Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3947/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 514/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. nr SKO.GP.4000.1190.2018 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 26 września 2019 r., IV SA/Po 514/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu w sprawie ze skargi Wspólnoty [...] w P. (Wspólnota) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (SKO lub Kolegium) z 5 kwietnia 2019 r., nr SKO.GP.4000.1190.2018, w przedmiocie ustalenie warunków zabudowy, w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję, w pkt II. zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją z 21 marca 2017 r., nr 159/2017 (nr sprawy UA-U09.6730.1056.2016), wydaną na wniosek złożony przez S. w W. (S.), Prezydent Miasta Poznania ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku zamieszkania zbiorowego - akademika, przewidzianej do realizacji na terenie działek nr [...], [...], [...] (arkusz [...], obręb [...]) przy ul. [...] w P.

Wyrokując w sprawie IV SA/Po 514/19 kolejno wskazano, że na skutek odwołania wniesionego przez Wspólnotę, SKO – decyzją z 27 czerwca 2017 r. (nr SKO.GP.4000.407.2017) – utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta. Wyrokiem z 20 grudnia 2017 r., IV SA/Po 899/17, WSA w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Wspólnoty, uchylił ww. decyzję SKO z 27 czerwca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z 21 marca 2017 r., wyrok ten stał się prawomocny. W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że sporządzona w sprawie analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu nie była prawidłowa, gdyż brak w niej wyczerpujących danych odnośnie do powierzchni poszczególnych działek znajdujących się w granicach obszaru analizowanego oraz wielkości (parametrów) posadowionych na nich budynków, co z kolei uniemożliwiało ustalenie lub weryfikację przyjętych parametrów nowej zabudowy, takich jak: wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, linii zabudowy, szerokości elewacji frontowej. Wątpliwości wówczas orzekającego WSA w Poznaniu wzbudziło również nieuwzględnienie (i brak uzasadnienia tegoż) w analizie obiektów (budynków) położonych na wschód od działki inwestycyjnej. Ponadto, zbyt lakonicznie potraktowano także kwestie uwzględnienia w analizie działek, przez które przebiegała granica obszaru analizowanego, oraz ewentualnego zwiększenia tego obszaru. Zastrzeżenia sądu wojewódzkiego wzbudził także sposób określenia wymagań (parametrów), przy wyznaczeniu których niezasadnie wskazano jedynie wielkość maksymalną, bez jednoczesnego zakreślenia wielkości minimalnej, mimo że za określeniem takiego przedziału wartości przemawiał wzgląd na zachowanie ładu przestrzennego. WSA w Poznaniu za nieprawidłowy uznał sposób określenia wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki – jedynie poprzez wskazanie górnej ich granicy, co oznaczało przyzwolenie na, odpowiednio, zabudowanie od 0 do 37% powierzchni terenu objętego wnioskiem i wybudowanie budynku o szerokości elewacji frontowej od 0 do 66 m, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki od 0 do 21 (27) m.

W referowanym wyroku WSA w Poznaniu wytknięto również wadliwość uzasadnienia odnośnie rozstrzygnięcia przez organy obu instancji kwestii ilości miejsc parkingowych związanych z planowaną inwestycją. Organ I instancji pominął tę kwestię, a organ II instancji stwierdził tylko, że będzie to przedmiotem szczegółowego rozstrzygnięcia na etapie decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś organ ustalający warunki zabudowy nie jest właściwy do stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422; rozp. MI 2002). WSA w Poznaniu w wyroku IV SA/Po 899/17 nakazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uwzględnił uwagi zawarte w uzasadnieniu tegoż wyroku, ponownie przeprowadził i udokumentował we właściwy sposób analizę architektoniczno-urbanistyczną, a w zależności od jej wyników – podjął rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając.

Następnie sąd pierwszej instancji przywołał, że decyzją z 18 września 2018 r., nr 577/2018, Prezydent Miasta Poznania, po ponownym rozpatrzeniu wniosku S. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku zamieszkania zbiorowego - akademika, przewidzianej do realizacji na działkach nr [...], [...], [...], arkusz [...], obręb [...], położnych w P. przy ul. [...]. W ocenie tegoż organu przeprowadzona analiza urbanistyczno-architektoniczna wykazała, że planowana zabudowa kontynuuje parametry sąsiednich budynków występujących w obszarze analizowanym, w tym w szczególności budynków na działkach położonych w jej bezpośrednim otoczeniu i tworzących z nią pewną całość urbanistyczną. Ów wniosek organ I instancji rozwinął w szczegółowym omówieniu ustalonych parametrów dla nowej zabudowy, w zakresie: (1) linii zabudowy, (2) wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, (3) szerokości elewacji frontowej, (4) górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz (5) geometrii dachu.

Odwołanie od opisanej powyżej decyzji Prezydenta Miasta Poznania wniosła Wspólnota, wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty poprzez odmowę ustalenia warunków zabudowy, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Dalej w wyroku IV SA/Po 514/19 przywołano, że powołaną na wstępie decyzją z 5 kwietnia 2019 r. SKO utrzymało w mocy ww. decyzję ustalającą warunki zabudowy. Sąd pierwszej instancji przywołał zasadnicze motywy decyzji organu odwoławczego, w ocenie którego decyzja organu I instancji spełnia warunki przepisów prawa materialnego. W szczególności Kolegium podkreśliło, że wyznaczając obszar analizowany zastosowano się do wyroku IV SA/Po 899/17. Organ II instancji wskazał, że w omawianej sprawie niewątpliwa jest okoliczność, iż w obszarze planowanej zabudowy występuje różnorodna funkcja zabudowy, w tym także funkcja zamieszkania zbiorowego. Oznacza to, że planowany budynek zamieszkania zbiorowego (akademik) kontynuuje funkcję co najmniej dwóch obiektów z obszaru analizowanego – akademika przy al. [...] oraz K. przy ul. [...]. W obszarze planowanej nowej zabudowy występują głównie budynki mieszkalne wielorodzinne i budynki usług oświaty. Planowana zabudowa – akademik – kontynuuje zabudowę nieruchomości sąsiednich, bowiem jego funkcja łączy się z szeroko rozumianym zamieszkaniem, a także z sąsiadującą z terenem wnioskowanym uczelnią, stąd słuszny jest wniosek, że inwestycja kontynuuje funkcję zabudowy, daje się pogodzić z funkcją istniejącą, nie jest z nią sprzeczna.

