Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 840/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 1 art. 303 ust. 1 pkt 2 art. 315 ust. 2 pkt 1 art. 329 ust. 2 pkt 1 art. 319  pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 141 par. 4 art, 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 grudnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński /spr./ sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1360/15 w sprawie ze skargi R. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1360/15, oddalił skargę R. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Komendant Placówki Straży Granicznej w Lublinie decyzją z [...] stycznia 2015 r. na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust 2 pkt 1 w związku z art. 315 ust. 2 pkt 1, art. 329 ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o cudzoziemcach" zobowiązał R. H. (dalej jako skarżący) do powrotu i orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres dwóch lat od dnia wydania decyzji.

Podstawą wydania takiej decyzji było ustalenie dokonane podczas kontroli funkcjonariuszy Straży Granicznej w dniu [...] listopada 2014 r., że skarżący przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, co stosownie do art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach jest przesłanką decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

Organ ustalił, że skarżący ubiegał się ubiegał się o zalegalizowanie swojego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i [...] sierpnia 2012 r. uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony wydane przez Wojewodę Lubelskiego. Zezwolenie zostało udzielone w związku z obowiązującą wówczas ustawą z 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Skarżący, z uwagi na posiadane zezwolenie, uzyskał kartę pobytu, której termin ważności upłynął [...] sierpnia 2014 r.

Organ wbrew twierdzeniom skarżącego, iż w Polsce koncentruje się jego życie prywatne i rodzinne uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dowodzi, że zobowiązanie skarżącego do powrotu nie naruszy jego prawa do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej "EKPC"). W związku z powyższym brak było przesłanek do udzielenia stronie na tej podstawie zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ zaprzeczył istnieniu bliskich i faktycznych kontaktów pomiędzy skarżącym a obywatelką Ukrainy L. Z. Z zebranego materiału dowodowego wynikało bowiem, że cudzoziemcy zamieszkują razem ze sobą jedynie w trakcie pobytu świadka na terytorium Polski. Ponadto ww. nie posiadają wspólnych dzieci, ani też nie można wskazać na jakiekolwiek inne dowody ich wzajemnego zaangażowania. Nie poczynili żadnych formalnych kroków w celu urzeczywistnienia powziętego zamiaru zawarcia związku małżeńskiego.

Organ nie widział podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych z uwagi na życie prywatne związane z powoływanymi stosunkami towarzyskimi. Zgody tej nie uzasadnia długotrwały, nieprzerwany 14 letni pobyt w Polsce podczas którego skarżący podjął jedynie jedną próbę zalegalizowania swojego pobytu w 2012 r.

