Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1603/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: ART. 141 W ZW. Z ART. 44 , ART. 27 §  3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: ART. 36 I
journal: Dz.U. 2017 poz 718
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości  warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
article: ART. 145 § 1 PKT 1 LIT C
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prezydenta miasta W. na postanowienie Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa na rzecz Prezydenta miasta W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] czerwca 2017 roku, sygn. akt nr [...] Komisja do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Komisja) uznała, że strona - Prezydent [...] (skarżący) nie stawiła się na rozprawę w dniu [...] czerwca 2017 roku bez uzasadnionej przyczyny i ukarała ją grzywną w wysokości [...] zł. W pouczeniu zawartym w postanowieniu wskazane zostało, że na podstawie art. 141 § 1 w związku z art. 44 i art. 27 § 3 k.p.a. oraz stosownie do art. 36 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 r., poz. 718, dalej "ustawa z dnia 9 marca 2017 roku") strona może zwrócić się do Komisji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Wnioskiem z [...] lipca 2017 roku skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy i wstrzymanie wykonania postanowienia z [...] czerwca 2017 roku.

Postanowieniem z [...] lipca 2017 roku Komisja stwierdziła niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz odmówiła wstrzymania wykonania postanowienia o ukaraniu grzywną. W uzasadnieniu wyjaśniła, że na wydane przez nią postanowienie o ukaraniu grzywną nie przysługuje środek odwoławczy.

Wnioskiem z [...] lipca 2017 roku, to jest wnioskiem w złożonym w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia z [...] czerwca 2017 roku, skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o ukaraniu grzywną oraz o wstrzymanie jego wykonania.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 roku Komisja stwierdziła niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz odmówiła wstrzymania wykonania postanowienia. Komisja wskazała, że o ile odwołanie jest powszechnym środkiem zaskarżenia decyzji nieostatecznej w tym sensie, że ograniczenie prawa do wniesienia odwołania musi wynikać z wyraźnego przepisu ustawy, o tyle w odniesieniu do zażaleń została przyjęta reguła odwrotna, to jest służy ono jedynie wówczas, gdy przepis kodeksu wyraźnie upoważnia do wniesienia tego środka zaskarżenia. Komisja podkreśliła, iż zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wskazane w przepisach prawa.

Powołując się na treść art. 18 i art. 20 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku Komisja podniosła, że w przypadku postanowienia o ukaraniu grzywną ustawodawca nie przewidział dla strony ukaranej prawa jego zaskarżenia. W ocenie Komisji powołana regulacja przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 roku jednoznacznie wskazuje, że prawo jednostki do obrony zostało przeniesione na drogę wniosku o zwolnienie z grzywny. Tylko bowiem na postanowienie o odmowie zwolnienia z grzywny przysługuje zażalenie, do którego stosuje się art. 127 § 3 k.p.a. Rozwiązanie przyjęte w ustawie z dnia 9 marca 2017 roku odbiega od regulacji kodeksowej, zawartej w art. 88 § 2 k.p.a. Komisja podkreśliła, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu rozpoznawczym tylko w zakresie nieuregulowanym i tylko odpowiednio. Przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 roku mają bowiem niewątpliwie charakter lex specialis, w efekcie czego mają pierwszeństwo przed rozwiązaniami kodeksowymi. Wobec powyższego Komisja zobligowana była uznać złożony przez skarżącego środek zaskarżenia za niedopuszczalny.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył do tutejszego sądu skargę na postanowienie Komisji z [...] sierpnia 2017 roku, zarzucając mu naruszenie :

1. art. 141 § 1, art. 88 § 1 zdanie drugie w związku z art. 86 zdanie drugie w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 18 ust. 2, art. 36 i art. 38 ust. 1 ustawy dnia 9 marca 2017 roku poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że postanowienie Komisji o ukaraniu grzywną nie podlega zaskarżeniu w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy ustawodawca przewidział możliwość zaskarżenia postanowienia o ukaraniu grzywną, o czym expressis verbis stanowi art. 88 § 1 zdanie drugie k.p.a., który to przepis znajduje zastosowanie w postępowaniu przed Komisją na mocy odesłania zawartego w art. 38 ust. 1 ustawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2. art. 34 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 18 ust. 2, art. 36 ust. 1 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Komisji z [...] czerwca 2017 roku o ukaraniu grzywną.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie celem umożliwienia wypowiedzenia się w sprawie, zgodnie z art. 90 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., ewentualnie o połączenie spraw ze skarg na postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 roku z niniejszą sprawą do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia stosownie do art. 111 § 2 p.p.s.a.

