Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2045/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1  lit. c i  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2010 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. P. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2008 r. odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego – utrzymała w mocy tę uchwałę. Jako podstawa prawna tej decyzji wskazane zostały przepisy art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) w związku z art. 271 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja wskazała, że Sekcja Nauk [...] dwukrotnie rozpatrywała wniesione przez Kandydatkę odwołanie zapoznając się z opiniami kolejno wyznaczonych recenzentów i dwukrotnie zaopiniowała je negatywnie. Sekcja nie znalazła podstaw do uznania odwołania za uzasadnione, gdyż w jej opinii dorobek naukowy Kandydatki pod względem jego wartości naukowej odbiega od wymagań stawianych habilitantom i w większości jest publikowany w czasopismach o niewielkim zasięgu i małym znaczeniu naukowym. Rozprawa habilitacyjna zawiera liczne, potwierdzone przez recenzentów usterki metodyczne i interpretacyjne znacznie obniżające jej wartość naukową. Sformułowane w odwołaniu liczne, pozamerytoryczne zarzuty dotyczące uchybień formalnych popełnionych przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] oraz dotyczące rzekomo nieetycznego postępowania jej członków są bezpodstawne. Użyte przez Kandydatkę argumenty mające uzasadniać odwołanie daleko odbiegają od zwyczajów obowiązujących w nauce.

Sekcja po przeprowadzeniu dyskusji w tajnym głosowaniu wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały 2 głosy, przeciw 24 głosy, wstrzymujących się 1 głos).

Prezydium Centralnej Komisji, po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] października 2009 r. po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną uchwał (wynik głosowania: za utrzymaniem uchwały 11 głosów, przeciw 0 głosów, wstrzymujących się 0 głosów).

Recenzje choć surowe w swej ocenie są obiektywne i w pełni zasadne. Centralna Komisja nie znalazła żadnych przyczyn, które nakazywałyby realizację wniosków wysuniętych przez w odwołaniu i tym samym podjętą w jej sprawie uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] października 2008 r. za prawidłową.

K. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] października 2009 r. utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] października 2008 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego.

Uchwale z dnia [...] października 2008 r. skarżąca zarzuciła wydanie jej z rażącym naruszeniem zasad postępowania w przewodzie habilitacyjnym oraz postępowania administracyjnego: art. 7,8,9,10, aart. 14 § 1, art. 24, 39, 40, 57, art. 61 § 4, art. 75, 79, 90, 95 oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pisemności, prawdy obiektywnej, udzielania informacji i czynnego udziału strony w postępowaniu.

Decyzji Centralnej Komisji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego oraz faktycznego, przekroczenie dopuszczalnego 6 miesięcznego terminu rozpatrzenia sprawy oraz wyczerpującej odpowiedzi na piso z 4 maja 2005 r.

Ponadto w ocenie skarżącej doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 16 i 17 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki poprzez przyjęcie zarówno przez organ I jak i II instancji, że dorobek naukowy odbiega od wymagań stawianych kandydatom do stopnia doktora habilitowanego, zaś rozprawa habilitacyjna nie wnosi znacznego wkładu w rozwój nauki.

Radzie Wydziału [...] Uniwersytetu [...] oraz Centralnej Komisji skarżąca zarzuciła nieuwzględnienie zarzutu poświadczenia nieprawdy (fałszu intelektualnego), a tym samym naruszenie art. 271 i 233 Kodeksu karnego przez recenzentów J. S. oraz K. S.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i uwzględnienie skargi, stwierdzenie nieważności prowadzonego postępowania ze względu na naruszenie prawa procesowego i materialnego.

W uzasadnieniu skarżąca podała m.in., że pismem z 21 stycznia 2008 r. zwróciła się do dyrektora ówczesnego Instytutu [...] Uniwersytetu [...] z zapytaniem o rozważenie możliwości wszczęcia przewodu habilitacyjnego w zakresie [...]. Do pisma została dołączona dokumentacja obejmująca rozprawę habilitacyjną, jedna robocza kopia autoreferatu w języku angielskim wraz z tłumaczeniem na język polski oraz 1 robocza kopia wykazu osiągnięć wraz z tłumaczeniem na język polski. Na pismo to nigdy nie otrzymała odpowiedzi zgodnej z wymogami k.p.a. Pismem z [...] listopada 2008 r. Dziekana Wydziału [...] skarżąca została poinformowana o podjęciu uchwały Rady Wydziału nr [...] o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego na podstawie czterech recenzji – pozytywnych L. F. i J. S. oraz negatywnych – J. S. i K. S. Dostarczona decyzja zawiera wady formalne, w tym nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego zgodnego z art. 107 k.p.a. Skarżąca podaje, że nigdy nie została poinformowana o wszczęciu przewodu.

Ze stanowiskiem organu II instancji nie sposób się zgodzić. W uzasadnieniu odwołania od uchwały Rady Wydziału przytoczono 11 zarzutów wskazujących na naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Organ II instancji stwierdził, że zarzuty formalne są bezzasadne i w żaden sposób nie uprawdopodobnił swojego stanowiska. Organ pominął uzasadnienie prawne swojej decyzji oraz uzasadnienie faktyczne naruszając art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Decyzja Centralnej Komisji stwierdzająca zgodność z prawem wszelkich czynności podczas prowadzenia postępowania w przewodzie habilitacyjnym przez Radę Wydziału, a zwłaszcza dopuszczalność nie powiadomienia zainteresowanego o wszczęciu postępowania, nie przekazywania zainteresowanemu recenzji, wykluczeniu kandydata z postępowania wskazuje, iż postępowanie w przewodzie habilitacyjnym można prowadzić wbrew faktycznej woli i wiedzy zainteresowanego, podważając tym samym konstytucyjne prawo każdego obywatela do świadomego podejmowania decyzji.

