Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 664/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1, art. 67 par. 1a, art. 67 par. 2-2a, art. 89 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Sędzia WSA Bożena Kasprzak, po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2021 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi N.L. kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych plus należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] czerwca 2021r., którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną w postępowaniu prowadzonym wobec J. B. (dalej: "skarżący", "zobowiązany").

Organ odwoławczy wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 9 sierpnia 2017 r., wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., obejmującego opłatę za przechowywanie broni i amunicji w depozycie. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonał w dniu 2 czerwca 2021 r. zajęcia innej wierzytelności pieniężnej (nadpłaty z zeznania podatkowego PIT-37 za 2020 r.). Ww. zawiadomienie doręczono zobowiązanemu w dniu 7 czerwca 2021 r., a w dniu 14 czerwca 2021 r. skarżący złożył pismo – skargę na zajęcie innej wierzytelności pieniężnej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy nowelizujące ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 – dalej: "u.p.e.a.") i w stosunku do egzekucji z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku stosuje się nowe przepisy. Przytoczył następnie treść art. 54 u.p.e.a. określającego podstawy skargi na czynność egzekucyjną i stwierdził, że katalog środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a ww. ustawy, a jednym z takich środków jest egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych. Dlatego też nie może budzić żadnych wątpliwości legalność samego zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty wynikającej z zeznania podatkowego PIT-37 za 2020 r. Z kolei w kwestii oceny prawidłowości zastosowanego środka egzekucyjnego zaznaczył, że tryb postępowania organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z innych wierzytelności pieniężnych został uregulowany w Oddziale I Rozdziału 5 w Dziale II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Następnie Dyrektor przytoczył treść art. 89 § 1 – 3, art. 89a § 1 i 3, art. 67 § 1 i 2, art. 67 § 2a oraz art. 26e u.p.e.a. wskazując, że zawiadomienie z 2 czerwca 2021 r. dłużnikowi zajętej wierzytelności zostało doręczone z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w tym samym dniu, natomiast wydruk przedmiotowego zawiadomienia został doręczony zobowiązanemu za pośrednictwem operatora pocztowego 7 czerwca 2021 r. Sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu spełnia wymogi określone dla tego rodzaju dokumentów w przepisach art. 67 § 1a, § 2 i § 2a oraz art. 26e § 1 i § 2 ww. ustawy. Zatem w ocenie organu odwoławczego zaskarżona czynność egzekucyjna w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej (nadpłaty z zeznania PIT-37 za rok 2020) została dokonana w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się do argumentów skarżącego - "przestrzegania wyroku WSA w Łodzi, umorzenie ściągalności zadłużenia, zwrot zajętych bezprawnie pieniędzy z należnymi odsetkami" – Dyrektor stwierdził, iż nie mogą one podlegać merytorycznej ocenie w toku niniejszego postępowania, gdyż wykraczają poza zakres instytucji skargi na czynność egzekucyjną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że przedmiotem postępowania w sprawie skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., jest wyłącznie prawidłowość dokonania przez organ egzekucyjny zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Nadmienił przy tym, iż zastrzeżenia co do istnienia obowiązku i podstaw do kontynuowania postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. poprzez złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. B. wniósł o uchylenie ww. postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., uchylenie zawiadomienia o zajęciu emerytalnym z 11 marca 2021 r. oraz zwrot zajętych pieniędzy z naliczeniem odsetek oraz umorzenie postepowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi zobowiązany wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 26 lutego 2019 r. uchylił wszystkie decyzje, z których wynikał przedmiotowy obowiązek pieniężny, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie respektuje tego orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał wniesioną skargę za bezzasadną.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż niniejszą sprawę rozpoznano w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] czerwca 2021r., którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nadpłaty podatkowej skarżącego. Organ egzekucyjny prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie jednego tytułu wykonawczego (z dnia 9 sierpnia 2017 r.), wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., obejmującego należność pieniężną za przechowywanie broni i amunicji w depozycie. W ramach prowadzonych czynności egzekucyjnych dokonano zajęć: rachunku bankowego w A. S.A. (zawiadomieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r.) , świadczeń ZUS (zawiadomienie z dnia 11 marca 2021 r.) oraz nadpłaty z zeznania podatkowego PIT-37 za 2020 r. (zawiadomienie z 2 czerwca 2021 r.).

