Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 742/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2011-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 75, 77 i art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 23a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2008 r. Pan M. P. (dalej jako skarżący), złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) w B. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008 w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni 108,56 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 81,64 ha.

W gospodarstwie rolnym skarżącego, w dniach 8 – 22 lipca 2008 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu. W dniu zakończenia kontroli skarżący otrzymał raport z kontroli. Następnie, po jego zatwierdzeniu i dokonaniu korekty, raport został wysłany do skarżącego w dniu 8 sierpnia 2008 r. Podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono nieprawidłowości dotyczące działek ewidencyjnych nr 279, 367, 328/1, 664, 846 i 713/3. Z protokołu wynika, iż na zadeklarowanych działkach stwierdzono szereg nieprawidłowości, w szczególności dotyczących zbyt małej liczby sadzonek orzecha włoskiego i jarzębu pospolitego w przeliczeniu na hektar powierzchni.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wystosował do skarżącego wezwanie w celu złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości stwierdzonych podczas kontroli. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył korektę wniosku oraz oświadczenie, w którym zarzucił nieprzestrzeganie przepisów proceduralnych przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w Ł. Ponadto, do protokołu z kontroli skarżący zgłosił szereg zastrzeżeń, wskazując na liczne nieprawidłowości, błędy, brak podpisów odpowiednich osób, niezgodne z prawem nanoszenie poprawek oraz niezgodność treści protokołu ze stanem rzeczywistym działek.

Organ I instancji w związku z wątpliwościami dotyczącymi kontroli wystąpił

do Dyrektora [...] Oddziału ARMiR w Ł. o przeprowadzenie powtórnej kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego, jednakże ten nie wyraził zgody, argumentując, że kontrola dotyczy stanu upraw na chwilę bieżącą, zaś postępowanie dotyczy stanu upraw w 2008 r.

Skarżący wniósł również o przesłuchanie w charakterze świadków swoich krewnych i pracowników zatrudnionych w jego gospodarstwie, na okoliczność rzeczywistego stanu upraw w jego gospodarstwie. Organ przeprowadził dowody

z zeznań świadków w dniach 15 -16 kwietnia 2009 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., w dniu [...] kwietnia 2009 r. wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której przyznał skarżącemu płatności do owoców miękkich zgodnie z żądaniem strony, płatności JPO w pomniejszonej wysokości oraz odmówił przyznania płatności UPO. Za podstawę ustaleń faktycznych organ przyjął informacje zawarte w protokole z kontroli na miejscu a z tych wynikało, iż na szeregu działkach rolnych obsada orzecha włoskiego była poniżej 50 sztuk na jeden hektar powierzchni, co skutkowało odmową przyznania płatności do tych działek. Ponadto organ wskazał, iż co prawda z przeprowadzonych dowodów z zeznań świadków wynika, że na działkach rolnych skarżącego były posadzone sadzonki orzecha włoskiego i były one pielęgnowane, jednakże świadkowie nie potrafili wskazać dokładnej liczby sadzonek jak i położenia działek, na których były one posadzone.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołania do Dyrektora [...] Oddziału ARMiR w Ł., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną uchylenia decyzji był brak podpisów pięciu inspektorów terenowych na protokole kontroli, w której uczestniczyli.

Rozpatrując ponownie sprawę, Kierownik Biura Powiatowego w B., włączył do materiału dowodowego, oświadczenia inspektorów terenowych przeprowadzających kontrolę na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Uwzględniając powyższe, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] przyznał skarżącemu, jednolitą płatność obszarową i przejściową płatność z tytułu owoców miękkich oraz odmówił przyznania płatności UPO, nakładając przy tym sankcję trzyletnią.

