Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 978/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 4 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.
article: art. 28, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 23, art. 140
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 12 ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Komendant Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2021 r. nr [...] ([...]) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komendant Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego T. S. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] września 2021 r. ([...]) Komendant Państwowej Straży Pożarnej (dalej jako "Komendant Wojewódzki PSP" lub "organ II instancji") – na skutek odwołania wniesionego przez T. S. od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z [...] sierpnia 2021 r. ([...]) umarzającej w całości postępowanie administracyjne w sprawie nakazania M. i K. Z. (zwanym dalej łącznie "Małżonkami") usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej – umorzył postępowanie odwoławcze.

Zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego PSP zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z [...] maja 2021 r. (data wpływu) T. S., reprezentowany przez ad S., poinformował Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. (zwanego dalej "Komendantem Powiatowym PSP" lub "organem I instancji") o występowaniu na nieruchomości sąsiada i bezpośrednio przy granicy jego działki budynku wykonanego z drewna, w którym przechowywane są materiały palne.

W związku z tym Komendant Powiatowy PSP zaplanował czynności kontrolno-rozpoznawcze na wskazanej w piśmie nieruchomości przy ul. [...] we W., będącej własnością Małżonków, które z powodu ich pierwotnej nieobecności odbyły się faktycznie [...] lipca 2021 r. W trakcie czynności stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony przeciwpożarowej, opisane w protokole z czynności, podpisanym bez zastrzeżeń przez Małżonków.

Na podstawie ustaleń tej kontroli Komendant Powiatowy PSP pismem z [...] lipca 2021 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nakazu usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej, tj. składowania materiałów palnych przy granicy działki, na co w odpowiedzi strona poinformowała o usunięciu uchybień.

Wobec powyższego funkcjonariusze PSP przeprowadzili [...] sierpnia 2021 r. oględziny, które potwierdziły usunięcie uchybień. Z oględzin sporządzono protokół, podpisany przez Małżonków bez zastrzeżeń.

W efekcie przywołaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2021 r. Komendant Powiatowy PSP umorzył postępowanie administracyjne w sprawie.

Od tej decyzji odwołanie wniósł T. S. (zwany dalej "Skarżącym"), reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika.

Umarzając postępowanie odwoławcze – przywołaną na wstępie decyzją z [...] września 2021 r. – Komendant Wojewódzki PSP wyjaśnił, że organ administracji jest zobowiązany do prawidłowego ustalenia, z urzędu i w pełnym zakresie, stron prowadzonego postępowania administracyjnego, którego integralną częścią jest również postępowanie odwoławcze. W związku z tym stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał Małżonków za stronę postępowania, a to wobec brzmienia art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 869, dalej w skrócie "u.o.p."). Następnie, przytoczywszy treść art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1123 ze zm.; dalej w skrócie "u.PSP"), podkreślił, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte z urzędu. Skarżący niewątpliwie jest zainteresowany wynikiem postępowania prowadzonego przez organ PSP, jednak brak jest podstaw do przyznania mu statusu strony w oparciu o przepis pozwalający na podejmowanie władczych rozstrzygnięć wobec jego sąsiadów. Pojęcie interesu faktycznego nie jest tożsame z interesem prawnym. Z zaskarżonej decyzji nie wynikają bowiem żadne indywidualne obowiązki dla Skarżącego, gdyż dotyczy ona przeprowadzenia określonych działań przez Małżonków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP, T. S., reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika – z powołaniem się na te same zarzuty, które wcześniej podniósł w odwołaniu, tj. zarzuciwszy zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. – przez nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie ustalenia, czy na nieruchomości stanowiącej własność Małżonków rzeczywiście doszło do usunięcia materiałów palnych z granicy działki, podczas gdy wymagane dla ustalenia usunięcia uchybień jest ponowne przeprowadzenie oględzin miejsca, albowiem materiały łatwopalne nadal znajdują się w niedozwolonym miejscu, a ich usunięcie miało charakter przejściowy i krótkotrwały,

