Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 90/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 190, art. 250
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu K.O., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w T. przy ul. A 38, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. dc


UZASADNIENIE

Prezes Sądu Okręgowego w Ł. decyzją z dnia [...] r., nr [...] - na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2, art. 10, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej jako: "u.d.i.p.") w zw. z art. 104, art. 105, art. 107 i 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako: "k.p.a.") - po rozpatrzeniu odwołania R.S. od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. o odmowie udzielenia informacji publicznej w sprawie o sygn. [...] z wniosku R.S. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie nadesłania kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2016, rejestrowanych w rep. C pod symbolem nr 056 i 056s,

1) uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. o odmowie udzielenia informacji publicznej w sprawie o sygn. [...] - w całości,

2) odmówił R.S. udostępnienia informacji publicznej w zakresie nadesłania kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2016, rejestrowanych w rep. C pod symbolem nr 056 i 056s na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 12 lutego 2020 r. do Sądu Rejonowego w T. wpłynął wniosek R.S. o udostępnienia informacji publicznej poprzez nadesłanie kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2016 w sprawach rejestrowanych w rep. C pod symbolem nr 056 i 056s.

Prezes Sądu Rejonowego w R. decyzją z dnia [...]r. - na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10, art. 14 ust. 2 i art. 16 u.d.i.p. - odmówił udzielenia wnioskowanej informacji, wskazując, że objęta wnioskiem informacja stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie jest możliwe szybkie jej odszukanie z uwagi na konieczność przeanalizowania kilkunastu spraw, a także, że wiązałoby się to z dużym nakładem pracy oddelegowanego specjalnie w tym celu pracownika, który musiałby wśród wielu spraw odszukać sprawy o kwalifikacji prawnej odpowiadającym symbolom podanym przez wnioskodawcę, a następnie dokonać anonimizacji stosownych orzeczeń. W ocenie Prezesa Sądu Rejonowego, skoro uzyskanie objętej wnioskiem informacji celem jej udostępnienia wymagałoby zaangażowania dodatkowych sił i środków, to przyjąć należy, że objęte wnioskiem informacje stanowią informację przetworzoną, której udostępnienie musi być poprzedzone wykazaniem szczególnej istotności dla interesu publicznego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Prezes Sądu Rejonowego podkreślił, że wnioskodawca winien był wykazać, iż jest w stanie z uzyskanej informacji przetworzonej zrobić użytek dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji, zaś wobec niewykazania przez R.S. rzeczonej przesłanki należało odmówić uwzględnienia wniosku.

W odwołaniu od powyższej decyzji R.S. wniósł o jej uchylenie wskazując, że jest ona błędna, bowiem istnieje możliwość uzyskania żądanych informacji wprost z systemu komputerowego sądu. Skarżący zarzucił także organowi, że ani nie wskazał ilości dokumentów do ewentualnej anonimizacji, ani też - oceniając, że informacja jest przetworzona - nie wezwał go do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Prezes Sądu Okręgowego w Ł. przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., po rozpatrzeniu odwołania R.S., uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. o odmowie udzielenia informacji publicznej w całości i jednocześnie odmówił R.S. udostępnienia informacji publicznej w zakresie nadesłania kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2016, rejestrowanych w rep. C pod symbolem nr 056 i 056s na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, że zarzuty zawarte w odwołaniu są trafne, wobec czego decyzja Prezesa Sądu Rejonowego - jako błędna - podlega uchyleniu w całości. Jednocześnie zachodzą przesłanki, aby organ II instancji orzekł o istocie sprawy, poprzez odmowę udostępnienia żądanej informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy, wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swoich kompetencji. Katalog uprawnień przysługujących zainteresowanemu dostępem do informacji publicznej został skonkretyzowany w art. 3 ust. 1 u.d.i.p., w myśl którego prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do: uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to istotne dla interesu publicznego (pkt 1), wglądu do dokumentów urzędowych (pkt 2) oraz dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (pkt 3). Niewątpliwie prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne to jedno z konstytucyjnie umocowanych w art. 61 Konstytucji RP praw i wolności politycznych, jednakże - jak wskazał organ - nie jest to prawo nieograniczone. Ograniczenie tego prawa - stosownie do art. 61 ust. 3 Konstytucji RP - może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Ta konstytucyjna zasada znalazła swoje odzwierciedlenie w przepisach art. 1 i art. 2 u.d.i.p., stanowiących m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu, a każdy jest uprawniony do uzyskania informacji publicznej bez potrzeby wykazywania interesu prawnego lub faktycznego. Tylko wyraźne ograniczenie ustawowe może prowadzić do naruszenia prawa do informacji publicznej.

Zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego, orzecznictwo sądów administracyjnych nie pozwala na przyjęcie poglądu, iż za informację przetworzoną uznać należy każdą informację, której udostępnienie wymagać będzie określonego przygotowania, czy podjęcia określonego nakładu czynności. Podkreślić w tym miejscu należy, iż wnioskodawca nie żądał jakichkolwiek zestawień danych, czy informacji z akt sprawy a jedynie kopii orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami, jakie zostały wydane w 2016r. w sprawach zarejestrowanych w rep. C pod symbolem 056 i 056s, zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że istniałaby konieczność prowadzenia analizy poszczególnych akt czy selekcji dokumentów. Ustalenie liczby spraw pod symbolem 056 i 056s jest możliwe poprzez uzyskanie tych danych wprost z systemu komputerowego Sędzia2, a ponadto, skoro organ pierwszej instancji wskazywał, że konieczne byłoby przeszukanie akt kilkunastu spraw, to z pewnością nie jest to liczba, która wymagałaby zaangażowania szczególnego nakładu pracy czy czasu. Realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej obejmowałaby jedynie sporządzenie kopii wydanych orzeczeń oraz dokonanie ich anonimizacji. Nawet gdyby wyroków tych miało być kilkanaście, to ich liczba wyniosłaby co najwyżej 19. Co więcej, nawet gdyby liczba tych orzeczeń była większa, to przy łatwości ich pozyskania z systemu komputerowego, nadal brak jest podstaw, aby mówić o informacji przetworzonej. Wobec tego, w ocenie Prezesa Sądu Okręgowego, brak jest podstaw do oceny, iż informacje objęte wnioskiem winny być uznane za informacje przetworzone, a tym samym - brak było podstaw do uznania, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej oraz do odmowy jej udostępnienia z powołaniem się na przesłankę niewykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Organ podzielił pogląd odwołującego, że w przypadku dokonania wstępnej oceny, że informacja ma charakter informacji przetworzonej, Prezes Sądu Rejonowego powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, jednakże wezwanie takie nie zostało dokonane.

