Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 940/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
6413 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące województwa; skargi organów samorządu województwa na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 7, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 78, art. 79, art. 81 zdanie 1, art. 82 ust. 1, ust. 4, ust. 5, art. 82a, art. 86 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 486
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa - tekst jedn.
article: art. 16a
journal: Dz.U. 1991 nr 114 poz 493
law: Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi Zarządu Województwa Łódzkiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 13 września 2017 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora naczelnego Teatru A w Ł. oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

W dniu [...] Zarząd Województwa [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 486 z późn.zm.) – dalej w skrócie "u.s.w." i art. 16a ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz.U.

z 2017 r., poz. 862) – dalej w skrócie "ustawa", podjął uchwałę Nr [...] w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora naczelnego Teatru A w Ł. K. M.. W jej uzasadnieniu wskazano, że powierzenie obowiązków nastąpiło w związku z odwołaniem dyrektora naczelnego Teatru A w Ł. P. G.

Z uwagi na to, że rzeczona uchwała została podjęta w sytuacji, gdy organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] w sprawie odwołania dyrektora naczelnego Teatru A w Ł., Wojewoda [...] zawiadomieniem z dnia [...] wszczął postępowanie nadzorcze w kwestii uchwały Nr [...] z dnia [...], przedstawiając zastrzeżenia związane z jej podjęciem.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] Zarząd Województwa [...] stwierdził, że działając jako organizator instytucji kultury podjął uchwałę Nr [...] z dnia [...] w celu zapewnienia instytucji ciągłości zarządzania. Możliwość powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora instytucji kultury wywiódł z przepisu art. 16a ustawy, który ma na celu zapewnienie prawidłowego bieżącego funkcjonowania instytucji kultury w sytuacji braku osoby sprawującej funkcję dyrektora, np. po odwołaniu dotychczasowego dyrektora przez uprawniony organ. Przepis ten również będzie miał zastosowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez powołane organy, czy akt odwołujący dyrektora instytucji kultury jest ważny i wywołuje skutek prawny, a zatem w przedmiotowej sprawie, wobec braku rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...]. Zdaniem organizatora wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały nie przesądza o tym, że orzeczenie organu nadzoru stwierdzające nieważność uchwały bądź zarządzenia jest prawomocne z chwilą jego podjęcia. Przymiot prawomocności akt ten uzyskuje dopiero po zaistnieniu zdarzeń określonych w art. 98 ust 5 u.s.g., art. 85 ust 5 u.s.p. i art. 86 ust 4 u.s.w. W świetle tych przepisów rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne po upływie terminu przewidzianego na wniesienie skargi albo z dniem oddalenia skargi bądź odrzucenia jej przez sąd. Teoretycznie rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu nadzorczym są "ostateczne", ale z faktem ich doręczenia ustawodawca powiązał specyficzny skutek w postaci wstrzymania z mocy prawa wykonania zakwestionowanych aktów bądź ich części. Dla wykonalności rozstrzygnięcia nadzorczego istotny jest moment rozstrzygnięcia sporu przez sąd administracyjny (lub bezskuteczny upływ terminu do wniesienia skargi), a nie wydanie orzeczenia przez organ nadzoru. Szczególne znaczenie ma także kwestia pewności obrotu prawnego. Zarząd stwierdził, że za pomocą środka nadzoru dokonuje się eliminacji z obrotu prawnego wadliwych aktów samorządowych. Podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego nie łączy się jednak z likwidacją uchwały (zarządzenia) ze skutkiem natychmiastowym. Aby akt nadzoru był skuteczny musi uzyskać zarówno walor prawomocności, jak i wykonalności.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] znak: [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 82 ust. 1 i 4 u.s.w. stwierdził nieważność powołanej na wstępie uchwały.

W jego uzasadnieniu organ nadzoru przywołał art. 16a ustawy i stwierdził, że z treści tego przepisu wynika, że organizator może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora wyznaczonej osobie na okres nie dłuższy niż do końca sezonu artystycznego następującego po sezonie, w trakcie którego dyrektor został odwołany.

W tej sprawie Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] znak: [...] uchylił uchwałę Nr [...] Zarządu Województwa [...]

z dnia [...] w sprawie odwołania dyrektora naczelnego Teatru A

w Ł. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone Zarządowi Województwa [...] [...] Na mocy art. 82a ust. 1 u.s.w. stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu samorządu województwa wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, to jest z dniem [...] odwołanie dyrektora naczelnego Teatru A w Ł. stało się nieskuteczne i brak było podstaw do podjęcia w dniu [...] uchwały w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora naczelnego Teatru A w Ł.

