Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1535/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 414/17 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 414/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 11 października 2016 r. skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w kwestii dotyczącej uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] Prezydent Miasta Łodzi uznał M. N. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] maja 2016 r. wynika, że skarżący zobowiązany jest do łożenia alimentów na rzecz: M. N. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r. w wysokości 300 zł miesięcznie, na rzecz M. N. na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r. w wysokości 300 zł miesięcznie, B. N. na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r. w wysokości 300 zł miesięcznie, co łącznie stanowi 900 zł miesięcznie. Ustalono przy tym również, że przez okres ostatnich 6 miesięcy, tj. w okresie od czerwca 2016 r. do listopada 2016 r. skarżący nie wywiązał się w każdym z tych miesięcy z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 450 zł miesięcznie, czyli stanowiącej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Organ I instancji zauważył przy tym, że podnoszone przez skarżącego w jego pismach kwestie ponoszenia kosztów utrzymania dzieci w postaci kieszonkowego, składek szkolnych, dostępu do Internetu, czy też zakupu książek jest wywiązywaniem się ze zobowiązań alimentacyjnych w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie stanowią zaś przesłanki uzasadniającej wywiązywanie się ze zobowiązań alimentacyjnych, o której mowa w przepisie art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.o.u.a.", który wyraźnie wskazuje na konieczność wywiązywania się ze zobowiązań alimentacyjnych przez okres ostatnich 6 miesięcy w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. N.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium wskazało, że przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz odebranie oświadczenia majątkowego od dłużnika alimentacyjnego jest podstawowym kryterium warunkującym niewszczynanie wobec dłużnika postępowania o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W świetle przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów to na dłużniku alimentacyjnym ciąży obowiązek stawienia się w organie właściwym dłużnika celem dokonania wyżej wymienionych czynności - a skoro nie może się stawić osobiście - wyznaczenie daty, w jakiej pracownicy organu I instancji stawią się w jego miejscu zamieszkania. Organ II instancji podkreślił, że z akt sprawy wynika, że strona wielokrotnie zmieniała ustalone terminy wizyt w jej domu. Mimo więc dwukrotnych wizyt w miejscu zamieszkania strony, pracownicy organu I instancji nie przeprowadzili ze stroną wywiadu alimentacyjnego ani nie odebrali od strony oświadczenia alimentacyjnego, co oznacza, że strona uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego.

W dalszej części motywów rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło w całości argumentację organu I instancji.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł M. N. W treści skargi skarżący, odnosząc się do złożonego pisma z dnia 29 marca 2017 r., poniósł zarzut celowego działania w celu utrudnienia zapoznania się przez niego z treścią tej decyzji. Wyjaśnił, że w złożonym piśmie nie kwestionował terminu, lecz prosił jedynie o ponowne przesłanie odpisu decyzji. W ocenie skarżącego nic zatem nie stało na przeszkodzie do załączenia odpisu decyzji do przesłanego w odpowiedzi do niego pisma.

W piśmie z dnia 18 czerwca 2017 r. zatytułowanym "Uzupełnienie zarzutów skargi" skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest niezasadna, gdyż narusza przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a organ wykazał się niekonsekwencją i stronniczością. Skarżący wyjaśnił, że po otrzymaniu pisemnej informacji o wszczęciu postępowania złożył na piśmie wszelkie żądane na podstawie art. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów informacje. Poinformował również organ, że ze względu na swój stan zdrowia nie jest w stanie stawić się osobiście i zwrócił się o przesłanie, jeżeli zachodzi taka konieczność, stosownego formularza, w celu złożenia w formie urzędowej informacji, którą przekazał na piśmie o swoim stanie majątkowym i dochodach. Skarżący podkreślił, że w terminach wskazanych przez niego w piśmie z całą pewnością nikogo w godzinach urzędowych u niego nie było.

W dalszej kolejności skarżący wskazał, że art. 5 ust. 2 p.o.u.a. nie może znaleźć w jego wypadku zastosowania ze względu na treść orzeczenia ZUS z dnia [...] marca 2016 r., albowiem art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi, iż całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy.

