Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 151/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 95 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 171
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 151/19

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2018r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] zobowiązał D. G. do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego przy w [...] przy ul. [...].

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał między innymi art. 104 K.p.a. oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 12067 ze zm., zwana dalej ustawą lub ustawą o Policji). W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy lokal mieszkalny został w dni [...] 1972r. przyznany na podstawie przydziału kwatery stałej- mieszkania służbowego pracownikowi K.M.M.O. J. G. (ojcu skarżącego). Na podstawie tego przydziału osobami uprawnionymi do zamieszkania w tym lokalu byli: żona B. G., synowie: D. G. i L. G. oraz córka E. G.. Uprawnienie członków rodziny funkcjonariusza do zajmowania lokalu pozostającego w dyspozycji Policji wynika z posiadanego przez funkcjonariusza tytułu prawnego do lokalu. Uprawnienie to ma zatem charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant.

Organ I instancji ustalił, że D. G. nie jest funkcjonariuszem Policji, któremu został przydzielony lokal mieszkalny w formie decyzji administracyjnej oraz nie jest on także osobą uprawnioną do renty policyjnej po zmarłym funkcjonariuszu, co implikuje ustalenie, że strona nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego.

W odwołaniu D. G. o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

1/ art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 691 k.c. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że strona zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, podczas gdy skarżącemu przysługuje tytuł prawny do spornego lokalu, co wynika wprost z zawartej z Miastem [...] umowy najmu;

2/ art. 7 k.p.a. to jest naruszenie zasady praworządności poprzez zaniechanie podjęcia czynności umożliwiających dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, m.in. zwrócenie się do A. , celem zapoznania się z dokumentacją związaną z historią najmu lokalu, stanowiącego przedmiot zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji;

3/ art. 7a § 1 k.p.a. Poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony;

4/ art. 7b k.p.a. poprzez brak współpracy pomiędzy organami Policji, a miastem [...] które jest właścicielem lokalu będącego przedmiotem decyzji, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i podjęcia decyzji która chroniłaby słuszny interes strony postępowania;

5/ art. 8 k.p.a. to jest naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli poprzez podejmowanie przez organ szeregu działań które utwierdzały stronę w przekonaniu, że posiada tytuł prawny do lokalu, a następnie wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w oparciu o uzasadnienie, iż strona takiego tytułu nie posiada;

6/ art. 9 to jest zasady informowania skarżącego poprzez zaniechanie poinformowania strony o swoim stanowisku, a wręcz utwierdzając ją w przekonaniu, że posiada on tytuł prawny do lokalu, stanowiącego przedmiot zaskarżonej decyzji;

7/ art. 10 k.p.a. to jest zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiałów zebranych w sprawie i poczynionych ustaleń;

8/ art. 13 § 2 k.p.a. to jest zasady polubownego załatwiania sprawy poprzez odrzucenie możliwości polubownego załatwienia sprawy, jakim była złożona przez skarżącego prośba o umożliwienie wykupu lokalu, stanowiącego przedmiot decyzji.

W uzasadnieniu odwołujący podniósł zarzut naruszenia przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, gdyż strona dysponuje tytułem prawnym do lokalu na podstawie art. 691 k.c. Z mocy prawa bowiem odwołujący wstąpił w stosunek najmu po śmierci swojej matki, co potwierdzone zostało przez A. zaświadczeniem z dnia [...].2017 r. Potwierdzenie tego stanowiska przez A. utwierdziło stronę w przekonaniu, że ma prawo zamieszkiwać w lokalu i że to Miasto jest właścicielem oraz dysponentem lokalu.

Odwołujący zarzucił również, że organ I instancji dopuścił się poważnego naruszenia zasad praworządności, zaniechując czynności zmierzających do całkowitego wyjaśnienia sprawy. Z treści decyzji wynika, że organ w ogóle nie badał związku ani zależności pomiędzy stosunkiem cywilnoprawnym na mocy którego strona wstąpiła w stosunek najmu i wpływem tego stosunku na stosunek administracyjnoprawny.