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. – polegające na tym, że w sprawie wydania decyzji nie zostały podjęte wszelkie niezbędne działania konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, która nakazuje zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością – przez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego materiału sprawy, "co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w S.",

3. zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej, wyrażonej w art. 8 k.p.a. – polegające na prowadzeniu postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej,

4. art. 4 ust. 1 pkt 1 u.o.p. – przez niezastosowanie i nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, że budynek gospodarczy usytuowany na nieruchomości przy ul. [...] we W. usytuowany jest niezgodnie z wydaną w sprawie we wrześniu 2020 r. opinią techniczną rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń p-poż.,

5. art. 105 § 1 k.p.a. – przez błędne jego zastosowanie, skutkujące umorzeniem z urzędu w całości postępowania administracyjnego w sprawie nakazania Małżonkom usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej na ich nieruchomości, jako bezprzedmiotowego, co stanowi rażące naruszenie prawa,

6. § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów (dalej w skrócie "rozporządzenie MSWiA") – przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, że w obiekcie budowlanym objętym zakresem przedmiotowego postępowania nadal składowane są materiały stanowiące zagrożenie pożarowe,

7. art. 1 u.o.p. – przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, że usytuowanie obiektu budowlanego objętego zakresem niniejszego postępowania na nieruchomości gruntowej narusza szereg przepisów prawa, z zakresu warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z zakresu ochrony przeciwpożarowej, czym stwarza realne zagrożenie rozprzestrzenienia się pożaru na sąsiednie budynki znajdujące się na nieruchomościach sąsiednich

– wniósł o "uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania" oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki PSP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawarte w sentencji i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że skarżący w skardze nie odniósł się w żadnej części do decyzji organu II instancji i jego argumentacji w tym zakresie. Skarga jest w zasadzie kopią odwołania od decyzji organu I instancji, które ze względu na ustalenie Komendanta Wojewódzkiego PSP o braku po stronie Skarżącego przymiotu strony niniejszego postępowania nie mogło być brana pod uwagę. Organ odwoławczy ustalając przeszkodę formalną rozpoznania złożonego odwołania, tj. złożenie go przez osobę nieuprawnioną, nie mógł poczynić dalszych ustaleń faktycznych w sprawie, a w konsekwencji nie mógł popełnić zrzucanych mu przez Skarżącego uchybień.

Przy piśmie z [...] marca 2022 r. pełnomocnik Skarżącego przesłał kserokopię decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2022 r. ([...]), nakazującej Małżonkom rozbiórkę przedmiotowej drewutni. Wynika z niej m.in., że podczas kontroli w dniach [...] lutego 2020 r. i [...] lipca 2021 r. ustalono, że drewutnia jest zlokalizowana ok. [...] cm od granicy z działką Skarżącego.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 17 lutego 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 18 lutego 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 u-COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Komendant Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z [...] września 2021 r. ([...]), umarzająca postępowanie odwoławcze z odwołania T. S. od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z [...] sierpnia 2021 r. ([...]) o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie nakazania M. i K. Z. usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej w zakresie składowania materiałów palnych na granicy działki.

Należy zaznaczyć, że Komendant Wojewódzki PSP w zaskarżonej decyzji rozważał wyłącznie kwestię możliwości uznania Skarżącego za stronę postępowania zakończonego ww. decyzją Komendanta Powiatowego PSP. W konsekwencji również Sąd w niniejszym postępowaniu sądowym jest władny rozpoznawać i rozstrzygać jedynie tę kwestię – legitymacji Skarżącego do udziału w charakterze strony w ww. postępowaniu w sprawie nakazania Małżonkom usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Dlatego poza zakresem niniejszego postępowania sądowego pozostaje ocena prawidłowości decyzji organu I instancji umarzającej to postępowanie, w tym weryfikacja kwestionowanego w odwołaniu usunięcia stwierdzonych pierwotnie uchybień.

