Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 254/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: poz. 18  pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, , Protokolant Adam Sak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 14 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 26 maja 2004 r. (nr [...]; II. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. - powołując jako podstawę prawną art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 26 maja 2004 r. (nr [...]) o braku podstaw do stwierdzenia u B. P. choroby zawodowej - wyprysku kontaktowego skóry pochodzenia zawodowego (poz. 18).

W postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że B. P., urodzony 21 marca 1954 r., pracował na następujących stanowiskach:

- od 5 maja 1979 r. do 15 listopada 1986 r. jako starszy referent ds. BHP, technolog w A w J.-L. - zakład pracy został zlikwidowany;

- od 17 listopada 1986 r. do 4 sierpnia 1990 r. jako kierownik gospodarstwa sprzętowo-transportowego w B w O. - zakład pracy został zlikwidowany;

- od 6 sierpnia 1990 r. do 31 marca 1991 r. jako kierownik działu handlowego w Spółdzielni C w J.-L. - zakład pracy został zlikwidowany;

- od 3 kwietnia 1991 r. do 15 czerwca 1991 r. jako specjalista ds. eksportu i importu w D w O. - zakład pracy został zlikwidowany;

- od 31 października 1991 r. do 31 grudnia 1995 r. jako specjalista ds. planowania i rozwoju w E we W. - praca biurowa;

- od 15 listopada 1995 r. do 19 marca 1996 r. jako zastępca kierownika spółdzielni ds. technicznych w F we W. - zakład pracy został zlikwidowany;

- od 9 maja 1996 r. do 7 maja 1998 r. jako kierownik zespołu magazynów w G Sp. z o. o. w J.-L. - zakład pracy został zlikwidowany.

Od dnia 7 maja 1998 r. B. P. jest na rencie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że B. P. był badany w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. w kierunku choroby zawodowej pod postacią wyprysku kontaktowego skóry z uczulenia na dwuchromian potasu. Placówka ta wydała w dniu 5 września 2003 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią wyprysku kontaktowego skóry z uczulenia na dwuchromian potasu. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że przeprowadzone badania pozwoliły ustalić u chorego "nasilone zmiany przerostowe rumieniowo-wysiękowe w okolicach pach, pachwin; zaznaczone ogniska lichenifikacji na grzbietach stóp i nadgarstkach. Z uzyskanego od pacjenta wywiadu wynika, że zmiany skórne pod postacią ognisk rumieniowych z towarzyszącym świądem w okolicach podkolanowych i łokciowych pojawiły się okresowo od wczesnego dzieciństwa, szczególnie latem. Stopniowe nasilenie zmian skórnych trwało według pacjenta w okresie zatrudnienia w G".

Wykonane w Poradni DWOMP badania testowe wykazały dodatnią reakcję na dwuchromian potasu, a hospitalizacja w Klinice Dermatologicznej doprowadziła do rozpoznania wyprysku przewlekłego (zmiany na grzbietach stóp), łuszczycy pospolitej łupieżu rumieniowego (zmiany w okolicach pach i pachwin). Z dostarczonej dokumentacji z badań profilaktycznych wynika, że podawane w trakcie badań dolegliwości nie stanowiły przeciwwskazania do pracy na kolejnych stanowiskach, a w trakcie badania do pracy w G na stanowisko kierownika magazynu pacjent nie zgłaszał żadnych skarg oraz nie obserwowano zmian skórnych. Praca na stanowisku kierownika magazynu nie była - według karty narażenia - obciążona żadnymi czynnikami uciążliwymi czy szkodliwymi.

Ze schorzeń rozpoznawanych u pacjenta w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów, występuje jedynie wyprysk kontaktowy (poz. 18.1). W charakterystyce miejsc pracy z ostatnich 10 lat nie ma potwierdzonego narażenia pacjenta na wspomniany wcześniej alergen. Ponadto rozpoznawana dodatkowo łuszczyca jest schorzeniem przewlekłym, często ma podłoże genetyczne oraz zdecydowanie nawrotowy charakter, co potwierdzałoby obecność zmian skórnych już w dzieciństwie. Z tych względów DWOMP stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią wyprysku kontaktowego.