Dalej w wyroku IV SA/Po 514/19 przywołano, że SKO po przytoczeniu ustaleń co do parametrów zabudowy w obszarze analizowanym, podniosło, iż organ I instancji wyjaśnił w trakcie postępowania uprzednie wątpliwości co do sposobu przyjętych parametrów zabudowy, ponadto omówił kwestię związaną z nowopowstającym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym (ul. [...] 1), bowiem zagospodarowanie tej nieruchomości oraz realizacja planowanej inwestycji będą w przyszłości tworzyły pewną całość urbanistyczną. Na tym tle organ I instancji dokonał ustalenia parametrów dla planowanej inwestycji, pomimo że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] 1 jeszcze nie powstał, jednak organ miał na uwadze parametry tej inwestycji, które wynikają z udzielonego pozwolenia na budowę.

Dalej sąd pierwszej instancji wskazał, że SKO wyjaśniło m. in., że:

– uznając specyfikę zabudowy ul. [...], a także ul. [...], organ I instancji określił linię zabudowy jako przedłużenie tylnej elewacji budynku przy ul. [...]. Kontynuację tej linii stanowić także będzie realizowany budynek przy ul. [...] 1, linia zabudowy tego budynku w części przylegającej do wnioskowanego terenu stanowi kontynuację dla planowanej inwestycji. Organ dokonał ponadto zabiegu ograniczając zabudowę od strony torów kolejowych i ustalając maksymalną, nieprzekraczalną linię zabudowy. Nawiązał przy tym do linii zabudowy elewacji frontowej budynku przy ul. [...]. W ocenie SKO takie określenie planowanej linii zabudowy nie wpływa negatywnie na istniejący ład przestrzenny, nie ma przeszkód do określenia tego parametru w sposób wyżej opisany;

– odnośnie do wskaźnika zabudowy organ I instancji wskazał, iż średni wskaźnik zabudowy w obszarze analizowanym wynosi 25%, inwestor wniósł o dopuszczenie do zabudowy nieruchomości objętej wnioskiem wskaźnikiem w wielkości wynoszącej 37%. Z przeprowadzonej analizy urbanistycznej wynika, że wskaźnik ten w analizowanym obszarze zamyka się w przedziale od 4% do 58%, co pozwoliło organowi na uznanie, że nie ma przeszkód dla ustalenia tego parametru we wnioskowanym wymiarze. SKO wskazało, że planowana zabudowa nie będzie odbiegała wielkością od zabudowy sąsiedniej, wynika ponadto z wielkości obszaru inwestycji objętego wnioskiem oraz ustalonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji;

– podobne zasady zastosowano określając szerokość elewacji frontowej – średni wskaźnik parametru w badanym obszarze wynosi 42 m, mieści się on w przedziale od 7 m do 165 m. Sporządzając analizę stwierdziono ponadto, że w najbliższym sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdują się nieruchomości posiadające zróżnicowane wartości szerokości elewacji frontowych. Na tym tle SKO uznało, że określenie szerokości elewacji frontowej planowanego budynku w wielkości 66 m nie będzie wpływało niekorzystnie na istniejący ład przestrzenny i wartość ta nie będzie odbiegała od wartości dla zabudowy sąsiedniej;

– wysokość projektowanego budynku ustalono na 6-8 kondygnacji nadziemnych przez stopniowanie od części najniższej od ul. [...] do najwyższej części od strony torów kolejowych i ul. [...]. Wysokość ta będzie zawierała się w przedziale od 18 m do 27 m (dla poszczególnych budynków 6-, 7- i 8-kondygnacyjnych). Od strony ul. [...] część 6-kondygnacyjna mieć będzie wysokość od 18 m do 21 m, co wynika z sąsiedztwa budynków położonych przy ul. [...] [...], [...], [...] i [...], i z wysokości zachodniej części budynku przy ul. [...]. Organ I instancji przeanalizował ład przestrzenny oraz skutki określenia wysokości planowanych budynków w odniesieniu do wysokości budynków istniejących i wpływ tego określenia na istniejący ład przestrzenny. SKO uznało, że jest możliwe określenie takich wysokości planowanej nowej zabudowy, jak to wynika z decyzji ustalającej warunki zabudowy, gdyż nie wpłynie to na zaburzenie istniejącego ładu przestrzennego. Odnosząc się zaś do twierdzeń Wspólnoty, że planowane wysokości budynków niepokoją mieszkańców, którzy obawiają się, iż nowa inwestycja zacieni wiele mieszkań, organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczność ta będzie przedmiotem dokładnego ustalenia na etapie późniejszym – projektowania inwestycji i ubiegania się przez inwestora o decyzję pozwolenia na budowę.

Sąd pierwszej instancji uwypuklił w wyroku podkreślanie przez organ odwoławczy, że w decyzji o warunkach zabudowy ustala się dopuszczalne przeznaczenie danego terenu, to zaś oznacza, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę nie może przewidywać większej ilości miejsc parkingowych niż maksymalna ilość określona w decyzji o warunkach zabudowy. Określenie konkretnej ilości miejsc parkingowych należy do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, podobnie jak ocena, czy dana inwestycja zabezpiecza wymaganą ilość miejsc parkingowych.

