Wyrok NSA, sygn. akt FSK 2240/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1, art. 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie NSA Jacek Brolik (spr.), Bogusław Dauter, Protokolant Iga Szymańska-Wnęk, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Stefana M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 4133/02 w sprawie ze skargi Stefana M. na postanowienie Izby Skarbowej w O. z dnia 16 października 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy przerachowania wpłat na poczet rat w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Stefana M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi do Sądu I instancji było postanowienie Izby Skarbowej w O. z dnia 16 października 2002 r. (...), utrzymujące w mocy postanowienie (...) Urzędu Skarbowego w O. z dnia 25 czerwca 2002 r. (...) w sprawie odmowy dokonania przerachowania wpłaty w kwocie 21.277,90 zł dokonanej w dniu 23 marca 1998 r. i w kwocie 18.772,10 zł dokonanej w dniu 25 marca 1999 r. na poczet rat w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r.

Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2000 r. skarżący zwrócił się o przerachowanie dokonanych w dniach 23 i 25 marca 1998 r. wpłat.

Postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji w przedmiocie odmowy dokonania przerachowania dokonanych wpłat, o których mowa wyżej w uzasadnieniu wskazywało, że wpłaty dokonane zostały przez stronę ze szczególnym wskazaniem /zarówno/ rodzaju zobowiązania jak i okresu którego dotyczą.

Wpłaty te zostały zaksięgowane w (...) Urzędzie Skarbowym w O. na zaległość w podatku od towarów i usług za 1995 r. wraz z odsetkami za zwłokę w oparciu o wskazaną przez wpłacającego decyzję i brak jest podstaw do ich przerachowania na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. W toku postępowania pełnomocnik podatnika kwestionował istnienie zobowiązania w podatku od towarów i usług, na poczet którego zostały dokonane wpłaty. W odpowiedzi na stawiany zarzut organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 1999 r. /III SA 8013/98/, którym oddalona została skarga tej samej strony w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej określającej zobowiązania w podatku od towarów i usług za 1995 r.

W odwołaniu pełnomocnik podatnika podniósł, iż brak było decyzji przenoszącej odpowiedzialność podatkową na osobę trzecią w przypadku likwidacji spółki cywilnej, która zaprzestała działalności z dniem 31 grudnia 1995 r. Dokonanie wpłat przez jednego ze wspólników rozwiązanej spółki cywilnej nie znajduje uzasadnienia, zatem wpłatę należało, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zarachować na poczet zobowiązania podatnika o najwcześniejszym terminie płatności.

Pełnomocnik argumentował również, że jeżeli zajdą określone ustawą przesłanki odpowiedzialności osób trzecich, a więc gdy ściągnięcie podatku od podatnika jest niemożliwe lub utrudnione (...) organ podatkowy obowiązany jest do orzeczenia odpowiedzialności w formie odrębnej decyzji. Zdaniem pełnomocnika ściągnięcie od byłego wspólnika spółki cywilnej podatku jest niemożliwe, bowiem nie istnieje spółka cywilna, która była podatnikiem podatku od towarów i usług, podobnie jak nie jest prawnie możliwe zarachowanie wpłaty dokonanej przez byłego wspólnika na zobowiązania nieistniejącej /już/ spółki.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 16 października 2002 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując i rozwijając jego argumentację prawną.

W skardze na ostateczne postanowienie Izby Skarbowej strona wniosła o jego uchylenie i powtarzając w zasadzie zarzuty odwołania rozpoznanego w postępowaniu administracyjnym wywiodła zarzut naruszenia art. 120 i 332 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 i art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2004 r. wydanym w sprawie /I SA/Wr 4133/02/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę.

W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd I instancji wywiódł i przedstawił, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy skarbowe w odniesieniu do spornych zagadnień dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nie dopatrzył się naruszenia art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzającego, że do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, bowiem zagadnienie odpowiedzialności osób trzecich nie było przedmiotem postępowania organów skarbowych. Tym samym Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 5 i 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Wskazane wyżej naruszenia prawa mogłyby się odnosić do sytuacji, kiedy organowi stawiano by zarzut bezczynności poprzez brak stosownej decyzji w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej, a przecież nie to zagadnienie jest przedmiotem skargi.

Przechodząc na grunt spornego rozstrzygnięcia, nie ulega wątpliwości, że określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług może nastąpić tylko w ramach decyzji wydanej przeciwko byłym wspólnikom spółki cywilnej, orzekającej o odpowiedzialności wspólników za jej zobowiązania.