W trybie odwoławczym skarżący został skierowany dnia 30 września 2004 r. na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w, który w dniu 7 kwietnia 2004 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u B. P. choroby zawodowej pod postacią wyprysku kontaktowego skóry pochodzenia zawodowego (poz. 18). Placówka drugiego stopnia diagnostycznego podkreśliła, że podczas konsultacji dermatologicznej stwierdzono niewielkie ogniska rumieniowo-złuszczające w fałdach nosowo-policzkowych w obrębie małżowin usznych i okolicy mostkowej. Ponadto w obrębie pach i pachwin plackowate, wyraźnie odgraniczone od otoczenia ogniska rumieniowo-grudkowe z cechami maceracji w głębi fałdów oraz niewielkie ogniska rumieniowe w obrębie szpary pośladkowej. Wykonane testy alergenowe wypadły dodatnio z dwuchromianem potasu, chlorkiem kobaltowym i para-fenylodwuaminą. Biorąc pod uwagę wywiad chorobowy, badanie fizykalne (nietypowa lokalizacja zmian skórnych i utrzymywanie się zmian po przerwaniu narażenia), dostarczoną dokumentację medyczną oraz wyniki wykonanych badań, a także uwzględniając stopień narażenia zawodowego - placówka ta nie stwierdziła wystarczających podstaw do rozpoznania u skarżącego zawodowej etiologii choroby.

Na podstawie tych orzeczeń i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. wydał w dniu 26 maja 2004 r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u B. P. choroby zawodowej pod postacią wyprysku kontaktowego skóry pochodzenia zawodowego (poz. 18).

W trybie odwoławczym sprawę rozpoznawał Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. W dniu 5 lipca 2004 r. organ ten zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego we wszystkich zakładach pracy z uwzględnieniem narażenia na związku chromu, kobaltu i para-fenylodwuaminy.

Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego w kwestii narażenia zawodowego skarżącego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 27 sierpnia 2004 r. skierował dodatkową dokumentację (odwołanie zainteresowanego z 14 czerwca 2004 r., opinię wydaną przez biegłego lekarza Sądu Okręgowego Ubezpieczeń Społecznych z 24 listopada 2000 r., sygn. akt VIIIUer-86/2000, pismo zainteresowanego z 12 lipca 2004 r., pismo A z 6 czerwca 2003 r., opinię o pracy z 14 lutego 1991 r., wydaną przez Rejon Dróg Publicznych w O., oświadczenia świadków z 24 września 2003 r.) do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w celu szerszego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z dnia 7 kwietnia 2004 r. (nr [...]).

W odpowiedzi z dnia 16 października 2004 r. (nr [...]) Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. poinformował, iż zapoznał się z dostarczoną dokumentacją, ponownie przeanalizowano dokumentację lekarską, jak również wyniki badań wykonanych w trakcie hospitalizacji w Instytucie w dniach 7-20 stycznia 2004 r., przeprowadzono także konsultację dermatologiczną. Analiza ta nie dała podstaw do zmiany stanowiska Instytutu.

Podkreślono przy tym, że aby rozpoznać zawodową etiologię choroby nie wystarcza wykazanie obecności środka potencjalnie szkodliwego dla danego pacjenta w jego środowisku pracy, ale niezbędne jest bezsporne lub z przeważającym prawdopodobieństwem udowodnienie takiego związku. "Uwzględniając powszechność alergii na chrom, kobalt czy para-fenylodwuaminę, fakt pojawienia się pierwszych zmian chorobowych jeszcze przed podjęciem pracy zawodowej jak również uwzględniając lokalizację zmian chorobowych i utrzymywanie się dolegliwości pomimo 6-letniej przerwy w narażeniu zawodowym nie można bezspornie ani z przeważającym prawdopodobieństwem ustalić, iż podstawowym czynnikiem przyczynowym był kontakt z tymi alergenami w środowisku pracy zwłaszcza na stanowisku kierownika zespołu magazynów". Zwrócono również uwagę na okoliczność, że trzy ośrodki niezależnie diagnozujące schorzenie badanego, tj. Klinika Dermatologii we W., Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. i Instytut Medycyny Pracy, nie ustaliły u pacjenta rozpoznania, które - w myśl obowiązujących przepisów - można byłoby ocenić jako schorzenie o podłożu zawodowym (figurującym w wykazie chorób zawodowych).