Dalej zauważono, że zarówno skarżący, jak i jego partnerka zamieszkują w częściach Ukrainy, gdzie w chwili obecnej nie toczą się działania wojenne, zatem w przypadku powrotu cudzoziemców do kraju pochodzenia nie ma realnego zagrożenia narażenia ich na utratę życia w wyniku trwających tam działań wojennych. Brak było podstaw do stwierdzenia, że w przypadku wydania powrotu cudzoziemca do kraju pochodzenia, jego prawo do życia mogłoby być zagrożone. Nie zachodziła również obawa, aby groziły mu tortury czy też nieludzkie traktowanie. Za normalne organ uznał, że na skarżącym jako obywatelu Ukrainy ciążą obowiązki wynikające z bycia obywatelem tego kraju, w tym między innymi odbywanie służby wojskowej. Ze zgromadzonego materiału nie wynika również, aby odbyciu służby wojskowej sprzeciwiały się ewentualnie pobudki religijne lub światopoglądowe.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] marca 2015 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zwrócił uwagę, że podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił fakt, iż od [...] sierpnia 2014 r. skarżący przebywał w Polsce mimo braku stosownego tytułu pobytowego. Skarżący świadomie zdecydował się na nielegalny pobyt, czym wyczerpał dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ wskazał na bezwzględnie wiążący charakter tego przepisu, który powoduje, że stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie powyższego przepisu uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Zaznaczył, że przedstawiona przez stronę argumentacja – w tym m.in. polskie pochodzenie skarżącego ani zamiar wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na pobyt stały - nie usprawiedliwia decyzji strony o nielegalnym pozostaniu w Polsce i nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zdaniem organu odwoławczego nie było podstaw do zastosowania art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 348 i 351 tej ustawy. Wprawdzie skarżący powołuje się na prawo do ochrony jego życia rodzinnego wskazując na posiadanie w Polsce członków rodziny ze strony jego ojca, jak również na przebywającą okresowo w naszym kraju obywatelkę Ukrainy legitymującą się Kartą Polaka, z którą zamierza zawrzeć związek małżeński, to jednak okoliczności te nie stanowią w żadnym stopniu podstawy do zastosowania w przedmiotowej sprawie postanowień art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Odnosząc się do ochrony życia rodzinnego organ stwierdził, że stosunki rodzinne skarżącego z bratem stryjecznym ograniczają się głównie do okolicznościowych, sporadycznych rozmów telefonicznych. Natomiast zamiaru zawarcia związku małżeńskiego z L. Z. i wspólnego osiedlenia się w Polsce nie można zakwalifikować do zdarzenia pewnego. Centrum życiowe partnerki w dalszym ciągu znajduje się na Ukrainie. Cudzoziemcy posiadają więc możliwość kontynuowania ich związku na terytorium Ukrainy. W ocenie organu odwoławczego, pobyt skarżącego w Polsce ma podłoże ekonomiczne i nie wynika z jego życia rodzinnego w Polsce. Także nie było podstaw by udzielić zgody na pobyt humanitarny z uwagi na ochronę życia prywatnego. Skarżący tylko przez krótki czas przebywał w Polsce legalnie, pracował bez wymaganego zezwolenia, nie założył w trakcie pobytu w Polsce rodziny, jak też nie pozostawał w innym stałym związku. W zakresie obowiązku odbycia służby wojskowej organ zauważył, że jest to obowiązek każdego obywatela na Ukrainie i żadne inne państwo nie jest zobowiązane do umożliwiania obywatelom Ukrainy uchylania się od tego obowiązku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucono niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i brak podstaw do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu wobec tego, że istniały przesłanki udzielenia skarżącemu zgody na pobyt humanitarny.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożyła pismo procesowe - załącznik do protokołu rozprawy, w którym podniesiono, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 EKPC, z uwagi na fakt, że przebywa w Polsce nieprzerwanie od 15 lat i chciałby pozostać w niej na stałe. Skarżący stara się uzyskać dokumenty potwierdzające polskie obywatelstwo, ponieważ zamierza się ubiegać o wydanie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Polski. Skarżący nie popełnił w Polsce żadnego przestępstwa ani wykroczenia. Ponadto mieszka od 2 lat ze swoją konkubiną, z którą zamierza zawrzeć związek małżeński. Ponadto w Polsce pracuje, utrzymuje kontakty towarzyskie jak również podtrzymuje kontakty rodzinne ze swym bratem stryjecznym. Na terenie Ukrainy nie posiada mieszkania i nie pracuje. Podkreślił ponadto, że na wschodzie Ukrainy toczy się konflikt zbrojny, w związku z czym, w przypadku powrotu mógłby zostać zmobilizowany i wysłany w rejon działań zbrojnych. Mogłoby go to narazić w przypadku wzięcia do niewoli przez separatystów na utratę wolności i poddanie torturom. Ponadto zabijanie jest niezgodne z przekonaniami religijnymi skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1360/15, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej jako P.p.s.a.), uznając, że legalność wydanych decyzji nie budzi zastrzeżeń.

Mając na uwadze treść art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach Sąd podkreślił, że skarżący nie przestrzegał obowiązujących w Polsce przepisów imigracyjnych. W momencie zatrzymania przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w Lublinie w dniu [...] listopada 2014 r. nie posiadał stosownego zezwolenia na pobyt w Polsce. Karta pobytu skarżącego, wydana w związku z uzyskaniem przez niego [...] sierpnia 2012 r. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, straciła bowiem ważność [...] sierpnia 2014 r. W momencie zatrzymania, skarżący przebywał zatem na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, a więc nielegalnie.

Stan faktyczny ustalony w sprawie przez organy potwierdził, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wykluczający wydanie lub wykonanie decyzji organu I instancji, jak również art. 348 czy art. 351 tej samej ustawy uzasadniających udzielenie skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany.