Wojewoda podkreślił również, że uchwała Zarządu Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] ma ścisły związek z uchwałą Nr [...] z dnia [...] Odnośnie tej drugiej uchwały organ nadzoru, wydał rozstrzygniecie nadzorcze, które zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zatem Zarząd Województwa podejmując uchwałę w dniu [...] o powierzeniu pełnienia obowiązków dyrektora naczelnego Teatru A w Ł. posiadał wiedzę o podjętych działaniach nadzorczych, wobec czego sprawa dotycząca odwołania dyrektora naczelnego Teatru A, nie była prawomocnie zakończona, co oznacza, że dotychczasowy dyrektor naczelny na dzień [...] nadal pełni funkcję.

W następnej kolejności organ nadzoru zwrócił uwagę na regulację 82a ust. 1 u.s.w.

i stwierdził, że skutkiem prawnym dla uchwały Nr [...] Zarządu z dnia [...] objętej rozstrzygnięciem nadzorczym, było jej wstrzymanie z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Skutek ten trwał od dnia [...], bowiem w tej dacie nastąpiło doręczenie rozstrzygnięcia nadzorczego i trwał także w dacie podjęcia uchwały w sprawie powierzenia obowiązków dyrektora naczelnego Teatru A w Ł. Organ nadzoru wyjaśnił, że nie kwestionuje poglądu odnośnie prawomocności rozstrzygnięć nadzorczych, gdyż zgodnie z art. 86 ust. 4 u.s.w. stają się one prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi albo z dniem oddalenia skargi lub odrzucenia skargi przez sąd. Przepis ten mówiąc o przesłankach prawomocności rozstrzygnięcia nadzorczego daje samorządowi województwa tymczasową ochronę prawną przed ewentualnymi skutkami nieprawomocnych, a zakwestionowanych przez niego rozstrzygnięć nadzorczych. Skoro jednak w myśl art. 82a ust. 1 u.s.w. na skutek rozstrzygnięcia nadzorczego wobec uchwały Zarządu Województwa [...] Nr [...] nastąpiło z mocy prawa wstrzymanie jej wykonania, to mimo, że uchwała nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, również nie doszło do skutecznego odwołania dyrektora z uwagi na wstrzymanie jej wykonania, a zatem nadal pełni on swoją funkcję.

W tej sytuacji brak było podstaw do powierzenia obowiązków dyrektora naczelnego Teatru A w Ł.

Według Wojewody w sprawie niniejszej istotna jest wykładnia art. 82a ust. 1 u.s.w. Wstrzymanie wykonania uchwały organu samorządu terytorialnego stanowi gwarancję skuteczności nadzoru. Chodzi więc o to, że stan wstrzymania wykonania takiej uchwały trwa aż do czasu uprawomocnienia się zapadłego rozstrzygnięcia nadzorczego bądź jego wzruszenia przez sąd administracyjny. W pierwszej z tych sytuacji usunięcie z obrotu prawnego uchwały z mocą ex tunc konsumuje akt jej wstrzymania przez organ nadzoru,

a w drugiej zaś - uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego, jako aktu kończącego postępowanie nadzorcze, pozbawia mocy wiążącej zastosowany w jego trakcie środek ochrony tymczasowej. Gdyby ustawodawca nie sformułował tak omawianego przepisu, to każde rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały, mogłoby być ignorowane przez podmiot, od którego pochodzi kwestionowana uchwała. To zaś prowadziłoby do tego, że przepisy prawa przyznające organowi nadzoru kompetencje do stwierdzenia nieważności uchwały pozostawałyby martwe.

Odwołując się następnie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02 organ nadzoru podkreślił, że skoro rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Nr [...] w sprawie odwołania naczelnego dyrektora Teatru A w Ł. zostało doręczone Zarządowi Województwa [...] w dniu [...], to od tego momentu nastąpiło wstrzymanie wykonania tejże uchwały. Tak więc w dniu [...] nie istniały podstawy do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora naczelnego Teatru A, gdyż wobec wstrzymania wykonania uchwały o odwołaniu dyrektora placówki nie istniał w niej formalnie wakat na stanowisku dyrektora, a zgodnie z art. 16a ustawy organizator może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora wyznaczonej osobie na okres nie dłuższy niż do końca sezonu artystycznego następującego po sezonie, w trakcie którego dyrektor został odwołany. Jednocześnie zauważył, że Zarząd Województwa [...] składając wyjaśnienia w piśmie z dnia [...] przyznał, że wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego wstrzymuje z mocy prawa wykonanie zakwestionowanych aktów, jednakże interpretuje to odmiennie od organu nadzoru i orzecznictwa sądów administracyjnych, przyjmując, że Zarząd miał prawo podjąć kwestionowaną uchwałę. Na poparcie prezentowanego stanowiska dotyczącego prawomocności rozstrzygnięć nadzorczych oraz skutku wstrzymującego wykonanie zakwestionowanej uchwały Wojewoda przywołał orzeczenia sądów administracyjnych np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca w 2013 r. sygn. akt I OSK 2975/12, I OSK 977/15 z dnia 1 lipca 2015 r., wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2197/16, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 991/10.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Zarząd Województwa [...] reprezentowany przez radców prawnych M. C.

