Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 830/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132, art. 112 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 200, art. 152, art. 145 par. 1 pkt 1a, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2014 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z [...] maja 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U z 2013 r., poz. 267 j.t.; dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania Pana W. B. od rozstrzygnięcia Starosty zawartego w piśmie z [...] stycznia 2014 roku, znak [...], którego przedmiotem była odmowa wypłaty odsetek od zobowiązania, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i umarzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu organ podał, że pismem z 27 grudnia 2013 roku W. B. wniósł do Starosty o wypłatę odsetek za opóźnienie w realizacji świadczenia polegającego na zapłacie odszkodowania za odjęte prawo własności nieruchomości położonej w J. w gminie P., przejętej na mocy Zarządzenia Naczelnika Powiatu w nr [...]z [...] maja 1975 roku.

Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z [...] stycznia 2014 roku, znak, Starosta odmówił zapłaty żądanych odsetek.

Od rozstrzygnięcia powyższego Pan W. B. złożył odwołanie podając, iż Starosta nie rozstrzygnął sprawy co do istoty, nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie uzasadnił swojego negatywnego stanowiska. Dalej odwołujący podał, iż rozstrzygnięcie to powinno było zapaść w formie decyzji, a samo działanie organu pierwszej instancji ma li tylko na celu przedłużenie postępowania administracyjnego. W konsekwencji odwołujący wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia Starosty i, alternatywnie, o orzeczenie co do istoty, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Z przedstawionych ustaleń stanu faktycznego wynika, że Zarządzeniem nr [...] z [...] maja 1975 roku Naczelnik Powiatu ustalił granice terenu budowlanego przejmowanego na własność Skarbu Państwa, położonego we wsi J. w gminie P., obejmującego m.in. nieruchomość Państwa K. i E. B., składającą się z działek gruntu nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, zapisaną w księdze wieczystej KW [...]. Następcą prawnym Państwa K. i E. B. jest Pan W. B.

Część wywłaszczonych gruntów została zwrócona na rzecz uprawnionych. Decyzją z [...] marca 2008 roku, znak [...], Starosta orzekł o zwrocie nieruchomości o powierzchni [...]ha, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]z arkusza mapy [...] w obrębie J. Natomiast na mocy decyzji z [...] marca 2008 roku, znak [...], orzeczono o zwrocie nieruchomości o powierzchni [...]ha stanowiącej działkę gruntu nr [...]z arkusza mapy [...] w obrębie J.

Decyzją z [...] września 2012 roku, znak [...], Starosta ustalił na rzecz Pana W. B. odszkodowanie w łącznej kwocie [...] zł, obejmujące wartość wywłaszczonych działek o nr [...]. Po rozpoznaniu odwołania Pana W. B., Wojewoda decyzją z [...] marca 2013 roku, znak [...], uchylił przedmiotową decyzję Starosty w części obejmującej wymiar odszkodowania za działkę nr [...].

Decyzją Starosty z [...] czerwca 2013 roku, znak [...] ustalono na rzecz Pana W. B. odszkodowanie w kwocie [...] zł w zamian za utracone prawo własności nieruchomości położonej w J. w gminie P., o powierzchni [...]ha, oznaczonej w dniu wywłaszczenia jako działka [...].

Decyzją z [...] października 2013 roku, znak [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...]czerwca 2013 roku, znak [...], w zakresie w jakim ustalała ona na rzecz W. B. odszkodowanie w wysokości [...] zł w zamian za utracone prawo własności nieruchomości oznaczonej w dniu wywłaszczenia jako działka [...], natomiast uchylił ją w zakresie, w jakim zobowiązywała Starostę do zapłaty owego odszkodowania w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna i w to miejsce orzekł co do istoty poprzez wyznaczenie 14-dniowego terminu do zapłaty należności. Decyzję doręczono Staroście 14 października 2013 roku, a zatem ostatni dzień tego terminu przypadał 28 października 2013 roku, co oznacza, iż od dnia 29 października 2013 roku organ opóźniał się ze spełnieniem świadczenia.

W wykonaniu obowiązku płynącego z decyzji z [...] września 2012 roku, znak [...], w zakresie w jakim nie została ona uchylona Starosta. 2 lipca 2013 roku przekazał na rzecz Pana W. B. kwotę [...] zl. Było to zatem odszkodowanie ustalone decyzją Starosty, za działki gruntu [...], albowiem kwestia działki gruntu nr [...] stała się przedmiotem odwołania a następnie orzeczeniem Wojewody została przekazana do ponownego rozpoznania.