Po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji i powzięciu wątpliwości co do ustaleń zawartych w wymienionym wcześniej piśmie Instytutu Pracy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. pismem z dnia 7 grudnia 2004 r. wystąpił ponownie do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie dodatkowej opinii uzupełniającej.

W odpowiedzi z dnia 23 marca 2005 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdził, że w trakcie hospitalizacji w Klinice Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Szpitala Klinicznego we W. w dniach 20-26 sierpnia 2003 r. u badanego rozpoznano: wyprysk rozsiany, łuszczycę i erytrazmę, a nie tylko obecność łuszczycy. Nie ma natomiast dokumentacji dotyczącej leczenia zmian skórnych z lat szkolnych umożliwiającej jednoznaczne wyjaśnienie jakiego charakteru wykwity chorobowe występowały przed podjęciem pracy zawodowej. Podkreślono, że w czasie pobytu w IMPiZŚ badany zgłosił, że pierwsze zmiany skórne pojawiły się w trakcie nauki w technikum. Wykwity chorobowe lokalizowały się na przedramionach, w dołach podkolanowych i nawracały w porze letniej. Jednorazowe bardzo duże zaostrzenie zmian pojawiło się także podczas praktyki studenckiej (prace przy asfaltowaniu dróg). Do zaostrzeniu przebiegu choroby (zmiany skórne o większym nasileniu - również na grzbietach rąk, kroczu, podudziach) doszło po podjęciu pracy z A w J., przy czym po 1997 r. stopień nasilenia zmian skórnych był na tyle duży, że uniemożliwił kontynuacje pracy zawodowej (180 dni zwolnienia z pracy). Badany nie dostarczył żadnej dokumentacji lekarskiej z okresu przed podjęciem pracy zawodowej, uniemożliwiając zweryfikowanie informacji zebranych od pacjenta.

W piśmie z Instytutu Medycyny Pracy wywiedziono, że "duże rozpowszechnienie alergenów w środowisku pozazawodowym niewątpliwie sprzyja utrzymywaniu się zmian skórnych po przerwaniu narażenia zawodowego, ale równocześnie uniemożliwia (zwłaszcza przy analizie całego wywiadu) wykluczenie możliwości powstania schorzenia w warunkach pozazawodowych, zwłaszcza przy uwzględnieniu stopnia narażenia na wymienione czynniki osoby pracującej na stanowisku kierownika.

Ponownie podkreślono, że do rozpoznania etiologii zawodowej niezbędne jest stwierdzenie tego związku z wysokim prawdopodobieństwem lub bezspornie. Dalej Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdził, iż brak możliwości wykluczenia związku przyczynowego "nie jest wystarczający do uznania tła zawodowego choroby." W świetle tych przesłanek Instytut podtrzymał uprzednio zajęte stanowisko.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. przyjął, że w przypadku B. P. nie zostały spełnione przesłanki do uznania jego choroby za zawodową. Placówki służby zdrowia upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, tj. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W., jak i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., nie rozpoznały u B. P. choroby zawodowej pod postacią wyprysku kontaktowego skóry pochodzenia zawodowego (poz. 18). Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdził, iż aby rozpoznać zawodową etiologię choroby nie wystarcza wykazanie obecności środka potencjalnie szkodliwego dla danego pacjenta w jego środowisku pracy, ale niezbędne jest bezsporne lub z przeważającym, prawdopodobieństwem udowodnienie takiego związku. Uwzględniając powszechność alergii na chrom, kobalt czy para-fenylodwuaminę, fakt pojawienia się pierwszych zmian chorobowych jeszcze przed podjęciem pracy zawodowej, jak również biorąc pod uwagę lokalizację zmian chorobowych i utrzymywanie się dolegliwości pomimo sześcioletniej przerwy w narażeniu zawodowym, nie można bezspornie ani z przeważającym prawdopodobieństwem ustalić, że podstawowym czynnikiem przyczynowym był kontakt z tymi alergenami w środowisku pracy, zwłaszcza na stanowisku kierownika zespołu magazynów. Trzy ośrodki niezależnie diagnozujące schorzenie badanego, tj. Klinika Dermatologii we W., D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., nie ustaliły u skarżącego rozpoznania, które w myśl obowiązujących przepisów można byłoby ocenić jako schorzenie o podłożu zawodowym (figurującym w wykazie chorób zawodowych).