Sąd podważył zasadność twierdzeń skarżącego co do tego, że zobowiązanie do powrotu narusza jego prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego. Sąd zauważył, iż z przesłuchania skarżącego [...] listopada 2014 r. wynika, że kontakty z bratem stryjecznym mają charakter okazjonalny. Z zeznań partnerki skarżącego wynika natomiast, że nie przebywa nieprzerwanie na terytorium Polski, gdyż jest to niemożliwe z uwagi na małoletnią córkę, która uczęszcza do szkoły na Ukrainie. Na Ukrainie posiada własne mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz ze swoimi córkami.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie wykazał aby w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w celu ochrony życia rodzinnego lub prywatnego. Co do zasady pojęcie "życie rodzinne" odpowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny: małżonkami (konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy małoletnim rodzeństwem. Skarżący powołał się natomiast na posiadanie w Polsce brata stryjecznego, z którym kontakty ograniczają się do sporadycznych rozmów telefonicznych. Jeśli chodzi natomiast o partnerkę skarżącego – obywatelkę Ukrainy to zarówno z zeznań skarżącego jak i partnerki wynika, że centrum życiowe L. Z. znajduje się na Ukrainie, a jej pobyty w Polsce są okresowe. W związku z powyższym Sąd zgodził się z oceną zawartą w zaskarżonej decyzji, że zamiaru skarżącego zawarcia związku małżeńskiego z partnerką i wspólnego osiedlenia się w Polsce nie można zakwalifikować do zdarzenia pewnego. Nic nie stoi na przeszkodzie aby cudzoziemcy kontynuowali związek na terytorium Ukrainy. Skarżący nie wykazał naruszenia prawa do życia prywatnego w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie ochrony. Z akt sprawy nie wynikają okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenia o na tyle daleko idącej integracji skarżącego z krajem goszczącym - Polską, które uniemożliwiałyby mu powrót na Ukrainę.

Odnosząc się do powoływanej przez skarżącego kwestii konfliktu zbrojnego toczącego się na Ukrainie Sąd wskazał, że zarówno rodzina skarżącego (T.), jak i jego partnerka (W.) zamieszkują w zachodniej części Ukrainy, gdzie nie toczyły się żadne walki. Jeśli chodzi natomiast o możliwość powołania skarżącego na Ukrainie do służby wojskowej Sąd podkreślił, że na cudzoziemcu jako obywatelu Ukrainy ciążą obowiązki wynikające z bycia obywatelem tego kraju. Do takich obowiązków należy między innymi odbywanie służby wojskowej lub też poddanie się ewentualnej ogłoszonej przez demokratycznie wybrane władze kraju mobilizacji wojskowej. Z akt sprawy nie wynika natomiast, że przekonania religijne bądź poglądy uniemożliwiałyby skarżącemu odbycie takiej służby. Jeśli chodzi natomiast o podnoszoną w piśmie procesowym możliwość naruszenia prawa do życia, zakazu tortur, prawa wolności i bezpieczeństwa osobistego, prawa do rzetelnego procesu sądowego oraz zakazu karania bez podstawy prawnej Sąd uznał, że są to czysto hipotetyczne rozważania skarżącego. Nie ma bowiem, żadnych realnych podstaw aby sądzić, że wykonanie decyzji o powrocie skarżącego do kraju pochodzenia – Ukrainy może narazić go na naruszenie ww. praw gwarantowanych przez EKPC.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. H., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

1. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i § 4, art. 80, 107 § 3, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) - poprzez oddalenie skargi i nieprzeprowadzenie kontroli przestrzegania przez organ przepisów KPA oraz ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 z późn. zm.), pomimo naruszenia przez organ administracji art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 356 ust.1 ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach, wskutek niezebrania całokształtu materiału dowodowego i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, dowolną ocenę dowodów, brak wyjaśnienia sytuacji osobistej i rodzinnej skarżącego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i nieuzupełnienie materiału dowodowego, nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, nieudzielenie skarżącemu wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, podważenie zaufania do władzy publicznej i w konsekwencji uznanie, iż skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany;

2. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - poprzez oddalenie skargi i nieprzeprowadzenie kontroli przestrzegania przez organ przepisów KPA oraz ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach, pomimo naruszenia przez organ administracji art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 art. 80, art. 86, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, wskutek wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających oraz dowolną ocenę dowodów, a mianowicie uznania, iż skarżący oświadczył, iż nie podporządkuje się postanowieniom decyzji o zobowiązaniu do powrotu i w konsekwencji uznanie, iż została spełniona wskazana w art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach przesłanka prawdopodobieństwa ucieczki i orzeczenie zakazu ponownego wjazdu skarżącego na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wydania decyzji, podczas gdy skarżący nie złożył wskazanego wyżej oświadczenia;

3. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - poprzez oddalenie skargi i nieprzeprowadzenie kontroli przestrzegania przez organ przepisów KPA oraz ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach, pomimo naruszenia przez organ administracji art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 art. 80, art. 86, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, wskutek wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających oraz dowolną ocenę dowodów, a mianowicie uznanie, iż skarżącego z jego konkubiną L. Z. nie łączą bliskie i faktyczne kontakty, a także, iż brak jest pomiędzy nimi wzajemnego zaangażowania oraz iż centrum życiowe partnerki skarżącego znajduje się na Ukrainie, a ponadto, iż kontakty towarzyskie skarżącego ze znajomymi z Polski oraz z p. T. H. mają charakter okazjonalny i że wydalenie skarżącego z Polski na Ukrainę nie spowoduje realnego zagrożenia dla skarżącego i jego partnerki, a także uznanie, iż to skarżący powinien udowodnić istnienie przesłanek uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 348 pkt 2 ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach, a w konsekwencji uznanie, iż wydalenie skarżącego z Polski nienaruszy jego prawa do życia prywatnego i rodzinnego w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 04.11.1950 r. oraz nie nastąpi do państwa, w którym w rozumieniu ww. Konwencji zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, mógłby być zmuszony do pracy, mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej;

4. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - poprzez oddalenie skargi i nieprzeprowadzenie kontroli przestrzegania przez organ przepisów KPA oraz ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach, pomimo naruszenia przez organ administracji art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 art. 80, art. 86, art. 127 § 2, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i przekroczenie granic uznania administracyjnego oraz nieadekwatności zastosowanych środków i nieuwzględnienie indywidualnych okoliczności sprawy wskutek uznania, iż dwuletni okres zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP oraz innych państw obszaru Schengen jest odpowiedni do okoliczności sprawy, podczas gdy całościowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, iż odpowiedni byłby okres 6 miesięcy;

5. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 141 § 4 oraz art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - poprzez oddalenie skargi i nieprzeprowadzenie kontroli przestrzegania przez organ przepisów KPA oraz ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach, pomimo naruszenia przez organ administracji art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 art. 80, art. 86, art. 107 § 3, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, wskutek nierozpatrzenie zarzutu dotyczącego pkt 2 zaskarżonej decyzji, tj. orzeczenia o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP oraz państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wydania decyzji, i nieodniesienie się do ww. zarzutu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku;

Naruszenia przepisów prawa materialnego na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie upatruje w naruszeniu:

1. art. 303 ust. 1 pkt 2, art. 348 pkt 1 a, b, c, d i pkt 2 oraz art. 351 pkt 1 a, b, c, d, art. 356 ust. 1 ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 ust. 1 i ust. 2, art. 5 ust. 1 zdanie pierwsze, ust. 2, ust. 3. ust. 4, art. 6 ust. 1, ust. 2, art. 7 ust. 1 i ust. 2 i art. 8 ust. 1 i ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 04.11.1950 r. (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), art. 47 i art. 53 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż w sprawie nie występują okoliczności uzasadniające udzielenie skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych bądź zgody na pobyt tolerowany oraz uznaniu, iż pojęcie "życie rodzinne" odpowiada związkom jedynie pomiędzy najbliższymi członkami rodziny: małżonkami (konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, małoletnim rodzeństwem, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna uwzględniać również innych członków rodziny oraz inne osoby, z którymi cudzoziemca łączą bliskie więzi osobiste, a w konsekwencji niezastosowanie ww. przepisów;

2. art. 315 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 319 pkt 1, art. 329 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na przyjęciu, iż stwierdzenie skarżącego, iż nie chce z Polski wyjeżdżać spełnia dyspozycję ww. przepisów, a tym samym uznanie, iż skarżący zadeklarował niepodporządkowanie się obowiązkom wynikającym z otrzymania decyzji o zobowiązaniu do powrotu i uznanie, iż istnieje prawdopodobieństwo ucieczki skarżącego, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów;