Od powyższej decyzji skarżący ponownie złożył odwołania do Dyrektora [...] Oddziału ARMiR w Ł., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie szeregu przepisów procesowych i materialnych.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału ARMiR w Ł., decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji wskazał, iż podstawą utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. były wyniki z kontroli na miejscu przeprowadzonej w lipcu 2008 r., w wyniku których stwierdzono, że wnioskodawca zawyżył powierzchnie deklarowane uprawniające do przyznania płatności – w odniesieniu do JPO powierzchnia zadeklarowana wynosiła 108,56 ha, zaś stwierdzona w wyniku kontroli – 103,87 ha, zaś w odniesieniu do UPO zadeklarowana wyniosła 81,64 ha, zaś stwierdzona – 33,66 ha.

Za nieprzydatne do ustalenia stanu faktycznego w sprawie organ uznał dowody z zeznań świadków oraz wykazu z Jednostki Certyfikującej, albowiem były one odmienne z ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli na miejscu. Zdaniem organu brak jest podstaw do podważania opinii i ocen wyrażonych przez pracowników będących pracownikami Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego a zawartych w protokole z kontroli na miejscu. Kontrola przeprowadzona została rzetelnie i była bezstronna i obiektywna. Organ podkreślił, że korekty danych zawartych w raporcie z kontroli nie dyskwalifikuje raportu jako dokumentu, na którym organ I instancji oprał swoje rozstrzygnięcie. Naniesione poprawki są czytelne i parafowane, opis działek dokładny, zaś załączone fotografie obrazują zastany stan faktyczny. Naniesione poprawki nie wpływają na samą wiarygodność protokołu i możliwość ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 15 rozporządzenia Komisji (WE)

nr 263/2006 poprzez nieliczenie przez inspektorów sadzonek orzecha włoskiego, organ uznał go za niezasadny. W ocenie organu kontrolerzy liczyli sadzonki

i uznawali powierzchnię stwierdzoną działek rolnych, gdzie liczba sadzonek wynosiła min. 50 sztuk, pomimo znacznego zachwaszczenia uprawy.

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 586/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w Ł. z dnia [...] października 2009 r. oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2009 r. Sąd wskazał, iż w aktach sprawy brak jest upoważnień inspektorów terenowych przeprowadzających kontrole w gospodarstwie Skarżącego, brak jest fotografii, na które powołują się w rozstrzygnięciach organy administracyjne, co uniemożliwia pełną kontrolę wydanych rozstrzygnięć. Zaznaczył, że ustalenie, czy określone uprawy były sadem orzecha włoskiego, jarząbu pospolitego czy też łąką lub ugorem wymaga wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 Kpa, a zatem niezbędne jest powołanie w sprawie biegłego. Zdaniem Sądu, odstąpienie przez organy podatkowe od powołania biegłego spowodowało, iż w sposób niepełny został w sprawie zgromadzony materiał dowodowy, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd zalecił, by organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy,

w oparciu o przeprowadzone dodatkowe dowody w sprawie, w tym opinię biegłego, ustaliły ponownie stan faktyczny, zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu, powinny respektować terminy załatwienia sprawy oraz uwzględnić wskazanie

i dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Organ powinien też załączyć do akt sprawy upoważnienie do kontroli oraz materiał dowodowy, który nie został przedstawiony dotychczas Sądowi.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w B., decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...], w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2008 r., przyznał Skarżącemu płatności do owoców miękkich zgodnie z żądaniem strony, płatności JPO w pomniejszonej wysokości oraz odmówił przyznania płatności UPO. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie zostały dopuszczone dokumenty ze sprawy o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, m.in. protokół z czynności kontrolnych Nr [...] wraz z płytą CD (zawierającą fotografie wykonane w dniu kontroli) oraz pismo z dnia 16.02.2010 r. Kierownika Biura Powiatowego dotyczące udostępnienia kopii polecenia kontroli i upoważnień inspektorów terenowych przeprowadzających kontrole na miejscu w gospodarstwie skarżącego.

