Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 3760/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Czesława Socha (spr.), Sędziowie NSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Grzegorza Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.[ na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. o nr [...] II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K.K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. ( o nr [...]) – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku K.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. o nr [...] – utrzymał w mocy własną powyższą decyzję.

W uzasadnieniu podał, że powyższą decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. o nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2001 r. o nr [...]. Wskazaną decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. udzielono B. i M.G. pozwolenia na użytkowanie piwnicy, parteru i pierwszego piętra budynku usługowo-mieszkalnego, jako części usługowej zlokalizowanego w G. przy ul. [...] – części budynku realizowanego na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] o nr [...] – pod warunkiem zakończenia budowy pozostałej części mieszkalnej budynku usługowo-mieszkalnego w terminie do grudnia 2002 r. Jednocześnie Starosta [...] zobowiązał inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie pozostałej części budynku usługowo-mieszkalnego w grudniu 2002 r. po zakończeniu budowy. W ocenie organu, ponowna analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że odmowa jest uzasadniona, gdyż podnoszone we wniosku kwestie pozostają bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2001 r. wydana została w oparciu o przepis art. 59 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.). Takie rozwiązanie dopuszcza się jednakże po ustaleniu przez organ – czy zakres wykonanych robót umożliwia bezpieczne użytkowanie obiektu a także – czy roboty pozostałe do wykonania nie będą wpływać niekorzystnie na bezpieczeństwo użytkowników obiektu. Ustalenia zostały dokonane w oparciu o przedstawione przez inwestora zaświadczenia Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. ([...]) o braku sprzeciwu i uwag do użytkowania budynku, inwentaryzację dokonanych zmian projektu budowlanego oraz oświadczenie kierownika budowy o zakresie dokonanych zmian. Ponadto także protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia [...] marca 2002 r. wskazujący na prawidłowość i zgodność z projektem technicznym wykonanego obiektu. Sprawa zachowania odległości od granicy działki jak i wysokości realizowanego budynku, mogły być brane pod uwagę jedynie na etapie pozwolenia na budowę obiektu a nie przystąpienia do jego użytkowania. Samowola budowlana, o ile miała miejsce podczas realizacji spornego obiektu, winna być przedmiotem rozpatrywania przez organy nadzoru budowlanego nie zaś organów administracji architektoniczno-budowlanych. Nie znaleziono podstaw do zmiany decyzji a tym samym do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję złożył K. K. Zarzucił, że wydane decyzje są sprzeczne z prawem. Domagał się ich uchylenia i uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji.

W uzasadnieniu podał, że sporny obiekt nie spełnia wymogów do jego użytkowania. Obecnie toczą się postępowania administracyjne związane z samowolą budowlaną powstałą w trakcie realizacji tego budynku. Wynik tych postępowań ma też wpływ na rozstrzygnięcie o użytkowaniu. Stan faktyczny i prawny tego budynku stanowi zagrożenie dla otoczenia. Organy wydając sporne decyzje naruszyły prawo.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) –Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad o których mowa w art. 145 tej ustawy.

W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, z przyczyn, które należy brać pod uwagę z urzędu (art. 134 § 1) cytowanej wyżej ustawy. W ocenie Sądu zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" i "c" cytowanej wyżej ustawy a więc naruszenie prawa materialnego i procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z zasadami zawartymi w art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej, zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Brak prawidłowego zastosowania przepisów prawa jak też niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności faktycznych, stanowi naruszenie przepisów, które zobligowały Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia decyzji obu instancji.

Postępowanie nadzorcze mające zastosowanie w niniejszej sprawie, oparte jest o treść art. 156 kpa. W postępowaniu tym, chodzi wyłącznie o ustalenie i ocenę – czy kontrolowany akt administracyjny nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych enumeratywnie w § 1 tego przepisu. Działając w granicach tego postępowania organ administracji nie może wydawać innych rozstrzygnięć niż te, które wynikają z oceny legalności kontrolowanego aktu.

Przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu przez organy nadzoru budowlanego była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2001 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie, wydana na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawa budowlanego (tj. Dz. U. nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.).

Przedstawione we wniesionej skardze zarzuty dotyczą oceny, że zaistniały podstawy z art. 156 § 1 kpa do wyeliminowania z obrotu prawnego powyższej decyzji. zarzuty zarówno w podaniu wszczynającym niniejsze postępowanie kwalifikowane jak też zarzuty skargi, koncentrują się na wykazaniu wadliwości postępowania zwykłego. W sytuacji jednak, gdy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne a nie poprzedzające ją postępowanie zwykłe, to niewątpliwie przy zastosowaniu odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nie można pomijać oceny całościowej przeprowadzonego postępowania zwykłego, które w konsekwencji doprowadziło do wydania określonego aktu. Oznacza to, że o ile postępowanie zwykłe nie zostało jeszcze zakończone wydaniem decyzji ostatecznej, wówczas nie ma pełnej oceny co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Uniemożliwia to ocenę, czy kontrolowany akt, dotknięty jest wadą, o której mowa w art. 156 kpa.

Istotnie postępowaniem kwalifikowanym o jakim jest mowa w niniejszym postępowaniu można także objąć decyzję nieostateczną. Zachodzi to w sytuacji wyjątkowej, a która w tym stanie faktycznym nie ma zastosowania. Skarżący skorzystał z wszystkich swoich uprawnień, gdyż od decyzji ostatecznej złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie od trybu zwykłego i uruchomił też postępowania nadzwyczajne (przedmiotowe i wznowieniowe). Oznacza to, że tryb zwykły poddał dalszej weryfikacji na drodze sądowej. Z uwagi na to, że inny jest zakres orzekania w tych trybach a skarżący w trybie nieważnościowym powołuje wadę o charakterze materialno-prawnym, to nie można było przyjąć w dacie wydawania decyzji objętych niniejszym postępowaniem, że nie ma zależności miedzy trybem zwykłym a nieważnościowym. Konsekwencją takiej zależności były podstawy do zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia weryfikacji decyzji z trybu zwykłego na drodze sądowej w związku z treścią art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarga powyższa, do czasu wydania zaskarżonej decyzji, nie została rozpoznana a więc nie było ostatecznego wyniku weryfikacji trybu zwykłego. Organ, mimo tych przeszkód rozpoznał wniosek trybu nieważnościowego, nie znajdując podstaw materialno-prawnych do wyeliminowania kwestionowanych decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2003 r. w sprawie sygn. akt IV SA 148/02 w trybie zwykłym uchylił decyzję objętą oceną niniejszego postępowania z przyczyn merytorycznych, zaś organ II instancji, w związku z powyższym wyrokiem, w dniu [...] marca 2004 r. wydał decyzję (o nr [...]) i uchylił decyzję organu I instancji (tj. z dnia [...] listopada 2001 r. Starosty [...]), przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Oznacza to, że decyzje objęte kontrolą w niniejszym postępowaniu zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Oczywiście zarówno powołany wyrok, jak i decyzja są to fakty, które wystąpiły po wydaniu decyzji objętych niniejszym zaskarżeniem. Mają one jednak wpływ na obecną już też ocenę okoliczności, zwłaszcza, że w dacie wydania zaskarżonych decyzji organ nie uwzględnił wyżej powołanych podstaw prawnych związanych z zawieszeniem postępowania w sprawie i koniecznością pierwszeństwa weryfikacji prowadzonego trybu zwykłego.

Mając na względzie wskazane wyżej uchybienia i uznając, że ze względu na swój charakter mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie wyżej powołanych przepisów uchylił decyzje obu instancji.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy dokonać ponownej oceny z uwzględnieniem wyżej wymienionych okoliczności – czy obecnie istotnie zachodzą podstawy do weryfikacji decyzji i prowadzenia na wniosek skarżącego dalszego postępowania nieważnościowego.

Z uwagi na charakter sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 ustawy wyżej powołanej – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 powyższej ustawy.