Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1130/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 182 § 2,3 art. 193 art. 151 art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 990/16 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 3 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 990/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] sierpnia 2016 r. nr [...].

W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Prezydent Miasta P. decyzją z [...] sierpnia 2016 r., wydaną na podstawie art. 4, art. 5, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 21, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "ustawa", odmówił B. K. przyznania świadczenia wychowawczego na trzecie dziecko - syna A. K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu odwołania B. K., decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ ustalił, że wnioskodawca jest rozwiedziony i nie zamieszkuje z dziećmi z poprzedniego związku małżeńskiego. Ustalenia te oparł o treść wyroku Sądu Okręgowego w P. z [...] lutego 2008 r. sygn. akt [...], którym rozwiązano związek małżeński B. K. i A. K., powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron A. K. i D. K. obojgu rodzicom ustalając miejsce ich pobytu przy matce A. K., obciążono oboje rodziców obowiązkiem wychowywania i utrzymywania małoletnich dzieci stron i w związku z tym alimenty od B. K. zasądzone na rzecz dzieci wynikające z wyroku Sądu Rejonowego w R. z [...] sierpnia 2007 r. w sprawie [...] uznano za wystarczające. Wnioskodawca nie dysponuje orzeczeniem sądu o ustanowieniu opieki naprzemiennej na dziećmi z poprzedniego związku. W ocenie organu okoliczności te powodują, że wnioskodawca nie może dzieci A. K. i D. K. uwzględnić w składzie rodziny. Kolegium uznało, że fakt sprawowania opieki nad dziećmi, jak też przebywania dzieci w pewnych okresach u ich ojca, nie oznacza zmiany miejsca pobytu określonego w wyroku, a jest wyłącznie związane z utrzymywaniem kontaktów z dzieckiem. W rozumieniu ustawy A. K. jest zatem pierwszym dzieckiem wnioskodawcy. Powoduje to, że ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na to dziecko wymagałoby spełnienia kryterium dochodowego, a o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko wnioskodawca nie wystąpił.

B. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazanym na wstępie wyrokiem uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że organy dokonały niewłaściwej wykładni art. 2 pkt 16 ustawy oraz błędne jest ich oczekiwanie, że wyrok z [...] lutego 2008 r. orzekający rozwód będzie zawierał sformułowanie o opiece naprzemiennej.

Sąd wyjaśnił, że stosownie do art. 58 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (w brzmieniu obowiązującym w dacie rozwiązania małżeństwa skarżącego), nie przewidziano orzekania o opiece naprzemiennej rodziców. Oznacza to, że nie można wymagać, aby osoby ubiegające się w kwietniu 2016 r. o świadczenie wychowawcze legitymowały się takim orzeczeniem sądu, skoro brak było jakichkolwiek podstaw do orzekania o opiece naprzemiennej. Z treści przytoczonych przepisów wynika bowiem wyraźnie, że wyrok rozwodowy i orzekający separację nie może stanowić wyłącznej podstawy wnioskowania o tym, czy rodzice sprawują opiekę naprzemienną, skoro ustawodawstwu rodzinnemu taka formuła orzekania o sposobie opieki nad dziećmi nie jest znana. Przede wszystkim nie można pod tym kątem oceniać orzeczeń w zakresie władzy rodzicielskiej wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy, to jest przed dniem 1 kwietnia 2017 r. Sąd dalej uznał, że trudno przypuszczać, że wolą ustawodawcy było, aby w związku z art. 2 pkt 16 ustawy rodzice posiadający dzieci z różnych związków, zwracali się do sądów rodzinnych o regulowanie sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej i rozstrzyganie ex post, czy sprawowanie tej władzy przed dniem wejścia w życie ustawy odpowiada nieznanej dotychczas w ustawodawstwie formule pieczy naprzemiennej. Po pierwsze spowodowałoby to zapewne gwałtowny napływ spraw do sądów rodzinnych, po drugie sąd nie znajduje podstaw do orzekania w tym zakresie z mocą wsteczną. Sąd wskazał, że można bronić tezy, że z rozstrzygnięć o sposobie sprawowania władzy rodzicielskiej należy wyprowadzać wniosek o sposobie sprawowania pieczy. Po pierwsze jednak orzekając rozwód/separację sąd rozstrzyga nie o pieczy a o władzy rodzicielskiej, a nie są to pojęcia tożsame. Po drugie zaś w kolejnych nowelizacjach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wprawdzie rozszerzono katalog rozstrzygnięć sądu w zakresie władzy rodzicielskiej i regulowania kontaktów między rodzicem a dziećmi, jednocześnie jednak przewidziano możliwość regulowania tej kwestii w drodze porozumienia rodziców (pisemnego, akceptowanego przez sąd), a nawet odstąpienia w wyroku rozwodowym od orzekania w kwestii kontaktów z dzieckiem (art. 58 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Nowelizacje te w odniesieniu do sposobu regulowania w wyroku rozwodowym i orzekającym separację spraw dowodzą raczej tendencji minimalizowania koniecznej ingerencji sądu w tym aspekcie, niż jej poszerzania. Poza tym najczęściej opiekę naprzemienną, zgodną, będą sprawować rodzice, którzy są w stanie osiągnąć konsensus co do sprawowania opieki i wykonywania władzy rodzicielskiej bez ingerencji sądu, zatem wyrok, np. orzekający rozwód czy separację, nie będzie zawierał orzeczeń, które pozwalałyby na ocenę co do opieki naprzemiennej.