W uzasadnieniu w całości podtrzymała stanowisko wyrażone w postanowieniu o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Dodatkowo wskazała, przywołując opinie wyrażone w doktrynie, że do przesłuchania stron nie stosuje się, zgodnie z art. 86 k.p.a. żadnych środków przymusu, a więc zarówno przewidzianych w art. 88 § 1 k.p.a., jak i przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub innych, do których odsyła art. 88 § 3 k.p.a.

Komisja wskazała, że z art. 88 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. wynika, że obowiązek osobistego stawiennictwa obwarowany jest sankcją grzywny jedynie względem świadka lub biegłego. Podkreśliła, że art. 88 § 1 k.p.a. uległ nowelizacji. Po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 1 marca 1996 roku wykreślono z art. 88 § 1 k.p.a. odniesienie do strony. Bez wątpienia celem nowelizacji było uniemożliwienie nałożenia przez organ grzywny na stronę za nieuzasadnione niestawiennictwo. Oznacza to, że na gruncie k.p.a. organ nie może ukarać strony grzywną za niestawiennictwo na jego wezwanie, celem przesłuchania. W sprawie nie doszło zatem, w ocenie Komisji, do naruszenia art. 88 k.p.a., gdyż nie miał on zastosowania. W konsekwencji stanowisko o szczególnym charakterze art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku jest w pełni uzasadnione.

Komisja nie zgodziła się również ze stanowiskiem, że wniosek o uchylenie grzywny nie jest adekwatnym środkiem obrony interesu ukaranego. Podkreśliła, że rozpoznając wniosek o zwolnienie z grzywny organ może uchylić nałożoną karę. W sytuacji odmowy zwolnienia z grzywny stronie ukaranej przysługuje zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), zgodnie z art. 20 w związku z art. 36 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku. W ramach wniosku o zwolnienie z grzywny Komisja rozpoznaje sprawę na nowo, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. Nie ogranicza się jedynie do twierdzeń zawartych we wniosku. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku zażalenia na odmowę zwolnienia z grzywny. W efekcie sprawa rozpoznawana jest trzykrotnie, a ukarany może podnosić nowe okoliczności uzasadniającej zwolnienie z grzywny. Co jednak istotne, okoliczności te mogą dotyczyć również wadliwości samego postanowienia o ukaraniu grzywną. Przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 roku, ale także k.p.a. nie wskazują bowiem, co należy rozumieć pod zwrotem "uznaje za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowy zeznań albo wydania opinii". Zatem rozwiązania przyjęte w ustawie z dnia 9 marca 2017 roku nie zamykają prawa do sądu.

Komisja podkreśliła, że w sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia o ukaraniu grzywną zobligowana była uznać wniesiony przez H. G.środek zaskarżenia za niedopuszczalny.

Odnosząc się do treści pouczenia zawartego w postanowieniu o ukaraniu grzywną Komisja wyjaśniła, że zawarte w nim zostały wszystkie przepisy regulujące zasady zaskarżania postanowień w toku postępowania rozpoznawczego przed Komisją, w szczególności art. 18 ust. 2, art. 20, art. 38 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku oraz art. 141 § 1 k.p.a. Komisja podkreśliła, że w toku postępowania ukarana jest reprezentowana przez zespół profesjonalnych pełnomocników, w efekcie czego nie może się zasłaniać niewiedzą co do treści przepisów prawa. Komisja podniosła dodatkowo, że przyjęcie przez sąd administracyjny, iż w postanowieniu o ukaraniu grzywną znajduje się błędne pouczenie, nie uzasadnia uwzględnienia skargi. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stronie ukaranej nie przysługiwał środek zaskarżenia od postanowienia o ukaraniu grzywną. Komisja wskazała, że nie można wywodzić powstania prawa do wniesienia środka zaskarżenia z własnego stanowiska organu, który niewłaściwie pouczył stronę, co do przysługującego jej środka odwoławczego.

Komisja wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie wyjaśniając, że z uwagi na treść skargi oraz podnoszone przez strony wątpliwości co do jej prawa zaskarżenia stoi na stanowisku, że w tej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne nie może ograniczać się jedynie do pisemnych stanowisk stron i wydania orzeczenia na posiedzeniu niejawnym bez udziału strony.