3. art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach poprzez błędną wykładnię ww. przepisu polegającą na uznaniu, iż w sprawie nie występują okoliczności uzasadniające udzielenie skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych bądź zgody na pobyt tolerowany, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu i wydanie w oparciu o ww. przepis decyzji zobowiązującej skarżącego do powrotu, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego przez organ wynika, iż ww. przepis z uwagi na spełnienie przez skarżącego przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, nie powinien być zastosowany;

4. art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach poprzez błędną wykładnię ww. przepisu polegającą na uznaniu, iż zawarty w decyzji dwuletni zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen jest uzasadniony ze względu na okoliczność nielegalnego przebywania przez skarżącego na terytorium RP, podczas gdy z przepisu tego wynika, iż organ powinien był uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy takiej jak m.in. fakt niepopełnienia przez skarżącego w trakcie pobytu w RP przestępstwa czy wykroczenia, chęć zalegalizowania pobytu w RP i starania skarżącego podjęte w tym zakresie, pochodzenie skarżącego, sytuację osobistą i rodzinną skarżącego, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości stosownie do art. 188 P.p.s.a. i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, rozpoznanie skargi na rozprawie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja potwierdzająca słuszność postawionych wyżej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem NSA, skarga kasacyjna R. H. jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Pierwszy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut kwestionuje prawidłowość ustalenia przez organy a za nimi Sąd, że w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, można uznać iż skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. Prowadzi to do uznania, że nie ma przeszkód by wydać wobec niego decyzję o zobowiązaniu do powrotu, co wynika z art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

W myśl art. 348 ustawy o cudzoziemcach Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub

b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub

2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub

3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Z zeznań skarżącego złożonych podczas przesłuchania przed organem I instancji wynika, że żadne z zagrożeń, o których mowa w Konwencji nie wystąpi w przypadku powrotu skarżącego na zachodnią część Ukrainy, gdzie było jego dotychczasowe miejsce zamieszkania. Jedyną obawę przed powrotem do kraju, na którą wskazuje jest możliwość, że zostanie powołany do wojska i skierowany do służby w rejon walk na wschodzie Ukrainy. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że obowiązek służby wojskowej jest obowiązkiem każdego z obywateli Ukrainy. Wyznanie prawosławne skarżącego nie stanowi przeszkody dla pełnienia tego obowiązku. Nie istnieją też inne przeszkody np. wyznawane poglądy uniemożliwiające podjęcie służby. Okoliczność obawy o swoje życie i bezpieczeństwo podczas pełnienia służby wojskowej, która jest jego obowiązkiem obywatela wobec swojego kraju nie świadczy o zagrożeniu, życia, wolności czy bezpieczeństwa w rozumieniu Konwencji. Odmienne twierdzenie powodowałoby, że każdy obywatel kraju gdzie istnieje obowiązek służby wojskowej zasługuje na zgodę na pobyt humanitarny bowiem żywi obawę o własne życie podczas jej pełnienia. Takie rozumienie stałoby w sprzeczności z koniecznością ochrony własnego kraju przez jego obywateli.

Te same zagrożenia związane z powrotem do kraju pochodzenia wymienione w art. 348 pkt 1 lit a- d ustawy o cudzoziemcach stanowią podstawę do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wobec braku ich wystąpienia w sytuacji skarżącego także udzielenie zgody na pobyt tolerowany nie było możliwe zatem nie wystąpiła negatywna przesłanka wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

Skarżący podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd niewłaściwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy bowiem nie było podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza jego prawa do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.