Wobec tego jako całkowicie niezrozumiałe jawi się powtórzenie przez pełnomocnika zawodowego w skardze, in extenso, zarzutów i wywodów odwołania, przy jednoczesnym niezawarciu w tym piśmie procesowym (skardze) jakichkolwiek zarzutów i wywodów, które dotyczyłyby kwestii legitymacji procesowej Skarżącego w postępowaniu administracyjnym – co słusznie wytknął organ II instancji w odpowiedzi na skargę.

Pomimo tego ewidentnego braku skargi, Sąd był zobligowany z urzędu – zgodnie z przywołanym wyżej art. 134 § 1 p.p.s.a. – ocenić kwestię legitymacji procesowej Skarżącego. W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Po pierwsze, w ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu odwoławczym (ale także w postępowaniu przed organem I instancji) Skarżący był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, ad S., który nie posiadał ku temu należytego umocowania. Jedyne bowiem zalegające w aktach administracyjnych sprawy pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego – datowane na [...] kwietnia 2021 r. (k. 2 akt adm. I inst.) – umocowywało ww. adwokata do występowania w charakterze pełnomocnika Skarżącego tylko "w sprawie o przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych przed Komendą Powiatową Straży Pożarnej w S.". Tymczasem w świetle przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1940, z późn. zm.; w skrócie "u.PSP") oraz wydanego na jej podstawie (art. 23 ust. 17 u.PSP) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2005 r. w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną (Dz. U. Nr 225, poz. 1934) nie powinno raczej budzić wątpliwości stwierdzenie, że w zakresie pojęcia "czynności kontrolno-rozpoznawczych" nie mieści się prowadzenie przez organy PSP postępowań administracyjnych i wydawanie decyzji nakazowych. A już na pewno w użytym w treści ww. pełnomocnictwa pojęciu "czynności kontrolno-rozpoznawczych przed Komendą Powiatową Straży Pożarnej w S." nie mieści się administracyjne postępowanie odwoławcze przed Komendantem Wojewódzkim PSP.

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym udział w postępowaniu nienależycie umocowanego pełnomocnika, przy braku działania samej strony, odpowiada w istocie sytuacji, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to jest niezawinionemu brakowi udziału strony w postępowaniu (zob. wyrok NSA z 19.12.2002 r., II SA/Po 522/01, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Podobnie w doktrynie stwierdza się, że prowadzenie postępowania z udziałem osoby, która nie posiada pełnomocnictwa strony lub przekroczyła zakres udzielonego pełnomocnictwa ("rzekomy pełnomocnik"), jest równoznaczne z pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu i stanowi podstawę do wznowienia postępowania (zob. P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, uw. 14 do art. 145).

Już z tych względów należało zaskarżoną decyzję uchylić, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego, Sąd nie podzielił oceny organu II instancji, "o braku po stronie Skarżącego przymiotu strony niniejszego postępowania" (administracyjnego).

Jest poza sporem, że – z uwagi na brak przepisów szczególnych – przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie nakazania usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej należy ustalać na ogólnej, wskazanej też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podstawie – art. 28 k.p.a. W myśl tego przepisu: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek."

Nie powtarzając w tym miejscu zasadniczo trafnych uwag organu II instancji w kwestii sposobu rozumienia ww. przepisu, można ograniczyć się do stwierdzenia, że w pewnym uproszczeniu, mieć interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., znaczy tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego – i to niekoniecznie zawsze z zakresu prawa administracyjnego, ale np. także przepis prawa cywilnego – uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 20.02.2018 r., I OSK 3329/15, CBOSA).

W ocenie Sądu, w okolicznościach kontrolowanej sprawy interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. legitymujący Skarżącego do udziału w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie da się wyprowadzić przede wszystkim z art. 140 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740, z późn. zm., w skrócie "k.c.") w związku z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719, z późn. zm.; w skrócie "rozporządzenie MSWiA").