27 grudnia 2013 roku Starosta wypłacił Panu W. B., na wskazany przez niego w piśmie z 12 grudnia 2013 roku rachunek bankowy, kwotę [...] zł, która to stanowiła należność główną - odszkodowanie za działkę gruntu nr [...]- w kwocie [...]zł powiększoną o odsetki z tytułu opóźnienia w płatności za okres od 29 października 2013 roku do 27 grudnia 2013 roku ([...] zł).

Przechodząc do omówienia przepisów organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art, 138 § 1 pkt 2 in fine, kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

Komentowany przepis nie określa przesłanek wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji. Należy zatem uznać, że kwestia umorzenia przez organ odwoławczy postępowania przed organem pierwszej instancji nie została uregulowana w komentowanym przepisie i przyjąć, że w tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji (art. 140 k.p.a.), czyli art. 105 k.p.a. że organ odwoławczy może wydać taką decyzję tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe, przy czym chodzi tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.pa,

Zastosowanie art, 138 § 1 pkt 2 kpa jest zasadne w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe,

Organ odwoławczy wyjaśnił iż pismo Starosty z [...] stycznia 2014 roku, znak, pomimo iż zewnętrznie nie nosi cech, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., może skutecznie stanowić substrat dla niniejszego orzeczenia i podlegać uchyleniu .

Jak stanowi art. 104 § i k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Niezależnie od materialnej treści owego załatwienia sprawy, należy zatem wydać rozstrzygnięcie, które będzie miało formę decyzji administracyjnej. Wojewoda wyjaśnił, że skoro pismo Starosty z [...] stycznia 2014 roku, znak [...], posiada odpowiednie oznaczenie organu i adresata, zawiera rozstrzygnięcie sprawy co do meritum oraz jest opatrzone podpisem osoby uprawnionej do reprezentacji organu, to stanowi ono w istocie decyzję administracyjną, choć, wadliwą z punktu widzenia kryteriów konstrukcyjnych ujętych w art. 107 k.p.a. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie to stanowa zarówno substrat zaskarżenia dla strony w trybie art. 127 k.p.a. jak i substrat orzekania dla organu odwoławczego w trybie art. 138 k.p.a.

Wojewoda ponownie podkreślił iż decyzja organu pierwszej instancji, od której nie wniesiono odwołania w ustawowym terminie, staje się ostateczna, Ten sam mechanizm działa w wypadku orzeczeń, które zawierają samodzielne rozstrzygnięcia, z których część może zostać przez stronę zaakceptowana, a część zaskarżona. Wtedy to dochodzi do częściowego uostateczmenia się aktu administracyjnego, a mianowicie w zakresie niezaskarżonym. Skoro zaś w decyzji Starosty z [...] września 2012 roku, znak [...], wartość każdej z działek gruntu określono z osobna, to orzeczenie o łącznej kwocie odszkodowania nie stanowiło bynajmniej integralnej całości i jako takie stanowiło pochodną niezależnych rozstrzygnięć. Zatem strona miała prawo zakwestionować tylko część z nich i z prawa swego uczyniła użytek. Wobec tego w tym zakresie, w jakim decyzji nie zaskarżył, decyzja owa stała się ostateczna następnego dnia po upływie terminu do wniesienia odwołania, tj. piętnastego dnia po doręczeniu decyzji stronie. Wymaga podkreślenia, iż Wojewoda decyzją z [...] marca 2013 roku, znak [...], nie zakwestionował skuteczności zgody strony na trzymiesięczny termin zapłaty odszkodowania, wobec czego termin ten był wiążący dla oceny momentu, od którego Starosta pozostawał w opóźnieniu z zapłatą. Zapłata ta powinna była nastąpić najpóźniej w terminie trzech miesięcy, którego bieg rozpoczynał się piętnastego dnia po doręczeniu skarżącemu decyzji Starosty z [...] września 2012 roku, znak [...]. Tymczasem zaś Starosta dokonał płatności dopiero 2 lipca 2013 roku.

Art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U z 2014 r,, poz. 518 - dalej: u.g.n.) jednoznacznie stanowi, iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny. Poza jakimkolwiek sporem pozostaje zatem istnienie zobowiązania Starosty do zapłaty odsetek z tytułu opóźnienia za okres od upływu trzech miesięcy po piętnastym dniu od doręczenia stronie decyzji z [...] września 2012 roku, znak [...], do dnia zapłaty.

Tym niemniej sporny okazuje się charakter roszczenia jakie przysługuje wierzycielowi Panu W. B. względem dłużnika — Starosty.