Z zeznań skarżącego oraz świadka L. Z. wynika, że spotykają się kiedy oboje przebywają w Polsce. Mieszkają wówczas razem, robią wspólnie zakupy i spędzają razem czas. Mają wspólnych znajomych, których co jakiś czas odwiedzają. Noszą się z zamiarem zawarcia małżeństwa i wspólnego osiedlenia się w Polsce. Świadek poinformowała, że nie jest możliwe osiedlenie się na stałe w Polsce ponieważ musi zajmować się młodszą córką na Ukrainie, z tego też powodu musi co jakiś czas wracać na Ukrainę. Z tego wynika, że mimo pobytów w Polsce, nawet przez większą część roku, centrum życiowe, jej rodzina koncentruje się na Ukrainie. Pobyt w Polsce nadal jest jedynie okazją do podreperowania sytuacji ekonomicznej i nie przesądza o przeniesieniu spraw związanych z jej życiem do Polski. O tymczasowości świadczy także to, że zawarcie związku małżeńskiego ze skarżącym nie jest pewne, a osiedlenie się na stałe według jej oświadczeń nie jest konieczne.

Okoliczność, iż skarżący ma znajomych w Polsce czy brata stryjecznego T. H. nie świadczy o prowadzeniu życia rodzinnego czy prywatnego, które wymagałoby ochrony. Kontakty o charakterze towarzyskim czy sporadyczne spotkania i rozmowy ze znajomymi czy rodziną w okresie 15 lat przebywania poza krajem pochodzenia są rzeczą naturalną. Słusznie uznał Sąd I instancji, że z akt sprawy nie wynikają okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenia o na tyle daleko idącej integracji skarżącego z Polską, która uniemożliwiałaby mu powrót na Ukrainę. Nadal na Ukrainie przebywa jego rodzina, może tam zamieszkać.

W ocenie NSA, uznanie przez organy, że istnieje prawdopodobieństwo, iż skarżący nie podporządkuje się obowiązkom wynikającym z otrzymania decyzji o zobowiązaniu do powrotu było prawidłowe. Skoro skarżący w odpowiedzi na pytanie czy wobec wydania decyzji nakazującej opuszczenie Polski wyjedzie Pan dobrowolnie zgodnie z postanowieniem decyzji udzielił odpowiedzi, że z Polski nie chce wyjeżdżać bo toczy się tu jego życie rodzinne i prywatne, organ mógł uznać, że w tych słowach zadeklarował niepodporządkowanie się obowiązkom wynikającym z otrzymania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Istniało więc prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca a to prowadziło do niewyznaczania terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca w myśl art. 315 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Dalszą konsekwencją braku określenia terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca był zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen z art. 318 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Jeśli organ nie orzekł terminu dobrowolnego opuszczenia kraju z uwagi na prawdopodobieństwo ucieczki to zobowiązany był orzec o zakazie stosownie do ww. przepisu. Organ musiał też określić okres tego zakazu (art. 318 ust. 1 ) zgodnie z wytycznymi z art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Zaznaczyć należy, że o wymiarze zakazu wjazdu nie zadecydowało oświadczenie skarżącego o braku woli dobrowolnego opuszczenia Polski ale długość nielegalnego pobytu w Polsce od 2000 r. oraz fakt, że skarżący podjął tylko jedną skuteczną próbę zalegalizowania pobytu. Zaznaczyć należy też, że zalegalizował pobyt podczas abolicji w 2012 r. po czym nie wystąpił ponownie o zalegalizowanie swojego pobytu. Z tego wynika, że skarżący mimo trwającego 15 lat pobytu w Polsce nie ma zamiaru przestrzegać obowiązującego prawa, w szczególności prawa imigracyjnego. Tym samym określenie zakazu ponownego wjazdu na teren Polski i innych państw obszaru Schengen powinno być na tyle dotkliwe by skłoniło skarżącego do zmiany swojej postawy wobec kraju goszczącego. Orzeczenie zakazu ponownego wjazdu na okres 2 lat z powodów wyżej wskazanych było uzasadnione.

Konsekwencją powyższego było przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji stosownie do art. 329 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Warto podkreślić, że stosownie do art. 320 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach skarżący może wnioskować o cofnięcia zakazu przy spełnieniu przesłanek wskazanych w tym, przepisie.

Sąd I instancji w ocenie NSA nie naruszył przepisów wskazanych w zarzucie 2 skargi kasacyjnej bowiem zastosowanie art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach było uzasadnione okolicznościami.

Fakt, że Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do powyższej kwestii mogło stanowić uchybienie art. 141 § 4 P.p.s.a., ale nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy a tylko takie naruszenie przepisów procesowych może stanowić podstawę do uchylenia wyroku (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Przepis prawa materialnego (art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ) został właściwie zastosowany. Sąd zaniechał wyjaśnienia pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia ale nie miało to istotnego wpływu na zawarte w wyroku rozstrzygnięcie.

