Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 130/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj,, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. spec. Iwona Kędzior, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla punkt 1 zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W rozpoznawanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "[...] WIOŚ", decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 247 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zwanej dalej "ustawą p.o.ś" oraz art. 104 i art. 107 k.p.a, zobowiązał [...]", do:

1) Przeprowadzenia w terminie do dnia [...] września 2019 r. właściwych badań, dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków awarii, do której doszło w dniu [...] sierpnia 2019 r. o godzinie [...] na instalacji (rurociągach) doprowadzających ścieki do oczyszczalni "[...]". W wynikach tych badań przedstawić

w szczególności wnioski wynikające z przestrzegania procedur/instrukcji dotyczących obsługi, nadzoru i kontroli stanu technicznego rurociągów przesyłowych ścieków, w tym odcinka przebiegającego pod dnem [...].

Przedkładania w WIOŚ w [...]:

— ilości nieoczyszczonych ścieków wprowadzonych do [...] w ciągu godziny,

— wyników analiz próbek nieoczyszczonych ścieków wprowadzonych do [...], pobranych dwukrotnie w ciągu doby,

— ładunków poszczególnych zanieczyszczeń wprowadzanych do [...] w ciągu doby.

3) Podjęcia działań w celu maksymalnego ograniczenia wpływu wprowadzonych nieoczyszczonych ścieków, na środowisko rzeki [...] takich jak np. mechaniczne podczyszczanie ścieków na kratach i sitach, wprowadzanie fizykochemicznych metod ich podczyszczania, zabezpieczenie wylotu przed wypływem substancji ropopochodnych, bieżące monitorowanie lewobrzeżnej strony rzeki [...] poniżej wylotu oraz bieżące usuwanie zastoisk ścieków oraz osadów - w terminie od daty otrzymania decyzji

Ww. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

[...] pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. złożyło wniosek o stwierdzenie nieważności w części pkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji [...] WIOŚ z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...].

Decyzją z [...] października 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "GIOŚ", odmówił stwierdzenia nieważności w wyżej wymienionym zakresie - pkt 2 i 3 decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

Strona zaskarżyła ww. decyzję GIOŚ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 maja 2021 r. sygn. Akt

IV SA/Wa 2623/20 uchylił decyzję GIOŚ- W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał,

że organ nie zbadał wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto WSA wskazał na konieczność zbadania czy obowiązek wykonania badań został nałożony w związku z nałożeniem obowiązku przeprowadzenia badań dotyczących skutków awarii. WSA - odniesieniu do pkt 3 zaskarżonej decyzji [...] WIOŚ wskazał, że dotyczy on ograniczenia w odziaływaniu na środowisko, uznając tym samym, że ograniczenie to stanowi o rażącym naruszeniu prawa.

Decyzją z [...] grudnia 2021r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a w związku z art. 157 § 1 k.p.a, po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności w części pkt 2 i 3 decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] odmówił w pkt. 1 stwierdzenia nieważności pkt 2 w/w decyzji i stwierdził

(w pkt. 2) nieważność w pkt 3 w/w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r.,

W uzasadnieniu organ wskazał, że uznał, iż wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji [...] WIOŚ należy uznać za częściowo zasadny.

Zgodnie z art. 247 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy p.o.ś, w razie wystąpienia awarii wojewódzki inspektor ochrony środowiska może w drodze decyzji zarządzić przeprowadzenie właściwych badań dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków awarii oraz wydać zakazy lub ograniczenia w korzystaniu ze środowiska.

Natomiast zgodnie z ust. 2 ww. artykułu cytowanej ustawy, decyzji, o której mowa

w ust. l nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest - w sposób niewątpliwy - przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanki obligujące organ administracji do stwierdzenia nieważności decyzji zostały wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

W odniesieniu do ww. przesłanek pozwalających stwierdzić nieważność decyzji, organ stwierdził co następuje:

Odnośnie przesłanki zawartej w pkt 1 § 1 art. 156 k.p.a oraz po analizie materiału dowodowego wskazał, że zaskarżona decyzja [...] WIOŚ nie narusza przepisów o właściwości. Organem uprawnionym do wydania decyzji w trybie

art. 247 ustawy Poś jest wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Do awarii doszło w [...] (woj. [...]), co wskazuje, że [...] WIOŚ z siedzibą w [...] był prawnie legitymowany do rozstrzygania w ww. trybie.