W myśl art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Własność jest prawem chronionym konstytucyjnie (zob. art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP). Z prawem tym wiąże się inne prawo zakorzenione w Konstytucji RP, a mianowicie prawo do mieszkania (zob. szerzej M. Bednarek, Prawo do mieszkania w konstytucji i ustawodawstwie, Warszawa 2007, s. 157 i nast.). Z kolei w judykaturze zasadnie wskazuje się, że m.in. poczucie bezpieczeństwa, mir domowy, prawo do wypoczynku i prywatności stanowią elementy składające się na dobro osobiste w postaci nietykalności mieszkania, które wprost wymienia art. 23 k.c., i które rozumie się szeroko – jako prawo człowieka do ochrony sfery życia prywatnego związanej z posiadaniem bezpiecznego miejsca zamieszkania, zapewniającego mu spokojne korzystanie z przeświadczeniem, że nikt bez podstawy prawnej nie będzie naruszał posiadania tego mieszkania ani kwestionował praw do niego. Tak rozumiana ochrona obejmuje więc także pewien stan psychiczny i emocjonalny, jaki daje człowiekowi poczucie bezpiecznego i niezakłóconego korzystania z własnego mieszkania (szeroko rozumianego, obejmującego także dom jednorodzinny, itd.). Wskazana interpretacja nietykalności mieszkania uwzględnia stanowisko wypracowane przez orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w oparciu o przepis art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), uznające za naruszenie tego prawa m.in. hałas, odory, itp. (por. wyrok SN z 17.07.2020 r., III CSK 6/18, OSNC 2021, nr 5, poz. 35).

W tym kontekście należy przywołać przepis § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MSWiA, w myśl którego w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie wymienionych czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji – w tym: "składowanie poza budynkami w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej materiałów palnych, w tym pozostałości roślinnych, gałęzi i chrustu".

W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że przynajmniej na etapie prowadzenia przez organ I instancji czynności kontrolno-rozpoznawczych, a następnie wszczęcia przezeń z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nakazania usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej, na działce Małżonków, tuż przy granicy z działką Skarżącego (a według treści decyzji organu I instancji: wręcz "na granicy" z tą działką) – bo w "drewutni" usytuowanej ok. 25 cm od ww. granicy – z naruszeniem § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MSWiA składowane były materiały palne.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że szczegółowa regulacja § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MSWiA została ustanowiona nie tylko przez wzgląd na zachowanie ogólnie rozumianego bezpieczeństwa pożarowego, ale przede wszystkim dla ochrony dysponentów (w tym właścicieli) nieruchomości sąsiednich przed niebezpieczeństwem rozprzestrzeniania się pożaru na teren ich nieruchomości. W konsekwencji naruszenie tego przepisu stwarza realne zagrożenie dla ww. podmiotów i godzi w przysługujące im prawo do niezakłóconego i bezpiecznego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 k.c.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy nie bez znaczenia jest także regulacja art. 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 r. poz. 1065; w skrócie "rozporządzenie MI"), z której wynika, że usytuowanie na działce budowlanej budynku w sposób, o którym mowa w ust. 2-4 – a więc w szczególności w istotnym zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią lub wręcz na tej granicy – skutkuje przyznaniem właścicielowi owej działki sąsiedniej przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351; w skrócie "p.b.").

Oczywiście Sąd ma świadomość, że organy PSP, w ślad za właściwymi organami nadzoru budowlanego, kwestionują, aby przedmiotowa "drewutnia", w której znajdowały się inkryminowane materiały palne, była "budynkiem" w rozumieniu § 12 ust. 1 i nast. rozporządzenia MI. Nie o ścisłą kwalifikację tego obiektu budowlanego tu jednak idzie, lecz o głębszą myśl prawodawcy, którą da się wyczytać z ww. przepisów rozporządzenia MI – iż mianowicie prowadzenie pewnych prawnie relewantnych działań w nadmiernym zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią może (a niekiedy wręcz musi) skutkować uznaniem, że właściciel działki sąsiedniej ma interes prawny legitymujący go do udziału w postępowaniu administracyjnym wywołanym lub związanym z takimi działaniami.