Naruszenia obowiązujących w postępowaniu zasad strona upatrywała się również w tym, że wszelkie wątpliwości, co do tego, czy strona mogła pozostać w lokalu zostały rozstrzygnięte na jej niekorzyść. Biorąc pod uwagę fakt, że strona dysponuje zaświadczeniem o wstąpieniu z mocy prawa w stosunek najmu, za w pełni uzasadnione należy uznać, że powoduje to istotną wątpliwość, co do tego, czy można wobec niej orzec obowiązek opróżnienia lokalu. W takiej sytuacji natomiast organ II instancji powinien wydać rozstrzygnięcie chroniące prawa strony, a nie ją ich pozbawiające. Zwłaszcza, że chodzi tu o tak elementarne prawo jak prawo do mieszkania, które stanowi centrum życiowe skarżącego od 46 lat.

Istotnym w ocenie strony jest również fakt, iż organ I instancji cały czas ma możliwość ugodowego zakończenia sprawy. Zrzeczenie się dysponowania lokalem na rzecz Miasta umożliwiłoby stronie wykup mieszkania, w którym mieszka on od urodzenia.

Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...].2018r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 K.p.a. oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że regulacja prawna dotycząca problematyki mieszkań dla funkcjonariuszy policji oraz emerytów policyjnych została odrębnie uregulowana w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania powszechne rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Oznacza to, że do spraw związanych z tego rodzaju lokalami nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 21 czerwca 200lr. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji.

Lokale, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji służą zgodnie z art. 88 w/w ustawy realizacji prawa policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz uprawnień wynikających z odrębnych przepisów.

Organ wskazał również, że na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalny funkcjonariuszy Policji... (tekst jednolity Dz.U. z 2018r. poz. 132 z późn. zmianami) tytuł prawny do takiego lokalu może przysługiwać również funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwil śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach.

Równocześnie organ odwoławczy podkreślił, że przydzielanie funkcjonariuszom Policji i opróżnianie lokali mieszkalnych jest szczegółowo uregulowane w ustawie o Policji i komendant danej jednostki nie ma uprawnień do zmiany tego rodzaju zasad. Kwestie przydziału i opróżniania lokali pozostających w dyspozycji Policji nie są pozostawione uznaniu poszczególnych dowódców jednostek dysponujących takimi lokalami.

Komendant Wojewódzki Policji uznał za bezsporny w sprawie fakt, że przedmiotowy lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w [...], a także to, że a podstawie przydziału nr [...] z dnia [...].1972r. KMMO w [...] przedmiotowy lokal mieszkalny został przydzielony funkcjonariuszowi J. G., a osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w lokalu pozostawali członkowie jego rodziny, w tym m.in. D. G. jako syn funkcjonariusza.

Organ ustalił ponadto, że B. G. (żona funkcjonariusza) pobierała do dnia [...] 2016r. (data zgonu) policyjną rentę rodzinną po zmarłym mężu, a więc zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji posiadała uprawnienia do przedmiotowego lokalu, zaś zawarta przez nią na podstawie decyzji administracyjnej umowa z dnia [...] 1994r., a później z dnia [...] 2003r. oraz aneksy do umowy regulowały jedynie warunki korzystania z lokalu. Podstawę zajmowania lokalu stanowił przydział z [...].1972r. KMMO w [...].

Rozstrzygając kwestię, czy odwołujący posiada tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego organ ustalił, że D. G. nie jest funkcjonariuszem (emerytem, rencistą) Policji. Nie jest także uprawniony do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłym emerycie lub renciście. Na tej podstawie organ odwoławczy ustalił, że D. G. nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy o Policji, co skutkuje koniecznością wydania na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzji opróżnieniu lokalu mieszkalnego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, co implikuje uznanie za bezzasadny zarzut strony, iż jest ona uprawniona do dysponowania przedmiotowym lokalem mieszkalnym na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego, a wydanie przez A. w [...] zaświadczenia, że D. G. wstąpił z dniem [...].2016r. (po zgonie matki), w stosunek najmu lokalu nie pozbawia dysponenta lokalu możliwości wydania w świetle art. 95 ust. 3 pkt 3 o Policji decyzji o opróżnieniu lokalu.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się ponadto naruszenia prawa strony do zaprezentowania swojego stanowiska i przedstawienia istotnych okoliczności sprawy, skoro D. G. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie opróżnienia lokalu oraz poinformowany o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów dowodowych.