Odpowiadając na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi w zakresie wniosku o uchylenie decyzji z [...] października 2009 r. i odrzucenie skargi w zakresie pozostałych wniosków skarżącej, tj. stwierdzenia nieważności przeprowadzonego postępowania.

Uzasadniając to stanowisko Centralna Komisja wskazała m.in., że w postępowaniu o nadanie stopnia lub tytułu naukowego uzasadnienie decyzji stanowi podsumowanie postępowania, w którym kluczowe znaczenie mają opinie recenzentów, a uczestnictwo kandydata ograniczone jest do możliwości złożenia środka odwoławczego lub skargi do sądu administracyjnego. Samo zaś postępowanie ma charakter niejawny (§ 23 statutu) a zapadające w jego toku uchwały podejmowane są w głosowaniu tajnym (§ 15 ust. 2 statutu). Dlatego też w postępowaniu tym strona nie bierze czynnego udziału w każdym jego stadium, jak to ma miejsce w ogólnym postępowaniu administracyjnym.

Brak szczegółowego uzasadnienia decyzji – z uwagi na specyfikę tych rozstrzygnięć – nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi, jeżeli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, którym dysponował organ.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy, Centralna Komisja rozpatruje odwołanie strony w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy. Jest to termin instrukcyjny. Zarzut naruszenia ustawowego terminu rozpatrzenia odwołania, aczkolwiek uzasadniony, nie miał wpływu na wynik sprawy.

W przypadku negatywnej recenzji powoływany jest dodatkowy recenzent. W tej sprawie powołano trzech recenzentów, co miało wpływ na termin zakończenia prowadzonego przez Centralną Komisję postępowania.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzono, iż dorobek naukowy Kandydatki pod względem jego wartości naukowej odbiega od wymagań stawianych habilitantom i w większości jest publikowany w czasopismach o niewielkim zasięgu i małym znaczeniu naukowym.

Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji, która zawiera niezbędne elementy wymienione w art. 107 k.p.a. Okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Zarzut, że skarżąca nie zwracała się do Wydziału [...] [...] o rozpoczęcie procedury habilitacyjnej jest bezzasadny. Złożenie dokumentów i zwrot jakiego użyła są zwyczajowo traktowane jako wniosek o wszczęcie procedury. Zostało to potwierdzone przez uczestnictwo skarżącej w dalszym postępowaniu. Procedura postępowania przed Centralną Komisją nie została naruszona.

W piśmie procesowym z dnia 14 września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca obszernie ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę złożonej przez Centralną Komisję i podtrzymała wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia k.p.a. oraz ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym przedstawione w skardze i podtrzymała wniosek o uznanie postępowania za nieważne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Jak wynika z ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), która reguluje postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego i stopni naukowych, postępowanie to cechuje pewna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy w postępowaniach tego rodzaju przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Odrębność takiego postępowania polega zwłaszcza na sposobie podejmowania przez Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem kolegialnym, decyzji kończącej ostatecznie sprawę nadania stopnia naukowego. Decyzje te są wynikiem tajnego głosowania. Podejmowanie decyzji w głosowaniu tajnym nie może oznaczać jednak dowolności w rozstrzyganiu sprawy. Postępowanie bowiem przed Centralną Komisją mimo swej specyfiki jest postępowaniem administracyjnym i stosuje się w nim odpowiednio przepisy k.p.a. w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej – a takim jest Centralna Komisja - jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a ocena, czy dana okoliczność została udowodniona (np. rozprawa habilitacyjna nie spełnia wymogów ustawy) winna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego. Ma tu też odpowiednie zastosowanie przepis art. 107 § 1 k.p.a. co wymogów uzasadnienia decyzji.

Przenosząc obowiązek wynikający z powołanych przepisów k.p.a. na grunt tego postępowania stwierdzić należy, że obowiązek ten ciąży na Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem wydającym decyzję kończącą postępowanie w sprawie. Ten zatem organ obowiązany jest dokonać samodzielnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie a następnie wydać decyzję i ja uzasadnić. Stanowisko Sekcji Centralnej Komisji jest tu tylko propozycją rozstrzygnięcia. Jakkolwiek rozstrzygnięcie Prezydium Centralnej Komisji zapada w głosowaniu tajnym, to jednak winno ono znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji sprawy, a następnie w uzasadnieniu decyzji.

Ze względu na sposób podejmowania decyzji w głosowaniu tajnym nie można wymagać od organu przy sporządzaniu uzasadnienia tej decyzji stosowania w pełni art. 107 § k.p.a. Stanowisko Centralnej Komisji wyrażone w decyzji nie może jednak nosić cech dowolności.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] października 2009 r. choć odpowiada warunkom formalnym z art. 107 § 1 k.p.a., to w zasadzie nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Lakoniczności i ogólności uzasadnienia nie można uzasadniać wyłącznie tajnością postępowania prowadzonego przed Centralną Komisją. Dopiero w odpowiedzi na skargę Centralna Komisja uzupełnia w pewnym stopniu to uzasadnienie, ale odpowiedź na skargę nie jest jego częścią. Tym samym należało przyjąć, że uzasadnienie narusza art. 107 § 1 k.p.a., który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach o nadanie stopnia naukowego.

Biorąc powyższe pod uwagę na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i art. 152 ppsa orzeczono jak w sentencji.