W ocenie SKO chybiony był także zarzut co do tego, że zaskarżona odwołaniem decyzja sprzeczna jest ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania, albowiem studium nie jest aktem prawa miejscowego, decyzje o warunkach zabudowy nie są wydawane na jego podstawie, gdyż wydaje się je w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Za przedwczesny uznano zarzut odwołującej się Wspólnoty dotyczący braku badań geologicznych oraz stosunków wodnych. To samo odnosi się do wniosku Wspólnoty w kwestii przeprowadzenia badań stabilności gruntu objętego wnioskiem oraz stanu infrastruktury służącej odprowadzaniu wód rzeki Warty do rzeki Bogdanki. Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego braku zapewnienia odpowiedniej infrastruktury technicznej dla planowanej inwestycji, w tym uaktualnienia zapewnień dostaw wody oraz energii elektrycznej, SKO wyjaśniło, że w toku postępowania odwoławczego inwestor został wezwany do przedłożenia aktualnych zapewnień dostaw wody i energii elektrycznej, i na tę okoliczność przedłożył stosowne zapewnienia dostawców tych mediów. Wreszcie za bezzasadne organ odwoławczy uznał także zarzuty, iż ustalając warunki zabudowy pominięto opinię Rady Osiedla Stare Miasto i niezadowolenie mieszkańców istniejących budynków mieszkalnych.

Skargę na opisaną decyzję SKO wniosła Wspólnota zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2018, poz. 1945 ze zm.; "Upzp"). w zw. z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588, rozp. MI 2003) przez błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym wyznaczeniu szerokości elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, o szerokości wyższej niż średnia szerokość elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym;

2) art. 61 ust. 1 pkt 5 Upzp w zw. z § 18 ust. 1 i 2 rozp. MI 2002, względnie art. 53 ust. 3 pkt 1, art. 54 pkt 2 lit. a) i c) w zw. z art. 64 ust. 1 Upzp – przez błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym określeniu pełnych potrzeb parkingowych na niewystarczającym poziomie,

3) art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 3 ust. 1 rozp. MI 2003 przez błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, iż inwestycja polegająca na budowie akademika kontynuuje funkcję zabudowy występującą w obszarze analizowanym,

4) art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozp. MI 2003 przez bezzasadne przyjęcie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki wyższego niż średni wskaźnik tej wielkości dla obszaru analizowanego,

5) art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 7 ust. 1 i 4 rozp. MI 2003 przez bezzasadne wyznaczenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, do 27,0 m od poziomu istniejącego terenu do najwyższego punktu dachu (6-8 kondygnacji nadziemnych), co zakłóca oś widokową na linii Stare Miasto - Cytadela;

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 153 oraz art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm.; "Ppsa") przez pominięcie bezwzględnie wiążących wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu, odnoszących się do ustalenia i uzasadnienia ilości miejsc parkingowych w wydanej decyzji,

2) art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie opisanym powyżej, gdyż brak rzeczywistego umotywowania przez organ przyjętej ilości miejsc parkingowych przesądza również o możliwości sformułowania takiego odrębnego zarzutu,

3) art. 10 § 1 i 2 oraz art. 81 K.p.a. prowadzące do naruszenia zasady dwuinstancyjności z art. 15 K.p.a., "polegające na aprobaty dla zbierania materiału dowodowego po upływie końcowego terminu wyznaczonego w sprawie przez organem I instancji oraz na braku umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów zebranych w uzupełniającym postępowaniu dowodowym, na etapie postępowania odwoławczego",

4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia na podstawie analizy urbanistycznej, która została oparta na nieaktualnych uzgodnieniach oraz nie została przeprowadzona ponownie, pomimo przedłożenia kolejnych uzgodnień w toku postępowania odwoławczego, co w dalszej kolejności spowodowało bezzasadne uznanie, że uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego,

5) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 76 § 1 K.p.a. przez błędne niezastosowanie, polegające na bezzasadnym pominięciu, względnie zlekceważeniu, stanowiska Rady Osiedla Stare Miasto wyrażonemu w niniejszej sprawie,

6) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez bezzasadne zastosowanie oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., względnie art. 138 § 2 K.p.a. przez brak zastosowania, które to naruszenia polegały na wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, zamiast rozstrzygnięcia uchylającego tę decyzję w całości i odmawiającego ustalenia warunków zabudowy, względnie przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Z powołaniem się na te zarzuty skarżąca Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Poznania i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z 23 lipca 2019 r. uczestnik postępowania, S. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż jej zarzuty są niezasadne, szczegółowo się do nich odnosząc.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu skargę uwzględnił.

W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sporządzonej analizie architektoniczno-urbanistycznej z maja 2018 r. prawidłowo wyznaczono obszar analizowany, uwzględniając przy tym stanowisko wyrażone w uprzednio zapadłym w tej sprawie, prawomocnym wyroku z 20 grudnia 2017 r., IV SA/Po 899/17. Uszło jednak –z daniem sądu a quo – uwadze organu odwoławczego, że inwestor nie przedłożył wymaganego, aktualnego zapewnienia dostawcy energii elektrycznej (E. Sp. z o.o.). Tym samym sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 61 § 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 Upzp, ponieważ inwestor na dzień wydawania decyzji przez organ II instancji nie legitymował się ważnym zapewnieniem gestora sieci energetycznej, co oznaczało, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 61 § 1 pkt 1 Upzp. Zarazem jednak sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, że organ odwoławczy nie może uzupełniać materiału dowodowego w ww. zakresie.

Sąd wojewódzki zgodził się z organem II instancji, że "kontynuacja funkcji" oznacza, iż nowa zabudowa musi mieścić się w granicach zastanego w obszarze analizowanym sposobu zagospodarowania terenu. W wyroku podzielono stanowisko, że planowany akademik wpisuje się w funkcję występującą na działkach sąsiednich, gdyż z jednej strony, jego funkcja związana jest z szeroko rozumianym zamieszkaniem, a z drugiej – nawiązuje do, istniejącej w bezpośrednim sąsiedztwie, uczelni i pełnionej przez nią funkcji oświatowej. Z tych też względów sąd a quo uznał, że przedmiotowa inwestycja nie jest sprzeczna z dotychczasową funkcją terenu i daje się z nią pogodzić, ponieważ w rzeczywistości stanowi uzupełnienie zabudowy występującej w kwartale stanowiącym wskazana przez organ urbanistyczną całość.