Komisja w piśmie z [...] listopada 2017 roku wniosła o:

1. zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego ze skargi Prezydenta na postanowienie Komisji z dnia [...] lipca 2017 roku sygn. akt [...] o ukaraniu grzywną (sygnatura akt I SA/Wa 1355/17) -zgodnie z artykułem 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.,

2. przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie celem przedstawienia stanowiska Komisji - zgodnie z art. 120 p.p.s.a.

Uzasadniając swoje stanowisko Komisja wskazała, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wyrokiem z 25 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Komisji z 25 lipca 2017 roku o ukaraniu H. G. grzywną w wysokości [...] zł. Wyrok nie jest prawomocny i może zostać zaskarżony przez strony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Komisja wyjaśniła, że niniejsza sprawa jest w ścisłym związku z powyższą sprawą, bowiem WSA w Warszawie przesądził o prawie zaskarżenia postanowień Komisji w toku instancji, w szczególności o prawie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na postanowienie o ukaraniu grzywną. Zatem prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie dotyczącej postanowienia Komisji z [...] lipca 2017 roku o ukaraniu grzywną będzie miał wpływ na wynik niniejszej sprawy. Z tego względu zasadne jest zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1355/17.

Komisja podkreśliła, że skarga na postanowienie o ukaraniu grzywną jest niedopuszczalna. Wyjaśniła, że nie można wywodzić prawa do zaskarżenia postanowienia w drodze wykładni z konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania. Wobec treści art. 141 § 1 k.p.a. uznać należy, że jeżeli brak jest przepisu wyraźnie stanowiącego o prawie zażalenia to nie jest możliwe zaskarżenie postanowienia na drodze administracyjnej a następnie sądowej.

Komisja wskazała, że nie można wywodzić dopuszczalności prawa do zaskarżenia postanowienia o ukaraniu strony grzywną z art. 88 k.p.a. W jej ocenie, strona ukarana grzywną może je kwestionować w drodze wniosku o zwolnienie od grzywny.

W piśmie zawarte zostały również uwagi dotyczące zakresu fakultatywności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w odniesieniu do postanowień wydanych w toku postępowania administracyjnego. Komisja wskazała również, że Prezydent [...], to jest podmiot wnoszący skargę nie miał interesu prawnego do wniesienia skargi na postanowienie dotyczące H. G.

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 roku sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Komisji z [...] sierpnia 2017 r., stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o ukaraniu grzywną. W jego podstawie prawnej wskazany został art. 134 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy od postanowienia o ukaraniu grzywną wydanego w trybie ustawy z dnia 9 marca 2017 roku przysługuje podmiotowi ukaranemu prawo wniesienia środka zaskarżenia.

Sąd wskazuje, że stanowisko Komisji w kwestii dopuszczalności środka zaskarżenia od postanowienia o ukaraniu grzywną nie jest konsekwentne. W pouczeniu o środkach zaskarżenia, zawartym w zaskarżonym postanowieniu, poinformowano, że "Zgodnie z art. 141 § 1 w zw. z art. 144 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 36 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o szczególnych zasadach usuwanie skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich strona może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia".

W postanowieniu z dnia [...] lipca 2017 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt. [...] (która to okoliczność znana jest sądowi z urzędu) wskazane zostało, że postanowienie jest ostateczne w toku instancji (pkt 1 pouczenia). W pkt 2 pouczenia, które powinno odnosić się stricte do aktu administracyjnego, w którym jest zawarte, stronę poinformowano o prawie do skargi do sądu administracyjnego, powołując art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i o trybie jej wnoszenia.

Natomiast na etapie rozpoznawania złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Komisja uznała, że na postanowienie o ukaraniu grzywną nie przysługuje środek zaskarżenia.

Sąd powyższego poglądu Komisji nie podziela.

W kodeksie postępowania administracyjnego organy administracyjne zostały wyposażone w możliwość dyscyplinowania podmiotów biorących udział w postępowaniu, z wyłączeniem jednak stron. Począwszy od 30 kwietnia 1996 roku, to jest od daty wejścia w życie ustawy z dnia 1 marca 1996 roku o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 1996 r., Nr 43, poz.189) organy mogą nałożyć karę grzywny wyłącznie na osobę, która mimo prawidłowego wezwania nie stawiła się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówiła złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej.

