Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 27/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr SKO [...] po rozpatrzeniu odwołania M. B. – dalej wnioskodawczyni, strona, skarżąca od wydanej z upoważnienia Burmistrza O. Ś., decyzji Zastępcy Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka w O. Ś. z dnia [...] września 2019 r. ([...]) o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad S. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że organ pierwszej instancji po rozpoznaniu wniosku strony wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2019 r., na mocy której odmówił prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad S. B., argumentując swoje rozstrzygnięcie faktem powstania niepełnosprawności u S. B. po 21 roku życia oraz tym, że wnioskodawczyni jest już uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wnioskodawczyni odwołała się od tej decyzji, prosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na mocy decyzji z dnia [...] maja 2019 r. uchyliło powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazując zwłaszcza na konieczność bezwarunkowej rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego przez M. B. i tym samym wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji, na mocy której przyznano jej to świadczenie. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium podkreśliło także, że brakuje prawnych podstaw dla stanowiska, iż nie można uzyskać świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad małżonkiem.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji wydał oznaczoną na wstępie decyzję, odmawiając wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przeprowadzając ponownie postępowanie, organ ten ustalił, że strona, nie zamierza rezygnować ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, dopóty dopóki nie otrzyma decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji powołano się na fakt przysługiwania stronie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz na to, że niepełnosprawność jej męża nie powstała przed 21. rokiem życia.

M. B., reprezentowana przez radcę prawną – B. S.-P., odwołała się od tej decyzji, prosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie powołało treść art. 17 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm. – dalej ustawa).

Wskazało, że wedle przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Kolegium zauważyło, że w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji (patrz: OTK-A 2014/9/104).

Jednocześnie, jak uznał NSA w wyroku z dnia 4 listopada 2016 r. (IOSK 1578/16), "wyrok ten, jako zakresowy, nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego. Rodzi on jednak obowiązek prokonstytucyjnej wykładni tej regulacji, tak aby rezultat tej wykładni nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału, nawet takiego, który nie wywołał bezpośredniego skutku w zakresie powszechnego obowiązywania analizowanej normy prawnej". Ponadto sąd ten podkreślił, że "Niezależnie jednak od unormowania art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, obowiązuje wynikająca z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasada ustrojowa bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji. Jedną z form bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy jest oparcie wyroku na stanowisku wyrażonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego (patrz: Janusz Trzciński "Bezpośrednie stosowanie zasad naczelnych Konstytucji przez sądy administracyjne", ZNSA 2011/3/39). Ani treść art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, ani wyłączność orzekania przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności ustaw in abstracto, właściwa Trybunałowi Konstytucyjnemu z mocy art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, nie sprzeciwiają się tezie, że co do zasady sądy rozstrzygające konkretny spór korzystają z możliwości bezpośredniego stosowania Konstytucji także wtedy, gdy to bezpośrednie stosowanie przybiera postać odmowy zastosowania przepisu ustawy pozostającego w sprzeczności z Konstytucją".

Dlatego też - zdaniem NSA (wyrok z dnia 4 listopada 2016 r. I OSK 1578/16) - "rezultat tak przeprowadzonej wykładni art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy (...) jest w niniejszej sprawie jednoznaczny. W odniesieniu do grupy opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b pkt 1 zachował walor zgodności z Konstytucją. Natomiast w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia (abstrahując od hipotezy art. 17 ust. 1b pkt 2, która w niniejszej sprawie nie wchodzi w grę), przesłanka negatywna przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji, przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla tej grupy osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki negatywnej".

W ocenie Kolegium, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma także przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy. Zaakcentowało, że przepis ten stanowi samodzielną podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji jednoczesnego pobierania na tę samą osobę niepełnosprawną zasiłku dla opiekuna. Wedle tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Organ zauważył, iż w wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2018 r. (I OSK 1939/18) podkreślono, że "nie do przyjęcia jest stanowisko, że zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w sytuacji, gdy osoba uprawniona otrzymuje jedno ze świadczeń, ustalenie prawa do innego świadczenia opiekuńczego nie jest możliwa (...). W związku z tym organ podzielił pogląd prezentowany i zgodnie z którym dla uniknięcia zbiegu omawianych świadczeń możliwe jest wydanie decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem zrzeczenia się ustalonego już zasiłku dla opiekuna.

