Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 825/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 201 par. 1 pkt 4,  art. 204a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 8 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Asesor WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 roku sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od sierpnia 2003 roku do kwietnia 2004 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. urzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nr [...] z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności K. W. za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od sierpnia 2003 roku do kwietnia 2004 roku Spółka A. z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

Organ ustalił następujący stan faktyczny w sprawie.

W dniu 2 marca 2007 roku K. W. wniósł o zawieszenie postepowania podatkowego w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania Sp. A. z o. o. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług do czasu zebrania i złożenia do Sądu dokumentów celem uzyskania tytułów egzekucyjnych przeciwko dłużnikom podatnika.

Postanowieniem z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił zawieszenia postępowania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od sierpnia 2003 roku do kwietnia 2004 roku wskazując, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 201 § 1 pkt 1 – 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej o. p.

Na powyższe postanowienie K. W. w dniu 21 marca 2007 roku wniósł zażalenie. Zgłosił zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Podniósł, że zawieszenie postępowania umożliwi przygotowanie stronie dokumentacji niezbędnej do uregulowania należności podatkowych. Zaznaczył, że przebywa w Zakładzie Karnym.

Postanowieniem z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego. W szczególności nie występuje przesłanka uregulowana w art. 201 § 1 pkt 5 o. p., ponieważ tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie zeznania CIT – 8. Organ ocenił nadto, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego.

Na wymienione wyżej postanowienie K. W. w dniu 8 sierpnia 2007 roku wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wniósł o unieważnienie zaskarżonego postanowienia oraz stwierdzenie istnienia przesłanek wynikających z art. 201 § 1o. p. i zawieszenie postępowania podatkowego. Podniósł, że dokumentacja podatkowa jest niekompletna. W jego sytuacji zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 201 § 1 pkt 4 o. p. Zarzucił nieważność czynności kontrolnych a organom podatkowym – stronniczość. Wskazał, że został pozbawiony zdolności do czynności prawnych . Wniósł o uwzględnienie w sprawie postanowień Kodeksu karnego, Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu karnego wykonawczego.

W odpowiedzi na skargę z dnia 9 lipca 2007 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter przepisu art. 201 § 1 pkt 1 – 6 o. p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Podstawy zawieszenia postępowania podatkowego wyczerpująco wymieniono w art. 201 § 1 pkt 1 – 6 oraz art. 204 § 1 i art. 204 a o. p. Na gruncie procedury podatkowej brak jest jakichkolwiek innych faktów prawnie znaczących, których wystąpienie uzasadniałoby orzeczenie o zawieszeniu postępowania. Na uwagę zasługuje fakt, że ustawodawca nie przyznaje organowi dowolności w regulowaniu tokiem procesu w tym zakresie. W szczególności nie dozwala na kreowanie nowych, leżących poza w. w. regulacją, podstaw zawieszenia postępowania.

A zatem kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przebiegać musi ściśle według przesłanek zawieszenia postępowania, wymienionych w przepisach Ordynacji podatkowej.

Analizując podstawy zawieszenia postępowania podatkowego stwierdzić należy, że te, które wymieniono w art. 204 § 1 i 204 a o. p., zupełnie nie przystają do okoliczności rozpoznawanej sprawy, a co za tym idzie – nie mogły lec u podstaw postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Podstawa wymieniona w art. 204 § 1 o. p. dotyczy jedynie sytuacji, gdy podatnik ubiega się o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, a więc w sytuacji niezwiązanej z rozstrzygnięciem niniejszej sprawy. Z akt podatkowych nie wynika, by K. W. składał jakikolwiek wniosek w tym zakresie. Dyspozycja zaś art. 204 a o. p. obejmuje wyłącznie postępowania podatkowe toczące się przed organami celnymi, a więc również ten przepis nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.

Natomiast podstawy zawieszenia postępowania wymienione w art. 201 § 1 pkt 1 – 6 o. p. dotyczą wszelkich postępowań podatkowych. Przepisy te mają przy tym charakter bezwzględnie obowiązujących. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych w sześciu punktach § 1 art. 201 o. p., organ podatkowy obowiązany jest postępowanie podatkowe zawiesić. Organowi nie pozostawiono wyboru w tym przedmiocie. Dostrzeżenie przez prowadzącego postępowanie któregokolwiek z faktów stanowiących podstawę do zawieszenia postępowania skutkować musi podjęciem postępowania o zawieszeniu.

Stwierdzić należy, że organy podatkowe zasadnie oceniły, że nie została spełniona którakolwiek z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania prowadzonego wobec K. W. W szczególności nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie wskazywany w skardze art. 201 § 1 pkt 4 o. p.

Przepis ten stanowi, że organ podatkowy zobligowany jest postanowić o zawieszeniu postępowania w przypadku utraty przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynności prawnych. Zachodzi zatem konieczność wyjaśnienia pojęcia zdolności do czynności prawnych, która jest kategorią prawa cywilnego.