Odnośnie przesłanki zawartej w pkt 2 § 1 art. 156 k.p.a oraz po analizie materiału dowodowego wskazał, że zaskarżona decyzja [...] WIOŚ została wydana

w oparciu o podstawę prawną, tj. art. 247 ustawy p.o.ś.

W zakresie dotyczącym obowiązków zawartych w pkt 2 zaskarżonej decyzji [...] WIOŚ, tj. informacji o ilościach nieoczyszczonych ścieków, wynikach analiz pobranych prób ścieków czy ładunkach poszczególnych zanieczyszczeń wprowadzanych do rzeki [...] wskazać należy, że obowiązek ten został nałożony

w związku z zarządzeniem przeprowadzenia badań dotyczących skutków awarii. Oznacza to, że obowiązki sformułowane w pkt 2 zaskarżonej decyzji [...] WIOS stanowią uszczegółowienie pkt 1 tej decyzji. Prowadzenie pomiarów ilości oraz analiza składu nieoczyszczonych ścieków wprowadzanych do [...] w wyniku awarii, zalecone przez [...] WIOŚ w pkt 2, to podstawowe czynności jakie powinny zostać podjęte przez operatora instalacji w celu dokładnego rozpoznania przebiegu oraz potencjalnych skutków tej awarii, a przekazywanie mu wyników ww. pomiarów

i analiz, zapewnić nadzór wyspecjalizowanego organu państwowego nad awarią. Zauważono przy tym, że w celu oceny skali awarii niezbędne jest ustalenie ilości wprowadzonej do środowiska substancji niebezpiecznej, jaką w omawianej sprawie są nieoczyszczone ścieki. Przy czym ilość substancji niebezpiecznej biorącej udział w zdarzeniu jest jedną z podstawowych informacji jakie należy ustalić w przypadku wystąpienia awarii. Nie bez znaczenia dla oceny skutków awarii jest, aby w ramach omawianych badań pobierane były próbki odprowadzanych do środowiska ścieków nieoczyszczonych komunalnych (stanowiących mieszaninę ścieków bytowych, przemysłowych oraz wód opadowych i roztopowych), które charakteryzują się - ze względu na ich skład - zróżnicowanym ładunkiem poszczególnych zanieczyszczeń. Przepisy nie precyzują pojęcia badań, o których mowa w art. 247 ust. 1 ustawy p.o.ś, co oznacza, że uszczegółowienie przez organ tego obowiązku należy uznać

za właściwe. Oznacza to, że ww. uszczegółowienie znajduje odzwierciedlenie

w zaskarżonej decyzji [...] WIOS i uzależnione zostało od charakteru zdarzenia, czyli odprowadzenia nieoczyszczonych ścieków do środowiska - rzeki [...] w rejonie

ul. [...] (teren objęty ochroną [...] - "[...]"). Odrębną kwestią jest czy wskazana przez organ częstotliwość przekazywanych danych (w ciągu godziny w przypadku ilości ścieków, dwukrotnie w ciągu doby w przypadku wyników analiz pobranych próbek ścieków i w ciągu doby w przypadku ładunków poszczególnych zanieczyszczeń wprowadzanych do [...]) była w sposób wystarczający uzasadniona. Niemniej jednak charakter zdarzenia oraz interwencyjny tryb działania organu wydają się przemawiać za rozwiązaniem przyjętym przez organ w zaskarżonej decyzji.

Wskazano, że [...] WIOŚ w decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] stwierdzającej wygaśnięcie w części dot. pkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji wskazał na związek pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie to było zgodne z wnioskiem [...], które swój wniosek uzasadniało przywróceniem sprawności układu przesyłowego transportującego ścieki z lewobrzeżnej części [...] do oczyszczalni ścieków "[...]".

W zakresie dotyczącym obowiązków zawartych w pkt 3 zaskarżonej decyzji [...] WIOŚ, tj. podjęcia działań w celu maksymalnego ograniczenia wpływu wprowadzonych nieoczyszczonych ścieków do rzeki [...] oraz biorąc pod uwagę wcześniej przywołany wyrok WSA stwierdzono należy, że [...] WIOŚ wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 247 ust. 1 pkt 2 ustawy p.o.ś, co skutkowało nałożeniem na Stronę ograniczeń w korzystaniu ze środowiska. Z uwagi na fakt, że o tego rodzaju ograniczeniach jest mowa w art. 362 ustawy p.o.ś, co oznacza, że [...] WIOŚ stwierdzając potrzebę jego zastosowania powinien był wystąpić do organu właściwego w wnioskiem o podjęcie działań w trybie art. 362 ustawy p.o.ś.