i P. B. wniósł o: uchylenie w całości rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...], obciążenie organu nadzoru kosztami postępowania oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia:

1. art. 16a ustawy poprzez błędną wykładnię, sprowadzającą się do oceny, że Zarząd Województwa [...] nie miał podstaw do podjęcia uchwały Nr [...] z dnia [...] w oparciu o w/w podstawę prawną z uwagi na:

a) nieskuteczność odwołania dyrektora naczelnego Teatru A w Ł., powstałą w konsekwencji objęcia uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody [...] z dnia [...], znak: [...] w sytuacji dualizmu czynności odwołania dyrektora z funkcji, podlegającej ocenie na gruncie prawa administracyjnego i prawa pracy;

b) fakt pełnienia funkcji dyrektora naczelnego Teatru A przez osobę, objętą dyspozycją uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] w sytuacji dualizmu czynności odwołania dyrektora z funkcji, podlegającej ocenie na gruncie prawa administracyjnego i prawa pracy;

2. art. 82a ust. 1 u.s.w. poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do oceny, że:

a) zakres objęty stwierdzeniem nieważności wstrzymania z mocy prawa wykonania uchwały Nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...] dotyczy skutków wynikających z prawa pracy, w sytuacji dualizmu czynności odwołania dyrektora z funkcji, podlegającej ocenie na gruncie prawa administracyjnego i prawa pracy;

b) wstrzymanie z mocy prawa wykonania uchwały Nr [...] Zarządu Województwa

z dnia [...] eliminuje z obrotu prawnego w/w uchwałę, w sytuacji gdy do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia organu nadzoru nie jest ono jeszcze prawnie wiążące, co oznacza, że jego moc jest niejako "zawieszona" w czasie;

3. art. 82 u.s.w. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że:

a) przepisy prawa przyznające organowi nadzoru kompetencje do stwierdzenia nieważności uchwały w materii objętej przedmiotem sporu uprawniają organ nadzoru do formułowania wniosków zastrzeżonych kompetencyjnie do sądów pracy,

b) organ nadzoru posiada uprawnienie do dokonywania analizy uchwał, podjętych w oparciu o art. 15 i nast. ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej w zakresie, w jakim wywierają one skutki prawne w sferze zatrudnienia, a nie w zakresie administracji publicznej;

4. art. 82 ust. 1 u.s.w. poprzez błędne zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że uchwała Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] wydana została z istotnym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności.

W jej uzasadnieniu autorzy skargi wywiedli, że celem art. 16a ustawy jest, jak wskazano w interpretacji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] znak: [...], zapewnienie w niestandardowych sytuacjach ciągłości wykonywania funkcji zarządczej w instytucjach kultury. Sytuacja w Teatrze A w Ł., po odwołaniu dyrektora naczelnego, wpisuje się w założenia ustawodawcy, co do sytuacji

w których organizator może, bądź wręcz powinien zastosować art. 16a ustawy. Ponadto rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 16a ustawy w swoim założeniu jest rozwiązaniem ograniczonym w czasie. Organizator może bowiem powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora wyznaczonej osobie na okres nie dłuższy niż do końca sezonu artystycznego następującego po sezonie, w trakcie którego dyrektor został odwołany albo akt jego powołania wygasł. Uprawnienie to pozwala na zachowanie ciągłości funkcjonowania instytucji kultury. Zatem w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie nadzorcze jest nieprawomocne, nie jest prawnie wiążące, jest zawieszone w czasie, to w takiej sytuacji instytucja kultury nie może funkcjonować bez osoby uprawnionej do jej reprezentowania,

a taką osobą zgodnie ze statutem i ustawą jest dyrektor. Brak osoby sprawującej funkcję dyrektora do czasu uprawomocnienia się lub wyjaśnienia zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody, a więc w praktyce brak osoby pełniącej funkcję dyrektora przez kilka miesięcy, powodowałoby paraliż tak istotnej instytucji kultury, jak również niemożność podejmowania decyzji z zakresu prawa pracy. Podjęcie uchwały zakwestionowanej przez Wojewodę, w kontekście powyższych wyjaśnień było wręcz konieczne dla zachowania ciągłości działania instytucji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] reprezentowany przez radcę prawnego W. P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane

w motywach rozstrzygnięcia nadzorczego.

Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn.zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i według art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a. obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...], podjęte na podstawie art. 82 ust. 1 i 4 u.s.w., stwierdzające nieważność uchwały Zarządu Województwa [....]

z dnia [...] Nr [...] w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora naczelnego Teatru A w Ł. K. M.

Dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy niniejszej godzi się przypomnieć, że nadzór nad działalnością samorządu województwa sprawuje Prezes Rady Ministrów i wojewoda,

a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. Organy nadzoru mogą wkraczać w działalność województwa tylko w przypadkach określonych ustawami (art. 78 u.s.w.). Nadzór nad wykonywaniem zadań województwa jest sprawowany na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 79 u.s.w.). Marszałek województwa przedstawia wojewodzie uchwały sejmiku województwa oraz uchwały zarządu województwa podlegające nadzorowi w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia (art. 81 zdanie 1). Uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały w trybie określonym w art. 81. (art. 82 ust. 1 u.s.w.) Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 82 ust. 4 u.s.w.). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 82 ust. 5 u.s.w.).

Z przywołanych wyżej unormowań wynika, że rozstrzygniecie nadzorcze, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności uchwały organu województwa powinno zostać podjęte wówczas, gdy jest ona sprzeczna z prawem. Nie chodzi tu jednak o zwykłe, nieistotne naruszenie prawa, które w istocie nie przesądza o treści działania organu województwa, a o naruszenie prawa o charakterze istotnym, kwalifikowanym, którego skutki są niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym. Za istotne naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały przyjmuje się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.

Przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu województwa jest istotna sprzeczność uchwały z prawem, przez co rozumie się oczywistość i bezpośredniość tej sprzeczności z prawem. Orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały przez wojewodę może być wydane tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności

z określonym przepisem prawnym i gdy wynika to wprost z treści takiego przepisu. Przez pojęcie "prawa", z którym uchwała organu województwa musi być zgodna, należy rozumieć przepisy zawarte w aktach normatywnych powszechnie obowiązujących i to w dacie podjęcia uchwały. Brak podstawy prawnej jest równoznaczny ze "sprzecznością z prawem" w rozumieniu art. 82 ust. 1 u.s.w. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 października 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 831/17 – Lex nr 2371042).

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle obowiązujących przepisów prawa i poczynionych wyżej uwag natury ogólnej pozwala stwierdzić, że zaskarżony akt nadzoru nie narusza prawa, wobec czego brak jest jakichkolwiek podstaw do jego uchylenia zgodnie z dyspozycją art. 147 p.p.s.a.

Istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy - jak uważa Zarząd Województwa [...] - w realiach rozpoznawanej sprawy istniał wakat na stanowisku dyrektora naczelnego Teatru A w Ł., co uzasadniało podjęcie uchwały Nr [...] na podstawie art. 16a ustawy, czy też - jak uważa organ nadzoru -przepis art. 16a ustawy nie mógł stanowić podstawy prawnej rzeczonej uchwały, ponieważ w dacie jej podjęcia stanowisko dyrektora naczelnego Teatru A było zajęte przez dotychczasowego dyrektora naczelnego.

Według art. 16a ustawy, do czasu powołania dyrektora wyłonionego w trybie przepisów art. 15 lub art. 16 albo do czasu powierzenia zarządzania instytucją kultury osobie fizycznej lub prawnej w trybie przepisów art. 15a organizator może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora wyznaczonej osobie na okres nie dłuższy niż do końca sezonu artystycznego następującego po sezonie, w trakcie którego dyrektor został odwołany albo akt jego powołania wygasł - w przypadku instytucji artystycznej oraz na okres nie dłuższy niż rok - w przypadku instytucji kultury innej niż instytucja artystyczna.

Ustawodawca określił w przywołanej normie prawnej dwie niezależne od siebie przesłanki materialnoprawne, których wystąpienie upoważnia organizatora do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora określonej osobie. Pierwszą nich jest odwołanie dyrektora w trakcie trwania sezonu artystycznego, natomiast drugą wygaśnięcie w trakcie trwania sezonu artystycznego aktu powołania dyrektora.

