Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1508/98
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2000-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Gospodarka komunalna
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1998 nr 120 poz. 787
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.
article: art. 9 ust. 2, art. 29 ust. 1, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 czerwca 1984 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Jednym z przykładów powstania z mocy prawa i bez udziału właściciela budynku stosunku cywilnoprawnego, dającego uprawnienie do przebywania w lokalu, jest rozszerzenie ł najmu lokalu na obojga małżonków wspólnie zajmujących lokal, niezależnie od tego, który z nich zawarł umowę, przewidziane w art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych /t.j. Dz.U. 1998 nr 120 poz. 787/. Stosownie do tego przepisu z chwilą zawarcia małżeństwa i wspólnego zamieszkania małżonkowie stają się najemcami lokalu nawet wtedy, gdy umowę zawarł jeden z nich przed zawarciem związku małżeńskiego.

TEZY

Jednym z przykładów powstania z mocy prawa i bez udziału właściciela budynku stosunku cywilnoprawnego, dającego uprawnienie do przebywania w lokalu, jest rozszerzenie ł najmu lokalu na obojga małżonków wspólnie zajmujących lokal, niezależnie od tego, który z nich zawarł umowę, przewidziane w art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych /t.j. Dz.U. 1998 nr 120 poz. 787/. Stosownie do tego przepisu z chwilą zawarcia małżeństwa i wspólnego zamieszkania małżonkowie stają się najemcami lokalu nawet wtedy, gdy umowę zawarł jeden z nich przed zawarciem związku małżeńskiego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Telekomunikacji Polskiej S.A. na decyzję Wojewody G. z dnia 23 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie zameldowania na pobyt stały - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżąca Telekomunikacja Polska S.A. wniosła skargę na decyzję Wojewody G. z dnia 23 czerwca 1998 r. (...), którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 30 stycznia 1998 r. (...) o zameldowaniu Stanisława F. na pobyt stały w lokalu nr 44 przy ul. Ch. 26 w G.

Decyzja z dnia 30 stycznia 1998 r., jak wynika z akt administracyjnych, została podjęta w następujących okolicznościach.

Alicja R.-F., żona Stanisława F., zwróciła się w dniu 17 czerwca 1997 r. do Urzędu Miasta w G. z prośbą o zameldowanie swego męża w lokalu nr 44 przy ul. Ch. 26 w G. W piśmie tym wyjaśniła, że we wskazanym lokalu, który znajduje się w budynku stanowiącym własność Telekomunikacji Polskiej S.A., mieszka od 30 września 1986 r. na podstawie umowy najmu. W dniu 23 października 1996 r. zawarła związek małżeński z Stanisławem F., który od tego czasu mieszka razem z nią. Właściciel budynku nie wyraża jednak zgody na zameldowanie Stanisława F. uzasadniając to tym, że budynek przeznaczony jest do zbycia.

Stanisław F. w odrębnym piśmie poparł wniosek swojej żony. Nadto złożył formularz zgłoszenia pobytu stałego, w którym właściciel lokalu nie potwierdził jego pobytu w lokalu, w którym zamierzał się zameldować oraz jego uprawnień do przebywania w nim.

W trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 11 lipca 1997 r. pełnomocnik Telekomunikacji Polskiej S.A. potwierdził, iż Alicja R.-F. jest najemcą lokalu, którego dotyczy sprawa oraz wyjaśnił, iż budynek, w którym lokal ten się znajduje ma być sprzedany, zaś większa liczba zameldowanych w nim osób spowoduje obniżenie jego ceny.

W dniu 15 września 1997 r. Stanisław F. wniósł pozew do Sądu Rejonowego w G. o ustalenie "uprawnień do zamieszkiwania w lokalu przy ul. Ch. 26/44 w G. - dla celów meldunkowych". W związku z tym postępowanie administracyjne zostało postanowieniem z dnia 17 września 1997 r. zawieszone. W dniu 27 listopada 1997 r. pozew Stanisława F. został odrzucony, zaś w dniu 30 stycznia 1998 r. podjęto zawieszone postępowanie administracyjne i tego samego dnia wydano decyzję orzekającą o zameldowaniu Stanisława F. na pobyt stały w lokalu nr 44 przy ul. Ch. 26 w G.

W uzasadnieniu tej decyzji organ administracyjny wskazał, że Stanisław F. mieszka w lokalu, którego dotyczy spraw, oraz posiada uprawnienia do przebywania w nim, które wynikają z par. 3 ust. 1 umowy zawartej w 1986 r. przez jego żonę. Wskazane postanowienie umowy ma bowiem następujące brzmienie "Do zamieszkania z pracownikiem są uprawnieni współmałżonek, krewni najemcy i jego współmałżonka, jeżeli pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, oraz osoba zatrudniona w gospodarstwie domowym."