Jednocześnie wskazano i wyjaśniono, że w sprawie nie naruszono art. 156 § 1 pkt 3-7 k.p.a.

Reasumując, po przeprowadzeniu niniejszego postępowania oraz kierując się wytycznymi WSA zawartymi w przywołanym wcześniej wyroku, GIOŚ uznał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] w pkt 3 jest dotknięta uchybieniami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności. Tym samym GIOŚ stwierdził, że żądanie [...] częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Skargę na powyższą decyzję wniosło [...], reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazując, że dotyczy ona jedynie części decyzji,

tj. w zakresie jej punktu 1, na mocy którego odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...]("[...]WIOŚ")

z [...] sierpnia 2019 roku, w części dotyczącej zobowiązania [...] do przedkładania [...]WIOŚ danych pomiarowych (punkt 1 zaskarżonej decyzji).

Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a zaskarżonej decyzji zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów:

1) art. 170 P.p.s.a w zw. z art. 153 P.p.s.a poprzez ich niezastosowanie polegające na ponownym pominięciu przez GIOŚ argumentacji zaprezentowanej przez Spółkę we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...]WIOŚ, pomimo wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 maja 2021 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2623/20 (dalej odpowiednio jako "Wyrok Sądu" i "Sąd"), w zakresie, w jakim Wyrok Sądu wykluczył możliwość odstąpienia od "odniesienia się do twierdzeń i argumentacji strony będącej wnioskodawcą"

i nakazał odnieść się do "stanowiska strony w sposób wyczerpujący" (s. 14 Wyroku Sądu); zastosowanie powyższych przepisów wykluczyłoby możliwość ograniczenia uzasadnienia punktu 1 Zaskarżonej Decyzji do wybranych przez GIOŚ wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w Wyroku Sądu,

2) art. 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 8 § 1 k.p.a w zw. z art. 11 k.p.a poprzez ich niezastosowanie polegające na ponownym nie odniesieniu się do wątpliwości przedstawionych przez Spółkę we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...]WIOŚ, co skutkowało ograniczeniem uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyłącznie do kwestii "uszczegółowienia" obowiązku nałożonego w punkcie 1 decyzji [...]WIOŚ przez obowiązek nałożony

w punkcie 2 decyzji [...]WIOŚ i tym samym przemilczenia argumentacji [...] wskazującej na wydanie decyzji [...]WIOŚ z rażącym naruszeniem prawa; zastosowanie wskazanych powyżej przepisów spowodowałoby, że GIOŚ musiałby przynajmniej odnieść się do okoliczności mających kluczowe znaczenie dla tej sprawy, w tym ściśle określonych w prawie polskim podstaw prawnych do indywidualnego poszerzania zakresu obowiązku prowadzenia pomiarów emisji do środowiska i przekazywania ich wyników oraz kwestii wydawania przez jeden organ administracji publicznej rozstrzygnięć ustawowo zastrzeżonych dla innych organów i działających

w oparciu o inne przepisy prawa, która to praktyka prowadzi do pozbawienia właściwych organów możliwości realizacji kompetencji im przypisanych przez ustawodawcę,

3) art. 247 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2021 poz. 1973 z późn. zm., dalej jako "p.o.ś") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na zakwalifikowaniu jako zgodne

z prawem zobowiązania podmiotu korzystającego ze środowiska do wykonywania czynności innych niż wprost wskazane w tych przepisach jako dopuszczalne do nałożenia na ich podstawie w drodze decyzji administracyjnej,

4) art. 156 § 1 pkt 2 in fine ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 735 z późn. zm.-, dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 247 ust. 1 pkt 1 p.o.ś poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu za niedokonanego z rażącym naruszeniem prawa nałożenia na [...]PWiK w punkcie 2 Decyzji [...]WIOŚ obowiązków nieprzewidzianych przez ustawodawcę do konkretyzowania w drodze decyzji administracyjnych wydawanych przez [...]WIOŚ "w razie wystąpienia awarii", tzn. obowiązków prowadzenia pomiarów wielkości emisji wykraczających poza wynikające z przepisów prawa i decyzji administracyjnych posiadanych przez [...] i bieżącego "przedkładania

w WIOŚ w [...]" danych pomiarowych i wyników badań innych niż określone w punkcie 1 Decyzji [...]WIOŚ.

Z uwagi na przedstawione powyżej zarzuty skarżąca wniosła o:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a uchylenie Zaskarżonej Decyzji

w części, tj. w zakresie punktu 1, w którym GIOŚ odmówił stwierdzenia nieważności punktu 2 decyzji [...]WIOŚ,

2) alternatywnie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a uchylenie zaskarżonej Decyzji w części, tj. w zakresie punktu 1, w którym GIOŚ odmówił stwierdzenia nieważności punktu 2 Decyzji [...]WIOŚ,

3) w każdym przypadku na podstawie art. 200 P.p.s.a zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację mającą uzasadniać przedstawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,

a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna

z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej P.p.s.a.- sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą.

Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić,

a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowań prowadzonych przez organ oraz przedmiotem

oceny sądu administracyjnego. Wyrokiem z dnia 14 maja 2021 r. sygn. akt

IV SA/Wa 2623/20 WSA w Warszawie uchylił decyzję z [...] października 2020 r., znak: [...], Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, odmawiającej stwierdzenia nieważności w zakresie - pkt 2 i 3 decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 247 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zwanej dalej "ustawą p.o.ś" oraz art. 104 i art. 107 k.p.a, zobowiązującą [...]., zwane dalej "[...]", do:

1. Przeprowadzenia w terminie do dnia [...] września 2019 r. właściwych badań, dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków awarii, do której doszło w dniu [...] sierpnia 2019 r. o godzinie [...] na instalacji (rurociągach) doprowadzających ścieki do oczyszczalni "[...]". W wynikach tych badań przedstawić w szczególności wnioski wynikające z przestrzegania procedur/instrukcji dotyczących obsługi, nadzoru i kontroli stanu technicznego rurociągów przesyłowych ścieków, w tym odcinka przebiegającego pod dnem [...].

2. Przedkładania w WIOŚ w [...]:

— ilości nieoczyszczonych ścieków wprowadzonych do [...] w ciągu godziny,

— wyników analiz próbek nieoczyszczonych ścieków wprowadzonych do [...], pobranych dwukrotnie w ciągu doby,

— ładunków poszczególnych zanieczyszczeń wprowadzanych do [...] w ciągu doby.

3. Podjęcia działań w celu maksymalnego ograniczenia wpływu wprowadzonych nieoczyszczonych ścieków, na środowisko rzeki [...] takich jak np. mechaniczne podczyszczanie ścieków na kratach i sitach, wprowadzanie fizykochemicznych metod ich podczyszczania, zabezpieczenie wylotu przed wypływem substancji ropopochodnych, bieżące monitorowanie lewobrzeżnej strony rzeki [...] poniżej wylotu oraz bieżące usuwanie zastoisk ścieków oraz osadów - w terminie od daty otrzymania decyzji

Ww. wyrok uzyskał walor prawomocności, a to oznacza, że jest wiążący dla stron i sądu, który je wydał oraz sądów i innych organów państwowych,

a w przypadkach przewidzianych w ustawie także w stosunku do innych osób

(art. 170 P.p.s.a.).Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a.

w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono to w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może

być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN

z 21 października 1999 r., I CKN 169/98). Skoro zaś związanie wynikające

z przywołanego przepisu odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się ono do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok (wyrok WSA we Wrocławiu z 27 stycznia 2010 r., III SA/Wr 751/09). Okoliczność wydania prawomocnego orzeczenia Sądu, uchylającego zaskarżony akt, powoduje również - zgodnie z art. 153 P.p.s.a. - iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tych orzeczeniach są wiążące zarówno dla organów, których działanie było przedmiotem zaskarżenia jak i sądów. Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich stosowania

w rozpoznawanej sprawie (...). Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu

i dotyczy wykładni przepisów prawa oraz sposobu ich zastosowania

w rozpoznawanej sprawie (wyrok NSA z 1 września 2010 r., II OSK 518/09). Podkreśla się również, iż ocena prawna może dotyczyć w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego oraz aspektu zastosowania okresowego przepisu prawa jako podstawy do wydania danej decyzji (zob. m in. wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2010 r., IV SA/GL 131/10; wyrok WSA w Poznaniu z 12 sierpnia 2010 r., IV SA/Po 234/10). Z kolei związanie sądu oraz organu oceną prawną oznacza, iż w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczenie sądowym i zobowiązane są do podporządkowania się jej w pełnym zakresie (wyrok NSA

z 19 października 2007 r., II FSK 1128/06). Konsekwencją wyrażonej przez sąd oceny są również wskazania sądu skierowane do organu co do dalszego postępowania w sprawie celem zapobieżenia w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia oraz wytyczenie kierunku

w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie (por. Komentarz

do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, red.

R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H. Beck 2011, Legalis). W świetle powyższego należy stwierdzić, że ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte

w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po jego wydaniu.

Dokonując kontroli części zaskarżonej decyzji -w odniesieniu do jej pkt1,

na mocy którego organ odmówił stwierdzenia nieważności pkt 2 decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2019 r. w którym zobowiązano stronę skarżącą do przedkładania w WIOŚ w [...]:

— ilości nieoczyszczonych ścieków wprowadzonych do [...] w ciągu godziny,

— wyników analiz próbek nieoczyszczonych ścieków wprowadzonych do [...], pobranych dwukrotnie w ciągu doby,

— ładunków poszczególnych zanieczyszczeń wprowadzanych do [...] w ciągu doby,

Sąd uznał, że organ nie wykonał wytycznych zawartych w w/w wyroku.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy [...]WIOŚ na mocy kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, wydanej na podstawie art. 247 ust. 1 pkt 1 p.o.ś, mógł - oprócz obowiązku przewidzianego w art. 247 ust. 1 pkt 1 p.o.ś (przeprowadzenie właściwych badań dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków awarii; punkt 1 decyzji [...]WIOŚ) zobowiązać skarżącą Spółkę również do podjęcia czynności, o których w jej ocenie nie ma mowy w przepisach, tj. zobowiązania do przedkładania wyników o których mowa w jej pkt 2. Przy czym, co należy podkreślić strona nie kwestionuje nałożonego na nią w pkt. 1 obowiązku, w jej ocenie wynikającego z przepisów prawa tj. art. 247 ust. 1 pkt 1 p.o.ś tj. "przeprowadzenia w terminie do dnia [...] września 2019 r. właściwych badań, dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków awarii, do której doszło w dniu [...] sierpnia 2019 r. o godzinie [...] na instalacji (rurociągach) doprowadzających ścieki do oczyszczalni "[...]".

W wynikach tych badań przedstawić w szczególności wnioski wynikające

z przestrzegania procedur/instrukcji dotyczących obsługi, nadzoru i kontroli stanu technicznego rurociągów przesyłowych ścieków, w tym odcinka przebiegającego pod dnem [...]."

Wskazać zatem należy, że w uzasadnieniu w/w wyroku Sąd wskazał, że cyt.

" ... obowiązek przeprowadzenia właściwych badań został ujęty w pkt 1 decyzji z [...] sierpnia 2019 r. Przy tym [...] WIOŚ w sposób wyczerpujący ujął, że chodzi

o badania w zakresie przyczyn, przebiegu i skutków awarii. Jednocześnie w pkt 2 nałożył na [...] obowiązek przedkładania wyników badań, jednak nie zastrzegł

że chodzi o wyniki badań dokonywanych w ramach pkt 1 decyzji, a więc także

w ramach obowiązku wynikającego z art. 247 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. Nie wynika to także

z uzasadnienia decyzji z 30 sierpnia 2019 r. Jakkolwiek wydaje się absolutnie oczywiste, że organ nakładający obowiązek wykonania badań, chce również mieć wgląd w ich wyniki, jednak skoro podstawą do wydania decyzji był art. 247 p.o.ś., to organ miał prawo do takiego władczego sformułowania obowiązków czy zarządzenia, na które przepis przyznający mu dane kompetencje, pozwala. Zobowiązanie podmiotu do działań innych niż wynikające z treści art. 247 ust. 1 p.o.ś., może stanowić o rażącym naruszenie prawa, prowadząc, jak słusznie zauważono

w skardze, do rozszerzającej interpretacji przepisu art. 247 ust. 1 pkt 1 i 2 poś. Dlatego ponownie rozpatrując sprawę, organ winien, zbadać czy obowiązek ten został nałożony w związku z zarządzeniem przeprowadzenia badań dotyczących skutków awarii, bowiem okoliczność że nie chodzi tu ani o przyczyny ani o przebieg awarii wydaje się być oczywista. Trudno wyobrazić sobie bowiem aby wynik badań ścieków wprowadzanych do [...] po wystąpieniu awarii mógł mieć coś wspólnego

z przyczynami awarii bądź jej przebiegiem. Wyjaśnienie zaś istnienia związku wyników badań opisanych w pkt 2 decyzji ze skutkami awarii, może wpłynąć na ocenę czy doszło do rażącego naruszenia prawa czy też nie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzja wydawana w trybie art. 247 p.o.ś. ma charakter interwencyjny, a jej celem jest ograniczenie skutków poważnych awarii..." ...i "Nie chodzi więc o nałożenie jakichkolwiek zakazów i ograniczeń w korzystaniu ze środowiska, ale takich, które mogą przyczynić się do przyśpieszenia likwidacji awarii lub jej skutków. Organ winien nakładając obowiązki, wyjaśnić przesłanki, którymi się kierował. Decyzja z [...] sierpnia 2019 r. takiego uzasadnienia nie zawiera, stąd twierdzenie, bez pogłębionej analizy, że zapis pkt 2 tej decyzji uszczegóławia zapis pkt. 1 jest na tym etapie przedwczesne" .

Dodatkowo Sąd zobowiązał organ do odniesienia się wyczerpująco do wszystkich kwestii podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności.

Ponownie rozpatrując sprawę organ miał zaś obowiązek uwzględnienia oceny i uwag zawartych w uzasadnieniu, jak również odniesienia się do poczynionych przez Sąd zaleceń oraz stanowiska strony w sposób wyczerpujący.

Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani z akt sprawy nie wynika aby organ dokonał sprawdzenia, wyjaśnienia zgodnie z zobowiązaniem Sądu, czy obowiązek przedkładania badań o których mowa w pkt 2 decyzji wynikał, był związany wprost z zarządzeniem przeprowadzenia badań dotyczących skutków awarii. Wskazać przy tym należy, że zobowiązanie zawarte zostało w pkt 1 kontrolowanej w postępowaniu nieważnościom decyzji. Z akt sprawy nie wynika, czy i jakie konkretnie badania

(w kontekście skutków awarii) winny zostać (zostały) w konsekwencji przeprowadzone w sprawie zgodnie z tym zarządzeniem, jak również, czy kwestionowane badania faktycznie pokrywają się z badaniami, o których mowa

w zarządzeniu (pkt 1 decyzji). W sprawie nie budzi bowiem wątpliwości, że art. 247 ust. 1 pkt 1 p.o.ś umożliwia zobowiązane podmiotu korzystającego ze środowiska do przeprowadzenia właściwych badań dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków awarii. Nie oznacza to jednak, że organ ma prawo zobowiązania podmiotu do wykonywania (jeszcze) innych czynności, które miałyby stanowić "uszczegółowienie" takich badań. Podkreślić jeszcze raz należy, że kwestionowaną w postępowaniu nieważnościom decyzją organ zobowiązał skarżącą spółkę do przeprowadzenia

w terminie do [...] września 2019r. właściwych badań dotyczących m.in. skutków awarii. Obowiązkiem organu było zatem zbadanie, zakresu i podstaw prawnych zobowiązania zawartego w pkt. 2, czyli przedkładania organowi, przez nieokreślony czas (co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy decyzja z [...] grudnia 2019 stwierdzająca wygaśnięcie tego obowiązku) wyników konkretnych badań, co nie wynika z zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z 14 maja 2021r. (str. 13) organ miał obowiązek wyczerpującego odniesienia się do twierdzeń i argumentów strony skarżącej zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie tylko nie przedstawiono zarzutów i stanowiska strony zawartego we wniosku, ale konsekwentnie nie odniesiono się do przedstawionych w nim argumentów w tym w szczególności w odniesieniu do pkt 2 kontrolowanej w postępowaniu nieważnościom decyzji, co do którego dokonano negatywnego rozstrzygnięcia.

Reasumując ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie ponownie rozpoznać sprawę z uwzględnieniem ocen i uwag zawartych w orzeczeniu Sądu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c zw. z art. 153 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o art. 200 i 205 P.p.s.a .