W rezultacie organ drugiej instancji stwierdził, że w badanym przypadku nie ma specyficznych objawów klinicznych świadczących o rozpoznaniu wyprysku kontaktowego skóry. Mimo braku narażenia zawodowego od 1998 r. (tj. od zakończenia pracy w zakładzie "G" Sp. z o. o. w J.-L.) zmiany chorobowe u zainteresowanego utrzymują się nadal, co wyklucza chorobę zawodową, a potwierdza, że zmiany te spowodowane są innymi schorzeniami skórnymi nie figurującymi w wykazie chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu B. P. wniósł o zweryfikowanie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. Skarżący zarzucił organom, że mimo rozpoznania u niego choroby wyprysku kontaktowego, wadliwie przyjęły, że skarżący nie był narażony na czynniki szkodliwe w środowisku pracy. Zdaniem strony, karta zawodowego narażenia, przesłana do DWOMP z działu A S.A. (pismem z 6 czerwca 2003 r.), została wypełniona bez znajomości faktycznego stanu rzeczy, tj. braku rozeznania na czym polegała praca skarżącego, i bez wiedzy o środowisku pracy. Narażenie na działanie alergenów w środowisku pracy potwierdzają byli współpracownicy skarżącego. Okoliczność ta znajduje odzwierciedlenie także w orzeczeniu lekarza medycyny pracy dra W. Dygdały, który stwierdził, że warunki pracy (narażenie zawodowe) stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej. Do tej opinii nie ustosunkował się Instytut w S. Jednostka ta nie odniosła się także do oświadczeń świadków dotyczących warunków pracy skarżącego.

Skarżący podkreślił, że w karcie oceny narażenia zawodowego organ pierwszej instancji - w wyniku przeprowadzenia zleconego przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego - stwierdził: praca w narażeniu na czynniki chemiczne, bezpośredni kontakt z farbami przeciwkorozyjnymi, farbami chromowanymi, farbami klejowymi i olejnymi, lakierami, utwardzaczami, rozpuszczalnikami, chromowanymi częściami samochodów VITO, dymami spawalniczymi.

Według skarżącego, Instytut Medycyny Pracy w S. nie zajął jasnego stanowiska co do wątpliwości zgłoszonych tej jednostce przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. w piśmie z dnia 7 grudnia 2004 r.

Uzasadniając tezę o zawodowym pochodzeniu choroby, skarżący powołał się także na prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 19 stycznia 2001 r. (III A Ua 431/00) przyznający mu prawo do renty stałej z tytułu częściowej niezdolności do pracy (poczynając od 8 maja 1998 r.) oraz na opinię biegłego lekarza sądowego z dnia 24 listopada 2000 r.

W konkluzji skargi B. P. stwierdził, że w sprawie zostały spełnione przewidziane prawem przesłanki do uznania jego choroby za związaną z wykonywaną pracą.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a.").

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a.], jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kwestionowana decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, gdyż została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co uchybia regułom proceduralnym sformułowanym w art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a.

Należy przede wszystkim zauważyć - na co wskazywał również skarżący - że w postępowaniu wyjaśniającym nie zostały dokładnie ustalone warunki, w jakich skarżący wykonywał powierzoną mu pracę w G Sp. z o. o. w J.-L., co z kolei mogło mieć wpływ na orzeczenia i opinie formułowane przez właściwe jednostki medyczne. Oceniając stopień narażenia skarżącego na czynniki alergenne, organy stwierdziły wprawdzie, że w środowisku pracy występowały substancje mogące powodować uczulenia i związane z tych choroby skóry, jednakże do rozstrzygnięcia sprawy przyjęto, że praca na stanowisku kierownika zespołu magazynów nie narażała bezpośredniego skarżącego na oddziaływanie tych czynników. Z akt sprawy nie wynika tymczasem, by organy - powołując się na stopień narażenia na alergeny osoby pracującej na stanowisku kierownika zespołu magazynów - podjęły próbę ustalenia, na czym faktycznie polegała praca skarżącego, a więc, czy jego działania sprowadzały się jedynie do czynności biurowych (prowadzenia dokumentacji magazynowej), wykonywanych w osobnym, oddzielonym od magazynu pomieszczeniu, czy też polegały rzeczywiście także na przyjmowaniu, rozdzielaniu, wydawaniu chromowanych i cynkowanych części do samochodu, cementu, zaprawy murarskiej, farb, lakierów, utwardzaczy, rozpuszczalników, olejów technicznych, chłodziwa, ewentualnie na ich mieszaniu lub rozlewaniu. Tymczasem wyjaśnienie tych okoliczności ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy wykonywanie pracy w oznaczonych warunkach mogło z dużym prawdopodobieństwem wywołać schorzenia zdiagnozowane u skarżącego. W aktach sprawy znajdują się wprawdzie oświadczenia współpracowników skarżącego, wskazujące na jego pracę w środowisku alergogennym, jednakże organy nie oceniły tych oświadczeń w kontekście innych dowodów i nie odniosły się do wynikających z nich skutków dla ewentualnego wyniku postępowania.