Skargę na tę decyzję wniósł D. G., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako naruszających prawo, a nadto o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

1/ art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 691 K.c. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że Strona zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, podczas gdy skarżącemu przysługuje tytuł prawny do spornego lokalu, co wynika wprost z zawartej z Miastem [...] Umowy najmu;

2/ art. 95 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji poprzez wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu bez ustalenia przesłanki w postaci tytułu do dysponowania lokalem przez organ Policji;

3/ art. 90 ust. 4 i 5 ustawy w Policji w brzmieniu z dnia 22.08.1994 r. poprzez brak powiązania tego przepisu w ówczesnym brzmieniu z umową cywilnoprawną zawartą pomiędzy A. z siedzibą w [...] a B. G.;

4/ art. 95 ust. 4 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990 r. o Policji w związku z art 107 K.p.a., polegające na jego błędnym zastosowaniu przez naruszenie wymagań formalnych wobec decyzji o opróżnieniu lokalu i niewskazanie wszystkich stron postępowania, które są zobowiązane do opróżnienia lokalu;

5/ art. 7 K.p.a. to jest naruszenie zasady praworządności poprzez zaniechanie podjęcia czynności umożliwiających dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, m.in. zwrócenie się do A. ., celem zapoznania się z dokumentacją związaną z historią najmu lokalu, stanowiącego przedmiot zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji;

6/ art. 7a § 1K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony;

7/ art. 7b K.p.a. poprzez brak współpracy pomiędzy organami Policji a Miastem [...], które jest właścicielem lokalu będącego przedmiotem decyzji, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i podjęcia decyzji, która chroniłaby słuszny interes strony postępowania;

8/ art. 8 K.p.a. to jest naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli poprzez podejmowanie przez organ szeregu działań które utwierdzały stronę w przekonaniu, że posiada tytuł prawny do lokalu, a następnie wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w oparciu o uzasadnienie, iż strona takiego tytułu nie posiada;

10/ art. 9 to jest zasady informowania skarżącego poprzez zaniechanie poinformowania strony o swoim stanowisku, a wręcz utwierdzając ją w przekonaniu, że posiada on tytuł prawny do lokalu, stanowiącego przedmiot zaskarżonej decyzji;

11/ art. 13 § 2 K.p.a. to jest zasady polubownego załatwiania sprawy poprzez odrzucenie możliwości polubownego załatwienia sprawy, jakim była złożona przez skarżącego prośba o umożliwienie wykupu lokalu, stanowiącego przedmiot decyzji;

12/ art. 30, 71 ust. 1 oraz 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej opróżnienie lokalu bez sprawdzenia sytuacji rodzinnej Skarżącego oraz tego, czy ma on możliwość przeniesienia się do innego lokalu, a w przypadku braku możliwości, zapewnienia lokalu zastępczego.

Uzasadniając wymienione zarzuty skarżący ponownie wskazał na naruszenie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, i wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w sytuacji, gdy strona dysponuje tytułem prawnym do niego. Z mocy prawa bowiem skarżący wstąpił bowiem w stosunek najmu po śmierci swojej matki, co potwierdzone zostało przez A. zaświadczeniem z dnia [...].2017r.

Ponadto w ocenie skarżącego organ nie zbadał przesłanki w postaci tytułu do dysponowania lokalem przez organ Policji.