W ocenie tegoż sądu organ I instancji swą wszechstronną i drobiazgową analizą uwarunkowań występujących w najbliższym sąsiedztwie projektowanej inwestycji oraz szczegółowym przedstawieniem wpływu, jaki one wywarły na poszczególne rozwiązania wysokościowe przyjęte dla planowanej zabudowy, w sposób racjonalny i w pełni przekonujący wyjaśnił, dlaczego w kontrolowanej sprawie wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki należało ustalić w wyżej przywołany sposób, z odstępstwem od ogólnych zasad wynikających z § 7 ust. 1 i 3 rozp. MI 2003. Wbrew stanowisku skarżącej, ustalone parametry wysokościowe planowanego budynku nawiązują do zabudowy na działkach sąsiednich i będą współgrać z istniejącym oraz realizowanym zagospodarowaniem całego kwartału urbanistycznego.

Sąd wojewódzki uznał, że żaden z organów nie uzasadnił w sposób należyty i przekonujący, dlaczego przyjęto taką, a nie inną wielkość wskaźnika (7 miejsc na 100 łóżek) liczby miejsc parkingowych. Zdaniem tegoż sądu słusznie zauważono, że planowana inwestycja położona jest w dość dobrze skomunikowanym miejscu. Z powyższych względów obecni studenci [...] zapewne mogą parkować pojazdy w miejscu zamieszkania (np. na stancji), a na zajęcia dojeżdżać komunikacją miejską, rowerami, itd. Jednakże w przypadku zamieszkania w akademiku, pojazdy zmotoryzowanych studentów będą już raczej stały przy akademiku. Dlatego fakt, że mieszkańcami akademika będą obecni studenci [...], nie może stanowić wyłącznej przesłanki do tak znacznej redukcji "hotelowego" normatywu parkingowego, jakiej dokonał organ I instancji, a tym bardziej do konkretnego ustalenia jego wskaźnika. Ponadto sąd pierwszej instancji miał na uwadze, że porównanie ustaleń poprzednio obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Poznania, które przywołał organ I instancji (20 miejsc parkingowych na 100 łóżek hotelowych), z ustaleniami aktualnej Polityki Parkingowej Miasta Poznań, na których się oparł (30 miejsc parkingowych na 100 łóżek hotelowych), pokazuje, że zapotrzebowanie na miejsca parkingowe w śródmieściu raczej wzrasta, a nie maleje.

W tym miejscu sąd wojewódzki zastrzegł, że bez wpływu na wynik kontroli sądowej pozostała okoliczność – podniesiona w piśmie procesowym pełnomocnika inwestora – że z dniem 16 kwietnia 2019 r. uchylona została uchwała nr XXXVIII/409/V/2008 w sprawie Polityki Parkingowej Miasta Poznań. Po pierwsze, do jej uchylenia doszło już po dniu wydania zaskarżonej decyzji, która to data determinuje stan faktyczny i prawny uwzględniany przez sąd w ramach sprawowanej kontroli. Po drugie, wspomniana uchwała nie będąc aktem prawa miejscowego, nie współtworzyła podstawy prawnej wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, a jedynie podstawę faktyczną jej uzasadnienia. I to właśnie braki uzasadnienia przyjętego wskaźnika liczby miejsc parkingowych – a nie podstawy prawnej dla jego ustalenia – zdaniem sądu pierwszej instancji – przesądziły o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Wspólnota – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

- na podstawie art. 174 "§ 1" (oczywista omyłka, zapewne chodzi o pkt 1 – uwaga Sądu) Ppsa (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 61 ust. 1 pkt 1 "u.p.z.p." (przyjdzie uznać, że w istocie chodzi o przepisy Upzp – uwaga Sądu) w zw. z § 3 ust. 1 "cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r." (użycie takiego określnika w innych podstawach skargi kasacyjnej nakazuje przyjąć, że stronie chodzi o rozp. MI 2003 – uwaga Sądu), poprzez błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że inwestycja polegająca na budowie akademika kontynuuje funkcję zabudowy występującej w obszarze analizowanym;

2. art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 6 ust. 1 i 2 rozp. MI 2003, poprzez błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym wyznaczeniu szerokości elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, o wartości wyższej niż średnia szerokość elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym dotyczących nowej zabudowy terenu;

3. art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 7 ust. 1 i 4 rozp. MI 2003, poprzez bezzasadne wyznaczenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, do 27 m od poziomu istniejącego terenu do najwyższego punktu dachu (6-8 kondygnacji nadziemnych), co zakłóca oś widokową na linii Stare Miasto - Cytadela;

4. art. 61 ust 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozp. MI 2003, poprzez bezzasadne przyjęcie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki wyższego niż średni wskaźnik tej wielkości dla obszaru analizowanego,

- na podstawie art. 174 "§ 2" (oczywista omyłka, zapewne chodzi o "pkt 2" – uwaga Sądu) Ppsa naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 135 Ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 15 K.p.a., poprzez brak zastosowania, polegający na braku uchylenia również decyzji organu I instancji, podczas gdy prawidłowo sąd pierwszej instancji winien był uchylić również tę decyzję w ramach uwzględnionych zarzutów, z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Mając na względnie wskazane zarzuty, skarżąca kasacyjnie wnosi o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu - na podstawie art. 185 § 1 Ppsa,

2. ewentualnie o zastosowanie art. 184 Ppsa, poprzez oddalenie skargi kasacyjnej, ale z równoczesnym sformułowaniem odmiennych wytycznych dla organów administracyjnych w zakresie sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a to w przypadku uznania, iż zaskarżone orzeczenie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu,

3. orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

4. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że prawidłowa wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp i formułowanej w doktrynie i orzecznictwie na jego podstawie zasady "dobrego sąsiedztwa", powinna w tym konkretnym przypadku prowadzić do uznania prymatu zabudowy znajdującej się w najbliższych sąsiedztwie, tj. opisanym już wcześniej wyodrębnionym kwartale ograniczonym ulicami [...], [...], [...], [...] oraz torami kolejowymi. Jak to już natomiast wielokrotnie podnosiła skarżąca, w tym zwartym kwartale zabudowy brak jest budynków tożsamych, czy też chociaż podobnych do akademika, w zakresie funkcji zabudowy. Planowana inwestycja będzie w tej wyodrębnionej części stanowiła "ciało obce" wyróżniające się funkcją wśród odmiennej, dotychczasowej zabudowy.

Dalej skarżąca kasacyjnie uważa, że pogląd, iż projektowana inwestycja ma nawiązywać wysokością akurat do tych "wyższych" budynków, a nie odwrotnie do "niższych" jest całkowicie uznaniowy. W szczególności nie przemawia za przyjęciem parametru w wysokości odmiennej niż średnia z obszaru analizowanego. W dodatku widoczne jest, że w tej zwartej zabudowie większa ilość kondygnacji charakteryzuje budynki mieszkalne wielorodzinne, natomiast zabudowa usługowa i oświatowa charakteryzuje się zdecydowanie niższą zabudową. W opinii skarżącej kasacyjnie stąd też budynek akademika – świadczącego wszak pewne usługi – niewątpliwie powinien nawiązywać do tych drugich, czyli niższych.

W odpowiedzi uczestnika postępowania S. na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości oraz rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym, tj. bez przeprowadzenia rozprawy, w trybie art 182 § 2 Ppsa. Zdaniem uczestnika zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Poznania 18 września 2018 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji są prawidłowe, a skarga kasacyjna powiela w istocie zarzuty i argumenty podnoszone dotychczas w postępowaniu przez skarżącą.

W piśmie procesowym S. z 27 marca 2020 r. wniesiono o przeprowadzenie – na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 zd. 1 Ppsa – dowodów uzupełniających z: opinii urbanistycznej z 17 marca 2020 r., trzech decyzji Prezydenta Miasta Poznania (z 26 września 2016 r., 22 lutego 2017 r., 28 grudnia 2018 r.) na okoliczność prawidłowego ustalenia ilości minimum 7 miejsc parkingowych na 100 łóżek dla akademika w decyzji organu I instancji i bezzasadności twierdzeń i zarzutów Wspólnoty zawartych w skardze kasacyjnej.

W trakcie rozprawy on-line pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie wnosił i wywodził, jak w środku odwoławczym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

A. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 15 K.p.a. Podnosząc ten zarzut skarżąca kasacyjnie wywodziła o braku "aktualnych uzgodnień z gestorami mediów, co poddaje w wątpliwości spełnienie przesłanki właściwego uzbrojenia terenu" (pkt 46 motywów skargi kasacyjnej – uwaga Sądu). Dalej wywiedziono, że analiza urbanistyczno-architektoniczna powinna zostać wykonana ponownie, a pierwotnie sporządzona analiza opierała się o "nieważne uzgodnienia". Wspólnota naprowadza, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego przedsięwzięcia powinno wynikać z prawidłowo sporządzonej analizy architektoniczno-urbanistycznej przez osobę o uprawnieniach budowlanych, a w konsekwencji wykonana w przedmiotowej sprawie analiza powinna być powtórzona lub zmieniona, to zaś "wymagało cofnięcie sprawy przed organ I instancji". W ocenie Sądu Naczelnego zaprezentowana powyżej argumentacja nie dowodzi skuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Pomijając nieprawidłowość użytego w skardze kasacyjnej wyrażenia językowego (nie "poddawać w wątpliwość", a "podawać w wątpliwość", wszystkim użytkownikom języka polskiego powinno wszak zależeć na prawidłowym jego używaniu (por. art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim, Dz. U. 2021, poz. 672 ze zm.), wadliwie także autor skargi kasacyjnej – fachowy wszak pełnomocnik – określa dokumenty sporządzone przez gestorów mediów mianem "uzgodnień". Tymczasem tym mianem w postępowaniu, w którym przedmiotem kontroli były decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do ustalenia warunków zabudowy trybie przepisów Upzp, należy określać akty współdziałania właściwych organów podejmowane w myśl art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 Upzp. Z wywodów skarżącej kasacyjnie wyprowadzić należy wniosek, że w istocie Wspólnocie chodzi o dokumenty potwierdzające zapewnienie dostępu inwestycji do infrastruktury technicznej.

W ocenie Sądu Naczelnego uzyskanie na etapie postępowania odwoławczego aktualnych dokumentów potwierdzających dostęp planowanej inwestycji do infrastruktury technicznej nie wymagało uchylenia także decyzji organu I instancji, nie jest przeto trafny zarzut naruszenia art. 135 Ppsa, skoro uzyskanie takiego dokumentu w realiach przedmiotowej sprawy administracyjnej jest możliwe również na etapie postępowania odwoławczego, będącego konsekwencją art. 15 K.p.a. Słusznie sąd pierwszej instancji stwierdził, że utrata ważności poprzednich zapewnień (gestorów sieci technicznych – uzup. Sądu) na etapie opracowywania analizy urbanistycznej nie może mieć wpływu na prawidłowość samej decyzji, jeżeli na dzień jej wydawania organ będzie w posiadaniu aktualnych zapewnień gestorów sieci. Trafnie zauważono przy tym, że zapewnienia te – lub ich brak – nie mają wpływu na prawidłowość ustaleń pozostałych warunków zabudowy lub zagospodarowania terenu. Podzielić należy i to spostrzeżenie sądu a quo, że takie działanie organu odwoławczego w roztrząsanym kierunku ma swe źródło właśnie w zasadzie ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (s. 25 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

B. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 3 ust. 1 rozp. MI 2003, poprzez błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że inwestycja polegająca na budowie akademika kontynuuje funkcję zabudowy występującej w obszarze analizowanym.