Organ podkreślił, że raport z kontroli obszarowej został dopuszczony jako dowód w sprawie rolnośrodowiskowej za 2008 r. i wszystkie nieścisłości związane

z tym dokumentem były wyjaśniane w postępowaniu dowodowym dotyczącym tychże płatności. W sprawie rolnośrodowiskowej zostali przesłuchani inspektorzy terenowi wykonujący kontrole na miejscu na okoliczność ustalenia stanu faktycznego

na działkach rolnych podczas kontroli na miejscu oraz złożenia wyjaśnień w zakresie sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego w 2008 roku, czyli również raportu z kontroli na miejscu. W charakterze świadków w sprawie rolnośrodowiskowej na 2008 rok Skarżącego zostali przesłuchani Pan Z. Z., Pani A. Z., Pani I. S. ([...]), Pan B. T., Pan M. S., Pan K. K., Pan A. F., Pan W. M. P., Pan Z. O., Pan R. D., również w charakterze świadka został przesłuchany Pan K. .G. - Kierownik Biura Kontroli na Miejscu POR ARiMR w Ł. Jako dowód zostały dopuszczone także mapy glebowo-rolnicze.

Organ I instancji w dniu 9 czerwca 2010 r. dopuścił dowód z opinii biegłego, na okoliczność oceny założonej przez Skarżącego plantacji w rolnictwie ekologicznym upraw sadowniczych orzecha włoskiego i, jarząbku pospolitego i bzu czarnego i zobrazowania stanu faktycznego na 2008 r. w gospodarstwie Skarżącego, po przeprowadzeniu analizy dokumentacji w sprawie w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z przedłożonej przez biegłego opinii wynika, że kwestionowane działki rolne nie kwalifikują się jako ekologiczny sad orzecha włoskiego lub plantacja jarząbu pospolitego bądź dzikiego bzu lecz jako łąki trwałe, ugór zaś w odniesieniu do czesi działek na których miała być prowadzona plantacja orzecha włoskiego, także jako żyto, owies oraz żyto/owies/porzeczka/ziemniaki/ugór (str. 38 opinii biegłego, k. 2167 akt).

Zdaniem organu, przeprowadzone w sprawie dowody jednoznacznie wskazały, iż wyniki kontroli ma miejscu, przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego odpowiadają prawdzie i odzwierciedlają zastany stan faktyczny

na działkach rolnych Skarżącego w 2008 r. Osoby przeprowadzające kontrolę posiadali odpowiednią wiedzę, byli należycie przeszkoleni zaś sama kontrola została przeprowadzona obiektywnie i bezstronnie. Za bezpodstawne organ uznał zarzuty Skarżącego dotyczące nieprawidłowości przy przeprowadzanej kontroli,

w szczególności pozbawienie go możliwości brania czynnego udziału

w czynnościach kontrolnych i nieliczenia przez kontrolujących liczby sadzonek orzecha włoskiego.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołania do Dyrektora [...] Oddziału ARMiR w Ł., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału ARMiR w Ł., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji wskazał, iż kontrola na miejscu przeprowadzona w lipcu 2008 r., wykazała, że wnioskodawca zawyżył powierzchnie deklarowane uprawniające do przyznania płatności – w odniesieniu do JPO powierzchnia zadeklarowana wynosiła 108,56 ha, zaś stwierdzona w wyniku kontroli – 103,87 ha, zaś w odniesieniu do UPO zadeklarowana wyniosła 81,64 ha, zaś stwierdzona – 33,66 ha. Z dokumentacji fotograficznej, wykonanej podczas kontroli na miejscu jednoznacznie wynika, że na zadeklarowanych działach rolnych Skarżący nie prowadził uprawy orzecha włoskiego. Na fotografiach wyraźnie widać zachwaszczenie, często przewyższające nieliczne sadzonki orzecha włoskiego. Nieliczne sadzonki orzecha były zaschnięte i bezlistne, co wskazuje na brak wykonywania przez Skarżącego wymaganych zabiegów agrotechnicznych. Wyniki przeprowadzonej kontroli znalazły potwierdzenie także w zeznaniach inspektorów terenowych i opinii biegłego. Opinia biegłego jednoznacznie potwierdziła, że stadium rozwoju uwidocznionych na fotografiach sadzonej orzecha włoskiego nie kwalifikuje się jako drzewko orzecha włoskiego w 3 roku po założeniu uprawy. W ocenie organu kontrolerzy liczyli sadzonki i uznawali powierzchnię stwierdzoną działek rolnych, gdzie liczba sadzonek wynosiła min. 50 sztuk, pomimo znacznego zachwaszczenia uprawy.

