Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1512/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. T. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. na rzecz skarżącego M. T. kwotę 240,- (dwieście czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] po przeprowadzeniu badań oraz konsultacji, orzeczeniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], uznała M. T. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N – Zał. 1 Grupa II) na podstawie następującego rozpoznania: otyłość olbrzymia (BMI - 40,5) u osoby z zespołem Ebsteina z falą zwrotną przez zastawkę trójdzielną oraz z współistniejącym blokiem prawej odnogi pączka Hisa w zapisie Ekg znacznie upośledzająca sprawność ustroju – § 1 pkt 9, § 38 pkt 9, § 38 pkt 1. Wymienione orzeczenie zainteresowany odebrał w dniu 7 października 2013 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący złożył wniosek o zmianę, w trybie art. 155 k.p.a., powyższego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] poprzez stwierdzenie, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej względnie o zmianę orzeczenia poprzez stwierdzenie, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową zarzucając naruszenie norm prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu przy podejmowaniu orzeczenia, co także nie znalazło w ogóle odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, innych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, wedle których w dniu orzekania jest on całkowicie zdrowy oraz brak poparcia podstaw orzeczenia wynikami konkretnych badań lekarskich lub wynikami jego leczenia.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], działając na podstawie art. 155 k.p.a. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], odmówiła zmiany prawomocnego orzeczenia z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z brakiem nowych okoliczności oraz po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji, komisja podtrzymuje ustalenia zawarte w orzeczeniu z dnia [...] maja 2013 r.

Od powyższej decyzji M. T. wniósł odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, w którym zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie normy prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, najnowszych wyników badań. W związku z powyższym wniósł o uchylenie wymienionego orzeczenia oraz uznanie go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej lub jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podała, że decyzja Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] nie jest, wbrew twierdzeniom skarżącego orzeczeniem, a stanowi jedynie rozstrzygnięcie wniosku o zmianę orzeczenia RWKL na podstawie art. 155 k.p.a. Ponadto decyzja zawiera wszelkie niezbędne elementy wymagane przez k.p.a., w tym wskazanie stron, podstawę prawną, rozstrzygnięcie, uzasadnienie oraz pouczenie o możliwości odwołania. Niezależnie od powyższego podniesiono, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] nie posiadała w przedmiotowej sprawie swobody decyzyjnej, gdyż orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej związana była przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Nie mogła więc postąpić inaczej aniżeli odmówić zmiany orzeczenia w trybie art. 155 k.p.a. w kwestii ustalenia zdolności do służby. Rozpoznane u orzekanego schorzenie stanowi bowiem o jednoznacznej kwalifikacji niezdolności do służby.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. T. wniósł on o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] zarzucając naruszenie norm prawa procesowego poprzez uchybienie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego orzeczenia oraz rozważania wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz brak przytoczenia konkretnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Stwierdził, że treść zaskarżonego orzeczenia lekarskiego budzi poważne wątpliwości natury formalnej. Mianowicie jego uzasadnienie zawiera jedynie opis stanu faktycznego sprawy. Brak jest natomiast w nim odniesienia do konkretnych przepisów prawnych oraz subsumcji stanu faktycznego. Stąd nie jest wiadomym, czy w ogóle i jakimi przepisami kierował się organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Skarżący zaś nie ma obowiązku się domyślać jakimi przepisami kierował się organ rozstrzygający jego sprawę. Ponadto podniósł, że organy obu instancji nie wzięły także pod uwagę tego, iż nigdy nie był poddany leczeniu psychiatrycznemu przez okres trwający dłużej niż 9 miesięcy, co miało wpływ na kwalifikację schorzenia.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano m.in., że "W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył (...) wniosek o zmianę w trybie art. 155 kpa orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. (...) Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący powyższym wnioskiem wszczął odrębne postępowanie uregulowane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z powyższego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Przedmiotem postępowania prowadzonego w tym trybie jest sprawdzenie, czy w sprawie nie zachodzi któraś z określonych w art. 155 k.p.a. przesłanek przemawiających za uchyleniem bądź zmianą decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Decyzje wydawane na podstawie art. 155 k.p.a. są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego. Stąd sądowa kontrola ich legalności jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w tym artykule przesłanek ustawowych. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie ani organ I, ani organ II instancji nie zbadały sprawy pod kątem wskazanych powyżej przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a. Zarówno bowiem Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., jak i Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. wskazały, że brak jest nowych okoliczności uzasadniających zmianę orzeczenia o zdolności do służby. W ocenie Sądu takie stanowisko organów jest niewystarczające i niezgodne z zasadami postępowania administracyjnego określającymi sposób prowadzenia postępowania administracyjnego – w tym również postępowania w trybie art. 155 k.p.a. o zmianę decyzji ostatecznej. Organy winny bowiem przeprowadzić postepowanie administracyjne – zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, a następnie wydać rozstrzygnięcia, w których uzasadnią zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. swoje stanowiska. Należy przyznać rację skarżącemu, że na obecnym etapie postępowania brak jest możliwości merytorycznego polemizowania z rozstrzygnięciami Komisji, ponieważ z uzasadnień decyzji nie wynika, jakie są powody odmowy zastosowania w sprawie trybu z art. 155 k.p.a. Dodatkowo Sąd pragnie podkreślić, że nie jest zasadne przedstawiane w całym postępowaniu żądanie skarżącego przeprowadzenia nowych badań, czy uwzględniania okoliczności, których organ nie brał pod uwagę (wskazana w skardze okoliczność leczenia psychiatrycznego). W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. – jak wskazano powyżej, brak jest bowiem możliwości ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Skoro zatem skarżący chciał podnieść okoliczności, których organ nie uwzględnił wydając orzeczenie z dnia z dnia [...] maja 2013 r., winien był złożyć od niego odwołanie. Rezygnując natomiast z tego środka na rzecz postępowania w trybie art. 155 k.p.a. należało się liczyć ze szczególnym charakterem tego postępowania. Konkludując, skoro w rozpoznawanej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji nie przeprowadziły postępowania o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w oparciu o określone tam przesłanki, to działanie takie należy uznać za wadliwe. Ponownie rozpoznając sprawę organy rozpoznają wniosek skarżącego o zmianę orzeczenia w trybie art. 155 k.p.a. w oparciu o wskazane w tym przepisie przesłanki, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego".