Ponadto - jak dalej wskazał Sąd - ustawa nie zawiera definicji legalnej "opieki naprzemiennej". Nie zawiera jej również Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Nie determinuje jej przyznanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Przy czym orzeczenie sądu wskazujące, że miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania konkretnego rodzica nie przekreśla możliwości oceny, że rodzice faktycznie sprawują opiekę naprzemienną. Z uwagi na rozwiązania Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd obowiązany jest bowiem wskazać jedno miejsce zamieszkania dziecka po rozwodzie. Opieka naprzemienna w dużym uproszczeniu polega nie tylko i wyłącznie na tym, że dziecko określony czas zamieszkuje u matki i określony czas - u ojca. Istotne jest równie ustalenie intensywności opieki sprawowanej przez każdego z rodziców, jej wymiar czasowy i jakościowy. Jeśli opieka sprawowana jest w porównywalnych zakresach można mówić o opiece naprzemiennej.

Sąd doszedł do przekonania, że utrudniony, czy wręcz nierealny może okazać się obowiązek wykazania orzeczeniem sądowym sprawowania naprzemiennej pieczy w czasie przed wejściem w życie ustawy. Organ orzekający o świadczeniu wychowawczym powinien zatem wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi dążyć do ustalenia, czy opieka sprawowana przez rodziców jest opieką naprzemienną stosując w szczególności art. 15 ust. 1 ustawy i ogólne zasady postępowania, wyrażone m.in. w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a."

Reasumując, Sąd uznał, że niewłaściwe jest takie odczytanie normy art. 2 pkt 16 in fine ustawy, które nie pozwala – zwłaszcza w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed 1 kwietnia 2017 r. – ustalać sprawowania opieki naprzemiennej w inny sposób, niż na podstawie treści orzeczenia sądu.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie treść wyroku rozwodowego nie przesadza, że rodzice nie sprawują naprzemiennie opieki nad dziećmi ze związku objętego powyższym wyrokiem. Ustalenie miejsca zamieszkania dzieci po rozwodzie rodziców nie ma żadnego znaczenia dla formułowania ocen w odniesieniu do sposobu sprawowania opieki. W orzeczeniu o rozwodzie, niezależnie od powierzenia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, Sąd zawarł sfomułowanie, że oboje rodziców obciąża obowiązkiem wychowania dzieci. Jest to okoliczność istotna dla ustalenia tego, czy można mówić o opiece naprzemiennej, a tego aspektu wyroku rozwodowego organy nie przeanalizowały.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżają go w całości i zarzucając mu naruszenie:

- art. 2 pkt 16 ustawy przez błędną wykładnię; w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wobec wyraźnego brzmienia definicji "rodziny", nieuprawnione jest stanowisko, że ustalenie opieki naprzemiennej powinno odbywać się na podstawie badania dodatkowych okoliczności sprawy przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz w wyniku ustaleń organu możliwe byłoby zaliczenie dziecka do rodzin obojga rodziców; wykładnia przyjęta przez Sąd I instancji powoduje, że organy administracyjne wkraczają w zakres materii zastrzeżonej dla innych organów i omijają ustawowe regulacje dotyczące opieki nad dzieckiem;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.",

- art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a. przez nieuzasadnione, a wiążące wskazania co do dalszego postępowania w sprawie.

Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. Złożył też oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

B. K. w piśmie z [...] maja 2017 r. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną i wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Jednocześnie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach sądowych wyraził już stanowisko co do wykładni art. 2 pkt 16 ustawy (por. przykładowo wyroki z: 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 947/17, 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1669/17, 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2088/17, 26 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 575/18, czy z 17 listopada 2017 r. sygn. akt I OKS 1046/17). Stanowisko to potwierdza zasadność wykładni prawa materialnego dokonanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., co powoduje, że skarga kasacyjna była usprawiedliwiona.