Organ przyjął, że sporządzony raport z kontroli jest prawidłowy, zawiera powierzchnie deklarowane i stwierdzone poszczególnych działek rolnych, numery sporządzonych fotografii przedstawiających nieprawidłowości, kody błędów i ich opisy, opisy poszczególnych działek rolnych, w których stwierdzono liczbę poszczególnych sadzonek oraz szkice działek z zaznaczonymi miejscami, z których inspektorzy terenowi fotografowali zastany stan faktyczny. Owszem raport z kontroli zawierał skreślenia i poprawki, jednakże powyższe uchybienia formalne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem raport odzwierciedlał zastany stan faktyczny. W konsekwencji brak było podstaw do pominięcia tego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym.

Z powyższa decyzją nie zgodził się Skarżący i we wniesionej skardze

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zwrócił się o jej uchylenie i wydanie przez Dyrektora [...] Oddziału ARMiR decyzji przyznającej płatność. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

– art. 7 kpa w związku z art. 75 kpa oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia

2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie niedopuszczenia dowodów składanych przez stronę oraz dopuszczenia dowodu

w postaci protokołu z kontroli BKM, który zawiera w wielu miejscach błędy, który był korygowany;

– art. 12 kpa w związku z art. 35 kpa w zakresie bezczynności, opieszałości

i naruszenia terminów do załatwienia sprawy;

– art. 15 kpa w związku z art. 17 kpa w zakresie zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie decyzji przez organy administracji publicznej pierwszego stopnia opierającej się na interpretacji BKM ARiMR, które w polskim prawie konstytucyjnym nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego;

– art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 263/2006 zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 796/2004 i (WE) nr 1973/2004 w odniesieniu do orzechów (Dz. Urz. UE L z 2006 r., Nr 46, póz. 24) w zakresie kwalifikowalności działek do płatności poprzez brak liczenia sadzonek na działkach podczas gdy płatność zależna jest od ich ilości;

– przepisów § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm poprzez fakt, iż działki były uprawiane zgodnie z tymi przepisami, a pomimo to uznano naruszenie dobrej praktyki rolniczej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z 18 kwietnia 2011 r. (k. 42 i nast. akt) Skarżący zarzucił ponadto naruszenie: art. 8, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1, art. 71, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W piśmie tym zakwestionował wartość dowodową protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w sierpniu i wrześniu 2008 r., który został zakwestionowany przez Sąd przy poprzednim orzekaniu w sprawie. Wśród wielu okoliczności, na które powołał się skarżący, wskazywał głownie

na różne wersje protokołu oraz jego przekazanie trzy i pół miesiąca po zakończeniu kontroli, bez potwierdzenia za zgodność z oryginałem. Dodał, że protokół nie zawiera żadnej daty związanej z kontrolą i żaden z inspektorów terenowych nie przyznał się do jego sporządzenia. Jego zdaniem dokonano oceny plantacji na podstawie instrukcji wewnętrznej i stanowiskowej, która na dzień kontroli i w momencie składania odwołania nie była mu znana. Skarżący nie zgodził się, że biegły potwierdził ustalenia inspektorów terenowych. Wskazał, że nie dał wiary tym ustaleniom i podważył zapisy w protokołach. W ocenie strony z protokołów nie wynika, kto dokonał kontroli poszczególnych działek. Brak jest podpisu jednego inspektora, wymienionego w poleceniu kontroli. Inspektorzy terenowi nie policzyli ponadto sadzonek. Skarżący zakwestionował również notatki jednego z inspektorów, dołączone podczas jego przesłuchania. Stwierdził, że zostały one sporządzone

po kontroli, celem ukrycia faktu nie liczenia sadzonek. Skarżący wyraził również wątpliwość co do prawdziwości formularza kontroli zwykłej dobrej praktyki rolniczej

i formularza kontroli zwierząt w gospodarstwie. Ponadto Skarżący zakwestionował zasadność i prawidłowość przeprowadzonej opinii przez dr B. M., wskazując, iż nie ma on doświadczenia w zakresie sadownictwa ekologicznego, gdyż podana przez niego literatura odnośni się do produkcji konwencjonalnej a nie ekologicznej.