Jak już wyżej wskazano, w ustawie z 9 marca 2017 roku, zawarty został przepis przewidujący możliwość ukarania grzywną strony postępowania. Zatem Komisja może nałożyć na stronę postępowania grzywnę za niestawiennictwo.

Jednak zwrócić należy uwagę, że k.p.a. zawiera przepisy przewidujące możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o ukaraniu grzywną, niezależnie od przepisu przewidującego możliwość wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie od grzywny.

Innymi słowy, kodeks postępowania administracyjnego przewiduje zarówno możliwość wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie od grzywny jak i możliwość złożenia zażalenia na postanowienie o ukaraniu grzywną.

Wskazać należy, że inny charakter ma postępowanie wywołane wniesieniem zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny a inny charakter ma postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od grzywny. W pierwszym z nich rozpatruje się zarzuty przeciwko samemu nałożeniu grzywny. Natomiast w razie złożenia wniosku o uchylenie grzywny organ winien ocenić zasadność twierdzenia o zaistnieniu okoliczności usprawiedliwiających niestawiennictwo, odmowę złożenia zeznań czy wydania opinii. Oba te tryby są odrębne i niezależne od siebie zwłaszcza, że w obu odmienny jest tryb procedowania, jak i przesłanki, które podlegają badaniu. W konsekwencji mimo, że u ich podstaw spoczywa ta sama okoliczność prawna (wydanie postanowienia o ukaraniu grzywną stanowiącą karę porządkową) toczą się one w istocie niezależnie od siebie.

Powracając do ustawy z dnia 9 marca 2017 roku i zawartych w niej uregulowań przywołać należy brzmienie art. 9 ust. 1 i art. 36 ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami "Komisja wydaje decyzje i postanowienia" (art. 9 ust. 1), a "Do decyzji i postanowień Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, z wyłączeniem decyzji, o których mowa w art. 34 ust. 3." (art. 36). Z art. 36 ustawy wynika tylko jedno wyłączenie odnośnie dopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odnoszące się do decyzji wydawanych na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy. Jedynie językowa wykładnia art. 36 ustawy mogłaby zatem wskazywać, że od wszystkich postanowień wydawanych przez Komisję służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36 ustawy).

Trafne jest stanowisko Komisji wyrażone w punkcie 1.9. pisma z dnia [...] listopada 2017 roku zgodnie z którym przyjęcie zasady pierwszeństwa wykładni językowej nie oznacza braku obowiązku przeprowadzenia wykładni kompleksowej (tylko na marginesie sąd sygnalizuje, że w punkcie 4.2. powyższego pisma Komisja wyraziła odmienny pogląd, wskazując, że gdy wykładnia językowa jest uznana za wystarczającą, to na niej należy zakończyć proces interpretacji w myśl zasady interpretatio cessat in claris).

W ocenie sądu rozwiązanie dopuszczające możliwość zaskarżenia wszystkich postanowień wydanych przez Komisję wydaje się rozwiązaniem mało racjonalnym (ale jest to uwaga skierowana głównie do ustawodawcy), bowiem wówczas nawet postanowienia Komisji np. w kwestii dopuszczenia dowodu byłyby zaskarżalne, także na drodze sądowej.

Dokonując zatem kompleksowej wykładni wskazać należy, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługujący od postanowienia, będący substytutem zażalenia (z uwagi na brak organu wyższego stopnia nad Komisją), powinien przysługiwać od takich postanowień, na które kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w analogicznych sytuacjach zażalenie.

W art. 88 § 1 k.p.a. (w zw. z art. 86) przewidziane jest zażalenie na postanowienie o ukaraniu grzywną, zatem od postanowienia wydanego na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy powinien przysługiwać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Alternatywą jest gramatyczne odczytanie art. 36 ustawy, a wówczas wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy również przysługuje.

Zgadzając się ze stanowiskiem Komisji o konieczności dokonania kompleksowej wykładni analizowanych przepisów sąd wskazuje, że nie ma podstaw do przyjęcia na podstawie przywołanych przepisów, iż środek zaskarżenia przysługuje od wszystkich postanowień Komisji (np. postanowień o dopuszczeniu dowodu czy też postanowień o wszczęciu postępowania). Brak jest jednocześnie, w ocenie sądu, podstaw do wywodzenia prawa do wniesienia środka zaskarżenia wyłącznie z odesłania zawartego w art. 36 ustawy w związku z art. 127 § 3 k.p.a. – prawo do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia musi być wywiedzione z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, do którego odsyła art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku.