Nie znalazło aprobaty we wspomnianych wyrokach stanowisko, jakie prezentuje Sąd Wojewódzki w niniejszej sprawie. Stanowisko to wskazuje, że w sytuacji gdy wyrok rozwodowy został wydany w stanie prawnym, któremu nie było znane pojęcie "opieki naprzemiennej", wprowadzone dopiero ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, to wykładni pojęcia "opieki naprzemiennej", o której stanowi art. 2 pkt 16 ustawy, powinien dokonać samodzielnie organ administracji publicznej, orzekający w sprawie o przyznanie świadczenia wychowawczego.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W myśl natomiast art. 5 ust. 1-3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. W przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18. roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.

Legalna definicja "rodziny" została natomiast unormowana w art. 2 pkt 16 ustawy, który przewiduje, że pod tym określeniem ustawodawca rozumie odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Jak z powyższych regulacji prawnych wynika pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne, a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 947/17 na gruncie przepisów ustawy zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny, a jednoczesne zaliczenia go do odrębnych rodzin obojga rodziców może nastąpić tylko wyjątkowo.

W związku z powyższym skoro w ustawie jest zawarta definicja legalna określenia "rodzina", a językowa wykładnia tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości, to należy uznać, że ustawodawca – na gruncie omawianej ustawy – instytucję rodziny rozumiał tak, jak wyraził to w w/w definicji. Powyższy przepis jest przepisem szczególnym i - jako taki - musi być wykładany ściśle. Jakakolwiek zatem jego wykładnia rozszerzająca jest nieuzasadniona.

Znajduje też oparcie w cytowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko skarżącego kasacyjnie Kolegium, że organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez jego rodziców. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi – jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są bowiem sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego, a dokładnie tę jego część, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy zatem do właściwości sądu powszechnego. Zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, kodeks ten normuje postępowania sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisu Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Wprawdzie, po myśli art. 2 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów, ale w omawianej materii brak jest tego rodzaju przepisów. Powyższe oznacza zatem, że - na zasadzie art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego – ustanowienie opieki naprzemiennej obojga rozwiedzionych rodziców nad dzieckiem należy do kompetencji sądu powszechnego, a w braku takiego orzeczenia sądowego, istnienia tego rodzaju opieki nie można – w toku postępowania o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego - domniemywać.

Z tych powodów należało uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., zaskarżoną decyzją z [...] października 2016 r. zasadnie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] sierpnia 2016 r. o odmowie przyznania B. K. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. K., a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, uchylający decyzję Kolegium, nie był usprawiedliwiony.

Brak skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego niweczy zasadność zarzutu niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. oraz - równolegle - niewłaściwego niezastosowania art. 151 P.p.s.a. Przepisy te mają charakter wynikowy, tj. określają sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez wojewódzki sąd administracyjny w zależności od tego, czy organy administracji publicznej dopuściły się takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też do takiego naruszenia nie doszło. W ocenie Sądu I instancji takie naruszenia przepisów prawa przez organy administracyjne wystąpiły, a zatem Sąd ten konsekwentnie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. i nie zastosował art. 151 P.p.s.a.

Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieuzasadnione, a wiążące wskazania co do dalszego postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż Sąd I instancji zajął wyraźne stanowisko co do stanu faktycznego, wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i należycie ją wyjaśnił. Jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez Sąd przyjęty i dlaczego, wówczas przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska Sądu I instancji, który formalnie z nałożonego na niego obowiązku się wywiązał, a w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może zatem stanowić skutecznej podstawy prawnej do wzruszenia w drodze kontroli kasacyjnej ustaleń stanu faktycznego. Inaczej mówiąc, za pomocą art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stawiać zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA: z 25 maja 2017 r., sygn. I GSK 1106/15; z 23 lipca 2013 r. sygn. II GSK 412/12; z 16 lipca 2013 r., sygn. II FSK 2208/11). W rozpoznawanej sprawie wskazania co do dalszego postępowania są konsekwencją przyjętej przez Sąd I instancji wykładni art. 2 pkt 16 ustawy. Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a., którym skarżące kasacyjnie Kolegium usiłuje podważać ocenę sądu kwestionującego działanie organów w tym zakresie, jest chybiony i jako taki nie mógł skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 188 w związku z art. 182 § 2 i 3, art. 193 i art. 151 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.