Podejmując w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, trzeba wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe, w tym także zeznania świadków, współpracowników skarżącego. Należy przy tym podkreślić, że likwidacja zakładu pracy i związane z tym trudności z uzyskaniem odpowiedniej dokumentacji nie mogą zwalniać organów prowadzących postępowanie administracyjne z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.).

Z lektury zebranego dotychczas materiału dowodowego daje się wyprowadzić wniosek, że osoba wykonująca pracę w pomieszczeniach magazynowych G, gdzie gromadzono wspomniane wcześniej materiały, była narażona na działanie czynników mogących wywołać chorobę zdiagnozowaną u skarżącego, a wymienioną w poz. 18 pkt 1 wykazu chorób zawodowych (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - Dz. U. Nr 132, poz. 1115, zwanego dalej w skrócie "rozp. RM").

Badania (testy alergenowe), jakim został poddany skarżący, wykazały uczulenie na dwuchromian potasu, chlorek kobaltowy oraz para-fenylodwuaminę, a więc na czynniki występujące w pomieszczeniach magazynowych. Gdyby zatem postępowanie wyjaśniające bezspornie wykazało, że skarżący w czasie wykonywania pracy miał bezpośredni kontakt z przedmiotami zawierającymi wspomniane czynniki (na co wskazują m. in. współpracownicy skarżącego w swoich oświadczeniach), to wyniki wspomnianych badań wskazywałyby na istnienie związku przyczynowego między schorzeniem skarżącego a warunkami, w jakich wykonywał on pracę.

Tymczasem organy prowadzące postępowanie w sprawie powołują się na brak przesłanki "wysokiego prawdopodobieństwa", że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (§ 2 ust. 1 rozp. RM), uzasadniając taki pogląd z jednej strony pracą na stanowisku kierownika magazynów (z sugestią, że nie powodowała ona bezpośredniego narażenia pracownika na działanie czynników szkodliwych, jednakże bez wyjaśnienia - jak wskazano wcześniej - na czym faktycznie polegała praca skarżącego), z drugiej zaś predyspozycjami genetycznymi skarżącego, na co miałyby wskazywać dolegliwości alergiczne występujące już w młodości, a co w rezultacie prowadziłoby do braku związku przyczynowego między wykonywaną pracą a chorobą.

Odnosząc się do tej ostatniej kwestii, należy zauważyć, że w dokumentacji sprawy nie ma dowodu, który wskazywałby, że już w chwili podjęcia pracy w G, istniały jakiekolwiek przeciwwskazania do zajmowania stanowiska związanego z narażeniem na czynniki szkodliwe. Wręcz przeciwnie, gdyż - jak stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - "z dostarczonej dokumentacji z badań profilaktycznych wynika, że podawane w trakcie badań dolegliwości nie stanowiły przeciwwskazania do pracy na kolejnych stanowiskach, a w trakcie badania do pracy w G na stanowisko kierownika magazynu pacjent nie zgłaszał żądnych skarg oraz nie obserwowano zmian skórnych." Same organy przyznały natomiast, że po 1997 r. (a więc rok po podjęciu pracy w G) "stopień nasilenia zmian skórnych był na tyle duży, że uniemożliwił kontynuację pracy zawodowej". Wówczas to bowiem skarżący przebywał 180 dni na lekarskim zwolnieniu z pracy. Organy nie wykazały, by z takiego powodu skarżący wcześniej, tj. przed zatrudnieniem w G, był niezdolny do pracy. W takiej sytuacji, wobec niewyjaśnienia tej okoliczności, twierdzenie organów o braku związku przyczynowego i "wysokiego prawdopodobieństwa" między pracą skarżącego w G a zdiagnozowaną chorobą jest co najmniej przedwczesne.