W tej sytuacji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 155 k.p.a., odmówiła zmiany prawomocnego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podano, że podejmując powyższe rozstrzygnięcie Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] nie posiadała w przedmiotowej sprawie swobody decyzji, bowiem zgodnie z Załącznikiem nr 1 Rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2010 Nr 15 poz. 80 ze zm.) dla § 1 pkt 9 przypisanemu w/w schorzeniu ustawodawca jednoznacznie określił kategorię zdrowia N (trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej) nie pozostawiając swobody decyzji komisji. Zmiana orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] poprzez uznanie orzekanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, o które wnioskował, stoi w sprzeczności z w/w przepisami prawa. Brak jest również możliwości zmiany w/w orzeczenia poprzez uznanie, iż inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową, o którą wnosił również pełnomocnik orzekanego, gdyż sprzeciwiają się temu przepisy szczególne tj. rozporządzenie MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62 z 2003r. poz. 567 ze zm.). Schorzenie powodujące u orzekanego inwalidztwo nie jest wymienione w cytowanym powyżej rozporządzeniu, co nie pozwala na stwierdzenie, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową. Z przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodą na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a. przyjęto, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Istnienie sprzeczności z przepisami szczególnymi tj. rozporządzenie MON z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2010r. Nr 15, poz. 80 ze zm.) oraz rozporządzenie MON z dnia 31 marca 2003r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62 z 2003r. poz. 467 ze zm.), brak słusznego interesu strony, który nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, co zostało wykazane powyżej powoduje, że nie są spełnione łącznie wszystkie trzy przesłanki i co stanowi niezbędny warunek, aby organ administracji publicznej mógł uchylić lub zmienić decyzję ostateczną zgodną z art. 155 k.p.a.