W piśmie procesowym z [...] listopada 2017 roku Komisja wskazała, że art. 88 § 1 k.p.a. w wersji nadanej ustawą z dnia 1 marca 1996 roku nie przewiduje możliwości ukarania strony grzywną. Wobec powyższego organ uznał, że strona postępowania prowadzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 roku nie może złożyć środka odwoławczego od postanowienia o ukaraniu powołując się na art. 88 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 36 ustawy.

Przyjęcie powyższego rozumowania prowadziłoby do sytuacji nierównego traktowania osób ukaranych grzywną. Przyjmując tok rozumowania organu, możliwość złożenia środka odwoławczego byłaby wyłączona wobec strony, z uwagi na fakt, że nie została ona wymieniona w art. 88 § 1 k.p.a. Wniosek taki natomiast mógłby złożyć świadek czy też biegły, to jest osoby o których mowa w art. 19 ust. 2 w związku z art. 39 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku, w związku z art. 127 § 3 i art. 88 § 1 k.p.a. Brak jest podstaw do takiego różnicowania sytuacji prawnej osób wezwanych na rozprawę przed Komisją.

Zatem przyjąć należy, że treść art. 88 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz 141 § 1 k.p.a. i art. 18 ust. 2 oraz 19 ust. 3 w związku z art. 36 i 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku uprawnia zarówno stronę jak i świadka lub biegłego ukaranego grzywną do złożenia środka odwoławczego.

Prawidłowe jest stanowisko Komisji wyrażone w piśmie z [...] listopada 2017 roku, zgodnie z którym błędne pouczenie zawarte w akcie administracyjnym nie kreuje prawa do wniesienia, czy to środka zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, czy też do złożenia skargi do sądu. Jednak w niniejszej sprawie, prawo do złożenia środka odwoławczego nie wynika z pouczenia zawartego w postanowieniu, ale z treści przywołanego wyżej art. 88 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i 141 § 1 k.p.a. w związku z art. 36 i 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku.

Podnoszona w piśmie z dnia [...] listopada 2017 roku argumentacja dotycząca możliwości złożenia przez ukarany podmiot wniosku o zwolnienie od grzywny i wywodzenie z tego braku prawa do złożenia środka zaskarżenia na postanowienie o ukaraniu grzywną jest niezasadna. Jak już bowiem wyżej wskazano oba środki odwoławcze mają odmienny charakter. Czym innym jest bowiem kontrola zasadności nałożenia grzywny na określony podmiot, a czym innym zwolnienie z grzywny w razie usprawiedliwienia nieobecności. To drugie może mieć miejsce tylko wtedy, gdy grzywną został ukarany podmiot, wobec którego przepis dopuszczał w ogóle nałożenie grzywny.

W art. 36 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku wskazane zostało, że do decyzji i postanowień Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 127 § 3 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Oznacza to, że z woli ustawodawcy, w przypadku postanowień i decyzji wydanych przez Komisję, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Wprowadzenie powyższego zapisu, w związku z brzmieniem art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku oraz art. 88 § 1, art. 127 § 3 i 141 § 1 k.p.a. oznacza, że podmiotowi ukaranemu karą grzywny przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w trybie art. 18 ust. 2 i art. 19 ust. 3 ustawy.

Argumentacja zawarta w punkcie 4 pisma Komisji z [...] listopada 2017 roku zmierza do wykazania, że podmiot, który skorzystał z możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie może skorzystać, przed zakończeniem postępowania administracyjnego wywołanego tym wnioskiem, z prawa do skierowana skargi do sądu. Kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Końcowo Komisja wskazywała, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została przez nieuprawniony podmiot, to jest Prezydenta, podczas gdy grzywna nałożona została na H. G.

Jak wynika z akt administracyjnych przedstawionych sądowi, zawiadomienie o terminie rozprawy skierowane zostało nie na prywatny adres H. G., ale na adres Prezydenta [...]. W wezwaniu tym wskazano, że wezwany jest Prezydent [...] H. G. działająca w imieniu Miasta W. Z treści postanowienia o ukaraniu grzywną wynika, że Komisja postanawia uznać, że strona – Prezydent [...] nie stawiła się na rozprawę w dniu [...] czerwca 2017 roku bez uzasadnionej przyczyny.