Skarżący po dokonaniu tego ostatniego zajęcia pismem z dnia 10 czerwca 2021 r. złożył skargę na zajęcie innej wierzytelności pieniężnej kwestionując prawidłowość dokonania powyższej czynności egzekucyjnej ze względu na zapadły w dniu 26 lutego 2019 r. wyrok WSA w Łodzi.

Stosownie do przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Ten środek zaskarżenia służy zatem kontroli prawidłowości podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego z perspektywy ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę ich dokonania. W ramach środka zaskarżenia, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego uregulowana przepisem art. 54 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje oceny prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej od strony wykonawczej, a więc ocenia jej zgodność z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.

Szczegółowy tryb zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej opisany został w przepisie art. 89 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, a zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. W myśl art. 89 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem.

Wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, określa art. 67 u.p.e.a. Stosownie do § 1a tego artykułu, zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru określonego przez ministra, o którym mowa w § 1 tego przepisu. Zgodnie z art. 67 § 2 u.p.e.a., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 67 § 2a u.p.e.a., jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej: 1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego; 2) zawiadomienie o zajęciu zawiera numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) zobowiązanego, o ile są znane organowi egzekucyjnemu.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, iż wydruk zawiadomienia z dnia 2 czerwca 2021r. o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty PIT, skierowane za pomocą systemu teleinformatycznego do Urzędu Skarbowego w W., zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 czerwca 2021r. (odpis tytułu wykonawczego doręczono wcześniej), i w tym samym dniu zawiadomienie otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności.

Zatem analiza akt administracyjnych sprawy nie pozostawia wątpliwości, iż organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej zgodnie z wyżej powołanymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienie to spełnia ustawowe wymogi formalne, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a. i zawiera wszystkie wymagane elementy. Odpis tego zawiadomienia doręczono zobowiązanemu w dniu 7 czerwca 2021 r. (co nie jest kwestionowane przez skarżącego), czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 89 § 3 u.p.e.a. Oczywistym jest również, iż zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.

Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień formalnych w dokonanej przez organ egzekucyjny czynności zajęcia tzw. innej wierzytelności pieniężnej. Czynność ta została dokonana prawidłowo, z zachowaniem procedur i wymogów formalnych opisanych wyżej. Zauważyć przy tym należy, iż zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w skardze, strona skarżąca w istocie nie kwestionuje zasadności zastosowania samego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia zwrotu podatku, jak i trybu jego zastosowania. Podnoszone w skardze zarzuty wskazują na bezprawne działanie organu egzekucyjnego w związku z nieistnieniem dochodzonego zobowiązania pieniężnego, co ma wynikać z wyroku WSA w Łodzi z dnia 26 lutego 2019 r. Sąd stwierdził jednak, że wbrew twierdzeniom skarżącego, ww. wyrokiem o sygn. akt III SA/Łd 908/18 - gdzie kontrolowano postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych - nie uchylono żadnych decyzji, z których wynikał egzekwowany obowiązek pieniężny, a uznano jedynie za trafny zarzut skargi odnośnie przedawnienia w części obowiązku dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł..

Organ egzekucyjny zastosował się do wytycznych ww. wyroku i nie egzekwował kwoty pierwotnej (17.496,- zł), jaka wynikała z przedmiotowego tytułu egzekucyjnego, lecz określił dochodzoną należność na 9.760,- zł, uwzględniając wcześniej wyegzekwowane kwoty ze świadczeń ZUS oraz korektę przedmiotowego świadczenia pieniężnego dokonaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. do kwoty 10.156,74 zł, obejmującą okres od 01.01.2012r. do 30.10.2015r.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

AKE.