Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 521/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art,17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 19 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Burmistrza, z dnia "[...]" nr "[...]", odmawiającą przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną żoną D. K.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy. Wskazano, że organ I instancji rozstrzygnął odmownie z powodu pozostawania D. K. w związku małżeńskim oraz ze względu na to, iż M. K. nie zrezygnował z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad żoną. Wnioskodawca był bowiem zatrudniony w okresie od 3 lutego 1992r. do dnia 31 sierpnia 2010r. w pełnym wymiarze czasu pracy, a także prowadził i prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 7,58 ha. Zaznaczono, że D. K. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym od dnia 27.06.2006r., co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania O Niepełnosprawności z dnia 5.12.2008r.

Wskazano, iż w piśmie z dnia 17.03.2011r. M. K. podał, że zrezygnował z zatrudnienia z powodu stanu zdrowia żony i konieczności sprawowania nad nią opieki. Wyjaśnił, że od roku 2002 zaczęły występować pierwsze poważne oznaki choroby żony i pobyty w szpitalu. Sprawowanie opieki było możliwe, albowiem wnioskodawca pracował w systemie akordowym w nienormowanym czasie. W sprawowaniu opieki pomagali synowie. W dniu 6.09.2005r. syn J. uległ wypadkowi. Z tytułu opieki nad synem M. K. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 1.09.2010r. do 22.11.2010r. W chwili obecnej wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne, ale praca w gospodarstwie nie pochłania całego czasu i nie stanowi przeszkody w sprawowaniu opieki nad żoną.

Rozpatrując powyższe okoliczności faktyczne, Kolegium potwierdziło, że nie została w sprawie spełniona przesłanka pozytywna określona w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm.) oraz wystąpiła przesłanka negatywna z ust. 5 pkt 2 lit. a tego artykułu. Wyjaśniono, iż art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych reguluje zasady i tryb przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ust. 1 tego unormowania określa przesłanki pozytywne warunkujące prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późno zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kolegium podniosło, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przysługującym "z tytułu" rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jego niepodejmowania. Wyrażenie "z tytułu" należy przy tym rozumieć jako zadośćuczynienie, pomoc, rekompensata z powodu określonej przyczyny (podobnie jak renta z tytułu niezdolności do pracy, świadczenie z tytułu niezdolności do pracy, dodatek z tytułu urodzenia dziecka, ulga z tytułu wychowania dziecka itd.). Określając w ten sposób tytuł tego świadczenia ustawodawca wskazał, że omawiane świadczenie przysługuje wymienionym w rzeczonym przepisie osobom - pod warunkiem, że nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki m.in. nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli zrzekają się dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w zamian za pomoc państwa w formie świadczenia pielęgnacyjnego. Niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia muszą być zatem zdeterminowane celem jakim jest opieka nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zaznaczono, iż rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub niepodejmowanie tych form zarobkowania musi być powiązane z celem jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie Kolegium dla poprawnego ustalenia zakresu treściowego omawianego przepisu istotny jest cel (przyczyna) owego niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia. Dlatego dla spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych konieczne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy niepozostawaniem

w zatrudnieniu lub rezygnacją z niego a koniecznością sprawowania opieki. Punktem wyjścia dla ustalenia tego związku przyczynowego jest ustalenie, czy rzeczywistym powodem rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania jest konieczność sprawowania opieki, czy też powody takiego stanu rzeczy były/są inne. Dla wypełnienia zatem dyspozycji przepisu art. 17 ust. 1 istotne są okoliczności i intencje niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia. Zdaniem składu orzekającego

w niniejszej sprawie taki związek nie istnieje, gdyż M. K. zrezygnował

z zatrudnienia z dniem 31 sierpnia 2010r., umowa o pracę została rozwiązana na mocy porozumienia stron, a w okresie od dnia 1.09.2010r. sprawował opiekę nad synem. Nadto prowadził i prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 7,58ha. Tym samym rezygnacja wnioskodawcy z zatrudnienia nie pozostawała w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną, lecz nad synem. Kolegium uznało za zasadne również zauważyć, że

w opiece nad żoną pomagali mu synowie – J. ur. w 1994r. i K. ur. w 1992r.).

Ponadto Kolegium wskazało, iż ustawodawca w ust. 5 art. 17 omawianej ustawy wyszczególnił negatywne przesłanki, których wystąpienie powoduje odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślono, iż zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Zauważono

w związku z tym, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż D. K. pozostaje

w związku małżeńskim. Należy więc przyjąć, zdaniem Kolegium, że w sprawie niniejszej stan faktyczny sprawy odpowiada sytuacji opisanej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym zakresie organ podniósł, że zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Oznacza to również, że organy administracji mają obowiązek stosować akty normatywne wprowadzone do porządku prawnego i bez względu na istniejące wątpliwości co do ich zgodności z Konstytucją. Organ orzekający nie może więc pominąć obowiązującego wciąż przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i odmawiać stosowania tego przepisu, który korzysta