W odwołaniu od tej decyzji wniesionym przez skarżącą zarzucono, iż nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, istniejący zaś błędnie oceniono, co, w ocenie skarżącej, narusza konstytucyjną zasadę własności. Stwierdzono też, że do zameldowania na pobyt stały konieczna jest zgoda właściciela lokalu. Uzasadniając tą tezę odwołano się do bliżej nieokreślonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącej zameldowanie Stanisława F. krzywdzi właściciela, który został w ten sposób pozbawiony możliwości korzystania ze swej własności. Podniesiono też, że w budynku, w którym znajduje się przedmiotowy lokal znajdują się magazyny i pokoje gościnne, które zostały udostępnione pracownikom do czasowego przebywania. Taki lokal został też wynajęty Alicji R.-F. Jest to lokal użytkowy i nie spełnia warunków lokalu mieszkalnego.

Rozpoznając odwołanie skarżącej Wojewoda G. podjął zaskarżoną decyzję, w uzasadnieniu której wskazał, iż uprawnienia Stanisława F. do przebywania w lokalu, w którym zamierza się zameldować, wynikają z art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Wyjaśniono też, że w sytuacji, w której właściciel lokalu nie potwierdza na formularzu zgłoszenia pobytu stałego uprawnień osoby ubiegającej się o zameldowanie do przebywania w lokalu, organ administracyjny rozstrzyga powstające wątpliwości na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W skardze skarżąca wywodziła, iż do zameldowania współlokatora najemcy niezbędna jest zgoda właściciela nieruchomości. Skarżąca powtórzyła zarzut, iż decyzja o zameldowaniu Stanisława F. bez jej zgody narusza konstytucyjną zasadę własności oraz prawo właściciela do decydowania o swojej własności, a także krzywdzi właściciela. Nadto skarżąca zakwestionowała zastosowanie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, twierdząc, że w niniejszej sprawie zgłoszone dane nie budzą wątpliwości.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ nie uzależniają zameldowania na pobyt stały od zgody właściciela budynku /lokalu/, w którym zameldowanie ma nastąpić. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy właściciel /zarządca/ budynku jest obowiązany wskazać, czy osobie zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Przepis ten nie daje jednak podstaw do twierdzenia, aby zameldowanie było uzależnione od zgody właściciela budynku.

Uprawnienie do przebywania w lokalu może wynikać z różnorodnych stosunków cywilnoprawnych. Większość z nich powstaje na skutek oświadczenia woli właściciela budynku czyli za jego zgodą /najem, użyczenie/. Niektóre jednak mogą powstać z mocy prawa i bez udziału właściciela budynku. Wówczas zameldowanie na pobyt stały, będące konsekwencją przebywania w lokalu i posiadania uprawnień do przebywania w nim /art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych/ też może być dokonane wbrew woli właściciela budynku.

Jednym z przykładów powstania z mocy prawa i bez udziału właściciela budynku stosunku cywilnoprawnego, dającego uprawnienie do przebywania w lokalu, jest rozszerzenie ł najmu lokalu na obojga małżonków wspólnie zajmujących lokal, niezależnie od tego, który z nich zawarł umowę, przewidziane w art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych /t.j. Dz.U. 1998 nr 120 poz. 787/. Stosownie do tego przepisu z chwilą zawarcia małżeństwa i wspólnego zamieszkania małżonkowie stają się najemcami lokalu nawet wtedy, gdy umowę zawarł jeden z nich przed zawarciem związku małżeńskiego.

Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Skarżąca nie przeczy, iż Alicja R.-F. oraz Stanisław F. są małżeństwem od 23 listopada 1996 r. /potwierdza to zresztą kopia odpisu aktu małżeństwa, która znajduje się w aktach/, że wspólnie mieszkają oraz, że Alicja R.-F. jest od 1986 r. najemczynią wspólnie zajmowanego lokalu.

W tej sytuacji organ administracyjny był uprawniony orzec o zameldowaniu Stanisława F. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Brak potwierdzenia przez skarżącą uprawnień Stanisława F. do przebywania w lokalu, w którym zamierzał się zameldować, w sytuacji, w której uprawnienia te były przez zainteresowanego wykazywane, budził wątpliwości. Istotne jest przy tym, że skarżąca nie zakwestionowała posiadania przez Stanisława F. uprawnień do przebywania w lokalu, w którym zamierzał się zameldować. Brak zgody na zameldowanie uzasadniała tym, że zamierza budynek, w którym ten lokal się znajduje, sprzedać. Poza oświadczeniem złożonym w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 11 lipca 1997 r. argumentacja taka została zawarta w piśmie skierowanym do Stanisława F. z dnia 11 sierpnia 1997 r. Skoro w zasadzie nie istniał spór pomiędzy skarżącą a Stanisławem F. dotyczący posiadania przez niego uprawnień do przebywania w lokalu, w którym zamierza się zameldować, nie było konieczne występowanie do sądu powszechnego o jego rozstrzygnięcie. Organ administracyjny w tej sytuacji był uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy zameldowania na pobyt stały.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.