Strona jest uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jednocześnie podaniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. reprezentująca ją pełnomocnik oświadczyła, że strona zrezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego dopiero wtedy, gdy zostanie wydana decyzja przyznająca jej świadczenie pielęgnacyjne.

Wobec powyższego Kolegium zauważyło, że przepis art. 27 ust. 5 ustawy dotyczy sytuacji zbiegu uprawnień do świadczeń - np. specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz świadczenia pielęgnacyjnego - na etapie ubiegania się o wskazane świadczenie. Wtedy można dokonać wyboru, składając wniosek albo o świadczenie pielęgnacyjne albo o specjalny zasiłek opiekuńczy. Natomiast po przyznaniu prawa np. do specjalnego zasiłku opiekuńczego, można - stosownie do powołanych wyżej orzeczeń - wybrać inne świadczenie, jednocześnie rezygnując z prawa do niego. Nie jest natomiast dopuszczalna sytuacja, w której w obrocie prawnym pozostawałyby dwie ostateczne decyzje, skierowane do tej samej osoby i obejmujące ten sam okres - przyznająca specjalny zasiłek opiekuńczy oraz przyznająca świadczenie pielęgnacyjne. Sytuacja taka oznaczałaby, że jedna z tych decyzji została dotknięta sankcją nieważności.

Skoro zatem wnioskodawczyni jednoznacznie odmówiła rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na etapie rozpatrywania jej wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, to nie jest - ze względów wyżej wskazanych - możliwe przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego,

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i niezasadne uznanie naruszające zasadę praworządności, iż skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek do ustalenia na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 marca 2019 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, decyzja administracyjne jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy – art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej p.p.s.a.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2019 r. utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza O. Ś., decyzję Zastępcy Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka w O. Ś. z dnia [...] września 2019 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad S. B.

Materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – dalej ustawa – w szczególności art. 17 ust. 1 i ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1b oraz art. 27 ust. 5 powołanej ustawy. Organ II instancji uznał, że podstawą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowił art. 17 ust. 5 pkt 1b w związku z art. 27 ust. 5 pkt 5 ustawy, organ I instancji wskazał ponadto na art. 17 ust. 1b pkt 1.

Pierwszy z powołanych przez organ II instancji przepisów stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Art. 27 ust. 5 pkt 5 stanowi zaś, że w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub,

2) świadczenia pielęgnacyjnego lub,

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego lub,

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Stan faktyczny istotny dla rozpoznania wniosku w oparciu o powołane wyżej przepisy jest niesporny. Decyzją Burmistrza O. Ś. z dnia [...] października 2018 r. przyznano skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy na S. B. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. S. B. został przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2010 r. zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności: stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od 2009 r. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2016 r. ustalono, że S. B. jest trwale całkowicie niezdolny do pracy i jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Z wywiadu przeprowadzonego przez pracownika socjalnego organu w dniu [...] marca 2019 r. wynika, że jest on osobą leżącą, po dwóch wylewach, bez kontaktu logicznego, wymaga opieki osób drugich. Z powyższych ustaleń wynika, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej uzasadnia stwierdzenie, że jest on osobą na którą może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne (po spełnieniu pozostałych warunków, wyprowadzonych między innymi z art. 17 ust. 1 ustawy).

Z powyższych ustaleń wynika także, że po stronie skarżącej wystąpiła negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, strona otrzymuje bowiem (w dacie wydawania spornych decyzji) specjalny zasiłek dla opiekuna. W takiej sytuacji świadczenie pielęgnacyjne w myśl art. 17 ust. 5 lit. b ustawy nie przysługuje.

Mimo istnienia tej negatywnej przesłanki organ I instancji mając na uwadze treść art. 27 ust. 5 pkt 5 ustawy, a także wytyczne organu II instancji uchylającego pierwotną decyzję organu I instancji, pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. wezwał skarżącą o oświadczenie o bezwarunkowej rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, co pozwoli na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek.