Skarżący w dniu 18 kwietnia 2011 r. przedłożył do akt opinię, wydaną

na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań pisma ręcznego i dokumentów, (k. 31 i nast. akt), z której, zdaniem skarżącego, wynika, że podpisy "R. P." znajdujące się w aktach sprawy na protokołach z czynności kontrolnych i oświadczeniach zostały nakreślone przez różne osoby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR w Ł.

Na wstępie przypomnieć należy, że zarówno skład orzekający w sprawie, jak

i organ administracyjny ponownie wydający decyzję, na mocy art. 153 ustawy

z 30 lipca 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 127 ze zm.), dalej w skrócie, jako: "p.p.s.a.", związany był oceną prawną

i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 586/09. We wspomnianym orzeczeniu Sąd za niezasadne uznał zarzuty dotyczące nienależytego zawiadomienia Skarżącego o miejscu i terminie kontroli oraz błędnego sporządzenia jednego raportu z kontroli, mimo iż były trzy zespoły osób kontrolujących. Sąd wskazał, iż w powyższym zakresie żadne prawa kontrolowanego nie zostały naruszone. Dlatego też ponowne podnoszenie tychże zarzutów w niniejszym postępowaniu nie mogło wywrzeć oczekiwanych przez stronę skarżącą skutków prawnych.

Jednocześnie w powyższym wyroku Sąd nakazał organom ponownie rozpoznającym sprawę uzupełnienie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez dołączenie upoważnień inspektorów terenowych

do przeprowadzenia kontroli oraz fotografii, stanowiącej załącznik do wyniku kontroli, na które powoływały się organy, a których nie było w aktach spawy. Zdaniem Sądu, ustalenie, czy określone uprawy były sadem orzecha włoskiego, jarząbu pospolitego czy też łąką lub ugorem wymaga wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 Kpa, a zatem niezbędne jest powołanie w sprawie biegłego.

Organy, ponownie rozpoznając sprawę, uzupełniły postępowanie dowodowego w ten sposób, że: dopuszczono, jako dowód w spawie raport

z czynności kontrolnych NR [...] wraz z płytą CD zawierającą fotografie wykonane w dniu kontroli oraz pismo z dnia 16.02.2010 r. Kierownika Biura Powiatowego dotyczące udostępnienia kopii polecenia kontroli i upoważnień inspektorów terenowych przeprowadzających kontrole na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Ponadto w sprawie rolnośrodowiskowej zostali przesłuchani inspektorzy terenowi wykonujący kontrole na miejscu na okoliczność ustalenia stanu faktycznego na działkach rolnych podczas kontroli na miejscu oraz złożenia wyjaśnień w zakresie sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego w 2008 roku, czyli również raportu z kontroli na miejscu, które protokoły zostały dopuszczone jako dowód w sprawie. W szczególności, w charakterze świadków zostali przesłuchani Pan Z. Z., Pani A. Z., Pani I. S. ([...]), Pan B. T., Pan M. S., Pan K. K., Pan A. F., Pan W. P., Pan Z. O., Pan R. D., również w charakterze świadka został przesłuchany Pan K. G. - Kierownik Biura Kontroli na Miejscu POR ARiMR w Ł. Cześć z tych osób składała w terminie późniejszym uzupełniające zeznania. Jako dowód zostały dopuszczone także mapy glebowo-rolnicze.