Skarżący w piśmie z 17 marca 2014 roku powołał się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 15 listopada 2012 roku, sygn. akt II SA B/Bk 55/12. W orzeczeniu tym wskazano, iż podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie właściwej drogi dochodzenia odsetek — cywilna czy administracyjna, w sytuacji gdy źródłem obowiązku świadczenia pieniężnego jest norma prawa administracyjnego. Odnośnie tego zagadnienia na gruncie art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zarysowały się dwa odmienne stanowiska. Według pierwszego [które podzielił skład orzekający białostockiego WSA], skoro obowiązek wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość powstaje na tle stosunku administracyjnoprawnego, to również obowiązek wypłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Roszczenie o odsetki za zwlokę lub opóźnienie w wypłacaniu tego odszkodowania jest bowiem roszczeniem akcesoryjnym. Obowiązek zapłaty odsetek jest pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. (...) Według drugiego stanowiska przepis art. 132 ust. 2 u.g.n. jednoznacznie stwierdza iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego. Roszczenia z tytułu należnych odsetek oraz naprawienie szkody, jako roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, są dochodzone niezależne od roszczenia głównego o odszkodowanie, wyłącznie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Drugie stanowisko zaprezentował m. in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z ,2 czerwca 2006 roku, sygn. akt I SA/Wa 1841/05, Lex nr 232921).

Wojewoda poddaje pod rozwagę stron, iż stosownie do art. 87 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustaw ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Jest to katalog numerus clausus, wobec czego poza wskazanymi aktami, żadne inne, w tym rozstrzygnięcia sądów, nie mogą pretendować do roli źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Wyjątkiem w tym zakresie jest jedynie art. 153ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U z 2012, poz. 270 j.t.; dalej: p.p.s.a.), lecz dotyczy on związania orzeczeniem wyłącznie w granicach danej sprawy.

Wobec powyższego, stosując w niniejszym postępowaniu obowiązujący art. 132 ust. 2 u.g.n. Wojewoda samodzielnie dokonał jego wykładni w kierunku cywilnoprawnego charakteru roszczenia o niezapłacone odsetki. Skoro zaś przepisy te regulują daną materię, to włączają ją w zakres spraw- cywilnych, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz U z 2014 r., poz. 101 j.t.; dalej: k.p.c.). Zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c., do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy,

Kolejnym argumentem stojącym za przyjęciem cywilnoprawnego charakteru roszczeń, o których mowa w art. 132 u.g.n., jest fakt, iż dotyczą one przecież również odpowiedzialności za szkodę wynikłą ze zwłoki w spełnieniu świadczenia, która powinna podlegać ocenie sądu powszechnego w postępowaniu dowodowym według reguł określonych w k.p.c. i z uwzględnieniem art. 6 k.c. Niezmiernie trudnym do zaakceptowania byłby natomiast pogląd, iż o odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu nienależytego (nieterminowego) spełnienia świadczenia mają rozstrzygać organy administracji według reguł postępowania administracyjnego wynikających z k.p.a.

Cywilnoprawny charakter roszczenia o zaległe odsetki wskazuje zatem cywilnoprawną drogę jego realizacji, tym niemniej, w ocenie organu, w innej niż rozpatrywana sytuacji nadawałoby się ono do rozpoznania w postępowaniu administracyjnym, a mianowicie w wypadku, kiedy roszczenie to byłoby dochodzone wraz z roszczeniem głównym. Prawo do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest bowiem realizowane na drodze administracyjnej, będąc właściwym przedmiotem spraw administracyjnej. W tym wypadku roszczenie o odsetki zachowuje swój akcesoryjny, pochodny charakter i nie wydaje się celowe, choćby z uwagi li tylko na względy ekonomiki procesowej, orzekanie o odszkodowaniu i jednoczesne odsyłanie strony na drogę postępowania cywilnego co do odsetek odeń. W takim stanie faktycznym Wojewoda podziela argumentację prezentowaną w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Powyższa sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie, w której to świadczenie główne zostało zrealizowane, przez co odsetki niejako oderwały się od niego, tracąc przy tym swój akcesoryjny charakter, który jako jedyny przemawiałby za ich związkiem z postępowaniem administracyjnym. Roszczenie o odsetki ma aktualnie charakter samodzielny i nadaje się do realizacji w drodze powództwa o zapłatę. Strona winna oznaczyć konkretną kwotę, której się domaga, wezwać zobowiązany organ do dobrowolnego spełnienia świadczenia, a w razie odmowy, skierować pozew do sądu powszechnego. W tym miejscu Wojewoda Wielkopolski informuje, iż wysokość świadczenia winna być wyliczona w oparciu o obowiązującą stopę procentową dla odsetek ustawowych, co wynika z treści art. 481 § 2, kc który stanowi iż, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe.