Wbrew temu co sugeruje zarzut z pkt 3 Sąd przeprowadził kontrolę przestrzegania wymienionych przepisów K.p.a. i ustawy o cudzoziemcach. Właśnie w jej wyniku oddalił skargę. Nie można czynić Sądowi zarzutów niedostrzeżenia błędnych ustaleń faktycznych i wadliwości w gromadzeniu przez organ materiału dowodowego a także jego oceny kiedy Sąd uznał, że ustalenia dokonane przez organy nie budziły wątpliwości i świadczyły, że nie znajduje zastosowania art. 348 ust. 2 czy art. 351 ustawy o cudzoziemcach.

Materiał dowodowy zgromadzony przez organ jednoznacznie potwierdził, że skarżącego nie łączą z L. Z. tego rodzaju stosunki by uznać je za prowadzenie życia rodzinnego. Żyją w nieformalnym związku od 2 lat i nie mają zamiaru legalizować tego związku. Przebywają ze sobą gdy partnerka odwiedza Polskę w okresach wykonywania pracy. L. Z. nie przebywa w Polsce nieprzerwanie gdyż musi wyjeżdżać do swojej córki na Ukrainie. Tam ma mieszkanie i wykonuje władzę rodzicielską. Oświadcza też, że nie ma zamiaru osiąść na stałe w Polsce ani zmienić swój status pobytu w Polsce.

Skarżący potwierdził swoimi zeznaniami, że utrzymywane kontakty ze znajomymi czy rodziną (T. H.) mają charakter okazjonalny. Ani Sąd ani organy nie dokonały dowolnej interpretacji stosunków skarżącego z L. Z. ani ze znajomymi czy dalszą rodziną. To, że stosunki te nie świadczyły o prowadzeniu życia rodzinnego lub życia prywatnego wynikało z tego, że wykazano istotnych cech tych stosunków dla uznania ich za życie rodzinne czy życie prywatne.

Sąd i organy słusznie przyjęły, że przedstawione w zeznaniach skarżącego i świadka relacje nie uzasadniają odstąpienia od wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Nie wykazano, że wystąpiły okoliczności z art. 348 pkt 1 i 2 czy art. 351 ustawy o cudzoziemcach, a zatem zastosowanie art. 303 ust. 1 tej ustawy było nieuprawnione. Skarżący zaprzeczał by zagrożenia z art. 348 pkt 1 czy art. 351 ustawy o cudzoziemcach mogły wystąpić. Powoływał się jedynie na zagrożenie służbą wojskową, która nie mieści się w przesłankach zagrożenia wolności, życia i bezpieczeństwa w rozumieniu Konwencji.

Podniesiona w zarzucie 4 skargi kasacyjnej kwestia orzeczenia 2 lat zakazu ponownego wjazdu została już wcześniej oceniona zatem ponowne powtarzanie argumentacji NSA jest niecelowe.

Zarzut pkt 5 skargi kasacyjnej powiela zarzut naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Uchybienie to, jak juz wcześniej była mowa, nie miało charakteru naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy a wobec tego nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W zarzucie pkt 6 skargi kasacyjnej skarżący podważa zastosowaną przez Sąd I instancji definicję życia rodzinnego w kontekście ustalenia czy relacje łączące skarżącego z konkubiną wskazują na życie rodzinne. W jego ocenie życie rodzinne to także relacje innych członków rodziny niż tylko pomiędzy małżonkami, konkubentami, rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, małoletnim rodzeństwem. Powinno uwzględniać się wszelkie bliskie więzi osobiste łączące cudzoziemca z innymi osobami.

