Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1147/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Gminy K na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji", "organ odwoławczy") zaskarżoną decyzją z [...] maja 2020 r., znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] (dalej: "skarżąca", "Gmina") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ I instancji") z [...] listopada 2019 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności wynikających z nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu,

1. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej:

- obowiązku oczyszczenia powierzchni podpór i sklepień wiaduktu wraz z zabezpieczeniem hydrofobowym oczyszczonych powierzchni, jakie znajdują się nad skrajnią kolejową,

- obowiązku uprzedniego uzgodnienia wykonania robót z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków,

- zakazu użytkowania wiaduktu drogowego nad linią kolejową nr [...][...] -[...], szlak [...]-[...]w km 175,935, na działce nr [...] , AM-1, obr. [...] , gmina [...],

i w tej części umorzył postępowanie organu I instancji;

2. w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że podczas przeprowadzonej przez pracowników WINB we [...] w dniu [...] marca 2016 r. kontroli stanu technicznego wiaduktu drogowego nad linią kolejową nr [...][...]-[...], szlak [...][...] , ok km 175,935 na działce nr [...], AM-1, obr. [...], gmina [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie utrzymania i użytkowania obiektu, m.in. liczne ubytki w spoinowaniu ścian przyczółków, podpór, zacieki i wysolenia łuków wiaduktu, nierówną i skoleionowaną nawierzchnię z kostki granitowej na dojazdach i wiadukcie, zanieczyszczenie jezdni roślinnością w obrębie balustrad, częściowe zawalenie prawej balustrady, a w pozostałej części spękanej, z licznymi ubytkami cegieł, zdekompletowane parapety i gzymsy kamienne, przy czym gzymsy porośnięte roślinnością.

Wobec stwierdzenia, że obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, WINB decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] nałożył na Gminę obowiązek przeprowadzenia kontroli wiaduktu drogowego oraz przedłożenie ekspertyzy jego stanu technicznego. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją GINB z [...]listopada 2016 r. znak: [...]. Następnie WSA w Warszawie wyrokiem z 17 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 42/17 oddalił skargę Gminy, podzielając ocenę organu zarówno, co do nieodpowiedniego stanu technicznego wiaduktu, jak i podmiotu zobowiązanego. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną Gminy wyrokiem z 11 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 498/18.

W dniu [...] czerwca 2017 r. przedstawiciele organu wojewódzkiego przeprowadzili ponowną kontrolę obiektu, która potwierdziła dotychczasowe ustalenia. Jednocześnie na podstawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego ogłoszono ustną decyzję o zakazie użytkowania wiaduktu drogowego oraz zabezpieczenie go przed dostępem osób postronnych, z uwagi na występujące zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia.

W dniu 9 sierpnia 2019 r. Gmina przedłożyła "Ekspertyzę techniczną wiaduktu drogowego, usytuowanego przy linii kolejowej nr [...][...]-[...], szlak [...]-[...] w km 175,935" z lipca 2019 r. sporządzoną przez mgr. inż. R J oraz dr. inż. GA, która potwierdza dotychczasowe ustalenia organów, co do stanu technicznego obiektu oraz przedstawia dwa warianty czynności zmierzających do usunięcia tego stanu.

Pierwszy zakłada wykonanie tylko prowizorycznych czynności, które jednak nie pozwolą na przywrócenie obiektu do użytkowania, a jedynie zahamują jego dotychczasową degradację. Drugi, w którym celem będzie przywrócenie obiektu do jego użytkowania, powinien obejmować:

- oczyszczenie i usunięcie skorodowanych lub luźno przylegających warstw betonu na wszystkich powierzchniach podpór;

- usunięcie betonowej otuliny na spodnich powierzchniach przęseł oraz oczyszczenie i antykorozyjne zabezpieczenie dolnych stopek dźwigarów;

- odbudowę osuniętych skarp przed przyczółkami oraz ich umocnienie;

- wycięcie wegetującej roślinności;

- wykonanie schodów skarpowych;

- wykonanie nowej balustrady;

- wymianę nawierzchni jezdni i izolacji na obiekcie;

- uporządkowanie terenu przy dojazdach do wiaduktu.

Jednocześnie autorzy ekspertyzy zalecili skonsultowanie i uzgodnienie podejmowanych działań z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, z uwagi na objęcie wiaduktu ochroną konserwatorską (widnieje w gminnej ewidencji zabytków).