Nie jest skutecznie podważone ustalenie sądu pierwszej instancji, że w obszarze analizowanym występują budynki o zróżnicowanym charakterze, występują w nim budynki mieszkalne jedno- i wielorodzinne, budynki zamieszkania zbiorowego, usługi oświaty, sportu, sakralne, handlowe, magazynowe. Znajdują się tutaj również tereny zielone (parki), tereny cmentarza oraz tereny kolejowe. Najbliższa zabudowa położona w bezpośrednim otoczeniu planowanej inwestycji to obiekty usług oświaty, a także budynki mieszkalne wielorodzinne z usługami. Sąd pierwszej instancji za szczególnie istotne uznał wyeksponowanie, że w obszarze analizowanym występuje również funkcja zamieszkania zbiorowego – akademik przy al. [...] oraz K. przy ul. [...], a ponadto podkreślił, że warunek kontynuacji funkcji w przypadku projektowanej inwestycji i tak należałoby uznać za spełniony – jako dopuszczalne uzupełnienie występującej w obszarze analizowanym funkcji oświatowej oraz mieszkaniowej wielorodzinnej. Wszystkie te uwagi i spostrzeżenia podziela Sąd Naczelny w tym składzie, zgadzając się z tym, że kontynuacja funkcji oznaczać ma, iż nowa zabudowa jest dopuszczalna, gdy można ją pogodzić (nie jest sprzeczna) z funkcją występującą w obszarze analizowanym. Zarazem analizowane pojęcie nie oznacza wymogu tożsamości planowanej zabudowy z już istniejącą, pod względem rodzaju, charakteru czy sposobu użytkowania, lecz umożliwia uzupełnienie funkcji istniejącej o zagospodarowanie nie wchodzące z nią w kolizję. Słusznie przeto, a wbrew wywodom skargi kasacyjnej, formułującej prymat zabudowy znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działek inwestycyjnych, sąd wojewódzki uwypuklał istniejącą zabudowę w analizowanym kwartale miasta, gdzie występują głównie budynki mieszkalne wielorodzinne oraz budynki usług oświaty. Słusznie w wyroku zauważono, że planowany akademik wpisuje się w funkcję występującą na działkach sąsiednich, gdyż, z jednej strony, jego funkcja związana jest z szeroko rozumianym zamieszkaniem, a z drugiej – nawiązuje do, istniejącej w bezpośrednim sąsiedztwie, uczelni i pełnionej przez nią funkcji oświatowej. Z tych powodów trafna była konstatacja sądu pierwszej instancji uznającego, że przedmiotowa inwestycja nie jest sprzeczna z dotychczasową funkcją terenu i daje się z nią pogodzić, ponieważ w rzeczywistości stanowi uzupełnienie zabudowy występującej w kwartale stanowiącym wskazana przez organ urbanistyczną całość.

Nie mogły przeto odnieść skutku argumenty Wspólnoty w kwestii naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 3 ust. 1 rozp. MI 2003, związane z powoływaniem się na zabudowę klasztoru, eksponowanie zjawiska protestu okolicznych mieszkańców, czy też braku spełniania przez planowany akademik funkcji uzupełnienia zabudowy dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Z art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp wynika jeden z warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy, aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej była zabudowana w sposób "pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji". Zaprezentowana w skardze kasacyjnej argumentacja w żaden sposób nie podważa pozytywnego dla inwestora ustalenia spełniania powyższego warunku dla planowanej inwestycji, w szczególności ze wskazywanego w podstawie kasacyjnej art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp nie wynika, aby inwestycja powinna nawiązywać "w sposób szczególny ... do zabudowy położonej najbliżej". Z kolei z podniesionego w skardze kasacyjnej § 3 ust. 1 rozp. MI 2003 wynika jedynie, że "W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy". Takie wyznaczenie obszaru analizowanego nastąpiło, sąd pierwszej instancji słusznie uznał je za prawidłowe i uwzględniające wytyczne zawarte w uprzednio zapadłym w granicach tej sprawy wyroku WSA w Poznaniu. Strona skarżąca kasacyjnie zdaje się nie dostrzegać przy tym, że 26 sierpnia 2003 r. Minister Infrastruktury wydał dwa rozporządzenia – powoływane w podstawach kasacyjnych rozp. MI 2003 oraz drugie – w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. 2003, Nr 164, poz. 1589). To w tym drugim rozporządzeniu zawarto m. in. ustalenia odnośnie sposobu zapisywania ustaleń decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy, w tym ustalenia dotyczące rodzaju zabudowy (por. § 2 cyt. rozporządzenia). Zarzutu naruszenia przepisów tego aktu normatywnego w skardze kasacyjnej nie podnoszono.

C. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 6 ust. 1 i 2 rozp. MI 2003, poprzez błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym wyznaczeniu szerokości elewacji frontowej projektowanego budynku. Uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej wskazuje jednak, że w istocie Wspólnota podnosi zarzut niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów rozp. MI 2003, skarżąca kasacyjnie kwestionuje bowiem ustalenie odnośnie szerokości elewacji frontowej o wartości wyższej niż średnia szerokość elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym dotyczących nowej zabudowy terenu.