W odwołaniu z dnia [...] lipca 2015 r. do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie, iż jest zdolny do zawodowej służby wojskowej zarzucając naruszenie norm prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegającą na nieuwzględnieniu przy podejmowaniu orzeczenia, co także nie znalazło w ogóle odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, najnowszych wyników badań wedle których w dniu orzekania jest on całkowicie zdrowy oraz brak poparcia podstaw orzeczenia wynikami konkretnych badań lekarskich lub wynikami jego leczenia. W uzasadnieniu natomiast wskazano m.in., że komisja lekarska I instancji w ogóle nie wyjaśniła w oparciu o co dokonała oceny wyników badania rezonansem magnetycznym i nie dokonała w ogóle oceny dowodów, a mianowicie, które z nich uznała za wiarygodne, a które nie, dlaczego uznała za wiarygodne, bądź dlaczego nie. Komisja I instancji nie wskazała także dlaczego wyciągnęła takie, a nie inne wnioski. Nie doszło także do dalszych konsultacji lekarskich dotyczących oceny jego stanu zdrowia. Brak także było odniesienia się do karty konsultacyjnej z dnia [...] kwietnia 2012 r. sporządzonej przez dr n. med. A. W. Uzasadnienie decyzji administracyjnej, którą stanowi niewątpliwie także orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, jest elementem sprawozdawczym tej decyzji i stąd winno szczegółowe zawierać dokładną specyfikację dowodów i ich ocenę. Powinno zawierać także wywody faktyczne i prawne, które uzasadniają zarówno wnioski co do faktów, jak także zastosowanie konkretnych przepisów prawa. Zaskarżone orzeczenie nie spełnia tych wymogów.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że RWKL w [...] rozpatrując wniosek w trybie art. 155 k.p.a. zbadała, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą łącznie przesłanki wymienione w przytoczonym przepisie, które warunkują możliwość zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji RWKL stwierdziła, iż organ związany jest zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., w związku z czym komisja związana jest postanowieniami aktów prawnych regulujących m.in. zasady orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Rozpoznane u orzekanego schorzenie stanowi na podstawie zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.) o jednoznacznej kwalifikacji niezdolności do zawodowej służby wojskowej (§ 1 pkt 9 załącznika nr 1 – kat, N). Zatem w zaistniałym stanie faktycznym przynajmniej jedna z obligatoryjnych przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a. nie została spełniona, gdyż przepisy szczegółowe nie pozostawiają swobody decyzyjnej w zakresie kwalifikacji rozpoznanego schorzenia do określonej kategorii zdolności do służby. Odnosząc się zaś do zarzutu braku uwzględnienia wyników aktualnego leczenia czy badań specjalistycznych stwierdzono, że w uzasadnieniu wyroku WSA zapisano, iż nie jest zasadne przedstawianie w całym postępowaniu żądanie skarżącego przeprowadzenia nowych badań, czy uwzględnienia okoliczności, których organ nie brał pod uwagę. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a., brak jest bowiem możliwości ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jeśli skarżący chciał podnieść okoliczności, których organ nie uwzględnił wydając orzeczenie z dnia [...] maja 2013 r., winien był złożyć od niego odwołanie. Rezygnując natomiast z tego środka na rzecz postępowania w trybie art. 155 k.p.a. należało się liczyć ze szczególnym charakterem tęgo postępowania. Ponadto decyzja organu pierwszej instancji zawiera wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, na których oparł się organ odmawiając zmiany orzeczenia. Reasumując, żądanie orzeczenia kategorii Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej stoi, zgodnie ze stwierdzonym na dzień orzekania stanem zdrowia, w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. i w tej sytuacji zasadnie odmówiono zmiany prawomocnego orzeczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. T. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego zarzucając naruszenie norm prawa procesowego poprzez uchybienie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., polegające na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego orzeczenia oraz rozważania wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz brak przytoczenia konkretnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu podano, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera jedynie opis stanu faktycznego sprawy. Brak jest natomiast w nim odniesienia do konkretnych przepisów prawnych oraz subsumcji stanu faktycznego. Stąd nie jest wiadomym czy w ogóle i jakimi przepisami kierował się organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, zaś on sam nie ma obowiązku się domyślać się tego. Co istotne, tak sformułowane uzasadnienie orzeczenia organu II instancji uniemożliwia jego merytoryczną kontrolę w jakimikolwiek postępowaniu. Oznacza to, iż organ II instancji naruszył w tym zakresie art. 107 § 3 k.p.a. Organ drugiej instancji, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie wziął także pod uwagę tego, iż nigdy nie był poddany leczeniu psychiatrycznemu przez okres trwający dłużej niż 9 miesięcy, co miało wpływ na kwalifikację schorzenia.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podała, że w przypadku rozpoznanej u skarżącego otyłości i schorzeń kardiologicznych, 9 miesięczna obserwacja psychiatryczna nie jest konieczna dla prawidłowego przebiegu procesu orzeczniczego, zaś uzasadnienie zawiera wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, na których oparł się organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z całkowicie innych powodów, aniżeli wskazane przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W rozpoznawanej sprawie – co już wykazano w stanie faktycznym – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/14, uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] i w uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z powyższego przepisu wynika więc, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Innymi słowy przedmiotem postępowania prowadzonego w tym trybie jest sprawdzenie, czy w sprawie nie zachodzi któraś z określonych w art. 155 k.p.a. przesłanek przemawiających za uchyleniem bądź zmianą decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Na koniec zaś wskazano, że: "Ponownie rozpoznając sprawę organy rozpoznają wniosek skarżącego o zmianę orzeczenia w trybie art. 155 k.p.a. w oparciu o wskazane w tym przepisie przesłanki, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego".

