Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 292/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3 , art. 195 § 2, art. 184 w związku z art. 197
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 222 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Miasta Siemiatycze na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 749/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Siemiatycze od decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) lutego 2019 r., nr (...) w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 749/19 na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił Miastu Siemiatycze wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) lutego 2019 r., nr (...)w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015.

Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że umotywowanie rozpatrywanego wniosku nie pozwala na zastosowanie wobec Skarżącej wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca uważa, że zwrot kwoty 115.646,00 zł wiązałaby się z koniecznością dokonania przesunięć budżetowymi i ograniczeniem, a nawet zahamowaniem wykonywania jej zadań własnych. Argumenty te zdaniem Sądu nie znajdują jednak uzasadnienia w zapisach uchwały budżetowej Gminy. Z uchwały Nr IV/21/18 Rady Miasta Siemiatycze z dnia 28 grudnia 2018 r. wynika, że w budżecie Skarżącej na 2019 rok zaplanowano rezerwę ogólną w kwocie 154.000,00 zł. Niezrozumiałe jest więc twierdzenie Gminy, iż nie posiada wolnych środków na zwrot dotacji, skoro ma rezerwę ogólną (tj. planowane wolne środki) w kwocie wyższej niż orzeczona należność do zwrotu (115.646,00 zł). W świetle tego faktu nie istnieje również konieczność dokonywania przesunięć budżetowych, a więc wykonywanie obowiązkowych zadań własnych Gminy nie jest zagrożone. Z kolei przywołane w uzasadnieniu wniosku orzeczenia NSA wskazują, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne wówczas, gdy wynikająca z niego kwota do zapłaty przewyższa wolne środki jednostki samorządu terytorialnego. Nie dotyczą zatem sytuacji Skarżącej.

Reasumując, w ocenie Sądu, Gmina nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków. Tym samym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie na nowo zgodnie z jej żądaniem lub ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, postanowieniu zarzucając obrazę:

1. art. 222 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, dalej: ufp), poprzez stwierdzenie, że skarżąca posiada wolne środki na zwrot dotacji skoro ma rezerwę ogólną (tj. planowane wolne środki) w kwocie wyższej iż orzeczona należność do zwrotu, w sytuacji gdy rezerwę ogólną przeznacza się na wydatek skarżącej związany z realizacją jej zadań, których me można było przewidzieć w dniu uchwalenia uchwały budżetowej, a zwrot nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 nie jest związany z realizacją zdań skarżącej

2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania skarżonej decyzji w sytuacji, gdy zarządzeniem Burmistrza skarżącej z dnia 28 czerwca 2019 r. pomniejszono kwotę stanowiącą rezerwę ogólną z uwagi na uzupełnienie środków finansów na realizacją zdania inwestycyjnego pn.:"Siemiatycki Klub Juniora-przebudowa budynku sanitarno - technicznego na potrzeby utworzenia świetlicy środowiskowej w Siemiatyczach i w chwili obecnej rezerwa ogólna stanowi kwotę 27.400 zł przy jednoczesnym saldzie skarżącej w wysokości 2.940.332,91 zł

Na zasadzie art. 195 § 2 p.p.s.a. wniósł o:

1. uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skarżonego postanowienia z uwagi na oczywiste uzasadnione zażalenia i rozpoznania sprawy na nowo zgodnie z żądaniem skarżącego

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw jego wykonania. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów określająca przypadającą do zwrotu nienależnie uzyskaną kwotę części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 r. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek zwrotu należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej (zwrotu kwoty subwencji) obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.

Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07).

W ocenie NSA skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. W zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powtórzyła argumentację podnoszoną w toku postępowania, zgodnie z którą konieczność zwrotu żądanej kwoty wiązałoby się z obowiązkowymi przesunięciami budżetowymi, a końcowo doprowadziłoby do kolizji z innymi bieżącymi wydatkami, a w dalszej konsekwencji również do znacznego uszczerbku w poziomie ich wykonywania. Spowodowałoby to również zakłócenie w finansach skarżącej, stąd też ma ona ograniczoną możliwość dokonania jakichkolwiek ograniczeń w wydatkach. Skarżąca wskazała, iż żądana kwota, tycząca kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 może spowodować zachwianie płynności finansowej u większości jednostek samorządu terytorialnego z pokrzywdzeniem wykonywania zadań własnych, jak i zleconych. Dodatkowo do zażalenia strona załączyła zarządzenie nr 101/19 Burmistrza Miasta Siemiatycze z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie zmian w budżecie Miasta na 2019 r., na mocy którego wysokość środków stanowiących rezerwę ogólną uległa pomniejszeniu z uwagi na uzupełnienie środków na realizację zadania inwestycyjnego.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki udzielenia jej ochrony tymczasowej. Błędu tego nie naprawiła również na obecnym etapie postępowania. Nie przedstawiła bowiem żadnych konkretnych okoliczności mogących potwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym bardziej, że przy dochodach budżetu Miasta na poziomie 75.748.993,57 zł kwota zwrotu w wysokości 115.646 zł nie powinna zachwiać płynnością finansową.

Podsumowując, z przedstawionych przez skarżącą argumentów nie wynika, aby w aktualnej sytuacji egzekwowanie należności pieniężnych wynikających z wydanych w sprawie decyzji administracyjnych mogło wywołać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.