Przy piśmie z 14 sierpnia 2019 r. Gmina przesłała protokół okresowej kontroli pięcioletniej nr [...] z [...]sierpnia 2019 r., który nie zawiera nowych ustaleń w sprawie.

Wobec stwierdzenia, że wiadukt drogowy pozostaje nadal w nieodpowiednim stanie technicznym, a także może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, [...]WINB decyzją z [...] listopada 2019 r. orzekł o nałożeniu na Gminę obowiązku usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego obiektu poprzez:

- naprawę ustroju nośnego płyty pomostu przez uzupełnienie ubytków betonu, oraz usunięcie korozji stalowych belek i zacieków;

- naprawę ścian przyczółków i podpór przez uzupełnienie ubytków betonu,

usunięcie zacieków;

- naprawę belek pod poręczowych przez usunięcie spękań i uzupełnienie ubytków

betonu;

- naprawę oraz zabezpieczenie antykorozyjne stalowej konstrukcji balustrad;

- naprawę nawierzchni drogowej na wiadukcie i na dojazdach;

- zapewnienie skutecznego odwodnienia powierzchniowego wiaduktu;

- uporządkowanie i oczyszczenie terenu poprzez usunięcie drzew i krzaków na wiadukcie, skarpach i dojazdach do wiaduktu;

- naprawę osuniętych skarp,

w terminie do 31 grudnia 2020 r. Ponadto nałożono obowiązek uzgodnienia wykonania powyższych robót z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, oraz zakazano użytkowania wiaduktu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła Gmina zarzucając, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Ponadto wskazała, że przedmiotowy wiadukt będzie w przyszłości objęty zakresem działań inwestycyjnych prowadzonych przez [...] S.A. Jednocześnie Gmina powołała się na swą trudną sytuację finansową oraz szeroki zakres robót, który wymagać będzie dużych nakładów finansowych, których ponoszenie jest niecelowe.

Po rozpatrzeniu odwołania i analizie sprawy GINB uznał, że częściowo zasługuje ono na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż w nim podniesione.

Organ przywołał treść art. 61 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) i wskazał, kto ma obowiązek utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy.

Następnie wskazał na treść art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego jako podstawę nałożenia obowiązków w przypadku gdy dojdzie do zaniedbań ze strony zobowiązanego.

Zdaniem GINB stan faktyczny w sprawie co do zasady nie jest kwestionowany przez strony i nie budzi też wątpliwości. Na wcześniejszym etapie postępowanie zostało przesądzone i zaaprobowane przez sądy administracyjne obu instancji, że przedmiotowy wiadukt jest w nieodpowiednim stanie technicznym i może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Jednocześnie przesądzone zostało, że podmiotem zobowiązanym do utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym jest Gmina [...]. GINB stwierdził, że w ramach niniejszego postępowania ocenie podlegało wyłącznie to, czy dotychczasowe ustalenia zachowują aktualność oraz jakie czynności należy podjąć, aby stwierdzony stan usunąć.

Organ podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy (w tym znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna oraz aktualny protokół z kontroli okresowej obiektu) potwierdza jego zły stan techniczny. Wprawdzie obiekt jest wyłączony z ruchu kołowego (bariery betonowe ustawione przy wjazdach uniemożliwiają przejazd pojazdów), to jednak nadal mogą poruszać się nim piesi oraz rowerzyści, co w sytuacji daleko idącego zdekompletowania balustrad może stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

W tej sytuacji za jak najbardziej uzasadnione GINB uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 66 Prawa budowlanego zaznaczając, że poglądu tego nie może zmienić argumentacja skarżącej sprowadzająca się do twierdzenia, że wykonanie nałożonego obowiązku jest niecelowe, gdyż dany wiadukt będzie przedmiotem działań inwestycyjnych [...] S.A.