Jednak istota stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie jest inna, bowiem skarżący - były wspólnik spółki cywilnej - dokonał dobrowolnej wpłaty zaległego zobowiązania rozwiązanej spółki z wyraźnym wskazaniem w dacie wpłaty czego dotyczy wpłata i jak ma być zarachowana. Takie zachowanie spowodowało, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług poprzez zapłatę wygasło. Skoro nie ciążyło na spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług to też nie zachodziła potrzeba ich egzekwowania od byłych wspólników.

Organy skarbowe zobligowane były do wydania decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności osoby trzeciej tylko w sytuacji przystąpienia do egzekwowania zaległości w podatku od towarów i usług a takie w dacie dokonania dobrowolnej wpłaty przestały istnieć.

Mając na względzie powyższe należało stwierdzić, że skarżone postanowienie nie narusza prawa, bowiem prawidłowo i zasadnie odmówiono przerachowania dokonanych wpłat na poczet rozłożonego na raty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżącego podatnika.

Powołując się na przepis art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący stwierdza, że - jego zdaniem - zaskarżonym wyrokiem naruszone zostały przepisy prawa materialnego w postaci art. 59 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 40 ust. 1 i 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz przepisy postępowania, to jest art. 187 par. 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej a także art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W oparciu o powyższe pełnomocnik przedstawił roszczenie procesowe skargi kasacyjnej ograniczone do wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie przekazuje w sposób zgodny z prawem podstaw, które umożliwić by mogły jej uwzględnienie.

Przywołane przez wnoszącego kasację przepisy art. 187 par. 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ normują wyłącznie postępowanie administracyjne, które prowadzone jest przez organy podatkowe a nie przez sąd administracyjny.

Sąd I instancji przepisów tych nie mógł więc naruszyć, natomiast w skardze kasacyjnej brak jest zarzutów w przedmiocie /ewentualnych/ naruszeń konkretnych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, do których mogło dojść w ramach i wykonaniu sądowej oceny legalności zastosowania przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym wskazywanych w kasacji unormowań postępowania administracyjnego.

Artykuł 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie jest natomiast przepisem procesowym i jego zaliczenie w zarzucie kasacyjnym skargi do tejże kategorii norm prawnych jest całkowicie nieuzasadnione.

Nie tworzy również podstaw do uwzględnienia kasacji przedstawiony w niej zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 59 par. 1 /cyt./ ustawy Ordynacja podatkowa i art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

Wbrew jednoznacznej treści art. 174 pkt 1 i wymogom określonym w art. 176 /przywoływanej przez Sąd/ ustawy Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi skarżący nie precyzuje i nie przedstawia, czy zarzuca Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię czy też nieprawidłową ocenę jego zastosowania przez organy podatkowe.

Rozpatrywany niniejszym zarzut sformułowany i przedstawiony został w istocie rzeczy jak polemika z kwestionowanym rozstrzygnięciem organów podatkowych. Analogicznie jak w rozważonym powyżej zarzucie naruszenia prawa procesowego skarga kasacyjna nie wskazuje i nie uzasadnia konkretnych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które zostały przez Sąd I instancji naruszone podczas i w przedmiocie realizacji praw i obowiązków sądowej oceny /za/stosowania podatkowego prawa materialnego w postępowaniu administracyjnym.

W skardze brak w szczególności przywołania i rozwinięcia w spełniające wymogi art. 174 i art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzuty /treści/ odpowiednich unormowań art. 145 jak również art. 141 par. 4 wymienionej ustawy, które stosuje sąd administracyjny rozstrzygając i uzasadniając w obszarze oceny legalności i merytorycznej prawidłowości stosowania prawa przez organy podatkowe w /danej/ indywidualnej sprawie.

Skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji nie zaś od decyzji organów administracji, które załatwiały sprawę w postępowaniu podatkowym.

W skardze kasacyjnej należy więc wskazać i uzasadnić jakie przepisy z zakresu stosowanego przez się prawa naruszył sąd, mając przy tym na uwadze, że materialne prawo podatkowe stosują wyłącznie organy podatkowe, natomiast sąd administracyjny kontroluje legalność przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym procesu stosowania prawa.

Na zakończenie oceny prawnej analizowanej skargi kasacyjnej dodać także należy, że wniosek kasacyjny o "uchylenie zaskarżonego wyroku" nie jest w pełni zgodny z prawem, albowiem skarżący nie wskazał jakiego rozstrzygnięcia co do sprawy na wypadek uchylenia wyroku dochodzi.

Z tych powodów, na podstawie art. 184 /cyt./ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną uznając, że nie formułuje i nie przedstawia dostatecznych podstaw uzasadniających możliwość jej uwzględnienia.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 powołanej powyżej ustawy.