W sprawie przeprowadzono także dowód z opinii biegłego na okoliczność oceny plantacji upraw sadowniczych orzecha włoskiego jarząbu pospolitego i bzu czarnego i zobrazowania stanu faktycznego na 2008 r. w plantacji założonej w rolnictwie ekologicznym przez Skarżącego. W sprawie dopuszczono także jako dowód delegacje inspektorów terenowych przeprowadzających kontrole na miejscu

w gospodarstwie Skarżącego.

W uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym wykazano, że ustalenia wynikające z ostatecznej wersji protokołu z czynności kontrolnych, zostały rzeczywiście dokonane w trakcie kontroli na miejscu. Wiarygodności skorygowanego protokołu z czynności kontrolnych, jako dokumentu potwierdzającego istotne dla sprawy okoliczności, nie podważają dokonane w nim skreślenia i poprawki (istniejące już na etapie sporządzenia pierwotnej wersji protokołu z czynności kontrolnych), gdyż dokonano ich w sposób pozwalający na odczytanie dokonanych skreśleń

i opatrzono parafką, a więc zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 71 kpa.

Za niezasadne uznano, także zarzuty naruszenia przepisów art. 67 § 1, art. 68 § 1 kpa, które regulują treść i wymagania formalne i materialne protokołu. Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia art. 75 §1 kpa, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a, nie jest sprzeczne z prawem. Wbrew zarzutom skarżącego protokół z czynności kontrolnych uzupełniony o notatki (uwagi) sporządzone w trakcie kontroli na miejscu zawiera informacje mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia i nie jest sprzeczny

z prawem, tym samym mógł stanowić dowód w sprawie.

Nieprawidłowości dotyczące zawyżenia powierzchni upraw deklarowanych

w stosunku do faktycznie użytkowanych potwierdza treść protokołu z kontroli

na miejscu, przeprowadzona w 2008 r. W ramach tej kontroli inspektorzy stwierdzili, inną uprawę niż zadeklarowana do UPO oraz to, że na działkach rolnych ilość sadzonek orzecha włoskiego wynosiła mniej niż 50 szt. na 1 ha. Tymczasem

z brzmienia art. 15 rozporządzenia (WE) Nr 1973/2004 (Dz.U. UE L 345 ze zm.) wynika, że do płatności obszarowej przyznawanej rolnikom produkującym m.in. orzechy włoskie kwalifikują się jedynie działki rolne obsadzone drzewami orzechowymi, przy czym liczba drzew orzecha włoskiego na 1 ha nie może być mniejsza od 50. Podkreślić należy, iż powyższe znajduje odzwierciedlenie

w przedłożonej dokumentacji fotograficznej, stanowiącej załącznik do protokołu jak również przeprowadzonej opinii biegłego. Mimo, iż powyższa opinia została sporządzona na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (w tym dokumentacji fotograficznej), wskazuje ona w sposób jednoznaczny, że prowadzone przez Skarżącego uprawy nie mieszczą się w pojęciu ekologicznego sadu orzecha włoskiego oraz odpowiednio jarząbu pospolitego i bzu czarnego.

Brak jest podstaw do przyjęcia, że w trakcie przeprowadzonej kontroli

na miejscu inspektorzy nie liczyli sadzonek orzecha włoskiego. Z treści raportu

z kontroli jak i późniejszych zeznań inspektorów terenowych wynika, że sadzonki były liczone na działkach rolnych. Treść zeznań inspektorów terenowych, przesłuchanych w trakcie ponownego postępowania, potwierdza także, iż posiadali oni wiedzę dotyczącą zasad uprawy orzecha włoskiego. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż Skarżący nie był obecny przy dokonywaniu kontroli na miejscu (kontroli dokonywały jednocześnie trzy zespoły inspektorów na różnych działkach), dlatego też niezrozumiałym jest, skąd stanowcze twierdzenia Skarżącego, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli sadzonki nie były liczone przez inspektorów.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, organ administracyjny w toku postępowania podejmuje wszelkie kroki niezbędne