Organ II instancji przypomniał, że wiadukt w nieodpowiednim stanie technicznym znajduje się od dawna i przyczyną tego są przede wszystkim zaniedbania ze strony jego zarządcy, zaś z uwagi na uszkodzenia obiektu stanowi on zagrożenie dla ludzi oraz mienia także obecnie. Ewentualne plany zarządcy linii kolejowych, jako zdarzenie przyszłe i niepewne co do terminu ich realizacji, nie mogą wpłynąć na dokonaną w niniejszej sprawie ocenę konieczności nałożenia obowiązku. Jednakże w sytuacji, gdy plany te miałyby w przyszłości ulec obiektywnej konkretyzacji mogącej wpływać na realizację nałożonego obowiązku, będzie to mogło stanowić podstawę do wystąpienia o zmianę terminu wykonania obowiązku bądź też jego ewentualne umorzenie.

Przedłożona przez skarżącą ekspertyza techniczna z lipca 2019 r. w sposób rzetelny i kompleksowy przedstawiła zarówno stan obecny i jego przyczyny, jak i program czynności koniecznych do jego poprawy. Biorąc pod uwagę cel regulacji art. 61 oraz 66 Prawa budowlanego GINB podzielił pogląd organu wojewódzkiego, że koniecznym było nałożenie obowiązków zmierzających nie tyle do tymczasowego zahamowania postępującej degradacji obiektu, lecz zmierzających do przywrócenia mu stanu umożliwiającego jego użytkowanie w zamierzonym celu.

Nie kwestionując co do zasady celowości zaleceń przedstawionych w ww. ekspertyzie GINB uznał, że należało, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, zmodyfikować niektóre z obowiązków nałożonych decyzją organu I instancji.

Jak bowiem ustalił GINB w toku postępowania odwoławczego, przedmiotowy wiadukt nie jest wpisany do rejestru zabytków prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Z informacji przedstawionych w "Ekspertyzie..." z lipca 2019 r. wynika, że znajduje się on wyłącznie w gminnej ewidencji zabytków Gminy [...]. Organ odwoławczy zauważył, że Prawo budowlane przewiduje zróżnicowany stopień ochrony dla obiektów znajdujących się w rejestrze zabytków oraz widniejących w ewidencji zabytków, stosownie do art. 39 ust. 1 i ust. 3, art. 67 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2020 r. poz. 282).

W świetle ww. przepisów wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie obliguje organu nadzoru budowlanego do uzgodnienia rozstrzygnięcia, przed jego wydaniem z organem ochrony zabytków. Tym bardziej brak podstaw do dokonywania takiego uzgodnienia już po wydaniu nakazu wykonania robót celem usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego lub innych zagrożeń. Wobec powyższego wykonywanie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie nie podlega obowiązkowi uzgodnienia z właściwym konserwatorem zabytków, a tym bardziej nie było podstaw prawnych do nałożenia takiego obowiązku w decyzji wydanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego.

Ponadto za słuszne GINB uznał przywołanie przez skarżącą art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 470), zgodnie z którym do zarządów kolei należy konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. GINB stwierdził w związku z tym, że obowiązku oczyszczenia powierzchni podpór i sklepień wiaduktu wraz z zabezpieczeniem hydrofobowym oczyszczonych powierzchni, w zakresie jakim znajdują się nad skrajnią kolejową, nie można było nałożyć na zarządcę wiaduktu, gdyż ciąży on na zarządcy linii kolejowej. W tej zatem części GINB uznał za konieczne uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania organu wojewódzkiego. GINB zwrócił również uwagę, że decyzja o zakazie użytkowania wiaduktu została wydana ustnie w trybie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego podczas kontroli przeprowadzonej [...] czerwca 2017 r. Z akt sprawy nie wynika, aby decyzja ta została zaskarżona przez którąkolwiek ze stron postępowania, co oznacza, iż jest ostateczna. W tej sytuacji stwierdzenie zawarte w pkt II rozstrzygnięcia WINB, a dotyczące zakazu użytkowania wiaduktu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego, dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Z uwagi na wyłączenie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu pierwszej instancji jest dotknięta tego typu wadą, może jedynie tę decyzję uchylić i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji, co też orzeczono w sentencji.

W odniesieniu do zarzutów odwołania organ stwierdził, że sytuacja finansowa strony stanowi na gruncie prawa budowlanego okoliczność indyferentną prawnie i jako taka nie może mieć wpływu na kształt kończącego postępowanie rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.

Z powodów, o których była mowa wcześniej organ uznał też, że nie mogły osiągnąć zamierzonego skutku zarzuty kwestionujące prawidłowość określenia podmiotu zobowiązanego do utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym.

