Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2544/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 4 ust. 1 i 2, , art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 ust. 3, art. 18 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Op 131/19 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od E. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 18 czerwca 2019r., sygn. akt II SA/Op 131/19, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] listopada 2018 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z [...] października 2017 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola przyznał E. B. prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci: S. R. oraz O. C. w wysokości po 500,00 zł miesięcznie na każde dziecko na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r.

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, Główny Specjalista Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu, uchylił decyzję własną z [...] października 2017 r. w części dotyczącej świadczenia wychowawczego na dziecko: S. R., urodzonego [...] lutego 2001 r. i nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 27 ust. 1 w związku z art. 2, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 1 i ust. 3, art. 10 ust. 2, art. 18 ust. 6 i art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851, z późn. zm.), art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1952, z późn. zm.) oraz art. 108 K.p.a.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 1 sierpnia 2018 r. wpłynęło do organu zaświadczenie o wysokości dochodu E. B. za styczeń 2018 r., w związku z podjętym zatrudnieniem od dnia 12 grudnia 2017 r. w [...] Sp. z o.o. Na tej podstawie organ wyliczył, że dochód na jednego członka rodziny od 1 lutego 2018 r. wynosi 888,15 zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. kwotę 800,00 zł.

Od powyższej decyzji E. B. wniosła odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z [...] listopada 2018r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji, że uzyskując w styczniu 2018r. dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 2.027,67 zł, skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe w wysokości 800,00 zł, uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

SKO podkreśliło, że organy administracyjne nie są uprawnione do ustalania kryteriów przyznania świadczenia na poziomie innym, niż wskazany w ustawie, w zależności od indywidualnej sytuacji osób. Powoduje to, że skoro na skutek uzyskania dochodu kryterium dochodowe, określone w ustawie zostało przekroczone, to należało uchylić decyzję przyznającą stronie świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko.

Na powyższą decyzję E. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, podnosząc, że przekroczenie kryterium dochodowego było związane z przepracowanymi godzinami nadliczbowymi, co wynika ze specyfiki pracy pracodawcy w sieci sklepu [...] Sp. z o.o. Dodała, że odebranie świadczenia "500+", w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego, bardzo drastycznie wpłynęło na jej sytuację finansową. W związku z powyższym wniosła, aby Sąd odniósł się w tej sprawie do konstytucyjnej zasady uznawania współżycia społecznego i pomoc w odpowiedzi na pytanie, czy przyznany okres zasiłkowy w postaci "500+" na okres jednego roku i przekroczenie jej średniego dochodu, który został podany organowi dopiero przy rozpatrywaniu sprawy przyznania zasiłku na dziecko na nowy rok obowiązywania tego zasiłku może być tak dotkliwy w skutkach.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję z [...] listopada 2018 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2018 r.

W ocenie Sądu, stanowisko organów obu instancji w kwestii przekroczenia przez skarżącą kryterium dochodowego jako wadliwe nie zasługuje na aprobatę.

Sąd wskazał, że z definicji "dochodu członka rodziny" (art. 2 pkt 2 ustawy) wynika, że jest nim wynik podzielenia rocznego dochodu przypadającego na członka rodziny przez liczbę miesięcy w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, czyli uśredniony arytmetycznie, w takiej samej wysokości w każdym miesiącu, definiowany przez ustawodawcę jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a ustawy. Zdaniem Sądu oznacza to, że dochód uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a tak otrzymana całkowita kwota podzielona przez 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny. Podstawową przesłanką do przyznania świadczeń rodzinnych jest bowiem spełnienie kryterium dochodowego rozumianego jako przeciętny miesięczny dochód uzyskany w skali roku kalendarzowego, jednocześnie przyjmuje się, że zasada ta ma również zastosowanie w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a więc dochód ten również należy liczyć w stosunku rocznym.

Sąd podkreślił, że istotą przepisu art. 7 ust. 3 ustawy jest "uzyskiwanie dochodu", nie zaś sam fakt zatrudnienia, a warunkiem jego zastosowania jest warunek tożsamości dochodu "uzyskanego" z dochodem uzyskiwanym w trakcie okresu świadczeniowego. Ustawodawca zakłada bowiem doliczenie wyłącznie dochodu długotrwale uzyskiwanego. Zatem – zdaniem Sądu I instancji – przyjęta przez ustawodawcę zasada kontynuacji eliminuje możliwość powiększenia dochodu o dochód uzyskany, w przypadku, gdy nie jest on już uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia.