Z uwagi na okoliczność, iż roszczenie skarżącego podlega i rozpoznaniu przez sąd powszechny, to jednocześnie wyłączona jest kognicja organów administracji publicznej. Stan taki powoduje bezprzedmiotowość niniejszej sprawy administracyjnej i skutkuje koniecznością jej umorzenia i jednocześnie bezzasadnymi czyni ewentualne uwagi co do poprawności formalnej postępowania przed organem pierwszej instancji oraz wieńczącego je orzeczenia z [...] stycznia 2014 roku.

Skargę na powyższą decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego złożył W. B z wnioskiem o jej uchylenie i zwrot kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 132 ust2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie ,że sprawa o odsetki za opóźnienie w wypłacie odszkodowania ma charakter sprawy cywilnej.

W uzasadnieniu skargi argumentowano, że przedmiotem niniejszego postępowania są odsetki za opóźnienie powstałe przy wypłacie odszkodowania. Opóźnienie jest niezawinionym działaniem wierzyciela. W związku z tym, należy stwierdzić, iż Wojewoda nie ma racji w twierdzeniu, że będzie on zobowiązany do określania winy w niniejszym postępowaniu. W praktyce zadaniem organów w niniejszym postępowaniu jest wyliczenie odsetek ustawowych, zgodnie z regułami KC. Ponadto, należy mieć na uwadze, że jeżeli Wojewoda widzi potrzebę przeprowadzania postępowania dowodowego, to dysponuje on w wielu aspektach analogicznymi regułami dowodowymi np. dowodem z dokumentu czy z opinii biegłego, jakimi mogą posługiwać się sądy powszechne. Jednakże, wydaje się, że obliczanie odsetek nie będzie wymagało szczegółowego prowadzenia postępowania dowodowego.

Niezależnie od powyższej argumentacji skarżący wskazał, że o administracyjnym charakterze sprawy przesądziło najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które prezentuje jednolite podejście do tej kwestii. W analogicznej sprawie w ostatnim wyroku NSA z 15 maja 2014 r. (sygn. I OSK 2440 /12) sąd ten wyjaśnił, że zgodnie z art. 132 ust.2 u.g.n do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Z treści tego przepisu nie sposób wręcz wywieźć, że roszczenie wskazane w jego hipotezie ma charakter cywilnoprawny. To, że przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego nie oznacza, że roszczenie o zapłatę odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania może być dochodzone nie w postępowaniu administracyjnym, lecz przed sądami powszechnymi. Należy mieć na względzie, że przepisy Kodeksu cywilnego na gruncie omawianego przepisu mają jedynie odpowiednie zastosowanie do oceny skutków zapłaty odszkodowania ze zwłoką lub z opóźnieniem. Sformułowanie zawarte w ww. przepisie nie ma zatem wpływu na zastosowanie administracyjnego trybu postępowania, jaki w ogóle wynika z treści art. 132 u.g.n.; w szczególności ustęp 2 tego artykułu nie wprowadza w tym zakresie żadnych odstępstw. W ten sposób określonym odesłaniu nie mieści się konieczność stosowania cywilnoprawnego trybu oceny skutków i dochodzenia w jego wyniku stosownych odsetek lub odszkodowania, zwłaszcza, że roszczenia o odsetki i odszkodowanie z tytułu zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania mają charakter akcesoryjny wobec samego odszkodowania podlegającego wypłacie za wywłaszczenie (patrz: M. Wolanin w komentarzu do Ustawy o gospodarce nieruchomościami, 3 wydanie, C.H.Beck, Warszawa 2013, s. 1042). Dalej NSA argumentował, że omawiany przepis stanowi samodzielną podstawę do żądania zapłaty odsetek, ale nie za samo powstanie zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania, lecz za skutki, które wynikły z zaistniałego opóźnienia lub zwłoki w zapłacie odszkodowania. Przepis ten stanowi zatem lex specialis w stosunku do art. 4171 § 3 K.c., ponieważ nie odnosi się tylko do faktu zaistnienia zwłoki lub opóźnienia, jak wynika z art. 4171 § 3 K.p.a., ale do czasowych skutków zwłoki lub opóźnienia. Oznacza to, że na gruncie art. 132 ust. 2 u.g.n. strona może dochodzić w postępowaniu administracyjnym odsetek za skutki wynikłe ze zwłoki lub z opóźnienia w zapłacie odszkodowania. "Podobnie NSA wypowiadał się w wyrokach z dnia 29 lutego 2012 r. (sygn. akt I OSK 232/12) i z dnia 15 marca 2006 r., (sygn. akt I OSK 525/05).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentacje

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję.