Tymczasem organ pierwszej zamiast zbadać, czy zostały spełnione przesłanki z art. 155 k.p.a. szczegółowo wskazane przez Sąd, a następnie w zależności od ich spełnienia, bądź nie, odpowiednio uchylić lub zmienić zaskarżoną decyzję, bądź odmówić zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji, to stwierdził, że zmiana orzeczenia poprzez uznanie orzekanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, stoi w sprzeczności z przepisami prawa, zaś słuszny interes strony w rozumieniu tegoż przepisu musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Z kolei organ drugiej instancji stwierdził, że żądanie orzeczenia kategorii Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej stoi, zgodnie ze stwierdzonym na dzień orzekania stanem zdrowia, w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. i w tej sytuacji zasadnie odmówiono zmiany prawomocnego orzeczenia.

Innymi słowy, organy obu instancji zamiast zbadać po kolei każdą z przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a., na co wskazał Sąd, skupiły się na ocenie zgodności orzeczeń lekarskich z obowiązującym prawem.

Zatem wskazać należy organom, że badanie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organy obu instancji przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Wobec powyższego, zgodnie z utrwalonym już poglądem doktryny i stanowiskiem judykatury, na podstawie art. 155 k.p.a. dopuszczalne jest uchylenie lub zmiana decyzji zarówno niewadliwych, jak i dotkniętych wadami niekwalifikowanymi. Jednakże okoliczność, czy dana decyzja jest prawidłowa czy też dotknięta wadą niekwalifikowaną, jest pozbawiona znaczenia prawnego w stosowaniu tego przepisu. Niezależnie bowiem od tego, czy dana decyzja jest prawidłowa czy też wadliwa w stopniu uniemożliwiającym zastosowanie jednego z określonych w kodeksie postępowań nadzwyczajnych, organ może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawa tylko wówczas, gdy spełnione zostały wymienione w tym przepisie przesłanki. Stąd też – co należy raz jeszcze podkreślić – zmiana (uchylenie) decyzji w tym trybie może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych, jak i prawidłowych. Reasumując, wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. – jak to wynika w sposób oczywisty z jego treści – jest możliwe tylko wówczas, gdy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny strony.

Wobec treści powyższego rozstrzygnięcia, przedwczesne staje się odniesienie do zarzutów ze skargi, zaś wskazać należy ponownie, że rozpoznając sprawę na nowo, organy rozpoznają wniosek skarżącego o zmianę orzeczenia w trybie art. 155 k.p.a. w oparciu o wskazane w tym przepisie przesłanki, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego i wskazówkami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/14.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.