z domniemania konstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził dotychczas jego niekonstytucyjności, chociaż przepis ten był przedmiotem rozważań Trybunału

w sprawach sygn. akt P 27/07 oraz OP 41/07. Niekonstytucyjność tego przepisu nie została stwierdzona także w sprawie toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym

w sprawie sygn. akt P 38/09, zainicjowanej skierowaniem pytania prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy: czy art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a) ustawy

z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobom wymagającym opieki pozostającym w związku małżeńskim w sytuacji, gdy oboje małżonkowie legitymują się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest zgodny z Konstytucją. I jakkolwiek Trybunał w uzasadnieniu swego orzeczenia (umarzającego postępowanie przed Trybunałem) opowiedział się za interpretacją systemową, celowościową i prokonstytucyjną przed wykładnią literalną omawianego tu przepisu; prezentowaną przez większość sądów administracyjnych, a tym samym podzielił pogląd, że pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki nie powinno być przeszkodą do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy małżonek tej osoby również jest osobą niepełnosprawną, a osoba ubiegająca się o to świadczenie (dziecko osoby wymagającej opieki) spełnia pozostałe wymagania ustawowe - to jednak niekonstytucyjności rzeczonego przepisu nie stwierdził jako organ do tego legitymowany. W opinii Kolegium interpretacja przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie powinna odbywać się przy zastosowaniu reguł wykładni celowościowej i systemowej, albowiem pozostawałoby to w sprzeczności

z zasadą racjonalnego ustawodawcy, który dostrzegając potrzebę regulacji określonych stosunków prawnych - nie określałby ich przy użyciu sformułowań pozwalających na wyciągnięcie przeciwnych wniosków od wynikających z literalnego rozumienia użytych zwrotów i wyrażeń. Konsekwencją przyjęcia odmiennego stanowiska byłoby - w ocenie składu orzekającego - to, że nawet w przypadkach jednoznacznego i nie budzącego jakichkolwiek wątpliwości zapisu rangi ustawowej - jak ma to miejsce w przypadku regulacji zawartej w omawianym przepisie - możliwa jest taka interpretacja, która jakkolwiek sprzeczna z wolą ustawodawcy - byłaby pożądana z punktu widzenia argumentacji odwołujących się do konieczności zapewnienia konstytucyjnej równości wobec prawa. Z tych też przyczyn orzeczono jak w sentencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. K. nie zgodził się ze stanowiskiem organu. Zarzucił, że wydana decyzja jest krzywdząca i dalece niesprawiedliwa. Wyraził niezrozumienie dla takiego działania organu, w którym kurczowo trzyma się paragrafu bez uwzględnienia potrzeb konkretnego człowieka.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 19 lipca 2011r. skarżący podtrzymał skargę. Wskazał, że gospodarstwo rolne otrzymał od mamy i zostało na niego przepisane w 2007r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania aktu, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury na dzień wydania aktu. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych -świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

4) matce albo ojcu,

5) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późno zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny,

6) opiekunowi faktycznemu dziecka

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stosownie zaś do art. 17 ust. 5 - świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej;

3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko;

4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie;

5) na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Odmawiając przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia organy wskazały na dwie podstawy materialnoprawne. Po pierwsze ustalono niespełnienie przez wnioskodawcę pozytywnej przesłanki unormowanej w art. 17 ust. 1 cytowanej ustawy, tj. rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Organy powoływały się tutaj na fakt wcześniejszej rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad synem. Uwzględniono również, że skarżący prowadził i prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 7,58 ha. Po drugie stwierdzono wystąpienie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a omawianej ustawy, polegającej na pozostawaniu osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim.

Analizując zasadność powyższego stanowiska w kontekście przytoczonych przepisów, skład orzekający Sądu doszedł do przekonania, iż skarżący prowadząc gospodarstwo rolne nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na sprawowanie opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym wskazać trzeba, że

w orzecznictwie rozbieżnie oceniana jest okoliczność ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne przez rolnika. Część judykatury wyraziła pogląd, że fakt pracy

