Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 72/99
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 1999-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Powołane przepisy: article: par. 1, par. 7
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz. 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Teza: Dla stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej nie ma znaczenia fakt, iż był on zatrudniony przy innej pracy niż określona w umowie o pracę.

TEZY

Dla stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej nie ma znaczenia fakt, iż był on zatrudniony przy innej pracy niż określona w umowie o pracę.


UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w K. z 5 listopada 1998 r., wydaną na podstawie art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /t.j. Dz.U. 1998 nr 90 poz. 575/, par. 1 i par. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./ oraz art. 104 Kpa, stwierdzono u Mirosławy K., zatrudnionej w Zespole Opieki Zdrowotnej w K. - Przychodni Specjalistycznej na stanowisku technika rtg, chorobę zawodową: nowotwór złośliwy żołądka, wymienioną w poz. 8 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wyżej powołanego rozporządzenia.

Chorobę zawodową rozpoznał u Mirosławy K. i zgłosił Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w K., a w wyniku przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego ustalono, że pracowała ona jako pielęgniarka w Zespole Opieki Zdrowotnej w K. od 1 listopada 1958 r. do 29 maja 1998 r., w tym od 1 grudnia 1959 r. w Przychodni Specjalistycznej w K., wykonując prace technika rtg w pracowni rentgenowskiej. Od 30 maja 1998 r. przeszła na rentę inwalidzką.

Wywiad środowiskowy wykazał, że Mirosława K. była zatrudniona przy pracy narażającej na promieniowanie jonizujące podczas wykonywania obowiązków na stanowisku technika rtg w pracowni rentgenowskiej. Narażenie to miało charakter systematyczny, długotrwały /od roku 1959 do 1998/. Źródłem promieniowania jonizującego były aparaty rentgenowskie, przy których pracowała. Przyczyniło się to do powstania rozpoznanej choroby.

W odwołaniu od tej decyzji Zespół Opieki Zdrowotnej w K. podniósł błędne przyjęcie przez Państwowego Terenowego Inspektora Pracy w K., iż Mirosława K. była zatrudniona na stanowisku technika rtg. Nie posiadała ona odpowiedniego wykształcenia do zajmowania tego stanowiska, a z jej akt osobowych wynika, że była zatrudniona jako pielęgniarka.

Zarzucił także, że w ostatnich 20 latach nie stwierdzono w żadnej pracowni rtg przekroczenia dawek indywidualnych w badaniach dozymetrycznych prowadzonych systematycznie przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania Zespołu Opieki Zdrowotnej w K. decyzją z dnia 31 grudnia 1998 r., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 4 pkt 5 i art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /t.j. Dz.U. 1998 nr 90 poz. 575/, par. 1 i par. 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 85 poz. 294 ze zm./ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu podał, że Mirosława K. od 1 listopada 1958 r. do 29 maja 1998 r. miała angaż jako pielęgniarka, ale od 1 grudnia 1959 r. do końca pracy zawodowej wykonywała faktycznie prace technika rtg.

Pracując przez 38 lat na stanowisku technika rtg, wykonywała zdjęcia rtg na aparaturach różnych typów i obrabiała wykonane zdjęcia w ciemni. Praca odbywała się w warunkach dużego obciążenia aparatów z uwagi na dużą liczbę wykonywanych zdjęć rtg, a do 1973 r. pracownie rtg nie spełniały podstawowych wymogów ochrony radiologicznej, np. brak drzwi wejściowych do sterowni. Ciasne i niskie, bez wentylacji mechanicznej, pomieszczenia ciemni stwarzały wysokie ryzyko narażenia pracowników na działanie promieniowania jonizującego X.

Mirosława K. wykonując prace technika rtg była na liście osób narażonych zawodowo na promieniowanie X i w okresie od 1966 do 1997 r., tj. przez 31 lat, była objęta indywidualnymi badaniami dozymetrycznymi, które zarejestrowały 1.775 mR.

Zespół Opieki Zdrowotnej w K. wniósł skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W treści skargi, podobnie jak w odwołaniu, podnosił, że jego zdaniem Mirosława K. posiadająca wyuczony zawód pielęgniarki nie mogła być zatrudniona jako technik rtg, ponieważ nie posiada takiego wykształcenia, a decyzja stwierdzająca u wymienionej nowotwór żołądka jako chorobę zawodową jest wydana z naruszeniem prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z treścią par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./ za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.

Tak więc, aby uznać chorobę za zawodową konieczne jest ustalenie, że choroba jest wymieniona w powołanym wykazie chorób zawodowych, zespół objawów choroby odpowiada skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego oraz istnieje lub jest wysoce prawdopodobny związek przyczynowy między stwierdzoną chorobą a warunkami pracy zawodowej.

Przepis par. 7 wyżej powołanego rozporządzenia określa organy właściwe do rozpoznania jednostki chorobowej. Są to jednostki specjalistyczne, m.in. wojewódzkie przychodnie specjalistyczne.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych w K. rozpoznał i zgłosił organowi I instancji chorobę zawodową u Mirosławy K. - nowotwór złośliwy żołądka /choroba wymieniona w pkt 8 wykazu chorób zawodowych/ jako skutek długoletniego narażenia zawodowego na działanie promieni X.

Przeprowadzone postępowanie epidemiologiczne wykazało, że Mirosława K. od 1 listopada 1958 r. do 29 maja 1998 r. miała angaż jako pielęgniarka, ale od 1 grudnia 1959 r. do końca zatrudnienia u strony skarżącej wykonywała faktycznie pracę technika rtg, do której to pracy została przyuczona. Była na liście osób narażonych zawodowo na promieniowanie X i od 1966 r. była objęta indywidualnymi badaniami dozymetrycznymi.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się zgodnie, iż stwierdzenie choroby objętej wykazem oznacza, że jej powstanie, rozwój lub nawrót pozostaje w związku z pracą wykonywaną przez poszkodowanego narażającą na taką chorobę.

Skoro więc rozpoznana została u Mirosławy K. choroba wymieniona pod poz. 8 wykazu chorób zawodowych, a zespół objawów choroby odpowiada skutkom biologicznego działania czynnika szkodliwego, a także wykazany został związek przyczynowy między stwierdzoną chorobą a warunkami pracy zawodowej, nie można przyjąć, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Dlatego też skargę należało oddalić.