Skarga jest uzasadniona ,a argumenty podane w uzasadnieniu oparte na wykładni przepisu art. 132 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2010 nr 102.poz.651ze zm ) trafne. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.

Przedmiotem kontroli sądowoadaministracyjnej jest decyzja wojewody z [...] maja 2014 r. umarzająca postępowanie administracyjnego z argumentacją ,że sprawa żądania odsetek za opóźnienie w zapłacie ustalonego na drodze postępowania administracyjnego odszkodowania za wywłaszczony grunt nie jest sprawą administracyjną i podlega rozstrzygnięciu przez sąd cywilny na drodze postępowania cywilnego. Taka wykładnia przepisów nie jest trafna. Powyższe zagadnienie zostało już w sposób jednoznaczny przesądzone i omówione w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przedstawione w skardze orzeczenia sądowoadministracyjne skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Precyzując sąd wyjaśnia ,że w art. 132 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami uregulowano wyczerpująco i jednoznacznie kwestię wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej oraz skutki zwłoki lub opóźnienia w jego wypłacie, wskazując, że stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (art. 132 ust. 2 tej ustawy). Odesłanie do stosowania odpowiedniego przepisów Kodeksu cywilnego nie oznacza, że sprawę o roszczenie o odsetki powstałe w związku ze stosunkiem administracyjnoprawnym należy każdorazowo uważać za sprawę o charakterze cywilnoprawnym. Jeżeli chodzi w szczególności o wywłaszczenie nieruchomości, to stwarza ono stosunek prawny o cechach wyraźnie administracyjnych, bowiem polega na odjęciu lub ograniczeniu w drodze decyzji administracyjnej prawa własności lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości (art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Jest przykładem nierówności stron stosunku prawnego i działania władczego organu administracji. Wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem, a samo odszkodowanie jest elementem koniecznym decyzji o odszkodowaniu. Roszczenie o odsetki za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie tego odszkodowania jest oczywiście roszczeniem akcesoryjnym. Obowiązek zapłaty odsetek jest wszak pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. Skoro zatem obowiązek zapłaty odszkodowania powstał na tle stosunku administracyjnoprawnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Odesłanie w art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego nie powoduje zmiany charakteru prawnego roszczenia. Pozwala ono jedynie na odpowiednie posługiwanie się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym na użytek rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Za taką wykładnią przemawia również to, że art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera regulację podstaw działania administracji publicznej a nie sądu powszechnego, odsyłając jedynie do odpowiedniego stosowania w działaniu administracji publicznej przepisów Kodeksu cywilnego. Nie jest trafne stanowisko organu ,że skoro roszczenie główne już zostało wypłacone to sprawa o odsetki od tak wypłaconej kwoty odrywa się od roszczenia głównego i to tak dalece, że ustalenie sumy należnych odsetek miałoby się odbywać na drodze postępowania sądowego w toku procesu cywilnego. Sąd zwraca uwagę, że w swojej argumentacji organ nie jest konsekwentny ponieważ jak ustalono i wskazano w uzasadnieniu bezopornym faktem jest ,że za opóźnienie w zapłacie odszkodowania za działkę nr [...] bez problemu zostały własne w toku postępowania administracyjnego ustalone i już wypłacone odsetki. Reasumując w ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowej wykładni przepisu prawa materialnego, art. 132 ust.2 ustawy o gospodarce co miało wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji sąd na zasadzie art. 145 §1 pkt.1 lit.a ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w całości. Ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji kierując się podanymi wyżej wskazówkami obowiązany będzie wyliczyć należne odsetki za opóźnienie w wypłacie ustalonego już odszkodowania. W sytuacji poczynionych już przez organ odwoławczy ustaleń co do czasu opóźnienia kwestia arytmetycznego wyliczenia odsetek nie wymaga przeprowadzanie szerokiego postępowania dowodowego.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji wyroku obciążając organ poniesionymi przez skarżącego kosztami postępowania na zasadzie art. 200 p.p.s.a i na zasadzie art. 152 p.p.s.a orzekł jak w pkt. III wyroku.