Następnie skarżący podniósł, że żaden przepis powołanej ustawy nie stanowi, w jakiej formie mają być spełnianie świadczenia alimentacyjne. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że kwestia ta jest istotna, bowiem na utrzymanie dzieci poniósł w 2016 r. wydatki w kwocie przynajmniej 5.630 zł (470 zł miesięcznie), kwota ta nie obejmuje kwoty przekazanych przez organ egzekucyjny oraz kosztów, jakie poniósł na opłaty za mieszkanie, którego głównym najemcą jest M. P., która to nie wnosi opłat. Uwzględniając 6 miesięcy bieżącego roku jest to kwota przynajmniej 8.520 zł (470 zł miesięcznie), przy czym ta kwota nie obejmuje kwot przekazanych przez organ egzekucyjny. Zatem - w ocenie M. N. - w myśl przepisu art. 5 ust 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ nie może wydać decyzji o uznaniu go za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 5 ust. 3 pkt 1 p.o.u.a., bowiem skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Skarżący zmieniał ustalone terminy wizyt pracowników organu w domu, po czym pracownicy nie zastawali go w miejscu zamieszkania. W efekcie, mimo dwukrotnych wizyt w miejscu jego zamieszkania, pracownicy organu I instancji nie przeprowadzili ze skarżącym wywiadu alimentacyjnego ani nie odebrali od niego oświadczenia alimentacyjnego. Jako gołosłowne w tym względzie Sąd I instancji uznał twierdzenia skarżącego, że w dniu ostatnio ustalonego terminu (tj. w dniu 11 października 2016 r.) był obecny w domu. Uwagę Sądu zwróciła przy tym postawa skarżącego, którą w istocie neguje potrzebę przeprowadzenia wywiadu w jego sprawie, gdyż podał wszystkie dane dotyczące jego sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej, a także zawodowej i nie widzi potrzeby jego przeprowadzania. Postawa ta utwierdziła Sąd w przekonaniu, że organy prawidłowo uznały, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 5 ust. 3 pkt 1 p.o.u.a.

Odnosząc się zaś do faktu zobowiązania skarżącego do łożenia alimentów w podanych we wcześniejszej części uzasadnienia kwotach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że organy orzekające trafnie przyjęły, iż nie został spełniony warunek wynikający z art. 5 ust. 3a p.o.u.a. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że podnoszone przez stronę w pismach kwestie ponoszenia tych kosztów jest wywiązywaniem się ze zobowiązań alimentacyjnych w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie stanowi zaś przesłanki uzasadniającej wywiązywanie się ze zobowiązań alimentacyjnych, o której mowa w przepisie art. 5 ust. 3a p.o.u.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. N., zaskarżając go "w zakresie pkt 1 wyroku, w całości".

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) naruszenie prawa procesowego, tj.:

a) art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez przeprowadzenie wadliwej i niepełnej kontroli działania organu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, dokonaniu jej w sposób dowolny, powierzchowny i fragmentaryczny, nie stwierdzając naruszeń w zakresie prawa procesowego i prawa materialnego, pomimo występujących nieprawidłowości w postępowaniu i stosowaniu prawa materialnego oraz niezasadnym utrzymaniu decyzji organu administracji w mocy;

b) art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozważnie naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego w skardze, a które miały wpływ na nieprawidłowość wydanej decyzji;

c) art. 151 P.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w przypadku, gdy organy naruszyły:

- art. 79 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 7, 77, 80 K.p.a., poprzez bezzasadne odstąpienie od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przez nieprawidłowe wyznaczanie terminów czynności wywiadu alimentacyjnego w miejscu zamieszkania strony, bez jej prawidłowego zawiadamiania o tych czynnościach, odstąpienie od przeprowadzenia tego wywiadu i wydanie decyzję merytorycznej w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co powinno skutkować uchyleniem przez sąd decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;

- art. 6 i 8 K.p.a., poprzez prowadzenie przez organy obu instancji, postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów oraz w sposób nie dążący do wyjaśnienia stanu faktycznego i z naruszeniem przepisów prawa, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że strona uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i winno skutkować uchyleniem przez sąd decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;

d) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 15 K.p.a. oraz art. 136 § 1 K.p.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi w przypadku, gdy organ II instancji nie rozpoznał sprawy merytorycznie a jedynie dokonał oceny sposobu prowadzenia postępowania przez organ I instancji, co pozbawiło stronę prawa do dwuinstancyjnego postępowania oraz organ II instancji nie uzupełnił materiału dowodowego w postaci przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego - wyznaczając termin czynności w sposób prawidłowy, pomimo iż organ I nie przeprowadził tej czynności prawidłowo, a organ odwoławczy bezpodstawnie odstąpił od jej przeprowadzenia i rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny i utrzymał decyzję w całości w mocy, co stanowi rażące naruszenie prawa wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i powinno skutkować stwierdzeniem nieważności obu decyzji przez sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a.;

2) naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 5 ust. 3 p.o.u.a., poprzez wadliwą wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie tej normy prawa materialnego i uznanie, że nieprzeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego jest równoznaczne z uchylaniem się od zobowiązań alimentacyjnych, w sytuacji gdy decyzja merytoryczna w przedmiocie stwierdzenia, że strona uchyla się od zobowiązań alimentacyjnych winna być oparta o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (również dokumenty i okoliczności świadczące o zamiarze i zawinieniu), a nie jedynie opierać się na formalizmie - braku przeprowadzenia czynności procesowej; a brak przeprowadzenia wywiadu jest jedynie przesłanką do wszczęcia postępowania w tym przedmiocie - nie zaś automatyczną podstawą faktyczną do wydania decyzji merytorycznej o uchylaniu się dłużnika od zobowiązań alimentacyjnych;

b) art. 5 ust. 3a p.o.u.a., poprzez wadliwą wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie tej normy prawa materialnego, polegające na uznaniu, że pokrywanie kosztów utrzymania dzieci w postaci ponoszenia opłat za mieszkanie, składek szkolnych, zakupy książek, opłaty za dostęp do internetu i inne wydatki na dzieci, nie podlegają zaliczeniu do kwot wydatkowanych w ramach zobowiązań alimentacyjnych wskazanych w tym przepisie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu, wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisy art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. mają jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Przepisy te zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma zaś podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Przepisy te mogłyby być natomiast naruszone wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana albo rozpoznanie jej opierałoby się na innych kryteriach, niż są one określone w art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy orzekające nie dopuściły się naruszeń przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny i jego ocena wskazuje, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla uznania M. N. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organy podjęły działania zmierzające do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego w związku z uzyskaną informacją o niewywiązywaniu się przez skarżącego ze zobowiązań alimentacyjnych na rzecz swoich dzieci, co znalazło odzwierciedlenie w aktach sprawy. Wobec powyższego Sąd I instancji nie naruszył art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 7, 77, 80 K.p.a., a także art. 6 i 8 K.p.a.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 15 K.p.a. oraz art. 136 K.p.a. Prowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego, co umożliwia art. 136 K.p.a., nie może oznaczać prowadzenia istotnych czynności w tym postępowaniu niejako od początku. Zasadą wynikającą z regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego jest bowiem obowiązek gromadzenia materiału dowodowego w toku postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Konieczność przeprowadzenia określonego dowodu albo uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Ta ostatnia zasada podlega jednak wyłączeniu w przypadku, gdy postępowanie dowodowe dotyczyłoby ustalenia kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, warunkujących przedmiot i zakres dalszego postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 678/08; dostępny w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http:// orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Wskazać zatem należy, że prowadzenie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. nie było w rozpoznawanej sprawie możliwe, gdyż z uwagi na uniemożliwienie przez skarżącego kasacyjnie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego prowadzenie postępowania w tym zakresie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie miałoby charakteru postępowania dodatkowego, lecz zasadniczego postępowania dowodowego.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżony wyrok odnosi się do zasadniczych kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym odnosi się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Istotne w sprawie okoliczności zostały wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jeżeli nawet Sąd nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, to w okolicznościach niniejszej sprawy, nie mogło mieć to istotnego wpływu na jej wynik.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ww. ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Przesłankami uprawniającymi organ do wszczęcia postępowania w sprawie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych są zatem: 1) uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowa złożenia oświadczenia majątkowego; 2) odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy; 3) odmowa przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też udziału w szkoleniu zawodowym. Z kolei art. 5 ust. 3a ustawy stanowi, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika, który przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze swych zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% wysokości bieżąco ustalonych alimentów. Z przytoczonych przepisów wynika, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3, a decyzja w tym przedmiocie może zostać wydana, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 5 ust. 3a.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący wielokrotnie zmieniał ustalone terminy i, pomimo dwukrotnych wizyt w miejscu zamieszkania strony, pracownicy organu I instancji, nie mieli możliwości przeprowadzenia ze stroną wywiadu alimentacyjnego.

Ponadto, decyzją z dnia [...] maja 2016 r. przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. N., M. N. i B. N. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016 r. w wysokości po 300 zł miesięcznie. Powyższe oznacza, że przesądzona została tam kwestia bezskuteczności egzekucji wobec M. N. Potwierdza to także zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2016 r. Okoliczności wynikających z tej informacji (zadłużenia na kwotę 10.683,87 zł i prowadzenia egzekucji od 19 stycznia 2016 r.) skarżący kasacyjnie we właściwym trybie (przed sądem powszechnym) nie zakwestionował. Dlatego też zarzut naruszenia art. 5 ust. 3a ustawy polegający na uznaniu, że pokrywanie kosztów utrzymania dzieci w postaci ponoszenia opłat za mieszkanie, składek szkolnych, zakupy książek, opłaty za dostęp do internetu i inne wydatki na dzieci, nie podlegają zaliczeniu do kwot wydatkowanych w ramach zobowiązań alimentacyjnych wskazanych w tym przepisie nie mógł być uznany za usprawiedliwiony.

Reasumując, jeżeli nie podważono skutecznie ustalenia, że skarżący kasacyjnie jest dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a także unikał przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, to zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 powołanej ustawy nie mógł być uznany za usprawiedliwiony. Podany w zaświadczeniu komornika z 12 kwietnia 2016 r. brak wpłat na poczet alimentów nie przemawia również za uznaniem naruszenia art. 5 ust. 3a ustawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.