Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 207/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz R. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z siedzibą w P. w sprawie odmowy przyznania R. Z. pomocy finansowej dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19".

Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy.

Wnioskiem z [...] września 2020r. R. Z. ubiegała się o pomoc do prowadzenia produkcji rolnej w zakresie samców gatunku bydło domowe i w zakresie samic gatunku bydło domowe typu użytkowego mlecznego. We wniosku oświadczyła, że samodzielnie prowadzi działalność rolniczą w powyższym zakresie.

Decyzją nr [...] Kierownik Powiatowego Biura ARiMR w R. z siedziba w P., działając na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit a i b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 24 sierpnia 2020r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na operację "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19" (Dz. U. z 2020r., poz. 1467 - dalej powoływanego jako "rozporządzenie" lub "rozporządzenie z 24 sierpnia 2020r.") odmówił przyznania wnioskowanej pomocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że powodem odmowy jest ustalenie, że zwierzęta zgłoszone do pomocy nie były zarejestrowane w okresie wymaganym przepisami rozporządzania na R. Z.. Stwierdził też, że z treści § 6 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia oraz art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2020r. poz. 1206 ze zm.) należy wywieść wniosek, że w przypadku współposiadania przez małżonków zwierząt pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 przyznaje się temu małżonkowi, który posiada numer identyfikacyjny, jeżeli on lub jego małżonek według stanu na dzień 1 marca 2020r. był posiadaczem oznakowanych zwierząt gospodarskich i do dnia zakończenia naboru wniosków prowadził działalność rolniczą w zakresie chowu zwierząt.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji R. Z. podniosła, że prowadziła gospodarstwo rolne wspólnie z mężem i z chwilą śmierci jej męża J. Z. zwierzęta zarejestrowane na niego na dzień 1 marca 2020r. zostały przemieszczone na nią, jako małżonka producenta. Wyjaśniła, że zarówno 1 marca 2020r., jak i w czasie składania wniosku o pomoc była ona posiadaczem zwierząt objętych wnioskiem – albowiem posiadała nad nimi faktyczne władztwo – co obejmowało zapewnienie zwierzętom odpowiednich warunków w celu uzyskania produkcji towarowej.

W wyniku rozpoznania odwołania wydana została zaskarżona decyzja opisana na wstępie. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, zacytował brzmienie przepisów § 2 ust. 1-4 oraz § 6 ust. 2 pkt 7 i § 9 rozporządzenia. Powołał się też na art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 maja 2012r. sygn. akt II GPS 2/12 oraz w wyrokach z 21 stycznia 2020r. (sygn. akt I GSK 1506/19) i z 11 października 2012r. (sygn.. akt II GSK 1373/12) - co do utraty bytu prawnego producenta rolnego z chwilą ustania małżeństwa przez śmierć jednego z małżonków w sytuacji, gdy numer identyfikacyjny nadany jednemu z małżonków identyfikuje producenta rolnego jako grupę osób. Organ odwoławczy zaakceptował stanowisko i ustalenia organu I instancji i przyjął, że na dzień [...] marca 2020r. R. Z. nie była w posiadaniu bydła. Organ zwrócił tez uwagę na § 9 rozporządzenia, który nie przewiduje możliwości przejęcia pomocy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy R. Z. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła zaś naruszenie:

- § 2 ust. 1 rozporządzenia poprzez nienależyte zastosowanie i przyjęcie, że nie była ona w wymaganym okresie posiadaczem wymaganej ilości zwierząt podczas, gdy prawidłowe zastosowanie na skutek zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, iż spełnia ona formalne warunki przyznania pomocy,

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 , art. 11, art. 77 § 1 , art. 78§ 1, art. 80, art. 81 k.p.a. polegające na arbitralnym prowadzeniu postepowania administracyjnego, uniemożliwieniu zapoznania się strony z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, nieprzeprowadzeniu jakichkolwiek dowodów w sprawie, nieomówieniu dowodów, na podstawie których organ wydał decyzję oraz ustalił stan faktyczny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd przeprowadził dowody uzupełniające i na ich podstawie ustalił, że:

- R. Z. oraz J. Z. w dniu [...] stycznia 2006r. zawarli umowę o rozszerzenie wspólności ustawowej,

- J. Z. zmarł [...] sierpnia 2020r.

Sąd pominął pozostałe dowody zawnioskowane w skardze – jako nieistotne dla rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie Bydgoszczy będącego siedzibą tutejszego Sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 12 lutego 2021r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

W następnej kolejności wyjaśnić należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 137.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia i co należy podkreślić nie może brać pod uwagę takich kryteriów, jak zasady sprawiedliwości społecznej, względy słuszności, czy też zasady współżycia społecznego.

Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego z [...] listopada 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu w ramach programu pomocowego (pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19).

Spór w sprawie dotyczy oceny zasadności odmowy przyznania Skarżącej pomocy finansowej, o którą wystąpiła na podstawie rozporządzenia MRiRW z dnia 24 sierpnia 2020r.

Odmawiając przyznania pomocy finansowej organy podkreśliły następujące okoliczności: Skarżąca jako producent rolny nie była w posiadaniu bydła na dzień 1 marca 2020r., zwierzęta zgłoszone do pomocy nie były zarejestrowane na dzień 1 marca 2020r. na osobę wnioskującą o pomoc. W obu instancjach organy uznały zatem, że Skarżącej nie przysługuje pomoc finansowa w ramach programu pomocowego, bowiem nie była ona współposiadaczem zwierząt za życia męża – producenta rolnego zarejesrtowanego w ewidencji na dzień 1 marca 2020r.

Skarżąca twierdzi zaś, że z uwagi na zawarcie umowy małżeńskiej majątkowej gospodarstwo rolne oraz hodowane w nim zwierzęta wchodziły na dzień 1 marca 2020r. w skład majątku wspólnego jej i jej męża. Okoliczność ta, w ocenie Skarżącej przesądza zaś o spełnieniu przez nią przesłanki posiadania przedmiotowego gospodarstwa rolnego oraz zwierząt i tym samym przesądza o spełnieniu warunków uzyskania pomocy finansowej.

Wskazać należy, że zasady udzielania żądanej przez Skarżącą pomocy uregulowano w kolejnych przepisach § 2-9 rozporządzenia MRiRW z 24 sierpnia 2020r.

Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 przysługuje rolnikowi posiadającemu numer identyfikacyjny, jeżeli rolnik ten lub jego małżonek według stanu na dzień 1 marca 2020 r. był posiadaczem, oznakowanych oraz zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt (między innymi) - co najmniej:

- 3 sztuk samców gatunku bydło domowe w wieku od 12 miesięcy włącznie i nie więcej niż 24 miesiące lub

- 3 sztuk samic gatunku bydło domowe typu użytkowego mlecznego lub kombinowanego, których wiek przekraczał 24 miesiące.

Przepis ten przewiduje również wymóg, aby ten rolnik lub jego małżonek do dnia zakończenia naboru wniosków o przyznanie pomocy (tj. do [...] października 2020r.) prowadził działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli co najmniej jednego z gatunków zwierząt, których był posiadaczem w dniu 1 marca 2020 r.

Posiadacza zwierząt, liczbę, płeć i typ użytkowy zwierząt ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa jest w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt – zgodnie ze stanem danych na dzień 15 lipca 2020r.(§ 2 ust. 3).

Przepis § 7 stanowi, że pomoc rolnikom dotkniętym kryzysem COVID-19 udzielana jest na wniosek, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji. Natomiast w przepisie § 6 ustawodawca zamieścił wyliczenie załączników, jakie należy złożyć wraz z wnioskiem. Wśród nich wymieniono m.in. numer identyfikacyjny (jeżeli został nadany) lub kopię wniosku o dokonanie wpisu do ewidencji producentów, jeżeli podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy nie został jeszcze nadany numer identyfikacyjny (ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 6).

W myśl zaś regulacji zawartych w § 9 rozporządzenia nie jest możliwe wstąpienie do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy przez następcę prawnego wnioskodawcy ani nabywcę gospodarstwa lub jego części ani przedsiębiorstwa lub jego części. Nie jest też możliwe przyznanie ani wypłata pomocy następcy prawnemu beneficjenta ani nabywcy gospodarstwa lub jego części ani nabywcy przedsiębiorstwa lub jego części.

W odniesieniu do szeregu pojęć użytych w ww. rozporządzeniu, w tym pojęcia "rolnik" czy "posiadacz zwierzęcia - bydła", mają zastosowanie definicje określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347), a także rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. nr 1760/2000 ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego (Dz.U.UE.L.2000.204.1 z dnia 2000.08.11).

Rolnikiem w rozumieniu art. 4 ww. rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 jest osoba fizyczna lub prawna bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Posiadacz zwierzęcia w rozumieniu ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oznacza osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną za zwierzęta, na stałe lub tymczasowo, w tym w czasie transportu oraz na rynku (art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. a ustawy oraz art. 2 tiret trzecie rozporządzenia nr 1760/2000).

Należy zwrócić uwagę, iż objęta powyższym przepisem pomoc zależna jest od posiadania określonych zwierząt gospodarskich na dzień 1 marca 2020r. Pomoc ta jest zatem przypisana do konkretnego gospodarstwa rolnego i stada zwierząt nie zaś do osoby. Innymi słowy, istotą tej nadzwyczajnej pomocy jest podjęcie działania ukierunkowanego na podtrzymanie żywotności i kontynuację prowadzonej produkcji rolnej (hodowli np. bydła) szczególnie wrażliwej na kryzys spowodowany przez epidemię COVID–19.

Wskazać należy, iż postępowanie o udzielenie pomocy finansowej na podstawie § 2 rozporządzenia zostaje zainicjowane wnioskiem strony – rolnika, którem nadano numer identyfikacyjny, a datą jego wszczęcia jest dzień doręczenia żądania organowi. To zatem od tej daty można miarodajnie ocenić zaistnienie ww. przesłanek formalnych, od spełnienia których jest uzależniona pomoc. Dla oceny zaś, czy rolnikowi temu należy się przedmiotowa pomoc, istotna jest zaś data 1 marca 2020r. oraz to, kto na tamten moment był posiadaczem bądź współposiadaczem zwierząt oznakowanych i zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich.

W ocenie Sądu należy też zwrócić uwagę, iż analiza znajdującego w sprawie zastosowanie § 2-9 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że przesłanką warunkującą otrzymanie pomocy jest tożsamość osoby posiadającej zwierzęta i wnioskodawcy – beneficjenta pomocy, a nie tożsamość numeru identyfikacyjnego nadawanego producentowi rolnemu. Zauważyć bowiem należy, że z wnioskiem o udzielenie pomocy "covidowej" (zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia) może też wystąpić rolnik lub jego współmałżonek nie posiadający numeru identyfikacyjnego o ile złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów i na dzień składania wniosku o przyznanie pomocy numer nie został nadany.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy elementem podlegającym badaniu, a świadczącym o możliwości ubiegania się o pomoc przez Skarżącą, jest kwestia posiadania przez nią bądź współposiadania zwierząt na dzień 1 marca 2020r. (posiadania w rozumieniu bycia osobą odpowiedzialną za zwierzęta). Co najmniej przedwczesnym - było zatem przyjęcie przez organ, że Skarżąca nie była na dzień 1 marca 2020r. współposiadaczem zwierząt za życia producenta rolnego widniejącego w ewidencji (męża). Błędnym natomiast było ustalenie, że brak tożsamości numeru identyfikacyjnego osoby wnioskującej o pomoc i posiadacza zwierząt według ewidencji (prowadzonej na podstawie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych) wyklucza możliwość ubiegania się przez Skarżącą o pomoc finansową w ramach nadzwyczajnego tymczasowego programu pomocowego. Wpis do ewidencji producentów ma bowiem jedynie znaczenie porządkowe, a nie kształtujące prawo do płatności. Nadany numer identyfikacyjny jednemu z małżonków wspólnie prowadzącym gospodarstwo rolne służy wyłącznie do identyfikacji podmiotów ubiegających się o stosowną pomoc. Z wpisem do ewidencji producentów rolnych nie wiąże się bezpośrednie uprawnienie do otrzymania wsparcia.

Jeszcze raz należy podkreślić, że z powyższych przepisów wynika, że pomoc "covidowa" przysługuje wyłącznie tej osobie, która była na dzień 1 marca 2020r. posiadaczem lub współposiadaczem zwierząt. Przysługuje zatem osobie, która znajdowała się, niezależnie od tytułu prawnego do zwierząt, w ich posiadaniu. Pod pojęciem "posiadania" zwierząt należy rozumieć stan faktyczny, polegający na rzeczywistym prowadzeniu hodowli zwierząt i faktycznej odpowiedzialności za zwierzęta (zgodnie z definicją ustawową "posiadacza zwierząt").

Jak wynika z dokumentów dołączonych do skargi Skarżąca nie posiadała rozdzielności majątkowej ze zmarłym mężem. W związku z tym należało w sprawie rozważyć komu przysługuje status posiadacza zwierząt w przypadku małżonków wspólnie prowadzących działalność rolniczą.

Wspomniana kwestia pośrednio wiąże się z wykładnią art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji, która – jak zwrócił na to uwagę organ odwoławczy - była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale składu siedmiu sędziów z 30 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 2/12. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej status producenta rolnego, w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji, przysługuje spółce cywilnej. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że spółka cywilna stanowi grupę osób, w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003, i tym samym nie sposób jej odmówić statusu jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, o której mowa w art. 5 ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 3 pkt 3 lit. b) ustawy o ewidencji producentów. Jednocześnie w uzasadnieniu uchwały wyraźnie stwierdzono, że za producentów rolnych i zarazem rolników nie można uznać wspólników spółki cywilnej. Nie podzielono również stanowiska, że producentem rolnym (rolnikiem) jest jedynie ten wspólnik spółki cywilnej, który spełnia warunek w postaci nadania mu numeru ewidencyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że uznanie na gruncie ustawy o krajowym systemie ewidencji jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej za odrębny podmiot – producenta rolnego uzasadnia postawienie tezy, że do tej samej kategorii podmiotów (producentów rolnych) kwalifikują się małżonkowie wspólnie prowadzący działalność rolniczą, a także współposiadacze gospodarstwa rolnego (art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji). Zdaniem składu powiększonego, nie sposób byłoby zgodzić się z poglądem, że poza ustawowym zaliczeniem, w ramach definicji legalnej, trzech różnych kategorii podmiotów do grupy producentów rolnych (art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji), ta sama ustawa wyróżnia w art. 12 ust. 4 i 5 jeszcze trzech innych producentów rolnych: współmałżonka, współposiadacza i wspólnika spółki cywilnej. Osoby te nie prowadzą działalności rolniczej samodzielnie (indywidualnie) i dlatego nie można ich utożsamiać z producentem rolnym – osobą fizyczną.

Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu powołanej uchwały. Na gruncie ustawy o krajowym systemie ewidencji, status producenta rolnego przysługuje małżonkom wspólnie prowadzącym działalność rolniczą. W takim zaś przypadku producentem rolnym nie jest każdy z małżonków, ani małżonek wpisany do ewidencji producentów rolnych. Małżonków należy traktować jako grupę osób fizycznych, w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stanowiących na gruncie ustawy o krajowym systemie ewidencji, jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (art. 3 pkt 3). Słusznie zatem organ odwoławczy stwierdził, że tak długo jak trwa małżeństwo i małżonkowie wspólnie prowadzą działalność rolniczą posiadają oni status producenta rolnego, niezależnie od tego, że wpis do ewidencji producentów obejmuje tylko jednego z małżonków. Natomiast z chwilą ustania małżeństwa przez śmierć jednego z małżonków, ustaje także byt prawny tego producenta rolnego. Śmierć jednego z małżonków powoduje, że postępowanie wszczęte złożonym wnioskiem nie może być kontynuowane z udziałem żyjącego małżonka, jako strony tego postępowania. Organ odwoławczy pominął jednak to, że śmierć producenta rolnego (męża Skarżącej) nie nastąpiła w toku postępowania o przyznanie pomocy finansowej w ramach programu pomocowego. To Skarżąca - powołując się na przesłankę współposiadania zwierząt na dzień 1 marca 2020r. i na kontynuowanie działalności rolniczej w zakresie hodowli bydła złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej – a zatem to Skarżąca, działała jako producent rolny, którym bez wątpieniem była na dzień składania wniosku (o czym świadczy nadany jej numer ewidencyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów). W omawianym stanie faktycznym sprawy nie ma zatem zastosowania § 9 rozporządzenia. Skarżąca działała jako producent rolny (zgodnie z wymogiem formalnym określonym w § 2 ust. 1 rozporządzenia), a nie jako następca prawny beneficjenta.

Organ odwoławczy powołał także brzmienie § 2 ust. 4 rozporządzenia – jednakże w ocenie Sądu i ten przepis nie ma w sprawie zastosowania albowiem organy nie ustaliły, aby w okresie między 1 marca 2020r. a 15 lipca 2020r. doszło do zmiany w posiadaniu zwierząt (posiadaczy zwierząt wpisanych do rejestru zwierząt).

Uwzględniając powyższe oraz mając na względzie charakter tymczasowej pomocy, związanej z wystąpieniem epidemii COVID-19, należy przyjąć, iż prawo do ubiegania się o pomoc przysługuje rolnikowi, który na dzień 1 marca 2020r. był (lub jego małżonek był) faktycznym posiadaczem zwierząt. Oczywiście, aby taką pomoc otrzymać rolnik ten musi spełniać przesłanki określone przepisem § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Błędna wykładnia przepisu prawa materialnego, tj. § 2 - 9 rozporządzenia (polegająca na przyjęciu przez organ, że w sytuacji wspólnego prowadzenia gospodarstwa rolnego i współposiadania zwierząt śmierć producenta rolnego widniejącego w ewidencji wyklucza możliwość ubiegania się o pomoc finansową z uwagi wyłącznie na brak tożsamości numeru ewidencyjnego producenta rolnego z daty składania wniosku i z dnia 1 marca 2020r.) sprawiła, że organy zaniechały ustalenia prawidłowego i pełnego stanu faktycznego, który byłby podstawą do wydania rozstrzygnięcia w zakresie wniosku strony.

Zdaniem Sądu należało bowiem zbadać, czy Skarżąca występując o pomoc finansową spełnia przesłanki tę pomoc warunkujące, a mianowicie: czy jest producentem rolnym, czy został jej nadany numer identyfikacyjny, czy jest rolnikiem oraz czy ona (lub jej małżonek) była na dzień 1 marca 2020r. faktycznym posiadaczem (współposiadaczem) zwierząt, o których mowa jest w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – niezależnie od faktu wpisania tylko jej męża do ewidencji producentów i tym samym – do rejestru oznakowanych zwierząt gospodarskich. O nieprzyznaniu Skarżącej pomocy nie może bowiem decydować fakt nadania tylko jednego numeru identyfikacyjnego w przypadku, gdy małżonkowie są współposiadaczami gospodarstwa rolnego i współposiadaczami zwierząt gospodarskich i nie mogą uzyskać odrębnych numerów identyfikacyjnych.

Sąd podkreśla, że organy nie dokonały żadnych ustaleń w powyższym zakresie, a były one niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem Skarżącej. Poprzestały natomiast jedynie na analizie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich bez ustalenia, czy zwierzęta objęte wnioskiem były przedmiotem współposiadania.

Dopiero po ustaleniu w trakcie toczącego się postępowania wyżej wskazanych okoliczności organ będzie w stanie ocenić, czy Skarżąca spełnia objęte przepisem prawa materialnego przesłanki skutkujące przyznaniem pomocy finansowej w ramach tymczasowego i wyjątkowego programu pomocowego.

Reasumując, Sąd uznaje, że organy naruszyły § 2 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędną jego wykładnię, która doprowadziła do zaniechania przeprowadzenia niezbędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, zmierzających do rozpoznania wniosku złożonego przez Skarżącą. Doszło zatem do naruszenia również przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a., które znajdują zastosowanie w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 10a ust 6 pkt. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r.,poz. 1505) przepisów ust 1-5, wyłączających stosowanie m.in. art. 7 i 77 k.p.a. nie stosuje się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji, na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 4 ust. 6 tej ustawy. Przepis ten dotyczy zatem postępowań zainicjowanych wnioskami o udzielenie pomocy finansowej w oparciu o § 2 rozporządzenia (rozporządzenie Rady Ministrów z 6 sierpnia 2020r. – Dz. U. z 2020r., poz. 1375).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wykładnię przedstawioną we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia i dokona dalszych ustaleń w sprawie, mających na celu wyjaśnienie spełnienia bądź niespełnienia przez Skarżącą przesłanek do otrzymania żądanej pomocy finansowej w zakresie programu pomocowego.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz Skarżącej 200 zł - co stanowi kwotę uiszczonego przez nią wpisu od skargi (pkt 2 sentencji wyroku).