Wobec tego w ocenie Sądu organy – co do zasady – słusznie przyjęły, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność ponownego przeliczenia dochodu z uwzględnieniem treści art. 7 ust. 3 ustawy, jednakże uczyniły to w nieprawidłowy sposób. Zdaniem Sądu, przy interpretacji art. 7 ust. 3 ustawy, organy orzekające pominęły końcowe sformułowanie w nim zawarte, a mianowicie wskazanie, że dochód uzyskany ma być uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Zdaniem Sądu oznacza to, że dochód uzyskany w styczniu 2018 r. mógłby rzutować na sytuację dochodową rodziny, gdyby był uzyskiwany w dalszym ciągu od 1 lutego 2018 r., a taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie organy ograniczyły się jedynie do analizy sytuacji dochodowej rodziny skarżącej do jednego miesiąca, tj. stycznia 2018 r., bez jakiegokolwiek zweryfikowania, czy w całym okresie zasiłkowym osiągnięty dochód spowodował przekroczenie kryterium dochodowego w kwocie 800 zł. Zdaniem Sądu oznacza to, że organy dopuściły się naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy, co w konsekwencji skutkuje także naruszeniem art. 27 ust. 1 ustawy w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Sądu okresem, który powinien być brany pod uwagę w rozważanym kontekście, jest okres od miesiąca po uzyskaniu dochodu do końca okresu zasiłkowego, a prawidłowa weryfikacja tytułu do pobierania przedmiotowych świadczeń wymagała rozważenia kwestii występowania tego dochodu skarżącej w tym okresie. Wobec tego Sąd stwierdził, że dopiero analiza uzyskanych w tym okresie dochodów przez E. B., bądź ich braku w tym okresie, może mieć wpływ na ustalenie dochodu w trybie art. 7 ust. 3 powołanej ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc "o oddalenie skargi w części dotyczącej świadczenia wychowawczego na dziecko S. R. i nadającej tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji." Wniesiono także o zasądzenie kosztów według norm przepisanych oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 z późn. zm.), polegającej na przyjęciu, że dochód uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a tak otrzymana całkowita kwota podzielona przez 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny, w sytuacji gdy z literalnego brzmienia przepisu art. 7 ust. 3 ustawy wynika wprost, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Inaczej mówiąc, gdy po roku bazowym dochodzi do uzyskania dochodu, jak w niniejszej sprawie, to dochód ustala się powiększając przeciętny miesięczny dochód członka rodziny z roku bazowego o kwotę dochodu osiągniętego przez danego członka rodziny za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Następnie dochód ten należy zsumować z przeciętnymi miesięcznymi dochodami z roku bazowego osiągniętymi przez innych członków rodziny i podzielić przez członków rodziny;

2) przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, polegającej na przyjęciu, iż okresem uzyskiwania dochodu, który powinien być brany pod uwagę przy weryfikacji tytułu do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jest okres od miesiąca po uzyskaniu dochodu do końca okresu świadczeniowego, w sytuacji, gdy zastrzeżenie zawarte w art. 7 ust. 3 ustawy z 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci zakładające doliczenie dochodu długotrwale uzyskiwanego, odnosi się do weryfikacji, czy na dzień ustalania/weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego dochód uzyskany z danego tytułu (np. rozpoczęcia umowy o pracę) nie został utracony – jest nadal uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Dochód uzyskany po roku stanowiącym bazę dla rozważań o przyznanie świadczenia wychowawczego uwzględnia się wówczas, gdy uzyskiwany jest w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Prawidłowa wykładnia art. 7 ust. 3 ustawy prowadzi do wniosku, że do uwzględnienia dochodu uzyskanego niezbędne jest jedynie potwierdzenie, że dochód ten uzyskiwany jest w dacie przyznawania/weryfikacji prawa do świadczenia i ma charakter długotrwały. Nie jest przy tym wymagane, by organy administracji weryfikując prawo do świadczenia z uwagi na uzyskanie dochodu brały pod uwagę okres od miesiąca po uzyskaniu dochodu do końca okresu zasiłkowego (świadczeniowego), na co wskazuje Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przyjęcie takiego założenia, stałoby bowiem w sprzeczności z treścią art. 27 ust.1 ustawy i uniemożliwiałoby wydanie decyzji w trybie art. 27 ust. 1 ustawy przed upływem okresu zasiłkowego (świadczeniowego), co jest istotą decyzji wydawanych w tym trybie;

3) przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, polegającą na przyjęciu przez Sąd, że organy administracji naruszyły art. 7, 77 § 1, 80 ustawy K.p.a. i przeprowadziły analizę sytuacji dochodowej skarżącej w styczniu 2018 r. bez jakiekolwiek zweryfikowania, czy dochód ten był uzyskiwany w dalszym ciągu tj. od 1 lutego 2018 r., w sytuacji, gdy z akt sprawy oraz uzasadnienia decyzji Kolegium z dnia 13 listopada 2018 r. wynika, że skarżąca podjęła zatrudnienie w [...] Sp. z o.o., co potwierdza przedłożone dnia 1 sierpnia 2018 r. zaświadczenie o wynagrodzeniu, z którego wynika, że uzyskała dochód netto za miesiąc styczeń 2018 r. w wysokości 2.027,67 zł i dochód ten jest nadal uzyskiwany (vide: umowa o pracę w aktach sprawy) — był uzyskiwany w dacie weryfikacji prawa do świadczenia, tj. w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego, i został doliczony do dochodu strony w prawidłowej wysokości jako dochód uzyskany, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego w kwocie 800 zł, uprawniającego do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, co w konsekwencji zobowiązywało organy administracji do wydania decyzji w trybie art. 27 ust. 1 ustawy;

4) przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez niesłuszne przyjęcie, że Kolegium naruszyło z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, tj. wydania decyzji uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] października 2017 r., w części dotyczącej świadczenia wychowawczego na dziecko S. R., data urodzenia [...] lutego 2001 r.; w szczególności zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że wskutek zmiany sytuacji dochodowej skarżącej, wynikającej z podjęcia przez nią zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, doszło do uzyskania dochodu w rozumieniu przepisów ustawy, a ponowne prawidłowe przeliczenie dochodu z uwzględnieniem dochodu uzyskanego w przeliczeniu na osobę w rodzinie, powoduje przekroczenie kryterium dochodowego w kwocie 800 zł, uprawniającego do pobierania świadczenia wychowawczego, co w konsekwencji zobowiązywało organy administracji do wydania decyzji w trybie art. 27 ust. 1 ustawy, bowiem skarżąca utraciła, w wyniku zmiany sytuacji dochodowej, prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że należy dokonać wykładni językowej art. 7 ust. 3 w/w ustawy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie wynika z niej, iż w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód – w takim przypadku – ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest prawo świadczenia wychowawczego. To – w ocenie skarżącego kasacyjnie organu – oznacza, że zasadą jest, iż po pierwsze dochód musi być uzyskiwany w dacie ustalania/weryfikowania prawa do świadczenia wychowawczego, i po drugie uwzględniany jest przy jego obliczaniu tylko miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Mowa w przepisie jest bowiem o miesiącu a nie miesiącach. Powołano się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ( wyroki z dnia: 28 listopada 2018 r., sygn. I OSK 1306/18; 19 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 1728/17; z 9 września 2017 r., I OSK 160/17; z 2 lipca 2017 r., sygn. I OSK 1271/15) .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Należy wskazać, że jeżeli skarga kasacyjna zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, to co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednakże w niniejszej sprawie zarzuty te w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, dlatego też ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie, tj. zasadności uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w sytuacji zarzucanego naruszenia prawa materialnego.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka), w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł (art. 5 ust. 3)

Natomiast, zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1 (30 września roku następnego), nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka.

Zgodnie ze słowniczkiem pojęciowym zawartym w art. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, stosownie do pkt 1 tego przepisu, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny – oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Z kolei w myśl art. 2 pkt 2 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a.

Stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Brzmienie powyższego przepisu jest jasne i precyzyjne, należy zatem odwołać się do jego wykładni językowej. Nie pozwala ona na stwierdzenie, że "dochód uzyskiwany" ma to być dochód uzyskiwany przez cały okres zasiłkowy. Wynika z niej natomiast, że dochód musi być uzyskiwany w dacie ustalania/weryfikowania prawa do świadczenia wychowawczego, a przy jego obliczaniu uwzględniany jest tylko miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Nie jest natomiast wymagane, by organy administracji weryfikując prawo do świadczenia z uwagi na uzyskanie dochodu brały pod uwagę okres od miesiąca po uzyskaniu dochodu do końca okresu zasiłkowego (świadczeniowego), na co wskazuje Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przyjęcie takiego założenia, stałoby bowiem w sprzeczności z treścią art. 27 ust.1 ustawy i uniemożliwiałoby wydanie decyzji w trybie art. 27 ust. 1 ustawy przed upływem okresu zasiłkowego (świadczeniowego), na co zasadnie wskazano w skardze kasacyjnej.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że E. B. była zatrudniona w [...] Sp. z o.o. w Opolu na podstawie umowy o pracę na czas określony od dnia 12 grudnia 2017 r. do dnia 11 marca 2020 r. (zaświadczenie o wynagrodzeniu). Z umowy o pracę wynika natomiast, że kolejną umową na czas określony została zatrudniona w w/w firmie od dnia 12 marca 2018 r. do dnia 11 marca 2020 r. Wynika zatem z tego, że od dnia 1 lutego 2018 r. E. B. nadal pracowała i okoliczność ta nie wymaga wyjaśnienia (co podnosił Sąd), pracowała także w dniu wydania zaskarżonego wyroku, tj. w dniu 18 czerwca 2019 r.

Tym samym uznać należy, że organy prawidłowo przyjęły, iż sytuacja dochodowa E. B. wskutek zatrudnienia się z dniem 12 grudnia 2017 r. w firmie [...] Sp. z o.o. zmieniła się i przekroczyła kryterium dochodowe wynoszące 800 zł uprawniające (na dzień wydania decyzji przez SKO, czyli na dzień 13 listopada 2018r.) do ubiegania się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko. Nie zostało bowiem spełnione kryterium z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, którego brzmienie przytoczono powyżej. Prawidłowo organy administracji przyjęły wysokość wynagrodzenia za styczeń 2018r. – jako "dochodu osiągniętego za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu".

Wobec tego należy przyznać rację skardze kasacyjnej, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż miesięczny dochód rodziny E. B. za rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy, na który strona złożyła 3 sierpnia 2017 r. wniosek o świadczenie wychowawcze, tj. za rok 2016 wyniósł 2.263,20 zł, a na osobę w rodzinie 754,40 zł (2.263,20 zł: 3 osoby). Na dochód ten złożyły się dochody z tytułu alimentów na córkę O. C. w kwocie 387,50 zł, alimenty na S. R. w kwocie 200,00 zł, zwrot z tytułu niewykorzystanej ulgi za dzieci za 2015 r. dokonany w 2016 r. w kwocie 49,27 zł oraz dochód uzyskany przez E. B. w czerwcu 2017r. w kwocie 1.626,43 zł (387,50 zł + 200,00 zł + 49,27 zł = 636,77 zł + 1.626,43 zł = 2.263,20 zł). Skoro zaś z dniem 12 grudnia 2017 r. E. B. podjęła zatrudnienie w [...] Sp. z o.o. (co potwierdza przedłożone w dniu 1 sierpnia 2018 r. zaświadczenie o wynagrodzeniu, z którego wynika, że uzyskała dochód netto za styczeń 2018 r. w wysokości 2.027,67 zł i dochód ten był nadal uzyskiwany w okresie na jaki było ustalane/weryfikowane prawo do świadczenia), to organy obu instancji prawidłowo wyliczyły dochód rodziny wnioskodawczyni od 1 lutego 2018 r. na kwotę 2.664,44 zł, a na osobę w rodzinie 888,15 zł, co oznacza, że została przekroczona kwota dochodu wynosząca 800 zł uprawniająca stronę do otrzymania świadczenia wychowawczego. Wyliczając ten dochód organ przyjął dochody miesięczne uzyskane za rok 2016 z tytułu zwrotu ulgi na dzieci oraz świadczeń alimentacyjnych, uwzględniając utratę dochodu uzyskanego w czerwcu 2017 r. w kwocie 1626,43 zł, co związane było z utratą zatrudnienia oraz uzyskanie dochodu za styczeń 2018 r. w kwocie netto 2027,67 zł. Łączny miesięczny dochód rodziny wyniósł 2027,67 + 636,77 = 2664,44 zł, a na osobę w rodzinie 888,15 ( 2664,44 zł : 3 = 888,15 zł.) To natomiast dawało podstawę do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] października 2017r., w części dotyczącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko — S. R.

Wobec tego słuszne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego art. art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Na uwzględnienie zasługują także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, Sąd dokonał bowiem błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy.

Mając na uwadze powyższe rozważania oraz stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 oraz art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 ustawy p.p.s.a., odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.