do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a także dokonania oceny jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia oraz określenia jakie dowody są niezbędne w celu udowodnienia tych faktów. Natomiast gwarancje zawarte w art. 77 kpa, zobowiązują organ do podjęcia czynności procesowych w toku postępowania dowodowego, których celem będzie zebranie całego materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenie. Następnie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art.80 kpa), organ administracji powinien na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Ustalenia organów znajdują potwierdzenie w uzupełnionym materiale dowodowym, a opinia biegłego B. M. oparta na fotografiach wykonanych podczas kontroli na miejscu potwierdziła jej wyniki. Tym samym za niezasadne uznano zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 kpa, polegający na nieuwzględnieniu składanych przez Skarżącego, wniosków dowodowych. Zaznaczyć należy, iż organ przesłuchał w sprawie wnioskowanych przez Skarżącego świadków. Odnośnie zaś wniosku dotyczącego zaliczenia w poczet materiału dowodowego protokołów kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie Skarżącego za 2010 r., zgodzić się należy z organem II instancji,

iż one nie mogły mieć wpływu na ustalenie płatności obszarowych za 2008 r. Dokumenty te dokumentują stan działek rolnych w 2010 r., a zatem nie mają znaczenia w kwestii przyznania Skarżącemu płatności za 2008 r. Z tej samej przyczyny opinia biegłego, mimo iż sporządzona w 2010 r., została wydana

na podstawie dokumentacji fotograficznej sporządzonej w 2008 r. a nie oględzin działek skarżącego w 2010 r. Na aprobatę Sądu zasługują również motywy oddalenia wniosków dowodowych strony skarżącej, zwarte w postanowieniach organu I instancji, wydanych w dniu [...] lipca 2010 r. i [...] lipca 2010 r. (k. 2289-2293, 2316-2320 akt).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące

w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku

nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Natomiast z opinii biegłego B. M. jednoznacznie wynika, że w okresie trzech ostatnich lat w sadzie/plantacji nie wykonano prac spulchniających glebę (orka, kultywatorowanie i inne) warunkujących czarny ugór na całych powierzchniach działek rolnych (patrz m.in. wnioski końcowe, s. 34 opinii). Tym samym, Skarżący nie utrzymywał spornych działek rolnych w należytej kulturze rolnej, do czego był zobowiązany. W konsekwencji za niezasadnym uznano także zarzut naruszenia § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.).

Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 12 kpa

w związku z art. 35 kpa w zakresie bezczynności, opieszałości i naruszenia terminów do załatwienia sprawy. Owszem, postępowanie prowadzone przez organy ARiMR trwało dłużej niż przewidują to przepisy kpa, jednakże jak wynika z akt sprawy, Skarżący był wielokrotnie informowany o niezałatwieniu sprawy w terminie. Dodatkowo należy zaznaczyć, że przedłużanie trwającego postępowania wynikało

ze składania przez Skarżącego licznych wniosków dowodowych, do których organy ustosunkowywały się w formie postanowień. Przed wydaniem decyzji Skarżący został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami w sprawie, z którego

to prawa Skarżący nie skorzystał. Jednocześnie Skarżący nie wykazał, jaki wpływ

na wynik sprawy miało przedłużające się postępowanie, prowadzone przez organy ARiMR.

Odnosząc się do złożonej przez stronę skarżącą, w dniu 18 kwietnia 2011 r. opinii z zakresu badania pisma ręcznego wskazać należy, iż jej treść nie mogła mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć należy,

iż powyższa opinia została sporządzona w terminie późniejszym niż data wydania zaskarżonej decyzji, a zatem nie była znana organom Agencji. Jednocześnie zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy,

co oznacza, że rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności), zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Tym samym, dołączona do akt opinia z zakresu badania pisma ręcznego, wskazująca rzekomo, że znajdujące się

w aktach sprawy na protokołach z czynności kontrolnych i oświadczeniach zostały nakreślone przez różne osoby, nie mogła mieć wpływu na ocenę zgodności

z prawem wydanych i zaskarżonych do Sądu decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.