Jednocześnie Prezes Sądu Okręgowego, orzekając o istocie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanej informacji, powołując się na przesłankę ochrony prywatności osoby fizycznej. Zdaniem organu, żądanie wydania zanonimizowanych orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami bez wątpienia mieści się w zakresie żądania udostępnienia informacji publicznej, jednakże sprawy rejestrowane w repertorium C o symbolach 056 i 056s, to sprawy, w których rozpoznawane są roszczenia o ochronę dóbr osobistych. Tym samym, w sprawie prawo do żądania udostępnienia informacji publicznej podlega ograniczeniu ustawowemu z art. 5 ust. 2 zdanie 1 u.d.i.p. Na gruncie przepisów u.d.i.p. ustanowiono co do zasady zamknięty katalog wyjątków uzasadniających ograniczenia prawa do informacji publicznej. I tak prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Przesłankę prywatności osoby fizycznej należy rozpatrywać w świetle konstytucyjnego prawa do prywatności (art. 47 Konstytucji RP), które nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony chronionych prawem dóbr jednostki przed nieuzasadnioną ingerencją. Tym samym, zadaniem organu jest ograniczenie dostępu do informacji umożliwiających identyfikację osoby fizycznej, co w praktyce oznacza udostępnienie dokumentów odpowiednio zanonimizowanych ze względu na prywatność osoby fizycznej, bądź też odmowa jej udostępnienia z uwagi na brak możliwości dokonania takiej anonimizacji, aby skutecznie chronić prywatność osoby fizycznej. Organ dokonując analizy relacji prawa do prywatności i ochrony danych wskazał, że do prywatnej sfery życia zalicza się przede wszystkim zdarzenia i okoliczności tworzące sferę życia osobistego i rodzinnego i szczególny charakter tej dziedziny życia człowieka, co uzasadnia udzielenie jej silnej ochrony prawnej. Zakres prawa do prywatności, czy też ochrony wywodzącej się z prawa do prywatności, winien być ustalony przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, bowiem prawo do prywatności ma charakter szczególny w systemie praw i wolności konstytucyjnych. W przypadku kolizji tych dwóch konstytucyjnych praw - z jednej strony konstytucyjnego prawa do informacji, zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, z drugiej prawa do prywatności - nie można bezwzględnie i automatycznie przyznać priorytetu temu pierwszemu, bowiem nie istnieje ustawowa podstawa do zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę i kosztem prawa do prywatności. Rzeczą podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji jest dokonanie takiej anonimizacji, która uniemożliwi identyfikację osób objętych żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Tożsamość osoby fizycznej można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na jeden lub kilka specyficznych czynników określających cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne tej osoby, zatem samo zanonimowanie danych osobowych nie zawsze jest wystarczające do zapewnienia skutecznej ochrony prywatności osób fizycznych. Sprawy dotyczące ochrony dóbr osobistych są sprawami szczególnymi, bowiem zawierają szereg opisów stanu faktycznego, których skutkiem było naruszenie dóbr osobistych, a więc wartości podlegających ochronie w najwyższym stopniu w szczególności takich jak zdrowie, wolność, cześć swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania. W takim przypadku charakterystyka sytuacyjna tworzy ryzyko naruszenia prawa do prywatności osób fizycznych nawet przy dokonaniu anonimizacji danych osobowych. Oczywiste jest bowiem, że w uzasadnieniach orzeczeń sądowych przedstawiany jest szczegółowy opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego, sąd przedstawia także przebieg postępowania dowodowego wraz dokonaną w tym zakresie oceną, zatem także opisy sytuacyjne. Z tych przyczyn istnieje ryzyko "rozszyfrowania" życiowych sytuacji faktycznych poszczególnych osób z racji charakterystyki postaci czy zdarzeń, społeczności w jakiej dana sytuacja miała miejsce, a jednocześnie nie ma możliwości usunięcia, zanonimizowania całych fragmentów uzasadnienia orzeczenia, aby takiego ryzyka uniknąć. Takie uzasadnienie przestałoby być w istocie uzasadnieniem. Jeżeli zatem celu zabezpieczenia w dostateczny sposób nie spełni anonimizacja danych wrażliwych osób uczestniczących w takim postępowaniu, organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, winien - na mocy art. 16 u.d.i.p. - wydać decyzję odmawiającą udostępnienia konkretnej informacji publicznej, powodując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie organu z takim stanem faktycznym mamy do czynienia w sprawie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R.S. podniósł, że nie zgadza się z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji. Przed udostępnieniem danych osobowych lub możliwością identyfikacji chroni anonimizacja wyroków i ich uzasadnień z powodzeniem stosowana przez inne sądy. O nietrafności argumentów świadczy, że wyroki w żądanej kategorii przez większość sądów są publikowane na portalu orzeczeń po anonimizacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 17 września 2020 r., sygn. II SA/Łd 365/20, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi R.S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia [...] r. (punkt 1 wyroku) oraz przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnikowi z urzędu kwotę 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu (punkt 2 wyroku).

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2021 r., sygn. III OSK 4059/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, skargi kasacyjnej Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2020 r., sygn. II SA/Łd 365/20 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi (punkt 1 wyroku) oraz zasądził od R.S. na rzecz Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (punkt 2 wyroku).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że podstawę rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), powoływanej dalej jako: "ustawa covidowa". W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle powołanego przepisu wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy covidowej jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 22 marca 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestniczka postępowania nie potwierdziła możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony i uczestniczka postępowania zostali zawiadomieni w drodze zarządzenia z dnia 26 kwietnia 2022 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron postępowania w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony postępowania zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 22 marca 2022 r.).

