Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 211/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-07-05 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" s.c. J. K., T. N. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 100 (sto) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W skardze na w/w decyzję zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie wniosek ten został złożony na urzędowym formularzu PPPr.

W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżąca stwierdziła, że w związku z decyzjami organu celnego i wystawionymi w tym zakresie tytułami egzekucyjnymi, wspólnicy skarżącej spółki zostali zmuszeni do zawieszenia prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 2011 r. Jednocześnie w stosunku do skarżącej spółki prowadzone są kolejne postępowania podatkowe za następne okresy rozliczeniowe, co będzie skutkowało kolejnymi tytułami egzekucyjnymi.

Działalność gospodarcza była podstawowym źródłem dochodów wspólników skarżącej, tymczasem uzyskiwane na dzień dzisiejszy dochody nie pozwalają na uiszczenie opłaty sądowej w wymaganej przez sąd wysokości.

Wg oświadczenia, spółka poniosła stratę za ostatni rok obrotowy – wg bilansu strata wyniosła [...] zł. Spółka posiada jednocześnie dwa konta bankowe w "A" BANK. Na jednym z tych rachunków znajduje się kwota 28,27 zł.

Pismem z dnia 1 czerwca 2012 r., referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku, obrazujących jej aktualny i rzeczywisty stan majątkowy.

Wezwanie to miało na celu wykazanie aktualnego stanu majątkowego zarówno skarżącej spółki cywilnej (jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą), jak i wspólników tej spółki.

W odpowiedzi na to wezwanie zostało nadesłanych szereg dokumentów, w tym: zeznania podatkowe wspólników spółki za lata 2010 i 2011 r.; potwierdzenie informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej; kserokopie deklaracji podatkowych VAT – 7 skarżącej spółki, składanych w okresie od grudnia 2011 r. do maja 2012 r.; wyciągi z rachunków bankowych, posiadanych przez wspólników spółki.

Ponadto, do spraw o sygnaturze akt: III SA/Gl 280 – 284/12 nadesłane zostały sprawozdania finansowe za lata 2010 i 2011, wraz z bilansem zysków i strat za te okresy (w odniesieniu do skarżącej spółki); szereg tytułów wykonawczych; oświadczenia o stanie posiadania ruchomości, nieruchomości oraz o bieżących dochodach wspólników skarżącej spółki

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca spółka składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sytuacja procesowa spółki cywilnej jest specyficzna. Generalnie, spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, nie posiada również zdolności sądowej (tj. zdolności do bycia stroną postępowania sądowego), ani zdolności procesowej (tj. zdolności do podejmowania czynności procesowych w postępowaniu sądowym). Wyjątkiem jest jednak postępowanie podatkowe, którego przedmiotem są zobowiązania podatkowe (w tej sprawie, podatek akcyzowy). W tym przypadku spółka cywilna jest adresatem decyzji podatkowej, którą może zaskarżyć do sądu administracyjnego. W tej kategorii spraw spółka cywilna posiada zatem zdolność sądową i procesową w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Do ponoszenia kosztów sądowych zobowiązana jest spółka cywilna. Podmiot ten skorzystał jednak w przedmiotowej sprawie z przysługującego mu uprawnienia do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tylko w tym zakresie spółka cywilna traktowana jest w zakresie prawa pomocy jak osoba prawna. Natomiast oceniając stan majątkowy wnioskodawcy, będącego jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, należy jednak uwzględnić także stan majątkowy konkretnych osób fizycznych tworzących daną jednostkę – w tym przypadku konieczne jest ustalenie stanu majątkowego wspólników spółki cywilnej. Jest to sytuacja odmienna aniżeli w przypadku osób prawnych (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, czy spółki akcyjnej), czy jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje jednak zdolność prawną (np. osobowe spółki prawa handlowego). W przypadku oceny stanu majątkowego tych podmiotów, bada się jedynie stan majątkowy tych jednostek organizacyjnych, bez analizy stanu majątkowego konkretnych osób fizycznych tworzących te jednostki organizacyjne.

Wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób zadowalający. Przedłożone zostały dokumenty obrazujące stan majątkowy samej spółki, jak i jej wspólników. Z analizy przedłożonych dokumentów wynika, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, jednak nie wykazała zasadności całkowitego uwzględnienia jej wniosku. Spółkę stać jest na częściowe poniesienie kosztów sądowych w sprawie.

Działalność gospodarcza skarżącej faktycznie została zawieszona od dnia 1 stycznia 2011 r. na okres 24 miesięcy. Działalność spółki wykazała w ubiegłym roku obrotowym stratę. Wnioskodawca udokumentowała w sposób zadowalający kondycję finansową swoich wspólników. Jak wynika z dokumentów źródłowych załączonych do spraw o sygn. akt III SA/Gl 280 – 284/12, J. K. uzyskuje dochód ze stosunku pracy w kwocie 1.423,58 zł, natomiast małżonkowie N. otrzymują świadczenie emerytalne w kwocie 2.239,04 zł i 1.290,04 zł (łącznie 3.530 zł). Przedłożone przez wspólników ich osobiste konta bankowe wykazują płynność finansową oraz, co istotne, na żadnym z nich nie ma ujemnego bilansu płatniczego (debetu).

Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł. Nie należy tracić z pola widzenia tego, że skarżąca wniosła skargi również w czterech innych sprawach, inicjując tym samym jednocześnie pięć postępowań przed tutejszym Sądem (III SA/Gl 210 – 214/12). W każdym z tych postępowań istnieje obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Łączna opłata sądowa tytułem wpisu sądowego od skargi wynosi w tych pięciu sprawach 24.667 zł. Faktem jest, że jest to kwota, której uiszczenie w całości, znajduje się poza zasięgiem możliwości finansowych skarżącej.

Jednak, zdaniem rozpoznającego wniosek, uiszczenie kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi mieści się w granicach wydolności finansowej strony skarżącej. Zwolnienie wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w kwocie przekraczającej 100 zł, w każdej z pięciu w/w spraw sądowych spowoduje, że strona będzie zobowiązana do poniesienia łącznego wpisu sądowego od skarg w kwocie 500 zł. Kwota ta będzie stanowiła faktycznie jedynie 2 % kwoty łącznego wpisu, którą musiałaby ponieść w sytuacji, gdyby wniosek o zwolnienie od kosztów został rozpoznany w całości odmownie.

W ocenie rozpoznającego wniosek kwota ta mieści się w granicach możliwości finansowych spółki oraz jej wspólników.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.