w gospodarstwie rolnym nie stanowi negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Argumentuje się w tym względzie, iż ustawodawca w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawarł definicję legalną pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", w której nie wyszczególnił okoliczności prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w tym gospodarstwie. Podkreśla się przy tym, że ustawodawca w ust. 5 art. 17 omawianej ustawy wskazał wyczerpujący katalog przesłanek wykluczających uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, w którym nie wymienił rolnika uzyskującego dochód z gospodarstwa rolnego. Tym samym przyjęto, że dla ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne nie jest wymagana rezygnacja z tej formy działalności. Uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest też uzależnione od wykazania, że posiadacz gospodarstwa rolnego nie jest w stanie podjąć pracy w tym gospodarstwie (por. wyroki: WSA w Kielcach z 11 maja 2011r., sygn. akt II SA/Ke 229/11, WSA w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2011r., sygn. akt II SA/Bd 257/11, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie prezentowany jest także stanowisko, które podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę z kręgu osób, które mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne na podstawie omawianych przepisów (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2011r., sygn. akt I OSK 1987/10, por. też np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 25 maja 2011r., sygn. akt II SA/Bd 379/11, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wskazać trzeba, że ustawodawca w art. 17 ust. 1 cytowanej ustawy uregulował dwa niezależne od siebie stany faktyczne, z którymi powiązał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego: 1. w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, 2. w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. W niniejszej sprawie organy orzekające rozpatrywały sprawę jedynie w aspekcie rezygnacji przez skarżącego z pracy, nie rozważając w ogóle czy w sytuacji skarżącego można przyjąć spełnienie pierwszego ze wskazanych wariantów, tj. niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Organy skupiły swoje wywody na rozwiązaniu przez skarżącego umowy o pracę w dniu 31 sierpnia 2010r. w związku opieką nad synem, na którego pobierał świadczenie pielęgnacyjne do listopada 2010r., a nie nad żoną, której niepełnosprawność w stopniu znacznym datowana jest od czerwca 2006r. Nie wyjaśniono jednocześnie, poza powołaniem się na fakt prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego, dlaczego okoliczność ta dyskwalifikuje zgłoszony wniosek. Uchybienia te nie miały jednak wpływu na wynik sprawy. Istotny jest bowiem fakt, wynikający bezspornie z akt administracyjnych, że skarżący jest rolnikiem, podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 września 2010r. (zgodnie z zaświadczeniem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa– k. 6 akt administracyjnych). Tymczasem przesłanką przyznania świadczenia z cytowanego już wyżej art. 17 ust. 1 ustawy jest brak podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ze względu na konieczność sprawowania opieki. Stosownie zaś do art. 3 pkt 22 ustawy pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Brak podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w powyższym rozumieniu oznacza zatem, że mamy do czynienia z osobą bezrobotną, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w powyższych formach i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta. A więc wnioskodawca ma być osobą faktycznie bezrobotną i sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym wymagającym stałej pomocy. Wówczas uzasadniona jest pomoc państwa. W przypadku rolnika nie może być mowy o bezrobotności. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 145; ze zm.) za osobę bezrobotną nie uznaje się posiadacza nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub podlegającej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. W niniejszej sprawie nie ma wobec tego znaczenia okoliczność, że skarżący pracował do 31 sierpnia 2010r. i rozwiązał z tym dniem umowę o pracę. Istotne natomiast jest to, że obecnie skarżący prowadzi gospodarstwo rolne i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu społecznemu. Nie można w związku z tym uznać, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

Dodatkowo należy podkreślić, na co szczególnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym wyroku, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, które przyznawane jest opiekunowi osoby niepełnosprawnej, a nie osobie wymagającej opieki, jest zrekompensowanie tej osobie rezygnacji z aktywności zawodowej poprzez wypłatę jej określonej przepisami kwoty (art. 17 ust. 3 cyt. ustawy) oraz opłacenie składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Wprawdzie przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dopuszczają sytuacje, gdy składki za taką osobę są odprowadzane z innego tytułu (art. 6 ust. 2b ustawy), ale nie znosi to warunku rezygnacji z aktywności zawodowej, zawartego w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego nie może mieć wpływu na rozpatrzenie wniosku stan zdrowia podopiecznego i związane z tym wydatki, sygnalizowane przez skarżącego.

Odnosząc się natomiast do stwierdzonego przez organy zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, to Sąd nie podziela tego stanowiska. W ocenie składu orzekającego wskazany przepis nie może mieć zastosowania w sytuacji, gdy z przedmiotowym wnioskiem występuje właśnie sam małżonek. Przepis ten dotyczy bowiem sytuacji, gdy o świadczenie pielęgnacyjne

z tytułu sprawowanej opieki stara się osoba spełniająca kryteria wskazane w ust. 1, ale osoba, nad którą opieka jest sprawowana ma małżonka zobowiązanego w pierwszej kolejności do alimentacji, co wynika jednoznacznie z treści art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, według reguły a maiori ad minus. Przepis ten stanowi, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Zatem skoro małżonek jest pierwszą osobą z kręgu zobowiązanych do alimentacji po ustaniu, unieważnieniu lub orzeczeniu separacji małżeństwa, to tym bardziej jest on pierwszym zobowiązanym do dostarczania środków utrzymania współmałżonkowi w trakcie trwania małżeństwa, na podstawie art. 27 kro (tak: H. Dolecki (red.), T. Sokołowski (red.), M. Andrzejewski, A. Lutkiewicz-Rucińska, A. Olejniczak, A. Sylwestrzak, A. Zielonacki, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, LEX, 2010) i tym samym jest uprawniony do świadczenia na zasadzie art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie do przyjęcia jest interpretacja przepisów, w której ta sama cecha adresata normy prawnej uprawniała go do świadczenia i jednocześnie dyskwalifikowała. Powyższe jednak, wobec faktu niespełnienia przez skarżącego wymogu rezygnacji z aktywności zawodowej, nie ma wpływu na skuteczność skargi.

W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a..