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W sprawie należy dostrzec, iż przedmiotowa sprawa podlegała już ocenie tutejszego Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 17 września 2020 r., sygn. II SA/Łd 365/20, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi R.S., uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia [...]r. (punkt 1 wyroku) oraz przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnikowi z urzędu kwotę 240zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu (punkt 2 wyroku). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2021 r., sygn. III OSK 4059/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej Prezesa Sądu Okręgowego w Ł., uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi (punkt 1 wyroku) oraz zasądził od R.S. na rzecz Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (punkt 2 wyroku).

W związku z powyższym należy mieć na uwadze art. 190 p.p.s.a. stanowiący, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, jest związany stanowiskiem NSA wyrażonym w sprawie. Sąd ten może odstąpić od wykładni prawa zawartej w orzeczeniu NSA jedynie wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie będą miały zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. I PKN 226/98, OSN 1999, Nr 15, poz. 486) lub gdy po wydaniu orzeczenia NSA zmieni się stan prawny. Jednakże wyjątek ten nie dotyczy niniejszej sprawy.

Wobec powyższego, uwzględniając oceną wyrażoną w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt III OSK 4059/21, tutejszy Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r., którą organ ten uchylił w całości decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. i odmówił R.S. udostępnienia informacji publicznej w zakresie nadesłania kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2016, rejestrowanych w rep. C pod symbolem 056 i 056s na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przyczyną odmowy udostępnienia żądanej informacji była ochrona prywatności osoby fizycznej.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który wskazuje, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

W pierwszej kolejności wyjaśnić zatem trzeba, że w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji, według art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. I OSK 2223/14).

Żądane przez skarżącego informacje stanowią wprost informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. Zgodnie z treścią tego przepisu udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.

Niespornym jest, że Prezes Sądu Rejonowego, jak i Prezes Sądu Okręgowego są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej. Na podstawie art.173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej. Stosownie zaś do treści art. 21 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 365 ze zm.), organem sądu okręgowego i sądu rejonowego jest prezes każdego z tych sądów.

Fakt, że treść orzeczeń sądowych stanowi informację publiczną nie oznacza jednak automatycznie, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest bezwzględnie zobowiązany do umożliwienia zapoznania się z takimi informacjami. Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).

Powyższe oznacza, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). Adresat wniosku o udostepnienie informacji publicznej powinien rozważyć, czy stan faktyczny sprawy, opis zdarzeń, ich charakter i okoliczności, nawet po usunięciu imienia nazwiska uczestników postępowania, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej (por. wyroki: NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. I OSK 933/11 i WSA w Gdańsku z dnia 13 maja 2020 r., sygn. II SA/Gd 6/20).

W ocenie Sądu, w sprawie okolicznością istotną jest fakt, że zakresem żądania skarżącego objęte były sprawy dotyczące naruszenia dóbr osobistych, a więc sprawy, w których uzasadnienia mogą odnosić się do danych wrażliwych, do specyficznych czynników określających cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe czy społeczne, do poglądów politycznych czy światopoglądu, do statusu majątkowego lub do charakterystycznych, acz typowych dla określonego środowiska czy społeczności okoliczności faktycznych sprawy. Wskazane czynniki nie wyczerpują otwartego katalogu rodzajów informacji, które mogą być przypisane konkretnej osobie fizycznej. Wskazuje się również, że informacje, które bez nadzwyczajnego wysiłku, bez nieproporcjonalnie dużych nakładów dają się powiązać z określoną osobą, zwłaszcza przy wykorzystaniu łatwo osiągalnych źródeł powszechnie dostępnych, również podlegają zaliczeniu do kategorii danych osobowych (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. I OSK 491/09).