W ustalonym stanie faktycznym sprawy, jak poprawnie ocenił organ nadzoru, nie wystąpiła żadna z wymienionych wyżej przesłanek. W dacie podjęcia uchwały Nr [...] przez Zarząd Województwa, a mianowicie w dniu [...] nie było wakatu na stanowisku dyrektora naczelnego Teatru A. Powyższa konkluzja wynika mianowicie z tego, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...], mocą której odwołano dotychczasowego dyrektora naczelnego Teatru A w Ł. Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze w dacie podjęcia uchwały Nr [...] nie było prawomocne, bowiem Zarząd Województwa [...] zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Dopiero wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r. wydanym w sprawie II SA/Łd 796/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Zarządu. Wyrok jest nieprawomocny.

W tym stanie rzeczy wskazać trzeba, że w świetle art. 82a u.s.w. stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu samorządu województwa wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Natomiast zgodnie z art. 86 ust. 4 u.s.w., rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne po upływie terminu przewidzianego na wniesienie skargi albo z dniem oddalenia skargi lub odrzucenia jej przez sąd.

Uwzględniając brzmienie przywołanych norm prawnych tutejszy sąd w pełni podziela stanowisko Wojewody [...] i uważa, że w realiach sprawy niniejszej z dniem doręczenia Zarządowi Województwa rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...], co miało miejsce [...], wstrzymane zostało z mocy prawa wykonanie będącej jego przedmiotem uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...], co oznacza, że do chwili upływu terminu do wniesienia skargi do sądu, bądź też orzeczenia oddalającego bądź odrzucającego skargę akt ten nie wywołał skutków prawnych. Innymi słowy, uwzględniając treść art. 82a u.s.w. oczywistym jest, że uchwała Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] na skutek stwierdzenia jej nieważności przez Wojewodę, nie wywołała skutku prawnego w postaci odwołania dyrektora. Skoro zatem dotychczasowy dyrektor naczelny Teatru A w Ł. nie został skutecznie odwołany, brak było jakichkolwiek podstaw prawnych do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora naczelnego instytucji kultury innemu podmiotowi. Nie budzi wobec tego wątpliwości, że uchwała Zarządu Województwa podjęta została z istotnym naruszeniem art. 16a ustawy, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. W związku z powyższym, działanie organu nadzoru, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, a także argumentację zawartą w jego treści oraz odpowiedzi na skargę, należało uznać za w pełni trafne i uzasadnione.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że analogiczne unormowanie jak w art. 82a u.s.w. ustawodawca przewidział również na gruncie ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r.

o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1868), w art. 80. Wypracowane na tle tego przepisu orzecznictwo sądów administracyjnych zachowuje w pełni swoją aktualność także w odniesieniu do art. 82a u.s.w. Warto tu zwrócić uwagę na wyroki z dnia 31 października 2017 r. sygn. akt I OSK 1447/17 czy 3 września 2013 r. sygn. akt I OSK 968/13 (dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl), w których Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że zawarte w art. 80 ust. 1 u.s.p. stwierdzenie "wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa" należy odczytywać w ten sposób, że uchwała, której nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty wydania rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych. Takie rozumienie art. 80 ust. 1 u.s.p. znajduje oparcie w ugruntowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wykładni zbliżonego konstrukcyjnie przepisu art. 152 p.p.s.a. (w odniesieniu do jego treści obowiązującej do 14 sierpnia 2015 r.), w którym również mowa jest o wstrzymaniu wykonalności aktów, tyle tylko, że zakwestionowanych przez sąd (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2004 r., OSK 591/04, ONSAiWSA z 2004 r. Nr 2, poz. 32 z glosą Z. Kmieciaka, OSP 2005 r., Nr 4, poz. 209; zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r., I OSK 1029/10 oraz z dnia 9 grudnia

2008 r., I OSK 596/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przeciwne poglądy w tym zakresie prezentowane na kanwie sprawy niniejszej przez pełnomocników strony skarżącej nie mogły zostać uwzględnione, a ich aprobata prowadziłyby przede wszystkim do pozbawienia Wojewody [...] możliwości stosowania skutecznych instrumentów nadzoru nad działalnością organów samorządu województwa, czyniąc martwymi przepisy przyznające mu kompetencje do stwierdzenia nieważności uchwał. Tym samym zarzuty wywiedzione w skardze i zaprezentowana na ich poparcie argumentacja nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że ani sąd administracyjny ani organ nadzoru nie są uprawnione do rozstrzygania zagadnień zastrzeżonych do właściwości prawa pracy i sądów pracy. Odwołanie/powołanie dyrektora instytucji kultury ma charakter władczej kompetencji, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie organizowania i prowadzenia działalności kulturalnej, określonych w przepisach o charakterze publicznoprawnym. Obsada stanowiska dyrektora instytucji kultury jest elementem zarządzania instytucją kultury, z kolei zarządzanie instytucją kultury wchodzi w zakres administracji publicznej.

Mając powyższe na względzie sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

M.K.