W odpowiedzi na powyższe pismo – w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. skarżąca oświadczyła, że w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnosi o uchylenie ustalonego na jej rzecz specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W ocenie Sądu w powyższym piśmie skarżąca dokonała wyboru świadczenia po myśli art. 27 ust. 5 ustawy. Pismo to nie mówi o warunku wydania decyzji o przyznaniu świadczenia, a następnie o decyzji uchylającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W ocenie Sądu organ niewłaściwie zinterpretował treść omawianego pisma.

Według Sądu jednoznaczny był również wniosek skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r., który został określony jako wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wraz z wnioskiem o uchylenie decyzji, przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy i zbędnym było ponowne wezwanie o rezygnację z przyznanego świadczenia.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. jak i w rozwinięciu wniosku skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r. skarżąca "zabezpiecza się" przed sytuacją pozbawienia jej dotychczasowego świadczenia i odmową wnioskowanego świadczenia, co jest zrozumiałe w sytuacji, w której pozostają osoby pobierające świadczenia.

Orzecznictwo sądowoadministracyjne mając na uwadze opisaną sytuację, przewiduje nawet możliwość wydania w jednej decyzji – decyzji o przyznaniu świadczenia i uchyleniu decyzji o dotychczasowym świadczeniu, lub wydania takich odrębnych decyzji, tego samego dnia. Podkreśla się też, że ewentualne wezwanie dotyczące rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia może nastąpić wówczas, gdy stan faktyczny sprawy upoważnia do uznania że stronie przysługuje świadczenie korzystniejsze.

Sąd podziela przedstawione wyżej poglądy, reprezentowane przez Sądy między innymi w wyrokach: NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., I OSK 200/19, WSA w Lubinie z dnia 12 grudnia 2019 r., I SA/Lu 659/19, WSA we Wrocławiu, z dnia 10 grudnia 2019 r., IV SA/Wr 362/19, WSA w Opolu z dnia 23 stycznia 2020 r., II SA/Op 457/19.

W tych okolicznościach organ winien rozpoznać wniosek skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r. mając na uwadze poczynione wyżej uwagi – odnośnie art. 17 ust. 5, pkt 1b; art. 27 ust. 5 ustawy oraz oświadczenia strony w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz z dnia [...] lutego 2019 r.

Dodać też należy, że Sąd w całości podziela stanowisko organu II instancji co do interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, odnośnie stosowania art. 17 ust. 1b ustawy. Niepełnosprawność męża skarżącej powstała w wieku powyżej 21 roku życia.

W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Dlatego też w ocenie Trybunału art. 17 ust. 1b ustawy nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie po wejściu w życie omawianego orzeczenia.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, zaś art. 190 ust. 3 Konstytucji stanowi, że wchodzą one w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Stosownie natomiast do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

W powołanym wyroku Trybunał nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej art. 17 ust. 1b ustawy. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443, zatem wszedł w życie w tym właśnie dniu.

Wyrok ten jest wyrokiem zakresowym, nie wywołuje więc skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego. Powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1578/16, wskazał, że "jest niewątpliwe, że w myśl art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, to Trybunał Konstytucyjny orzeka o zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją. (...) Niezależnie jednak od unormowania art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, obowiązuje wynikająca z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasada ustrojowa bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji. Jedną z form bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy jest oparcie wyroku na stanowisku wyrażonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego".

Stosując wskazany wyżej sposób wykładni art. 17 ust. 1b ustawy trzeba stwierdzić, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, art. 17 ust. 1b jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę podziela w całości pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 223/16, z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 923/16; z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 755/16, z dnia 21 października 2016 r. sygn. akt I OSK 1853/16, z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1578/16 i z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1512/16, z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1614/16.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wydanie w sprawie decyzji na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP tego przepisu w określonym w nim zakresie, nie znajduje uzasadnienia.

Zatem zgodzić się należy z organem II instancji, że powołany art. 17 ust. 1b nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie i nie zaistniała przesłanka wyłączająca skarżącą od możliwości uzyskania świadczenia na tej podstawie, że mąż uzyskał status osoby niepełnosprawnej w wieku powyżej 25 roku życia.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.