Nie znajduje również dostatecznego uzasadnienia w materiale sprawy twierdzenie organów o braku omawianego związku przyczynowego wskutek tego, że "pomimo braku narażenia zawodowego od 1998 r. [od 7 maja 1998 r. skarżący jest na rencie - przyp. Sądu] w zakładzie "G" Sp. z o. o. w J.-L. zmiany chorobowe u zainteresowanego utrzymują się nadal, co wyklucza chorobę zawodową, a potwierdza, że zmiany te spowodowane są innymi schorzeniami skórnymi nie figurującymi w wykazie chorób zawodowych." Jak bowiem stwierdził lek. med. Zbigniew Hałat z Poradni Chorób Alergicznych Skóry we W. (w instrukcji dla osób uczulonych na chrom) "uczulenie to pozostaje przez wiele lat, nawet mimo ustąpienia zmian skórnych". Okoliczność ta nie pozwala zatem uznać tezy organów za przesądzającą o nieistnieniu w niniejszej sprawie związku przyczynowego, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozp. RM.

Nie można wreszcie zgodzić się bez zastrzeżeń, z zajętym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiskiem, według którego "duże rozpowszechnienie alergenów w środowisku pracy [prawdopodobnie wyraz ten wystąpił w zdaniu omyłkowo - przyp. Sąd] pozazawodowym niewątpliwie sprzyja utrzymywaniu się zmian skórnych po przerwaniu narażenia zawodowego, ale równocześnie uniemożliwia (zwłaszcza przy analizie całego wywiadu) wykluczenie możliwości powstania schorzenia w warunkach pozazawodowych, zwłaszcza przy uwzględnieniu stopnia narażenia na wymienione czynniki osoby pracującej na stanowisku kierownika".

Po pierwsze, w zdaniu tym organ powołuje się na uwzględnienie "stopnia narażenia" na czynniki alergogenne, jednakże nie określa tego stopnia, gdyż - jak już wcześniej zauważono - nie ustala, na czym faktycznie polegała praca skarżącego na stanowisku kierownika zespołu magazynów.

Po drugie zaś, nie można - z powołaniem się na rozpowszechnienie alergenów także poza środowiskiem pracy, czy też z uwzględnieniem powszechności alergii na chrom, kobalt czy para-fenyloaminę (jak to stwierdził Instytut Medycyny Pracy w S. w piśmie z dnia 16 października 2004 r., nr [...]), i związane z tym trudności dowodowe co do źródeł choroby - uchylać się od obowiązku wnikliwego wyjaśnienia, jaka jest w istocie przyczyna choroby zdiagnozowanej u skarżącego. Organy prowadzące postępowanie administracyjne nie mogą bowiem przerzucać ciężaru dowodu na stronę skarżącą co do źródła choroby i wynikającego z niego stopnia prawdopodobieństwa tej choroby, gdyż ustawowy obowiązek w tym zakresie ciąży właśnie na organach administracji (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Konieczne jest zatem przesądzenie w postępowaniu wyjaśniającym, jakie czynniki (z jakich źródeł pochodzące) "bezspornie" lub "z wysokim prawdopodobieństwem" spowodowały chorobę u skarżącego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji powinny mieć również na uwadze ustalenia poczynione w postępowaniu zakończonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 19 stycznia 2001 r. (III A Ua 431/00) o uznaniu skarżącego za niezdolnego do pracy oraz opinię biegłego sądowego dermatologa z dnia 24 listopada 2000 r.

Ponieważ wszczęte skargą B. P. postępowanie sądowe pozwoliło stwierdzić naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 k.p.a.), mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto - stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. - należało orzec, jak w punkcie I sentencji. Orzeczenie zawarte w punkcie II znajduje podstawę w art. 152 tej ustawy.