W ocenie Sądu, z treści zaskarżonego postanowienia z [...] czerwca 2017 roku wynika jasno, że kara grzywny nałożona została na Prezydenta.

W treści postanowienia (osnowie i uzasadnieniu) nie pojawia się natomiast H. G., jako osoba fizyczna będąca piastunem organu.

Następnie do akt sprawy złożone zostało pełnomocnictwo udzielone przez Prezydenta [...] adwokat E. B. Cała dalsza korespondencja pomiędzy Komisją, a podmiotem ukaranym odbywała się za pośrednictwem tego pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy przedstawionych sądowi pełnomocnik ustanowiony przez Prezydenta [...] złożył dwa wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia z [...] czerwca 2017 roku, następnie wnioski o zwolnienie od grzywny. Pełnomocnik ten składał również środki odwoławcze w postaci wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy w stosunku do postanowień wydanych przez Komisję na skutek rozpoznania złożonych przez niego wniosków. Na żadnym etapie sprawy Komisja nie wskazała, że uznaje wnioski składane przez pełnomocnika Prezydenta za niedopuszczalne, jako złożone przez podmiot nie mający interesu prawnego.

Również postanowienia z [...] lipca 2017 r. i z [...] sierpnia 2017 r. (to jest postanowienie będące przedmiotem skargi) uznające za niedopuszczalne wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy wydane zostały, jak wynika z ich treści – po rozpoznaniu wniosku Prezydenta [...] i do niego skierowane.

Uznać zatem należy, że Komisja w sposób dowolny i niekonsekwentnie przyjmuje, kto powinien być w tej sprawie podmiotem ukaranym za niestawiennictwo na rozprawie. Z tego też względu zarzut braku interesu prawnego po stronie Prezydenta w zaskarżeniu postanowienia z [...] czerwca 2017 roku uznać należało za niezasadny. To ten podmiot wskazany został bowiem jako ukarany grzywną.

Jednocześnie Komisja pomija, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest postanowienie o ukaraniu grzywną ale postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że skarga na postanowienie z [...] sierpnia 2017 r. wniesiona została przez podmiot nieuprawniony.

Podsumowując uznać należy, że zaskarżone postanowienie o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy narusza art. 18 ust. 2 w związku z art. 36 i 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., w związku z art. 88 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. i art. 141 § 1 k.p.a.

Końcowo sąd wyjaśnia, że w sprawie złożone zostały dwa wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie postanowienia o nałożeniu grzywny – pierwszy [...] lipca 2017 r. a drugi [...] lipca 2017 r. Rozpoznane zostały one odpowiednio postanowieniami z [...] lipca 2017 r. i z [...] sierpnia 2017 r. Oba postanowienia są identyczne w treści.

Powyższa okoliczność mogłaby oznaczać, że konieczne jest stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] sierpnia 2017 r., jako rozstrzygającego ponownie sprawę już rozstrzygniętą innymi aktem administracyjnym. Sąd wskazuje jednak, że postanowienie z [...] lipca 2017 r. uznać należało za prawidłowe, pomimo błędnego uzasadnienia. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniesiony przed terminem doręczenia stronie postanowienia uznać należało za przedwczesny a zatem niedopuszczalny. Kolejne postanowienie, to jest postanowienie z [...] sierpnia 2017 r. rozpoznające wniosek z [...] lipca 2017 r. rozstrzygało już wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożony w terminie. Nie można zatem uznać, by oba postanowienia dotyczyły tej samej sprawy.

Sąd wyjaśnia również, że brak było podstaw prawnych do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie I SA/WA 1355/17. Sprawa niniejsza nie pozostaje bowiem w związku ze sprawą I SA/Wa 1355/17.

Sąd nie znalazł również podstaw do kierowania sprawy na rozprawę. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym jeżeli jej przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wówczas skład trzyosobowy (art. 120 p.p.s.a.). Sąd rozpoznający sprawę może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawę. Jednak w realiach niniejszej sprawy sąd uznał, że nie jest to konieczne. Skarżący złożył skargę, organ zaś w obszernej odpowiedzi na skargę a następnie w piśmie z [...] listopada 2017 r. przedstawił szczegółowo swoje stanowisko i argumenty.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. na podstawie którego zasądzono na rzecz skarżącego zwrot wpisu w wysokości 100 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 złotych.