydał. W szczególności, chodziło

o nieprawidłowości ujawnione w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 5 września 2006r., mające wpływ na przyznanie płatności.

Zasadnie zatem - biorąc pod uwagę ujawnione nowe okoliczności faktyczne - organ wydał postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 kpa, postanowienie takie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Prawidłowo uznając przy tym, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, organ rozpoznał po raz wtóry zasadność merytoryczną złożonego wniosku.

Podstawą prawną orzekania w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 nr 6, poz. 40 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz przepisy unijne: rozporządzenie Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IVi IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE L.04.345.1 ze zm.), Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji

i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.04.141.18 ze zm.) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE L.03.270.1 ze zm.).

Przepis art. 2 ust. 1 ustawy określa, iż płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują osobie fizycznej, zwanej "producentem rolnym", utrzymującej grunty rolne w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem przyznania płatności obejmujących jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz płatności uzupełniające do powierzchni uprawy (UPO), jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa,

o powierzchni nie mniejszej niż 0,1ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (ust. 2 art. 2 ustawy).

Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że warunkiem koniecznym do uzyskania płatności jest faktyczne użytkowanie gruntów przez producenta rolnego, poprzez utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.

Bezspornym w sprawie jest, że w dniu 2 czerwca 2005 r. skarżąca – w oparciu

o przepisy ustawy (wówczas o tytule – "o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych") - złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2005 w zakresie JPO oraz UPO i po korektach zadeklarowała 54 działki rolne o łącznej powierzchni 112,26 ha.

Kontrola sądowa sprowadza się natomiast do oceny, czy w zaskarżonej decyzji organ II-giej instancji prawidłowo ustalił powierzchnię gruntów rolnych uprawniającą do uzyskania płatności, a tym samym, czy wskutek tego ustalenia - zasadnie odmówił A. S. przyznania płatności i czy prawidłowo nałożył na nią sankcje. Z uwagi na zakres skargi oraz treść art. 134 § 2 p.p.s.a., wywody przedstawione poniżej koncentrują się w głównej mierze na ocenie powodów, dla których organ odwoławczy odmówił zaliczenia określonych działek rolnych do obszaru stwierdzonego. Ustalenia w tym zakresie mają bowiem bezpośredni wpływ na wysokość nałożonych na skarżącą sankcji, o jakich mowa w art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 (JPO) i w art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (UPO).

Zgodnie z tymi przepisami, wedle ich brzmienia mającego zastosowanie dla wniosków pomocowych złożonych na rok 2005:

- z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie

z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę (art. 138 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004),

- jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego

o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeśli dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia o więcej niż 30 %, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensatę tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane (art. 51 ust.1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznał, że:

1. zdecydowana większość zadeklarowanych przez A. S. działek nie kwalifikuje się do przyznania płatności, gdyż nie były w posiadaniu skarżącej w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności z tytułu JPO

i UPO,

2. działki rolne: J (nr ew. 56), AL (nr ew. 1017), AZ (nr 558/2), AAF (nr 14/3)

i AAH (nr 78) nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r.

Przyczyna niezakwalifikowania działek do płatności wymieniona w pkt 2 nie była

w skardze kwestionowana, dlatego rozważania Sądu będą koncentrować się na prawidłowości niezaliczenia do obszaru stwierdzonego powierzchni działek, odnośnie których organ przyjął, iż nie były w posiadaniu skarżącej w dniu wydania decyzji

o przyznaniu płatności; tym bardziej, że ich powierzchnia (101,01 ha) – w razie oceny, że ustalenia organu są prawidłowe – przesądza o zasadności odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji stosownie do powołanych wyżej przepisów unijnych, bez względu na trafność ustaleń co do pozostałych działek, co do których organ przyjął brak utrzymania w dobrej kulturze rolnej na 30 czerwca 2003r.

Jak wynika z akt sprawy, zdecydowana większość działek zadeklarowanych przez skarżącą była przez nią użytkowana przez okres trwania umowy dzierżawy zawartej z Agencją Nieruchomości Rolnych, tj. do 31 października 2005 r. Oba organy uznały przy tym, że skoro A. S. nie była w ich posiadaniu w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności (tj. w dniu 28 lipca 2006r.), działki te nie mogą zostać zakwalifikowane jako spełniające warunki do przyznania płatności.

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

i oddzielnej płatności z tytułu cukru, ustalając zasady i tryb przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni upraw określonych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003, w art. 2 ust. 1 przyjęła, że płatności te przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego. Warunkiem uzyskania płatności obszarowej jest posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami i utrzymywane są przez producenta rolnego w dobrej kulturze rolnej przy zachowania wymogów ochrony środowiska.

Idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. W związku z tym organ rozpoznający wniosek pomocowy ma przede wszystkim obowiązek ustalenia, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność i czy są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. W ustawie o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych nie został określony czas posiadania i użytkowania gruntów rolnych niezbędny dla uzyskania płatności. Jednak przy uwzględnieniu, że płatności są przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku (art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003), a więc "z dołu", należało przyjąć, że stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o przyznanie płatności. W związku z tym na prawo płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, nawet jeżeli nastąpiło to przed wydaniem decyzji przez właściwy organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 559/08 oraz z dnia 10 lutego 2011r., sygn. Akt II GSK 210/10).

Dlatego nie można podzielić stanowiska organów, które jako powód odmowy przyznania płatności wskazywały fakt, że skarżąca nie posiadała zadeklarowanych działek rolnych w dacie wydawania decyzji o przyznaniu płatności za rok 2005, czyli w dniu 28 lipca 2006r.

Zaskarżona decyzja odpowiada jednak prawu z innej przyczyny.

Z dowodów zgromadzonych w sprawie, a to przede wszystkim ze znajdujących się

w aktach umów dzierżawy zawartych pomiędzy A. S. a Agencją Nieruchomości Rolnych (a także oświadczenia W.W. dotyczącego wydzierżawienia skarżącej działki nr 495/3 w Ł. – k. 51 akt administracyjnych) wynika, że zadeklarowane przez nią działki rolne – objęte tymi właśnie umowami – posiadała do dnia 31 października 2005r.; we wszystkich umowach zawartych z ANR zawarte jest zastrzeżenie, że nie one podlegają przedłużeniu. O tym, że umowy te nie zostały faktycznie przedłużone świadczy także pismo ANR z 26 maja 2008r.; jedynie co do dwóch działek zawarto ponowne umowy w roku 2005 - na okres od 8 grudnia 2005r. do 30 września 2006r., co nie zmienia faktu, że skarżąca nie była

w ich posiadaniu przez cały rok kalendarzowy (k. 56 akt administracyjnych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd zawarty we wspomnianym już wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011r., że dla przyznania płatności bezpośrednich nie jest wystarczające posiadanie

i utrzymywanie w dobrej kulturze rolnej gruntów rolnych jedynie przez część roku kalendarzowego, nawet wówczas gdy jest to okres wystarczający do dokonania przez producenta rolnego czynności pozwalających na ich utrzymanie w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Jeżeli, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, posiadanie ustaje w roku kalendarzowym,

w którym złożono wniosek o płatność i ma to miejsce po dokonaniu tej czynności

a przed wydaniem decyzji w sprawie płatności, to nie jest spełniony warunek przyznania płatności. Należy raz jeszcze podkreślić, iż płatności są przyznawane za dany rok kalendarzowy przy spełnieniu warunków określonych w art. 2 ust. 1 ustawy w ciągu całego roku, a zatem ustanie posiadania przed upływem roku kalendarzowego sprawia, że odpada przesłanka przyznania płatności za ten rok.

W nawiązaniu do zarzutów skargi, iż po terminie zakończenia umów dzierżawy

z ANR A. S. posiadała działki "bezumownie" podkreślić należy, że

w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie podnosiła takiej okoliczności, dlatego nie ma podstaw do przyjęcia, że organ naruszył art. 7, 8 i 77 par. 1 kpa

i nie wyjaśnił kwestii posiadania zadeklarowanych działek rolnych po dniu 31 października 2005r. Podkreślić też należy, że z notatki urzędowej sporządzonej

w dniu 11 czerwca 2008r. (k. 58) wynika, że A. S. składając wyjaśnienia podczas postępowania przed organem I instancji oświadczyła, że "nie wie, kto był posiadaczem działek dzierżawionych od ANR po terminie obowiązywania umów z nią zawartych", co pozostaje w oczywistej sprzeczności z twierdzeniem zawartym w skardze, że działki te posiadała w dalszym ciągu bezumownie.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i zasadnie zastosowały wymienione na wstępie przepisy prawa krajowego i unijnego. Nie ulega wątpliwości, że różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do przyznania płatności we wniosku a powierzchnią stwierdzoną i zakwalifikowaną do płatności (chodzi faktycznie o jedną działkę o pow. 1,63 ha) przekracza 50% obszaru stwierdzonego, co powodowało konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania zarówno JPO jak UPO i nałożeniu sankcji.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że wniosek dowodowy skarżącej o przesłuchanie świadków nie mógł zostać uwzględniony z mocy art. 106 par. 3 p.p.s.a, który dopuszcza możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny jedynie dowodu

z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.