Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1057/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-11-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.N., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10.05.2012r., Nr[...], w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 10.05.2012r., Nr[...], w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J. N. ur. w 1964r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wynajmuje pomieszczenie mieszkalne o pow. 16 m2, wraz z dostępem do łazienki i kuchni od byłej żony H. N. Jest on zatrudniony w "F", na stanowisku kierownika administracyjno – biurowego z wynagrodzeniem 1111,86 zł., netto, miesięcznie. W 2011r. uzyskał z tego tytułu 14 956,11 zł., dochodu. Jego miesięczne wydatki obejmują : ok. 70 zł. , które stanowią 15% opłaty za media, koszty lekarstw 50 - 80 zł., koszty spłaty pożyczki – 756 zł., koszty żywności i środków czystości – 200 zł.

Saldo konta wnioskodawcy posiadanego w Banku [...] na dzień 13.09.2012r. wynosiło 137,38 zł.

Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).

Warto też zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.

Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11 ).

Sytuacja strony skarżącej nie wykazuje natomiast znamion ubóstwa. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy.

J. N. uzyskuje stały miesięczny dochód w postaci wynagrodzenia. Wprawdzie, jak podaje, cała pensja przeznaczana jest na wydatki, trzeba jednak zwrócić uwagę , iż w ramach tych wydatków mieści się też rata spłacanej pożyczki w wysokości 756 zł. Prywatne zobowiązania finansowe nie mają natomiast pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10). Zwolnienia od kosztów sądowych nie może zatem uzasadniać konieczność uregulowania zaciągniętych przez stronę pożyczek. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia , że jakiekolwiek prywatne zobowiązania mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10). W świetle powyższego oraz biorąc pod uwagę fakt, iż koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł., przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie nie jest uzasadnione.

W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270).