Zasadą jest, zgodnie z art. 11 k. c., że pełnoletnie osoby fizyczne, a taką niewątpliwie jest osoba K. W., posiadają pełną zdolność do czynności prawnych. Pozbawienie zdolności do czynności prawnych osoby fizycznej następuje w wyniku prawomocnego orzeczenia sądu o ubezwłasnowolnieniu (art. 12 k. c.). Natomiast ograniczenie zdolności do czynności prawnych osoby pełnoletniej jest skutkiem orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu częściowym albo ustanowienia dla osoby, wobec której toczy się postępowanie z wniosku o ubezwłasnowolnienie, doradcy tymczasowego (art. 15 k. c., art. 548 i nast. k. p. c.). W aktach sprawy brak jest danych świadczących o tym, by wobec skarżącego wszczęto jakiekolwiek postępowanie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia. Nie wskazuje na to również treść skargi. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że zdolność do czynności prawnych K. W. doznała jakiegokolwiek uszczuplenia.

Podnieść należy, że fakt przebywania w Zakładzie Karnym, na który powołuje się podatnik, nie jest okolicznością rzutującą na zdolność do czynności prawnych osadzonego. Ewentualne utrudnienia w realnym osobistym korzystaniu z praw i obowiązków strony postępowania nie należą do przesłanek uzasadniających zawieszenie postepowania podatkowego. Istotą wykonywania kary pozbawienia wolności jest ograniczenie możliwości samodzielnego wykonywania swych praw. Odbywanie kary pozbawienia kary pozbawienia wolności nie niweczy jednak w sposób generalny prawa występowania w postępowaniu jako strona i inicjowania czynności gromadzenia materiału dowodowego, np. poprzez pełnomocnika.

Reasumując, w ocenie Sądu, w sytuacji K. W. nie zachodzi warunek pozbawienia (ograniczenia) zdolności do czynności prawnych. Ponadto skarżący nie znajduje się pod opieką ani władzą rodzicielską, więc nie można mówić również o braku zdolności do czynności prawnych jego przedstawiciela ustawowego. Nie zachodzi zatem w sytuacji podatnika żadna z przesłanek opisanych w art. 201 § 1 pkt 4 o. p.

Brak jest także jakichkolwiek innych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 o. p. Nie wystąpiła w sprawie śmierć strony ani jej przedstawiciela (pkt 1 i 3), rozstrzygnięcie sprawy nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (pkt 2), ani też nie wystąpiono do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego (pkt 6), nie wydano także decyzji wymiarowej, o której mowa w pkt 5, ponieważ organ podatkowy opierał się na zeznaniu podatkowym CIT – 8, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., jak też organu I instancji.

Podnoszona w odwołaniu oraz w skardze konieczność uzupełnienia dokumentacji nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania, podpadającej pod którykolwiek z punktów art. 201 § 1 o. p. Organ podatkowy nie był uprawniony do podjęcia postanowienia o zawieszeniu postępowania podatkowego z tej przyczyny. Uczynienie zadość żądaniu strony oznaczałoby w istocie wydanie postanowienia z naruszeniem prawa.

Z tych względów stwierdzić należy, że żądanie K. W. o zawieszenie postępowania podatkowego nie było uzasadnione, a organy podatkowe trafnie nie uwzględniły wniosku skarżącego w tym przedmiocie.

Nie zasługiwało także na uwzględnienie żądanie strony o zastosowanie przez Sąd art. 201 § 1 pkt 4 o. p. i zawieszenie postępowania podatkowego na tej podstawie. Niezależnie od oceny podstaw merytorycznych takiego wniosku, Sąd pozbawiony był możliwości jego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić bowiem trzeba, że Sąd administracyjny prowadzi postępowanie wyłącznie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z niewielkim odesłaniem w zakresie postępowania dowodowego do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Funkcja orzecznicza sądu administracyjnego ogranicza się przy tym do badania zgodności z prawem działalności administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny nie stosuje przepisów regulujących procedurę podatkową, której wypełnienie zarezerwowane jest dla organów podatkowych oraz samych podatników. Nie jest tym samym uprawniony do podejmowania rozstrzygnięć zastrzeżonych do kompetencji organów administracji. Kognicja sądu administracyjnego obejmuje jedynie sprawowanie kontroli legalności aktów i czynności podejmowanych przez te organy.

Z podobnej przyczyny Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zastosowanie przepisów regulujących postępowanie karne, karne wykonawcze. Sąd administracyjny nie jest wyposażony w kompetencję do stosowania wymienionych procedur, ani też do kontrolowania działań organów te postępowania prowadzących.

Natomiast odnośnie zarzutów skarżącego skierowanych przeciwko prawidłowości samego postępowania kontrolnego zauważyć należy, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było postanowienie wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania. Sąd pozostając z mocy art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany granicami sprawy nie jest uprawniony do gruntownego badania postępowania kontrolnego prowadzonego wobec podatnika. Ewentualne zarzuty przeciwko temu postępowaniu strona podnosić może przed Sądem w innej sprawie, a mianowicie w sprawie ze skargi na akt lub czynność wieńczącą to właśnie postępowanie.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

J. W.