W ocenie NSA, zaprezentowane rozumienie jest zbyt szerokie a przez to niewłaściwe. Oczywiście życie rodzinne to nie tyle życie w kręgu osób stanowiących formalnie (więzy krwi) rodzinę, choć z zasady tak jest. O życiu rodzinnym świadczy zażyłość stosunków pomiędzy stronami, wytworzenie się wzajemnych powiązań pomiędzy partnerami, prowadzenie wspólnie ważnych dla nich spraw, wspólne decydowanie o ważnych dla nich sprawach. Wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, przebywanie razem, opiekowanie się sobą. Z akt sprawy wynika, że relacje pomiędzy L. Z. a skarżącym były przede wszystkim okazjonalne - od przyjazdu partnerki do pracy w Polsce do jej wyjazdu na Ukrainę do dzieci. Co ważne nie wykazano, że wytworzyły się pomiędzy nimi więzi, zażyłości, wzajemne zależności. Nie mają wspólnych celów, deklarują jedynie możliwość zawarcia małżeństwa, zamieszkanie w Polsce na stałe przez partnerkę nie jest póki co brane pod uwagę. W ocenie NSA, takich relacji nie można uznać za życie rodzinne.

Wbrew temu co uważa skarżący organ właściwie uznał, że art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach miał zastosowanie w sprawie i należało odstąpić od określenia dobrowolnego terminu opuszczenia Polski. Z ust. 3 pkt 1 wynika, że prawdopodobieństwo ucieczki zachodzi gdy cudzoziemiec zadeklarował niepodporządkowanie się obowiązkom wynikającym z otrzymania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Organ zasadnie uznał, że wyrażony przez skarżącego brak chęci opuszczenia Polski w odpowiedzi na pytanie o dobrowolne zastosowanie się do postanowień decyzji zobowiązującej do opuszczenia kraju wskazuje na prawdopodobieństwo jego ucieczki. Organ nie musiał mieć pewności co do ucieczki wystąpiło jedynie prawdopodobieństwo a to wynika z takiej odpowiedzi skarżącego.

Zdaniem NSA, art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie został naruszony. Niewątpliwie pobyt skarżącego na terytorium Polski w dniu jego zatrzymania [...] listopada 2014 r. był nielegalny. W dniu [...] sierpnia 2014 r. przestało obowiązywać udzielone mu zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony (decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2012 r.). Skarżący nie legitymował się ważnym dokumentem uprawniającym go do pobytu, a zatem decyzja o zobowiązaniu do powrotu na podstawie ww. przepisu była uzasadniona .

Negatywną przesłanką do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest m.in. istnienie przesłanek do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany (art. 303 ust. 1 pkt 2). Skoro nie wykazano, że zachodzą okoliczności przemawiające za udzieleniem ww. zgód, a nie występują też inne przesłanki negatywne, to nie było podstaw prawnych by nie wydać zaskarżonej decyzji. Organy jak i Sąd I instancji przedstawiły powody nie zastosowania art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Przeciwne twierdzenia skarżącego zostały uznane za niezasadne i są jedynie polemiką z poglądem wyrażonym w zaskarżonym wyroku.

Nie został także naruszony art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W przepisie tym wskazano na jaki okres orzeka się zakaz ponownego wjazdu z art. 318 ust. 1. W niniejszej sprawie orzeczony został dwuletni zakaz z uwagi na to, że podstawą zaskarżonej decyzji był art. 302 ust. 1 pkt 1. Uzasadnieniem takiego okresu zakazu był długotrwały nielegalny pobyt skarżącego na terytorium Polski (od 2000 r. do 2012 r. ), w którym to okresie tylko raz z uwagi na abolicję skarżący wystąpił o legalizację pobytu i uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony do [...] sierpnia 2014 r. Zaznaczyć należy, że skarżący nie starał się zalegalizować swojego pobytu (nie wystąpił ze stosownym wnioskiem do właściwych organów) przed wygaśnięciem zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Także później nie wnosił o zalegalizowanie pobytu w Polsce. Takie okoliczności mogły, w ocenie NSA, stanowić podstawę do orzeczenia w ramach uznania administracyjnego dwóch lat zakazu ponownego wjazdu. Organ nie zastosował maksymalnego okresu 3 lat, co wskazuje na to, że dostrzegł okoliczności wskazujące za złagodzeniem sankcji administracyjnej.

Sąd I instancji nie wypowiedział się wprost w wyroku czy orzeczony zakaz był zgodny i został określony w zakresie uzasadnionym okolicznościami jednak uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy bowiem tak określony zakaz w okolicznościach sprawy był uzasadniony i zgodny z prawem.

W związku z powyższym NSA stwierdza, że żaden z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego czy prawa materialnego zaskarżonym wyrokiem nie okazał się zasadny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.