Wypada przy tym podkreślić, że nawet na gruncie "restrykcyjnej" podmiotowo regulacji art. 28 ust. 2 p.b. – nie mówiąc już o bardziej w tym względzie "liberalnej" regulacji art. 28 k.p.a. – akcentuje się w judykaturze, że dla uznania właściciela działki sąsiedniej za stronę postępowania "wystarczy potencjalny negatywny wpływ na sąsiadującą działkę budowlaną, gdyż przymiot strony nie jest związany z naruszeniem interesu prawnego, lecz samym faktem jego istnienia i potencjalną możliwością jego naruszenia. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, gdy o oddziaływaniu obiektu budowlanego można by twierdzić wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów techniczno-budowlanych" (zob. wyrok WSA z 09.06.2021 r., VII SA/Wa 431/21, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi, mutatis mutandis, na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że tym bardziej nie sposób kwestionować interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej do udziału w postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek stwierdzenia, że doszło do naruszenia określonych przepisów prawa normujących obowiązki, nakazy lub zakazy stanowione w trosce o bezpieczeństwo m.in. właśnie nieruchomości sąsiednich.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że Skarżącemu przysługuje legitymacja procesowa w spornym postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, Skarżący miał w kontrolowanej sprawie uzasadnione prawo oczekiwać, że organy PSP, powołane m.in. do nadzoru przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, w sytuacji gdy tuż przy granicy z jego działką znalazły się (były składowane) niezgodnie z prawem materiały palne, zapewnią mu czynny udział w postępowaniu wszczętym na skutek stwierdzenia tego faktu – przez cały czas trwania tego postępowania i na wszystkich jego etapach.

Wypada w tym miejscu zauważyć, że takie też stanowisko zajął, jak się wydaje, organ I instancji, doręczając Skarżącemu wydaną przez siebie decyzję.

Odmienne stanowisko w tej kwestii zajęte przez organ II instancji jest, w ocenie Sądu, nietrafne, a wynikające zeń rozstrzygnięcie – polegające na umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 i art. 28 k.p.a. – niezasadne.

Zdaniem Sądu prawidłowości takiego wniosku nie podważają rozważania poczynione przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę na kanwie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 869, w skrócie "u.o.p."). Jak bowiem zostało to przekonująco objaśnione w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego "ustalanie istnienia interesu prawnego lub obowiązku w oparciu o art. 28 k.p.a., uprawniających do przyznania danemu podmiotowi przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, nie ogranicza się do treści art. 3 (...) oraz art. 4 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 2002 r. o ochronie przeciwpożarowej, bowiem przepisy przywołanej ustawy w tym zakresie nie stanowią lex specialis względem art. 28 k.p.a., ponieważ wskazują podmioty, na których ciążą obowiązki oraz podmioty odpowiedzialne za realizację tych obowiązków. Przepisy te nie zawężają zatem kręgu stron postępowania administracyjnego, dlatego w okolicznościach tej sprawy stroną postępowania może być każdy, o ile wykaże istnienie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie" (wyrok NSA z 24.01.2019 r., II OSK 469/17, CBOSA).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości [...] zł, oraz należne zawodowemu pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenie ustalone według stawek minimalnych zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.), w wysokości [...] zł – łącznie [...] zł.

Ponownie rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, organ II instancji uwzględni wskazania i oceny prawne w nim wyrażone. Przede wszystkim wezwie pełnomocnika Skarżącego, ad S., o uzupełnienie braku formalnego odwołania przez przedłożenie pełnomocnictwa z należytym zakresem umocowania, a także – w miarę potrzeby – oświadczenia Skarżącego o potwierdzeniu dotychczasowych czynności zdziałanych przez tegoż pełnomocnika w toku postępowania administracyjnego przed organami obu instancji. Następnie, po uzupełnieniu ww. braku formalnego przez stronę skarżącą, rozpozna merytorycznie odwołanie Skarżącego od decyzji Komendanta Powiatowego PSP.