Sąd pierwszej instancji przytoczył treść § 6 ust. 1 i 2 rozp. MI 2003 i słusznie zauważył, że ustalając parametr szerokości elewacji frontowej projektowanego budynku uwzględniono wykładnię cyt. przepisów i wytyczne w tym względzie zawarte w wyroku IV SA/Po 899/17, skoro w decyzji o warunkach zabudowy ustalono go "widełkowo" – podając wartość maksymalną, ale i minimalną. Podzielić należy i to stanowisko sądu a quo, wedle którego ustaleń dotyczących tego parametru dokonano z odstępstwem od ogólnej zasady bazowania na wartościach średnich w obszarze analizowanym. Sąd wojewódzki zasadnie przywołał ustalenia analizy urbanistyczno-architektonicznej, z treści której wynika, że średnia szerokość elewacji frontowej wynosi 42 m, jednakże w obszarze analizowanym powyższy parametr jest bardzo zróżnicowany, a średnia szerokość elewacji dla najbliższej zabudowy, wynosi ok. 66 m. Stwierdzenie sądu pierwszej instancji, uznającego w ślad za organem, że ustalenie parametru szerokości elewacji frontowej w przedziale od 42 m (średnia w całym obszarze analizowanym) do 66 m (średnia w rozpatrywanym kwartale zabudowy) ma oparcie w wynikach analizy i harmonijnie nawiązuje do zabudowy sąsiedniej, znajduje podstawę w treści § 6 ust. 2 rozp. MI 2003, z którego wynika dopuszczalność wyznaczenia innej szerokości elewacji frontowej, niż określonej na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%, jeśli wynika to z analizy. Nie mogły odnieść skutku wywody, z których wynikałoby, że z obliczenia owej średniej należałoby wyeliminować jeden z budynków stanowiących zabudowę w kształcie łuku, jak również argumentowanie o "specyficzności" budynku uczelni z salą wykładową. Z przepisów rozp. MI 2003 nie wynika dopuszczalność eliminowania z obliczania średniej szerokości elewacji frontowych dla budynków zlokalizowanych w obszarze objętych analizą urbanistyczno-architektoniczną, które to budynki strona uznaje za nietypowe.

Z tych względów słuszna była ocena zawarta w zaskarżonym wyroku, że w kwestii ustalenia szerokości elewacji frontowej ustalenia odnośnie tego parametru w decyzji o warunkach zabudowy nie było dowolne, nadto w sposób przekonujący wyjaśniono w decyzji I instancji, dlaczego przyjęta wielkość jest zgodna z zastanym układem urbanistycznym. Argumentacja skarżącej kasacyjnie w części jest wzajemnie sprzeczna – oto w przypadku negowania ziszczenia się przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w aspekcie "kontynuacji funkcji zabudowy" w skardze kasacyjnej naprowadza się, by przede wszystkim brać pod uwagę zabudowę najbliższą obszarowi inwestycyjnemu, o tyle w przypadku spełnienia innych parametrów składających się na tzw. "dobre sąsiedztwo", Wspólnota wyklucza, by kierować się uwzględnieniem parametrów zabudowy w odniesieniu do budynków najbliższych dla terenu inwestycji.

D. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 7 ust. 1 i 4 rozp. MI 2003, poprzez bezzasadne wyznaczenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, do 27 m od poziomu istniejącego terenu do najwyższego punktu dachu (6-8 kondygnacji nadziemnych). Podnosząc taki zarzut skarżąca kasacyjnie Wspólnota naprowadzała, że ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy zakłócać mają oś widokową na linii Stare Miasto-Cytadela.

W ocenie Sądu Naczelnego sąd pierwszej instancji doszedł do poprawnego wniosku, że ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy parametru wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki nie naruszało prawa, a uzasadnienie takiego wyboru w decyzji I instancji zasadnie wskazywało na trafne zastosowanie § 7 ust. 4 rozp. MI 2003. Z cyt. przepisu wynika, że dopuszczalne jest zastosowanie innej wielkości, niż średnia na obszarze analizowanym, jeżeli wynika to z analizy. Sąd pierwszej instancji przywołując ustalenia zawarte w analizie odnoszące się do parametru wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej i trafnie eksponując potrzebę uwzględnienia także w tym zakresie wytycznych zawartych w wyroku IV SA/Po 899/17, trafnie zaaprobował ustalony w decyzji o warunkach zabudowy roztrząsany parametr, polegający na stopniowaniu wysokości projektowanego budynku, uwzględniając przy tym najbliższą zabudowę istniejącą, jak i wznoszony obok budynek na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. Trafnie w wyroku podzielono wniosek zawarty w analizie, że ustalenie rozważanego parametru na podstawie średniej wysokości zabudowy w obszarze analizowanym, wobec charakteru planowanego obiektu, jak i wysokości zabudowy w najbliższym sąsiedztwie nie byłoby uzasadnione, bowiem nie korespondowałoby z tą zabudową. Sąd Naczelny w całości podziela i to stanowisko sądu a quo, że organ I instancji swą wszechstronną i drobiazgową analizą uwarunkowań wysokościowych występujących w najbliższym sąsiedztwie projektowanej inwestycji oraz szczegółowym przedstawieniem wpływu, jaki one wywarły na poszczególne rozwiązania wysokościowe przyjęte dla planowanej zabudowy, w sposób racjonalny i w pełni przekonujący wyjaśnił, dlaczego w kontrolowanej sprawie omawiany parametr należało ustalić w sposób przyjęty w decyzji o warunkach zabudowy, z odstępstwem od ogólnych zasad wynikających z § 7 ust. 1 i 3 rozp. MI 2003. Celna jest przy tym i ta uwaga sądu pierwszej instancji, że sam budynek skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej dominuje wysokością nad pozostałymi budynkami sąsiednimi, a planowana inwestycja będzie od niego znacznie niższa, a ponadto – abstrahując od oceny, czy rzeczywiście, jak zarzucała skarżąca, planowany obiekt akademika "zakłóci oś widokową na linii Stare Miasto - Cytadela" (i czy przypadkiem to nie budynek Wspólnoty tę oś już zakłóca) – zaznaczył ten sąd, że organ swoich ustaleń w decyzji o warunkach zabudowy nie może opierać na konieczności ochrony wytypowanej przez stronę osi widokowej, lecz musi bazować na wynikach przeprowadzonej analizy urbanistycznej. Słusznie w zaskarżonym wyroku wskazano, że ustalone parametry wysokościowe planowanego budynku nawiązują do zabudowy na działkach sąsiednich i będą współgrać z istniejącym oraz realizowanym zagospodarowaniem całego kwartału urbanistycznego, trafnie eksponując iż poprzez przyjęty parametr wysokości projektowanego budynku, ów budynek najbardziej harmonijnie będzie wkomponowywał się w zastane otoczenie.