W ocenie skarżącego, zarówno organ I jak i II instancji pominął w swoich rozważaniach brzmienie przepisu art. 90 ust 4 i 5 ustawy o Policji w dacie zawarcia tej umowy najmu lokalu. Skarżący wskazał, po śmierci jego ojca lokal został przekazany do dyspozycji Miasta [...], które na tej podstawie zawarło umowę cywilnoprawną najmu z matką skarżącego (umowa z dnia [...].1994r. oraz umowa z dnia [...].2003 r.), a po jej śmierci w stosunek najmu, już na gruncie przepisów cywilnoprawnych wstąpił sam skarżący. Fakt, że skarżący dysponuje zaświadczeniem o wstąpieniu z mocy prawa w stosunek najmu budzi istotną wątpliwość co do tego, czy można wobec niego orzec obowiązek opróżnienia lokalu. W takiej sytuacji natomiast organ II instancji powinien wydać rozstrzygnięcie chroniące prawa strony, a nie ją ich pozbawiające.

Skarżący zarzucił, że decyzja organu narusza konstytucyjne zasady: godności człowieka, dobra rodziny oraz ochrony przed bezdomnością. Nakazuje ona bowiem opróżnienie lokalu przy braku jednoczesnego wskazania, dokąd skarżący ma się przenieść, a także pomija sytuację rodzinną i życiową strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2018r. poz. 1302) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.

Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Zważywszy na powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018, poz.2107) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia jak również oparte zostało na prawidłowo ustalonym w tej dacie stanie faktycznym.

Na wstępie zwrócić należy uwagę na odrębny reżim prawny regulujący status prawny lokali mieszkalnych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1234), przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku więc lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, a do takich należy sporny lokal - przepisami odrębnymi, dotyczącymi lokali mieszkalnych, jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 tej ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.

Treść wskazanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że określa on nie tylko formę rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (art. 90 ust. 1 ustawy o Policji) ale też z postanowień powołanego przepisu wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest występowanie lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów jemu podległych oraz zajmowanie go bez tytułu prawnego. Lokalem będącym w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy o Policji jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2009 r. sygn. I OSK 834/09, wyrok SN z 20 czerwca 2002 r., sygn. I CKN 683/00). Nie może przy tym budzić wątpliwości, że minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością Policji (art. 29 ust. 4 ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2018r. poz. 762).

Poza sporem pozostaje, że lokal mieszkalny zajmowany obecnie przez skarżącego pozostawał w dniu [...].1972r. (przekazanie lokalu J. G.) w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych jako mieszkanie funkcyjne dla funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej, co było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem.

W tym miejscu podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie na etapie postępowania przed organami obu instancji nie był kwestionowany fakt, że lokal mieszkalny znajduje się w dyspozycji Policji i zarządza nim A. w [...]. Sporny był natomiast fakt zajmowania lokalu bez tytułu prawnego. Rozważając tę przesłankę zastosowania art. 95 ust.3 pkt 3 Ustawy o Policji wskazać należy, że lokal ten nie został przydzielony skarżącemu w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, jak również nie posiada on prawa do tego lokalu na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia [...] lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin Policji. (Dz. U. z 2019r., poz. 288 ze zm.- dalej jako ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym). Lokal przydzielono w dniu [...] 1972r. ojcu skarżącego, będącemu funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, a po śmierci ojca, prawo do zajmowania lokalu uzyskała matka skarżącego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Stosownie do tego przepisu prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Matka skarżącego B. G. posiadała na mocy ww przepisu prawo do przedmiotowego lokalu do dnia swojej śmierci, t.j. do [...] 2016r. natomiast skarżący korzystał z tego lokalu w sposób pochodny na mocy art. 89 ustawy o Policji. Przepis ten wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego - są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym:

1) małżonek;

2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia;

3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające, przy czym uprawnienie członków rodziny policjanta do zajmowania lokalu pozostającego w dyspozycji Policji wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego do lokalu. Wyszczególnienie w decyzji o przydziale lokalu członków rodziny policjanta nie daje im samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ponieważ uprawnienie to ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant. Czym innym jest bowiem uprawnienie do lokalu na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a czym innym uwzględnienie danej osoby przy przydziale lokalu na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o Policji.

Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie uznały, iż przedmiotowy lokal nigdy nie został przydzielony skarżącemu, a jego prawo miało charakter pochodny, gdyż wynikało z uprawnienia ojca, a po jego śmierci z uprawnienia matki. W stosunku do dzieci funkcjonariusza nie została wydana indywidualna decyzja o przydziale lokalu. Osoby te były ujęte przy przydziale jako członkowie rodziny funkcjonariusza. Nabyły zatem prawa do lokalu z tytułu uprawnienia przysługującego ich ojcu. Poza sporem pozostaje również, że skarżący nie jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, czy też po zmarłym emerycie czy renciście policyjnym.

Odnosząc się do zarzutów skargi za bezpodstawne uznać należy stanowisko skarżącego dotyczące konieczności wykazania przez organy, w jaki sposób Komenda Wojewódzka Policji (czy też Komenda Miejska Policji) weszły we władztwo prawne przedmiotowego lokalu, a tym samym przysługiwał im tytuł prawny do dysponowania nim. W kwestii dysponowania mieszkaniami przez organy Policji wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 17 marca 2011 r. (sygn. akt. I OSK 1878/10), w którym wskazał, że "Skoro sporny lokal stanowił już w roku 1975 kwaterę stałą dla funkcjonariusza (dawnej Milicji Obywatelskiej) Policji i tego rodzaju unormowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem, to brak jest podstaw prawnych do kwestionowania faktu, że przedmiotowy lokal pozostawał i pozostaje w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych". Podobnie stwierdził NSA w późniejszym wyroku z dnia 18 maja 2011 r. (sygn. akt I OSK 124/11).

Wbrew błędnemu przekonaniu skarżącego okoliczności braku tytułu prawnego do zajmowanego przez niego lokalu nie zmienia to, że matka skarżącego zawarła w dniu [...] sierpnia 1994r. umowę dotyczącą przedmiotowego lokalu z A. w [...] oraz drugą umowę z dnia [...] 2003r. Nie ma bowiem możliwości, aby nabycie prawa do przedmiotowego lokalu przeszło z trybu administracyjnego na tryb cywilny. Uzyskanie przez matkę skarżącego tytułu prawnego do lokalu wynikało bowiem z tego, że – jak już była o tym mowa wyżej - była uprawniona do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, a nie z faktu zawarcia wymienionej umowy. Umowa zawarta przez matkę skarżącego z A. w [...] nie mogło być zatem uznane jako sformalizowanie uprawnień najemcy - w miejsce uprawnień wywodzących się uprzednio z decyzji administracyjnej. Jak to już wcześniej było podniesione, przydział lokalu nastąpił na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Milicji Obywatelskiej w [...] i wówczas uprawnienie matki skarżącego do zamieszkiwania w lokalu wywodziło się z tytułu prawnego, jaki posiadał jej mąż, a po jego śmierci – wyżej wymieniona uzyskała tytuł prawny do lokalu na tej podstawie, że była uprawniona do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, a nie na podstawie przepisów zawartych w kodeksie cywilnym i prawie lokalowym. Bezpodstawne było zatem stwierdzenie skarżącego, że jego matka uzyskała tytuł prawny do przedmiotowego lokalu na podstawie przepisów prawa cywilnego i że w konsekwencji tego wstąpił on w stosunek najmu lokalu po zmarłej matce na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego. W tym miejscu jeszcze raz wyjaśnić należy, że regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań służbowych, zawarte między innymi w ustawie o Policji stanowią rozwiązania szczególne wobec przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów oraz Kodeksu cywilnego (por. wyroki NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., I OSK 959/07 i z dnia 18 maja 2011 r., I OSK 124/11). Wskazane przepisy odrębnie uregulowały możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów policji przez członka rodziny po śmierci osoby uprawnionej oraz wyłączyły możliwość stosowania instytucji sukcesji praw najmu lokali mieszkalnych uregulowaną w art. 691 K.c.

Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania skarżonej decyzji jako podjętej z naruszeniem art.30, art. 71 ust.1 i art. 75 Konstytucji RP. W ocenie Sądu skoro ustawodawca w określony powyżej sposób ograniczył prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, to takie ograniczenie nie stanowi naruszenia konstytucyjnych zasad godności człowieka oraz ochrony rodziny i macierzyństwa, ani też nie stoi w opozycji do prowadzenia przez władze publiczne polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb społecznych. W tym miejscy należy również przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16, opub. w OTK-A 2017/75 który na pytanie o to, czy art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150) w zakresie, w jakim nakazują w drodze decyzji administracyjnej opróżnienie lokalu mieszkalnego znajdującego się w chwili jej wydania w dyspozycji organu podległego Ministrowi Spraw Wewnętrznych ze wszystkich zamieszkujących w nim, innych niż policjant czy też członek jego rodziny osób, w tym osób małoletnich w sytuacji, gdy osobom, które zajmują tenże lokal bez tytułu prawnego, nie został wskazany lokal, do którego miałoby nastąpić przekwaterowanie, nawet tymczasowy, a nie są one w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, a decyzja o opróżnieniu w zakresie legalności podlega kognicji sądów administracyjnych, z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji orzekł w ten sposób, że - art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast powołany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017r. w sprawie K 27/15 dotyczył art. 144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który to przepis w niniejszym postępowaniu nie miał zastosowania.

W odniesieniu do stanowiska skarżącego zawartego w skardze stwierdzić należy, iż przedstawiona przez niego argumentacja dotycząca odrzucenia przez organy możliwości polubownego załatwienia sprawy jak również podejmowania przez organy działań utwierdzających go w przekonaniu o przysługującym mu uprawnieniu do lokalu nie mogła mieć wpływu na treść powziętego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie po stronie organów Policji zaistniała powinność orzeczenia o opróżnieniu przez skarżącego zajmowanego lokalu, albowiem zagadnienia tego ustawodawca nie pozostawił do uznania administracyjnego. W sytuacji stwierdzenia wystąpienia warunków, o których mowa w art. 95 ust. 3 pkt 3 Ustawy o Policji, tj. zajmowania lokalu bez tytułu prawnego organ obowiązany jest wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Powyższe koresponduje zresztą bezpośrednio z zasadą praworządności organów administracyjnych wywodzoną z art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W kontekście tak sformułowanych zarzutów skarżącego należy podnieść, iż kontrola sądu polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania, nie obejmuje natomiast oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego.

Odnośnie zarzutu pominięcia przez organy wskazania wszystkich stron, które są zobowiązane do opróżnienia lokalu wyjaśnić należy, że-jak wynika z akt administracyjnych –decyzjami administracyjnymi z dnia [...] 2018r. Komendant Miejski Policji w [...] orzekł o obowiązku opróżnienia przedmiotowego lokalu przez pozostałych jego mieszkańców: t.j. B. T.-G., K. G. i M. P. (str. 74-74akt).

Podsumowując, skarżący jako dziecko funkcjonariusza posiadał prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, ale nie posiadał i nadal nie posiada samodzielnego prawa do lokalu z zasobów resortu spraw wewnętrznych i administracji. Skarżący do tej pory w wymienionym lokalu zamieszkuje, zatem w stosunku do tego lokalu i osób go zajmujących zastosowanie mają unormowania zamieszczone w ustawie o Policji. W zaistniałej sytuacji Sąd w całości podzielił stanowisko organów co do wykazania przesłanek do żądania opróżnienia lokalu. W sprawie został prawidłowo zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny. Wydane decyzje spełniają również wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., czyli zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym przytoczono zastosowane przepisy i szczegółowo wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia. Sąd nie dostrzegł zatem naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa, skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.