W konsekwencji udostępnienie wyroków i uzasadnień w tego typu sprawach wymaga bardziej niż zwykle zaawansowanego procesu anonimizacji, zmierzającego do pozbawienia uzasadnień orzeczeń treści odnoszących się do wskazanych wyżej danych umożliwiających identyfikację osób fizycznych. Wiąże się to z wnikliwą, szczegółową analizą treści tych orzeczeń, co nie tylko stanowi o znaczącym nakładzie pracy, ale i prowadzi do powstania nowej pod względem jakości informacji.

Niewątpliwie, konieczność ochrony prywatności osób fizycznych nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, jednak rzeczą organu jest zapobiec dostępowi do konkretnych informacji umożliwiających identyfikację osoby fizycznej, co w praktyce oznacza możliwość udostępnienia dokumentów odpowiednio zanonimizowanych ze względu na prywatność osoby fizycznej, o czym stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W razie uznania i przekonującego wykazania, że istnieje potrzeba ochrony prywatności określonej osoby lub osób, a celu tego w dostateczny sposób nie spełni anonimizacja danych wrażliwych organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, winien - w oparciu o art. 16 u.d.i.p. - wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia konkretnej informacji publicznej, powołując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ocena czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej winna być przy tym dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem, jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. II SA/Łd 801/15).

W toku postępowania sądowego w związku z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2021 r., sygn. III OSK 4059/21 organ został, na mocy zarządzenia z dnia 21 lutego 2022 r. zobowiązany do przesłania wnioskowanych przez skarżącego wyroków wraz z uzasadnieniami, w terminie 7 dni. Wspomniane wyroki nie podlegają udostępnieniu do wglądu wnioskodawcy. W wykonaniu powyższego zarządzenia Prezes Sądu Okręgowego w Ł. w dniu [...] r. przedstawił ww. wyroki wraz z uzasadnieniami.

Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę dokonał analizy treści nadesłanych wyroków wraz z uzasadnieniami w celu dokonania oceny, czy podstawowa anonimizacja tych rozstrzygnięć (polegająca na usunięciu danych osobowych uczestników postępowania) zapewnia ochronę prywatności osoby fizycznej, o której stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Po dokonaniu wspomnianej analizy Sąd doszedł do wniosku, że typowa anonimizacja nie zapewnia należytego poziomu ochrony prywatności osoby fizycznej, bowiem w uzasadnieniach przedstawionych wyroków jest dużo informacji i szczegółów związanych z traumatycznymi wydarzeniami uczestników postępowania. W uzasadnieniach znajduje się dużo opisów wydarzeń i będących ich wynikiem cierpień. Część z opisywanych w uzasadnieniach zdarzeń miała miejsce w niewielkich miejscowościach, co pozwala na identyfikację stron postępowania i co w konsekwencji może naruszać prywatność uczestników postępowania.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, zachodzi zatem konieczność dokonania zaawansowanej anonimizacji w znacznym zakresie, z użyciem znacznych sił i środków, co stanowi podstawę do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej. Nie bez znaczenia w sprawie jest także okoliczność zakresu wniosku o udostępnienie informacji publicznej (sprawy z zakresu naruszenia dóbr osobistych).

W konsekwencji należy stwierdzić, że zasługuje na aprobatę stanowisko organu, iż udzielenie informacji publicznej w postaci uzasadnień wyroków wydanych w sprawach dotyczących ochrony dóbr osobistych jest niemożliwe, gdyż będzie wiązało się z naruszeniem prywatności osoby fizycznej, a anonimizacja danych osobowych nie uchroni przed ujawnieniem tożsamości tych osób. Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja organu drugiej instancji nie narusza art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Końcowo należy podkreślić, że podstawowym celem u.d.i.p. jest niewątpliwie społeczna kontrola władzy publicznej. Jednak gdy rzeczywistą intencją skarżącego występującego z wnioskiem zdają się być inne względy, a jako takie nie zasługują one na aprobatę, to w takim przypadku stanowią one przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej.

Reasumując, uznać należy, że zaskarżona decyzja o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej odpowiada prawu. Organ drugiej instancji prawidłowo w rozpoznawanej sprawie zastosował art. 5 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi w osobie radcy prawnego orzeczono, jak w punkcie drugim wyroku, na mocy art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" oraz § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 68).

is