Co się zaś tyczy argumentacji odnośnie osi widokowej i jej zakłócenia przez projektowany budynek, to w skardze kasacyjnej nie wskazano przepisu prawa, który takim ustaleniem odnośnie roztrząsanego parametru zabudowy miałby uchybiać. W szczególności ochrona takiej wartości mogłaby znaleźć swe miejsce w planie zagospodarowania przestrzennego, gdyby taki plan dla obszaru inwestycji obowiązywał, a tak nie jest.

E. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 61 ust 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozp. MI 2003, poprzez bezzasadne przyjęcie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki wyższego niż średni wskaźnik tej wielkości dla obszaru analizowanego. W decyzji o warunkach zabudowy, a co zostało uznane przez sąd pierwszej instancji za zgodne z prawem, parametr ten ustalono "widełkowo"–co oznaczało respektowanie wytycznych zawartych w wydanym w granicach sprawy prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu. Nie jest kwestionowane, że średnia powierzchni zabudowy w obszarze analizowanym kształtuje się na poziomie 25%, dopuszczając zaś ten wskaźnik na poziomie 38% organ I instancji korzystał z dopuszczalnego prawem – § 5 ust. 2 rozp. MI 2003 – odstępstwa od ogólnej reguły stosowania wskaźnika powierzchni zabudowy jako średniego z obszaru analizowanego. Odstępstwo to musi mieć wszakże potwierdzenie w przeprowadzonej analizie. Trafnie sąd pierwszej instancji uwypuklił, że trafne było ustalenie organ I instancji, że wiele działek w obszarze analizowanym cechują podobne lub nawet dużo większe wskaźniki powierzchni zabudowy, w tym trzy działki w najbliższym otoczeniu projektowanego budynku, zaś uwzględniając, że zabudowa w kwartale, w którym zlokalizowana jest nieruchomość inwestycyjna, jest mocniej zurbanizowana niż pozostałe nieruchomości znajdujące się w obszarze analizowanym, doszedł do przekonania, że wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w podanym przedziale został ustalony prawidłowo. Stanowisko to Sąd Naczelny uznaje za prawidłowe i nie naruszające prawa. Podnoszone w skardze kasacyjnej argumenty, że takie ustalenie ma charakter uznaniowy, a projektowany akademik wysokością powinien nawiązywać do niższych budynków usługowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że treść § 5 ust. 2 rozp. MI 2003 pozwala na odstępstwo od wartości wskaźnika powierzchni zabudowy, prawodawca wymaga zarazem, aby miało ono podstawę w ustaleniach analizy urbanistyczno-architektonicznej, zaś projekt decyzji o warunkach zabudowy sporządzany jest wszak przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, o których mowa w art. 60 ust. 4 Upzp. Obie te okoliczności w sprawie wystąpiły.

Nie mogły zatem uzyskać wsparcia argumenty skarżącej kasacyjnie Wspólnoty jakoby sąd pierwszej instancji miał uwzględnić jedynie trzy działki o wyższym wskaźniku, a pominąć dwie działki o niższym wskaźniku zabudowy, co miało uprawniać tę stronę do stwierdzenia o dopuszczeniu się błędnej wykładni przepisów oraz uznaniowej modyfikacji średniej wartości wskaźnika powierzchni zabudowy na podstawie wybiórczo i tendencyjnie dobieranych danych. Jest to pogląd całkowicie nieuprawniony. Sąd pierwszej instancji wszak nie pominął zróżnicowania takiego wskaźnika dla działek z obszaru analizowanego, uważniejsza lektura tego fragmentu uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym rozważa się tę kwestię (s. 30) dowodzi, że przywołano w ślad za organami ów wskaźnik zabudowy dla działek najbliżej sąsiadujących. Wspieranie swego stanowiska przez Wspólnotę wybranymi judykatami, niezależnie od tego, że nie mogły one wiązać Sądu w rozstrzyganiu przedmiotowej sprawie, także jest chybione, skoro nie dostrzeżono odmienności stanu faktycznego sprawy, w której zapadł zaskarżony wyrok (w przedmiotowej sprawie dopuszczalny widełkowo jako maksymalny parametr wskaźnika powierzchni zabudowy nie przekracza – jak we fragmencie przywoływanego uzasadnienia wyroku II OSK 15151/17 – trzykrotnie wartości średniej – uwaga Sądu). Przywołanie jednego z motywów przytaczanego przez skarżącą kasacyjnie wyroku (wyrok II OSK 15115/17) nie tyle wspiera stanowisko Wspólnoty, ile przekonuje o trafności wyroku IV SA/Po 514/19 w roztrząsanym aspekcie, skoro wyraźnie podkreślono tam związek między dopuszczalnością odstępstwa od wartości średniej wskaźnika a wynikami sporządzonej w sprawie analizy.

F. Wniosek uczestnika postępowania – S. – o przeprowadzenie dowodów na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 zd. 1 Ppsa był chybiony i nie podlegał uwzględnieniu, albowiem nie odnosił się do żadnej z podstaw kasacyjnych, którymi Sąd Naczelny był związany. Wytknąć ponadto wypadnie, że przedmiotem takiego wniosku dowodowego z samej istoty regulacji zawartej w art. 106 § 3 Ppsa nie mogła być opinia urbanistyczna, nadto sporządzona po dacie wydania zaskarżonego wyroku.

G. Z powyższych względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej.