Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 736/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 116 § 1 lit.b, art 116 § 1, art. 116 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant ref. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi B.F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu – "A." spółka z o.o. - z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. F. (dalej: Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego, jako byłego członka zarządu "A" sp. z o.o. (dalej; Spółka) za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r.

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia z dnia [...].03.2017 r., znak: [...] (doręczonym w dniu 20.03.2017 r.) Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. jako byłego prezesa zarządu spółki "A" wraz z wymienioną Spółką za zaległość podatkową tej spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. wraz z należnymi odsetkami.

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]. NPUS orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. jako byłego prezesa zarządu spółki "A" wraz z ww. Spółką za zaległość podatkową tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. w wysokości 549.936,00 zł wraz z należnymi od tej zaległości odsetkami za zwłokę w wysokości 265.447,00 zł, obliczonymi na dzień wydania decyzji.

Organ uznał, że w sprawie zostały spełnione wszystkie konieczne przesłanki do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. jako byłego prezesa zarządu spółki, w tym nie zachodzą przesłanki uwalniające go od przywołania do tej odpowiedzialności.

B. F., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł odwołanie od powyższej decyzji żądając jej uchylenia w całości, jako naruszającej prawo i umorzenia postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 121 oraz art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), określanej dalej w skrócie jako "O.p.". poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych gdyż nie umożliwiono stronie czynnego udziału w postępowaniu,

2. art. 122 oraz 125 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzucono, że nieprawidłowo ustalono stan prawny sprawy, nie zbadano czy decyzja weszła do obrotu prawnego i czy prawidłowo doręczono ją Spółce, a także nie zbadano sytuacji finansowej Spółki. Ponadto zarzucono, że działanie Organu w sprawie nie było wnikliwe a Organ nie posługiwał się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia;

3. art. 187 , art. 188 oraz art. 191 O.p. poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego, błędne rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego oraz przekroczenia swobodnej oceny dowodów i niewłaściwe uznanie że dana czynność została udowodniona;

4. art. 200 O.p. polegające na wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z którym Pełnomocnik Strony mógł zapoznać się w dniu 19.06.2017r. kiedy decyzja została już faktycznie wydana, nie czekając na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które zostało przesłane już w dniu 23.06.2017r.

5. art. 2a O.p. poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu zasad opisanych w przepisach prawa, w szczególności zasady in dubio pro tributario, która nakazuje organom podatkowym zebranie pełnego materiału dowodowego, którego braki nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika, a także zakazuje oceny dowodów na niekorzyść podatnika, jeżeli nie istnieją ku temu podstawy wynikające z innych dowodów

II. Naruszenie przepisów prawa :

1. art. 2, 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na zachwianiu poczucia bezpieczeństwa podatnika i nie sprzyjaniu poszanowaniu jego godności;

2. art. 108 § 2 pkt 2 oraz art. 116 § 1 O.p., gdyż postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej zostało wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego Spółki, gdyż decyzje określające zobowiązanie w podatku od towarów i usług Spółki nigdy nie weszły do obiegu prawnego a jeżeli weszły to są obarczone wadą nieważności gdyż rażąco naruszają przepisy prawa,

3. art. 116 § 1 O.p., gdyż Organ nie wykazał, że egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, ponieważ postępowanie egzekucyjne nigdy nie zostało prawidłowo wszczęte - brak doręczenia tytułów Spółce - natomiast bezprawnie prowadzona egzekucja gdyż nie istniały żadne zaległości podatkowe, ponieważ decyzje określające zobowiązanie w podatku od towarów i usług nigdy nie weszły do obiegu prawnego.

4. art. 116 § 1 lit. b) O.p. polegające na błędnym przyjęciu, iż wystąpiła sytuacja niewypłacalności Spółki, a Strona jako Prezes zarządu Spółki nie złożył we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i nastąpiło to z jego winy.

DIAS decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., opisaną na wstępie, utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji

Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że zasady odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, jako osób trzecich, określa art. 116 § 1 O.p. Odpowiadają oni solidarnie całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Zgodnie z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 ww. ustawy, powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Organ wyjaśnił, że wymienione przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 O.p.).

Organ podkreślił, że o odpowiedzialności podatkowej nie orzeka się, jeżeli wystąpiły okoliczności uwalniające członka zarządu od odpowiedzialności. Regulacja art. 116 § 1 O.p. przewiduje to w sytuacji wykazania przez członka zarządu, że:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości łub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez winy członka zarządu, bądź też

- wskaże on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Organ wskazał, że w świetle przywołanych regulacji, orzekając o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki, organ podatkowy jest obowiązany wykazać fakt pełnienia obowiązków członka zarządu w chwili upływu płatności zobowiązania podatkowego oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki (przesłanki pozytywne).

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zaległości Spółki, za które zaskarżoną decyzją przeniesiono solidarną odpowiedzialność na B. F. powstały w związku z wydaną przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego dla "A" sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] określającą w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 549 939,00 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 0,00 zł.

Organ podkreślił, że decyzja wymiarowa została doręczona w trybie art. 151 O.p., zgodnie z którym, w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r., jeżeli podany przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej adres jej siedziby nie istnieje lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności, pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia a zatem prawidłowość doręczenia ww. decyzji w trybie art. 151 a O.p. w dniu 29 grudnia 2015 r. nie budzi zastrzeżeń.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z dniem, w którym wystąpił skutek doręczenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...], w Krajowym Rejestrze Sądowym jako adres siedziby Spółki figurowało wyłącznie Miasto P. Taki stan rzeczy był skutkiem tego, że postanowieniem z dnia [...].03.2014 r., sygn. [...], Sąd Rejonowy [...] [...] Wydział Gospodarczy dokonał wykreślenia dotychczasowego adresu siedziby Spółki - ul. [...], [...] P. Dodał, że "A" sp. z o.o. posiadała w dniu doręczenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2015 r. właściwą reprezentację; w rejestrze sądowym Spółki jako członek jednoosobowego zarządu, a zarazem jedyny właściciel udziałów tej Spółki figurował wtedy (tak jak na dzień dzisiejszy) obywatel Ukrainy – A. B., powołany w dniu 31 stycznia 2012 r. w skład zarządu Spółki.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut Skarżącego jakoby decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2015 r. określająca Spółce m.in. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. nie została wprowadzona do obrotu prawnego przez organ I instancji.

Organ odwoławczy podkreślił. że przedmiotem przedmiotowego postępowania jest wyłącznie kwestia odpowiedzialności B. F. a zatem organ podatkowy orzekający w zakresie odpowiedzialności solidarnej wraz z pierwotnym dłużnikiem, nie ma więc uprawnienia do badania/weryfikacji ostatecznych decyzji wymiarowych w jakimkolwiek ich aspekcie merytorycznym, w tym w szczególności do rozstrzygania zagadnień, które odnosiłyby się do prawidłowości określenia zobowiązania podatkowego. W konsekwencji, organ rozpatrujący sprawę w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej, nie ma uprawnień do zmiany wielkości zaległości podatkowych wynikających z rozstrzygnięć wymiarowych.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie została spełniona i wykazana, w sposób zgodny z prawem "pierwsza" pozytywna przesłanka przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią wynikająca z art. 116 § 1 O.p., tj. bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. DIAS wskazał, że B. F. od dnia 25 czerwca 2009 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Nie budzi również wątpliwości kwestia faktycznego pełnienia przez ww. obowiązków prezesa zarządu Spółki; swoimi działaniami potwierdził on, że faktycznie pełnił funkcję członka zarządu, między innymi podpisując w imieniu Spółki dokumenty dotyczące sprawozdań finansowych za lata: 2009 i 2010, 2011.

Nie budzi również wątpliwości, że B. F. pełnił obowiązki jedynego członka zarządu Spółki w czasie, gdy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r.; zobowiązanie to powstało z mocy prawa i określone zostało co do właściwej wysokości decyzją organu podatkowego z dnia 29 grudnia 2015 r. Wobec nieuiszczenia ww. zobowiązania powstała zatem zaległość podatkowa Spółki, za którą solidarną odpowiedzialnością Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego objął - na mocy wydanej decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. – B. F.

W rozpatrywanym przypadku (IV kwartał 2011 r.) termin płatności zobowiązania podatkowego, upłynął w dniu 25 stycznia 2012 r., tj. w dacie, w której B. F. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Tym samym spełniona została "druga" pozytywna przesłanka (określona w art. 116 § 2 O.p.), od której uzależnione jest orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej. W rezultacie organ podatkowy I instancji uprawniony był, z zastrzeżeniem wykazania pozostałych określonych prawem warunków, do przywołania B. F. do solidarnej odpowiedzialności podatkowej wraz ze Spółką w kwocie odpowiadającej zobowiązaniu tej Spółki, wynikającym z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2015 r, określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. Jednocześnie, stosownie do art. 107 § 2 pkt 2 O.p., odpowiedzialnością podatkową objęte zostały również odsetki za zwłokę, wyliczone na dzień wydania zaskarżonej decyzji od istniejących zaległości podatkowych.

DIAS stwierdził, że na gruncie analizowanej sprawy nie została spełniona/wykazana przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. gdyż wniosek o upadłość Spółki nigdy nie został złożony, zatem nie mogła zaistnieć przesłanka egzoneracyjna, z ww. regulacji.

Podsumowując organ odwoławczy uznał, że przedstawiona przez odwołującego argumentacja nie wykazuje, braku winy w niedopełnieniu przez niego ciążącego obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego. Dodatkowo B. F. nie wskazał majątku Spółki, z którego byłaby możliwa egzekucja, a tym samym nie spełnił on ostatniej przesłanki przewidującej uwolnienie się członka zarządu spółki od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe - określonej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

Skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego, skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję DIAS z dnia [...] grudnia 2017 r, opisaną na wstępie, wnosząco jej uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze sformułowano zarzuty identyczne jak w odwołaniu.

Uzasadniając zarzuty Skarżący podniósł, że zaległość podatkowa objęta zakresem zaskarżonej decyzji nie istnieje i nigdy nie istniała, gdyż zarówno kontrola podatkowa przeprowadzona w spółce "A", m.in. w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku VAT za IV kwartał 2011 r., jak i będące jej następstwem postępowanie podatkowe zostały przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, a kończąca je decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] została "wprowadzona bezprawnie do obrotu prawnego przez organ pierwszej instancji tylko i wyłącznie w celu uzyskania pozytywnych wyników w walce z wyłudzeniami podatku od towarów i usług oraz późniejszego przerzucenia odpowiedzialności na byłego prezesa B. F".

Zdaniem pełnomocnika, organ I instancji "wydał" decyzję tylko po to żeby następnie po przeprowadzeniu pozorowanych czynności egzekucyjnych przerzucić rzekome zaległości na byłego prezesa B. F., ponieważ ten istniał i był znany organowi, a nie mógł w żadnym stadium postępowania uczestniczyć jako strona, a także nie został dopuszczony do tego postępowania nawet jako były prezes, który mógł dysponować dokumentami dotyczącymi Spółki z tamtego okresu.

Powyższe okoliczności mają istotny wpływ na wykazanie przyczyn uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości Spółki w świetle przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., tj. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Zdaniem Skarżącego, nie mógł jako prezes Spółki złożyć stosownego wniosku o upadłość bowiem, w jego ocenie, Spółka znajdowała się w bardzo dobrej kondycji finansowej, a zarząd dysponował wszystkimi fakturami VAT - w tym przedstawiał je kontrolującym z Urzędu Skarbowego w W. Ś. - czego dowodem, jak zauważył Skarżący, jest przeprowadzone przez ww. organ postępowanie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zasady odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, jako osób trzecich określa art. 116 § 1 O.p. Decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2017 r., opisaną na wstępie orzeczono o solidarnej odpowiedzialności B. F. jako byłego Prezesa Zarządu spółki z o.o. ‘A" za zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. wraz z należnymi odsetkami.

Powyższy organ wskazał, że zaległości podatkowe spółki z o.o. "A" wynikają z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] określającej spółce zobowiązanie podatkowe w wysokości 549.939 złotych oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 0 złotych.