Skargę na decyzję GINB z [...] maja 2020 r. wniosła Gmina [...], domagając się jej uchylenia w zakresie punktu II i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 62 pkt 1, pkt 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że Gmina jest zarządcą wiaduktu drogowego położonego na działce nr [...],AM -1, obręb [...], gmina [...] i stanowiącego obiekt inżynierski związany z linią kolejową nr [...][...]-[...]w km 175,935, a zatem posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i może być adresatem decyzji organu nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie;

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wystąpienia do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z wnioskiem o udzielenie informacji, czy przedmiotowy wiadukt został wpisany bądź podlega obowiązkowi wpisu do rejestru prowadzonego na podstawie przepisów rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie krajowego rejestru infrastruktury kolejowej z dnia 4 stycznia 2016 r. jako element - część składowa infrastruktury kolejowej, a ponadto błędne przyjęcie, że skarżąca posiada tytuł prawny do działki nr [...], AM-1, Obręb [...], Gmina [...]podczas, gdy stan prawmy jest odmienny, tj. tytuł prawny do wskazanej działki posiada zarządca infrastruktury kolejowej: Organ II instancji nie poczynił zatem w przedmiotowej sprawie, podobnie jak organ I instancji, prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zasadniczo nie zgodziła się z nałożeniem na nią obowiązków. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2019 r. sygn. akt: II OSK 1791/17 skarżąca wskazała, że tylko ten kto ma dostęp do nieruchomości, czyli prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane może dokonać tego typu remontu, którym obarczono skarżącą.

Tylko podmiot, który posiada określone prawa do wejścia na teren nieruchomości i wykonania określonego obowiązku, może być adresatem takiej decyzji. Może to być także podmiot sprawujący trwały zarząd nad nieruchomością w rozumieniu art. 43-50 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uwzględniając perspektywę i tło powołanego wyroku, nie można zdaniem skarżącej przyjąć, że posiada ona jakikolwiek tytuł prawny, który legitymuje do prowadzenia robót budowlanych w wypadku wiaduktu nad linią kolejową nr [...][...]-[...], szlak [...]–[...]

Skarżąca takim tytułem nie dysponuje, a ponadto nie jest zainteresowana dalszym funkcjonowaniem obiektu. Z punktu widzenia potrzeb Gminy, jest to obiekt zbędny, który może podlegać rozbiórce.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przypomnieć należy, że skargą objęty został pkt 2 decyzji GINB z [...] maja 2020 r., w którym organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] WINB z [...] listopada 2019 r. wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego nakładającą na skarżącą Gminę obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego wiaduktu drogowego nad linią kolejową nr [...][...]-[...], szlak [...]-[...] w km 175,935 na działce nr [...], AM-1, obr. [...], gmina [...], w ciągu gminnej drogi wewnętrznej transportu rolnego.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego: "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku."

Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy bowiem ogólne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w ww. przepisie.

Spór w rozpoznawanej sprawie, przede wszystkim dotyczy adresata obowiązków nałożonych kontrolowaną decyzją na Gminę, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Bezsporny jest natomiast - wynikający z protokołu okresowej pięcioletniej kontroli - stan techniczny wiaduktu, oraz sama konieczność wykonania nałożonych obowiązków. Nie jest bowiem kwestionowana, wynikająca z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, konieczność usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w sytuacji gdy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, czy też jest w nieodpowiednim stanie technicznym.

Decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu mają charakter związany. Jeżeli bowiem wystąpi chociażby jedna z przesłanek określonych w jego treści (por. ust. 1 pkt 1-3), to organ nadzoru budowlanego jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Zarówno w skardze jak i w odwołaniu od decyzji WINB skarżąca podnosiła, że nigdy nie zarządzała i nie posiadała w swoich środkach trwałych spornego wiaduktu, który jest jedynie okazjonalnie wykorzystywany w okresie żniw przez miejscowych rolników oraz, że wiadukt nie łączy dróg publicznych.

Zauważyć należy, że podobne stanowisko skarżąca zajmowała w postępowaniu dotyczącym nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli spornego wiaduktu drogowego oraz przedłożenia ekspertyzy jego stanu technicznego. Postępowanie to zakończone zostało decyzją GINB nakładającą na skarżącą ww. obowiązek (w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego), zaś tut. Sąd wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 42/17 oddalił skargę Gminy. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że "przedmiotowy wiadukt drogowy pełni rolę przeprawy nad linią kolejową i łączy drogi wewnętrzne zlokalizowane po obu stronach linii kolejowej. Drogi te służą okolicznym mieszkańcom i miejscowym potrzebom. Przedmiotowy wiadukt drogowy nie jest związany z funkcjonującą linią kolejową lecz stanowi budowlę przeznaczoną do przeprowadzenia drogi nad przeszkodą terenową, w tym przypadku torowiskiem kolejowym". I dalej: "leżący w ciągu dróg wewnętrznych obiekt inżynierski (wiadukt) jest częścią tych dróg. Tym samym podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie tak usytuowanego wiaduktu jest zarządca drogi, w ciągu której wiadukt jest położony, co przy drogach wewnętrznych oznacza zarządcę (właściciela) gruntu, na którym taka droga się znajduje".

Powyższe stanowisko Sądu I instancji podzielił Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną Gminy (wyrok z 11 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 498/18).

Słusznie zatem i tym razem organy obu instancji uznały, że podmiotem zobowiązanym jest skarżąca Gmina jako zarządca dróg o dostępie publicznym, które połączone są przedmiotowym wiaduktem.

Należy podkreślić, że "wiadukt" jako obiekt mostowy (pkt 13 art. 4 ustawy o drogach publicznych) jest drogowym obiektem inżynierskim (pkt 12), wobec czego stanowi część drogi (pkt 2). Wiadukt znajduje się wprawdzie nad linią kolejową, tym niemniej Sąd podziela stanowisko organu, że leży on w ciągu wspomnianej drogi wewnętrznej transportu rolnego urządzonej na działce nr [...] , AM-1, obręb [...] oraz na działce nr [...], AM-1, obręb [...], pełni więc rolę przeprawy nad linią kolejową i łączy drogi zlokalizowane po obu stronach linii kolejowej – drogi służące miejscowym potrzebom. Zasadnie zatem przyjęły organy, że utrzymanie przedmiotowego wiaduktu, leżącego w ciągu drogi wewnętrznej, należy do zarządcy terenu, na którym jest ona zlokalizowana, czyli w tym przypadku Gminy [...].

Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych utrzymanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga. Nie zmienia tego, treść art. 28 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, który stanowi, że do zarządcy kolei należy konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych. Należy też zauważyć, że zastosowanie przepisów art. 28 tej ustawy nie zostało ograniczone tylko do kategorii dróg publicznych. Mają więc również zastosowanie do dróg wewnętrznych i wiaduktów będących w ciągu tych dróg (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2012r. sygn. akt II OSK 1061/11, wyrok NSA z dnia 16 września 2009r. sygn. akt II OSK 1330/08, wyrok NSA z dnia 14 maja 2013r. sygn. akt II OSK 93/12, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2015r. sygn. akt II OSK 2270/13 oraz wyrok NSA z dnia 22 listopada 2013r. sygn. akt II OSK 1285/12 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Znajdujący się w aktach sprawy (przesłany przez skarżącą) protokół, z okresowej kontroli pięcioletniej przeprowadzonej [...] sierpnia 2019 r. potwierdza, że wiadukt pozostaje niezmiennie w nieodpowiednim stanie technicznym, a także może zagrażać życiu zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że adresatem obowiązków z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku istniejącego obiektu, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Należy również podkreślić, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.) stanowi, że sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, należą do zadań własnych gminy. Natomiast organy jednostek samorządu terytorialnego, do których właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, są zarządcą drogi (art. 19 ust. 1 ustawy o drogach publicznych).

Wbrew stanowisku skarżącej na ustalenie adresata zaskarżonej decyzji nie ma wpływu także art. 4 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1727 ze zm.) zawierające definicję infrastruktury kolejowej oraz obszaru kolejowego. Zgodnie z nimi infrastruktura kolejowa to - linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Z kolei obszar kolejowy to - powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy. Jak wynika z ich treści znajdują zastosowanie do budowli i urządzeń służących do obsługi i przewozu osób i rzeczy, jak i zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej. Natomiast przedmiotowy wiadukt służy do przeprawy drogowej nad linią kolejową i nie pełni funkcji wymienionych w powołanych przepisach.

Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy, nieobiektywny, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

Ze wszystkich wyżej wymienionych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.