Stosownie doi treści art. 108 § 1 O.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji, która ma charakter konstytutywny. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że wyżej przedstawiona decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. została doręczona w trybie art. 151 a O.p. w dniu 29 grudnia 2015 r. decyzja ta została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w 2015 roku, jeżeli podany przez osobę prawną adres jej siedziby nie istniał lub był niezgodny z odpowiednim rejestrem i jednocześnie nie można było ustalić miejsca prowadzenia działalności, pismo pozostawiało się w aktach ze skutkiem doręczenia. Z ustaleń organu II instancji wynika, że w dniu w którym nastąpił skutek doręczenia decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2015 r. w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako adres siedziby spółki figurowało wyłącznie miasto P. Wynikało to z tego, że postanowienie z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Gospodarczy dokonał wykreślenia dotychczasowego adresu siedziby spółki. Ponadto organ kontroli skarbowej nie był w stanie ustalić miejsca prowadzenia działalności spółki.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że "A" Sp. z o.o. w dniu doręczenia decyzji organu kontroli skarbowej, posiadała właściwą reprezentację; w rejestrze sądowym Spółki jako członek jednoosobowego zarządu, a zarazem jedyny właściciel udziałów tej Spółki figurował wtedy (tak jak na dzień dzisiejszy) obywatel Ukrainy – A. B., powołany w dniu 31 stycznia 2012 r. w skład zarządu Spółki. Wobec powyższego, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że ww. decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r., określająca Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r., weszła do obrotu prawnego. Skoro decyzja wymiarowa został skutecznie doręczona, to spełniona została przesłanka z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p. - umożliwiająca organowi podatkowemu pociągnięcie do odpowiedzialności osoby trzeciej za przedmiotowe zobowiązania/zaległości podatkowe Spółki.

W sprawie kluczowe znaczenie ma art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu na 2015 r. Zgodnie z tą regulacją za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowania zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Jako utrwalone należy uznać stanowisko sądów administracyjnych zgodnie z którym organ podatkowy orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Natomiast członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Poza sporem pozostaje kwestia, że skarżący był prezesem zarządu "A" sp. z o.o. od dnia 25 czerwca 2009 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. W rozpatrywanym przypadku termin płatności zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. upłynął w dniu 25 stycznia 2012 r., a więc w dacie, w której B. F. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Okoliczności te stanowiły wystarczającą podstawę do wdrożenia wobec skarżącego procedury związanej z jego odpowiedzialnością (jako tzw. osoby trzeciej) za zaległości podatkowe Spółki.

Odnosząc się do przesłanek negatywnych, o których mowa w treści art. 116 § 1 O.p. wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, należy zauważyć, że orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w świetle art. 116 § 1 O.p. nie jest możliwe, o ile w toku postępowania strona wykaże istnienie przesłanek wyłączających jej odpowiedzialność. Należy podkreślić, że wszelkie okoliczności uwalniające członka zarządu od odpowiedzialności obowiązany jest wykazać on sam (por. wyrok NSA z 26 listopada 2010 r. II FSK 1667/09, por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 822/10).

Zasadne było też stanowisko organu odwoławczego, odnośnie bezskuteczności egzekucji wdrożonej wobec spółki. Wyjątkowy charakter odpowiedzialności osób trzecich wynika z faktu, że odpowiedzialność ta jest instytucją prawa podatkowego wiążącą skutki obciążenia dotychczasowego podmiotu niż podatnik. Odpowiedzialność ta ma charakter posiłkowy – substydiarny. Odpowiedzialność członka zarządu jest możliwa dopiero wtedy gdy egzekucja z majątku dłużnika okaże się w całości lub w części bezskuteczna.

Egzekucja wobec Spółki prowadzona była przez Komornika Skarbowego [...] Urzędu Skarbowego, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Ś. z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...] w zakresie odsetek powstałych od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2010 r.

W związku z uzyskaną informacją o zbiegu prowadzonej egzekucji administracyjnej z sądową - NPUS wnioskiem z dnia 13 maja 2013 r., wystąpił do Sądu Rejonowego w P. o rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji. Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. [...], wyznaczył do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego Spółki Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. P. – E. C., oraz pozostawił w mocy dokonane dotychczas czynności egzekucyjne. NPUS wystawił trzy tytuły wykonawcze z dnia: 18 lipca 2014 r. nr: [...],

[...] oraz [...], w zakresie należności z tytułu podatku od towarów i usług za, odpowiednio: II, III i IV kwartał 2010 r. Pomimo braku możliwości doręczenia wskazanych tytułów, organ egzekucyjny mając na uwadze prawidłowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego w związku z tytułem z dnia 2 stycznia 2013 r. nr [...], podejmował dalsze czynności zmierzające do zastosowania środków przewidzianych przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano próby zajęcia rachunków bankowych w Powszechnej Kasie Oszczędności Banku Polskim S.A. oraz w ING Banku Śląskim, jednakże uzyskano informację, że ww. banki nie prowadzą rachunków bankowych dla Spółki; prowadzone postępowanie egzekucyjne w tym zakresie nie doprowadziło zatem do wyegzekwowania jakichkolwiek wierzytelności.

W poszukiwaniu majątku Spółki, NPUS wnioskami z dnia 23 kwietnia 2014 r., zwrócił się z zapytaniami do: Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz do Ministerstwa Sprawiedliwości Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych. Z uzyskanych informacji wynika, że Spółka nie posiada żadnych pojazdów ani, że nie została znaleziona w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.

Mając na uwadze brak rezultatów w zakresie wszystkich wskazanych powyżej czynności, NPUS umorzył postanowieniem z [...] września 2014 r. i z [...] października 2014 r. postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny wskazał, że nie ustalił informacji o wymagalnych bezspornych wierzytelnościach, otwartych rachunkach bankowych, a także ruchomościach czy nieruchomościach, bądź innym majątku, z którego można prowadzić skuteczną windykację. Z ww. postanowień wynika ponadto, że Spółka nie złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym, mimo takiego obowiązku, żadnych deklaracji ani sprawozdań finansowych. Natomiast z dniem 23 kwietnia 2013 r. zamknięto obowiązek podatkowy Spółki w podatku od towarów i usług.

Po wydaniu przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. wierzyciel wystawił w dniu [...] stycznia 2016 r. na "A" spółkę z o.o. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. organ egzekucyjny to jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. poinformował wierzyciela, że wobec spółki było już prowadzone postepowanie egzekucyjne które okazało się bezskuteczne i zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] w trybie art. 59 § ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. W piśmie z 18 stycznia 2016 r. organ egzekucyjny wskazał również, że dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, które okazały się bezskuteczne, wobec czego uznał, że nie jest możliwe prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Wobec powyższych organu prawidłowo uznały, że zachodzi bezskuteczność egzekucji.

Nie powinno umknąć uwadze, że już na koniec 2009 r. wartość zobowiązań Spółki przekroczyła wartość jej majątku o kwotę 53.367,70 zł, zatem organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że B. F. najpóźniej w dniu 31 marca 2010 r. powinien powziąć wiedzę o tym, że zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku. W związku z powyższym w ciągu 14 dni od dnia 31 marca 2010 r. mógł on złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, tj. do dnia 14 kwietnia 2010 r. To jednak B. F. nie złożył w ogóle wniosku o ogłoszenie upadłość Spółki, a nadto nie podjął czynności w kierunku postępowania układowego, dlatego też Sąd przychyla się do argumentacji organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.

W konsekwencji powyższego, nie można również stwierdzić, że wystąpiła przesłanka braku winy w niedopełnieniu przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszeniu upadłości lub o wszczęciu postepowania układowego, określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Nadto skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, o czym stanowi art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanych przez skarżącego organom podatkowym uchybień. Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy jest wystarczający do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości Spółki.

Nie mogą zyskać akceptacji Sądu zarzuty skargi o naruszeniu art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, rozpatrzył i odniósł się do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ocena w zakresie niewystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność podatkową skarżącego została wywiedziona na podstawie całokształtu okoliczności wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Wobec powyższych stwierdzić należy, że w analizowanej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność skarżącego jako członka zarządu za zaległości Spółki. Termin płatności zobowiązania podatkowego, który wobec jego nieuregulowania przekształcił się w zaległość podatkową, przypadł na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie jego odpowiedzialności. Ocena ta, przy braku uchybień procesowych związanych z samą procedurą orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej, przesądzała o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dokonanie oceny w zakresie niewystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych, spowodowało stwierdzenie o braku podstaw do uwzględnienia sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 116 O.p. Powyższe znajduje potwierdzenie w logicznej, spójnej i rzeczowej argumentacji organu odwoławczego, wspartej okolicznościami faktycznymi tej sprawy.

Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).